Woordelijk verslag van de besluitvormende vergadering van 27 maart 2025.pdf

De heer Hobo: Dat klopt. Dat is de Klimaatwet. Dat komt niet bij mij vandaan. De heer Van der Wegen: Met uw wijziging blijft het zo staan. Stelt u zich voor, voorzitter, dat het landelijk beleid wijzigt. Dat we bijvoorbeeld in 2050 nog 85% of 80% minder broeikasgassen uit mogen stoten. Dat zou zomaar kunnen. We kunnen tegenwoordig alle kanten op, met een andere regering. Dat wilde ik namelijk als commentaar gaan geven, maar nu als vraag. Stelt de heer Hobo dan niet liever voor dat we het landelijk beleid gaan volgen, in plaats van deze verandering als amendement? Dank u wel, voorzitter. Voorzitter: De heer Hobo. De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. Het landelijk beleid moet je sowieso altijd volgen. Zoals het nu in het rapport staat - zeker in die managementsamenvatting - klopt het gewoon niet. Je moet het aanpassen naar de regels van nu. De Klimaatwet zegt nu dat we 95% minder uitstoot moeten hebben in 2050, ten opzichte van 1990. Dat moet je dus nu veranderen. Verandert dat over tien jaar door een andere regering of andere opvattingen, dan moet je dat sowieso mee veranderen. Daar gaat dit rapport niet over. Het tweede punt is windmolens of windturbines. Op pagina 33 van het rapport lezen we dat oude kleine windmolens of turbines worden vervangen door nieuwe, grotere exemplaren.

Het RES stelt zelf dat het elektriciteitsnet in West-Brabant tot 2040 mogelijk nog langer - overbelast zal zijn. Zie pagina 23. Dat als er veel duurzame stroom tegelijkertijd wordt opgewekt, niet alles aan het net kan worden geleverd. Zie pagina 10. Tevens stelt het RES dat het ministerie van Defensie in de regio West-Brabant West, ruimte nodig heeft voor vliegroutes die deels over de plekken gaan waar windturbines staan of mogelijk worden gebouwd. Dat staat op pagina 34. Daarnaast stelt de stuurgroep RES vast dat het onduidelijk is of de nieuwe wetgeving het plaatsen van hogere windturbines überhaupt wel zal toestaan. Zie pagina 34. Op pagina 33 lezen we dat ze hoger moeten zijn en op pagina 34 dat het niet kan of mag. De Volkspartij geeft er de voorkeur aan om helemaal geen windmolens te plaatsen. Dat weten we inmiddels. Om het landschap en de leefbaarheid weer volledig te herstellen, zien wij die liever niet. Als dat om welke reden dan ook niet haalbaar is, dan mogen oude turbines alleen maar vervangen worden door turbines van dezelfde hoogte. Zoals gezegd, wil de Volkspartij ze niet. Hiervoor heb ik amendement 2.

Het besluit aan de stuurgroep RES als wens en bedenking kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp RPE - WBEB, dat wordt verzocht om het ontwerp RPE - WBEB vast te stellen met op pagina 33 de volgende wijziging: In de RES 1.0 hebben we een bijzonder onderdeel opgenomen. Repowering van windturbines. Hierbij vervangen we oude windturbines door nieuwe exemplaren van maximaal gelijke hoogte.

Voorzitter: U dient die samen met D66 in, hè? De heer Hobo: Ja. Dat heb ik hier niet staan. Dank u wel. Voorzitter: Dat is wel belangrijk. De heer Hobo: Dank u wel. De kosten voor de inwoners. Op pagina 20 lezen we: betaalbaarheid gaat om passende kosten voor gebruikers en om zo laag mogelijke maatschappelijke kosten voor de samenleving als geheel. Passende kosten. Wie bepaalt wat passende kosten zijn? Voor wie is het passend? Onderzoek door TNO in september 2024 heeft uitgewezen dat 485 huishoudens in de gemeente Steenbergen kampen met energiearmoede. Uit dit onderzoek blijkt dat huishoudens in de gemeente Steenbergen gemiddeld € 589,- per jaar tekort komen om gas en elektriciteit te betalen. Landelijk is dat € 472,-. Wij Steenbergenaren betalen dus 24% meer. Dat noemen wij niet bepaald passende kosten, maar mensen financieel kapot maken. De Volkspartij vindt het een belangrijke taak van de gemeente en de regio om beleid zodanig vorm te geven dat de financiële druk op de inwoners van de gemeente Steenbergen zo minimaal mogelijk blijft. Dat die druk bij voorkeur omlaag gaat en gelijk wordt met het landelijk gemiddelde. Anders begrijp je niet echt waar je mee bezig bent is onze mening. Voorzitter: De heer Verbeek. De heer Verbeek: Dank u wel voorzitter. Een verhelderende vraag.

Bij bullet 2 wordt gezegd dat uit onderzoek blijkt dat huishoudens de gemeente Steenbergen gemiddeld € 290,- per jaar tekort komen om de energienota te betalen. Dan ga ik ervan uit dat u dan uitgaat van die 485 huishoudens en niet van alle huishoudens, zoals hier staat. Voorzitter: De heer Hobo. De heer Hobo: Dank u wel. Dat staat niet in het antwoord wat ik van TNO heb gekregen. Daar staat wel die 485 in vermeld, maar in het gemiddelde komen we € 589,- tekort. Er zijn zelfs huishoudens die € 1.700- tekort komen. De huishoudens in de gemeente Steenbergen zitten gemiddeld hoger dan landelijk. Daarvoor heb ik amendement 3. Besluit aan de stuurgroep RES als wens en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp RPE - WBEB, dat wordt verzocht om het ontwerp RPE - WBEB vast te stellen op pagina 20 met de volgende wijziging: betaalbaarheid gaat om zo laag mogelijke kosten voor gebruikers en om zo laag mogelijke maatschappelijke kosten voor de samenleving als geheel. Economisch krachtig betreft het bijdragen aan het toekomstige verdienvermogen van Nederland.

Zonnepanelen. Op pagina 8 en pagina 35 staat vermeld dat het belangrijk is dat particulieren en bedrijven zonnepanelen op hun dak krijgen. Hierbij speelt mee hoe snel ze de investering kunnen terugverdienen. Energie is een eerste levensbehoefte en moet betaalbaar blijven. De gemiddelde levensduur van zonnepanelen is circa 25 jaar. De terugverdientijd wordt met de nieuwe salderingsregeling circa 20 jaar. Circa 31% van de woningen in de gemeente Steenbergen zijn huurwoningen. Bij huurders leveren zonnepanelen ook geen geld meer op. Zij moeten aan de woningcorporaties juist bijbetalen. Investeren in zonnepanelen is dus voor niemand meer rendabel op dit moment. Misschien kan het college zich via de VNG hard maken om de salderingsregeling te handhaven als stimulans. De Volkspartij wil dat zolang er geen deugdelijke oplossing is die het nut en de noodzaak van zonnepanelen voor de inwoners waarborgt, de tekst in het verslag gewijzigd hebben. Amendement 4. Besluit aan de stuurgroep RES als wens en bedenking kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp RPE - WBEB dat wordt verzocht om het ontwerp RPE - WBEB vast te stellen met de volgende wijzigingen. In paragraaf 1.1.1 wordt op pagina 8 verwijderd: de groei stimuleren van opwek met zonnepanelen op woningen.

In paragraaf 5.1.3 drie wordt op pagina 35 verwijderd: verder is het belangrijk dat particulieren en bedrijven zonnepanelen op hun dak willen leggen. Hierbij speelt mee hoe snel zij hun investering kunnen terugverdienen. Kernenergie. Dat is altijd leuk. In het rapport staat: een belangrijk aandachtspunt is dat waterstof pas na 2035 een rol gaat spelen. Een belangrijk gegeven is wel dat de ontwikkeltijd - ontwerp, MER, vergunning, bouw - ervoor zorgt dat kernenergie pas ver na 2035 zal bijdragen. Daarom gaat RES West-Brabant hier niet verder op in. Zie pagina 35. De Volkspartij vindt dit een bijzonder vreemde redenatie. De technische ontwikkeling van kerncentrales is zeker niet nieuw. Er staat er tenslotte nu nog steeds eentje te draaien in Borssele en er heeft een lange tijd ook eentje in Dodewaard gestaan. De voordelen van kernenergie zijn groot. Die lossen veel van de huidige problemen op. Er kan gebruik gemaakt worden van de huidige infrastructuur van het elektriciteitsnetwerk, waardoor congestie sterk verminderd wordt. Het is 100% CO₂ vrij. Dat kunnen we in Frankrijk nakijken. Een centrale gaat 60 tot 75 jaar mee. Dit in tegenstelling tot windmolens die maar vijftien jaar meegaan. Waterstof wordt nu nog voor 90% met aardgas geproduceerd. Dat maakt het de meest vervuilende stof die we op dit moment gebruiken.

