Perspectiefnota 2025-2028.pdf
Tekst van het document
20
4. Collegeprioriteit Ontwikkelplannen Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Baali Toelichting De maatschappelijke doelstellingen uit de begroting 2022 richten zich op het streven naar een vitale gemeente met vitale kernen. Door in te zetten op vitaliteit kan elke kern van de gemeente Steenbergen haar eigen identiteit en bestaansrecht houden. Dit wordt bereikt door de vraagstukken en wensen, eigenschappen en potenties van elke kern scherp in beeld te hebben. Dit betreft zowel ruimtelijke vragen als vragen van maatschappelijke aard met ruimtelijke consequenties. Om zicht te krijgen op de vraagstukken en wensen per kern, wordt een ontwikkelplan per kern uitgewerkt. De vorm van het ontwikkelplan kan per kern verschillen. Het doel van het project “ontwikkelplannen” is om per kern een ontwikkelplan te maken. In het ontwikkelplan worden de ontwikkelingen per kern weergegeven die consequenties hebben voor het gebruik van de ruimte. Stand van zaken Het ontwikkelplan Dinteloord wordt in september 2024 aan de raad geboden. Daarna zal er een evaluatie plaatsvinden om te bezien hoe verder te gaan met ontwikkelplannen voor de overige kernen.
5. Collegeprioriteit Duurzaamheid Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Remery Toelichting Met het vaststellen van het beleidskader DuurSAMEN op 18 april 2024 en het vaststellen van MeerJarenUitvoeringsProgramma (MJUP) Isolatie in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP), in het tweede kwartaal van 2023, is uitvoering gegeven aan deze prioriteit. Stand van zaken Het Uitvoeringsprogramma en het Programmaplan DuurSAMEN is in april 2024 door het college vastgesteld en ter kennisgeving aan de raad toegestuurd. Op de voortgang van het uitvoeringsprogramma wordt twee keer per jaar aan de raad gerapporteerd. Dit zal voorafgaand aan de perspectiefnota en de begroting zijn.
21
6. Collegeprioriteit Gebiedsontwikkeling Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Baali Toelichting Dankzij de A4 heeft Steenbergen een strategische positie in de Zuidwestelijke delta. Met het programma Economische Kracht is deels een richting gekozen om de kansen die hieruit voortvloeien te verzilveren. Deze liggen voornamelijk in de Agrofoodsector en de ontwikkeling van het bedrijventerrein Reinierpolder III. Met dit programma worden de kansen voor Steenbergen in ruimtelijke zin vertaald. Het programma Gebiedsontwikkeling gaat over de ruimtelijke economische ontwikkeling in de meest brede zin, te weten economie, wonen, verkeer, natuur en water van Steenbergen West en Noord en Dinteloord.
Daarmee heeft het programma gebiedsontwikkeling tot doel: Inzicht verkrijgen in de mogelijkheden voor groei in ruimtelijke zin; Inzicht verkrijgen in de mogelijkheden voor woningbouw en overige ruimtelijke opgaven; Inzicht verkrijgen in de verschillende scenario’s om te komen tot gebiedsontwikkeling; Infrastructuur ontwikkelen om de kernen Steenbergen en Dinteloord structureel te ontlasten; Op basis van gekozen scenario’s het overige ruimtelijke programma daadwerkelijk ontwikkelen; Steenbergen sterker te positioneren als voorloper in de zogeheten groene transitie, naar een groene, duurzame en plantaardige toekomst; Specifiek voor Steenbergen-West geldt als doelstelling Reinierpolder III in samenhang met overige ruimtelijke opgaven te ontwikkelen. Binnen dit programma vallen de gebiedsontwikkelingen met een breed programma in Steenbergen- West, Steenbergen-Noord en Dinteloord. Stand van zaken Voor Reinierpolder III wordt in het voorjaar 2024 een haalbaarheidsstudie verricht waarvan besluitvorming in het najaar 2024 wordt verwacht. De verkeersonderzoeken naar de hoofd ontsluitingsstructuur worden in het najaar van 2024 afgerond en geven duidelijkheid over de gewenste ontsluitingsstructuur van de kern Steenbergen. Het Ontwikkelplan Dinteloord wordt in september 2024 verwacht.
22
7. Collegeprioriteit Maatschappelijk Vastgoed Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Prent Toelichting Met vaststellen door de raad van het vastgoed- en accommodatiebeleid op 4 juli 2023 en het door het college vast te stellen programmaplan maatschappelijk vastgoed medio 2024, is uitvoering gegeven aan deze prioriteit. Onderdeel van het Programmaplan is het verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed. Het Programmaplan wordt ter informatie aan de raad gestuurd. Stand van zaken In januari 2024 is gestart met het opstellen van een programmaplan waarin de uitvoering van het Uitvoeringsplan Maatschappelijk Vastgoed 2020 alsook de uitvoering van het vastgoed- en accommodatiebeleid 2023 opgenomen wordt. Ook de opgave voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed wordt hierin meegenomen.
8. Collegeprioriteit Economische Kracht Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Gommeren Toelichting Het beleidskader Economische Kracht heeft één duidelijk doel voor ogen en subdoelen voor de drie economische dragers: Agrofood, Bedrijventerreinen en Vrije Tijdseconomie. In 2024 wordt Zorgeconomie toegevoegd als vierde pijler. Door focus aan te brengen op deze vier dragers wordt de gehele economie in de gemeente Steenbergen versterkt: groei in productiviteit leidt tot toename van de werkgelegenheid en heeft daarmee een positief effect op andere onderdelen van de economie. In het uitvoeringsprogramma Economische Kracht is per pijler, Agrofood, Bedrijventerreinen en Vrije Tijdseconomie, een waaier aan activiteiten uitgewerkt. Om effectief te zijn, is voor elke activiteit gekeken naar: Onderlinge verbinding en mogelijke verbinding met andere activiteiten in de organisatie of in de regio Op welke wijze kunnen we samenwerken met reeds lopende of nog op te starten activiteiten in onze eigen organisatie of daarbuiten Hoe vinden we aansluiting bij de verschillende samenwerkingsverbanden in de regio. Dit uitvoeringsprogramma is in juni 2022 vastgesteld en volop in uitvoering. Naast het opstellen van een uitvoeringsprogramma waren het behalen van de programmastatus Reinierpolder III en het Uitvoeringsplan marketing een onderdeel van deze prioriteit.
Het Uitvoeringsplan Economische kracht is vastgesteld, echter wordt deze in 2024 geëvalueerd en eventueel herijkt. De programmastatus Reinierpolder III is verkregen. Over de voortgang in het Uitvoeringsplan Economische kracht wordt de raad één keer per jaar geïnformeerd. Over de ontwikkeling van Reinierpolder III wordt in de prioriteit Gebiedsontwikkeling gerapporteerd.
23
Stand van zaken Met het aflopen van het huidige beleidskader, vindt er in 2024 een heroriëntatie plaats op basis van de nieuwe langetermijnvisie van het college over de economie van de gemeente Steenbergen. Dit kan tot een aangepast uitvoeringsprogramma leiden. Op basis van de nog vast te stellen position paper wordt een business proposal voor de zakelijke markt ontwikkeld.
9. Collegeprioriteit Organisatieontwikkeling Bestuurlijk opdrachtgever Burgemeester Van den Belt Bestuurlijk wethouder voor de herinrichting van het gemeentehuis Wethouder Prent Toelichting Op 1 december 2023 is het Programma Organisatieontwikkeling afgerond. De eindrapportage is ter informatie aan de raad toegestuurd. In 2025 zal de visie op gemeentelijke huisvesting worden afgerond.
24
4.4. Overige prioriteiten 1. Onderwijshuisvesting Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Prent Toelichting In 2024 wordt het Integraal Huisvestingsplan opgeleverd en wordt gestart met het project om twee scholen in Dinteloord te herhuisvesten. Hiermee is de prioriteit afgerond. De raad wordt door tussentijdse rapportages op de hoogte gehouden van de voortgang. Stand van zaken Door omstandigheden is het proces om te komen tot een IHP halverwege 2023 gestagneerd. Vanwege het urgentiebesef om spoedig tot een IHP te komen kent het proces eind 2023 een doorstart. De verwachting is dat de gemeenteraad na het zomerreces 2024 een besluit kan nemen over het IHP.
