15.0 Schriftelijke vragen GL - Jacht op hazen en konijnen - beantwoording 20211103.pdf

9.1.5 Publicatie van tel- en afschotgegevens Tel- en afschotgegevens worden jaarlijks door de faunabeheereenheid gepubliceerd in een jaarverslag op het schaalniveau van de provincie. Deze publicatie dient ter evaluatie en onderbouwing van het Faunabeheerplan. Houtduif (Columba palumbus) 9.2.1 Algemeen De houtduif is beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn en de Wet natuurbescherming. Deze soort is niet als instandhoudingsdoelstelling van Natura 2000-gebieden opgenomen. Ook is de houtduif een aangewezen wildsoort volgens art 3.20 lid 2 van de Wet natuurbescherming. Voor de houtduif geldt een landelijke vrijstelling tot afschot bij dreigende schade gedurende het hele jaar. 9.2.2 Kwantitatieve gegevens Overzomerende houtduiven Houtduiven ontbreken alleen in de meest boomloze landschappen. De dichtheden zijn het hoogst in kleinschalig agrarisch cultuurland en stedelijk gebied. In grote bosgebieden is de Houtduif vaak schaars. Sinds ongeveer 1975 namen de aantallen in bossen en soms ook cultuurland op de zandgronden af. Vermindering van voedselaanbod, onder andere door de omschakeling van graanteelt op maïsverbouw, was de vermoedelijk belangrijkste factor. Tegelijkertijd namen de aantallen in stedelijk gebied sterk toe. De soort is hier tegenwoordig een van de talrijkste broedvogels.

Hij is de Turkse Tortel, die stedelijk gebied eerder koloniseerde, in veel gebieden voorbijgestreefd. Zie figuur 129 voor de verspreiding van de houtduif op kaart. Overwinterende houtduiven Houtduiven zijn het hele jaar in Nederland aanwezig. In de winter wordt de eigen populatie, grotendeels standvogels, aangevuld door Duitse en Scandinavische vogels. De winteraantallen zijn het hoogst op de zandgronden, waar ook slaapplaatsen van vele duizenden Houtduiven zijn. De winteraantallen worden deels bepaald door de hoeveelheid voedsel (eikels, beukennootjes, overgebleven graan en mais) en kunnen van jaar op jaar sterk verschillen. De trek is vooral opvallend ten zuidoosten van de lijn Enschede-Eindhoven. Tussen half oktober en half november noteren trektellers hier soms tienduizenden Houtduiven (of zelfs meer) per dag. De voorjaarstrek, waarbij de aantallen veel lager zijn, speelt zich hoofdzakelijk in maart af. Zie figuur 129 voor de verspreiding van de houtduif op kaart. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636152/284 146 Figuur 129. Verspreiding van de houtduif als broedvogel en als niet-broedvogel in Overijssel (bron: http://www.vogelatlas.nl/atlas/soorten/soort/6700) 9.2.3 Voorkomen en trend in Overijssel De houtduif wordt in het grootste deel van de provincie Overijssel aangetroffen.

In het oosten en zuidoosten van de provincie zijn de aantallen houtduiven het grootst. Landelijk is in de jaren tachtig en negentig de broedpopulatie houtduiven meer dan gehalveerd. Ook in Overijssel neemt zowel de broedpopulatie als de winterpopulatie af met een geleidelijke dalende trend. De dalende trend lijkt echter achter te blijven ten opzichte van het landelijke beeld. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636153/284 147 Figuur 130. Verspreiding van de houtduif als broedvogel en als niet-broedvogel in Overijssel (bron: http://www.vogelatlas.nl/nl/provincies) Figuur 131. Trend van de houtduif als broedvogel en als niet-broedvogel in Overijssel (bron: http://www.vogelatlas.nl/nl/provincies) Sinds de inwerkingtreding van de Wet natuurbescherming worden de wildsoorten geteld. De tellingen zijn niet volledig, omdat voor 2017 het tellen van wildsoorten niet verplicht was. Door de beperkte gegevens van twee jaar kan hier ook nog geen duidelijke trend uit worden afgeleid. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636154/284 148 WBE 2017 2018 Heeten e.o. 219 311 Lonneker Losser 206 149 Holten 143 108 De IJssellanden (OV) 325 414 De Hof van Twente 416 299 Jachtvereniging Kampen 146 202 Twickel 0 1025 IJsselstreek Salland 26 149 Zuid-Oost Twente 229 599 Lemelerberg e.o.

107 153 West-Twente 0 3812 Hugale 351 554 Noorder Vechtlanden 0 387 Salland Midden 0 44 De Dinkelstreek 102 130 Het Reestgebied 72 239 Zenderen 152 211 D’Oldematen (OV) 210 78 De Koerkamp 649 285 Tubbergen 1.029 2.053 De Vechtstroom 146 123 Sallandse heuvelrug 83 118 Ommen-Den Ham 0 147 Steenwijkerwold e.o. 150 56 Vriezenveen e.o. 318 336 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 0 538 De Noord-Westhoek (OV) 141 190 ‘t Achterveld (OV) 280 187 De Weerribben 66 50 Tussen Vecht en Dedemsvaart 331 82 Zuider Vechtlanden 303 273 Noord Oost Twente 390 363 Totaal 6.590 13.665 Figuur 132. Getelde houtduiven in Overijssel in 2017 en 2018 (bron: FRS) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636155/284 149 9.2.4 Wettelijke status en Provinciaal beleid In de Wnb is de houtduif een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (Art. 3.20 lid 2 Wnb). De jacht op houtduiven is geopend van 15 oktober tot en met 31 januari. Daarnaast kunnen houtduiven het gehele jaar geschoten worden op basis van de landelijke vrijstelling. Het doel van het beheer is om een redelijke wildstand te behouden en schade te voorkomen. Ook dient belangrijke schade te worden voorkomen en beperkt. Daarbij dient de staat van instandhouding niet verslechterd te worden.

9.2.5 Schadehistorie en effectiviteit De getaxeerde schade veroorzaakt door houtduiven is verspreid over 3 gewassen, waarbij op haver de meeste getaxeerde schade was. Het aantal meldingen is gelijkmatig verspreid over de gewassen. Figuur 133 geeft deze getaxeerde schade waarden weer per gewas. Gewas Aantal meldingen Getaxeerde schade Grove peen/winterwortel 1 € 842 Haver 1 € 1.262 Wintergraan 1 € 712 Totaal 3 € 2.816 Figuur 133. Getaxeerde schade door houtduiven per gewas in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: BIJ12, unit Faunazaken) De getaxeerde schade is verdeeld over de WBE-gebieden Jachtvereniging Kampen, IJsselstreek/ Salland en de Koerkamp, zie figuur 134 WBE Grove peen/ winterwortel Haver Wintergraan Totaal getaxeerde waarde De Koerkamp € 421 € 421 Jachtvereniging Kampen € 842 € 842 IJsselstreek Salland € 841 € 712 € 1.553 Totaal € 2.816 Figuur 134. Getaxeerde schade door houtduiven per gewas in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: BIJ12, unit Faunazaken) Alleen in 2017, in de maand juli, zijn schademeldingen gedaan. Andere jaren zijn geen schades gemeld. Zie figuur 135 en figuur 136. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636156/284 150 Jaar Getaxeerde schade 2014 € 0 2015 € 0 2016 € 0 2017 € 2.816 2018 € 0 Figuur 135.

Getaxeerde schade door houtduiven per jaar in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: BIJ12, unit Faunazaken) Periode Getaxeerde schade Januari € 0 Februari € 0 Maart € 0 April € 0 Mei € 0 Juni € 0 Juli € 2.816 Augustus € 0 September € 0 Oktober € 0 November € 0 December € 0 Figuur 136. Getaxeerde schade door houtduiven per maand in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: BIJ12, unit Faunazaken) Aangezien het BIJ12, unit Faunazaken geen tegemoetkomingen in schade verleent veroorzaakt door dieren die landelijke of provinciaal vrijgesteld zijn, is er voor grondgebruikers geen reden om schade te claimen bij het BIJ12, unit Faunazaken. De meldingsbereidheid is hierdoor zeer laag en daarnaast worden er ook kosten in rekening gebracht wanneer een grondgebruiker schade claimt. De werkelijke schadegegevens zijn daardoor onvolledig. 9.2.6 Gevoerd beheer afgelopen periode In alle WBE-gebieden zijn houtduiven gedood, waarbij in de WBE-gebieden de Vechtstroom, Tubbergen en Tussen Vecht en Dedemsvaart de meeste houtduiven zijn gedood. Vooral in december worden houtduiven gedood, maar ook augustus springt eruit. De minste houtduiven worden in mei gedood. Een verdeling is gemaakt tussen dieren die zijn gedood op basis van de vrijstelling en dieren die zijn gedood tijdens het jachtseizoen.

