Jaarrekening 2025 Stede Broec definitief 23-06-26 - gewaarmerkt
Tekst van het document
91 V
Openbare verlichting
138 V
Kabels en leidingen
239 V
Waterwegen
-90 N
Openbaar groen
201 V
Riolering
-180 N
Afvalinzameling
112 V
Klimaat en duurzaamheid
656 V
Omgevingswet
93 V
Plankosten
-97 N
Afboeken ontwikkelkosten
-356 N
Overige verschillen
-166 N
Totaal lasten:
1.411 V
Baten: Overhevelingsbesluit 2026
-452 N
Verkoop grond
102 V
Afvalinzameling
100 V
Klimaat en duurzaamheid
-608 N
Plankosten
337 V
Kabels en leidingen
43 V
Verkeersmaatregelen
48 V
Wegen onderhoud
133 V
Overige verschillen
31 V
Totaal baten:
-266 N
Totaal verschil
1.145 V
26
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Lasten: Bijdrage SED (€ 360.000 nadeel) Vanwege onder andere de kostprijsverhogende BTW is ons netto voordeel 59.000 euro. De bijdrage wordt toegerekend aan de programma’s. Het merendeel van de tussentijdse bijstellingen van de begroting SED wordt verantwoord op programma Bestuur en Dienstverlening, waardoor er bij de afrekening verschuiving tussen de programma's ontstaat. Programma Bestuur en Dienstverlening
603.000 voordeel
Programma Ruimte
-360.000 nadeel
Programma Samenleving
-184.000 nadeel Totaal
59.000 voordeel
Kapitaallasten (€159.000 voordeel) De kapitaallasten zijn de rente- en afschrijvingslasten. De kapitaallasten worden toegerekend aan de programma's. Stede Broec heeft een totaal voordeel van € 184.0000 aan kapitaallasten. Dit komt hoofdzakelijk door het vooruitschuiven van investeringen van riolering, kunstwerken, wegen en onderwijs. Programma Bestuur en Dienstverlening
163.000 nadeel
Programma Ruimte
159.000 voordeel
Programma Samenleving
188.000 voordeel Totaal
184.000 voordeel
Overhevelingsbesluit programma Ruimte (€ 728.000 voordeel) In het Overhevelingsbesluit 2025-2026 zijn de volgende niet-bestede incidentele budgetten overgeheveld naar boekjaar 2026. Dit levert een voordeel op voor de jaarstukken 2025.
Overdracht wegen Wegenonderhoud Raadhuislaan Glasvezel Projectopdracht fase 5 Herontwikkeling De Middend/ projectopdracht Centrum Zuid Opstellen bestuursopdracht sportlandschap Plankosten team gebiedsontwikkeling Uitvoeringsprogramma woonakkoord en woonvisie Strategische verkenning Molenwiek/ Boerhaaveplein
Openbare Orde en Veiligheid (€ 147.000 voordeel) Het totale budget omvat zowel personeelskosten als materiële uitgaven. Door onder andere personeelswisselingen is minder gebruikgemaakt van het beschikbare personeelsbudget dan vooraf was geraamd. Als gevolg daarvan is ook een deel van het materiële budget onbenut gebleven. 27
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Afvalinzameling (€ 112.000 voordeel) De afvalinzameling mag volgens de regels van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) maximaal kostendekkend zijn. Dat betekent dat de opbrengsten uit de afvalstoffenheffing niet hoger mogen zijn dan de totale kosten. In 2025 waren de lasten € 112.000 lager en de baten € 100.000 hoger dan begroot. Daarnaast rekenen wij volgens de BBV-regels ook indirecte kosten, zoals overhead en kapitaallasten, toe aan dit taakveld. Per saldo is daardoor geen sprake van een exploitatieresultaat. Eventuele verschillen worden verrekend via de voorziening afvalstoffenheffing. Zo blijft de afvalinzameling over meerdere jaren bezien budgettair neutraal en worden tariefschommelingen voor inwoners beperkt. Klimaat en duurzaamheid (€ 656.000 voordeel) De uitgaven vallen lager uit dan begroot. Een groot deel van deze uitgaven is subsidiabel en wordt gedekt door (rijks)subsidies, zoals CDOKE (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid) en NIP (Nationaal Isolatieprogramma). Doordat de uitgaven lager zijn, kunnen ook minder subsidie-inkomsten worden verantwoord. De subsidies zijn bedoeld voor programma’s die over meerdere jaren worden uitgevoerd. Een deel van de middelen is in 2025 besteed.
Omdat de uitvoering meerjarig is, wordt het resterende bedrag via de balans doorgeschoven naar 2026 om daar verder te worden ingezet. Het bedrag dat daarna nog overblijft is toegevoegd aan de egalisatiereserve Klimaat en duurzaamheid. Omgevingswet (€ 93.000 voordeel) In het kader van de implementatie van de Omgevingswet heeft de gemeenteraad in 2023 besloten om een bestemmingsreserve Omgevingswet in te stellen. Deze reserve is bedoeld om de financiële middelen die niet binnen het lopende boekjaar worden besteed, te doteren aan de reserve, zodat deze beschikbaar blijven voor de uitvoering van activiteiten en projecten die verband houden met de Omgevingswet. Afboeken ontwikkelkosten (€ 356.000 nadeel) Bij het afwikkelen van een grondverkoop is een interpretatiefout gemaakt in de (boekhoudkundige) cijfers. Hierdoor is een bedrag van € 356.000 aan ontwikkelkosten meegeteld als boekwaarde grond en als gevolg daarvan niet verrekend en afgeboekt. In 2025 is dit financieel gecorrigeerd en verder administratief afgewikkeld. Plankosten (€ 179.000 voordeel) In het afgelopen jaar zijn zowel de kosten als de opbrengsten voor plankosten hoger dan begroot. Dit komt doordat er meer bouw- en ontwikkelinitiatieven van derden zijn geweest waarbij de gemeente een begeleidende (faciliterende) rol heeft.
De gemeente maakt in deze gevallen kosten voor onder andere planbeoordeling, onderzoeken, procedures en ambtelijke inzet. Op basis van landelijke regels (BBV) worden deze kosten rechtstreeks in de exploitatie verantwoord, omdat de gemeente hierbij zelf geen grond in eigendom heeft. Met initiatiefnemers sluiten wij vooraf een zogenoemde anterieure overeenkomst. Daarin spreken we af dat de initiatiefnemer de door de gemeente gemaakte plankosten vergoedt. Hierdoor staan tegenover de hogere kosten ook hogere inkomsten. Eventuele tijdelijke verschillen tussen lasten en baten worden verklaard door: • fasering in werkzaamheden en facturatiemomenten; • afronding van projecten over boekjaren heen; • nog niet volledig afgerekende voorschotten. Wegen onderhoud (€ 91.000 voordeel) Bedrag was bestemd voor de Overstort fase 2, dit kon in 2025 niet meer worden uitgevoerd.
28
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wegen/verhardingen: reiniging en onkruidbestrijding (€ 23.000 nadeel) De veegkosten waren hoger dan begroot. En dit komt door een duurdere aanbesteding. Gladheidbestrijding (€ 29.000 voordeel) Het budget gladheidsbestrijding is gebaseerd op een gemiddelde aantal strooiacties. In 2025 waren niet alle begrote strooiacties noodzakelijk. Bruggen onderhoud (€ 91.000 voordeel) Het uitvoeren van onderhoud op slijtlagen van houten bruggen is uitgesteld. Openbare verlichting (€ 138.000 voordeel) In de afgelopen 7 jaar is er te veel betaald aan Liander voor vastrechtkosten openbare verlichting. Dit is terug betaald aan de gemeente waardoor er een voordeel ontstaat. Kabels en leidingen (€ 239.000 voordeel) Wegens uitloop van de werkzaamheden Open Dutch fiber, worden de kosten van externe inhuur doorberekend aan de Netbeheerder. Waterwegen (€ 90.000 nadeel) Het reguliere baggerwerk is aanbesteed en de kosten waren fors hoger dan ingeschat, dat had te maken met dat er meer kuubs werden gebaggerd. Openbaar groen (€ 201.000 voordeel) Er is gekozen om het groenonderhoud in kleinere percelen op de markt te zetten. Omdat er geen integraal bestek is, zijn niet alle geplande reconstructies en herplantingen uitgevoerd en is er onderschrijding. Riolering (€ 180.000 nadeel) In de begroting was opgenomen dat er 381K gestort zou worden. De werkelijke storting is hoger geworden, namelijk 755K.