We praten over ongeveer drie keer meer stikstof en een ontzettende berg CO₂. De investeringen in waterstof plants, zijn door diverse industrieën inmiddels opgeschort. Dat hebben we ook in de krant kunnen lezen, de afgelopen weken. Er zit helemaal geen verdienmodel in. Nu niet en over vijftien jaar ook nog niet. Daarnaast ligt er nog geen miljarden kostend waterstofnetwerk. Een netwerk wat begroot was op 1,2 miljard. Wat inmiddels al 3,6 gaat kosten.

De laatste opmerkingen zijn geweest dat er nog zeker twee keer zoveel gaat zijn. Dat is negatief. Als zowel waterstof als kernenergie pas over tien jaar operationeel zijn, dan ontwikkel je toch de schoonste en meest efficiënte manier van opwekking? Als het landelijk beleid kernenergie stimuleert, dan kan West-Brabant toch niet achterblijven met deze ontwikkeling? De Volkspartij wil daarom de tekst op bladzijde 35 gewijzigd hebben. Amendement 5. Voorzitter: De heer Rijshouwer. Een interruptie. De heer Rijshouwer: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een korte vraag, want ik ben heel benieuwd. Zou de Volkspartij dan binnenkort of in die tien jaar een kerncentrale in de regio willen zien? Of in uw achtertuin? Zou u dat fijn vinden? De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. U mag hem in mijn achtertuin zetten. Graag. Dat past wel. Als die in een onderzeeër past, dan past die ook in mijn achtertuin. Rolls-Royce heeft hele mooie minidingen. Dan kunnen we met één reactor heel de provincie met een Rolls-Royce voorzien. Die past in mijn achtertuin, dus dat kan. Aan de stuurgroep RES als wens en bedenking kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp RPE - WBEB dat wordt verzocht om het ontwerp RPE - WBEB vast te stellen met de volgende wijzigingen. De tekst op bladzijde 35: belangrijk gegeven is wel dat de ontwikkeltijd ervoor zorgt dat kernenergie pas ver na 2035 zal bijdragen.

Daarom gaat de RES West-Brabant hier niet verder op in te vervangen door: RES West-Brabant zal het landelijk beleid volgen en extra aandacht besteden aan een snelle implementatie van kernenergie. Tot slot. Het is wel doodstil, trouwens. Groen gas. Op pagina 48 staat: de gemeente Steenbergen heeft niet veel mest producerende veehouderijen. De gemeenten kunnen geen groen gas meenemen in hun warmteplannen voor hele wijken. Er is maar weinig groen gas beschikbaar. De Volkspartij is van mening dat er dan ook geen tijd en geen geld aan besteed moet worden, zoals dat nog wel in het rapport staat. De gemeente Steenbergen moet niet meewerken aan de huisvesting van een mestvergister. Amendement 6. Dat is overigens al eerder behandeld. Besluit aan de stuurgroep RES als wens en bedenking kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp RPE - WBEB, dat wordt verzocht om het ontwerp RPE - WBEB vast te stellen met de volgende wijzigingen. De tekst op bladzijde 50, 5.3.5 aan te vullen met: de gemeente Steenbergen zal niet meewerken aan het huisvesten van een nieuwe mestvergister in de gemeente Steenbergen. Gaat over tot de orde van de dag. Voorzitter: Interruptie de heer Rijshouwer. De heer Rijshouwer: Dank u wel, voorzitter. De heer Hobo wijdde er al een klein zinnetje aan, maar ik wil het toch graag nog even iets duidelijker hebben.

Is de heer Hobo ervan op de hoogte dat in 2020 Gewoon Lokaal! een motie heeft ingediend waar ook de

Volkspartij heeft mee getekend, dat we überhaupt zoiets niet willen mogelijk maken in onze gemeente? Zeker niet in het buitengebied. Het is er eigenlijk al. We zouden zoiets niet in een RES kunnen bepalen. De heer Rijshouwer: De heer Hobo. De heer Verbeek: Dat zei ik al. Dit is eerder behandeld. In het RES maak ik duidelijk dat we daar niet aan meewerken. In het RES staat nu nog dat we daar wel aan meewerken. Dat is regionaal. Wij zijn gemeente Steenbergen. Wij maken dat voor het RES nog even duidelijk. Zo moet je dat zien. Ik gaf al aan dat het eerder behandeld is. Voorzitter: Het laatste amendement wordt ook ondertekend door D66. Dat was hem? De heer Hobo: Dat was hem. Voorzitter: Dank u wel. De heer Stoeldraijer. De heer Stoeldraijer: Dank u wel, voorzitter. Bij de behandeling in de oordeelsvormende vergadering hebben wij aangegeven dat we akkoord gaan met het ontwerp. We misten wel uitgebreide opmerkingen over veiligheid en het onderwerp aquathermie. Daarnaast hebben we het betrekken van de bevolking en thuisbatterijen genoemd. Wij bepleiten het snel opzetten van een denktank of een klankbordgroep, omdat we weten dat er veel kennis is onder de inwoners. We willen die denktank vragen om het onderwerp thuisbatterij bij de kop te pakken. Als de salderingsregeling verdwijnt en met name de sociale huurders de klos zijn, dan zou de thuisbatterij een oplossing kunnen bieden.

Daar laten we ons graag over adviseren door de denktank. Het college heeft geantwoord op onze vraag over de hoeveelheid zonnepanelen hier op het dak. Hier liggen er 170. Wij hebben gevraagd naar de betrouwbaarheid van de cijfers over de te behalen doelen. Uit het antwoord van het college hebben we kunnen opmaken dat de doelen behaald worden als wij die RES 2.0 goedkeuren. Dan worden alle plannen pas hard. Dan wil ik nu de amendementen van de heer Hobo bespreken. Ik heb de volgorde aangehouden zoals ze op de agenda staan. De eerste. CO₂ is niet schadelijk. We hebben in Nederland rekkelijken en preciezen. De heer Hobo hecht eraan om de werkelijke tekst van de Klimaatwet te volgen. Dan doen wij dat ook. Immers, als de wet je iets voorschrijft of iets van je vraagt, dan moet je dat ook doen. Wij gaan akkoord met dit amendement. Geen hogere windturbines. Dit vinden wij een lastig probleem. Als de te vervangen windturbines niet hoger mogen worden dan de oude, dan zal de opbrengst niet veel toenemen. Dan komt misschien de doelstelling van RES 1.0 in gevaar. Dat willen we niet. We willen zeker ook geen megamasten aan bijvoorbeeld de Rubeerdijk. Geen aantasting van de karakteristieke landschappen. Dat is ons standpunt. Als er dan een nieuwe aanvraag komt voor hoge, nieuwe windturbines in

Steenbergen dan zijn wij tegen. Denk vandaag echter even aan de Bandijk. Daar staan acht molens. Dat worden er straks drie. Ik vind het toch een lastig dilemma. Drie is een stuk minder dan acht, maar ze zijn wel hoger. Voorlopig gaan wij niet akkoord met dit amendement. Dan de mestvergister. In de toekomst zullen wij gas nodig hebben. Groen gas is dan een uitstekende kanshebber. Groen gas kun je op verschillende manieren produceren. Groen gas productie is een onderwerp dat volop in beweging is. Wij spreken ons nu niet uit voor of tegen mestvergisting of vergassing. We kijken welke initiatieven genomen worden. Als we nu weten dat we door die vergisting of vergassing, zoals bij Cothen doen, 12 miljoen kubieke meter groen gas produceren, dan willen wij niet alle mogelijkheden afsluiten. Wij moeten alle mogelijkheden openhouden om aan onze energie te komen. We gaan dus niet meegaan met dit amendement. Dan kernenergie. De RES stelt terecht dat kernenergie pas in beeld komt na 2035. Dat ligt buiten de horizon van de RES. Kernenergie is bovendien geen gemeentelijke, geen regionale, geen provinciale zaak. Het is in handen van het Rijk. De door kernenergie opgewekte elektriciteit zal veel en veel duurder zijn dan die opgewekt wordt door zon of wind. Zelfs als deze voorzien zijn van batterijpakketten. Er is ook een amendement dat spreekt over... Voorzitter: Interruptie de heer Hobo.

