Jaarrekening 2025 Stede Broec definitief 23-06-26 - gewaarmerkt

Jaarrekening 2025

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................................................1 Algemeen .....................................................................................................................................................4 Leeswijzer .................................................................................................................................................4 Kerngegevens ...........................................................................................................................................6 Programma Bestuur en dienstverlening ........................................................................................................7 Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen ................................................................................7 Bestuur en ondersteuning......................................................................................................................7 Regionale samenwerking ......................................................................................................................8 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................................8 Overzicht algemene dekkingsmiddelen

.....................................................................................................9 Overhead ................................................................................................................................................ 10 Vennootschapsbelasting ......................................................................................................................... 10 Onvoorzien ............................................................................................................................................. 10 Met wie werken we samen ......................................................................................................................10 Wat heeft het gekost? .............................................................................................................................11 Verplichte indicatoren..............................................................................................................................14 Programma Ruimte .................................................................................................................................... 15 Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen ..............................................................................

15 Veiligheid ............................................................................................................................................. 15 Openbare ruimte ................................................................................................................................. 15 Verkeer................................................................................................................................................16 Economie, bedrijfsleven en toerisme ................................................................................................... 17 Duurzaamheid ..................................................................................................................................... 18 Afval .................................................................................................................................................... 20 Erfgoed en Monumenten ..................................................................................................................... 20 1

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Milieu ................................................................................................................................................... 21 Ruimtelijke ontwikkeling....................................................................................................................... 21 Begraafplaats ...................................................................................................................................... 24 Met wie werken we samen ......................................................................................................................25 Wat heeft het gekost? .............................................................................................................................25 Verplichte indicatoren..............................................................................................................................30 Programma Samenleving ........................................................................................................................... 31 Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen ..............................................................................

31 Onderwijs ............................................................................................................................................31 Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................................................31 Sociaal Domein ...................................................................................................................................32 Volksgezondheid .................................................................................................................................35 Met wie werken we samen ......................................................................................................................36 Wat heeft het gekost? .............................................................................................................................36 Paragrafen..................................................................................................................................................42 Lokale heffingen......................................................................................................................................42 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................................50 Onderhoud kapitaalgoederen

.................................................................................................................. 56 Financiering ............................................................................................................................................ 60 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................64 Verbonden partijen..................................................................................................................................70 Grondbeleid ............................................................................................................................................ 87 Wet Open Overheid (WOO) .................................................................................................................... 89 Jaarrekening............................................................................................................................................... 90 Waarderingsgrondslagen ........................................................................................................................ 90 Overzicht van baten en lasten en de toelichting ...................................................................................... 95 2

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Balans en de toelichting ........................................................................................................................ 100 Balans ............................................................................................................................................... 100 Toelichting op de balans .................................................................................................................... 102 Rechtmatigheidsverantwoording ........................................................................................................... 118 Overige gegevens: controleverklaring..………………………………………………………………………..118 Bijlagen .......................................................................................................................................................... Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ...........................................................................127 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ..................................................................154

3

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Algemeen Leeswijzer Bij het opstellen van de jaarstukken wordt het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) gevolgd. De jaarstukken bestaan uit:  

het jaarverslag wat weer bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen; de jaarrekening wat bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de balans.

Jaarverslag In de programmaverantwoording wordt voor elk programma beschreven wat is beoogd, wat is bereikt en wat daarvoor is gedaan. De doelstellingen conform de begroting 2025 zijn hierbij leidend. Per programma zijn bij de vraag 'wat heeft het gekost?' de verschillen tussen de begroting 2025 en de realisatie 2025 geanalyseerd. Conform de Financiële verordening gemeente Stede Broec 2025 worden alle afwijkingen ten opzichte van de begroting op zowel de lasten en als de baten groter dan € 20.000 toegelicht. De paragrafen bevatten de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragrafen in de begroting is opgenomen. Jaarrekening De jaarrekening bevat een overzicht van de gerealiseerde lasten en baten per programma en van de balans. Het gerealiseerde resultaat wordt als volgt bepaald:

4

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Onderdeel van de jaarcijfers 2025 zijn ook de algemene dekkingsmiddelen de lasten voor de overhead. De gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen 2025 bedragen € 60.533.000, de gerealiseerde overhead (lasten) bedraagt in 2025 € 8.291.000. De belangrijkste afwijkingen tussen geraamde en gerealiseerde lasten en basten worden in de jaarrekening toegelicht. De balans is een in euro's uitgedrukt overzicht van bezittingen (activa) en schulden en vermogen (passiva). De toelichting op de balans geeft een nadere specificatie van de verschillende activa en passiva en de veranderingen van het verslagjaar daarin. De waarderingsgrondslagen en inzicht in de niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn ook onderdeel van de jaarrekening. Het onderdeel materiële vaste activa wordt in de toelichting op de balans afgesloten met het onderdeel lopende en af te sluiten kredieten (kapitaalwerken). Te denken valt hierbij aan infrastructuur, scholen en andere welzijnsvoorzieningen. Als onderdeel van de jaarstukken zijn twee bijlagen opgenomen. Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen Een overzicht van de specifieke uitkeringen in het kader van het besluit SISA evenals een toelichting daarop. Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld De specificatie van de lasten en baten binnen de programma's ingedeeld in verschillende taakvelden uit het BBV.