2. Ontwikkeling Vossenburcht Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Baali Toelichting Het bestuur van gemeenschapshuis De Vossenburcht (pand is in eigendom van Stadlander) heeft de gemeente in 2019 gevraagd het aanliggende Wit-Gele Kruisgebouw (WGK-gebouw) aan te kopen. Dit mede met het oog op enkele gebruiksongemakken van naastgelegen gemeenschapshuis De Vossenburcht. De gemeenteraad heeft op 24 februari 2022 met deze strategische aankoop ingestemd. Het college werkt momenteel scenario’s uit en legt de raad eind 2024 een keuze voor. Stand van zaken De raad is toegezegd eind 2024 een voorstel voor de ontwikkeling/aanpassing van de Vossenburcht te ontvangen. Daarover loopt het gesprek met eigenaar Stadlander. Het college werkt momenteel scenario’s uit en legt de raad eind 2024 een keuze voor.
25
3. Vitale Vesting Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Baali Toelichting In het centrum van Steenbergen staan tussen de zeshonderd en zevenhonderd sociale huurwoningen. Daarvan zijn er driehonderd aangewezen voor onderhoud. Het gaat om verouderde woningen met slechte isolatie en als gevolg daarvan een hoge energierekening. De aanpak, tussen nu en 2035, bestaat deels uit renovatie en deels uit sloop en nieuwbouw. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden voor het realiseren van geclusterde en zorggeschikte woonvormen. De gemeente werkt hierbij nauw samen met Stadlander en Tante Louise. Naast de woningen wordt ook de openbare ruimte aangepakt met aandacht voor vergroening, toegankelijkheid voor minder validen en het creëren van ontmoetingsruimte. Dit alles met het doel om het centrum van Steenbergen leefbaar te houden en te verduurzamen. Stand van zaken Driehonderd woningen aanpakken, dat doe je niet in één keer. Daarom wordt dit gefaseerd uitgevoerd middels deelplannen en projecten in de periode tot en met 2035. Het eerste deelplan gaat over de Gummarusvelden en het Doktersdreefje. De vaststelling van het bestemmingsplan voor dit deelgebied is gepland voor het vierde kwartaal van 2024.
4. Normalisatie woonwagencentra Steenbergen Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Baali Toelichting Het project beoogt de drie woonwagenlocaties in de gemeente Steenbergen te normaliseren: blijvend schoon, heel en veilig. Daarbij wil de gemeente afstand doen van het eigendom van de woonwagenstandplaatsen. In het raadsbesluit van december 2022 is vastgelegd dat er op termijn 5 nieuwe woonwagenstandplaatsen moeten worden gerealiseerd (Dinteloord: 2; NieuwVossemeer: 3). Stand van zaken De openbare ruimte van de locatie Westlandse Langeweg is heringericht. Ditzelfde gebeurt na de bouwvak 2024 voor de locaties De Weel en Tolsedijk. Dit is voor 2025 afgerond. De verkoop van woonwagenstandplaatsen aan particulieren (zittende huurders of personen van de wachtlijst) is nagenoeg afgerond. Er zitten nog enkele personen in het kooptraject. Deze trajecten zijn voor 2025 afgerond. Het gesprek over de overdracht van de resterende huurwoonwagenstandplaatsen aan de corporaties loopt en zal resulteren in een raadsvoorstel na de zomervakantie van 2024 (maar voor 2025). Dit voorstel zal ook de aanleg van nieuwe standplaatsen omvatten. Het voor de uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen benodigde bestemmingsplan wordt de raad tegelijkertijd met het genoemde voorstel over de standplaatsen aangeboden.
26
5. Omgevingsvisie Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Baali Toelichting De Omgevingswet bepaalt dat elke gemeente een omgevingsvisie dient vast te stellen voor 1 januari 2027. De ontwikkeling van de omgevingsvisie is onderdeel van de implementatie van de Omgevingswet in de gemeente Steenbergen. De omgevingsvisie is onze strategische visie voor de lange termijn voor de gehele Steenbergse (fysieke) leefomgeving. Het streven is om de gemeenteraad in het laatste kwartaal van 2025 ter vaststelling aan te kunnen bieden. Stand van zaken Het proces voor het opstellen van de omgevingsvisie bestaat grofweg uit drie fases: Inventariseren en opstellen concept (2024); Opstellen ontwerp omgevingsvisie (eerste helft van 2025); Ontwikkelen vast te stellen omgevingsvisie (in de tweede helft van 2025). De fase van inventariseren en het opstellen van het concept is in uitvoering.
6. Uitvoeringsprogramma GVVP Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Remery Toelichting Bij het opstellen van het GVVP zijn mobiliteitsvraagstukken uit de samenleving vertaald naar 63 acties. Deze acties zijn in het MUP gefaseerd uiteengezet in de tijd. Het gaat daarbij om verkeersveiligheidsmaatregelen, verkeersveiligheidscampagnes, openbaar vervoer voorzieningen en mobiliteitsstudies. Stand van zaken Er wordt gewerkt aan diverse acties vanuit het uitvoeringsprogramma GVVP. Hierbij valt te denken aan de diverse infrastructurele studies die worden uitgevoerd voor de kern Steenbergen, Dinteloord en Kruisland. Tevens loopt er een traject naar de inrichtingsplannen voor de buurtschappen. Afronding van de acties is gepland voor eind 2024 en de resultaten dienen als input voor het nieuw op te stellen uitvoeringsprogramma GVVP 2026-2030.
27
7. Verkeersveiligheidsagenda 2025-2026 Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Remery Toelichting De verkeersveiligheidsagenda is een programma vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op basis waarvan de gemeente cofinanciering kan aanvragen voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. De gemeente Steenbergen heeft reeds eerder een aanvraag gedaan welke is toegekend. In 2024 volgt eveneens een aanvraag waarbij de uitvoer van de verkeersveiligheidsmaatregelen in 2025 volgt. Hierbij wordt een koppeling gemaakt met het GVVP. Stand van zaken In het najaar van 2025 wordt een verzoek gedaan voor cofinanciering bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ter verbetering van de verkeersveiligheid in onze gemeente. In 2024 worden de uitkomsten van de verkeersanalyse vergeleken met het uitvoeringsprogramma voor het grootonderhoud. Samen met de uitkomsten van de verkeersmeldingen, drempelschouw, onderzoek naar de zebrapaden en kwaliteitsnetwerklandbouwverkeer wordt een verkeersveiligheidsagenda opgesteld. Ook wordt in 2024 duidelijk wat de verkeersveiligheidsmaatregelen gaan worden voor de buurtschappen, Oude Heijdijk (V.07 (Inrichtings-)plan buurtschappen Notendaal, Oude Heijdijk, Stoofdijk (Zwarte Ruiter), Koeveringsedijk en Boompjesdijk) en voor de schoolomgevingen (V.08 Onderzoek verkeersveilige schoolomgevingen).
8. Recreatieve ontwikkeling Fort Henricus Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Remery Toelichting De recreatieve ontwikkeling van Fort Henricus door middel van een aanbestedingsprocedure heeft niet tot het gewenste resultaat geleid. Het college heeft bezien of het vastgoed aan Schansdijk 5, De Heen op een andere wijze dienstbaar kan zijn aan het instandhouden en de (her)beleving van cultuurhistorisch (militair) erfgoed in de gemeente Steenbergen. Haar conclusie heeft zij met de gemeenteraad gedeeld in een raadsvoorstel. Stand van zaken De gemeenteraad heeft in 2022 de gebiedsvisie 'buitengebied De Heen en Steenbergen' en een detaillering daarvan voor Fort Henricus vastgesteld. Daarin is opgenomen dat de locatie Schansdijk 5, De Heen (gelegen naast Fort Henricus) een rol kon spelen bij het vergroten van de beleefbaarheid van het fort. Om dit doel te bereiken is een aanbesteding uitgezet. Het college heeft op 12 maart 2024 moeten besluiten deze aanbesteding in te trekken.
28
9. Linie van de Eendracht Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Remery Toelichting De Linie van de Eendracht is de voorloper van de West-Brabantse Waterlinie en diende als verdedigingslinie om de scheepvaart tussen Zeeland en Holland te beschermen. De linie ligt op grondgebied van de gemeenten Tholen, Bergen op Zoom en Steenbergen. De vestingwerken van deze linie zijn nagenoeg allemaal verdwenen. Er is onderzocht welke locaties beleefbaar zijn te maken. Dat zijn er 14. Met een Interreg subsidie worden 5 van deze locaties opnieuw beleefbaar gemaakt. Eén van deze locaties ligt in de gemeente Steenbergen (Einde Veerweg in NieuwVossemeer). Stand van zaken De realisatie van een luisterschelp staat hier gepland, tevens wordt er langs de gehele linie een route (wandelen/fietsen) ontwikkeld.
