Document · PDF

Perspectiefnota 2025-2028.pdf

Besluitvormende Vergadering 4 juli 2024, gemeente SteenbergenBij agendapunt: 03: Perspectiefnota 2025-202824.932 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Inhoudsopgave 1.

Voorwoord ............................................................................................................................................. 1

Opbouw van deze perspectiefnota .................................................................................................... 8

Financieel Beeld .................................................................................................................................... 9

3.1.

Vertrekpunt ................................................................................................................................... 9

3.2.

Technische uitgangspunten...................................................................................................... 15

3.3.

Financieel beeld na verwerking voorstellen ........................................................................... 15

3.4.

Reserves ...................................................................................................................................... 16

3.5.

Risicoparagraaf ........................................................................................................................... 16

College Actie Programma (CAP) ........................................................................................................ 18 4.1 Inleiding ............................................................................................................................................. 18 4.2. CAP Financieel .................................................................................................................................. 19 4.3. Prioriteiten CAP ................................................................................................................................ 20 4.4. Overige prioriteiten ......................................................................................................................... 25

Ombuigingen ....................................................................................................................................... 30 Advies VNG............................................................................................................................................... 30

Ontwikkelingen .................................................................................................................................... 32 6.1 Koers houden in onzekere tijden ................................................................................................... 32 6.2 De gemeentelijke financiën ............................................................................................................. 32 6.3 Sociaal Domein ................................................................................................................................. 33 6.4 De demografische ontwikkelingen ................................................................................................. 34 6.5 Regio ................................................................................................................................................... 34

Programma’s ........................................................................................................................................ 37 7.1

Programma Mens en Samenleving ......................................................................................... 40

7.1.1 Portefeuillehouders ................................................................................................................... 40 7.1.2 Onze ambitie .............................................................................................................................. 40 7.1.3 Ontwikkelingen bestaand beleid ............................................................................................. 42 7.1.4 Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid .......................................................................... 45 7.1.5 Nieuw beleid ............................................................................................................................... 45 7.1.6 Overzicht van de voorstellen .................................................................................................... 45 7.2 7.2.1

Programma Kunst, Cultuur en Erfgoed .................................................................................. 48 Portefeuillehouders ............................................................................................................... 48

7.2.2

Onze ambitie .......................................................................................................................... 48

7.2.3

Ontwikkelingen bestaand beleid ......................................................................................... 48

7.2.4

Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ...................................................................... 48

7.2.5

Nieuw beleid ........................................................................................................................... 48

7.2.6

Overzicht van de voorstellen ................................................................................................ 49

7.3

Programma Fysieke Leefomgeving en Duurzaamheid ......................................................... 52

7.3.1

Portefeuillehouders ............................................................................................................... 52

7.3.2

Onze ambitie .......................................................................................................................... 52

7.3.3

Ontwikkelingen bestaand beleid ......................................................................................... 56

7.3.4

Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ...................................................................... 57

7.3.5

Nieuw beleid ........................................................................................................................... 58

7.3.6

Overzicht van de voorstellen ................................................................................................ 60

7.4

Programma Economie, Werk, Toerisme en Recreatie .......................................................... 62

7.4.1

Portefeuillehouders ............................................................................................................... 62

7.4.2

Onze ambitie .......................................................................................................................... 62

7.4.3

Ontwikkelingen bestaand beleid ......................................................................................... 63

7.4.4

Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ...................................................................... 64

7.4.5

Nieuw beleid ........................................................................................................................... 64

7.4.6

Overzicht van de voorstellen ................................................................................................ 64

7.5

Programma Bestuur en Dienstverlening ................................................................................ 66

7.5.1

Portefeuillehouders ............................................................................................................... 66

7.5.2

Onze ambitie .......................................................................................................................... 66

7.5.3

Ontwikkelingen bestaand beleid ......................................................................................... 66

7.5.4

Noodzakelijke bijstellingen bestaand beleid ...................................................................... 69

7.5.5

Nieuw beleid ........................................................................................................................... 69

7.5.6

Overzicht van de voorstellen ................................................................................................ 70

BIJLAGE 1

Vervangingsinvesteringen ............................................................................................... 72

BIJLAGE 2

Uitvoeringsplan GVVP jaarschijf 2025 ............................................................................ 76

1. Voorwoord

Van links naar rechts: de wethouders Maurice Remery en Esther Prent, burgemeester Ruud van den Belt, de wethouders Kees Gommeren en Nadir Baali

Voor u ligt de Perspectiefnota 2025-2028 van onze gemeente. Zoals gebruikelijk biedt deze nota een overzicht van de belangrijkste beleidsinhoudelijke en financiële ontwikkelingen, die ons - in een voortdurend bestuurlijk-ambtelijk samenspel - helpen om vast te houden aan de koers die we met elkaar voor ogen hebben. Bedoeld om onze gemeente, in alle opzichten, toekomstbestendig te maken. Onze koers zal altijd onderhevig zijn aan maatschappelijke veranderingen zoals, actueel, de formatie van een nieuw kabinet. Hoe duidelijker we onze koers formuleren en volgen, hoe minder we van de lijn en het beoogde eindpunt hoeven afwijken, terwijl we toch blijven meebewegen op de golven. Tegelijkertijd is het aan ons als gemeente(n) om mede uitvoering te geven aan het regeerakkoord, zoals dat vooralsnog op hoofdlijnen is gepresenteerd. Om volwaardig onze rol te vervullen als zelfstandig orgaan binnen het grote geheel, waarin we een onmisbare schakel zijn. Na een langdurige periode van politieke instabiliteit, lijkt de aantreding van een nieuwe, extraparlementair kabinet nu dan toch echt aanstaande. Hoe dit in de praktijk gaat werken, en welke consequenties dit heeft op de diverse beleidsterreinen en de overheidsfinanciën, zal naar verwachting pas blijken uit de eerste miljoenennota van het nieuwe kabinet, die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.

Ook is het nog afwachten waartoe de uitslagen van de Europese verkiezingen in juni zullen leiden. Het Europese beleid heeft in toenemende mate invloed op lokaal niveau en biedt zeker kansen voor onze positie als centraal gelegen gemeente in de zuidwestelijke delta van Nederland en Vlaanderen.

Zo kunnen we nadrukkelijk ons voordeel doen met de recente erkenning door Unesco van het Geopark Schelde Delta, met de Brabantse Wal als oostgrens van dit unieke, grensoverschrijdende, historische natuurgebied. Een toeristisch trekpleister van wereldformaat. (On)zekerheden Halverwege het derde decennium van de 21ste eeuw mogen we constateren dat de roaring twenties van de vorige eeuw zich in ieder geval in naam lijken te herhalen. Waar het interbellum destijds gepaard ging met economische groei en de opkomst van modern vermaak, kampen we nu meer met een voortduring van internationale crisissen en conflicten, die onvermijdelijk ook van invloed zijn op het bestuur en de samenleving van ons land en onze eigen gemeente. De zekerheden die we voorheen hadden of in ieder geval meenden te hebben, zijn allesbehalve vanzelfsprekend meer, zo constateerde onlangs ook het CBS. Goede zorg, nutsvoorzieningen, een stabiele overheid, kansengelijkheid, de natuur en bestaanszekerheid; het is allemaal fors onder druk komen te staan. Zonder somber te willen zijn, is het een realistische constatering dat we leven in fragiele tijden, waarin onzekerheid de boventoon dreigt te voeren. We maken met de opkomst van kunstmatige intelligentie ook nu een ware revolutie door, met grote voordelen bijvoorbeeld op medisch gebied. Maar ook met alle risico’s van dien, waar het gaat om onze privacy en veiligheid.