College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636157/284 151 In de WBE-gebieden De Vechtstroom, Heeten e.o., Hugale, IJsselstreek/ Salland, Tubbergen, De Akkerlanden, Tussen Grens & Vecht, tussen Vecht en Dedemsvaart, Vriezenveen e.o. en West- Twente zijn de meeste houtduiven gedood op basis van de vrijstelling. In de WBE-gebieden De Vechtstroom, Heeten e.o., Hugale, Tubbergen, tussen Vecht en Dedemsvaart, Vriezenveen e.o. en Zenderen zijn de meeste houtduiven gedood tijdens het jachtseizoen. Bij het melden van gedode dieren welke op de wildlijst vermeld zijn dient opgemerkt te worden dat registratie hiervan pas verplicht is vanaf 2017. De meldingen van gedode dieren in de periode tot 2017 gebeurde op vrijwillige basis en geeft dus geen volledig beeld van het aantal geschoten dieren. De gegevens tot 2017 zijn dan ook zeer beperkt bruikbaar. Jaar Aantal gedode dieren 2014 1.820 2015 8.516 2016 9.937 2017 12.850 2018 9.330 Figuur 137. Totaal aantal gedode houtduiven in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 42 107 186 170 De Hof van Twente 17 22 138 634 605 De IJssellanden 2 146 339 98 64 De Koerkamp 7 77 129 264 281 De Noord-Westhoek 0 0 2 36 94 De Vechtstroom 1.413 729 745 362 349 De Weerribben 0 25 30 9 1 D’Oldematen 1 55 58 15 61 Heeten e.o.

0 911 344 494 435 Het Reestgebied 58 60 55 43 89 Holten 0 1 60 118 234 Hugale 0 457 1.090 847 600 IJsselstreek Salland 14 361 902 671 538 Jachtvereniging Kampen 0 298 279 271 60 Lemelerberg e.o. 0 197 62 49 30 Lonneker Losser 0 0 83 178 327 Noorder Vechtlanden 0 24 47 221 285 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636158/284 152 Ommen-Den Ham 0 83 21 24 113 Salland Midden 0 193 151 439 131 Sallandse heuvelrug 0 6 20 67 45 Steenwijkerwold e.o. 1 10 10 41 41 ‘t Achterveld 0 4 23 446 271 Tubbergen 0 1234 1296 1240 864 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 77 99 306 336 242 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 1898 914 765 518 Twickel 0 0 559 955 575 Vriezenveen e.o. 0 313 622 1159 455 West-Twente 230 533 671 762 541 Zenderen 0 419 395 856 373 Zuider Vechtlanden 0 12 3 5 25 Zuid-Oost Twente 0 0 143 696 292 Noord Oost Twente 0 234 327 442 619 Figuur 138. Totaal aantal gedode houtduiven per WBE in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) Jaar Aantal gedode dieren op basis vrijstelling 2014 775 2015 3.750 2016 5.995 2017 6.759 2018 6.101 Figuur 139.

Totaal aantal gedode houtduiven op basis van de landelijke vrijstelling in de periode 01 -01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636159/284 153 WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 0 48 83 103 De Hof van Twente 0 0 16 323 307 De IJssellanden 2 26 125 36 53 De Koerkamp 2 36 53 186 241 De Noord-Westhoek 0 0 2 30 88 De Vechtstroom 509 311 602 278 244 De Weerribben 0 0 24 2 0 D’Oldematen 1 0 2 1 47 Heeten e.o. 0 313 198 225 418 Het Reestgebied 55 59 53 31 70 Holten 0 0 35 21 152 Hugale 0 31 670 428 442 IJsselstreek Salland 4 266 599 528 491 Jachtvereniging Kampen 0 244 226 213 52 Lemelerberg e.o. 0 67 33 22 6 Lonneker Losser 0 0 49 52 83 Noorder Vechtlanden 0 16 12 163 259 Ommen-Den Ham 0 36 9 6 2 Salland Midden 0 89 117 332 61 Sallandse heuvelrug 0 3 0 15 32 Steenwijkerwold e.o. 0 10 5 1 30 ‘t Achterveld 0 0 16 371 214 Tubbergen 0 603 805 390 396 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 73 97 292 325 197 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 963 340 589 431 Twickel 0 0 238 463 311 Vriezenveen e.o. 0 44 491 429 339 West-Twente 129 400 521 383 479 Zenderen 0 75 158 152 183 Zuider Vechtlanden 0 0 0 0 12 Zuid-Oost Twente 0 0 46 499 165 Noord Oost Twente 0 61 206 72 193 Figuur 140.

Totaal aantal gedode houtduiven per WBE op basis van de landelijke vrijstelling in de periode 01 - 01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636160/284 154 Jaar Aantal gedode dieren tijdens jacht 2014 1.045 2015 4.766 2016 3.942 2017 6.091 2018 3.229 Figuur 141. Totaal aantal gedode houtduiven tijdens de jacht in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 42 59 103 67 De Hof van Twente 17 22 122 311 298 De IJssellanden 0 120 214 62 11 De Koerkamp 5 41 76 78 40 De Noord-Westhoek 0 0 0 6 6 De Vechtstroom 904 418 143 84 105 De Weerribben 0 25 6 7 1 D’Oldematen 0 55 56 14 14 Heeten e.o. 0 598 146 269 17 Het Reestgebied 3 1 2 12 19 Holten 0 1 25 97 82 Hugale 0 426 420 419 158 IJsselstreek Salland 10 95 303 143 47 Jachtvereniging Kampen 0 54 53 58 8 Lemelerberg e.o. 0 130 29 27 24 Lonneker Losser 0 0 34 126 244 Noorder Vechtlanden 0 8 35 58 26 Ommen-Den Ham 0 47 12 18 111 Salland Midden 0 104 34 107 70 Sallandse heuvelrug 0 3 20 52 13 Steenwijkerwold e.o. 1 0 5 40 11 ‘t Achterveld 0 4 7 75 57 Tubbergen 0 631 491 850 468 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 4 2 14 11 45 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 935 574 176 87 Twickel 0 0 321 492 264 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636161/284 155 Vriezenveen e.o.

0 269 131 730 116 West-Twente 101 133 150 379 62 Zenderen 0 344 237 704 190 Zuider Vechtlanden 0 12 3 5 13 Zuid-Oost Twente 0 0 97 197 127 Noord Oost Twente 0 173 121 370 426 Figuur 142. Totaalaantal gedode houtduiven per WBE tijdens de jacht in de periode 01 -01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) 9.2.7 Staat van instandhouding De staat van instandhouding van de houtduif als broedvogel in Nederland is beoordeeld als matig ongunstig (bron: www.sovon.nl). Beoordeling Staat van Instandhouding Populatie Verspreiding Leefgebied Toekomst Eindoordeel matig ongunstig matig ongunstig gunstig gunstig matig ongunstig De staat van instandhouding van de houtduif als niet-broedvogel in Nederland is beoordeeld als gunstig (bron: www.sovon.nl). Beoordeling Staat van Instandhouding Populatie Verspreiding Leefgebied Toekomst Eindoordeel gunstig gunstig gunstig gunstig gunstig 9.2.8 Natura 2000 Voor het eventuele gebruik van een ontheffing (art. 3.17 Wnb) in en nabij Natura 2000-gebieden kan een vergunning ex. art. 2.7 Wnb noodzakelijk zijn. Zie ook de beheerplannen van de Natura 2000- gebieden. Het gebruik van een vrijstelling, ontheffing of opdracht mag geen negatief effect hebben op de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden.

Wanneer deze maatregel in de Natura 2000-gebieden toch toegepast zou worden en significant negatieve effecten zou kunnen hebben is een vergunning noodzakelijk. 9.2.9 Beheermaatregelen De houtduif is op basis van de Wet natuurbescherming een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (art. 3.20 lid 2) de jacht is hierbij geopend van 15 oktober tot en met 31 januari. Hierbij is de jachthouder wettelijk verplicht te zorgen voor een redelijke wildstand in zijn jachtveld. Tevens kunnen houtduiven jaarrond worden geschoten op basis van de landelijke vrijstelling College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636162/284 156 Jachthouders zijn op grond van de Wet natuurbescherming verplicht afschot te registreren op een door de faunabeheereenheid vastgesteld wijze of applicatie. In Overijssel is hiervoor een Faunaregistratiesysteem ter beschikking gesteld aan de jachthouders. Tevens dienen trendtellingen uitgevoerd te worden. Deze dienen uitgevoerd te worden door middel van een door de faunabeheereenheid vast t stellen protocol en geregistreerd te worden in het ter beschikking gestelde Faunaregistratiesysteem. Konijn (Oryctolagus cuniculus) 9.3.1 Algemeen Het konijn is beschermd op grond van de Wet natuurbescherming. Ook is het konijn een aangewezen wildsoort volgens art 3.20 lid 2 van de Wet natuurbescherming.