Het verschil hiertussen is administratief, een nadeel van -374K. Inspecties zijn door capaciteitstekort aannemer niet uitgevoerd in 2025, deze zijn doorgeschoven naar 2026. Hierdoor laat de exploitatierekening een verschil zien van €194K. Het nadeel is het verschil ten opzichte van het begrote bedrag in de exploitatie. Onder de streep is er onttrokken conform de voorwaarden van deze voorziening c.q. nota reserves en voorzieningen. De baten en de lasten moeten daarin gelijk zijn. De baten waren 2.256 mio en de lasten waren 1.501 mio en het verschil daartussen is de storting van 755K. Het verschil tussen de gerealiseerde kosten en gerealiseerde opbrengsten is toegevoegd aan de egalisatievoorziening riolering. Baten: Overhevelingsbesluit programma Ruimte (€ 452.000 nadeel) In het Overhevelingsbesluit 2025-2026 zijn de volgende niet-ontvangen incidentele budgetten overgeheveld naar boekjaar 2026. Dit levert een nadeel op voor de jaarstukken 2025. Verkoop grond (€ 102.000 voordeel) In bepaalde gevallen kunnen inwoners een strook grond, die aan hun erf grenst, kopen. Er is een hogere opbrengst gerealiseerd. Afvalinzameling (€ 100.000 voordeel) zie verklaring onder lasten Klimaat en duurzaamheid (€ 608.000 nadeel) zie verklaring onder lasten 29
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Plankosten (€ 337.000 voordeel) zie verklaring onder lasten Kabels en leidingen (€ 43.000 voordeel) Wegens minder uitgevoerd werk, is er minder gefactureerd aan afnemers. Verkeersmaatregelen € 48.000 voordeel) Betreft een subsidie ontvangst in het kader van de subsidieregeling Stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen, onderdeel van het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030, die niet begroot was. Wegen onderhoud (€ 133.000 voordeel) In 2025 zijn er geen herstelwerkzaamheden uitgevoerd waarvoor een beroep moest worden gedaan op het degeneratiefonds, omdat alle herstelwerkzaamheden onder de garantie van de aannemers vielen. Omdat hiervoor wel budget was gereserveerd, is sprake van een voordeel.
Verplichte indicatoren Hieronder staan de verplichte beleidsindicatoren voor programma Ruimte. Deze staan op de website https://www.waarstaatjegemeente.nl. De indicatoren laten ons zien of we beter of slechter presteren dan andere gemeenten. Naam indicator
Eenheid
Bron
Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 jongeren
Bureau Halt
2021 2022 2023 2024 2025 8
4
9
4
n.b.
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
0,7
0,9
0,9
1,1
n.b.
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
3,4
4,8
2,7
3,6
n.b.
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
1,1
0,7
1,4
1,1
n.b.
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare Aantal per 1.000 inwoners ruimte)
CBS
5,5
5,9
3,8
5,4
n.b.
Functiemenging
%
38,3 38,6 39,3 39,7
n.b.
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners van 15 tm 64 jaar
115,7 120,6 127
134
n.b.
Omvang huishoudelijk restafval
kg per inwoner
Hernieuwbare elektriciteit
%
Gemiddelde WOZ waarde
x € 1.000
Nieuw gebouwde woningen
128
n.b.
126
n.b.
16,6 23,4
-
n.b.
n.b.
n.b.
CBS
264
294
354
363
371
Aantal per 1.000 woningen
Basisregistratie adressen en gebouwen
8,4
15,2
7
2,5
n.b.
Demografische druk
%
CBS
80,2 80,1 80,7 80,4 81,8
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In euro's
COELO
800
865
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In euro's
COELO
922
994 1.122 1.172 1.203
990 1.039 1.067
30
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Programma Samenleving In 2025 heeft de gemeente zich wederom ingezet om het welzijn van haar inwoners te bevorderen. De jaarrekening van het programma sociaal domein biedt inzicht in de uitvoering van de beleidsdoelen en de bijbehorende financiële resultaten. Het sociaal domein omvat een breed scala aan voorzieningen en ondersteuning, zoals jeugdzorg, werk & inkomen, zorg en maatschappelijke ondersteuning, en ook algemene voorzieningen zoals Sport en Cultuur. Deze voorzieningen zijn van cruciaal belang voor het welzijn van onze inwoners. We reflecteren op de geleverde prestaties, de behaalde resultaten en de uitdagingen die we in het afgelopen jaar zijn tegengekomen. Het sociaal domein blijft een dynamisch en uitdagend werkterrein, maar we blijven ons inzetten voor een inclusieve samenleving waarin iedereen gelijke kansen krijgt om mee te doen.
Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen Hieronder staan de belangrijkste doelen in kaders beschreven. In elk kader staat het doel, wat we hebben bereikt en wat we daarvoor hebben gedaan in 2025. De basis van deze doelen en activiteiten is te vinden in de CUP (college- uitvoeringsprogramma).
Onderwijs Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Kinderen in de gemeente Stede Broec krijgen les in een fijne omgeving die ze helpt zich te ontwikkelen. Voor kinderen die een mogelijke (taal)achterstand hebben, hebben we een voorziening die hen helpt om de achterstand in te halen om hen daarmee een goede aansluiting te geven op het basisonderwijs. Wat hebben we ervoor gedaan? Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) Peuters met een (taal)achterstand hebben voorschoolse educatie ontvangen op de peuterschool. Deze inzet draagt eraan bij dat zij hun achterstand kunnen verminderen of zelfs volledig kunnen inlopen, en met een goede basis kunnen starten op de basisschool. Onderwijshuisvesting We zijn, in samenwerking met gemeente Enkhuizen, gestart met de ontwikkeling van een gemeentegrens-overstijgend Strategisch Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs. We hebben de initiatief- en definitiefase van het MFA Plan Zuid goeddeels afgerond. Dit is de eerste stap in het proces om te komen tot een Multifunctionele accommodatie in Plan Zuid. We hebben een start gemaakt met het onderzoek naar de herziening van de Verordening Huisvesting Onderwijs Stede Broec 2016.
Sport, cultuur en recreatie Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? We hebben een gevarieerd aanbod van activiteiten en voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn, zowel fysiek als financieel In 2025 hebben wij diverse voorzieningen ondersteund waarmee wij onze bewoners de mogelijkheid geven om mee te kunnen blijven doen in sportieve, culturele en recreatieve activiteiten. Wij hebben verenigingen ondersteund die ervoor zorgdragen om de sociale betrokkenheid en het gevoel van verbondenheid in de gemeenschap te versterken. Wij hebben ervoor gezorgd dat de voorzieningen en activiteiten fysiek en financieel beschikbaar zijn gebleven voor onze inwoners. 31
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we ervoor gedaan? Cultuur Het convenant met de Stichting Westfriese bibliotheken is met een jaar verlengd. Met de specifieke uitkering voor de bibliotheek hebben we ingezet op verduurzaming van het gebouw en het versterken van de bibliotheekvoorziening. Met de Cultuurregio Noord Holland Noord hebben we een specifieke uitkering ontvangen voor een jongerenproject, daarmee hebben we het project YUSU! uitgevoerd in alle gemeenten. YUSU! is een creatief media- en impactplatform in Noord-Holland-Noord voor jongeren tussen 14 en 21 jaar. Sportbevordering Via subsidieverlening is sturing gegeven aan het bereiken van een rijk verenigingsleven. Subsidies zorgen voor instandhouding en waardering van sport – en cultuurorganisaties en verenigingen die een functie vervullen voor participatie in onze samenleving en het bewerkstelligen van een sterke sociale basis. Team Sportservice West-Friesland heeft verschillende activiteiten georganiseerd rondom beweging op en rond scholen, en adviseert daarnaast op vele manieren om sport en bewegen te stimuleren in de gemeente. In de schuilhoeve hebben we afgelopen jaar wekelijkse beweegaanbod voor ontheemde Oekraïense kinderen gerealiseerd, zoals wekelijkse beweeglessen, een Peuter4daagse, een Peuterinstuif, en een beweegprogramma binnen het speciaal onderwijs.