10. Toeristisch recreatieve visie Nieuw-Vossemeer Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Remery Toelichting Op basis van een initiatief van de dorpsraad Nieuw-Vossemeer wordt aan de hand van de opgestelde schets van de mogelijkheden om de toeristisch-recreatieve ontwikkeling nabij de kern Nieuw-Vossemeer te versterken, een aantal projecten voorbereid en uitgevoerd. Daarbij vindt ook een samenspel plaats met de ambities (subsidie) in het kader van het Interregproject Linie van de Eendracht, waarin meerdere gemeenten participeren. Stand van zaken In 2024 zal een programmaplan opgesteld worden met voor een veertiental projecten een projectplan. Deze zullen aan de raad voorgelegd worden met het verzoek wederom een investeringskrediet open te stellen.
29
5. Ombuigingen Advies VNG
Op verzoek van verschillende gemeenten heeft de VNG een advies uitgebracht voor de meerjarenbegroting 2025 - 2028. Vanwege de onzekerheid over de ontwikkelingen op de korte termijn, komt het advies in 2 delen uit. De financiële situatie voor gemeenten kan momenteel omschreven worden als ‘bereid je voor op het ergste, hoop op het beste’. Het is verstandig om na te denken over maatregelen, tegelijkertijd wil de VNG voorkomen dat gemeenten te vroeg onnodige en onomkeerbare ombuigingen in gang zetten. Daarom hebben wij een aantal ombuigingen voorbereid. Hiertoe kan besloten worden indien de landelijke korting van € 3 miljard vanaf 2026 niet wordt teruggedraaid of verzacht. Het college verneemt graag hoe u over de onderstaande indicatieve ombuigingen denkt. Bij de opzet voor de begroting zal dit worden uitgewerkt waarbij rekening zal worden gehouden met uw reactie op deze ombuigingsvoorstellen.
Sociaal domein; Toekomstige besparingen actief inboeken In de afgelopen periode zijn er diverse initiatieven ontplooid en lopen er nog steeds activiteiten binnen het sociaal domein om tot een slimmere besteding van middelen te komen die uiteindelijk gaan leiden tot lagere uitgaven. De financiële consequenties van de hervormingsagenda jeugd zijn al ingeboekt, maar worden nog meer concreet gemaakt. Het Ernaartoe team is bijvoorbeeld onder andere gericht als voorbereiding op de hervormingsagenda jeugd. Daarnaast wordt bij de Wmo ingezet op casusregie, zodat langdurige trajecten mogelijk kunnen worden afgeschaald. Deze aanpak en inzet op het verder ontschotten van middelen zou uiteindelijk moeten resulteren in voordelen. Tot op heden zijn deze voordelen nog niet verwerkt in de begroting, omdat de momenteel binnen de gemeente geldende begrotingsuitgangspunten voorschrijven dat voordelen pas worden opgenomen zodra ze daadwerkelijk gerealiseerd zijn. Deze uitgangspunten zouden iets meer losgelaten kunnen worden waardoor in de latere jaren van de meerjarenbegroting deze verwachte voordelen taakstellend in de begroting kunnen worden opgenomen. Een taakstellende bezuiniging op de uitgaven voor jeugd en WMO is voor het college haalbaar. Hiervoor zullen wij binnen de collegeprioriteit Toegang sociaal domein een programmaplan op stellen.
Het structureel opnemen van nog niet gerealiseerde voordelen bij het begroten brengt echter een hoger risicoprofiel met zich mee, wat incidenteel terugkomt in de risicoparagraaf. Door deze aanpak te omarmen, wordt een voordeel verwacht. Bij die uitwerking worden ook de geplande omzettingen van subsidieafspraken met zorgleveranciers naar meer zakelijke leveringsafspraken in het sociaal domein meegenomen.
Fysiek Domein Het onderhoud van de Openbare Ruimte voldoet naar verwachting niet geheel aan het niveau dat door de raad is vastgesteld. Momenteel wordt er een weginspectie uitgevoerd om de onderhoudsconditie van de wegen te beoordelen. De uitkomsten daarvan zijn nog niet bekend. Bij de uitwerking van de weginspecties kan worden gekeken of het bestaande onderhoudsniveau met de bestaande middelen gehandhaafd wordt of dat er taakstellend een bezuiniging behaald moet worden. Dat wil zeggen dat het onderhoudsniveau verlaagd moet worden als er sprake moet zijn van een ombuiging.
30
Het gebruik van gemeentegronden, water, riool en elektra wordt momenteel niet transparant doorgerekend, met of zonder compensatieregeling voor bepaalde gevallen. Consequent doorrekenen van die kosten levert een besparing op
Structureel lagere kapitaallasten als gevolg van doorschuiven Het komt voor dat de begrote investeringskredieten niet elk jaar volledig worden besteed, aangezien niet alles in het eerste jaar volledig kan worden uitgevoerd. Dit resulteert in minder kapitaallasten in het daaropvolgende jaar. Deze jaarlijkse verlaagde kapitaallasten worden incidenteel als voordeel opgenomen. Op begrotingsniveau kan hiermee vooraf al rekening worden gehouden, waardoor de besparing als structureel kan worden geboekt.
Bedrijfsvoering; Efficiencyoperatie werkprocessen en digitalisering Het standaardiseren van werkprocessen en het voortzetten van digitalisering zullen op termijn leiden tot efficiencybesparingen. Leveranciers van gemeentelijke software ontwikkelen hun nieuwe software op basis van standaardwerkprocessen. Het omarmen van deze standaardwerkprocessen maakt kostbaar maatwerk overbodig. Bovendien wordt gegevensuitwisseling en samenwerking met andere overheden vereenvoudigd en daardoor efficiënter. Een in dat kader taakstellende bezuiniging op digitalisering en efficiency lijkt vanaf 2027 realistisch.
31
6. Ontwikkelingen 6.1 Koers houden in onzekere tijden We stelden in PPN 2024 dat we koers houden op de ambities én op onze financiële positie als gemeente. We hebben ons, daar als gemeente op voorbereid. Zo hebben we met het raadsakkoord en het Collegeactieprogramma (het CAP) onze ambities voor de komende jaren benoemd én geprioriteerd. En die koers blijven vasthouden is nodig. Zeker gezien de ontwikkelingen die om ons heen spelen. En dat zijn ontwikkelingen die de nodige uitdagingen mee brengen, voor alle gemeenten in Nederland. Deze perspectiefnota identificeert twee belangrijke uitdagingen waar gemeenten nu én later voor staan, namelijk de gemeentefinanciën en de demografische ontwikkelingen.
6.2 De gemeentelijke financiën Deze voorgenomen uitdagingen zijn geen gemakkelijke uitdagingen voor gemeenten. De meest actuele ontwikkeling, die veelvuldig in het nieuws is, zijn de ontwikkelingen op gemeentefinanciën. Hierover bestaan, kortgezegd, zorgen als het gaat om de structurele middelen die gemeentes nodig hebben om hun ambities en taken waar te maken. De VNG heeft de afgelopen maanden gesprekken gehad met het demissionaire kabinet en de formerende partijen om de zorgen rondom de gemeentefinanciën te agenderen. In deze paragraaf gaan we nader in op de ravijnjaren en de nieuwe voorjaarsnota over 2024. Daarnaast heeft de studiegroep begrotingsruimte van het Rijk berekend dat het Rijk moet bezuinigen om te voldoen aan de begrotingsnormeringen van de Europese Unie. Dat zijn keuzes die een toekomstig kabinet moet maken en die mogelijke consequenties zullen hebben voor gemeenten. Voorjaarsnota 2024 De recent door het Rijk gepubliceerde voorjaarsnota over 2024 neemt deze zorgen rondom de gemeentefinanciën helaas niet weg. In deze voorjaarsnota heeft het kabinet besloten om de ravijnjaren feitelijk naar voren te brengen. In 2025 zal het gemeentefonds namelijk gekort worden met 675 miljoen. Dit betekent dat we als gemeente minder middelen uit het gemeentefonds gaan ontvangen dan we hadden verwacht (in vergelijking met de septembercirculaire van 2023).