De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. Het is mij een beetje onduidelijk, de heer Stoeldraijer. U zegt bij de mestvergister: we laten alle mogelijkheden open. Bij kernenergie sluit u de deur. Waar haalt u het vandaan dat dat vele malen duurder is dan alle andere dingen? Voorzitter: De heer Stoeldraijer. De heer Stoeldraijer: Kernenergie kost miljarden. Dat is echt heel duur. Vraag uw vrienden van TNO maar, hoe duur kernenergie is. Dat is echt gigantisch. Dat levert hele dure elektriciteit op. We willen alle mogelijkheden openhouden, ook die van kernenergie, maar we gaan er niet over. We kunnen ons daar hier wel druk over maken, maar dat is gewoon landelijk beleid. Als je een amendement indient dat spreekt over zo laag mogelijke kosten. Hoezo tegen zo laag mogelijke kosten als je hele dure kerncentrales gaat bouwen? Wij gaan niet akkoord met dit amendement, Voorzitter: Interruptie van de heer Van Es. De heer Van Es: Dank u wel. Een vraag richting de heer Stoeldraijer. U had het over die astronomisch hoge kosten van kernenergie. Dat is veel te algemeen gesteld. U zult toch ook weten dat we steeds meer toegaan naar kleine minikerncentrales, gebaseerd op

thorium? Die zijn vele malen kleiner. Tot slot: heeft u wel eens gelezen dat in Frankrijk bijna de helft van de energiebehoefte voortkomt uit kernenergie? Zo extreem duur is het niet, als je het maar breed genoeg kunt toepassen. Voorzitter: De heer Stoeldraijer. De heer Stoeldraijer: We hebben allemaal van die deskundigen die ons van alles in de oren fluisteren. Die thorium centrales. Het wordt waarschijnlijk niet de toekomst om met dat zout die kerncentrales te gaan ontwikkelen. Ik ben geen raketgeleerde, maar zo laten wij ons ook influisteren door allerlei deskundigen. In dit geval door een deskundige die ik zeer hoog acht. Dan het amendement 'niet stimuleren zonnepanelen op woningen'. Met het stopzetten van de salderingsregeling en het beboeten bij teruglevering, staat de businesscase voor zonnepanelen flink onder druk. Daarom is er flinke belangstelling voor de inzet van thuisbatterijen en voor het opslaan van zonne-energie. De kosten van een thuisbatterij maken de totale installatie duurder, terwijl de ervaring nog heel beperkt is. Subsidiëring van een thuisbatterij is misschien een oplossing. In plaats van de aanschaf en de inzet van zonnepanelen te ontmoedigen, zouden overheden er juist op gespitst moeten zijn om een verdere uitrol te stimuleren. De Rijksoverheid in de persoon van Sophie Hermans zou hierin het voortouw moeten nemen.

We moeten de voorjaarsnota afwachten om te wij weten wat zij in petto heeft. Conclusie: wij gaan niet mee met dit amendement. Dan zo laag mogelijke kosten. Voor iedereen in Nederland is er zorg over de snel gestegen energiekosten. Niet alleen in Steenbergen. Daarmee is dit ook een Rijks aangelegenheid geworden. In deze raadsperiode zijn er al veel maatregelen genomen om de lasten voor de minst draagkrachtigen te verlichten. Wij ondersteunen van harte dat beleid. Voor de rest is dit amendement nietszeggend. Wij gaan niet mee met dit amendement. Voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Wegen. De heer Van der Wegen: Dank u wel, voorzitter. We spreken dus over het Regionaal Plan Energiesysteem West-Brabant Energie in Balans. Een mondvol. Een verbrede en verdiepende slag van de Regionale Energie Strategie 1.0. Kortgezegd RES 1.0. Dat is nu de RES 2.0. Er zijn alleen wat meer lettertjes gekozen voor de afkorting RPE - WBEB. Als je belangrijk wil zijn moet je het moeilijk maken, voorzitter. Waarom eigenlijk? Waarom hebben we te maken met een energietransitie? Als ik het goed heb, komt dit voort uit het zogenaamde klimaatverdrag van Parijs. Met dit verdrag is in 2015 afgesproken om in 2050 de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de twee graden Celsius, bij voorkeur maximaal anderhalve graad Celsius. Daarom moet ons hele energiesysteem worden aangepast.

Om op die manier de aarde te redden. Daarom zien we naast de toch al ontelbare windturbines rondom onze gemeente en met name bij Dinteloord, ook nog eens vier van die megapalen tevoorschijn komen. Daarom komt er nog maar een zonnepark op landgoed Wassenberg. Daarom krijgen we nog meer laadpalen voor elektrische voertuigen. Daarom zit ons elektriciteitsnetwerk overvol. Allemaal om onze aarde te redden. Voorzitter, in mijn beleving gaat het allang niet meer om het redden van de aarde. De aarde redt zich prima zelf. Daar zorgt de natuur voor. Die prachtige natuur, vele malen krachtiger en machtiger dan de mens. De aarde redt zich prima. In mijn beleving gaat het enkel nog om waar mensen in geloven. Geloven. Bijvoorbeeld geloven in boeddhisme. Geloven in de islam. Geloven in voodoo. In dit geval: geloven in de klimaatreligie. Welk verhaal vindt men het mooist? In het verhaal wat mij het meest aanspreekt, heeft de natuur zelf de regie in handen betreft klimaatverandering. In het verhaal wat ik het mooist vind, heeft duidelijk niet de mens het stuur voor de climate change in handen. Voorzitter: Interruptie de heer Rijshouwer.

De heer Rijshouwer: Gelooft u dan niet dat de klimaatverandering ook ontstaat door de handelingen van de industriële revolutie? Door de menselijke handelingen? Dat juist de mens het proces wat wereldwijd gaande is, versneld heeft? Dat de mens dit ook uiteindelijk zal moeten oplossen? Voorzitter: De heer Van der Wegen. De heer Van der Wegen: Dat geloof ik niet, voorzitter. Is mijn verhaal dan de waarheid? Of zijn de verhalen waarin klimaatverandering wordt veroorzaakt door menselijk handelen de waarheid? We weten het geen van allen. We kunnen namelijk niet in de toekomst kijken. Al wordt er wel in de toekomst gekeken, namelijk met modellen en berekeningen. Met modellen en berekeningen voorspelt het klimaatpanel IPC tot wel een halve graad Celsius per periode van tien jaar. Dat is de voorspelling, gebaseerd op modellen en berekeningen. Daartegenover laten satelliet- en grondgegevens slechts 0,1 tot 0,13 graden Celsius opwarming zien over dezelfde periode. Dat is een behoorlijk verschil, wanneer er daadwerkelijk wordt gemeten. Meten is weten, voorzitter. De door mensen veroorzaakte CO₂-uitstoot, is slechts 4% van de jaarlijkse koolstofcyclus. Die 4% verdwijnt binnen 3 tot 4 jaar in oceanen en bossen. Dit in tegenstelling tot de beweringen dat dit eeuwen zou duren. Dat is wederom gebaseerd op modellen en berekeningen van datzelfde klimaatpanel IPC.

Voorzitter, in het verhaal wat mij het meest aanspreekt, zijn onder andere de variabelen van de zon en de invloed van oceanen een veel meer realistische oorzaak van klimaatveranderingen dan van de menselijke CO₂-uitstoot. Wat mij ook aanspreekt in dat verhaal, is dat we wel naar het verleden kunnen kijken. Een komen en gaan van ijstijden en warme periodes. Het

verleden heeft ons geleerd dat er altijd eerst een temperatuurstijging is, die dan wordt gevolgd door verhoging van CO₂. Het is als donder voor de bliksem. Eerst een stijging van de temperatuur, gevolgd door een CO₂ vermeerdering, gevolgd weer door een groenere aarde. De opwarming trekt de CO₂ uit de oceanen. Dat zijn de verhalen die ik het mooist vind. Dat zijn de verhalen waar ik in geloof. Tijdens de oordeelsvormende vergadering noemde de heer Hobo van de Volkspartij noemde het boek 'We kunnen nog terug uit de Net Zero-fuik'. De heer Hobo noemde de Engelstalige titel van het boek. Een boek, geschreven door de heren Kees de Lange en Guus Berkhout. Eerder al had ik enkele video podcasts gekeken van deze heren. Ik was toch wel nieuwsgierig naar het boek. Laat ik eerlijk zijn, ik heb het hele boek zelf niet gelezen. Wel de samenvatting. De samenvatting van het boek eindigt met: "Er is geen klimaatcrisis, maar we staan wel aan het begin van een zelf gemaakte energiecrisis." Het kabinet moet stoppen met de angstverhalen over klimaatrampen en nieuwe keuzen maken in energiebeleid. Helaas gaat ons huidige kabinet gewoon door met de klimaatangst en gaat hetzelfde kabinet door met een rampzalig energiebeleid. Voorzitter, het mag u duidelijk zijn dat ons huidige kabinet duidelijk niet in mijn verhaal past.