Voor het konijn geldt een landelijke vrijstelling tot afschot bij dreigende schade gedurende het hele jaar. 9.3.2 Kwantitatieve gegevens Konijnen zijn in de Vroege Middeleeuwen vanuit Midden-Frankrijk en het Middellandse Zeegebied ingevoerd en ondertussen over heel Nederland verspreid. De voornaamste veranderingen in verspreiding en aantallen zijn de sterke teruggang in de jaren 1950-1980 door myxomatose, in 1990- 2002 door VHS, en het daaropvolgende herstel van beide. Konijnen worden gemonitord in twee meetnetten: de duintellingen en het meetnet ‘Dagactieve Zoogdieren’. De duintellingen zijn al in 1984 begonnen en laten de sterke afname door VHS en het recente herstel goed zien. Het herstel is echter niet overal opgetreden en ontbreekt in geïsoleerde natuurgebieden en op de hoge zandgronden in het midden van het land en op het Drents plateau. Figuur 143. Verspreiding van het konijn over Nederland (bron: NDFF, 2018) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636163/284 157 Uit de gegevens van het NEN blijkt dat er de laatste jaren weer sprake is van een licht herstel van de populatie. Figuur 144.

Geïndexeerde populatieontwikkeling van het konijn in Nederland in de periode 1997 -2013 (bron: Leefomgeving, 2018) 9.3.3 Voorkomen en trend in Overijssel Het konijn kunnen we in bijna de gehele provincie aantreffen als daar mogelijkheden zijn om ook een hol te graven, alleen in de natte delen van de provincie is dit niet mogelijk. Sinds de inwerkingtreding van de Wet natuurbescherming worden de wildsoorten geteld. De tellingen worden steeds nauwkeuriger echter doordat men nog moet wennen en het systeem van wild tellen in 2017 nog niet in alle WBE-gebieden voldoende geïmplementeerd was, zijn de gegevens zeer beperkt bruikbaar. Door de beperkte gegevens van twee jaar kan hier nog geen duidelijke trend uit worden afgeleid. WBE 2017 2018 Heeten e.o. 31 52 Lonneker Losser 32 9 Holten 22 30 De IJssellanden (OV) 81 10 De Hof van Twente 49 32 Jachtvereniging Kampen 7 1 Twickel 0 44 IJsselstreek Salland 2 17 Zuid-Oost Twente 32 55 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636164/284 158 Lemelerberg e.o. 14 16 West-Twente 0 624 Hugale 22 43 Noorder Vechtlanden 0 9 Salland Midden 0 7 De Dinkelstreek 71 35 Het Reestgebied 6 7 Zenderen 29 40 D’Oldematen (OV) 0 0 De Koerkamp 25 11 Tubbergen 111 199 De Vechtstroom 28 24 Sallandse heuvelrug 29 23 Ommen-Den Ham 0 21 Steenwijkerwold e.o. 28 10 Vriezenveen e.o.

1 1 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 0 29 De Noord-Westhoek (OV) 4 0 ‘t Achterveld (OV) 25 1 De Weerribben 1 0 Tussen Vecht en Dedemsvaart 18 11 Zuider Vechtlanden 16 47 Noord Oost Twente 157 88 Totaal 841 1.496 Figuur 145. Getelde konijnen in 2017 en 2018 in Overijssel (bron: FRS) 9.3.4 Wettelijke status en Provinciaal beleid In de Wnb is het konijn een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (Art. 3.20 lid 2 Wnb). De jacht op konijnen is geopend van 15 augustus tot en met 31 januari. Daarnaast kunnen konijnen het gehele jaar gedood worden op basis van de landelijke vrijstelling. Het doel van het beheer is om een redelijke wildstand te behouden en schade te voorkomen in het jachtveld. Ook dient ernstige schade of overlast worden voorkomen en beperkt. Daarbij dient geen afbreuk aan de staat van instandhouding te worden gedaan. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636165/284 159 9.3.5 Schadehistorie en effectiviteit Er zijn voor het konijn in de periode 2014 t/m 2018 geen schademeldingen gedaan. Aangezien het BIJ12, unit Faunazaken geen tegemoetkomingen in schade verleent veroorzaakt door dieren die landelijke of provinciaal vrijgesteld zijn, is er voor grondgebruikers geen reden om schade te claimen bij het BIJ12, unit Faunazaken.

De meldingsbereidheid is hierdoor zeer laag en daarnaast worden er ook kosten in rekening gebracht wanneer een grondgebruiker schade claimt. De werkelijke schadegegevens zijn daardoor onvolledig. 9.3.6 Gevoerd beheer afgelopen periode Het totaalaantal gedode dieren is sinds 2014 sterk toegenomen tot 2.368 konijnen in 2015. Na 2015 is het aantal gedode dieren sterk gedaald tot 1.004 in 2018. In alle WBE-gebieden zijn konijnen gedood de afgelopen 5 jaar. De meeste konijnen worden in de WBE-gebieden Heeten e.o., Hugale en Tubbergen in de maand december gedood. Jaar Aantal gedode dieren 2014 268 2015 2.368 2016 1.832 2017 1.389 2018 1.004 Figuur 146. Totaal aantal gedode konijnen per jaar in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 100 50 63 36 De Hof van Twente 0 25 44 36 99 De IJssellanden 0 55 165 31 9 De Koerkamp 1 20 59 20 31 De Vechtstroom 120 74 53 33 22 De Weerribben 0 30 0 0 D’ Oldematen 0 0 2 19 1 Heeten e.o. 0 326 135 47 4 Holten 0 1 32 37 56 Hugale 0 360 213 146 45 IJsselstreek Salland 2 31 128 102 15 Jachtvereniging Kampen 0 12 1 0 Lemelerberg e.o.

0 44 12 2 5 Lonneker Losser 0 0 1 49 80 Noorder Vechtlanden 0 4 5 13 18 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636166/284 160 Ommen-Den Ham 2 27 19 32 66 Salland midden 0 13 14 17 15 Sallandse heuvelrug 0 0 8 3 Steenwijkerwold e.o. 14 27 13 9 3 ‘t Achterveld 0 5 5 18 15 Tubbergen 0 674 350 203 164 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 5 0 6 1 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 54 85 81 20 Twickel 0 0 22 35 7 Vriezenveen e.o. 0 5 6 27 21 West-Twente 119 171 155 72 37 Zenderen 5 114 61 78 31 Zuider Vechtlanden 0 28 0 0 1 Zuid-Oost Twente 0 0 63 88 41 Noord Oost Twente 0 165 125 127 156 Figuur 147. Totaal aantal gedode konijnen per WBE in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) Van de 1.004 gedode dieren in 2018 zijn er 140 gedood op basis van de vrijstelling. In de WBE- gebieden Hugale, IJsselstreek, Tubbergen zijn de meeste konijnen gedood op basis van de vrijstelling. Kijkend naar de jachtgegevens dan zie je dat de meeste konijnen in het jachtseizoen met een piek in december worden gedood. Ook hierbij zie je dat de WBE-gebieden Hugale, IJsselstreek en Tubbergen eruit springen. Bij het melden van gedode dieren welke op de wildlijst en/of de landelijke vrijstellingslijst vermeld zijn dient opgemerkt te worden dat registratie hiervan pas verplicht is vanaf 2017.