De consequenties zullen worden doorberekend in de meerjarenbegroting 2025 van de gemeente. Daarnaast wordt met de voorjaarsnota ook een nieuwe financieringssystematiek ingevoerd voor gemeenten, gebaseerd op het bruto binnenlands product (bbp). Hierdoor krijgen gemeenten een stabielere inkomstenbron en meer duidelijkheid. Daarnaast komt er een plan om het aantal SPUK-regelingen (uitkeringen voor specifieke doelen) terug te brengen. Een andere meevaller in de voorjaarsnota betreft het afschaffen van de opschalingskorting. Deze korting werd in 2015 geïntroduceerd werd als negatieve financiële prikkel om gemeentes te laten fuseren. Deze korting wordt in 2026 geschrapt. Met de voors en tegens van de voorjaarsnota bezien blijven de zorgen op de structurele gemeentefinanciën nog steeds bestaan. Ondanks het dempende effect van de acties uit de voorjaarsnota. De berichtgeving dat met de voorjaarsnota de structurele problemen afgewenteld zouden zijn moeten dus zeker genuanceerd worden. Zoals ook te zien is in het onderstaande meerjarenperspectief krijgen we vanaf 2025 nog steeds te maken met een tekort. De ravijnjaren blijven dus bestaan.
32
In het kader van de landelijke discussie over de gemeentefinanciën heeft de VNG aan gemeenten gevraagd om de mogelijke ombuigingen in beeld te brengen. Op die vraag willen wij positief antwoorden zodat we ook richting Den Haag de consequenties van de krimpende gemeentefinanciën duidelijk kunnen maken. En dat het ondanks de tegemoetkomingen in de voorjaarsnota nog steeds moeilijk is voor gemeenten om de gemeentefinanciën rond te krijgen. Ondanks de toezeggingen in de voorjaarsnota blijft de VNG wel de gesprekken voeren met het Rijk om de financiële verhoudingen verder in balans te krijgen en de resultaten uit de voorjaarsnota verder te bewaken en te agenderen.
Hoofdlijnenakkoord 2024-2028 De voornemens van het kabinet op het terrein van gemeentefinanciën zijn kort samengevat: Voortbouwen op het bestaande budgettaire kader uit de Voorjaarsnota, dus geen correctie op het lager vaststellen van het gemeentefonds vanaf 2026; Afschaffen van alle specifieke uitkeringen vanaf 2026 (met uitzondering van de BUIG) en de middelen na aftrek van 10% efficiencykorting aan het gemeentefonds toevoegen; Twee nieuwe belastingen introduceren waarvan de opbrengsten (uitsluitend) ten goede komen aan woningbouw en infra in betreffende gemeente: een planbatenheffing en een (onbebouwde) grondheffing; Afspraken maken met gemeenten om de woonlasten (OZB) te maximeren; De extra bezuiniging op de Jeugdzorg van € 511 miljoen vervalt; Er komen extra middelen voor woningbouw en infrastructuur. De maatregelen die van kracht worden hebben verschillende gevolgen voor gemeenten: De financiële positie van gemeenten zal niet verbeteren. Vanaf 2026 zullen gemeenten waarschijnlijk moeten bezuinigen om hun begroting sluitend te maken, wat kan leiden tot vermindering van voorzieningen en diensten; Het wegvallen van specifieke uitkeringen kan gemeenten meer beleidsvrijheid bieden, met minder administratieve lasten en jaarlijkse indexering.
Dit kan echter leiden tot een efficiëntiekorting, wat impact kan hebben op de rijks- en gemeentefinanciën; Nieuwe belastingen kunnen helpen bij het versnellen van woningbouw en infrastructuur, maar de exacte uitvoering en inkomsten zullen pas later duidelijk worden door benodigde wetgeving; Het beperken van de OZB-belasting kan gemeenten hinderen bij het verwerven van extra inkomsten, wat lastig kan zijn gezien de financiële situatie vanaf 2026; De geplande extra bezuiniging op Jeugdzorg van € 511 miljoen is geannuleerd, wat voor gemeenten die hier al geen rekening mee hielden geen verandering betekent in hun financiële vooruitzichten. Dat betekent dat we zowel voor de gemeentefinanciën als de demografische ontwikkeling in beeld moeten brengen wat dit gaat betekenen voor onze gemeente. Dat is niet alleen een som van ombuigingen, maar ook een som van noodzakelijke investeringen om een krachtige gemeente zijn én te blijven die koers houdt.
6.3 Sociaal Domein In het sociaal domein is een steeds grotere rol weggelegd voor de preventieve aanpak op verschillende terreinen. Samen werken is hier van groot belang, met alle partijen waar mensen komen. Samen signaleren, het omkijken naar elkaar, bevorderen. We zien dat de problemen steeds complexer worden, maar ook andere doelgroepen, zoals geldproblemen bij bijvoorbeeld 2-verdieners. Aankomende jaren blijven we inzetten op preventie in de leeftijd van 0-100+ jaar samen met de 8 andere gemeentes binnen West-Brabant-West (WBW).
33
6.4 De demografische ontwikkelingen De zorgen over de gemeentefinanciën hangen ook samen met de demografische ontwikkelingen. Nederland krijgt in een steeds grotere mate te maken met vergrijzing en de gevolgen daarvan. Denk aan de stijgende WMO-kosten, het sluiten van voorzieningen en de terugval van het aantal leerlingen in het onderwijs. Vergrijzing heeft dus een brede impact op onze leefwereld. Ook de gemeente Steenbergen zal te maken krijgen met vergrijzing en de gevolgen daarvan. Daarbij zit de gemeente nu op een soort van kantelpunt. De laatste cijfers laten namelijk zien dat Steenbergen niet groeit, maar ook niet krimpt. Echter zien we nu al de eerste tekenen van de vergrijzing die over 10 jaar snel effect zullen hebben. Zo is het leerlingenaantal vanaf 2000 met 28 procent gedaald en zien we vanaf 2019 tot nu een stijging in de aanspraak om WMO-pakketten. Kortom we zien dus al de eerste tekenen van een verandering in de demografie van de gemeente Steenbergen en we zullen ons daarop moeten gaan beraden hoe daarmee om te willen gaan.
6.5 Regio Regiodeal 5e tranche In de perspectiefnota 2024 werd gemeld dat de Regio West Brabant (RWB) actief voorsorteerde op de 5e tranche van de Regiodeal. De regiodeal is een subsidiemogelijkheid vanuit het Rijk om de (unieke) kracht van elke regio van Nederland te versterken. De regiodeal geschiedt in verschillende tranches (fasen). Eerder heeft, in de 4e tranche, de regio Mid-West met hun deal “Makes and Moves” aanspraak kunnen maken op cofinanciering voor projecten. RWB heeft voor de Regiodeal een plantbased propositie “West Brabants Welvaren” uitgebracht met een inzet op 30 miljoen rijksbijdrage over een totale investeringssom van 88 miljoen. Aanpalend aan het overhandigen van deze propositie was ook een lobby- en communicatieplan gestart om het Rijk te enthousiasmeren voor de regio. In februari 2024 werd bekend dat de RWB € 15 miljoen van het Rijk kreeg toegekend De gesprekken lopen nu over de verdere invulling van de projecten in de regiodeal. In september/oktober van dit jaar wordt een convenant getekend met het Rijk om de regiodeal definitief vast te leggen. De regio krijgt dan in november 2024 én in november 2025 het geld vanuit de regiodeal.
Doorontwikkeling Stedelijke Regio West Brabant West en Regio West Brabant Verder werd in de perspectiefnota van 2024 gemeld dat de RWB bezig was om een nieuwe actieagenda te formuleren. Dit in navolging van de vastgestelde agenda van de Economic Board West Brabant (EBWB). De plantaardige economie heeft daarbij een belangrijke rol in beide agenda’s. Daarbij gaat het nadrukkelijk niet alleen over plantbased voeding of eiwitten, maar ook over andere zichtbare en onzichtbare toepassingen zoals bijvoorbeeld in verven, shampoo en materialen. Ook gaat plantbased over de wortels van onze economische kracht van Steenbergen, de agrofoodsector. De RWB wil deze plantaardige sector stimuleren door te voorzien in (economische) randvoorwaarden zoals lobby, positie en subsidiewerving. In februari 2024 hebben raad en college een zienswijze ingediend op de actieagenda. Hierbij werd inhoudelijk steun uitgesproken voor de actieagenda, maar tegelijk ook de zorgen uitgesproken over het totaalplaatje in het kader van de doorontwikkeling van de Stedelijke Regio West Brabant West (SRWBW). De actieagenda is in april definitief vastgesteld.