Wat ook niet in mijn verhaal past, is dat mensen zoals ik zelf, mensen met een kritische kijk op het zogenaamde klimaatbeleid en daarmee op de energiestrategie, worden weggezet als klimaatontkenner of natuurbarbaar. Een andere kijk schijnt niet te passen binnen de consensus van de wetenschap. Met deze laatste woorden slaat zelfs de minister van Klimaat en Groene Groei een discussie volledig dood. Overigens kan een klimaatontkenner sowieso niet. Het klimaat is er nu eenmaal. Het klimaat verandert nu eenmaal. Dat kan niet ontkend worden. Een natuurbarbaar of termen die erop lijken, ken ik niet. Welk verhaal je ook mooi vindt, volgens mij wil iedereen een mooie natuur. Voor Stem0167 is het vele natuurlijk schoon wat onze gemeente ons biedt, ontzettend belangrijk. We kunnen heel trots zijn op het vele natuurlijke schoon wat we vinden in onze gemeente. Daar moeten we erg zuinig op zijn. Het verbranden van fossiele brandstoffen heeft niet de toekomst. Het is goed dat we zoekende zijn naar andere mogelijkheden, maar de gekkigheid waarmee we nu bezig zijn deze energietransitie uit te rollen maakt meer kapot dan ons lief is. Afsluitend, voorzitter. Ik heb wensen en bedenkingen. Mijn wensen zijn dat we eens gaan stoppen met de klimaatangst. Mijn bedenkingen bij dit Regionaal Plan Energiesysteem West-Brabant Energie in Balans zijn de grote zorgen die ik heb omtrent de kosten.

Deze gekkigheid gaat niet meer te betalen zijn. De grote zorgen die ik heb over de gezondheid van mens, dier en natuur. Hierbij denk ik dan onder andere aan de grote impact van de windturbines. Echt als laatste opmerking, voorzitter. Denken we bij het installeren van onze zonnepanelen, het plaatsen van onze windmolens, het gebruiken van onze

thuisbatterij voor energieopslag, denken we bij het uitzoeken van nieuwe elektrische auto's en onze energietransitie alstublieft ook aan de vele slachtoffers. Aan kinderen in onder andere de Democratische Republiek Congo. De vele slachtoffers, chronisch zieken, zelfs doden. Aan het vele geweld wat erbij komt kijken als gevolg van de winning van de grondstoffen die wij zo hard nodig hebben voor ons schone groene stukje aarde. Tot zover voorzitter. Dank u wel. Voorzitter: Wilt u reageren op de amendementen? De heer Van der Wegen: Ik wil eerst de reacties van het college afwachten. Dan kom ik daar op de tweede termijn op terug. Dank u wel. Voorzitter: Geen probleem. De heer Rijshouwer. De heer Rijshouwer: Dank u wel, voorzitter. Gewoon Lokaal! heeft vorige keer uitgebreid betoogd over de RES, waar positief over waren er nog steeds zijn. Een regionaal samenwerkingsverband, wat ons gelijk brengt bij twee amendementen van de Volkspartij. De windmolens en de mestvergister. Gewoon Lokaal! is zeker geen fan van deze twee bouwwerken. We kunnen echter niet voor de regio bepalen hoe hoog een windmolen mag zijn en of er een mestvergister mag komen. Daarnaast is er in onze gemeente al in 2020 een motie aangenomen voor de mestvergister, wat dit in onze gemeente al vrij onmogelijk maakt en flink ontmoedigd wordt. Daarom zal Gewoon Lokaal! deze twee amendementen niet ondersteunen.

Wel gaan we akkoord met het amendement lage kosten voor de inwoners, waar Gewoon Lokaal! al jaren voor strijdt. We gaan ook akkoord met de CO₂ begrijpelijke taal, zeggen we dan. Voorzitter, wij als Gewoon Lokaal! twijfelen heel erg over kernenergie. We willen eerst hier het antwoord van de wethouder in afwachten. We zijn geen fan van kernenergie, maar we wegen wel mee dat landelijk beleid gevolgd dient te worden. Dan het amendement over de zonnepanelen. Hier gaat Gewoon Lokaal! niet in mee. Dit is jarenlang een speerpunt geweest van Gewoon Lokaal!. Die geven we niet zomaar op. De overheid maakt nu onzeker door de salderingsregeling sneller af te schaffen en teruglevering van stroom duurder te maken. Ze zullen minder rendabel worden, maar over een jaar gespreid nog steeds rendabel genoeg. Tot zover, voorzitter. Voorzitter: Dank u wel. De heer Van Es. De heer Van Es: Dank u wel. VVD heeft de vorige keer oordeelvormend al het nodige over de RES gezegd. Dat brengt mij bij de amendementen. Zes stuks maar liefst, de heer Hobo. Daarmee toont u aan dat u dit stuk intensief bestudeerd heeft. Dat vind ik best een compliment waard, want het is taaie kost. Ik ga er even langs in de volgorde waarin u ze heeft behandeld. Dan begin ik met CO₂ is niet schadelijk. Wij zullen dat amendement

steunen, want wij zijn het met u eens dat hier de Klimaatwet onjuist is geciteerd. Alleen hebben wij moeite met wat er in die derde bullet staat bij 'overwegende dat'. Het tast het dictum niet aan, maar ik wil het toch gezegd hebben. Het is waar. CO₂ is geen schadelijke stof. Het is essentieel voor het leven op aarde. Zo zijn er zoveel stoffen die essentieel zijn. Bijvoorbeeld zwavel of fosfor zijn essentieel voor het leven, maar je wilt er niet te veel van hebben. U heeft gelijk dat het essentieel is, maar het is een gevaarlijk broeikasgas. Dat weten we allemaal. Denk aan het droeve lot van onze buren op de planeet Venus. Daar is het 600 graden dankzij CO₂. We zullen verder het amendement steunen. Ik heb meelij met ze, maar je kunt er niks aan doen van hieruit. De windturbines. Daar zijn wij tegen. We volgen een beetje de redenering van Gewoon Lokaal!. Het is vechten tegen windmolens. Die ontwikkeling is niet te stoppen. Bovendien hebben wij het gevoel dat er minder hoeven te worden vervangen, als je vervangt met hogere, krachtige turbines. Dat zou wel eens een positief effect op het beeld van het landschap kunnen hebben. Tenslotte ons belangrijkste argument om niet voor dit amendement te stemmen. We praten hier over regionaal beleid. Dan kun je niet voor die postzegel Steenbergen iets heel anders willen op zo'n relevant onderwerp. Vandaar dat we tegen dit amendement zijn.

Dan zo laag mogelijke kosten voor de inwoners. Daar gaan wij in mee. Hoewel ik erbij zeg dat we het eigenlijk niet echt een noodzakelijk amendement vinden. U wilt het woord 'passende kosten' vervangen door 'zo laag mogelijk'. In het woord 'mogelijk' zit al dat die kosten passend moeten zijn. We gaan erin mee. Dan stimuleren zonnepanelen op woningen. Daar zijn wij tegen. In ons verkiezingsprogramma stond destijds dat we dat willen blijven doen. Dat is in het coalitieakkoord meegenomen. Bovendien gaat het hier alleen maar over stimuleren. Uiteindelijk beslist de eigenaar van de woningen zelf of die al dan niet zonnepanelen neemt. Daar zijn wij tegen. Dan kernenergie. Daar gaan wij in mee. Voorzitter: Interruptie de heer Hobo. De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. Wat u zegt over de zonnepanelen, is niet helemaal waar. U gaat alleen maar uit van de koopwoningen. De mensen die een huurwoning hebben, of die een woning kopen waar al zonnepanelen op liggen, worden vanaf 2027 aangeslagen op heel veel hogere energielasten als die salderingsregeling verdwijnt. Daar gaat het om. Als we dat gaan stimuleren, dan gaan wij stimuleren dat mensen meer moeten betalen. De nieuwbouwwoningen zijn allemaal van het gas af. Die mensen moeten dus allemaal heel veel meer gaan betalen, omdat wij dat stimuleren. Daar kunt u nooit achter staan als VVD. Dat begrijp ik niet. Voorzitter: De heer Van Es.