Vanuit het lokaal sportakkoord is een bijdrage toegekend aan diverse sportevenementen, organisatie en sportverenigingen om (kwetsbare) inwoners in beweging te krijgen. Ook in 2025 is er een sportkrant uitgebracht waarin het sportaanbod binnen de gemeente is verzameld en gepromoot. Doortrappen West-Friesland organiseerde deze zomer verschillende fietsactiviteiten voor ouderen, zoals fietsvalpreventielessen en opfriscursussen om meer zelfvertrouwen op de fiets te geven. In 2025 zijn er in april en november namens het Sportnetwerk West- Friesland regionale sportcafés WestFriesland georganiseerd voor bestuurders van sportverenigingen in West-Friesland om daarmee bestuurders te ondersteunen en te inspireren. Welzijn Ons Stede Broec heeft in het afgelopen jaar diverse welzijnsactiviteiten voor jong en oud georganiseerd. In het Jongerencentrum Inventas zijn activiteiten georganiseerd op het gebied van muziek, sport, kunst en cultuur. Het Stadsplein is een belangrijke ontmoetingsplek, waar inwoners samenkomen voor biljarten, klaverjassen, koken, samen eten, sporten en een kop koffie. De activiteiten van Ons Stede Broec dragen bij aan ontmoeting, ontwikkeling en ondersteuning van de inwoners, waardoor eenzaamheid vermindert en de sociale samenhang versterkt.
Sociaal Domein Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? We zijn een gemeente die goed bereikbaar is voor haar inwoners In het afgelopen jaar is onze professionele zorg goed bereikbaar geweest voor onze inwoners, waarbij we de focus hebben op het vereenvoudigen van de toegang tot de zorg. We hebben binnen de wettelijke termijn betaalbare, passende zorg aangeboden aan onze meest kwetsbare mensen. Daarnaast hebben we ingezet op preventieve activiteiten om de kosten van Wmo en jeugdhulp te verlagen. 32
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wat hebben we ervoor gedaan? Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 is een landelijk pakket afspraken om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te maken. Het doel is betere, snellere hulp voor kinderen en gezinnen, minder bureaucratie, en preventie (voorkomen van zware zorg) door versterking van lokale teams en onderwijs. We hebben in samenwerking met de regionale projectgroep Hervormingsagenda Jeugd een adviesrapport opgesteld. In dit rapport is beschreven welke maatregelen lokaal en regionaal nodig zijn om te voldoen aan de inhoudelijke en financiële opgaven van de Hervormingsagenda Jeugd.
Lokaal zijn wij gestart met het uitvoeren van de opgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd, met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken.
We hebben het Verkenningsinstrument Toegang bij ONS Stede Broec afgenomen. Dit onderzoek heeft inzicht gegeven in de uitdagingen die er liggen voor het versterken van het lokale team en de Toegang. De resultaten van dit onderzoek worden gebruikt als input voor de sessies rondom de Brede Lokale Toegang.
Het preventieve aanbod Jeugd is geïnventariseerd en inzichtelijk gemaakt. Daarnaast zijn voorbereidende stappen gezet om te komen tot een dekkend preventief zorglandschap.
Wij zijn gestart met het versterken van de samenwerking tussen de gemeente, het lokale team en huisartsen/praktijkondersteuners, met als doel het verminderen van verwijzingen naar de jeugdhulp.
De Verordening Jeugd is per 1 juli 2025 herschreven, waarbij de reikwijdte duidelijker is afgebakend.
We hebben de wijkscans Toekomstscenario kind en gezinsbescherming uitgevoerd bij het lokale team en er zijn verbeteropgaven vastgesteld.
We hebben in het kader van preventie een Scheidingsplein-magazine ontwikkeld en verspreid over inlooplocaties in Stede Broec.
Binnen het regionale plan 'Noordje in Westfriesland' zijn stappen gezet in verschillende pilots. Er is gestart met het hulpaanbod van Integrale Gezinsteams, het afnemen van verklarende analyses bij complexe problematiek en met de voorbereiding van kleinschalige woonvoorzieningen. Deze pilots hebben als doel de inzet van residentiële hulp te verminderen en kinderen, waar nodig, zo thuis mogelijk op te vangen.
Het afgelopen jaar heeft het beheersteam zich beziggehouden met het opstarten van de kostenbeheersing jeugd en de sturing hierop. Op basis daarvan zijn vier onderdelen geselecteerd waar de focus en sturing op is gericht: maatwerkovereenkomsten, 17/18-jarige inwoners met een jeugdhulpindicatie, samenwerking met de gecertificeerde instellingen verbeteren en medische verwijzingen. Vervolgens zijn er concrete stappen gezet om het aantal verwijzingen naar ongecontracteerd aanbod te beperken en de regie op maatwerk te versterken. In 2026 zetten we de volgende stap door deze koers verder vorm te geven en te borgen; we versterken de verbinding tussen de inhoudelijke zorgvraag en de zakelijke kaders. Deze focus moet ervoor zorgen dat we grip houden op realistische kosten, zonder de kwaliteit van zorg voor onze jongeren uit het oog te verliezen. De eerste positieve resultaten zijn al zichtbaar. Op termijn onderzoeken we hoe we deze succesvolle aanpak breed kunnen inzetten binnen het sociaal domein, waaronder de WMO.
33
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Kwetsbare inwoners De uitgangspunten met betrekking tot de ondersteuning aan onze meest kwetsbare inwoners zijn verankerd in de Toekomstvisie (psychisch) kwetsbare inwoners 2024–2028+, daarin hebben de zeven Westfriese gemeenteraden in 2024 een gezamenlijke koers vastgesteld. In de visie staat centraal dat inwoners zo veel mogelijk regie over hun eigen leven behouden, dat ondersteuning laagdrempelig en passend wordt geboden, en dat de samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders en maatschappelijke partners goed is georganiseerd. Op basis van de Toekomstvisie 2024–2028+ is een implementatieplan opgesteld waarin de concrete acties en mijlpalen zijn uitgewerkt. Dit plan vertaalt de ambities uit de visie naar praktische stappen die regionaal opgepakt worden. De gemeente Hoorn vervult de rol van centrumgemeente en beheert de rijksinkomsten. De centrumgemeente organiseert en financiert de voorzieningen voor heel Westfriesland. De meest concrete acties van 2025 voor kwetsbare inwoners zijn de volgende. Inloopvoorzieningen GGZ Per 1 januari 2025 is het inloopvoorziening GGZ-aanbod in onze regio vernieuwd en uitgebreid. Leviaan is de nieuwe hoofdaanbieder, waardoor het aanbod uniformer en kwalitatief sterker wordt.
In het afgelopen halfjaar zijn op vijf plekken in Westfriesland (Hoorn, Medemblik, Spanbroek, Hoogwoud en De Goorn) inloopvoorzieningen GGZ gerealiseerd onder de naam ‘de Buurtkamer’. De Buurtkamer is er vooral voor inwoners met langdurige psychische of psychiatrische problematiek, maar iedere inwoner is welkom. Inwoners die hier gebruik van maken hebben vaak een combinatie van problemen. Doel van de Buurtkamer is om ontmoeting te stimuleren en bezoekers te ondersteunen in hun weg naar maatschappelijke participatie. Hierbij is de samenwerking van Leviaan met andere (keten) partners lokaal en regionaal een belangrijk aspect. ETHOS telling De ETHOS-telling is een grootschalig, landelijk onderzoek in Nederland om het aantal dak- en thuisloze mensen nauwkeuriger in kaart te brengen. ETHOS staat voor 'European Typology of Homelessness and Housing Exclusion'. In de periode februari - mei 2025 heeft een zogeheten ‘meedenkgroep’ adviezen geformuleerd over aanvullende acties en maatregelen op basis van de ETHOS-resultaten. Deze adviezen samen met de input die eind 2024 was opgehaald (wat doen de telorganisaties al en wat kunnen ze op korte termijn doen) en de actieplannen van andere regio's die meegedaan hebben met de ETHOS-telling worden verwerkt in een Aanvullend Plan van Aanpak dak- en thuisloosheid.