Niets lijkt in dit opzicht meer onmogelijk. In de loop der geschiedenis is de wereld welbeschouwd nooit gevrijwaard geweest van oorlogen, crisissen en grote veranderingen die daaruit voortvloeiend in onze maatschappij. Denk maar eens aan de woningnood uit de jaren na de Tweede Wereldoorlog of de oliecrisis van de jaren zeventig. Of anderzijds de industriële revolutie en de opkomst van de computer, waar we onmogelijk meer van buiten zouden kunnen. Grote gemene deler Waar omwentelingen en uitvindingen in vroeger tijden vaak een langere aanloop kenden, gaan nieuwe ontwikkelingen tegenwoordig razendsnel, in een amper bij te houden tempo. In die hectische wereld zoeken we allemaal naar een omgeving die ons vertrouwen, geborgenheid, zekerheid en perspectief biedt. Er is behoefte aan eendracht, maar naarmate individuele problemen groeien (koopkracht, bestaanszekerheid, mentale gezondheid, woningnood) is de grote gemene deler steeds verder te zoeken. Een haast ondoordringbaar woud van informatiebronnen, inclusief niet geverifieerd en zelfs fake nieuws, maken het er niet gemakkelijker op.

Deze realiteit is echter niet gebaat bij doemdenken, noch bij het schetsen van een donker toekomstbeeld, als wel bij een lokaal bestuur dat ambities weet om te zetten naar acties en ook moeilijke keuzes durft te maken voor een zo positief mogelijk perspectief, waarvan zoveel mogelijk inwoners op de korte en de lange(re) termijn profijt kunnen hebben.

We doen het samen Voor die niet te onderschatten opgave staan we, maar we staan niet alleen. We hebben in onze eigen gemeenschap per slot van rekening de mensen, de kennis, de ervaring, de middelen, de ambitie, de kracht, het goud, én we hebben elkaar om onze toekomst gestalte te geven. De geschiedenis heeft ons bovendien geleerd dat juist in tijden dat niets vanzelfsprekend is vaak onvermoede krachten boven komen drijven, die zeker wanneer ze gebundeld worden nieuw elan teweegbrengen en ervoor zorgen dat nieuwe ontwikkelingen in een stroomversnelling geraken. Met zo’n 24.500 inwoners die allemaal hun eigen expertise en betrokkenheid kunnen inbrengen, mogen we onszelf sowieso tot veel in staat achten. Juist ook op momenten dat het erop aan komt zetten velen in onze gemeenschap een stap naar voren, in het belang van ons allemaal. Zodoende houden we samen ook diegenen aan boord, die anders buiten de boot dreigen te vallen. Participatie over en weer, van gemeente naar gemeenschap en vice versa, maakt dat iedereen betrokken kan zijn. Alsook dat de belangen worden vertegenwoordigd van hen die, om uiteenlopende redenen, niet voor hun eigen belangen kunnen opkomen. Hét verhaal van Steenbergen Op de gevel van ons gemeentehuis staat sinds enige tijd met grote letters “Welkom in ons gemeentehuis”.

Een hartelijke uitnodiging aan iedereen om gebruik te maken van onze dienstverlening en onze gastvrijheid. Een warm welkom ook aan iedereen die zich geroepen voelt om onze gemeente mee vooruit te helpen, op alle fronten. Dat doen we vanuit de gedachte, of beter gezegd de overtuiging dat we met “We hebben hier goud in handen!” over een ijzersterk verhaal beschikken. Een verhaal dat hout snijdt en z’n oorsprong vindt in onze rijke geschiedenis, waarin telkens weer gebleken is hoe veerkrachtig we zijn en periodes van tegenslag werden overwonnen, om plaats te maken voor langdurige tijden van groei en bloei. “Hét verhaal van Steenbergen”, uiteraard met inbegrip van al onze kernen, is het verhaal van saamhorigheid en innovatie. Het verhaal van boeren, burgers en bedrijven, die ondanks hun soms tegengestelde belangen, er steeds opnieuw wél in zijn geslaagd om die grote gemene deler te vinden en het beste uit elkaar naar boven te halen. Ons verhaal, vastgelegd in het zogenoemde position paper, is dynamisch en verdient een ereplek op de bovenste plank van elke boekenkast, maar bescheiden als we zijn schreeuwen we het niet van de daken. We vinden onszelf misschien wel niet bijzonder genoeg, maar dat zijn we wel degelijk. Vraag creëren bij het aanbod Want wie ons verhaal kent, die érkent en hérkent het.

Zo is wel gebleken tijdens de opnames van de podcast “We hebben hier goud in handen!”, waarbij alle gasten - van binnen en van buiten onze gemeente - unaniem tot dezelfde, eensluidende conclusie kwamen: We hebben hier inderdaad goud in handen, maar we moeten er wel als een juwelier mee omgaan. Dus: Zuinig op zijn en zorgen dat het blijft schitteren.

Maar we zullen ook de vraag moeten creëren bij het aanbod en onszelf (beter) moeten verkopen. Er komt niemand naar ons toe met de vraag wat we allemaal te bieden hebben; dat moeten we zelf onder de aandacht (blijven) brengen. We staan er ook buiten onze eigen gemeentegrenzen gelukkig niet alleen voor en alle samenwerkingsverbanden met overheids- en andere instanties binnen de regio moeten we dan ook optimaal benutten, zoals we recent ook hebben gedaan met betrekking tot de succesvolle Regiodeal. Als gemeente behoren we daarnaast tot de 4de stedelijke regio van Noord-Brabant en is het van belang om onze banden met de provinciale overheid verder aan te halen. Op de provincie NoordBrabant komen zoveel uitdagingen en opgaven af, dat ook op dit bestuurlijke niveau duidelijke keuzes gemaakt moeten worden om te kijken wat het beste bij onze provincie past, waar het we met z’n alleen het meeste baat bij kunnen hebben en hoe we dit alles (ruimtelijk en maatschappelijk) kunnen inpassen. Voor de provincie is het daarom van wezenlijk belang te weten welke mogelijkheden wij als gemeente en als regio kunnen bieden en waarop onze focus ligt. In het kielzog daarvan ontstaat vervolgens ook ruimte voor andere lokale en regionale doelstellingen; die liften als het ware mee op de ontwikkelingen waaraan we samen onze eerste prioriteit geven.

Zonder het totaalplaatje, zal het omgekeerd een moeizaam en veel minder kansrijk traject zijn om de handen op elkaar te krijgen voor een veelheid aan op zichzelf staande projecten en afzonderlijke belangen. Wederzijdse afhankelijkheid Het positioneren en profileren van onze gemeente met “Hét verhaal van Steenbergen”, binnen een regio die zich transformeert naar het groene, duurzame en circulaire centrum van de Benelux, is ook noodzakelijk om de landelijke en internationale aandacht op Steenbergen en West-Brabant te vestigen. Hiervoor zijn we nu nog in hoge mate afhankelijk van externe factoren, zoals met name het bedrijfsleven. Met als belangrijkste wapenfeit van de laatste tijd de toekenning van de Koning Willem I-prijs aan Royal Cosun. Deze meest prestigieuze ondernemersprijs van ons land, ook wel vergeleken met de “Oscar” voor de beste film, straalt eerst en vooral natuurlijk af op alle medewerkers en leden van de coöperatie die Cosun 125 jaar na de oprichting nog altijd is. De kracht van coöperaties als Cosun, gestoeld op wederzijdse afhankelijkheid van alle betrokkenen, is een toonbeeld van een beproefde samenwerkingsvorm die de tand des tijds glansrijk heeft doorstaan. Die wederzijdse afhankelijkheid is net zo goed van toepassing op onze gemeente, in relatie tot onze inwoners, ondernemers, bezoekers, relaties en partners. Wij zijn de verbindende factor.