De heer Van Es: Ik snap wat u zegt. Mensen gaan geen zonnepanelen nemen omdat wij dat stimuleren, maar omdat ze zelf de rekensom maken en dan tot de conclusie komen of dat al dan niet verstandig is. Wij hebben gewoon vertrouwen in het vermogen dat eigenaren zelf die afweging kunnen maken. Voorzitter: De heer Hobo, interruptie. De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. Dat is niet helemaal waar wat u zegt. Kijk bij de woningen aan bijvoorbeeld de Molenweg, bij de Jumbo en hier op Buiten de Veste. Daar worden nieuwbouwwoningen gebouwd met een dak met zonnepanelen. Die mensen hebben geen keus. Die mensen worden verplicht om die zonnepanelen te accepteren. Die kunnen niet aanvinken: ik wil dakpannen, of ik wil zonnepanelen. Die krijgen gewoon zonnepanelen. Daar gaat het om. Die mensen kunnen dadelijk die woning niet meer betalen. Voorzitter: De heer Van Es. De heer Van Es: Ik ga ervan uit dat de eigenaar in dat voorbeeld wat u noemt, die afweging heeft gemaakt die ik net noemde. Die kan ik hier niet checken. Ik heb die cijfers niet. Ik ga ervan uit dat mensen die het besluit kunnen nemen wel of niet zonne-energie toe te passen, verstandige keuzes maken. Ongeacht of wij stimuleren. Vandaar dat wij niet mee gaan met dit amendement. Dan amendement kernenergie. Ik noemde het al even. Het is bekend. De VVD is sterk voorstander van kernenergie. Ik wil toch nog.

Ik wil toch nog even noemen dat er vaak dan gezegd wordt dat het zulke geweldige risico's oplevert. Ik denk dat dat een verhaal uit het verleden is. Wij herinneren ons een paar rampen, die ooit zijn gebeurd in Harrisburg en Tsjernobyl. Laten we ons realiseren dat die kerncentrales waar dat toen fout ging, zijn ontworpen in de jaren 40. Inmiddels hebben we hoogtechnologische kerncentrales ter beschikking. Wat ik al eerder zei, die zijn veel kleiner. Het past niet in uw tuin, denk ik, de heer Hobo. Misschien past die net in de Gummaruskerk. Dan hebben we daar ook meteen een bestemming voor. Laten we dit uit de Handelingen schrappen. De VVD is dus niet gevoelig voor die vermeende gevaren. Bovendien toch nog even een wat technische opmerking. Er komt een tijd dat we niet meer gebruik maken van kernsplijting, maar van kernfusie. Ik durf de stelling aan, dat als dat eenmaal economisch lukt, ieder energieprobleem op aarde is opgelost. Wij vinden nog steeds dat we landelijk beleid moeten volgen. We zien geen gevaren. Een laatste, misschien prikkelende opmerking. Kernenergie heeft voor vele malen minder slachtoffers gezorgd dan de miljoenen slachtoffers op grond van fossiele brandstoffen. We zijn dus akkoord. Dan de laatste. De mestvergister. Daar zijn wij tegen. Nogmaals het belangrijkste argument. We praten hier over regionaal beleid.

Dan kun je niet zeggen: prima idee, maar Steenbergen doet niet mee. Om die reden kunnen we niet meegaan.

Bovendien een heel praktisch ding. U noemt zelf al in de derde bullet waarom dit amendement eigenlijk niet nodig is. We hebben amper veeteelt in Steenbergen. Erg veel mest zal hier niet geproduceerd worden. We zijn er tegen. Voorzitter, tot zover. Voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de wethouder. Ik weet niet of u vragen heeft, maar dan hoor ik dat graag. Wethouder Remery: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat er al heel goed en uitgebreid onderling is gediscussieerd binnen de raad. Daar hoort het ook thuis. Binnen de raad. Om als raad een uitspraak te doen of zienswijze in te vullen over de RES 2.0. Daarbij wil ik van tevoren even aangeven dat het een regio overeenkomst is. Houd dat goed in de gaten. Het is een gemene deler tussen alles wat je met gezamenlijke gemeentes in de regio afspreekt. Dat wil dus zeggen dat niet alles voor elke gemeente tot in detail geregeld is. Je mag als gemeente heel veel zelf bepalen. Je hebt hier een gezamenlijk doel. Daar gaan we naartoe. We willen de kosten beheersbaar houden. We willen energie zo goed mogelijk verdelen. We gaan innovatief kijken hoe we als het kan, gezamenlijk warmtenetten doen. Dan heb je wel als gemeente nog steeds de bevoegdheid om te zeggen of je wel of geen windenergie wilt. Of je wel of geen mestvergisters wilt. Houd dat goed in de gaten. Je gaat niet hier inzetten wat je als gemeente wilt uitsluiten.

Je gaat de overeenkomst vaststellen, waar je met elkaar in de toekomst naartoe gaat. Dat wilde ik op voorhand even aangeven. Ik zal een advies geven per amendement. Dat advies kunnen jullie in tweede termijn wel of niet meenemen. Dat is aan u. Ik begin met amendement 1. Dat is geen hogere windturbines. Daar wil ik twee opmerkingen op maken. Er wordt in de overweging eerst gesteld dat het elektriciteitsnet in West-Brabant al overbelast is. Op het moment dat er overbelasting is en een windmolen kan niet aangesloten worden, dan wordt die ook niet aangesloten. Dat kan niet. Dan worden daar allerlei stokje voor gestoken. In de tweede bullet wordt aangegeven dat defensie daar last van heeft. Dat kan. Dat is inderdaad een heel goed argument wat u opschrijft. Als defensie er met de luchtmacht last van gaat krijgen, dan kan ik u één ding verzekeren. Dan komen ze er echt niet. Dat is ook de reden dat ze in Bergen op Zoom heel veel moeite hebben om ze ergens kwijt te kunnen. Want die zitten in de stroom van Woensdrecht. Woensdrecht zelf kan ook bijna geen windmolens plaatsen, omdat ze daar met defensie zitten. Dat zijn argumenten. De belangrijkste reden waarom ik hier het advies geef om dit amendement af te wijzen, is het feit dat je niet voor een andere gemeente kunt bepalen hoe hoog die turbines moeten worden.

Wij kunnen niet voor Roosendaal, Breda of Zundert gaan bepalen hoe hoog zij de turbines willen hebben. Dat is aan hen. Dat wij als gemeente Steenbergen geen windmolens hebben, dat is ons goed recht. Of als wij straks hele hoge willen hebben, dan is dat ook ons goed recht. Je kunt het niet voor een ander bepalen. Daarom is dat

amendement voor de RES niet van toepassing. Dan kom ik op amendement 2: zo laag mogelijke kosten voor de inwoners. Dat zeg ik altijd. Je moet kosten altijd beheersbaar houden. Dat is ook het streven. Ik heb daar geen aanvullend advies over. Dat is ook mijn devies. Het niet stimuleren van zonnepanelen op woningen. Daar kan ik het niet mee eens zijn. Je kunt niet voor een particulier zelf bepalen wat rendabel of niet rendabel is. U geeft daar onderbouwende stukken aan. Er wordt aangegeven dat de duur van de zonnepanelen 25 jaar is en dat de terugverdientijd nog 20 jaar is. Dan kun je vijf jaar rendement draaien. Het is aan een particulier zelf om dat te bepalen. Plus het feit dat er nieuwe technologieën komen met thuisbatterijen om dat efficiënter te krijgen. Ik wil daar wel bij zeggen dat Enexis binnenkort informatie gaat geven. Je moet gewoon per situatie gaan kijken of het rendabel is. Je moet de energie die je met je zonnepanelen opwekt, zo goed mogelijk verdelen en direct gebruiken in je eigen huishouden. Dat kan je met een batterij doen. Dat kun je op een ander managementsysteem doen. Daar zullen ze ons meer inlichtingen over gaan geven. Op het moment dat jij de energie die je opwekt kan gebruiken, heb je daar wel direct rendement van. Ik ben het dus niet eens met dat amendement. Voorzitter: De heer Hobo, interruptie. De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter.

Dan ben ik hem gelijk kwijt. Stadlander heeft al aangegeven dat haar huurders die zonnepanelen op het dak hebben gelegd, vanaf 2027 extra moeten gaan betalen, omdat de salderingsregeling vervalt. Dat is het punt wat ik ook tegen de heer Van Es zei. Het gaat niet om mensen in een koopwoning. Het gaat om die coöperaties die mensen belasten en dadelijk nog meer gaan belasten. Denkt u nu echt dat er dadelijk nog één huurder is die zonnepanelen gaat neerleggen, als hij daar extra voor moet gaan betalen? Die boeit het helemaal niet of ze in 20 jaar afgeschreven zijn of in 10 jaar. Hij moet maandelijks betalen. Als dat twee of drie keer zoveel wordt omdat die saldering wegvalt, doen ze het gewoon niet. Wij horen dat ook bij klanten. U weet dat dit mijn werk is, maar dat is gewoon het probleem. Hoe is uw mening daarover? Voorzitter: De wethouder. Wethouder Remery: Ten eerste geeft u in uw amendement duidelijk aan: voor particulieren. Dan moet u die niet vernoemen. Die moeten hun eigen afweging maken. Dan heeft u uw amendement zelf verkeerd opgeschreven. Dan komt het tweede, betreffende de huurders. Die discussie is voor de woningbouwcorporaties zelf. Ik weet dat Aedes, de overkoepelende organisaties, al aan het kijken zijn naar hoe ze daarmee om kunnen gaan. Daar zit een punt. Die mensen worden inderdaad onevenredig belast.