Lokale toegang De tweede helft van 2025 is vervolg gegeven aan het visieleertraject met als doel het verbeteren van de lokale toegang. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de opdrachtformulering van de toegang en het inzichtelijk maken van de maatschappelijke opgave van de gemeente. De nadere uitwerking en implementatie volgt in 2026. Onderwijszorgarrangementen We hebben ingezet op zowel individuele als groepsgewijze jeugdzorg tijdens schooltijd (onderwijszorgarrangement). We hebben in regionaal verband op alle middelbare scholen de pilot preventieve mentale ondersteuning uitgevoerd. Hieronder vallen de projecten M@ZL (Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen) en GGZ-expertise. Daarnaast is het Schoolmaatschappelijk werk in regionaal verband ingezet op alle scholen voor voortgezet onderwijs. Ons Stede Broec heeft Schoolmaatschappelijk werk in het primair onderwijs ingezet. In regionaal verband is in pilotvorm voorzien in de beschikbaarheid van jeugdzorg voor de leerlingen van het Integraal Kind Expertise Centrum (IKEC) Hoorn.
34
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Preventie Jeugd In 2025 heeft Ons Stede Broec een breed preventief aanbod verzorgd, waaronder trainingen voor sociaal-emotionele ontwikkelingen van kinderen en laagdrempelige opvoedondersteuning voor ouders. Met het programma Home-Start hebben vrijwilligers ondersteuning geboden aan gezinnen die dit kunnen gebruiken. Via Buurtgezinnen zijn gezinnen die steun kunnen gebruiken, gekoppeld aan een stabiel gezin in de buurt. Preventie WMO Ook in het afgelopen jaar hebben we sterk ingezet op preventie binnen de Wmo, met als doel inwoners zo lang mogelijk zelfstandig en volwaardig mee te laten doen in de samenleving. Mantelzorgondersteuning vormde hierbij een belangrijk onderdeel. We hebben mantelzorgers toegang geboden tot informatie, praktische hulp en respijtmogelijkheden, zodat zij hun zorgtaken beter kunnen volhouden en overbelasting wordt voorkomen. Daarnaast speelde WonenPlus een waardevolle rol in het ondersteunen van inwoners die hulp nodig hebben bij lichte dagelijkse activiteiten. Door praktische ondersteuning en een laagdrempelig netwerk van vrijwilligers kunnen inwoners langer zelfstandig thuis blijven wonen. Vrijwilligerspunt heeft in het najaar van 2025 een vrijwilligersmarkt georganiseerd om inwoners te informeren over het lokale aanbod en hen te verbinden met organisaties die extra vrijwillige inzet kunnen gebruiken.
Daarnaast heeft het Vrijwilligerspunt in het afgelopen jaar diverse workshops georganiseerd om vrijwilligers te versterken in hun kennis en vaardigheden.
We hebben met de Zorgzame Buurt en de buurtkamer Princenhof laagdrempelig activiteiten georganiseerd en het informele netwerk in de wijk uitgebreid. Inwoners weten elkaar te vinden en helpen elkaar bij kleine klussen. Met Welzijn op Recept worden inwoners door de huisarts laagdrempelig verwezen naar Ons Stede Broec. Zo worden zij eerder geholpen bij vraagstukken rondom eenzaamheid en welzijn.
Uitvoeringsplan visie sociaal domein In 2025 is de visie sociaal domein 2026 en verder vastgesteld. We hebben tevens voorbereidingen getroffen voor het te lopen proces voor het uitvoeringsplan van de visie sociaal domein door het opstellen van een projectplan. In 2026 wordt het uitvoeringsplan ontwikkeld en voorgelegd voor vaststelling.
Volksgezondheid Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Stede Broec is een gemeente waar volksgezondheid de aandacht heeft en waarin iedereen mee kan doen In 2025 hebben we ingezet om iedereen de kans te geven zich te ontwikkelen op een manier die bij hem of haar past. Daarbij zijn we uitgegaan dat iedereen, met of zonder extra hulp, zijn of haar bijdrage kan leveren aan de samenleving. In het afgelopen jaar hebben we stappen gemaakt in de uitvoering van het actieplan Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). Wat hebben we ervoor gedaan? Volksgezondheid Er zijn verschillende webinars georganiseerd voor jongeren en ouders met betrekking tot alcohol en drugs gebruik. Vanuit het programma In Control of Alcohol en Drugs (ICOAD) zijn er diverse lesprogramma's gedraaid op verschillende scholen voor voortgezet onderwijs. We hebben middels de Brede SPUK GALA een subsidie afgegeven voor het voortzetten van de lokale coalitie Eén tegen Eenzaamheid. 35
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Op 13 juni was de officiële kick-off van JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht) Stede Broec tijdens de Peuter4daagse. Met een integrale aanpak wordt er vanuit JOGG (gezonde jeugd – gezonde toekomst) gewerkt aan een gezonde jeugd die opgroeit in een gezonde omgeving. We zijn onderdeel van het regionale Integraal Zorg Akkoord project Kind naar Gezond Gewicht. Hierbij wordt ingezet op een gezinsaanpak voor complexe casussen van overgewicht waar enkelvoudige interventies niet voldoende zijn. Dit is in samenwerking met de GGD. In juni vond de eerste netwerkbijeenkomst plaats voor de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht in Enkhuizen. We hebben GGD-diensten als Stevig Ouderschap, VoorZorg, Nu Niet Zwanger en Video Home Training ingezet ter bevordering van een kansrijke start voor het opgroeiende kind. Lokaal en regionaal is er ingezet op een ketenaanpak valpreventie om middels samenwerking de impact van de aanpak Valpreventie te vergroten onder inwoners. In februari is er een Veilig Bewegen Bijeenkomst georganiseerd voor inwoners boven de 65 jaar. Inwoners werden hierover geïnformeerd per brief. In november is de bewustwordingscampagne Bloid! gestart. Bloid! is een gezamenlijke campagne van de zeven gemeenten in West-Friesland, mogelijk gemaakt vanuit het landelijk Integraal Zorgakkoord (IZA).
Dit akkoord is gericht op het toekomstbestendig maken van de zorg, onder andere door meer in te zetten op preventie en samenwerking in de regio. We hebben verder ingezet op het verbeteren van het AED-netwerk.
Met wie werken we samen Voor het programma Samenleving hebben we samen gewerkt met de volgende verbonden partijen:
WerkSaam Westfriesland en Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD)
Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf "Verbonden Partijen".
Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2025
Begroting na wijziging 2025
Realisatie 2025
Verschil begroting en realisatie 2025
Lasten
42.034
44.921
46.060
1.139
Baten
6.710
8.953
11.109
2.156
-35.324
-35.968
-34.950
1.018
Resultaat
36
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen Werkelijk t.o.v. Begroting (> € 20.000)
Bedrag
V/N
Lasten: Bijdrage SED organisatie
-185 N
Kapitaallasten
188 V
Overhevelingsbesluit 2026
259 V
Ontheemden
-1.676 N
Subsidiesprogramma
124 V
WMO kosten algemeen
36 V
Werksaam
152 V
Bijzondere bijstand
63 V
Clientgebonden kosten
-36 N
Sportaccomodaties
-34 N
Detachering personeel
-106 N
Overige verschillen
94 V
Totaal lasten:
-1.121 N
Baten: Ontheemden en opvang
1.850 V
Sportaccommodaties
155 V
Detachering personeel
67 V
Overige verschillen
65 V
Totaal baten:
2.138 V
Totaal verschil
1.017 V
Lasten: Bijdrage SED (€185.000 nadeel) Vanwege onder andere de kostprijsverhogende BTW is ons netto voordeel 59.000 euro. De bijdrage wordt toegerekend aan de programma’s. Het merendeel van de tussentijdse bijstellingen van de begroting SED wordt verantwoord op programma Bestuur en Dienstverlening, waardoor er bij de afrekening verschuiving tussen de programma's ontstaat. Programma Bestuur en Dienstverlening
603.000 voordeel
Programma Ruimte
-360.000 nadeel
Programma Samenleving
-184.000 nadeel Totaal
59.000 voordeel
37
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Kapitaallasten (€188.000 voordeel) De kapitaallasten zijn de rente- en afschrijvingslasten. De kapitaallasten worden toegerekend aan de programma's. Stede Broec heeft een totaal voordeel van € 184.0000 aan kapitaallasten. Dit komt hoofdzakelijk door het vooruitschuiven van investeringen van riolering, kunstwerken, wegen en onderwijs. Programma Bestuur en Dienstverlening
163.000 nadeel
Programma Ruimte
159.000 voordeel
Programma Samenleving
188.000 voordeel Totaal
184.000 voordeel
Overhevelingsbesluit programma Samenleving (€ 259.000 voordeel) In het Overhevelingsbesluit 2025-2026 zijn de volgende niet-bestede incidentele budgetten overgeheveld naar boekjaar 2026. Dit levert een voordeel op voor de jaarstukken 2025.
Voorzieningen Vermeulen strand Integraal huisvestingsplan voortgezet onderwijs Projectbegeleiding bouw MFA Plan Zuid Haalbaarheidsonderzoek Baskuul Toplaag atletiekbaan Onderhoud kunst in de openbare ruimte Renovatie cultureel centrum Bessie Uitvoeringskosten Wet inburgering Visieleertraject Toegang Regionale projectleider KWV woonvoorzieningen
Ontheemden (€1.676.000 nadeel) De baten en lasten, om ontheemde Oekraïners op te vangen, zijn gelijkmatig verdeeld over de gemeente Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland. Per saldo levert dit per gemeente incidenteel een batig resultaat op van € 174.000. Het voordeel daar hiertegenover staat (€ 1.850.000) is in dit hoofdstuk terug te vinden bij de baten. Subsidies (€ 124.000 voordeel) Er is een beperkte onderbesteding van het totale subsidieplafond van 3,8%. Binnen de subsidiesystematiek is het niet ongebruikelijk dat niet alle vastgestelde plafonds (maximale budgetten) volledig worden benut. Dat neemt niet weg dat ernaar moet worden gestreefd om de onderbesteding zo klein als mogelijk te houden. De subsidieplafonds waarbij sprake is van beperkte onderbesteding, zijn veelal posten waar incidentele aanvragen kunnen worden ingediend en zijn hierbij dus afhankelijk van het aanvragen die door de organisaties worden ingediend. Wmo kosten algemeen (€ 36.000 voordeel) Er zijn bedragen gereserveerd voor crisis-opnamen op grond van de Wmo, incidentele kosten en onderzoeken. Beide budgetten zijn in 2025 niet gebruikt en kunnen vervallen omdat ze ook in de nabije toekomst niet nodig zijn. De Beschikbaarheidswijzer wordt in zijn geheel uit het Jeugdbudget betaald, ook het onderdeel Wmo. In het verleden is dit apart gefactureerd.
Het Hospice heeft aangegeven dat zij de in 2010 toegekende jaarlijkse subsidie niet meer nodig hebben. Op het budget voor cliëntervaringsonderzoeken Jeugd en Wmo is ook een bedrag overgehouden doordat een factuur in 2026 betaald is in plaats van 2025. 38
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
WerkSaam (€ 152.000 voordeel) Er is een positief resultaat op de BUIG (Bundeling Uitkering Inkomensvoorziening aan Gemeenten). De gemeente Stede Broec heeft meer geld ontvangen voor het verstrekken van uitkeringen dan dat het heeft gekost om alle uitkeringen te betalen. Het resultaat op de BUIG is moeilijk te voorspellen. Het budget fluctueert en is pas tegen het einde van het jaar definitief. Derhalve is het budget niet eerder naar beneden bijgesteld. Bijzondere bijstand (€ 63.000 voordeel) De Bonus/malus uitkering van WerkSaam is geboekt op het bijzondere bijstand budget. Gemeente Stede Broec heeft een bonus gekregen omdat de minimale afname van opdrachten dit jaar is gehaald. Dit maakt dat er een positief resultaat is op dit budget. Cliëntgebonden kosten (€ 36.000 nadeel) Algemeen De belangrijkste constatering met betrekking tot de jaarrekening 2025 is dat de gerealiseerde kosten in lijn zijn met de bijgestelde begroting over boekjaar 2025. De totale kosten vielen versus de begroting in totaal € 35.000 en 0,2% hoger uit. Ten opzichte van boekjaar 2024 stegen de kosten met 8,1% en bijna €1,3 miljoen, de stijging van de kosten versus 2024 wordt in de volgende paragrafen voor beide regelingen (Jeugd en Wmo) uiteen gezet. Gemeente Stede Broec (in € 1.000) Clientgebonden kosten Jeugdzorg Clientebonden kosten Wmo Totaal Stede Broec
Begroting Werkelijk Verschil in Euro's 2025 2025 € 11.408 € 11.317 € 91 € 5.858 € 5.914 € -56 € 17.266 € 17.231 € 35
Verschil als Percentage 0,8% -0,9% 0,2%
Werkelijk Verschil in Euro's 2024 € 10.642 € 766 € 5.327 € 531 € 15.969 € 1.297
Verschil als Percentage 7,2% 10,0% 8,1%
Jeugdzorg In de onderstaande tabel is te zien dat het aantal cliënten binnen de jeugdzorg relatief stabiel is in de getoonde jaren. In 2025 steeg het aantal cliënten met zes en 1,1% deze stijging heeft voor ongeveer € 117.000 aan extra kosten gezorgd.
Rijlabels Jw Eindtotaal
2022 2023 2024 2025 ▲ Vrg Jr ▲ Vrg Jr # Clienten▲ Vrg Jr # Clienten # Clienten # Clienten 523 526 0,6% 533 1,3% 539 1,1% 523 526 0,6% 533 1,3% 539 1,1%
Een grotere invloed komt vanuit de (OVA-PPC) indexering, deze bedroeg in 2025 5,1% (ten opzichte van 2024) waardoor € 543.000 aan extra kosten werd gemaakt. De OVA-PPC index wordt jaarlijks vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit en wordt door aanbieders gebruikt voor het (contractueel) aanpassen van de tarieven. Het cijfer wordt door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bepaald op basis van berekeningen van het Centraal Planbureau. De compensatie richting de gemeenten is opgenomen in accres van het gemeentefonds. Het resterende verschil van € 106.000 werd veroorzaakt door een iets hogere geleverde zorgzwaarte. Van dat bedrag werd € 49.000 veroorzaakt door de grotere cliënten die zich in de top tien bevinden.
39
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Wmo Het aantal Wmo cliënten steeg het afgelopen jaar iets minder dan in eerdere jaren, met een groei van 3,4% (41 cliënten en ongeveer € 181.000 aan kosten) zat de groei in 2025 ruim onder het gemiddelde in 2023 en 2024 dat 7,4% bedroeg. Vanwege de sterke vergrijzing, die in Stede Broec en de andere SED gemeenten hoger ligt dan het landelijk gemiddelde, zal dit vermoedelijk een uitzondering zijn waar voor komende jaren niet op gerekend kan worden. Goed nieuws daarbij is dat de hoger dan gemiddelde groei van het aantal 75+ inwoners binnen de gemeente Stede Broec in de algemene uitkering wordt gecompenseerd.