Onze toegevoegde waarde in dit geheel is de ruimte te groeien en te ontwikkelen, in de breedste betekenis. Daartoe hebben we wel een scherp inzicht nodig in de exacte mogelijkheden voor de groei van met name woningbouw en bedrijvigheid; de belangrijkste voorwaarden om onze kernen leefbaar te houden en brede welvaart na te kunnen streven voor al onze huidige en toekomstige inwoners. Niet groeien, op welke schaal we dat uiteindelijk ook willen en kunnen doen, betekent

onvermijdelijk stilstand en dus achteruitgang. Een neerwaartse spiraal laat zich doorgaans moeilijk ombuigen, dus is het zaak om eruit te blijven. Groene transitie in volle gang Groei slaat natuurlijk ook op de groene transitie, waar we allemaal onderdeel van zijn en die onze gemeente in de gelegenheid stelt om een voortrekkersrol te vervullen. Onder het motto DuurSAMEN streven naar een klimaat- en energieneutrale gemeente in 2050, die ook volledig circulair is, wat betekent dat we alles wat we gebruiken ook weer hergebruiken. Duurzaam samenwerken en de groene transitie van onze regio, komen ook terug in “de groene golf” die door de Regio West-Brabant (RWB) wordt uitgerold, bedoeld om in 2030 koploper te zijn in de transitie naar een plantaardige en circulaire economie. Zeker in dit verband staan alle neuzen ondertussen wel dezelfde kant op en weten we als regio precies hoe we ons het best kunnen onderscheiden. Ook sluiten onze ambities naadloos aan bij de Europa-brede Green Deal en weten we dat Europa hoog inzet op de versteviging van regionale economische ecosystemen. Het is aan ons om onze toegevoegde waarde aan te tonen en zo hopelijk op Europese gelden te bemachtigen.

Waar we onze ecologische voetafdruk en het gebruik van fossiele grondstoffen de komende jaren drastisch willen terugdringen, is het juist de bedoeling om middels de groene transitie onze positie in de regio, maar ook op landelijke en internationale schaal te versterken en te verankeren. De potentie(s) daarvoor hebben we in huis. Onze spreekwoordelijke achtertuin is van oudsher een vruchtbare voedingsbodem voor planten, zoals de suikerbiet, die alles in zich blijken te hebben voor een zogeheten plantbased toekomst. De agrofoodsector groeit en bloeit hier misschien zelfs wel als nooit tevoren, waar het echter nog aan ontbreekt is een structurele relatie met onderwijsvoorzieningen, van vmbo tot universitair/wetenschappelijk. Hierin kunnen wij als gemeente onze verbindende rol pakken, zodat er ook genoeg medewerkers beschikbaar komen voor het gevarieerde aanbod aan banen in deze branche. Vergelijkbaar hiermee is het huidige tekort aan voldoende maintenance-personeel voor het onderhoud aan (militaire) vliegtuigen in Woensdrecht. De banen liggen als het ware voor het oprapen en maken zowel onze gemeente als de regio West-Brabant West bijzonder aantrekkelijk als vestigingsgebied voor nieuwe bedrijven en inwoners. Mits we dus tijdig helpen zorgen voor de noodzakelijke aansluiting met het onderwijs.

Vooruitgang boeken door in balans te blijven Dit alles vraagt om daadkracht en een projectmatige aanpak van ons als gemeentebestuur en onze ambtelijke organisatie, zodat we samen met onze inwoners op koers blijven en uitgroeien tot een ontwikkelgemeente. Zonder uiteraard afbreuk te doen aan onze hoogwaardige dienstverlening, is een traditionele beheergemeente niet meer van deze tijd. Onze bedrijfsvoering wordt hier, na de afronding van het organisatieontwikkelingsproces, in toenemende mate op ingericht.

Van ons als volksvertegenwoordigers en openbaar bestuurders mag worden verwacht dat we vanuit onze strategie en visie, zoals beschreven in het lopende raadsakkoord en het College Actie Programma (CAP) - de route kiezen naar een betere toekomst voor alle volgende generaties. Voor een langdurige groeiende, bloeiende en welvarende gemeenschap. Waarin iedereen zich veilig weet en thuis voelt en voorgaande generaties de ondersteuning krijgen die zij hoogstpersoonlijk hebben verdiend. Dat doen we door ons bewust te zijn van het belang van sterke sociale structuren en daarin te investeren. Van ons mag ook worden verwacht, dat we de uitdagingen die we op ons pad tegenkomen niet uit de weg gaan, maar met vertrouwen en lef durven aan te pakken. Dat we vooruitgang boeken door de juiste balans te vinden tussen onze ambities, onze middelen en onze menskracht. Eenzelfde evenwicht is nodig tussen alle bedrijfsmatige en infrastructurele ontwikkelingen aan de ene kant en de waarde van ons landschap aan de andere. Online en offline, hand in hand. De gezellige reuring van onze vitale stad en dorpskernen versus de rust en de natuur in de polders en het water eromheen. Het landelijk gebied dat onze authentieke kernen aaneenrijgt tot hét perfecte plaatje. Waarbij we allemaal meeschrijven aan “Hét verhaal van Steenbergen”, elke dag weer.

Financiële vooruitzichten Wie door zijn oogharen naar deze nota kijkt, zal vast en zeker het perspectief zien dat we voor ogen hebben en waarvoor we aan de lat staan. En zal zich, met ons college, ongetwijfeld realiseren dat we daarom voor positieve ombuigingen moeten zorgen, hoe die er financieel vertaald ook uit komen te zien. Dat kunnen we doen door alle kansen die hier liggen te verzilveren en te investeren in onze samenleving, zodat we het goud dat we hier in handen hebben diamant wordt. Wie alleen de “kille cijfers” in ogenschouw neemt, staat mogelijk al gauw voor een dilemma. Want, over zekerheden gesproken: die biedt het Rijk dus niet meer zoals we in het verleden gewend waren. Incidentele in plaats van structurele bijdragen krijgen de overhand, al biedt de voorjaarsnota van de Rijksoverheid wel enige verlichting ten opzichte van eerdere prognoses. De gevolgen van het financiële Rijksbeleid zijn zichtbaar in de jaarschijven 2026, 2027 en 2028. Ons beleid is erop gericht dat we in oktober 2024 een begroting aanbieden die voor elke jaarschijf sluitend is. Het saldo van de perspectiefnota 2025-2028 is als volgt: Saldo Perspectiefnota 2025-2028

2025

2026

2027

2028

191.086

-398.964

-728.695

-728.852

Dit levert de volgende aandachtspunten en uitdagingen op: 



  

Voor het collegeactieprogramma (CAP) zijn budgetten opgenomen voor de planvorming en nog niet voor de uitvoering. Dit met uitzondering van Economische Kracht. Voor deze prioriteit hebben we al uitvoeringsmiddelen opgenomen. Om te voldoen aan onze wettelijke taak ligt er de komende jaren een omvangrijke (financiële) opgave. Een aantal scholen zijn aan vervanging of verbouwing toe. Dat legt een omvangrijke claim in de begroting voor 2025 en verder. De beschikbare compensatie voor lonen en prijzen is volledig ingezet, er is geen structurele ruimte meer die kan dienen als buffer. De al eerder aangestipte onzekerheid in de algemene uitkering voor de jaren na 2026. De open eind-situatie in het sociaal domein.