34
Binnen de Stedelijke Regio West-Brabant West (SRWBW) wordt gewerkt aan het opzetten van de Regionale investeringsagenda (RIA) en de governance van de SRWBW. De Stedelijke Regio's zijn opgericht om complexe opgaven binnen het ruimtelijk domein gezamenlijk op te pakken. De colleges en raden van 7 gemeenten van de SRWBW hebben in 2022 ingestemd met de verstedelijkingsstrategie. Deze strategie wordt nu vertaald naar een clustering van concrete projecten. De clustering van projecten noemen we dan de RIA. Parallel hieraan werken we ook aan de governance om deze projecten te kunnen draaien. De gesprekken over de overdracht van taken en het totale financiële kosten voor de RWB en de SRWBW worden op dit moment gevoerd. Over de laatste punt is in de perspectiefnota 2024 ook gesteld dat er een mogelijke financieel claim komt over de doorontwikkeling van de Stedelijke Regio. We verwachten dat we richting de meerjarenbegroting 2025 een claim kunnen neerleggen over het totale financiële plaatje van regionale investeringen.
35
36
7. Programma’s
37
38
39
7.1
Programma Mens en Samenleving
Mens en samenleving gaat over al onze inwoners. Kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen; iedereen telt mee. En iedereen moet op een prettige manier kunnen deelnemen aan de samenleving. Daarvoor zijn onze inwoners in eerste instantie zelf verantwoordelijk. Daar waar nodig zorgen wij voor ondersteuning, bijvoorbeeld door voorzieningen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), jeugdzorg en armoedebeleid.
7.1.1 Portefeuillehouders
Wethouder Esther Prent Wethouder Nadir Baali
7.1.2 Onze ambitie Binnen dit programma vallen de volgende College prioriteiten:
Collegeactieprogramma (CAP):
Prioriteit Toegankelijk sociaal domein Stand van zaken In 2024 wordt de evaluatie van de huidige werkwijze geëvalueerd en zal het college in 2025 op basis van een nieuw te formuleren beleidskader sociaal domein de toegang verder versterken. Perspectiefnota 2025 Het integrale programma waarbij preventie, zorg en veiligheid samen komen, geeft inzicht waar we investeringen kunnen doen, zodat de toegang van het sociaal domein bereikbaar en betaalbaar blijft. We willen de verschillende budgetten samenbrengen en inzicht krijgen in de effecten van preventie op de zorgvraag. Dit doen we door een maatschappelijke kosten-batenanalyse op te stellen. Dit doen we niet alleen. Onze maatschappelijke samenwerkingspartners maar zeker ook met onze collega’s sociaal domein regio West-Brabant-West (WBW). Met de 8 andere gemeenten WBW zetten we de eerste stappen om samen tot 1 integrale uitvoering van het sociaal domein te komen. Onze inwoners wonen werken en leven of gaan tenslotte naar school in de hele regio. Het stopt niet bij gemeentegrenzen -de kosten voor deze opdracht vangen we zoveel mogelijk op binnen de reguliere beleidsaccount- en afstemmingswerkzaamheden met partners. Hiervoor zal ook tijd moeten worden ingepland voor de diverse teamleden. Als het programmaplan klaar is kan bepaald worden of er eventueel extra personeel moet worden ingezet.
Prioriteit Maatschappelijk Vastgoed Stand van zaken In januari 2024 is gestart met het opstellen van een programmaplan waarin de uitvoering van het Uitvoeringsplan Maatschappelijk Vastgoed 2020 alsook de uitvoering van het Vastgoed- en accommodatiebeleid 2023 opgenomen wordt. Ook de opgave voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed wordt hierin meegenomen. Het programmaplan bevat randvoorwaarden die nodig zijn om tot uitvoering te kunnen komen, zoals geld en personele inzet. Ook de planning kan dan opgesteld worden. Het programmaplan wordt in kwartaal 2 van 2024 opgeleverd, waarna tot uitvoering overgegaan kan worden. Ook de opgave voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed wordt hierin meegenomen.
40
Perspectiefnota 2025 In 2024 is een projectleider aangetrokken voor het opstellen van het programmaplan. Voor 2024 was een budget van € 60.000 beschikbaar die daarvoor is ingezet. Voor de uitvoering van het programmaplan kunnen de resterende middelen vanuit het CAP worden gebruikt.
Overige prioriteiten:
Onderwijshuisvesting Stand van zaken In de gemeente Steenbergen zijn er negen basisscholen en één middelbare school. De gemeente heeft de wettelijke plicht om te zorgen voor een voldoende en adequaat aanbod van onderwijshuisvestingsvoorzieningen. Afspraken over deze taak en investeringen worden opgenomen in een Integraal Huisvestingsplan. In 2024 wordt het Ingegraal Huisvestingsplan (IHP) opgeleverd. Perspectiefnota 2025 Na besluitvorming is duidelijk welke meerjarige investeringen nodig zijn voor de huisvesting van het primair onderwijs. Die bedragen worden meegenomen in de meerjarenbegroting 2025-2028. Parallel hieraan werken we aan een scenario voor onderwijshuisvesting in Dinteloord naar aanleiding van een tweetal nieuwbouw aanvragen, welke benoemd zullen worden in de ontwikkelvisie Dinteloord. Alhoewel het IHP en de bijbehorende investeringsparagraaf nog niet gereed zijn, is al wel duidelijk dat op basis van bouwjaar en technische staat de komende 15 jaar ongeveer 6 scholen vervangen moeten worden dan wel grootschalig gerenoveerd moeten worden. Om proactief te handelen naar de toekomst, wordt vanaf 2027 een post van € 400.000 opgenomen als structurele kosten voor deze investeringen.
Ontwikkeling Vossenburcht Stand van zaken Het bestuur van gemeenschapshuis De Vossenburcht (pand is in eigendom van Stadlander) heeft de gemeente in 2019 gevraagd het aanliggende Wit-Gele Kruisgebouw (WGK-gebouw) aan te kopen. Dit mede met het oog op enkele gebruiksongemakken van naastgelegen gemeenschapshuis De Vossenburcht. De gemeenteraad heeft op 24 februari 2022 met deze strategische aankoop ingestemd. Het college werkt momenteel scenario’s uit en legt de raad eind 2024 een keuze voor. Omdat in de kern Nieuw-Vossemeer in de komende (10-15) jaren meerdere opgaven op (maatschappelijk) vastgoed (gaan) spelen, wordt onderzocht of deze opgaven zijn te koppelen. De betrokken partijen zijn daarover met elkaar in contact. Verschillende onderzoeken lopen. Het Plan van Aanpak voor dit traject is op 14 november 2023 met de gemeenteraad gedeeld. Daarover is in de beeldvormende vergadering van 7 februari 2024 gesproken. Perspectiefnota 2025 De raad is toegezegd eind 2024 een voorstel voor de ontwikkeling/aanpassing van de Vossenburcht te ontvangen. Daarover loopt het gesprek met eigenaar Stadlander. Afhankelijk van de rolverdeling tussen eigenaar en de gemeente wordt in de Tussenrapportage 2024 een voorbereidingskrediet voor 2024 opgenomen. Dit krediet
41
moet ertoe bijdragen dat in het betreffende raadsvoorstel actuele ramingen (investering en exploitatie) voor verschillende opties kunnen worden opgenomen.
7.1.3 Ontwikkelingen bestaand beleid Integraal Zorg Akkoord (IZA) In september 2022 is landelijk het Integraal Zorgakkoord (IZA) gesloten. Er zijn afspraken gemaakt tussen de overheid en de zorgpartijen met als doel de zorg voor de toekomst goed, betaalbaar en toegankelijk te houden.
Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is een akkoord dat is opgesteld tussen de rijksoverheden, gemeenten (VNG) en zorgverzekeraars. Het doel van het akkoord is het bereiken van een gezonde generatie in 2040. In het GALA worden verschillende thema’s en akkoorden aan elkaar verbonden. Met als doel een integrale visie en aanpak op die thema’s die bijdragen op het gebied van preventie, gezondheid en een stevige sociale basis. Het akkoord stelt op de verschillende thema’s doelen en daar hangen acties aan voor gemeenten, ministerie van VWS en zorgverzekeraars. De uit te voeren acties worden gefinancierd vanuit de zogeheten Brede Specifieke Uitkering (SPUK) regeling. Het GALA is afgesproken om een integraal en domein overstijgend beleid te voeren om gezondheid van inwoners te versterken. Daarom bouwt het voort op een aantal nota’s en akkoorden, met daarin verschillende thema’s zoals mentale gezondheid of vitaal ouder worden. Onderstaand figuur geeft een overzicht van de samenhang.
42
Als uitwerking van het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn er in West-Brabant in december 2023 twee meerjaren regioplannen vastgesteld voor West-Brabant West en West-Brabant Oost. De plannen zijn tot stand gekomen en dienen in 2024 tot uitvoeringsplannen uitgewerkt te worden in samenwerking met de diverse zorgpartijen, de zorgverzekeraar (CZ/VGZ) en gemeenten. De beide plannen komen in grote lijnen met elkaar overeen. De vijf thema’s van het IZA regioplan WBW hebben een directe link met de onderwerpen uit het lokale Gezond en Actief Leven akkoord (GALA) en met de vijf te ontwikkelen ketenaanpakken in de regio. Voor West-Brabant West zijn er vijf thema’s gekozen waar via werkgroepen aan gewerkt wordt: 1. 2. 3. 4. 5.
Kwetsbare ouderen nu en in de toekomst; Mentale gezondheid; Kansrijk Opgroeien; Leefstijl en leefomgeving gerelateerde ziekten en kansengelijkheid; Druk op de Eerstelijns.
Met de vaststelling en goedkeuring van de IZA regioplannen is een spuk IZA uitkering beschikbaar gesteld voor de regio West-Brabant. De gemeente Breda vervult hierbij de rol van centrumgemeente voor de regio West-Brabant en vervult de kassiersfunctie. Geweld In Afhankelijkheidsrelaties (GIA) In de regio West-Brabant werken samen aan de aanpak Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA). Vanaf 2022 wordt er met het regionale beleidskader GIA en Meldpuntcrisiszorg (MCZ) vervolg gegeven worden het regionale programma Geweld Hoort Nergens Thuis. We stellen ons ook de komende jaren tot doel geweld in afhankelijkheidsrelaties eerder en beter in beeld te krijgen en gesignaleerd geweld te stoppen en duurzaam op te lossen. Huiselijk Geweld kent diverse vormen die vragen om een andere aanpak. In het beleidskader wat is vastgesteld door het college van de gemeente Steenbergen op 15 februari 2022 wordt gestuurd op het realiseren van een goedwerkend Veilig Thuis West-Brabant, één van de uitvoerende organisatie van GIA, waarbij we ons richten op de ‘basis op orde’, stabiliseren en consolideren van Veilig Thuis en de Safegroup. Daarnaast is de opdracht gegeven om vaart te maken met de realisatie van een regionaal netwerk van expertise zoals dat is opgenomen in het programmaplan Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming om zo besparingsmogelijkheden te benutten.
Ontwikkelingen Meldpunt Crisiszorg In het najaar van 2022 is in opdracht van de Stuurgroep van het Meldpunt Crisiszorg (MCZ) een evaluatie uitgevoerd met als doel te komen tot een effectieve, integrale, zichtbare en goedbereikbare toegang tot de acute en niet-acute zorgketen. De conclusie van de evaluatie is kort en krachtig: het MCZ is noodzakelijk en nuttig, maar moet anders georganiseerd worden. Het MCZ heeft een doorontwikkeling nodig, o.a. in professionalisering van processen en de operationele inhoud. Hiervoor moeten keuzes gemaakt worden over de ambitie en inrichting van het MCZ. In 2024 wordt verder gewerkt aan een breed gedragen plan met commitment van alle netwerkpartners voor de doorontwikkeling inclusief integrale crisisdienst van het MCZ 2.0.
43
Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een gezamenlijk landelijk programma van de ministeries van Justitie & Veiligheid, Volksgezondheid Welzijn en Sport en de VNG. Het Toekomstscenario is gericht op een meer eenvoudige, systeemgerichte aanpak, waarbij gezinnen centraal staan. Het betreft niet alleen de jeugdbescherming, maar het gehele traject van zorg en ondersteuning aan kinderen, gezinnen (doelgroep van 0 tot 100) en huishoudens, waar verschillende organisaties bij betrokken zijn. Met de uitvoering van het programmaplan realiseren we sterke lokale teams die met ondersteuning vanuit het regionaal veiligheidsteam en een regionaal netwerk van expertise werken aan veiligheid binnen gezinnen en huishoudens, zodat huiselijk geweld en kindermishandeling waar mogelijk voorkomen wordt of zo vroeg mogelijk (duurzaam) wordt gestopt en er minder beschermingsmaatregelen (in het gedwongen kader) nodig zijn. Daarnaast is aansluiting gezocht bij andere ontwikkelingen, zoals de proeftuin Toekomstscenario WestBrabant West en Hervormingsagenda Jeugd, maar ook bij ontwikkelingen in de Wmo, Zorg- en Veiligheid en bij de aanpak van Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA).
Vanuit de GR GIA en MCZ wordt een bijdrage geleverd aan de uitvoering van het programmaplan, echter zal er tijdens het uitrollen van het programmaplan extra middelen gevraagd gaan worden indien dit noodzakelijk is. Verbouwing Safegroup De Safegroup (vrouwenopvang) betreft een regionale voorziening in Breda waar we met 14 gemeenten onder de GR GIA en MCZ verantwoordelijk voor zijn. De vrouwenopvang door heel Nederland is gebaseerd op het solidariteitsprincipe. Vrouwen en kinderen kunnen door heel Nederland worden opgevangen en worden met enige regelmaat juist buiten de regio opgevangen vanwege het acute veiligheidsrisico. De Safegroup is al langere tijd bezig samen met centrumgemeente Breda met de planvorming voor een algehele renovatie van het pand.
WMO & Participatiewet Ondanks de jaarlijkse toename van het aantal inwoners dat ondersteuning nodig heeft om zelfstandig te kunnen wonen en deel te nemen aan de samenleving (+/- 5% per jaar), en het feit dat deze groei zich naar verwachting zal voortzetten in 2025 en daarna als gevolg van factoren zoals vergrijzing en een groeiend aantal mensen met chronische ziekten, verwaarlozing en psychische kwetsbaarheid, zijn er ook positieve ontwikkelingen te melden. Door regionalisering, meer klachtgerichtheid, ketensamenwerking met de ISD, weten we de nodige efficiëntie te bereiken in processen en in het aanbod naar klanten. We gaan m.b.t. WMO en Participatiewet regionaal samenwerken met de 8 gemeenten WBW. We gaan in het Zorgsysteem een module “transparantie“ inbouwen zodat mensen zelf in het dossier de stand van zaken kunnen bijhouden en niet hoeven te bellen. We gaan inzetten op “casusregie “zodat we evalueren of de zorg nog voldoende is. Aangezien we vanaf 1 januari 2025 te maken zullen krijgen met nieuwe Wmo-tarieven voor Huishoudelijke Ondersteuning en Begeleiding, kunnen we de groei in vraag en tegelijkertijd slimmer werken nog niet vertalen naar een nieuw begrotingsbedrag. Dit komt mede doordat de huidige Cao-afspraken tot eind 2024 van kracht zijn. In de begroting voor 2025 zullen we hier gedetailleerder op terugkomen.
44
Bibliotheek De Bibliotheek West-Brabant staat momenteel voor financiële uitdagingen vanwege een financieel tekort, mede veroorzaakt door de hoge inflatie en stijgende cao-lonen. De huidige financiële structuur van de bibliotheek sluit niet meer goed aan bij de realiteit van vandaag. Er worden momenteel gesprekken gevoerd met de bibliotheek en betrokken partijen om te onderzoeken hoe ervoor gezorgd kan worden dat de Bibliotheek West-Brabant financieel gezond blijft en haar diensten kan blijven aanbieden aan de inwoners van de gemeente. De uitkomst van deze gesprekken kan mogelijk een aanzienlijke financiële impact hebben, die zal worden meegenomen in de begroting voor 2025.