Rijlabels Wmo Eindtotaal
2022 2023 2024 2025 ▲ Vrg Jr ▲ Vrg Jr # Clienten▲ Vrg Jr # Clienten # Clienten # Clienten 1043 1134 8,7% 1203 6,1% 1244 3,4% 1043 1134 8,7% 1203 6,1% 1244 3,4%
Ook de Wmo aanbieders verhogen de tarieven op basis van de OVA-PPC index, binnen de Wmo bedroeg de berekende impact daarvan € 272.000 in de jaarkosten van 2025. Uiteraard geldt voor de indexatie kosten van de Wmo hetzelfde als binnen de jeugdzorg. Het resterende deel van de stijging (€ 78.000) werd veroorzaakt door hogere lasten van geleverde zorg. Meer specifiek werd in 2025 ongeveer € 60.000 aan kosten gemaakt voor een tweetal voor aanpassingen aan vervoersmiddelen. Sportaccommodaties (€34.000 nadeel) De overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere energielasten en extra onderhoudswerkzaamheden aan sportaccommodaties. Detachering personeel (€106.000 nadeel) De kosten voor de uitvoering van werkzaamheden op grond van de dienstenovereenkomst met het RSW zijn gestegen. Hier was in de begroting onvoldoende rekening mee gehouden. Baten: Ontheemden (€1.850.000 voordeel) Het projectresultaat voor de opvang van ontheemde Oekraïners over 2025 is voordelig. Na samenvoeging van de projectresultaten van de gemeente Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland en gelijkmatige verdeling per gemeente levert dit per saldo een incidenteel batig resultaat op van € 174.000. Het nadeel daar hiertegenover staat (€ 1.676.000) is in dit hoofdstuk terug te vinden bij de lasten. Sportaccommodaties (€155.000 voordeel) De opbrengsten sportaccommodaties zijn hoger dan begroot.
Dit komt voornamelijk door een hogere bezettingsgraad, onder andere door extra verhuur van het zwembad en andere sportaccommodaties aan scholen. Detachering personeel (€67.000 voordeel) Op grond van de dienstenovereenkomst met het RSW kunnen uitvoeringskosten worden doorberekend. In verband met hogere kosten dan was begroot, zijn ook de ontvangen doorberekende gelden hoger dan oorspronkelijk in de begroting was opgenomen.
40
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Verplichte indicatoren Hieronder staan de verplichte beleidsindicatoren voor programma Samenleving. Deze staan op de website https://www.waarstaatjegemeente.nl. De indicatoren laten ons zien of we beter of slechter presteren dan andere gemeenten. Naam indicator
Eenheid
Bron
2021 2022 2023 2024 2025
Banen
Aantal per 1.000 inwoners 15-74 jaar
LISA
428,5 432,2 451,8 839,9 n.b.
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21 jarigen
CBS
1
1
1
n.b.
n.b.
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
CBS
4
4
n.b.
4
n.b.
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
CBS
71,7 73,1 74,1 74,3
n.b.
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
DUO
2,1
2,8
2,9
2,8
n.b.
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
CBS
2
1
n.b.
1
n.b.
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners
CBS
206,3 169,8 161,8 n.b. 134,8
Lopende re-integratievoor- zieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
CBS
343,4 318,2 339,6 397,6 n.b.
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren t/m 18 jaar
CBS
13,9 13,6 12,8 13,1
n.b.
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren t/m 18 jaar
CBS
1,3
1,4
1,3
1,2
n.b.
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
CBS
0,3
n.b.
n.b.
n.b.
n.b.
Cliënten met een maatwerk- arrangement Wmo
Aantal per 10.000 inwoners
GMSD
680
710
740
760
720
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
DUO
n.b.
1,6
n.b.
n.b.
n.b.
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
DUO
16
18
22
14
n.b.
Niet-sporters
% inwoners dat niet wekelijks gesport (vanaf 12 jaar)
RIVM, CBS
n.b.
47,5
n.b.
44,3
n.b.
41
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Paragrafen Lokale heffingen In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de door de gemeente Stede Broec geheven belastingen, bestemmingsheffingen en retributies (rechten en leges). In de gemeentewet en enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan inwoners en bedrijven mag opleggen. De raad heeft de bevoegdheid welke lokale heffingen geheven worden.
Onder belastingen vallen de onroerende-zaakbelastingen, de hondenbelasting, toeristenbelasting en de forensenbelasting. De opbrengst van deze belastingen komen toe aan de algemene middelen van de gemeente en zijn vrij besteedbaar. Onder de bestemmingsheffingen vallen de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Tot de rechten en leges behoren onder andere de marktgelden, leges omgevingsvergunningen, reisdocumenten begrafenisrechten, burgerlijke stand etc.
Voor zowel de bestemmingsheffingen als de rechten en leges, geldt dat de opbrengst niet vrij besteedbaar is, maar gebruikt wordt voor de dekking van de gemaakte kosten. In 2025 is het totaal aan opbrengsten van belastingen en heffingen € 13,3 miljoen.
Belastingen
Begroting 2025
Werkelijk 2025
4.851
4.859
Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (eigenaren)
678
684
Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (gebruikers)
519
514
Forensenbelasting
10
7
Toeristenbelasting
86
110
Onroerendezaakbelastingen op woningen (eigenaren)
Hondenbelasting Totaal
Heffingen
121
137
6.265
6.311
Begroting 2025
Werkelijk 2025
Secretarieleges
462
442
Leges omgevingsvergunningen
346
337
Begrafenisrechten
10
12
Rioolheffing
2.248
2.247
Afvalstoffenheffing
3.526
3.537
Staangelden markten
29
17
Pachtsommen kermissen
16
16
Overige heffingen
293
433
6.930
7.041
Beleid ten aanzien van lokale heffingen Gelet op de ombuigingen en wijzigingen in het beleid zijn deze per heffing benoemd. In algemene zin wordt op de algemene belastingen jaarlijks een stijgingspercentage doorgevoerd ter grootte van het inflatiepercentage. In 2025 is rekening gehouden met 2,7%.
42
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Het uitgangspunt voor de tarieven van de rioolheffing en afvalstoffenheffing is 100% kostendekkendheid.
Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB zijn de belangrijkste en grootste eigen inkomsten van de gemeente. Het betreft een gebruikersbelasting en een eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantoren en bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. De tarieven voor de onroerende-zaakbelastingen (OZB) bedragen een percentage van de WOZ-waarde van het onroerend goed in de gemeente. Bij het bepalen van het tarief wordt een relatie gelegd met de waardeontwikkeling van het onroerend goed. De WOZ-waarde voor woningen is het afgelopen jaar gestegen met 2% Voor niet woningen is dat 5,1%. OZB Tarieven
2025
Eigenaren woningen
0,1377
Eigenaren niet-woningen
0,2200
Gebruikers niet-woningen
0,1863
De realisatie van de OZB 2025 loopt in de pas met de begroting 2025. Hondenbelasting Het uitgangspunt bij hondenbelasting is dat de baten worden aangewend ter dekking van de kosten die honden teweegbrengen en voor voorzieningen die ten goede komen aan het welzijn van de honden en de hondeneigenaren. Iedere houder van een hond ontvangt een aanslag hondenbelasting. De hoogte van de aanslag hondenbelasting is afhankelijk van het aantal honden dat de belastingplichtige heeft. Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven van degene die voor zichzelf of voor zijn gezin meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning beschikbaar houdt zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben. Onder gemeubileerde woningen vallen ook zomerhuisjes, chalets en caravans. Het tarief voor de forensenbelasting bedroeg in 2025 € 348,25 per woning. Toeristenbelasting Deze algemene belasting wordt geheven naar het aantal overnachtingen. Het tarief bedroeg in 2025 € 1,80 per persoon per nacht. De toeristenbelasting 2025 wordt opgelegd in 2026. Rioolheffing De rioolheffing wordt bij woningen geheven van de eigenaar van de wwoning vanwaaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De uitgangspunten voor de heffing zijn het PSWR (Programma stedelijk water en riolering) en volledige kostendekking. Het tarief voor woningen bedroeg in 2025 € 210,90.