De effecten hiervan op onze meerjarenbegroting vanaf 2026 zijn nog niet concreet genoeg om nu al financieel te vertalen. Maar, willen we koers houden op onze ambities, dan moeten we ook koers houden op onze financiële positie. Wij zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van raad, college en ambtelijke organisatie om, op weg naar de Perspectiefnota 2025, financiële ruimte in te bouwen in onze meerjarenraming. Vervolgstappen Op 4 juni 2024 staat de ambtelijke toelichting van de Perspectiefnota gepland. De behandeling van de Perspectiefnota vindt plaats in de raadsvergadering van 4 juli 2024. In de tussentijd worden de effecten van de meicirculaire verder uitgewerkt. Samen met deze Perspectiefnota vormt dit de opmaat naar de programmabegroting 2025. In de overtuiging dat verschillende opvattingen tot diversiteit en de beste besluiten leiden, vertrouwen wij erop dat we elkaar gaan vinden in de vervolgstappen die nodig zijn om onze koers samen vast te houden. Wij zien uw algemene beschouwingen met belangstelling tegemoet en kijken uit naar de beraadslagingen. Het college van burgermeester en wethouders

2. Opbouw van deze perspectiefnota De Perspectiefnota 2025-2028 kent voor het grootste deel dezelfde opbouw als in voorgaande jaren. Na het voorwoord, waarin de bestuurlijke boodschap is opgenomen, wordt ingegaan op het financieel beeld. Dat is de financiële vertaling van de ontwikkelingen naar de begroting 20252028. Daarin is een totaalbeeld gegeven van alle mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. De informatie is als volgt opgebouwd:      

Bepalen van het financieel vertrekpunt; De technische uitgangspunten (de parameters die we gebruiken voor het opstellen van de begroting); Het financieel beeld na verwerking van alle voorstellen; Het financieel beeld van het CollegeActieProgramma; De reservepositie; De financiële risico’s.

Bij de voorstellen voor budgetaanpassing wordt ingegaan op de noodzakelijke aanpassingen en aanpassingen. De noodzakelijke aanpassingen kunnen worden gezien als bijstellingen in het bestaand beleid gericht op de realisatie van het raadsakkoord ‘Van ambitie naar actie’. Tevens worden er een aantal voorstellen gedaan voor nieuw beleid. In het tabblad CollegeActieProgramma treft u de collegeprioriteiten. De collegeprioriteiten bestaan uit de negen CAP (Collegeactieprogramma) prioriteiten en tien overige projecten die wij ook als collegeprioriteit hebben aangemerkt. In totaal wordt er gerapporteerd over 19 prioriteiten. De stand van zaken en de doorkijk naar 2025 voor de prioriteiten vindt u terug in het desbetreffende programma. Voor elke prioriteit wordt aangegeven wat de financiële consequenties zijn voor de Perspectiefnota. In het tabblad Ontwikkelingen wordt dieper ingegaan op programma overstijgende ontwikkelingen zoals gemeentefinanciën, trends en regionale ontwikkelingen. In het tabblad Programma's treft u de ontwikkelingen in de vijf begrotingsprogramma’s aan, met daarin de noodzakelijke bijstellingen in het bestaand beleid en de voorstellen voor nieuw beleid. De bijlagen bevatten de gebruikelijke informatie, te weten de opvolging van de moties en amendementen en de jaarschijf 2025 van het GVVP.

Met deze opbouw ligt het zwaartepunt van de strategische trends vooral bij de collegeprioriteiten en de ontwikkelingen.

3. Financieel Beeld In dit hoofdstuk starten we met het financiële vertrekpunt. Vervolgens beschrijven we de technische uitgangspunten die zijn gehanteerd. Daarna voegen wij de voorstellen van deze nota toe aan het vertrekpunt. We eindigen met de impact van de voorstellen op de reservepositie. In de financiële overzichten zijn verwijzingen naar de toelichtingen opgenomen die na de betreffende tabel zijn weergegeven.

3.1.

Vertrekpunt

Het vertrekpunt voor deze perspectiefnota 2025 wordt bepaald door de stand van de begroting 2024-2027 (waarbij de jaarschijf 2028 is toegevoegd), aangevuld met de verwerking van de decembercirculaire 2023, verwerking van de effecten van de voorjaarsnota 2024 van het Rijk (voorbereiding op e meicirculaire 2024), verwerking van de effecten op de BUIG en de uitkeringen, de besluitvorming van college of raad, de effecten van de risicoparagraaf, de structurele mutaties van de jaarstukken 2023, de bijstellingen als gevolg van autonome en wettelijke ontwikkelingen. De ontwikkelingen zijn verwerkt “voor de streep”. Deze ontwikkelingen zijn nodig om de bestaande bedrijfsvoering en dienstverlening op het gekozen kwaliteitsniveau te kunnen continueren en garanderen.

Stand meerjarenbegroting 2024

2025

2026

2027

2028

3.036.108

-118.164

25.357

65.849

Bijstellingen gemeentefonds 2.a

Verwerking decembercirculaire 2023

1.967.892

1.906.527

1.910.057

1.907.123

2.b

Effecten aanpassing nieuwe maatstaven

-1.007.329

-880.466

-880.278

-803.633

2.c

Effecten voorjaarsnota 2024 Rijk

-386.000

1.480.000

1.430.000

1.409.000

Totaal bijstellingen gemeentefonds

574.563

2.506.061

2.459.779

2.512.490

Effecten macrobudget op BUIG

140.070

108.591

114.071

144.866

Reeds genomen besluiten College/Raad

-403.386

-273.386

Effecten Risicoparagraaf begroting 2024

-1.050.000

-1.450.000

Bijstellingen wettelijk/autonoom 6.

Ontwikkelingen wet- en regelgeving

-514.836

Actualisatie kapitaallasten vervangingsinvesteringen

-13.406

-24.406

-26.062

-94.542

Structurele effecten jaarrekening 2023

-84.500

9.a

Aanpassing bijdragen verbonden partijen

-271.575

-206.372

-237.167

-292.842

9.b

Indexering OZB

228.048

9.c

Stelpost loon- en prijsontwikkelingen

-800.000

Totaal bijstellingen wettelijk/autonoom

-1.456.269

-1.402.065

-1.434.516

-1.558.671

Vertrekpunt voor Perspectiefnota 2025:

841.086

-228.964

-558.695

-558.852

De toelichtingen zijn hierna weergegeven. 1. Stand meerjarenbegroting 2024 Dit is het eindsaldo van de jaarschijven 2025 tot en met 2027 uit de meerjarenbegroting 20242027, vastgesteld in november 2023. Jaarschijf 2028 is hieraan toegevoegd. 2. Bijstellingen gemeentefonds Algemene uitkering; decembercirculaire 2023 De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de grootste dekkingsbron voor de gemeentelijke uitgaven. Via circulaires worden gemeenten geïnformeerd over de hoogte van de uitkering. De jaarlijkse fluctuaties in de algemene uitkering, ingegeven door het rijksbeleid, blijven een risico voor gemeenten. Deze perspectiefnota is opgesteld aan de hand van de decembercirculaire van 2023. Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: 2. a. Verwerking decembercirculaire 2023 Ten opzichte van de septembercirculaire 2023 valt de decembercirculaire 2023 nadeliger uit. De volgende mutaties zijn het gevolg: Mutatie decembercirculaire ten opzichte van de septembercirculaire 2023 Omschrijving

2025

2026

2027

2028

Inflatiecorrectie verspringing basisjaar *1

1.935.402

1.875.919

1.879.192

1.876.012

Hoeveelheidsverschillen Totaal verwerking decembercirculaire 2023

32.490

30.608

30.865

31.111

1.967.892

1.906.527

1.910.057

1.907.123

*1 Er is vanaf 2025 een positief effect in verband met de prijs- en loonindexaties. Deze worden gebruikt voor de loon- en prijsontwikkelingen (LPO) vanaf 2025.