De meldingen van gedode dieren in de periode tot 2017 gebeurde op vrijwillige basis en geeft dus geen volledig beeld van het aantal geschoten dieren. De gegevens tot 2017 zijn dan ook zeer beperkt bruikbaar. Jaar Aantal gedode dieren op basis vrijstelling 2014 50 2015 528 2016 650 2017 273 2018 140 Figuur 148. Totaal aantal gedode konijnen op basis van de landelijke vrijstelling in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636167/284 161 WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 4 5 0 5 De Hof van Twente 0 0 0 1 8 De IJssellanden 0 30 49 10 7 De Koerkamp 0 0 11 12 13 De Vechtstroom 23 12 23 18 1 D’Oldematen 0 0 0 16 0 Heeten e.o. 0 72 90 4 2 Holten 0 0 0 8 5 Hugale 0 119 98 44 9 IJsselstreek Salland 0 26 85 52 4 Jachtvereniging Kampen 0 5 1 0 0 Lemelerberg e.o. 0 14 10 0 0 Lonneker Losser 0 0 0 9 3 Noorder Vechtlanden 0 0 1 8 3 Ommen-Den Ham 0 7 5 10 10 Salland Midden 0 7 0 9 1 Sallandse heuvelrug 0 0 0 2 0 Steenwijkerwold e.o. 0 9 4 4 1 ‘t Achterveld 0 0 0 1 0 Tubbergen 0 132 153 42 34 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 0 0 2 0 0 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 21 25 2 12 Twickel 0 0 0 1 0 Vriezenveen e.o. 0 0 0 1 7 West Twente 27 48 46 5 12 Zenderen 0 22 24 0 0 Zuid-Oost Twente 0 0 12 13 3 Noord Oost Twente 0 0 6 1 0 Figuur 149.

Totaal aantal gedode konijnen per WBE op basis van de Landelijke vrijstelling in de periode 01-01- 2013 t/m 13-10-2018 in Overijssel (bron: FRS) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636168/284 162 Jaar Aantal gedode dieren jacht 2014 218 2015 1.840 2016 1.182 2017 1.116 2018 864 Figuur 150. Totaal aantal gedode konijnen tijden de jacht in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 96 45 63 31 De Hof van Twente 0 25 44 35 91 De IJssellanden 0 25 116 21 2 De Koerkamp 1 20 48 8 18 De Vechtstroom 97 62 30 15 21 De Weerribben 0 30 0 0 D’Oldematen 0 0 2 3 1 Heeten e.o. 0 254 45 43 2 Holten 0 1 32 29 51 Hugale 0 241 115 102 36 IJsselstreek Salland 2 5 43 50 11 Jachtvereniging Kampen 0 7 0 0 Lemelerberg e.o. 0 30 2 2 5 Lonneker Losser 0 0 1 40 77 Noorder Vechtlanden 0 4 4 5 15 Ommen-Den Ham 2 20 14 22 56 Salland midden 0 6 14 8 14 Sallandse heuvelrug 0 0 8 1 Steenwijkerwold e.o. 14 18 9 5 2 ‘t Achterveld 0 5 5 17 15 Tubbergen 0 542 197 161 130 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 5 0 4 1 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 33 60 79 8 Twickel 0 0 22 34 7 Vriezenveen e.o.

0 5 6 26 14 West-Twente 92 123 109 67 25 Zenderen 5 92 37 78 31 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636169/284 163 Zuider Vechtlanden 0 28 0 0 1 Zuid-Oost Twente 0 0 51 75 38 Noord Oost Twente 0 165 119 126 156 Figuur 151. Totaal aantal gedode konijnen tijden de jacht in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) 9.3.7 Staat van instandhouding Gezien het feit dat het konijn al geruime tijd aanwezig is in zowel Nederland als Overijssel, dat de aantallen ondanks en wellicht mede dankzij het gevoerde beheer stabiel zijn, er in ruime mate geschikt habitat aanwezig is en het konijn een ruim verspreidingsgebied kent zal de gunstige staat van instandhouding niet in het geding komen. Ook de jaarlijkse telgegevens en verplichte registratie van afschot dragen bij aan het borgen van de gunstige staat van instandhouding. Daarnaast wordt de gunstige staat van instandhouding geborgd in de onderbouwing voor de landelijke vrijstelling. 9.3.8 Natura 2000 Voor het eventuele gebruik van een ontheffing (art. 3.17 Wnb) in en nabij Natura 2000-gebieden kan een vergunning ex. art. 2.7 Wnb noodzakelijk zijn. Zie ook de beheerplannen van de Natura 2000- gebieden. Het gebruik van een vrijstelling, ontheffing of opdracht mag geen negatief effect hebben op de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden.

Wanneer deze maatregel in de Natura 2000-gebieden toch toegepast zou worden en significant negatieve effecten zou kunnen hebben is een vergunning noodzakelijk. 9.3.9 Beheermaatregelen Het konijn is op basis van de Wet natuurbescherming een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (art. 3.20 lid 2). De jacht is hierbij geopend van 15 augustus tot en met 31 januari. Hierbij is de jachthouder wettelijk verplicht te zorgen voor een redelijke wildstand in zijn jachtveld. Daarnaast kunnen konijnen jaarrond worden geschoten op basis van de landelijke vrijstelling. Jachthouders zijn op grond van de Wet natuurbescherming verplicht afschot te registreren op een door de faunabeheereenheid vastgesteld wijze of applicatie. In Overijssel is hiervoor een Faunaregistratiesysteem ter beschikking gesteld aan de jachthouders. Tevens dienen trendtellingen uitgevoerd te worden. Deze dienen uitgevoerd te worden door middel van een door de faunabeheereenheid vast te stellen protocol en geregistreerd te worden in het ter beschikking gestelde Faunaregistratiesysteem. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636170/284 164 Haas (lepus europaeus) 9.4.1 Algemeen De haas is beschermd op grond van de Wet natuurbescherming. Ook is de haas een aangewezen wildsoort volgens art 3.20 lid 2 van de Wet natuurbescherming.

9.4.2 Kwantitatieve gegevens De haas komt overal in Nederland voor. Landelijk gezien vertoonde de hazenstand in de jaren 1970 een dalende trend. Deze teruggang was evident op de oostelijke en zuidelijke zandgronden, en in akkerbouwgebieden op zeeklei, maar dat gold niet voor de rivierkleigebieden en de Friese zandgronden. De achteruitgang werd toen in veel landen van Europa waargenomen en de oorzaken waren divers, maar de hoofdoorzaak lag bij intensivering en schaalvergroting van de landbouw. Daarnaast werden effecten van slechte weersomstandigheden en predatie versterkt door het ontbreken van gevarieerd voedsel en dekking. Na een daling eind jaren 1990 laat het NEM-meetnet Dagactieve Zoogdieren van 2003 tot 2011 een stijgende trend zien, en daarna weer een daling. Figuur 152. Verspreiding van het haas over Nederland (bron: NDFF, 2018) 9.4.3 Voorkomen en trend in Overijssel Met uitzondering van de bebouwde kommen en grote open wateren kan de haas overal in Overijssel worden aangetroffen. Sinds de inwerkingtreding van de Wet natuurbescherming worden de wildsoorten geteld. De tellingen worden steeds nauwkeuriger echter doordat men nog moet wennen en het systeem van wild tellen in 2017 nog niet in alle WBE-gebieden voldoende geïmplementeerd was zijn de gegevens zeer beperkt bruikbaar.

College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636171/284 165 Door de beperkte gegevens van twee jaar kan hier ook nog geen duidelijke trend uit worden afgeleid. WBE 2017 2018 Heeten e.o. 307 356 Lonneker Losser 86 72 Holten 79 140 De IJssellanden (OV) 522 745 De Hof van Twente 178 157 Jachtvereniging Kampen 223 274 Twickel 0 232 IJsselstreek Salland 106 175 Zuid-Oost Twente 117 166 Lemelerberg e.o. 62 92 West-Twente 0 2.556 Hugale 113 154 Noorder Vechtlanden 0 238 Salland Midden 77 51 De Dinkelstreek 57 72 Het Reestgebied 35 86 Zenderen 85 146 D’Oldematen (OV) 148 195 De Koerkamp 473 327 Tubbergen 663 1860 De Vechtstroom 105 88 Sallandse heuvelrug 56 94 Ommen-Den Ham 0 128 Steenwijkerwold e.o. 126 94 Vriezenveen e.o. 41 121 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 0 419 De Noord-Westhoek (OV) 190 229 ‘t Achterveld (OV) 218 99 De Weerribben 41 25 Tussen Vecht en Dedemsvaart 49 63 Zuider Vechtlanden 219 187 Noord Oost Twente 226 360 Totaal 4.602 10.001 Figuur 153. Getelde hazen in 2017 en 2018 in Overijssel (bron FRS) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636172/284 166 9.4.4 Wettelijke status en Provinciaal beleid In de Wnb is de haas een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (Art. 3.20 lid 2 Wnb). De jacht op hazen is geopend van 15 oktober tot en met 31 december.