Voor niet-woningen is een gedifferentieerd tarief vastgesteld en wordt geheven van de gebruiker van een perceel. De rioolheffing mag maximaal 100% kostendekkend opgelegd worden. Het percentage van de kostendekking in 2025 bedroeg 100%. 43
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
In de volgende tabel is het overzicht opgenomen met betrekking tot de kostendekkendheid van de rioolheffing:
In € 1.000 2025 Directe kosten riolering
738
Storting voorziening
755
Inkomsten riolering excl. heffingen
-9
Netto kosten riolering
1.484
Toe te rekenen kosten Overhead
543
BTW
220
Totale kosten
2.247
Opbrengsten heffingen
2.247
Dekking
100%
Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn afhankelijk van de kosten, die de Huisvuilcentrale (HVC) te Alkmaar aan de gemeente in rekening brengt. Met HVC is overeengekomen dat de kostprijs per huishouden met een jaarlijkse indexering wordt aangepast voor de tariefstelling op lokaal niveau. In het kader van kostendekkendheid worden aan de afvalkosten de kosten van administratie en inning (de zogenaamde perceptiekosten) toegevoegd. Tevens wordt rekening gehouden met de doorwerking van het BTW-compensatiefonds. Afvalstoffenheffing mag maximaal 100% kostendekkend opgelegd worden. Het tarief voor afvalstoffenheffing bedroeg in 2025 voor
een éénpersoonshuishouden € 285,00 een meerpersoonshuishouden € 420,60
Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing:
44
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
In € 1.000 2025 Kosten afvalinzameling
3.093
Inkomsten afvalinzameling excl. heffingen
341
Netto kosten afvalinzameling
2.752
Toe te rekenen kosten: Overhead
124
BTW
556
Overige toe te rekenen kosten
108
Totale kosten
3.539
Opbrengsten heffingen
3.537
Dekking
100%
Begraafplaatsrechten Grafrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor door de gemeente verleende diensten in verband met de begraafplaats. Het tarief mag maximaal 100% kostendekkend zijn. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen met betrekking tot de kostendekkendheid van de begraafplaats:
In € 1.000 2025 Kosten begraafplaats
5
Inkomsten begraafplaats excl. heffingen Netto kosten begraafplaats
5
Toe te rekenen kosten: Overhead
52
BTW
-
Overige toe te rekenen kosten
-
Totale kosten
56
Opbrengsten heffingen
12
Dekking
21%
Marktgelden Voor het innemen van een standplaats om daarop zaken of voorwerpen te plaatsen, uit te stallen of te verkopen tijdens de weekmarkt, jaarmarkten, braderieën, themamarkten of andere evenementen worden onder de naam 'marktgelden' rechten geheven. Het tarief voor marktgeld wordt berekend per strekkende meter standplaats. De opbrengst mag maximaal 100% kostendekkend zijn. De tarieven zijn in 2025 verhoogd met het inflatiepercentage van 2,7%.
45
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Pachtsommen kermissen De geraamde opbrengst voor staan- en liggelden is € 16.000. Leges Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van die gemeente tegenover staat. Het gaat om een bedrag dat moet worden betaald aan de gemeente voor het gebruik van hun diensten of producten. De leges worden geheven van de aanvrager van de dienst dan wel van degene ten behoeve aan wie de dienst is verleend. De leges mogen per titel maximaal 100% kostendekkend zijn. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de leges. De kostendekkendheid is boven de 100% uitgekomen. Er zijn een aantal grotere projecten geweest waar er grotere bedragen van zijn ontvangen dan begroot. Het verschil voor Stede Broec is met name te verklaren door twee afgehandelde aanvragen van het woningbouwproject de Waterweide eiland 4a (188k) en 4b (162k). Er was begroot op één aanvraag per jaar.
46
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening
Lasten
Baten
Dekking
Paragraaf
1 Burgerlijke stand
11
19
178%
Paragraaf
2 Reisdocumenten
359
287
80%
Paragraaf
3 Rijbewijs
104
87
83%
Paragraaf
4 Verstrekkingen uit de basisregistratie personen
22
14
62%
Paragraaf
7 Overige publiekszaken
4
2
68%
Paragraaf
8 Gemeentearchief
0
0
0%
Paragraaf
9 Bijzondere wetten
154
111
72%
Paragraaf
10 Diversen
53
1
3%
Kostendekking hoofdstuk 1
708
523
74%
Lasten
Baten
Dekking
Hoofdstuk 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Paragraaf
2 Voorfase
Paragraaf
3 Activiteiten met betrekking tot bouwwerken
9
7
74%
338
676
200%
Paragraaf Paragraaf
4 Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed
1
1
67%
7 Aanlegactiviteiten
6
4
78%
Paragraaf
8 Overige activiteiten
1
0
64%
Paragraaf
9 Maatwerkvoorschriften bij bouwactiviteiten
1
0
12%
Paragraaf
11 Overige tarieven
1
0
7%
Paragraaf
12 Modaliteiten
62
34
55%
Paragraaf
14 Teruggaaf
0
-6
0%
418
717
171%
Lasten
Baten
Dekking
Kostendekking hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn Paragraaf
1 Horeca
11
2
14%
Paragraaf
4 Organiseren evenement of markt
14
5
35%
Paragraaf
5 Standplaatsen
1
2
0%
Kostendekking hoofdstuk 3
25
8
31%
Recapitulatie Titel 1, 2 en 3
Lasten
Baten
Dekking
Kostendekkendheid hoofdstuk 1
708
523
74%
Kostendekkendheid hoofdstuk 2
418
717
171%
Kostendekkendheid hoofdstuk 3
25
8
31%
1.151
1.248
108%
Kostendekkendheid totale tarieventabel
Een aanduiding van de lokale lastendruk Het Coelo (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) maakt jaarlijks de cijfers van de gemeentelijke belastingdruk bekend. Tot de gemeentelijke woonlasten worden gerekend de bedragen die huishoudens betalen aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een huurwoning in Nederland bedragen in 2025 € 480, en voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning € 1.053.
47
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Onderstaande tabellen laten zien wat de gemiddelde bruto woonlasten van de omringende gemeenten zijn. Conclusie huurders Uit de cijfers blijkt dat de gemeente Stede Broec voor deze regio voor huurders een lager dan gemiddelde lastendruk kent. De gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden zijn ook lager dan het landelijk gemiddelde van € 480. Conclusie eigenaren/bewoners Uit deze cijfers blijkt dat de gemeente Stede Broec voor deze regio een bovengemiddelde lastendruk kent voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning, en boven het Nederlandse gemiddelde zit. De volgorde van de gemeenten is identiek als in 2024.
Gemeente
Bruto woonlasten
Bruto woonlasten
één persoonshuishouden
meer persoonshuishouden
2024
2025
2024
2025
Medemblik
€ 241
€ 251
€ 341
€ 357
Koggenland
€ 301
€ 309
€ 405
€ 415
Stede Broec
€ 283
€ 285
€ 416
€ 421
Drechterland
€ 301
€ 267
€ 422
€ 393
Hoorn
€ 331
€ 339
€ 435
€ 449
Enkhuizen
€ 428
€ 444
€ 512
€ 532
Opmeer
€ 540
€ 567
€ 662
€ 686
Bron: Atlas Coelo - atlas van de lokale lasten, woonlasten per gemeente huurders
Gemeente
Bruto woonlasten
Bruto woonlasten
één persoonshuishouden
meer persoonshuishouden
202
2025
2024
2025
Koggenland
€ 817
€ 845
€ 921
€ 952
Hoorn
€ 836
€ 900
€ 940
€ 1.009
Drechterland
€ 913
€ 903
€ 1.034
€ 1.029
Enkhuizen
€ 912
€ 1.010
€ 996
€ 1.099
Medemblik
€ 1.004
€ 1.029
€ 1.105
€ 1.136
Stede Broec
€ 1.039
€ 1.067
€ 1.172
€ 1.203
Opmeer
€ 1.178
€ 1.224
€ 1.300
€ 1.343
Bron: Atlas Coelo - atlas van de lokale lasten, woonlasten per gemeente eigenaren/bewoners
Kwijtschelding Als een belastingschuldige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingschuldige kwijtschelding worden verleend.