2. b. Effecten aanpassing nieuwe maatstaven t.o.v. de decembercirculaire 23 De maatstaven zijn geactualiseerd op basis van de laatst ontvangen betaalspecificatie van het Rijk en deze werken met peildata. Voor het aantal inwoners en woonruimten is dat 1 januari van het uitkeringsjaar. De basisgegevens van veel van die maatstaven worden ‘in huis’ bijgehouden en opgegeven aan het CBS door collega’s bij andere afdelingen of regionale uitvoeringsorganisaties (WOZ, GSD). Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Effecten aanpassing nieuwe maatstaven Omschrijving

2025

2026

2027

2028

Correctie algemene uitkering lagere inwonersaantallen *1

-190.906

-183.277

-183.982

-116.940

Correctie algemene uitkering lage inkomens *2

-816.422

-697.189

-696.296

-686.692

Totaal effecten aanpassing nieuwe maatstaven

1.007.329

-880.466

-880.278

-803.633

*1 Het aantal inwoners is in 2023 afgenomen in vergelijking met vorig jaar. Deze verandering wordt nu meegenomen in de maatstaf en gecorrigeerd. *2 Het aantal huishoudens met een laag inkomen is landelijk gestegen, wat heeft geleid tot een structurele daling van de uitkeringsfactor voor alle gemeenten. Hoewel deze lagere uitkeringsfactor voor alle gemeenten geldt, varieert de ontwikkeling van het aantal huishoudens met een laag inkomen sterk per gemeente. In het geval van de gemeente Steenbergen was een prognosebijstelling van -145 nodig voor de aantallen van de maatstaf lage inkomens. Dit resulteert in een dubbel effect: een afname van het aantal huishoudens met lage inkomens en een lagere uitkeringsfactor voor de gemeente.

2. c. Effecten van de voorjaarsnota 2024 Daarnaast is de Voorjaarsnota 2024 op maandag 15 april 2024 gepubliceerd en geeft een vooruitblik op de rijksbegroting voor de komende jaren. Over deze gevolgen worden de gemeenten geïnformeerd via de meicirculaire 2024. De meicirculaire - de belangrijkste circulaire voor gemeenten - is niet tijdig beschikbaar om mee te nemen in deze perspectiefnota. Omdat de meicirculaire 2024 nog niet beschikbaar is voor de gemeente Steenbergen worden de cijfers, aan de hand van de informatie van de Voorjaarsnota 2024, doorgerekend en geeft in onderstaande tabel de volgende effecten aan voor de gemeente Steenbergen: Effecten van de voorjaarsnota 2024 Omschrijving Opschalingskorting *

2025 -

Accres ontwikkeling (cep/pbbp) + incl. compensatie *

Totaal effecten van de voorjaarsnota 2024

2026

2027

2028

852.000

845.000

839.000

-386.000

628.000

585.000

570.000

-386.000

1.480.000

1.430.000

1.409.000

*1 Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds, die oploopt tot € 975 miljoen in 2026. Deze korting is opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. Sinds 2019 is een stand van de opschalingskorting bereikt van € 300 miljoen. In de Voorjaarsnota 2024 is de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026, een structurele uitname van € 675 miljoen, geschrapt. *2 In de Voorjaarsnota 2024 is de financieringssystematiek vervroegd naar 2024, waarbij het volume accres nu wordt bepaald op basis van een 8-jaars gemiddelde van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Dit resulteert in lagere tranches voor 2024 en 2025 in vergelijking met de Miljoenennota 2024. De tranches voor deze jaren worden nu structureel opgenomen in plaats van incidenteel, waardoor het accres voor deze periode lager is en vanaf 2026 hoger zal zijn. Het LPO-accres is geactualiseerd voor het Centraal Economisch Plan (CEP) 2024 en de indexatie voor loon- en prijsontwikkeling vanaf 2024 is gebaseerd op de prijs van het bruto binnenlands product (pbbp).

In de meicirculaire 2024 worden deze cijfers definitief. Deze kunnen dus nog afwijken van de definitieve doorrekening, welke wordt verwerkt bij de begroting 2025. 3. Effecten macrobudget op BUIG Voor de gemeente Steenbergen zijn de cijfers doorgerekend en geeft in onderstaande tabel het volgende effect aan: Mutatie BUIG periode 2025-2028

Jaarschijven gemeente Steenbergen 2025

2026

2027

2028 6.557.526

Buigbudget totaal Berekening via prognosemodel

6.019.430

6.189.251

6.360.731

Stand bij de gemeente Steenbergen

5.204.644

814.786

985.607

1.157.087

1.353.882

Berekening via model ISD

5.989.500

6.191.800

6.357.800

6.523.800

Stand bij de gemeente Steenbergen

5.314.784

674.716

877.016

1.043.016

1.209.016

140.070

108.591

114.071

144.866

Verschil Buigkosten totaal

Verschil TOTAAL BUIG periode 2025-2028

4. Hieronder het overzicht van genomen financiële besluiten door college of raad tot 1 juni 2024. Onderwerpen

Besluit

Jaarschijven 2025

2026

2027

2028

*1 Subsidieaanvraag WijZijn welzijnstaken 2024

-173.628

*2 Tarieven GI's

-82.700

* Uitvoering jeugdgezondheidszorg (TWB)

-17.058

* Piek reisdocumenten

-130.000

Totaal besluiten College/Raad

-403.386

-273.386

*1 WijZijn biedt als partner in het voorliggend veld ondersteuning aan inwoners van de gemeente Steenbergen. Diverse welzijnstaken zoals het algemeen maatschappelijk werk en mantelzorgondersteuning zijn middels een langlopende subsidierelatie bij WijZijn ondergebracht. Voor de subsidie aanvraag is er geen volledige dekking beschikbaar *2 In opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft KPMG-onderzoek gedaan naar de gemiddelde kostprijsberekening en bekostigingsvormen voor de Gecertificeerde Instellingen (GI's). Met de uitkomsten van de onderzoeken zijn Rijk, VNG en GI's om de tafel gegaan om tot bestuurlijke afspraken en bijbehorende handreiking te komen over een landelijk tarief vanaf 2024. Met de nieuwe tarieven wordt voldaan aan de landelijke richtlijnen voor tarieven en workload voor GI's, zodat de sector weer toekomstbestendig is en ouders en kinderen die van de GI afhankelijk zijn, worden voorzien van tijdige, passende en adequate ondersteuning. *3 Thuiszorg West-Brabant (TWB) voert het basispakket JGZ uit voor de kinderen van 0-4 jaar in de gemeente Steenbergen. De kosten voor de uitvoering van het basispakket stijgen. Dit komt door enerzijds een daling in het aantal kinderen in zorg en anderzijds een stijging van de kostprijs per kind en een indexeringspercentage.

*4 Vanaf maart 2024 worden we geconfronteerd met een aanzienlijke toename van de vraag naar reisdocumenten, als gevolg van de invoering van het tien jaar geldige reisdocument in 2014. We willen het huidige niveau van dienstverlening aan de balies van burgerzaken blijven continueren, zonder lange wachttijden. Om adequaat om te gaan met deze zogenaamde paspoortpiek, die zich uitstrekt tot en met 2029, is de formatie van Burgerzaken met 2 FTE uitgebreid. In Q3 2025 vindt evaluatie plaats of dat deze uitbreiding in de praktijk nodig is gebleken en voor de jaren 2026 t/m 2028 wordt gehandhaafd. De jaarlijkse kosten bedragen € 130.000.