7.1.4 Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid Er zijn geen noodzakelijke bijstellingen voor dit programma.
7.1.5 Nieuw beleid Verenigingsondersteuner Cultuur en Sport (incidenteel 2025: € 70.000) In 2024 is de verenigingsondersteuner cultuur na de coronaperiode doorgezet. Daarnaast is in 2024 een verenigingsondersteuner sport aangesteld. Eind kalenderjaar 2024 lopen de overeenkomsten met de verenigingsondersteuners cultuur & sport af. Het is wenselijk om de ondersteuning door te zetten en samenwerking tussen sport en cultuur te intensiveren. In 2025 wordt een incidenteel bedrag van € 70.000 gevraagd om de verenigingsondersteuning op het gebied van cultuur en sport aan te kunnen bieden. Evaluatie zal eind 2025 plaatsvinden waarna het besluit wordt genomen de verenigingsondersteuners cultuur & sport al dan niet op structurele basis in te zetten.
7.1.6 Overzicht van de voorstellen Programma 1 Mens en Samenleving
Jaarschijven gemeente Steenbergen 2025
2026
2027
2028
Noodzakelijke bijstelling bestaand beleid 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Verenigingsondersteuner Cultuur en Sport
70.000
0
0
0
Subtotaal nieuw beleid
70.000
0
0
0
Totaal
70.000
0
0
0
0
0
0
0
70.000
0
0
0
Subtotaal noodzakelijke bijstelling bestaand beleid
Nieuw beleid
Waarvan incidenteel te dekken via de Algemene Reserve
Totaal programma 1
45
46
47
7.2
Programma Kunst, Cultuur en Erfgoed
Kunst, cultuur en erfgoed is van ons allemaal. Het stimuleert sociale samenhang, bevordert de leefbaarheid en bepaalt mede de identiteit van onze gemeente. Veel activiteiten en initiatieven komen vanuit de inwoners zelf. De gemeente maakt dit mogelijk en betaalt mee aan initiatieven voor bijvoorbeeld erfgoed, cultuur, leefbaarheid en participatie. De belangrijkste doelstelling is dat alle kernen hun eigen identiteit en karakter behouden; dat geeft onze gemeente als geheel een unieke waarde. Die dragen we graag uit met onze inwoners en naar onze gasten.
7.2.1 Portefeuillehouders
Wethouder Maurice Remery Wethouder Nadir Baali Wethouder Esther Prent
7.2.2 Onze ambitie Voor dit programma zijn geen collegeprioriteiten opgenomen.
7.2.3 Ontwikkelingen bestaand beleid
Samen blijven(d) herdenken/80 jaar bevrijding Met alle lokale organisaties die betrokken zijn bij de verschillende herdenkingsactiviteiten in onze gemeente is een permanent samenwerkingsverband onder de noemer “Samen Blijven(d) Herdenken” gevormd. Begin mei 2025 worden de laatste activiteiten rondom 80 jaar bevrijding afgerond. In 2025 zal er, in samenwerking met betrokken organisaties, meer aandacht zijn voor herdenking van de Watersnoodramp.
Fort Henricusdag De organisatie van de Vestingspelen op Fort Henricus Q2 2025 (schooljaar 2024/2025) is gestart.
7.2.4 Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid Er zijn geen noodzakelijke bijstellingen voor dit programma.
7.2.5 Nieuw beleid Erfgoedbeleid/monumenten (incidenteel 2025: € 70.000) Het voorbereiden en opstellen van een kerkenvisie in 2025 en 2026 om een duurzame toekomstvisie te ontwikkelen voor de kerken binnen onze gemeente. In het verlengde hiervan wordt de erfgoednota 2018-2022 herzien en bijgewerkt. Er zal aandacht zijn voor Wederopbouwarchitectuur. Er is onvoldoende capaciteit om de kerkenvisie en het herzien/bijwerken van de erfgoednota intern te faciliteren. Op dit moment wordt onderzocht wat de precies de eenmalige kosten zijn voor het uitvoeren van deze werkzaamheden met behulp van een externe deskundige/partij. Op basis van een globale inschatting wordt er nu al om extra middelen (€ 70.000) gevraagd om in 2025 al vast start te kunnen gaan.
Brede inzet cultuur (structureel 2025: € 30.000) Inzetten op het vergroten van de deelname aan culturele verenigingen door het verbeteren van de zichtbaarheid en bekendheid. Een toename van het aantal leden bij verenigingen zal niet alleen het culturele leven van onze gemeente verrijken, maar ook een potentieel grotere pool van vrijwilligers en mogelijke bestuursleden voor deze verenigingen genereren. Op het vlak van leden, vrijwilligers en bestuursleden is toename gewenst.
48
Gelijktijdig wordt kunst en cultuur ingezet ter bevordering van de mentale gezondheid. Door samen te werken met het sociaal domein willen we kunst en cultuur inzetten als een middel om het welzijn van onze inwoners te versterken. Gevraagde middelen € 30.000.
7.2.6 Overzicht van de voorstellen Programma 2 Kunst, Cultuur en Erfgoed
Jaarschijven gemeente Steenbergen 2025
2026
2027
2028
Noodzakelijke bijstelling bestaand beleid 0
0
0
0
0
0
0
0
70.000
0
0
0
Brede inzet cultuur
30.000
30.000
30.000
30.000
Subtotaal nieuw beleid
100.000
30.000
30.000
30.000
0
0
0
0
100.000
30.000
30.000
30.000
Subtotaal noodzakelijke bijstelling bestaand beleid
Nieuw beleid Erfgoedbeleid/monumenten
Waarvan incidenteel te dekken via de Algemene Reserve
Totaal programma 2
49
50
51
7.3 Programma Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid Leefomgeving en Duurzaamheid gaat over de leefomgeving van onze inwoners en ondernemers, bijvoorbeeld de buurt, de wijk, het centrum, het buitengebied, het bedrijventerrein of het sportveld. Een schone en veilige leefomgeving voor inwoners, ondernemers en verenigingen staat centraal. Niet alleen voor nu, maar zeker ook voor de toekomst.
7.3.1 Portefeuillehouders
Burgemeester Ruud van den Belt Wethouder Maurice Remery Wethouder Kees Gommeren Wethouder Esther Prent Wethouder Nadir Baali
7.3.2 Onze ambitie Binnen dit programma vallen de volgende College prioriteiten:
Collegeactieprogramma (CAP):
Prioriteit Actieplan Wonen Stand van zaken Het actieplan wonen is vastgesteld in de collegevergadering van dd. 22/08/2023. Naar aanleiding van de vaststelling van de Woonzorgvisie op 28 maart 2024 door de gemeenteraad is het actieplan op een beperkt aantal punten geactualiseerd. 2025 staat in het teken van de uitvoer van het actieplan. Perspectiefnota 2025 2025 staat in het teken van de uitvoer van het actieplan. Hierbij valt te denken aan, verduurzaming bestaande woningvoorraad, in het bijzonder voor woningeigenaren met een lager inkomen, een nadere uitwerking voor de uitstroom maatschappelijke opvang en onderzoek naar locaties voor beschermd wonen. Voor de uitvoer van het actieplan worden voor zover nodig per actie middelen gevraagd aan de gemeenteraad.
Prioriteit Ontwikkelplannen Stand van zaken Het ontwikkelplan Dinteloord wordt naar verwachting in het najaar 2024 aan de raad geboden. Daarna zal er een evaluatie plaatsvinden om te bezien hoe verder te gaan met ontwikkelplannen voor de overige kernen. Perspectiefnota 2025 Er zijn voor 2024 en 2025 middelen in de begroting opgenomen.
Prioriteit Duurzaamheid Stand van zaken In april 2024 is het beleidskader ‘DuurSAMEN 2024-2030’ vastgesteld met daarin 20 concreet geformuleerde doelstellingen. Er wordt gewerkt vanuit vier programmathema’s: Energie, Circulariteit, Klimaatadaptatie en Biodiversiteit. Ook is er een programmaplan en een meerjarig uitvoeringsprogramma opgesteld. Het uitvoeringsprogramma is onderverdeeld in jaarschijven. De eerste jaarschijven zijn 2024-
52
2026. Hieraan wordt uitvoering gegeven. In 2024 stellen we eerst een monitor op om de voortgang te kunnen blijven meten. Perspectiefnota 2025 In 2025 richten we ons op het uitvoeren van een 0-meting, het installeren van een ‘duurzame denktank’ en geven we uitvoer aan de 1e tranche van het uitvoeringsprogramma. Voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma zijn er voor 2025 middelen aanwezig van het CAP en vanuit het Rijk beschikbaar gestelde middelen SPUK en CDOKE.