48
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Systematiek kwijtscheldingsberekening Voor beantwoording van de vraag of een belastingschuldige voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding in aanmerking komt, vindt een vermogens- en een inkomenstoets plaats. Met de vermogenstoets wordt bekeken of er op het moment van de aanvraag voldoende middelen (bezittingen) aanwezig zijn om de openstaande belastingschuld te betalen. Zijn deze middelen aanwezig, dan wordt geen kwijtschelding verleend. Ontbreken deze middelen of zijn deze onvoldoende, dan wordt met de inkomenstoets gekeken of er in de nabije toekomst alsnog betalingscapaciteit ontstaat waaruit de belastingschuld kan worden voldaan. Samenwerking De gemeente heeft voor de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken een samenwerkingsverband gesloten met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Indien iemand in aanmerking wil komen of denkt te komen voor kwijtschelding van gemeentelijke heffingen of waterschapsbelastingen, kan worden volstaan met het indienen van een kwijtscheldingsverzoek bij één van deze twee organisaties. De organisatie waar het verzoek wordt ingediend, zorgt ervoor dat het verzoek tevens bij de andere organisatie wordt behandeld. Wat kan worden kwijtgescholden? De gemeenteraad heeft bepaald dat voor de belastingen waar vrijwel ieder huishouden mee in aanraking komt, kwijtschelding mogelijk is.
Dat zijn de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Dit is vastgelegd in de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Stede Broec 2025. In 2025 is € 73.000 aan kwijtschelding (Afvalstoffenheffing) verleend. Voor Rioolheffing en OZB is dit nihil.
49
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (hoeveel middelen zijn er nodig om alle risico’s op te kunnen vangen). Beide komen in deze paragraaf aan de orde.
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te kunnen vangen. De volgende onderdelen maken deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit:
onbenutte belastingcapaciteit onvoorzien vrij aanwendbare reserves stille reserves.
In € 1.000 Berekening weerstandscapaciteit Onbenutte belastingcapaciteit
760
Post onvoorzien
15
Gerealiseerde resultaat
3.187
Totale weerstandscapaciteit (exploitatie)
3.962
Weerstandsvermogen Vrij aanwendbare reserves
14.699
Stille reserves
0
Subtotaal
14.699
Totale weerstandscapaciteit
18.661
Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij een financiële tegenvaller deze in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12 is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit. In de navolgende berekening is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert.
50
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Onvoorzien In de primitieve begroting 2025 is een post onvoorzien structureel van € 15.000 opgenomen. De post onvoorzien is bedoeld om onvoorziene uitgaven te kunnen dekken. Vrij aanwendbare reserves Onder de vrij aanwendbare reserves vallen de algemene reserve en de bestemmingsreserves waarvan de bestemming kan worden gewijzigd zodat deze kunnen worden ingezet voor onverwachte financiële tegenvallers. De stand van de vrij aanwendbare reserves bedraagt per 31 december 2025 € 14.699.000. Stille reserves Stille reserves hebben te maken met activa die te laag of tegen nul zijn gewaardeerd. De stille reserves maken alleen deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit als de betrokken activa op korte termijn (binnen 1 jaar) verkoopbaar zijn. Of als verkoop van de stille reserves niet leidt tot een gat in de gemeentebegroting en de verkoop van de taakuitoefening van de gemeente niet aantast. De gemeente Stede Broec heeft vele activa op de balans staan. De gemeente stelt echter niet de vrije verkoopwaarde vast van deze activa. De omvang van de stille reserves is daardoor onduidelijk.
Risicomanagement Aanleiding en achtergrond De risico’s voor de gemeente Stede Broec zijn in kaart gebracht. Door inzicht in de risico’s is de gemeente in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de gemeente. Niet alle risico’s laten zich financieel vertalen. Er zijn diverse risico’s die geen directe financiële gevolgen hebben, bijvoorbeeld imagoschade. In deze paragraaf ligt de nadruk op de financiële risico’s omdat aan de hand daarvan het weerstandsvermogen wordt bepaald. Risico´s Volgens de toelichting op artikel 11 BBV zijn de risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen de risico’s die niet anderszins te ondervangen zijn. Reguliere risico’s, risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn, maken geen deel uit van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen. Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen voor gevormd. De risico’s worden tweemaal per jaar geïnventariseerd met alle verantwoordelijke afdelingshoofden, teamleiders en specialisten. In de gemeentelijke jaarstukken van 2025 zijn 11 risico’s opgenomen. De bedrijfsvoeringsrisico’s zijn risico’s voor de SED organisatie.
Om een risico te kunnen analyseren en beoordelen bepalen we de kans op het risico (percentage waarschijnlijkheid) en de gevolgen van het risico (impact) voor de organisatie. De kansberekening wordt onderverdeeld in vijf niveaus. Deze kunnen als volgt worden uitgelegd: Klasse
Kans
Percentage
1
< of 1x per 10 jaar
10%
2
1x per 5-10 jaar
30%
3
1x per 2-5 jaar
50%
4
1x per 1-2 jaar
70% 51
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
5
1x per jaar of >
90%
De klassen van impact zijn als volgt: 5
=
> € 500.000
4
=
> € 100.000 < € 500.000
3
=
> € 50.000 < € 100.000
2
=
> € 25.000 < € 50.000
1
=
< € 25.000
0
=
Geen geldgevolgen
Door de kans en impact in klassen te verdelen wordt aan beide een score toebedeeld. Op basis van deze scores wordt een statistische berekening gemaakt van de benodigde weerstandscapaciteit. In de beleidsnota is bepaald dat alleen de risico’s met een score van 15 of hoger (score =kans*impact) worden gepresenteerd. Risico’s met een score lager dan 15 zijn onderaan in de tabel opgenomen onder ‘overige risico’s’. De onderstaande tabel bevat een overzicht van de risico’s die na toepassing van de beheersmaatregelen een financieel risico laten zien en waarvoor geen voorziening of reserve voor is opgenomen. Alleen risico’s met een score van 15 of hoger worden apart genoemd in de tabel om focus te houden op de risico’s die substantieel van aard zijn.
52
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
De bedrijfsvoering risico’s, opgenomen onder de SED organisatie, zijn financieel door de verdeelsleutel (jaarstukken 2025) bepaald en opgenomen onder het weerstandsvermogen van de gemeente Stede Broec voor € 707.910. Voor de SED organisatie is er een risico op datalekken en cybercrime en doen zich voor in meerdere vormen, namelijk;
Risico van informatie lekken vanuit extern en vanuit intern handelen, wat is samengevat als datalek; Aanvallen op onze systemen van buitenaf middels cybercrime. Dit alles kan ook nog leiden tot het benoemde risico van imagoschade; Er is een risico dat we systemen moeten uitzetten om hackers activiteiten te voorkomen; Het aansprakelijkheidsrisico wat wordt gelopen wanneer systemen worden gehackt en/of worden uitgezet.
De beschikbare weerstandscapaciteit is € 18.661.000 en de benodigde weerstandscapaciteit is € 2.346.219 (= 90% * € 2.606.910). Het ratio weerstandsvermogen is 7,9. Dit is een toename ten opzichte van de begroting 2025 (ratio 5,1). Om het weerstandsvermogen te beoordelen heeft het Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de universiteit Twente een normtabel ontwikkeld. Ons weerstandsvermogen krijgt als waardering ‘uitstekend’.
Waardering A B C D E F
Ratio >2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 <0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Financiële kengetallen Om de financiële positie van de gemeente inzichtelijker te maken schrijft het Rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De opgenomen kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven inzicht in de financiële wend- en weerbaarheid. De kengetallen moeten daarbij in samenhang en in onderlinge verhouding beoordeeld worden.