5. Hieronder het overzicht van de doorgerekende effecten van de risicoparagraaf begroting 2024. Onderwerpen

Jaarschijven 2025

2027

2028

-400.000

Stelpost Energiekosten *2

-200.000

Cao-ontwikkelingen 2024

-850.000

-1.050.000

-1.450.000

Stelpost onderwijshuisvesting *1

Totaal effecten risicoparagraaf

2026

*1 In de begroting van 2024 heeft de gemeente Steenbergen ervoor gekozen nog geen bedragen te reserveren voor onderwijshuisvesting, conform het financiële beleid dat vereist dat budgettering enkel plaatsvindt met heldere kosten- en tijdsinformatie. Hoewel het Integraal Huisvestingsplan (IHP) nog niet definitief is, is het wel al bekend dat ongeveer 6 scholen binnen 15 jaar vervangen of grootschalig gerenoveerd moeten worden, waarvan 4 in de komende 5 jaar. Het plan omvat tevens het evalueren van overtollig vastgoed. Om proactief te handelen naar de toekomst, wordt vanaf 2027 een post van € 400.000 opgenomen als structurele kosten voor deze investeringen. *2 De energiekosten waren nog niet aangepast in de begroting van 2024 en de daaropvolgende jaren vanwege de energiecrisis. We hebben eerst gewacht op de aanbesteding van de energietarieven aan het begin van 2024 en hebben vervolgens een impactberekening gemaakt. Hieruit blijkt dat er een structurele extra kostenpost van € 200.000 aan energiekosten zal zijn.

*3 De loonkosten in de begroting 2024 en de meerjarenramingen zijn gebaseerd op de CAO voor gemeenten 2023, die afliep in 2024. De nieuwe cao-gemeente is in december 2023 definitief geworden. Bijna alle gemeenteambtenaren zullen een loonsverhoging van 4,75% ontvangen op 1 januari 2024 en nog eens 1,25% op 1 oktober 2024. Deze verhoging geldt voor een periode van 15 maanden, van 1 januari 2024 tot en met 31 maart 2025, en resulteert in een structurele toename van € 850.000 voor de gemeente Steenbergen.

Bijstellingen wettelijk/autonoom 6. Ontwikkelingen wet- en regelgeving Hieronder het overzicht met de financiële consequenties: Onderwerpen

Jaarschijven 2025

2026

2027

2028

Leerlingenvervoer *1

-329.400

Indexering GIA *2

-35.436

Reiskosten *

-150.000

-514.836

Totaal

*1 Leerlingenvervoer is een wettelijke taak met open-einde financiering, wat betekent dat aanvragen voor leerlingenvervoer moeten worden gehonoreerd en uitgevoerd als er volgens de geldende verordening recht op leerlingenvervoer bestaat. In 2023 heeft er een Europese aanbesteding plaatsgevonden en is de nieuwe vervoerder in december 2023 van start gegaan. De tarieven van de nieuwe vervoerder zijn aanzienlijk hoger. Daarnaast is er sprake van een aanzienlijke kostenstijging met betrekking tot het leerlingenvervoer naar de mytylschool in Roosendaal, onder andere als gevolg van een toename van het aantal leerlingen. Dit alles resulteert in een extra benodigd budget van in totaal € 329.400 ten opzichte van het oorspronkelijke budget voor 2024. *2 In de regio West-Brabant wordt samengewerkt aan de aanpak van Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA). Met het regionale beleidskader GIA en Meldpuntcrisiszorg (MCZ) wordt voortgebouwd op het programma Geweld Hoort Nergens Thuis. Het doel is om geweld eerder en effectiever te signaleren en te stoppen, met duurzame oplossingen. Het vastgestelde beleidskader van de gemeente Steenbergen richt zich op het versterken van Veilig Thuis West-Brabant en het aanpakken van knelpunten, waaronder financiële uitdagingen. Voor 2025 wordt het budget voor GIA geïndexeerd met 2,9%. De gemeente Steenbergen draagt hieraan € 35.436 bij.

*3 In november 2022 is besloten de reiskostenvergoeding woon-werkverkeer aan te passen vanwege de verhoging van de belastingvrije kilometervergoeding. De verwachting was € 0,22 per 1 januari 2024, maar dit is nu € 0,23. Daarnaast zijn door de toename van woon-werk kilometers van het personeel, de reiskosten ook gestegen.

7. Actualisatie kapitaallasten vervangingsinvesteringen Dit betreft de actualisatie (inclusief indexatie) van de benodigde kapitaallasten voor de vervangingsinvesteringen 2025-2028 (zie bijlage 1). 8. Structurele effecten jaarrekening 2023 Hieronder het overzicht van structurele mutaties van de jaarstukken 2023. Onderwerpen Jaarstukken 2023

Jaarschijven 2025

2026

2027

2028

*1 Toegang en 1e voorzieningen; Spoedeisende zorg

-65.000

* Jeugdhulp; crisis LA/GGZ bedrijf

-100.000

*3 Verkeer en Vervoer; Klein onderhoud wegen

100.000

* Verkeer en Vervoer; onkruidbestrijding

36.500

*5 Veiligheid; opvang zwerfdieren

-24.000

*6 Veiligheid; Zorg- en Veiligheidshuis Markieszaten

-18.000

* Veiligheid; Taskforce RIEC

-14.000

Totaal structurele mutaties jaarstukken 2023

-84.500

*1 Spoedeisende zorg wordt uitgevoerd middels de inzet van jeugdprofessionals en gedragswetenschappers. In eerdere P&C stukken is rekening gehouden met de tariefstijging van de jeugdprofessionals voor de reguliere zorg, maar met de spoedeisende zorg is echter geen rekening gehouden. *2 In 2023 is er een zorgaanbieder overgegaan naar landelijke tarieven en maakt daarmee geen deel meer uit van regionale afspraken. Dit in verband met de specialistische zorg die zij bieden. De landelijke tarieven zijn hoger dan de regionale afspraken voorheen. *3 Vanaf 2024 wordt het klein onderhoud wegen anders ingeregeld. Dit wordt nader uitgelegd in programma 3. *4 Bij de tussenrapportage 2023 is het budget voor onkruidbestrijding opgehoogd naar aanleiding van een nieuwe aanbesteding. Dit blijkt echter positiever uit te vallen en wordt nader toegelicht in programma 3. *5 Gemeenten hebben wettelijke en gemeentelijke verplichtingen voor gevonden en gehouden dieren, maar ook voor dieren in nood. De dierennoodhulp is uitbesteed aan dierenopvangcentrum Arduin. Arduin heeft recentelijk aangegeven dat ze hun diensten willen stoppen. Met omliggende gemeenten wordt gekeken naar een alternatief wat gebaseerd is op een bedrag per inwoner. Hierdoor is het huidige budget niet toereikend. *6 De bijdrage voor het Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten staat te laag en op de verkeerde post begroot.

In de jaarstukken 2023 is dit geconstateerd in de tussenrapportage 2024 wordt dit gecorrigeerd. *7 Het budget voor de Taskforce RIEC is al een aantal jaren niet toereikend voor de genoemde bijdrage.

a. Verbonden Partijen Tijdens de besluitvormende raadsvergadering van 20 juni 2024 worden alle begrotingen van de verbonden partijen behandeld. De besturen van de verbonden partijen dienen rekening te houden met de ingediende zienswijzen. De besturen dienen de gemeenteraden te informeren op welke wijze zij omgaan met de zienswijze. Bij de begroting 2025 van gemeente Steenbergen zal in de paragraaf Verbonden Partijen worden aangegeven wat gedaan is met eventuele zienswijzen. De mutaties in de bijdrage van de verbonden partijen, ten opzichte van de begroting 2024, hebben vooral te maken met loon- en prijsontwikkelingen. Alleen is bij de berekening van de bijdrage van het West Brabants Archief rekening gehouden met de gewijzigde verdeelsleutel. Dit betekent voor onze gemeente een stijging in de bijdrage aan het West Brabants Archief. In navolgende tabel zijn de aanpassingen van de bijdrage voor de gemeente Steenbergen per verbonden partij weergegeven. Verbonden partijen

Aanpassingen bijdragen 2025

2026

2027

2028

Veiligheidsregio Midden en West-Brabant (VRMWB)

59.167

Werkvoorzieningsschap West Noord Brabant (WVS)

-31.974

83.125

85.817

46.031

9.527

-17.958

73.073

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst West-Brabant (GGD) Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West (RAV)

-11.510

1.756

11.807

-20.311

Regio West-Brabant (RWB)

-92.855

-80.405

-93.657

-118.484

Omgevingsdienst Midden en West-Brabant (OMWB)

-141.557

-152.398

-158.659

-190.032

33.167

14.220

13.117

5.214

West Brabants Archief (WBA) Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (RBL) Intergemeentelijk Sociale Dienst (ISD)

-86.013

-82.197

-77.634

-88.333

Totaal, nadeel bijdragen verbonden partijen

-271.575

-206.372

-237.167

-292.842

9. b. indexering van OZB Voor de indexering van de OZB wordt aangesloten bij het raadakkoord “van Ambitie naar Actie”. Dat betekent dat de OZB stijgt met het inflatiepercentage. Voor 2025 wordt een inflatiepercentage gehanteerd van 3,8%.