Het doel van het beheer is om een redelijke wildstand te behouden en schade te voorkomen in het jachtveld. Ook dient ernstige schade of overlast worden voorkomen en beperkt. Daarbij dient geen afbreuk aan de staat van instandhouding te worden gedaan. 9.4.5 Schadehistorie en effectiviteit Er zijn geen schade gegevens van het Haas bekend. 9.4.6 Gevoerd beheer afgelopen periode In alle WBE-gebieden zijn hazen gedood de afgelopen 5 jaar. De meeste hazen zijn in de WBE- gebieden De IJssellanden, Heeten e.o., IJsselstreek/ Salland, Tubbergen en West-Twente gedood. Bij het melden van gedode dieren welke op de wildlijst vermeld zijn dient opgemerkt te worden dat registratie hiervan pas verplicht is vanaf 2017. De meldingen van gedode dieren in de periode tot 2017 gebeurde op vrijwillige basis en geeft dus geen volledig beeld van het aantal gedode dieren. De gegevens tot 2017 zijn dan ook zeer beperkt bruikbaar. Jaar Aantal gedode dieren 2014 602 2015 3.711 2016 4.721 2017 7.707 2018 6.411 Figuur 154.

Aantal gedode hazen in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636173/284 167 WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 46 70 162 138 De Hof van Twente 0 69 203 303 525 De IJssellanden 0 638 272 1.020 555 De Koerkamp 4 40 63 258 183 De Noord-Westhoek 0 7 69 101 100 De Vechtstroom 336 186 231 236 192 De Weerribben 6 78 26 51 31 D’Oldematen 0 48 92 155 137 Heeten 0 305 339 451 234 Het Reestgebied 11 19 27 28 45 Holten 0 7 35 156 164 Hugale 0 251 306 259 125 IJsselstreek Salland 9 141 597 598 365 Jachtvereniging Kampen 0 184 87 343 297 Lemelerberg e.o. 0 93 83 72 48 Lonneker Losser 0 0 4 54 139 Noorder Vechtlanden 0 29 64 242 215 Ommen-Den Ham 12 71 42 68 112 Salland Midden 0 22 295 379 358 Sallandse heuvelrug 0 1 19 40 24 Steenwijkerwold e.o. 2 14 22 71 26 ‘t Achterveld 0 3 20 155 346 Tubbergen 0 588 606 630 659 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 26 33 59 71 69 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 162 99 180 164 Twickel 0 0 126 151 94 Vriezenveen e.o. 0 66 89 199 165 West-Twente 177 290 309 470 164 Zenderen 15 150 168 280 252 Zuider Vechtlanden 0 26 23 45 46 Zuid-Oost Twente 0 0 74 158 85 Noord Oost Twente 4 107 186 321 350 Figuur 155.

Aantal gedode hazen per WBE in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636174/284 168 9.4.7 Staat van instandhouding Gezien het feit dat de haas al geruime tijd aanwezig is in zowel Nederland als Overijssel, dat de aantallen ondanks en wellicht mede dankzij het gevoerde beheer stabiel zijn, er in ruime mate geschikt habitat aanwezig is en de haas een ruim verspreidingsgebied kent zal de gunstige staat van instandhouding niet in het geding komen. Ook de jaarlijkse telgegevens en verplichte registratie van afschot dragen bij aan het borgen van de gunstige staat van instandhouding. 9.4.8 Natura 2000 Voor het eventuele gebruik van een ontheffing (art. 3.17 Wnb) in en nabij Natura 2000-gebieden kan een vergunning ex. art. 2.7 Wnb noodzakelijk zijn. Zie ook de beheerplannen van de Natura 2000- gebieden. Het gebruik van een vrijstelling, ontheffing of opdracht mag geen negatief effect hebben op de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden. Wanneer deze maatregel in de Natura 2000-gebieden toch toegepast zou worden en significant negatieve effecten zou kunnen hebben is een vergunning noodzakelijk. 9.4.9 Beheermaatregelen Het haas is op basis van de Wet natuurbescherming een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (art. 3.20 lid 2).

De jacht is hierbij geopend van 15 oktober tot en met 31 december. Hierbij is de jachthouder wettelijk verplicht te zorgen voor een redelijke wildstand in zijn jachtveld. Jachthouders zijn op grond van de Wet natuurbescherming verplicht afschot te registreren op een door de faunabeheereenheid vastgesteld wijze of applicatie. In Overijssel is hiervoor een Faunaregistratiesysteem ter beschikking gesteld aan de jachthouders. Tevens dienen trendtellingen uitgevoerd te worden. Deze dienen uitgevoerd te worden door middel van een door de faunabeheereenheid vast t stellen protocol en geregistreerd te worden in het ter beschikking gestelde Faunaregistratiesysteem. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636175/284 169 Wilde eend (Anas platyrhynchos) 9.5.1 Algemeen De wilde eend is beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn en de Wet natuurbescherming. Deze soort is als instandhoudingsdoelstelling van diverse Natura 2000-gebieden opgenomen, waarbij zij is aangewezen als niet-broedvogel. 9.5.2 Kwantitatieve gegevens Overzomerende wilde eenden De wilde eend is een van de meest verbreide Nederlandse broedvogels. De meerderheid nestelt in de laaggelegen delen van het land, vooral in waterrijke polders en moerassen. Op de hoge gronden is deze eend minder talrijk maar ontbreekt hij zelden; soms broedt hij op grote afstand van water.

Ook in stedelijk gebied is de wilde eend een gewone broedvogel. Aantallen en verspreiding leken op landelijk niveau lange tijd nauwelijks verandering te ondergaan. Regionale afnames, zoals door verdroging van duinvalleien, werden gecompenseerd door toename elders. Sinds ongeveer 1990 nemen de aantallen echter af. Zie figuur 159 voor de verspreiding van de wilde eend. Overwinterende wilde eenden De aantallen zijn het hoogst in de wintermaanden, wanneer wilde eenden zowel in open wateren als boerenland en stedelijk gebied talrijk zijn. De aantallen zijn betrekkelijk ongevoelig voor de nukken van het weer. Strenge vorst of zware sneeuwval leiden bij deze winterharde soort hooguit tot verplaatsingen naar open water of voerplekken, maar niet tot wegtrek over grote afstanden. De landelijk getelde aantallen nemen sinds ongeveer 2000 gaandeweg af. De oorzaak kan liggen in de afname van de eigen broedpopulatie, maar ook met een verschuiving van de winterverspreiding binnen Europa. Door gemiddeld zachtere winters hebben Noord-Europese broedvogels vermoedelijk minder neiging om tot in Nederland te overwinteren. Figuur 156.

Verspreiding van de wilde eend als broed- en als niet-broedvogel in Overijssel (bron: http://www.vogelatlas.nl/atlas/soorten/soort/1860) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636176/284 170 9.5.3 Voorkomen en trend in Overijssel Verspreid over de gehele provincie komt de wilde eend voor waarbij het zwaartepunt zicht bevindt in de kop van Overijssel en langs de IJssel. De trend binnen Overijssel is een licht afnemende trend. Figuur 157. Verspreiding van de wilde eend als broed- en als niet-broedvogel in Overijssel (bron: http://www.vogelatlas.nl/nl/provincies) Figuur 158. Trend van de wilde eend als broed- en als niet-broedvogel in Overijssel (bron: http://www.vogelatlas.nl/nl/provincies) Sinds de inwerkingtreding van de Wet natuurbescherming worden de wildsoorten geteld. De tellingen zijn niet volledig, omdat voor 2017 het tellen van wildsoorten niet verplicht was. Door de beperkte gegevens van de afgelopen twee jaar kan hier ook nog geen duidelijke trend uit worden afgeleid. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636177/284 171 WBE 2017 2018 Heeten e.o. 68 83 Lonneker Losser 54 39 Holten 40 55 De IJssellanden (OV) 1.543 1.575 De Hof van Twente 161 120 Jachtvereniging Kampen 356 464 Twickel 0 509 IJsselstreek Salland 68 163 Zuid-Oost Twente 228 250 Lemelerberg e.o.