Het is aan de huurders en de woningbouwcorporatie om daar een discussie met elkaar te voeren. Om te zeggen hoe je tot compensatie komt. Of wat u zegt, dat ze op een gegeven moment die zonnepanelen uitzetten, of wat dan ook.

Die nul op de meter gaat nu niet door. In die zin heeft u gelijk. Voor particulieren bepaalt ieder voor zich wat aantrekkelijk is of niet. Het is aan hem of haar om dat zelf te bepalen. Niet aan de RES of aan u. Voorzitter: De heer Hobo. De heer Hobo: Dank u wel voorzitter. Die particulier haakt dadelijk af. De woningcorporatie bepaalt niet of jij zonnepanelen hebt als jij al een huis huurt. Bij nieuwbouw zijn die dingen al op het dak gemonteerd. Daar heb je niks meer te vertellen. Dan kun je als huurder zeggen: van doeg, dat huis hoef ik niet. Daar liggen zonnepanelen op. Als jij een huis hebt gehuurd en je hebt acht zonnepanelen laten leggen, dan moet je per 2027 als huurder, als particulier extra gaan betalen. Daar staat Stadlander toch helemaal buiten? Die biedt het alleen als service aan om ze te verhuren. Om ze erop te laten leggen. Verder niet. Die particulier gaat echt afhaken. Hoe ziet u dat dan? Voorzitter: De wethouder. Wethouder Remery: Ik zie dat toch anders. Er gaan steeds meer mensen kijken naar managementsystemen om de eigen opgewekte energie direct te gebruiken in hun huis. Daar kan een batterij een voorbeeld van zijn, maar ook een managementsysteem om je koelkast en dat soort dingen te laten draaien. In die zin zitten daar wel voordelen aan.

Het verdienmodel van 30 panelen op een huis waar eigenlijk maar tien panelen op zitten, met de gedachte om daar geld aan te verdienen, is voorbij. Dan ben je goed de sjaak. Dat ben ik het met u eens. Voorzitter: De heer Hobo. De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. Ik zal dadelijk in mijn tweede termijn wat zeggen over die batterijen. Niet oneerbiedig bedoeld, maar u begrijpt het echt niet. Wethouder Remery: Dat kan ik ook omdraaien, maar dat heeft allemaal geen zin. Dat is een welles-nietes spelletje. Voorzitter: We zijn het eens dat we elkaar niet begrijpen. Hartstikke goed. Dat is een goede conclusie. De wethouder. Wethouder Remery: Dank u wel. Ik ga door naar amendement 'CO₂ niet schadelijk'. Ik wil er alleen op zeggen dat CO₂ op zich geen schadelijk gas is. Zo is het ook niet bedoeld. Het is een schadelijk broeikasgas. Zo is het bedoeld. Als gas is het op zich niet schadelijk. Het amendement is een goede suggestie. In die zin ben ik het daar wel mee eens. Amendement kernenergie. Daar heb ik één opmerking over. U suggereert dat de kernenergie de netcongestie gaat oplossen. Dat gaat de kernenergie op zich niet doen. Die gaat de netcongestie echt niet oplossen. De netcongestie kun je alleen oplossen door

de capaciteit van de kabels te vergroten. Dan kun je er iets op aansluiten. Als je dat niet doet, lukt dat niet. Ongeacht of er kernenergie is of niet. Zoals het amendement er nu ligt, past het niet in het RES-systeem systeem. U spreekt over snelle implementatie van kernenergie. De RES gaat niet over een snelle implementatie van kernenergie. Wat ik wel voorstel is: RES West-Brabant zal het landelijke beleid voor kernenergie blijven volgen. Als u dat dictum aanpast, dan zou ik dat prima vinden. Dan amendement 'mestvergister'. Dat komt in dezelfde linie als de windmolens. Het is niet aan de gemeente Steenbergen om te bepalen wat Roosendaal, Bergen op Zoom of wie dan ook doet. In die zin moet ik u adviseren om dat niet aan te nemen. Het is aan de gemeente zelf. Wij kunnen gewoon beslissen of we het wel of niet doen. Wat Gewoon Lokaal! zegt: er is in het verleden al in een motie aangegeven hoe we daarin staan. Dat is het advies betreffende de amendementen. Dan wil ik nog even ingaan op een paar vragen vanuit de partijen. Het snel opzetten van een denktank en de thuisbatterij oppakken. Dat gaan we binnenkort doen. Ik ben heel blij dat we nu bij de duurzaamheidsafdeling een extra persoon hebben kunnen vinden. Die is aangenomen en die gaat hiermee aan de slag. We hebben er lang naar gestreefd om een denktank te organiseren.

Ik hoop dat dat snel opgepakt wordt en doeltreffend ingezet kan worden. Stem0167. U geeft een heel hartstochtelijk betoog. Het is uw goed recht om daar op in te gaan. Ik wil wel even twee punten aangeven. We gaan het energiesysteem veranderen. Dat kan enerzijds om de opwarming tegen te gaan. Ik wil nog een ander argument geven. Je wordt landelijk minder afhankelijk wordt van andere landen. Van olieproducerende landen. Wat dat betreft, kan de energietransitie voor de onafhankelijkheid van Nederland of Europa ten opzichte van andere werelddelen, heel gunstig zijn. Voor de geopolitiek zou het niet ongunstig zijn dat we naar een ander energiesysteem gaan. Daarnaast mag daar ieder zijn eigen afweging in hebben. U geeft aan dat Steenbergen een mooie natuur heeft. Daar ben ik het helemaal mee eens. U zegt ook dat we moeten stoppen met die klimaatangst. Er zijn wel dingen aan de gang, natuurlijk. Grote delen van de wereld hebben echt met enorme hittestress te maken. Zo zit India echt ver boven hetgeen je daar gebruikelijk mag verwachten. Dat geldt ook voor de regenslag. Dat geldt ook voor de wind. Wat dat betreft, geeft het ons wel veel schade. Denk aan onze gezondheid en ons welzijn. Dat soort zaken. Daar worden we al langere tijd wel flink mee geconfronteerd. Daar moeten wij wel onze maatregelen op treffen. Om dat in ieder geval beheersbaar te houden. Tot zover mijn termijn.

Voorzitter: Dank u wel wethouder. Ik zie een voorstel. Ik denk dat hier geschorst moet worden. Hoe lang willen we schorsen? Tien minuten? Ik schors de vergadering voor tien minuten.

Schorsing: [schorsing 02:21:42 - 02:32:00] Voorzitter: Ik heropen de vergadering. De heer Hobo. Ik ga ervan uit dat u het verzoek deed. U mag even toelichten wat de veranderingen zijn. U krijgt sowieso als eerste de tweede termijn, dus dat kunt u meteen doen. De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. Ik krijg soms commentaar dat ik veel te veel op de details let bij dit soort stukken, maar mijn visie is dat ik als raadslid een controlerende functie heb. Ik ga niet klakkeloos mee in alles wat ik voorgekauwd krijg. Dat heb ik nooit gedaan en zal ik ook nooit doen. Wen er maar vast aan. Ik ben aan de inwoners van de gemeente Steenbergen verplicht om al mijn kennis en kunde voor hen in te zetten. Voor hen proberen wij als Volkspartij tenslotte om het beste resultaat te bereiken. Zowel op korte als op lange termijn, zowel lokaal als regionaal. Fouten of onwaarheden, zoals in dit rapport, moeten geen eigen leven gaan leiden. Als er een echte fout in staat, zoals gevaarlijk CO₂, dan moet je dat veranderen. Dat is wat ik geprobeerd heb. Inhakend even op wat de wethouder zei over de CO₂. Het staat er gewoon fout. Het is geen gevaarlijke stof. Het is ook niet gevaarlijk voor het klimaat. Het is een stof waar we mee moeten leven. Eventjes de dingen van Progressief Samen. Ik heb even wat uitgezocht. In 2050 wordt 3 tot 5% van onze energie opgewekt door groen gas. Dat staat in dit RES-rapport.