9. c. Stelpost loon- en prijsontwikkelingen De stelpost (€ 800.000 structureel) is bedoeld om de toekomstige loon- en prijsstijgingen op te vangen.

3.2.

Technische uitgangspunten

Met de perspectiefnota leggen we de raad de kaders voor waarmee het college bij het opstellen van de begroting rekening behoort te houden. Belangrijk daarbij zijn de uitgangspunten voor de begroting om deze toekomstbestendig te houden.  Aantal inwoners: 24.494 (stand 1-1-2024): in de jaren 2025 (24.692), 2026 (24.872), 2027 (25.052) en 2028 (25.232)  Aantal woningen: 10.877 (stand 1-1-2024): in de jaren 2025 (11.068), 2026 (11.168), 2027 (11.268) en 2028 (11.368)  De perspectiefnota is gebaseerd op de decembercirculaire, aangevuld met de effecten van de voorjaarsnota 2024 van het Rijk  Lonen en sociale lasten: voor het jaar 2025 is het nog niet bekend  Prijzen goederen en diensten: voor het jaar 2025 is het nog niet bekend  Huren, pachten, entreekaartjes e.d. 3,8%  OZB: 3,8%  Overige belastingen: 3,8%  Rioolheffing, afvalstoffenheffing en leges: 100% kostendekkendheid

3.3.

Financieel beeld na verwerking voorstellen

Hieronder het overzicht waarin alle voorstellen uit deze nota zijn verwerkt. De specificaties treft u aan bij de programma’s in hoofdstuk 7. 2025

2026

2027

2028

Vertrekpunt voor PPN 2025

841.086

-228.964

-558.695

-558.852

Bijstelling bestaand en nieuw beleid programma 1

70.000

100.000

30.000

290.000

100.000

60.000

10.000

130.000

30.000

Totaal voor bijstellingen bestaand en nieuw beleid

650.000

170.000

Saldo Perspectiefnota 2025

191.086

-398.964

-728.695

-728.852

Mens en samenleving (hoofdstuk 7.1) Bijstelling bestaand en nieuw beleid programma 2 Kunst, cultuur en erfgoed (hoofdstuk 7.2) Bijstelling bestaand en nieuw beleid programma 3 Fysieke leefomgeving en duurzaamheid (hoofdstuk 7.3) Bijstelling bestaand en nieuw beleid programma 4 Economie, werk, toerisme en recreatie (hoofdstuk 7.4) Bijstelling bestaand en nieuw beleid programma 5 Bestuur en dienstverlening (hoofdstuk 7.5)

3.4.

Reserves

Hieronder is een verloopoverzicht opgenomen van de reserves. Dit overzicht is gebaseerd op de eindsaldi van de jaarstukken 2023 en geeft een doorkijk voor de komende jaren. In deze doorkijk zijn, naast alle bestaande claims uit de meerjarenbegroting 2024-2027, ook de aanvullende claims uit 2024 van de vastgestelde raadvoorstellen, de overheveling van incidentele budgetten van 2023 naar 2024, het jaarrekeningresultaat van de nog niet vastgestelde jaarrekening 2023 en het resultaat van het meerjarenperspectief 2025-2027 meegenomen.

Doorkijk Reserves * € 1.000

31-12 Mutatie 31-12 Mutatie 31-12 Mutatie 31-12 Mutatie 31-12 2023 2024 2024 2025 2025 2026 2026 2027 2027

1. Algemene reserve

11.967

Waarvan: Risicoreserve Onderzoeksbudget raad Reserve covid- en energiecrisisfonds Reserve CollegeActieProgramma Resultaat meerjarenperspectief 2024-2027 Vrije ruimte

2. Reserve Transitie Organisatie 3. Reserve Ruimtelijke Ontwikkeling (RO)

-680 11.287

761 12.048

-644 11.404

-944 10.460

2.896 10 51 0 0 9.010

0 0 -51 460 835 -1.924

2.896 10 0 460 835 7.086

0 0 0 570 191 0

2.896 10 0 1.030 1.026 7.086

0 0 0 -245 -399 0

2.896 10 0 785 627 7.086

0 0 0 -215 -729 0

179

2.896 10 0 570 -102 7.086

4. Reserve Economische ontwikkeling

3.036

382

3.418

5. Reserve Beheer openbare ruimte

6.712

-251

6.461

-251

6.210

-251

5.959

-251

5.708

-557

9.194

-558

8.636

-499

8.137

-485

7.652

6. Bestemmingsreserve overig

9.751

Totaal

31.645

3.5.

-1.106 30.539

-48 30.491

-1.394 29.097

-1.680 27.417

Risicoparagraaf

De Perspectiefnota is bij uitstek het document waarmee de koers voor de komende jaren op de hoofdlijn wordt bepaald. Binnen de kaders van deze nota werkt het college de begroting 2025 en meerjarenramingen 2026-2028 verder uit. Dit betekent dat ook de risico’s op hoofdlijnen worden geschetst. De verder uitwerking en verwerking in het risicomanagementsysteem vindt plaats in het begrotingsproces. Dan bepalen we ook welk bedrag nodig is al weerstandscapaciteit. Hieronder worden de belangrijkste risico’s, verbonden aan deze perspectiefnota, verder toegelicht. Risico 1 Financiële dekking toekomstige plannen De ambities uit het raadsakkoord zijn vertaald naar een set van collegeprioriteiten. Terecht houden we vast aan deze koers en brengen we de financiële positie zoveel mogelijk in lijn met deze ambities. Voor een aantal collegeprioriteiten kan dat ook. De plannen voor Duurzaamheid zijn voorzien van budget en ook voor de prioriteit Economische Kracht zijn middelen aanwezig. Op het gebied van onderwijshuisvesting is een 1e stap gezet met het reserveren van structurele middelen vanaf 2027 (€ 400.000). Voor een groot aantal collegeprioriteiten kan dat nog niet. Er is eerst nog veel voorbereidend werk nodig om te komen tot een plan met eventueel benodigde investeringen. Voor dit voorbereidende werk is budget opgenomen. Maar voor de uiteindelijke uitvoering nog niet.

Er is ook nog geen globale doorkijk van benodigde investeringen voor de komende 10 jaar. Bij de meeste collegeprioriteiten komt in de teksten terug dat de kosten op dit moment nog niet zijn te bepalen.