66 72 West-Twente 0 2102 Hugale 97 172 Noorder Vechtlanden 0 216 Salland Midden 0 39 De Dinkelstreek 25 2 Het Reestgebied 24 136 Zenderen 80 81 D’Oldematen (OV) 460 361 De Koerkamp 221 163 Tubbergen 257 513 De Vechtstroom 115 129 Sallandse heuvelrug 63 33 Ommen-Den Ham 0 128 Steenwijkerwold e.o. 121 84 Vriezenveen e.o. 171 145 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 0 619 De Noord-Westhoek (OV) 1.228 1.466 ‘t Achterveld (OV) 80 20 De Weerribben 630 375 Tussen Vecht en Dedemsvaart 98 240 Zuider Vechtlanden 330 283 Noord Oost Twente 249 149 Totaal 6.833 10.786 Figuur 159. Getelde wilde eenden in 2017–2018 in Overijssel (bron: FRS) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636178/284 172 9.5.4 Wettelijke status en Provinciaal beleid De wilde eend is als niet-broedvogel als instandhoudingsdoel van de Rijntakken opgenomen. In de Wnb is de wilde eend een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (Art. 3.20 lid 2 Wnb). De jacht op wilde eenden is geopend van 15 augustus tot en met 31 januari. Het doel van het beheer is om een redelijke wildstand te behouden en schade te voorkomen. Daarbij dient geen verslechtering van de staat van instandhouding plaats te vinden.

9.5.5 Schadehistorie en effectiviteit In 2015 is ontheffing verleend voor het doden van wilde eenden met gebruikmaking van het geweer ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen op schade percelen voor zover deze bestaan uit graanpercelen, en direct daaraan grenzende percelen voor 12 WBE’s, zijnde Tussen grens & Vecht-De Akkerlanden, De Noord-Westhoek, De Vechtstroom, Tussen Vecht en Dedemsvaart, IJsselvallei, De Weerribben, IJsselstreek-Wijhe, Noorder Vechtlanden, Ootmarsum, West Twente, Ommen-Den Ham en D’Oldematen. Dit voor de periode van 1 juli tot 15 augustus. Daarnaast is voor WBE De IJssellanden ontheffing verleend voor het doden van wilde eenden met behulp van het geweer ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen op schade percelen voor zover deze bestaan uit graanpercelen, vollegrondsgroente-percelen en direct daaraan grenzende percelen. Dit voor de periode van 1 mei tot 15 augustus. Een aantal belangrijke voorschriften verbonden aan deze ontheffing zijn: • Deze ontheffing mag gebruikt worden vanaf een half uur voor zonsopkomst tot een half uur na zonsondergang. • Er mag pas van deze ontheffing gebruik gemaakt worden, nadat de inzet van 2 preventieve maatregelen onvoldoende gebleken zijn, zoals beschreven in het Handboek Faunaschade van BIJ12. De getaxeerde schade veroorzaakt door de wilde eend betreft 1 melding op ijsbergsla.

Deze schade bevond zich in de WBE IJssellanden, in het jaar 2014 (zie figuur 160), waarbij deze plaatsvond in de maanden september (zie figuur 162). In 2015 tot en met 2018 zijn er geen meldingen meer gedaan van schade door wilde eenden. WBE IJsbergsla Totaal getaxeerde waarde De IJssellanden € 4.950 € 4.950 Totaal € 4.950 Figuur 160. Getaxeerde schade door wilde eenden per gewas en per WBE en per gewas in de periode 01 -01- 2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: BIJ12, unit Faunazaken) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636179/284 173 Jaar Getaxeerde schade 2014 € 4.950 2015 € 0 2016 € 0 2017 € 0 2018 € 0 Figuur 161. Getaxeerde schade door wilde eenden per jaar in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: BIJ12, unit Faunazaken) Periode Getaxeerde schade Januari € 0 Februari € 0 Maart € 0 April € 0 Mei € 0 Juni € 0 Juli € 0 Augustus € 0 September € 4.950 Oktober € 0 November € 0 December € 0 Figuur 162. Getaxeerde schade door wilde eenden per maand in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: BIJ12, unit Faunazaken) Aangezien BIJ12 geen tegemoetkomingen in schade verleent veroorzaakt door dieren die bejaagbaar zijn, is er voor grondgebruikers geen reden om schade te claimen bij BIJ12.

Het niet verstrekken van tegemoetkomingen in de schade beperkt zich tot de periode dat de soort ook daadwerkelijk bejaagbaar is. De meldingsbereidheid is hierdoor zeer laag en daarnaast worden er ook kosten in rekening gebracht wanneer een grondgebruiker schade claimt. De werkelijke schadegegevens zijn daardoor onvolledig. 9.5.6 Gevoerd beheer afgelopen periode Het aantal gedode dieren is sinds 2014 sterk toegenomen van 968 wilde eenden tot 7.981 wilde eenden in 2017, welke voornamelijk in december worden gedood. In alle WBE-gebieden zijn wilde eenden gedood de afgelopen 5 jaar (zie figuur 163). In 2017 zijn de meeste wilde eenden in de WBE’s De IJssellanden, IJsselstreek/ Salland, Tubbergen en Twickel gedood. Hiervan zijn 139 dieren met een ontheffing gedood, de meesten in juli en augustus. Dit aantal schommelde tussen 2014 en 2018 tussen de 69 en 139 wilde eenden. 78% van College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636180/284 174 deze meldingen kwamen van de WBE’s De Noord-Westhoek en De Vechtstroom. Zie hiervoor figuur 164 t/m figuur 166. Bij het melden van gedode dieren welke op de wildlijst vermeld zijn dient opgemerkt te worden dat registratie hiervan pas verplicht is vanaf 2017. De meldingen van gedode dieren in de periode tot 2017 gebeurde op vrijwillige basis en geeft dus geen volledig beeld van het aantal geschoten dieren.

De gegevens tot 2017 zijn dan ook zeer beperkt bruikbaar. Jaar Aantal gedode dieren 2014 968 2015 4.647 2016 6.184 2017 7.981 2018 6.297 Figuur 163. Totaal aantal gedode wilde eenden in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 49 38 265 80 De Hof van Twente 0 56 194 372 412 De IJssellanden 10 737 891 786 596 De Koerkamp 10 24 31 128 85 De Noord-Westhoek 15 29 69 269 324 De Vechtstroom 677 459 340 378 310 De Weerribben 61 378 214 135 198 D’Oldematen 11 125 144 129 112 Heeten e.o. 0 372 177 277 99 Het Reestgebied 23 15 26 36 39 Holten 0 2 12 125 113 Hugale 0 195 276 254 130 IJsselstreek Salland 22 114 679 537 307 Jachtvereniging Kampen 0 333 226 370 89 Lemelerberg e.o. 0 141 29 41 62 Lonneker Losser 0 0 51 70 298 Noorder Vechtlanden 0 30 47 152 114 Ommen-Den Ham 18 94 27 52 166 Salland Midden 0 63 259 327 255 Sallandse heuvelrug 0 0 13 42 23 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636181/284 175 Steenwijkerwold e.o. 14 12 100 122 57 ‘t Achterveld 0 0 0 67 49 Tubbergen 0 350 362 534 420 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 16 70 87 74 97 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 493 348 325 308 Twickel 0 0 640 576 375 Vriezenveen e.o.

0 77 227 427 197 West-Twente 78 177 185 337 85 Zenderen 6 128 127 203 197 Zuider Vechtlanden 0 26 6 19 25 Zuid-Oost Twente 0 0 74 244 108 Noord Oost Twente 7 98 276 297 563 Figuur 164. Totaalaantal gedode wilde eenden per WBE in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) Jaar Aantal gedode dieren vanuit ontheffing 2014 79 2015 69 2016 109 2017 139 2018 63 Figuur 165. Aantal gedode wilde eenden op basis van een ontheffing in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De IJssellanden 7 10 6 5 2 De Noord-Westhoek 15 14 16 66 43 De Vechtstroom 5 0 26 43 16 De Weerribben 0 1 1 2 0 D’Oldematen 2 5 0 2 0 IJsselstreek Salland 20 18 1 3 0 Noorder Vechtlanden 0 0 0 0 2 Ommen-Den Ham 14 0 0 0 0 Noord Oost Twente 7 0 0 0 0 Steenwijkerwold e.o. 0 4 19 5 0 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 0 6 28 11 0 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 0 12 0 0 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636182/284 176 West-Twente 0 2 0 0 0 De Koerkamp 9 9 0 2 0 Figuur 166. Aantal gedode wilde eenden per WBE op basis van een ontheffing in de periode 01 -01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) Jaar Aantal gedode dieren tijdens de jacht 2014 889 2015 4.578 2016 6.075 2017 7.842 2018 6.234 Figuur 167.