Dat kunt u lezen. Alleen wind op land is goedkoper dan kernenergie. Ik zal u gelijk zeggen wat dat dan kost. Het is € 60,- tot € 80,- per megawattuur voor een windmolen en € 90,- per megawattuur voor kernenergie. Thuis op uw meter zult u daar niets van merken. U kunt dat gewoon terugvinden op internet. Ik kan u zo de link sturen. Er zijn 4.400 windturbines nodig voor een centrale zoals Borssele. Voor uw informatie. Voorzitter: Interruptie de heer Stoeldraijer. De heer Stoeldraijer: Voorzitter, ik heb er geweldig veel moeite mee dat meneer Hobo hier de deskundige uit gaat hangen. Dat hij de enige is die er verstand van heeft. Dat hij de enige is die hier opkomt voor al onze inwoners. Ik vind dat werkelijk bijna lachwekkend. Ik heb ook zo'n link. Follow the money. Die zou ik een keer raadplegen. Die hebben in september '24 nog even uitgezocht wat die vier kerncentrales ons gaan kosten. Volgens het kabinet is dat 28 miljard. Volgens Follow the Money is dat 80 miljard. Wij gaan 9 miljard betalen per gigawatt. Dat is onze informatie. Doet u er vooral uw voordeel mee. Voorzitter: De heer Hobo. Doet u er uw voordeel mee. De heer Hobo: Ik zal het doen. Ik kan er ook niks aan doen dat de heer Stoeldraaijer jaloers is op mijn kennis. Stem0167. Er loopt op dit moment een onderzoek naar thuisbatterijen. Daar zitten de leveranciers in, een aantal fabrikanten en ook TU Delft en TNO.

Deze mensen komen op dit moment tot de conclusie dat het mogelijk is dat

thuisbatterijen de congestie zelfs nog zullen verergeren. Dat is nog niet altijd de oplossing, zoals dat nu bekend is. De VVD, huurwoningen van Stadlander. We worden het daar niet over eens, denk ik. Die mensen moeten gaan extra gaan betalen. Die hebben geen keus. Voorzitter: De heer Van der Wegen. De heer Van der Wegen: Dank u wel, voorzitter. De heer Hobo noemt Stem0167 in combinatie met de thuisbatterij, maar ik weet niet waarom. De heer Hobo: Het is Gewoon Lokaal! Hoe heet hij? Sorry, het is een kladje. Even kijken. Regionaal moeten wij nu een besluit nemen. Er wordt regelmatig gezegd: het is regionaal. Het is niet lokaal. Wij hebben wel dit rapport gekregen om te beoordelen. Daar hebben wij ons aan gehouden. Wij moeten nu een besluit nemen over dit verhaal. Bij het amendement over kernenergie halen we de onderste zin weg. Die wijzigen we dus. Er blijft alleen maar staan: RES West-Brabant zal het landelijk beleid volgen. Dat in tegenstelling tot dat zij niets doen met kernenergie. Is dat duidelijk voor iedereen? Ik geloof trouwens dat iedereen daar nu in meeging. Iedereen gaat erin mee. Ik heb het al doorgegeven aan de griffie. Tot zover. Dank u wel. Voorzitter: De heer Stoeldraijer. De heer Stoeldraijer: Voorzitter. Ik ben blij met de opmerking van de wethouder over de denktank en over die thuisbatterij. Ik wil nog even vast laten stellen of dit een toezegging is.

Gaat dit ook echt gebeuren? Tot zover. Voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Wegen. De heer Van der Wegen: Dank u wel, voorzitter. Ik heb mijn verhaal gehouden in de eerste termijn. Ik ben blij dat ik dat heb kunnen doen. Dat ik gebruik heb kunnen maken van dit podium. Ik ben blij dat er toch een ander geluid gehoord mag worden. Dank u wel daarvoor, voorzitter. Het is ook echt in mijn beleving maar net waar je in gelooft. Zelfs de uitleg van de wethouder over de hittestress in India. Voorzitter, ik loop eventjes de amendementen na. Ik weet niet. De nummering is ergens met de beantwoording van de wethouder misgegaan, denk ik. A1: CO₂ schadelijk, niet schadelijk? Tijdens de eerste termijn van de heer Hobo had ik een vraag gesteld, waarom we niet beter het landelijk beleid kunnen volgen. De uitleg van de heer Hobo daaropvolgend, vind ik helemaal super. Ik stem voor het amendement. Amendement A2, ingediend door Volkspartij en ook D66, begrijp ik achteraf. Dat is denk ik, wel belangrijk om te vermelden. Dat zijn de hogere windturbines. Geen hogere windturbines als er een nieuwe turbine aan de beurt is, of als er een turbine vervangen moet worden. Daar ben ik voor. Ik stem voor A2. Amendement A3: zo laag mogelijke

kosten voor de inwoners. Even nog twee stapjes terug. De amendementen waren maandagavond al binnen. Helemaal super, Volkspartij. Dan heb je lekker de tijd om het nog eens even goed voor te bereiden en te bespreken met de achterban. Dank u wel. Dat is ook de reden dat ook Stem0167 het amendement mee heeft ingediend. We zijn uiteraard voor. Amendement A4: niet stimuleren zonnepanelen op woningen. Die is ook mede ingediend door Stem0167. Hier zijn we voor. Amendement A5: kernenergie is ook mede ingediend door Stem0167. Ik denk er hetzelfde over als de heer Hobo, alleen mijn achtertuin is niet zo groot. Ik denk dat ik een klein centraletje bij u wil. Wij zijn voor. Amendement A6: de mestvergister. Daar ga ik niet mee instemmen. Waarom niet? Dat betekent dat er ook geen kleine mestvergister zou mogen komen. Geen mestvergister is gewoon helemaal niets. Er mag ook geen combi mestvergister komen. Geen mestvergister is gewoon helemaal niets. Er is met dit verhaal heel veel meer mee te doen. We zijn er allemaal trots op dat er bij Cothen zoveel kuub groen gas gemaakt wordt. Al zijn het maar kleine mestvergisters. Het zijn allemaal stapjes waar we toch iets mee zouden kunnen bereiken. Daarom stem ik er tegen. Tot zover voorzitter. Dank u wel. De bedenkingen heb ik al goed beantwoord, denk ik. Dank u wel. Voorzitter: De heer Rijshouwer. De heer Rijshouwer: Voorzitter, dank u wel.

Volgens mij moet ik alleen nog wat zeggen over de kernenergie. Daar twijfelden we heel erg over. Zoals al een beetje verklapt is, gaan we daar inderdaad mee akkoord. Ik kom binnenkort graag bij de heer Hobo in de achtertuin kijken hoe het ervoor staat en dan zie ik het wel. Tot zover, voorzitter. Voorzitter: Dank u wel. De heer Van Es nog? Nee. Dan vraag ik even aan het CDA. Wilt u een stem stemverklaring of een tweede termijn? Prima. De heer Weerdenburg: Voorzitter, dank u wel. De tweede termijn zullen met name de stemverklaringen zijn op de ingediende amendementen. Amendement 1, de CO₂. Ik sluit me aan bi de dank die de heer Van Wezel uitsprak over het feit dat we alles op tijd gekregen hebben. In eerste instantie waren wij geen voorstander. Dat is het mooie van een avond als deze. De hele discussie volgend en de schorsing even benut hebbend, gaan we akkoord met dit amendement. Amendement 2: geen hogere windmolens. Daar gaan wij direct mee akkoord. Ik wil toch even één opmerking maken naar aanleiding van de beantwoording door de wethouder. Het ging met name over dat Bergen op Zoom moeite had met het plaatsen van windmolens in verband met de aanvliegroute richting Woensdrecht. Het gevolg daarvan is dat ze een beetje op de rand komen van de gemeente Bergen op Zoom, tegen Roosendaal aan. Die mensen hebben zo meteen alle plezier van die

windmolens. Ze kijken naar links, richting Volkerak. Daar staan er al 33. In de achtertuin staan er zo meteen een stel. Als je daar je raam open doet, mag je genieten van Dinteloord. Voorzitter, wij ondersteunen dit van harte, maar ik wil wel even de opmerking maken dat ik er moeite mee heb dat aanliggende gemeentes hun windmolens nagenoeg op de grens gaan plaatsen. De lagere kosten: uiteraard akkoord. De zonnepanelen: hier zijn wij tegen. Dit gaat volledig tegen ons eigen programma in. Wij hebben hier een visie over. Die heeft collega Huijbregts hier twee weken geleden ook al uitgesproken. Wij zeggen dat de mensen gewoon zelf moeten beslissen. Kernenergie: daar gaan wij ook mee akkoord, eveneens als met de mestvergister. Er wordt hier vanavond vaak gezegd dat het iets regionaals is. Dat klopt. Dat ondersteunen wij ook, maar wij zijn niet vies van af en toe een signaal amendement. Het is heel goed om wel ons geluid in deze te laten horen. Voorzitter, wij gaan akkoord met het raadsvoorstel. Voorzitter: Dank u wel. De heer Huisman. Wilt u twee termijn? Ja. De heer Huisman: Dank u wel, voorzitter. Laat ik beginnen met te zeggen dat D66 akkoord is met het voorstel. Dat is voor mij het belangrijkst. Dan de amendementen. Als eerste 'CO₂ niet schadelijk'. Dat vinden wij wat lastig. Waarom? Wij vinden dat je hiermee aan misleiding van het publiek doet.