Gebiedsontwikkeling Stand van zaken Voor Reinierpolder III wordt in het voorjaar 2024 een haalbaarheidsstudie verricht waarvan besluitvorming in het najaar 2024 wordt verwacht. De verkeersonderzoeken naar de hoofd ontsluitingsstructuur worden in het najaar van 2024 afgerond en geven duidelijkheid over de gewenste ontsluitingsstructuur van de kern Steenbergen. Perspectiefnota 2025 In de begroting 2024 zijn middelen gereserveerd voor een programmamanager, een projectleider Reinierpolder III, een adviseur grondzaken/jurist en programma/projectondersteuning. Als positief wordt besloten over de haalbaarheidsstudie Reinierpolder III, wordt per 1 januari 2025 een grondexploitatie geopend. Hieraan kunnen de kosten van de projectleider ten laste worden gebracht. Vooralsnog worden de kosten van de programmamanager ten laste van de CAP-middelen gebracht. De kosten van de Jurist/Adviseur Grondzaken en de Projectondersteuner worden voorgefinancierd door de CAP-middelen en uiteindelijk ten laste gebracht van de projecten.
Overige projecten:
Vitale Vesting Stand van zaken Driehonderd woningen aanpakken, dat doe je niet in één keer. Daarom wordt dit gefaseerd uitgevoerd middels deelplannen en projecten in de periode tot en met 2035. Het eerste deelplan gaat over de Gummarusvelden en het Doktersdreefje. De vaststelling van het bestemmingsplan voor dit deelgebied is gepland voor het vierde kwartaal van 2024. Perspectiefnota 2025 Vanuit de uitwerking van het programma volgen de keuzes voor de inrichting van de diverse projectlocatie. Hieraan gekoppeld volgt ook de financiële uitwerking.
Normalisatie woonwagencentra Stand van zaken Het project beoogt de drie woonwagenlocaties in de gemeente Steenbergen te normaliseren: blijvend schoon, heel en veilig. Daarbij wil de gemeente afstand doen van het eigendom van de woonwagenstandplaatsen. In het raadsbesluit van december 2022
53
is vastgelegd dat er op termijn 5 nieuwe woonwagenstandplaatsen moeten worden gerealiseerd (Dinteloord: 2; Nieuw-Vossemeer: 3). De raad heeft budget beschikbaar gesteld om die uitbreiding voor te bereiden. Zij moet nog een besluit over de daadwerkelijke uitbreiding nemen. Inmiddels is de openbare ruimte van de locatie Westlandse Langeweg heringericht. Ditzelfde gebeurt na de bouwvak 2024 voor de locaties De Weel en Tolsedijk. Dit is voor 2025 afgerond. De verkoop van woonwagenstandplaatsen aan particulieren (zittende huurders of personen van de wachtlijst) is nagenoeg afgerond. Er zitten nog enkele personen in het kooptraject. Deze trajecten zijn voor 2025 afgerond. Het gesprek over de overdracht van de resterende huurwoonwagenstandplaatsen aan de corporaties loopt en zal resulteren in een raadsvoorstel na de zomervakantie van 2024 (maar voor 2025). Dit voorstel zal ook de aanleg van nieuwe standplaatsen omvatten. Het voor de uitbreiding van het aantal woonwagenstandplaatsen benodigde bestemmingsplan wordt de raad tegelijkertijd met het genoemde voorstel over de standplaatsen aangeboden. Dit alles moet erin resulteren dat dit project voor 2025 wordt afgerond. Als dit inderdaad gebeurt dan is de consequentie daarvan dat de post 'woonwagencentra' per 2025 uit de gemeentelijke begroting verdwijnt. Perspectiefnota 2025 Geen acties
Omgevingsvisie Stand van zaken Het proces voor het opstellen van de omgevingsvisie bestaat grofweg uit drie fases: -
Inventariseren en opstellen concept (2024); Opstellen ontwerp omgevingsvisie (eerste helft van 2025); Ontwikkelen vast te stellen omgevingsvisie (in de tweede helft van 2025).
De fase van inventariseren en het opstellen van het concept is in uitvoering. Perspectiefnota 2025 De vaststelling van de omgevingsvisie visie staat gepland voor de tweede helft van 2025. De middelen voor de ontwikkeling van de visie zijn opgenomen in de meerjarenbegroting
Uitvoeringsprogramma Gemeentelijke verkeers- en vervoersplan (GVVP) Stand van zaken Er wordt gewerkt aan diverse acties vanuit het uitvoeringsprogramma GVVP. Hierbij valt te denken aan de diverse infrastructurele studies die worden uitgevoerd voor de kern Steenbergen, Dinteloord en Kruisland. Tevens loopt er een traject naar de inrichtingsplannen voor de buurtschappen. Afronding van de acties is gepland voor eind 2024 en de resultaten dienen als input voor het nieuw op te stellen uitvoeringsprogramma GVVP 2026-2030.
54
Perspectiefnota 2025 In 2025 wordt er verder invulling gegeven aan tweeëntwintig (doorlopende) GVVP-acties uit voorgaande jaren. Naast de doorlopende acties worden in 2025 vijf nieuwe GVVPacties opgestart:
Parkeeronderzoek bestaande woonwijken; Parkeeronderzoek Dinteloord; Opstellen nieuwe beleidsregels parkeernormen; Aanpakken verkeers- en parkeerproblematiek rondom de Lindenburghlaan en de wijk Buiten de Veste; Raadsvoorstel aanleggen kabelgootjes voor elektrisch laden - vergelijking van pilots andere gemeenten;
Voor een totaaloverzicht van de GVVP-acties in 2025 wordt verwezen naar de bijlage uitvoeringsprogramma GVVP. Het huidige uitvoeringsprogramma GVVP loopt tot en met 2025. In datzelfde jaar wordt een tussentijdse beleidsevaluatie uitgevoerd en volgt mede op basis van de evaluatie, de ontwikkeling van een uitvoeringsprogramma 2026-2030. Voor de uitvoering van bovenstaande GVVP-studies voor de jaarschijf 2025 wordt een last van € 260.000 verwacht. Bij het vaststellen van het raadsbesluit GVVP is voor de jaarschijf 2025 € 96.500 gereserveerd voor de GVVP-studies. Dit levert een tekort op van c.a. € 160.000. Dit is inclusief de verlenging van de inhuur van een tijdelijke medewerker.
Verkeersveiligheidsagenda 2025-2026 Stand van zaken In het najaar van 2025 wordt een verzoek gedaan voor cofinanciering bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ter verbetering van de verkeersveiligheid in onze gemeente. In 2024 worden de uitkomsten van de verkeersanalyse vergeleken met het uitvoeringsprogramma voor het grootonderhoud. Samen met de uitkomsten van de verkeersmeldingen, drempelschouw, onderzoek naar de zebrapaden en kwaliteitsnetwerklandbouwverkeer wordt een verkeersveiligheidsagenda opgesteld. Deze verkeersveiligheidsagenda dient als basis om cofinanciering aan te vragen bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Ook wordt in 2024 duidelijk wat de verkeersveiligheidsmaatregelen gaan worden voor de buurtschappen, Oude Heijdijk (V.07 (Inrichtings-)plan buurtschappen Notendaal, Oude Heijdijk, Stoofdijk (Zwarte Ruiter), Koeveringsedijk en Boompjesdijk) en voor de schoolomgevingen (V.08 Onderzoek verkeersveilige schoolomgevingen). Perspectiefnota 2025 In 2025 wordt de verkeersveiligheidsagenda 2025-2026 geïntegreerd in het nieuwe uitvoeringsprogramma van het GVVP. Voor de uitvoering van bovenstaande GVVP-studies voor de jaarschijf 2025 wordt een last van € 250.500 verwacht. Dit is inclusief de verlenging van de inhuur van een tijdelijke medewerker. Bij de begroting 2025 zal worden voorgesteld om hiervoor de desbetreffende reserve te benutten.