Aantal gedode wilden eenden tijdens de jacht in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 49 38 265 80 De Hof van Twente 0 56 194 372 412 De IJssellanden 3 727 885 781 594 De Koerkamp 1 15 31 126 85 De Noord-Westhoek 0 15 53 203 281 De Vechtstroom 672 459 314 335 294 De Weerribben 61 377 213 133 198 D’Oldematen 9 120 144 127 112 Heeten e.o. 0 372 177 277 99 Het Reestgebied 23 15 26 36 39 Holten 0 2 12 125 113 Hugale 0 195 276 254 130 IJsselstreek Salland 2 96 678 534 307 Jachtvereniging Kampen 0 333 226 370 89 Lemelerberg e.o. 0 141 29 41 62 Lonneker Losser 0 0 51 70 298 Noorder Vechtlanden 0 30 47 152 112 Ommen-Den Ham 4 94 27 52 166 Salland Midden 0 63 259 327 255 Sallandse heuvelrug 0 0 13 42 23 Steenwijkerwold e.o. 14 8 81 117 57 ‘t Achterveld 0 0 0 67 49 Tubbergen 0 350 362 534 420 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636183/284 177 Tussen Grens &Vecht De Akkerlanden 16 64 59 63 97 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 493 336 325 308 Twickel 0 0 640 576 375 Vriezenveen e.o. 0 77 227 427 197 West-Twente 78 175 185 337 85 Zenderen 6 128 127 203 197 Zuider Vechtlanden 0 26 6 19 25 Zuid-Oost Twente 0 0 74 244 108 Noord Oost Twente 0 98 276 297 563 Figuur 168.

Aantal gedode wilde eenden per WBE tijdens de jacht in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) 9.5.7 Staat van instandhouding De staat van instandhouding van de wilde eend als broedvogel in Nederland is beoordeeld als matig ongunstig. Beoordeling Staat van Instandhouding Populatie Verspreiding Leefgebied Toekomst Eindoordeel matig ongunstig gunstig gunstig gunstig matig ongunstig Als niet-broedvogel is de staat van instandhouding van de wilde eend in Nederland beoordeeld als zeer ongunstig. Beoordeling Staat van Instandhouding Populatie Verspreiding Leefgebied Toekomst Eindoordeel zeer ongunstig gunstig matig ongunstig matig ongunstig zeer ongunstig 9.5.8 Natura 2000 Voor het eventuele gebruik van een ontheffing (art. 3.17 Wnb) in en nabij Natura 2000-gebieden kan een vergunning ex. art. 2.7 Wnb noodzakelijk zijn. Zie ook de beheerplannen van de Natura 2000- gebieden. Het gebruik van een vrijstelling, ontheffing of opdracht mag geen negatief effect hebben op de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden. Wanneer deze maatregel in de Natura 2000-gebieden toch toegepast zou worden en significant negatieve effecten zou kunnen hebben is een vergunning noodzakelijk. 9.5.9 Beheermaatregelen De Wilde eend is op basis van de Wet natuurbescherming een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (art.

3.20 lid 2). De jacht is hierbij geopend van 15 augustus tot en met 31 januari. Hierbij is de jachthouder wettelijk verplicht te zorgen voor een redelijke wildstand in zijn jachtveld. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636184/284 178 Voor de periode van 15 juli tot 15 augustus vraagt de FBE ontheffing ex. art. 3.17 Wnb aan voor het doden van wilde eenden met behulp van het geweer vanaf een uur voor zonsopkomst tot een uur na zonsondergang ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen op schade percelen voor zover deze bestaan uit (gelegerde) graanpercelen, en direct daaraan grenzende percelen, gelegen binnen de volgende WBE gebieden: De IJssellanden, Tussen Grens & Vecht-De Akkerlanden, De Noord- Westhoek, De Vechtstroom, Tussen Vecht en Dedemsvaart, De Weerribben, IJsselstreek-Salland, Noorder Vechtlanden, Noord Oost Twente, Ommen-Den Ham, West-Twente en D’Oldematen. I.v.m. de zeer ongunstige staat van instandhouding van de wilde eend betreft de aanvraag géén ontheffing op voorhand, maar een ontheffing waarvan slechts gebruik kan worden gemaakt bij schade of dreigende schade en pas nadat een toezichthouder van de provincie Overijssel dit heeft geconstateerd.

In de praktijk zal dit niet vaak voorkomen maar kan, indien nodig, schadebestrijding met het geweer plaatsvinden en wordt op deze manier voldaan aan de Beleidsregel Natuur Overijssel art. 6.3 Beperking schade en tegemoetkoming. Bovendien mogen per bejaagactie per schadeperceel per dag maximaal 40 wilde eenden geschoten worden. Met deze beperkte wijze van schadebestrijding zal de staat van instandhouding van de wilde eend in Overijssel niet verslechteren. Fazant (Phasianus colchicus) 9.6.1 Algemeen De fazant is beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn en de Wet natuurbescherming. Deze soort is niet als instandhoudingsdoelstelling van Natura 2000-gebieden opgenomen. Ook is de fazant een aangewezen wildsoort volgens art 3.20 lid 2 van de Wet natuurbescherming. 9.6.2 Kwantitatieve gegevens Overzomerende fazanten Fazanten komen in grote delen van Nederland voor maar ontbreken in stedelijk gebied en bosrijke omgeving. Ze zijn het talrijkst in agrarisch gebied op de kleigronden van Zuidwest- en Noordoost- Nederland. Rond 1975 kwamen Fazanten nog wijdverspreid voor op de Veluwe en in andere bosachtige gebieden. De verdwijning hier, en de scherpe afname op veel plaatsen elders, is een gevolg van het vanaf 1978 geleidelijk afbouwen van het uitzetbeleid.

De onnatuurlijk hoge dichtheden die daarvan het gevolg waren, verdwenen als gevolg van predatie door vos en havik, iets dat versneld werd door enkele strenge winters. De afname vlakt inmiddels af en de soort weet zich in verschillende delen van het land te handhaven, zij het in lagere dichtheden dan weleer. In najaar en winter vormen fazanten groepjes die op plekken met veel voedsel en dekking samenscholen. Zulke plekken liggen doorgaans op slechts enkele honderden meters van de broedplaats. Grotere verplaatsingen lijken niet voor te komen. De wintergroepen vallen in het vroege voorjaar uiteen. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636185/284 179 Figuur 169. Verspreiding van de fazant als broed- en als niet-broedvogel in Overijssel (bron: http://www.vogelatlas.nl/atlas/soorten/soort/3940) De fazant is redelijk gelijkmatig over de provincie verspreid. De trend van de soort neemt geleidelijk af. Figuur 170. Voorkomen fazant in Overijssel (bron: http://www.vogelatlas.nl/atlas/soorten/soort/3940) College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636186/284 180 Figuur 171. Trend fazant als broedvogel en als niet-broedvogel in Overijssel (bron: http://www.vogelatlas.nl/atlas/soorten/soort/3940) Sinds de inwerkingtreding van de Wet natuurbescherming worden de wildsoorten geteld.

Door de beperkte gegevens van twee jaar kan hier ook nog geen duidelijke trend uit worden afgeleid. WBE 2017 2018 Heeten e.o. 5 12 Lonneker Losser 28 25 Holten 4 3 De IJssellanden (OV) 71 60 De Hof van Twente 40 29 Jachtvereniging Kampen 7 10 Twickel 0 26 IJsselstreek Salland 13 5 Zuid-Oost Twente 44 55 Lemelerberg e.o. 4 12 West-Twente 0 287 Hugale 59 57 Noorder Vechtlanden 0 0 Salland Midden 0 0 De Dinkelstreek 14 10 Het Reestgebied 3 3 Zenderen 16 18 D’Oldematen (OV) 9 7 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636187/284 181 De Koerkamp 13 9 Tubbergen 100 280 De Vechtstroom 45 28 Sallandse heuvelrug 0 0 Ommen-Den Ham 0 9 Steenwijkerwold e.o. 2 0 Vriezenveen e.o. 13 13 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 0 102 De Noord-Westhoek (OV) 22 16 ‘t Achterveld (OV) 19 3 De Weerribben 15 15 Tussen Vecht en Dedemsvaart 30 16 Zuider Vechtlanden 4 5 Noord Oost Twente 48 78 Totaal 628 1.193 Figuur 172. Getelde fazanten in 2017 en 2018 in Overijssel (bron: FRS) 9.6.3 Wettelijke status en Provinciaal beleid In de Wnb is de fazant een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (Art. 3.20 lid 2 Wnb). De jacht op de fazant haan is geopend van 15 oktober tot en met 31 januari en op de fazant hen van 15 oktober tot 31 december.