In ons financieel beleid hanteren we de lijn dat we pas budget opnemen als plannen een bepaalde mate van concreetheid hebben. Hiermee voorkomen we dat de begroting onnodig wordt belast. Deze lijn brengt wel het risico met zich mee dat ambities uiteindelijk niet haalbaar blijken. Het is belangrijk om daarop te anticiperen en tijdig ruimte in te bouwen in de begroting. Voor de collegeprioriteit Gebiedsontwikkeling worden de kosten voorgefinancierd vanuit de CAPmiddelen en uiteindelijk ten laste gebracht van de projecten. Dit brengt het risico met zich mee dat, bij het niet doorgaan van de projecten, de kosten als verlies moeten worden genomen. Risico 2 Algemene uitkering gemeentefonds De meest recente ontwikkelingen, waaronder de Voorjaarsnota en het hoofdlijnenakkoord van de formerende partijen, dragen niet bij aan financiële zekerheid voor gemeenten. Deze onzekerheid wordt op verschillende onderdelen van de nota benadrukt en vormt een risico voor het realiseren van onze risico’s. Daarnaast zien we dat de mutaties in maatstaven ook zorgt voor veel fluctuaties in onze algemene uitkering. Voor 2025 betekent dit een neerwaartse correctie van maar liefst € 1 miljoen (afgerond). Voor het grootste deel wordt dit veroorzaakt door de correctie van het aantal inwoners met een laag inkomen.

Dit betekent dat we in de organisatie alert moeten zijn als parameters veranderen en dat direct verwerken naar de stand van de algemene uitkering. Overigens gaan we in deze nota uit van een bescheiden groei van het aantal inwoners en woningen. Het risico is aanwezig dat deze lager uitkomt dan de raming. Risico 3 Sociaal Domein Met het open eind karakter vormt het sociaal domein nog steeds een hoog risico in onze begroting. Zowel de informatie bij de demografische ontwikkelingen in hoofdstuk 6 als de informatie in het Programma Mens en Samenleving geeft aan dat de vergrijzing toeneemt. Dat vormt een omvangrijk risico bij de Wet maatschappelijke ondersteuning. Verder signaleert de VNG in de reactie op het hoofdlijnenakkoord een mogelijke toename van wachtlijsten ion de jeugdzorg. Risico 4 Toename van cyberrisico’s Steeds meer organisaties krijgen te maken met cybercrime, ook gemeenten. Inmiddels is het één van de grootste bedrijfsrisico’s. Cyber is een professionele business, die zich razendsnel ontwikkelt. De cyberrisico’s maken – uiteraard – deel uit van ons gemeentelijk risicoprofiel. Voor het afdekken van risico’s hebben we weerstandsvermogen beschikbaar. Maar is dit wel voldoende om de risico’s af te dekken. Er is behoefte aan actualisatie van het cyberrisico.

Daarbij komen verschillende vragen aan de orde? Wat betekenen de razendsnelle ontwikkelingen voor onze huidige risico inschatting? Welke maatregelen zijn er aanwezig en werken die optimaal? Welk risico accepteren we en voor welke moeten we wellicht een verzekering afspreken? Deze actualisatie wordt afgerond in het najaar van 2024. Risico 5 Meicirculaire niet verwerkt Vrijwel elk jaar lopen we aan tegen het feit dat de meicirculaire van het gemeentefonds niet kan worden meegenomen in de Perspectiefnota. Ook in deze nota is de meicirculaire niet meegenomen. Wij hebben ons gebaseerd op de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk. Pas in de meicirculaire komen de definitieve cijfers. Deze kunnen afwijken van de cijfers die nu zijn opgenomen.

4. College Actie Programma (CAP) 4.1 Inleiding Het Collegeactieprogramma (CAP) is de uitwerking van het raadsakkoord ‘Van ambitie naar actie’ 2022-2026. Hierin zijn negen collegeprioriteiten benoemd, te weten: 1. Participatie(beleids)kader; 2. Toegankelijk sociaal domein; 3. Actieplan Wonen; 4. Ontwikkelplannen; 5. Duurzaamheid; 6. Gebiedsontwikkeling; 7. Maatschappelijk Vastgoed; 8. Economische Kracht; 9. Organisatieontwikkeling. Daarnaast heeft het college aanvullend nog tien projecten benoemd waar prioriteit aan gegeven wordt als het gaat om het verdelen van schaarse middelen (geld en capaciteit). Dit zijn: 1. Onderwijshuisvesting; 2. Ontwikkeling Vossenburcht; 3. Vitale Vesting; 4. Woonwagens; 5. Omgevingsvisie 2024; 6. Uitvoeringsprogramma GVVP; 7. Project Verkeersveiligheidsagenda 2025-2026; 8. Fort Henricus; 9. Linie van de Eendracht; 10. Toekomstvisie Nieuw-Vossemeer. In dit hoofdstuk wordt een toelichting gegeven op deze collegeprioriteiten voor zover ze nog niet zijn afgerond. Benoemd wordt wie de portefeuillehouder is, wat de collegeprioriteit inhoudt en wat de stand van zaken is. In de programma's zal verder worden ingegaan op de voortgang en er zal een vooruitblik worden gegeven naar 2025. In tegenstelling tot de voorafgaande P&C-cyclus wordt daarmee gerapporteerd in de programma’s en niet meer in een apart hoofdstuk.

4.2. CAP Financieel Hieronder is een overzicht opgenomen van de uitgaven voor de CAP-prioriteiten in 2024-2027. Ook is een doorkijk gegeven van de reserve CollegeActieProgramma voor de komende jaren. Lopende budgetten begroting: Programmabudgetten CAP 2024-2027

2024

2025

2026

Duurzaamheid

260.000

2027 -

Economische kracht

166.500

Totaal

426.500

166.500

2024

2025

2026

2027

Eenmalige budgetten begroting: Incidentele budgetten CAP 2024-2027 Participatiebeleid

30.000

Actieplan wonen

30.000

Ontwikkelplannen

105.000

RO/Verkeer

430.000

215.000

Maatschappelijk Vastgoed

60.000

40.000

30.000

Totaal, bestedingen CAP

655.000

360.000

245.000

215.000

Eenmalige middelen; vastgesteld budget

550.000

Verschil, totaal

-105.000

190.000

-245.000

-215.000

Reserve CollegeActieProgramma (CAP)

2024

2025

2026

2027

Beginsaldo

460.020

1.030.020

785.020

Overheveling 2023 (jaarstukken)

565.020

Extra middelen CAP (PPN 2024)

430.000

Aanvullende (onder)bestedingen

-105.000

140.000

-245.000

-215.000

Eindsaldo (verwacht)

460.020

1.030.020

785.020

570.020

4.3. Prioriteiten CAP 1. Collegeprioriteit Participatie(beleids)kader Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Baali Toelichting Met het vaststellen van het Participatie(beleids)kader op 18 december 2023 is uitvoering gegeven aan deze collegeprioriteit.

2. Collegeprioriteit Toegankelijk sociaal domein Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Prent Toelichting Het (kunnen) bieden van passende zorg en ondersteuning op alle levensgebieden van inwoners vanuit één herkenbaar punt. Informatie, advies, hulp en ondersteuning zijn letterlijk en figuurlijk goed toegankelijk en worden in een zo vroeg mogelijk stadium geboden daar waar nodig. In 2024 wordt de evaluatie van de huidige werkwijze geëvalueerd en zal het college in 2025 op basis van een nieuw te formuleren beleidskader sociaal domein de toegang verder versterken. Stand van zaken We zijn nog niet gestart met deze werkzaamheden. In verband met de doorontwikkeling van de organisatie in 2024, kan er pas gestart worden in 2025.

3. Collegeprioriteit Actieplan Wonen Bestuurlijk opdrachtgever Wethouder Baali Toelichting Het actieplan wonen is vastgesteld in de collegevergadering van 22 augustus 2023. Onderdeel daarvan is het realiseren van flexwoningen. Stand van zaken Naar aanleiding van de vaststelling van de Woonzorgvisie op 28 maart 2024 door de gemeenteraad is het actieplan op een aantal punten geactualiseerd. 2025 staat in het teken van de uitvoer van het actieplan.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://raad.gemeente-steenbergen.nl/api/v1/meetings/1716/documents/20463