Dat is best een harde uitspraak, maar door te benadrukken dat CO₂ niet schadelijk is, kan het publiek een verkeerd beeld krijgen. Het probleem is niet dat CO₂ op zichzelf gevaarlijk is. Het probleem is dat de overmatige hoeveelheid in de atmosfeer het klimaat ernstig kan verstoren. Voorzitter: Interruptie de heer Hobo. De heer Hobo: Dank u wel, voorzitter. Iets verderop in het rapport staat dat het niet schadelijk is. Het is gewoon een fout in de tekst en die willen wij veranderen. Voorzitter: De heer Huisman. De heer Huisman: Prima, dan doe ik een Volkspartijtje. Wij blijven bij ons standpunt. Ik ga verder met de hoge windmolens. Uiteraard zijn we daar voor. De mestvergister. Daar zijn we voor. Ik was bij de mestvergister. Daar zijn wij voor. De hoge windmolens, daar zijn we ook voor. Voor het amendement. Niet dat we voorstander zijn van hoge windmolens. Dat dat even duidelijk is. De zonnepanelen. De heer Weerdenburg heeft het net heel goed gezegd. Dat gaat tegen ons eigen programma in. We willen dat juist stimuleren. Lage kosten voor de inwoners, daar zijn we ook voor. Voorzitter, voor u: de kernenergie zijn we voor en tegen. Wij zouden daar graag gespreid in willen stemmen. Bij deze wil ik daarover bij u een hoofdelijke stemming aanvragen. Voorzitter: Ik kan het ook noteren.

De heer Huisman: Dat is goed. Wie is dan de ene en wie is dan de ander? Dat is wel even belangrijk. Ik ben een groot tegenstander van kernenergie. De heer Theuns niet. Dan doen we dat zo. Voorzitter: De heer Verbeek. De heer Verbeek: Dank u wel, voorzitter. Het klimaat is altijd een hot item. Ik denk altijd maar zo: in mijn jeugd hadden we 3 miljard mensen en nu hebben 8 miljard mensen. Als het zo doorgaat, hebben we over vijf jaar 27 miljard mensen. Tel uit je winst. Voorzitter, er zijn wijzigende meningen. Nog niet zo lang geleden werden we pelletkachels gesubsidieerd en nu zijn we tegen houtstook. Zo snel kan het op en neer gaan. Wat wij nu besluiten, kan over tien jaar weer helemaal anders zijn. De amendementen CO₂ is een tekst aanpassing. Daar ben ik voor. Geen hogere windturbines. Daar ben ik tegen. De heer Van der Wegen zei het zojuist ook. Geen is geen. Geen hogere windturbines betekent dus dat we het ook niet gaan doen als hij één metertje hoger wordt. Dat is toch wel vreemd. Het is ook vreemd dat dat je zegt dat hogere windturbines duurder zijn in aanschaf en onderhoud. Dat zal wel, maar het gaat om de opbrengst. Als de opbrengst vele malen groter is, dan wordt het per kilowattuur goedkoper. Het is een beetje een drogreden. Ik vind dat je er een beetje vrijheid in moet hebben, dus ik ben tegen dit amendement. Bij Dinteloord zijn ze inderdaad erg hoog.

Ik was onlangs nog in Dinteloord. In 90% van Dinteloord zie je ze niet, omdat ze achter de huizen staan. Zo storend zijn ze ook weer niet. Als u echt veel windmolens wilt zien, dan moet u eens bij Lelystad gaan kijken. Daar zie je echt een heel bos. Er komt een interruptie, voorzitter. Voorzitter: Interruptie de heer Huisman. De heer Huisman: Dank u, voorzitter. U raakt een gevoelige snaar. Als ik in Dinteloord sta, dan zie ik het niet bij 90% van Dinteloord. Dat klopt. Als achter mij windmolens staan en ik kijk naar de heer de Neve, dan zie ik geen windmolens. Ik zie wel een beer van een vent, maar ik zie geen windmolens. Wat is dit nou voor een drogreden, voorzitter? Voorzitter: De heer Verbeek. De heer Verbeek: Als u in Dinteloord gaat staan en u draait een rondje, dan ziet u ze in 90% van de straten niet. U heeft een drogreden. Niet ik. U kunt lachen, maar zo is het nu eenmaal. Die mensen aan de dijk kunnen er heel veel last van hebben. Dat klopt. Dat ontken ik ook helemaal niet. Om nu te zeggen dat heel Dinteloord er last van heeft? Zeker niet. Zoals ik al zei. Als u echt veel windmolens wilt zien, dan moet u bij Lelystad gaan kijken. Daar staat een heel bos. Daar kan men echt wel klagen. De mestvergister. Ik ben tegen het amendement. Je hebt daar veel mogelijkheden in. De kernenergie. Ik ben

voor dit amendement. Daar moeten we toch wel naartoe. Ik hoor de wethouder zeggen dat we moeten uitkijken dat we niet afhankelijk zijn van het buitenland, maar ja. We hadden gas en nu storten we die putten vol met beton. Dat is achteraf niet zo slim, natuurlijk. Dat doen we ook allemaal zelf. Stimuleren zonnepanelen. Hier ben ik tegen. Iedereen is vrij om te kiezen voor zonnepanelen. Laten we elkaar geen mietje noemen, voorzitter. Toen de zonnepanelen er pas waren, kon je ze in tien, twaalf jaar terugverdienen. Op een gegeven moment werd dat drie, vier jaar. Iedereen kon op de vingers natellen dat dat niet bleef voortbestaan. Je hebt nu ook wel een beetje krokodillentranen. Ik ben tegen dit amendement. Zo laag mogelijk kosten. Hier ben ik ook tegen De tekst was 'passende kosten'. Dat is wat mij betreft vele malen beter. Als je zo laag mogelijk kosten wilt, kun je ook wel hele rare situaties krijgen. Dan kan de prijs heel sterk fluctueren. In Coronatijd was de olieprijs negatief. Men kreeg geld toe om olie af te nemen. Dan zou je dus een prijs hebben van nul. Zo laag mogelijk snap ik, alleen 'passend' is beter. Dan doe je hem passend naargelang de omstandigheden van de markt. Dan krijg je meer een glijdende schaal. Ik ben tegen een amendement van zo laag mogelijke kosten. Ja, de heer Stoeldraijer, de olieprijs was negatief. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter: Dank u wel.

Dan de wethouder. U had een toezegging, of niet? Wethouder Remery: Voorzitter, Progressief Samen vraagt om een toezegging betreffende de denktank en het onderzoeken van de thuisbatterij. Dat kunnen we als toezegging noteren. Als die denktank er is zal ik dat op de agenda zetten. Voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik over tot het in stemming brengen van het voorstel en de amendementen. We beginnen met de amendementen. De heer Hobo, u wilde iets zeggen? De heer Hobo: Ik wil graag een stemverklaring afleggen. Voorzitter: We komen vanzelf bij u. Als ik het voorstel in stemming breng, dan kunt u even een seintje geven of u een stemverklaring wilt. Dan begin ik bij amendement A1. Dat is de CO₂ niet schadelijk. Niemand wil een stemverklaring. De beraadslaging gehoord hebbende, kom ik tot de conclusie deze is aangenomen met zeventien stemmen voor en twee tegen. D66 wordt geacht tegengestemd te hebben. Ja? Als ik de hamer sla, dan is het klaar. Aldus besloten. U kan niet meer terug. Dan amendement A2. Geen hogere windturbines. Niemand heeft een stemverklaring. Prima. De beraadslaging gehoord hebben, kom ik tot de conclusie dat deze is verworpen met zeven stemmen voor en twaalf tegen. Even kijken. Gewoon Lokaal!, VVD, Progressief Samen en fractie Verbeek worden geacht tegengestemd te hebben. Aldus besloten.