Het doel van het beheer is om een redelijke wildstand te behouden en schade te voorkomen in het jachtveld. Ook dient belangrijke schade worden voorkomen en beperkt. Daarbij dient geen verslechtering van de staat van instandhouding plaats te vinden. 9.6.4 Schadehistorie en effectiviteit Voor fazanten zijn in de periode van 1 januari 2014 tot 31 december 2018 geen schade gegevens bekend. Aangezien BIJ12 geen tegemoetkomingen in schade verleent veroorzaakt door dieren die bejaagbaar zijn, is er voor grondgebruikers geen reden om schade te claimen bij BIJ12. Het niet verstrekken van tegemoetkomingen in de schade beperkt zich tot de periode dat de soort ook daadwerkelijk bejaagbaar is. De meldingsbereidheid is hierdoor zeer laag en daarnaast worden er ook kosten in rekening gebracht wanneer een grondgebruiker schade claimt. De werkelijke schadegegevens zijn daardoor onvolledig. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636188/284 182 9.6.5 Gevoerd beheer afgelopen periode In de WBE-gebieden Hof van Twente, De Vechtstroom en Tubbergen worden de meeste fazanten gedood. Bij het melden van gedode dieren welke op de wildlijst vermeld zijn dient opgemerkt te worden dat registratie hiervan pas verplicht is vanaf 2017.

De meldingen van gedode dieren in de periode tot 2017 gebeurde op vrijwillige basis en geeft dus geen volledig beeld van het aantal geschoten dieren. De gegevens tot 2017 zijn dan ook zeer beperkt bruikbaar. Jaar Aantal gedode dieren 2014 167 2015 521 2016 757 2017 1.052 2018 1.053 Figuur 173. Aantal gedode fazanten in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) WBE 2014 2015 2016 2017 2018 De Dinkelstreek 0 7 8 21 20 De Hof van Twente 0 64 95 139 208 De IJssellanden 0 17 13 15 5 De Koerkamp 0 0 2 27 49 De Vechtstroom 146 85 76 80 78 De Weerribben 1 0 1 0 0 Heeten e.o. 0 9 7 3 0 Het Reestgebied 2 1 1 7 8 Holten 0 0 0 29 60 Hugale 0 72 56 70 33 IJsselstreek Salland 0 3 55 50 18 Jachtvereniging Kampen 0 3 0 1 0 Lemelerberg e.o. 0 0 1 1 1 Lonneker Losser 0 0 2 35 66 Noorder Vechtlanden 0 0 0 2 0 Ommen-Den Ham 4 1 1 2 7 Salland Midden 0 3 0 5 3 Sallandse heuvelrug 0 0 1 3 3 Steenwijkerwold e.o. 0 0 1 2 0 ‘t Achterveld 0 0 5 11 16 Tubbergen 0 127 115 154 124 College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636189/284 183 Tussen Grens en Vecht De Akkerlanden 0 4 7 9 18 Tussen Vecht en Dedemsvaart 0 72 70 86 57 Twickel 0 0 114 65 38 Vriezenveen e.o. 0 6 10 13 18 West-Twente 14 16 31 59 20 Zenderen 0 15 14 42 41 Zuider Vechtlanden 0 0 0 1 0 Zuid-Oost Twente 0 0 50 89 106 Noord Oost Twente 0 13 19 31 56 Figuur 174.

Aantal gedode fazanten per WBE in de periode 01-01-2014 t/m 31-12-2018 in Overijssel (bron: FRS) 9.6.6 Staat van instandhouding Gezien het feit dat de fazant al geruime tijd aanwezig is in zowel Nederland als Overijssel en er in ruime mate geschikt habitat aanwezig is en de fazant een ruim verspreidingsgebied kent zal de gunstige staat van instandhouding niet in het geding komen. Ook de jaarlijkse telgegevens en verplichte registratie van afschot dragen bij aan het borgen van de gunstige staat van instandhouding. 9.6.7 Natura 2000 Voor het eventuele gebruik van een ontheffing (art. 3.17 Wnb) in en nabij Natura 2000-gebieden kan een vergunning ex. art. 2.7 Wnb noodzakelijk zijn. Zie ook de beheerplannen van de Natura 2000- gebieden. Het gebruik van een vrijstelling, ontheffing of opdracht mag geen negatief effect hebben op de instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden. Wanneer deze maatregel in de Natura 2000-gebieden toch toegepast zou worden en significant negatieve effecten zou kunnen hebben is een vergunning noodzakelijk. 9.6.8 Beheermaatregelen De fazant is op basis van de Wet natuurbescherming een beschermde inheemse diersoort, als ook een aangewezen wildsoort, waarop de jacht geopend is (art. 3.20 lid 2). De jacht is hierbij geopend van 15 oktober tot en met 31 januari voor de fazantenhaan en vanaf 15 oktober tot en met 31 december op de fazant hen.

Hierbij is de jachthouder wettelijk verplicht te zorgen voor een redelijke wildstand in zijn jachtveld. Jachthouders zijn op grond van de Wet natuurbescherming verplicht afschot te registreren op een door de faunabeheereenheid vastgestelde wijze of applicatie. In Overijssel is hiervoor een Faunaregistratiesysteem ter beschikking gesteld aan de jachthouders. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636190/284 184 Tevens dienen trendtellingen uitgevoerd te worden. Deze dienen uitgevoerd te worden door middel van een door de faunabeheereenheid vast te stellen protocol en geregistreerd te worden in het ter beschikking gestelde Faunaregistratiesysteem. College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636191/284 185 10 Landelijke vrijstelling Inleiding landelijke vrijstelling 10.1.1 Wettelijk kader landelijke vrijstelling Artikel 3.15 lid 1 Wnb geeft de minister de mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur beschermde vogels en dieren van soorten als bedoeld in artikel 3.5 en artikel 3.10 Wnb (die niet in hun voortbestaan worden bedreigd of dat gevaar lopen en die in het gehele land schade veroorzaken) aan te wijzen. Door middel van deze aanwijzing wordt dan vrijstelling van verboden verleend voor de schadebestrijding door grondgebruikers.

De vrijstelling wordt verleend voor handelingen op door de grondgebruiker gebruikte gronden, dan wel in of aan door hem gebruikte opstallen, ter voorkoming van in het lopende of daaropvolgende jaar dreigende schade op deze gronden, in of aan deze opstallen, of in het omringende gebied. Onder de Wnb zijn op het moment van vaststelling van dit Faunabeheerplan de soorten als landelijk vrijgestelde soort opgenomen in het Besluit natuurbescherming. Als vogels en dieren van soorten als bedoeld in artikel 3.15, eerste lid, van de wet worden op grond van artikel 3.1 Besluit natuurbescherming aangewezen: • Canadese gans (Branta canadensis en Branta hutchinsii hutchinsii); • (de Kleine Canadese gans (Branta Hutchinsii Hutchinsii) komt in Overijssel niet of nauwelijks voor en wordt verder in deze paragraaf dan ook niet behandeld) • Houtduif (Columba palumbus); • Kauw (Corvus monedula); • Konijn (Oryctolagus cuniculus); • Vos (Vulpes vulpes); • Zwarte kraai (Corvus corone corone). Artikel 3.2 van de Regeling natuurbescherming schrijft voor dat de handelingen, waarvoor de vrijstelling wordt verleend, plaats dienen te vinden overeenkomstig het vastgestelde Faunabeheerplan, hetgeen ook in de Wnb staat.

Het besluit om de soorten Canadese gans, zwarte kraai, kauw, houtduif, konijn en vos op de landelijke vrijstellingslijst te zetten is gebaseerd op de afweging dat plaatsing op deze lijst alleen mogelijk is voor soorten die in het gehele land schade aanrichten en die niet in hun voortbestaan worden bedreigd. In paragraaf 3.1 van de toelichting van de regeling Wet natuurbeheer staat vermeld dat bij de aanwijzing van voor de landelijke vrijstelling in aanmerking komende dieren in het Besluit natuurbescherming is getoetst of is voldaan aan het wettelijke vereiste dat het moet gaan om dieren van soorten die landelijk schade veroorzaken. Ook is getoetst of een vrijstelling voor de betrokken dieren is te rechtvaardigen in het licht van de wettelijke vereisten voor het toelaten van afwijkingen van de wettelijke verbodsbepalingen. Het moet derhalve gaan om soorten die niet in hun voortbestaan worden bedreigd of dat gevaar lopen, en de schade die dieren van de betrokken College van burgemeester en wethouders - 2 november 2021 - 2021_B&W_00636192/284 186 soorten veroorzaken moet behoren tot de typen schade, genoemd in artikel 3.15, zesde lid, van de wet.