5

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Kerngegevens Dit hoofdstuk geeft de ontwikkeling weer van een aantal kerngegevens van de gemeente per 31 december van het jaar. De kerngegevens zijn opgedeeld in de categorieën sociale-, fysieke- en financiële structuur. Kerngegevens gemeente Stede Broec

Werkelijk 2024

Begroting 2025

Werkelijk 2025

22.210

22.350

22.435

- 0 t/m 4 jaar

1.079

1.070

1.085

- 5 t/m 17 jaar

3.172

3.190

3.190

- 18 t/m 44 jaar

6.840

6.906

6.885

- 45 t/m 64 jaar

5.960

5.914

6.000

- 65 jaar en ouder

5.159

5.270

5.275

Aantal leerlingen

4.195

4.023

4.203

- leerlingen basisonderwijs

2.152

1.990

2.111

- leerlingen voortgezet onderwijs

2.043

2.033

2.092

Aantal woonruimten

9.836

9.890

9.920

Oppervlakte gemeente (in hectare)

1.642

1.642

1.642

lasten

74.513

80.126

79.640

baten

77.827

80.929

83.934

saldo voor resultaatbestemming

3.314

803

4.294

683

-484

-1.107

saldo na resultaatbestemming

3.998

319

3.187

belastingopbrengsten

5.956

6.040

6.311

rioolheffing

2.233

1.995

2.247

afvalstoffenheffing

3.485

3.546

3.537

algemene uitkering

48.273

52.630

53.544

Sociale structuur Aantal inwoners waarvan:

waarvan:

Fysieke structuur

Financiële structuur

mutatie reserves

6

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Programma Bestuur en dienstverlening In 2025 is de uitvoering van het coalitieakkoord ‘Samenwerken, Samen leven, Samen ontwikkelen’ verder opgepakt.

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen Hieronder staan de belangrijkste doelen in kaders beschreven. In elk kader staat het doel, wat we hebben bereikt en wat we daarvoor hebben gedaan in 2025. De basis van deze doelen en activiteiten is te vinden in de CUP (college- uitvoeringsprogramma).

Bestuur en ondersteuning Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? In de gemeente Stede Broec vertrouwen bestuur, inwoners en bedrijven elkaar en ze weten elkaar te vinden Inwoners en ondernemers zijn door de organisatie bij diverse projecten en beleid betrokken. Wat hebben we ervoor gedaan? Participatie  Bij verschillende projecten zijn inwoners en belanghebbenden vroegtijdig betrokken (offline en online), bij (nieuw) beleid en/of de uitvoering. Bijvoorbeeld bij de nieuwe woonwijk Silverwoid in Lutjebroek, de ombuigingen en bij het plan verkeersveiligheid Overstort in Grootebroek.  De samenwerking met de JongerenAdviesRaad SED is verlengd voor de periode 2025-2028 om zo jongeren meer te betrekken bij politiek en beleid.  De methodiek voor een participatieaanpak, zoals afgesproken in het manifest Burgerparticipatie, is verder uitgerold in de organisatie.  In 2025 is het proces gestart om te komen tot een participatieverordening (wettelijk verplicht vanaf januari 2027). Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Wij leveren goede, duidelijke en klantvriendelijke hulp aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners We hebben een vervolg gegeven aan het uitvoeringsplan ‘Focus op Dienstverlening’ en met name op het tijdig terugbellen. Verder hebben we ingezet om de oplopende wachttijden door de ‘paspoortenpiek’ te voorkomen.

Wat hebben we ervoor gedaan? Dienstverlening Er is ingezet op het tijdig terugbellen van inwoners en ondernemers. De termijn waarbinnen we terugbellen ligt op gemiddeld drie werkdagen. Dat is ook de belofte die we inwoners doen. De paspoortenpiek hebben we opgevangen door enerzijds de capaciteit te vergroten en anderzijds te zorgen voor meer spreiding door de invoering van een zomer- en wintertarief. Aanvragen zijn binnen de wettelijke termijn afgerond en de wachttijd is beperkt gebleven.

7

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Regionale samenwerking Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Regionale samenwerking is goed en belangrijk. Het versterkt onze bestuurskracht De regionale samenwerking groeit en is ook voor onze gemeente van belang. Op de schaal van NoordHolland Noord (NHN) en Westfriesland zijn in 2025 mooie resultaten behaald. Zo hebben de drie regio’s in NHN en de provincie een onderzoek uitgevoerd naar de versterking van de regionale samenwerking in NHN. Het resultaat is het eindrapport ‘Krachtig Noord-Holland Noord’, waarin een organisatiemodel is voorgesteld waarbij de regionale samenwerking en belangenbehartiging gefaciliteerd wordt. De vervolgstappen hiervoor zijn ingezet. Daarnaast is in 2025 de eerste tranche voor de Regiodeal opengesteld waarbij aanvragen uit alle drie de deelregio's in NHN zijn ingediend. Uit deze eerste lichting zijn lessen getrokken om het proces bij de volgende tranches te verbeteren. Ook heeft er een doorontwikkeling plaatsgevonden van het Ontwikkelperspectief NHN en de Ruimtelijke Agenda Westfriesland, waarbij de ruimtelijke opgaven inzichtelijk zijn gemaakt en plannen voor een goede inrichting van de ruimte opgesteld worden. Tevens is het Pact van Westfriesland herijkt. Hieruit vloeide de Strategische Agenda 2025-2035 voort.

Hierin staan de regionale opgaven die de regio vooruithelpen, maar te omvangrijk of complex zijn voor een lokale aanpak en daarom baat hebben bij samenwerking. Het geeft daarmee richting aan waar we gezamenlijk als Westfriesland voor aan de lat staan. Er is tevens een start gemaakt met het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Als laatste is er gewerkt aan opvolging van het onderzoek dat onderzoeksbureau Twijnstra en Gudde in 2023 gedaan heeft naar de doorontwikkeling van de Regionale Raadsledenbijeenkomsten (RRB). De kwartiermaker heeft haar advies inmiddels uitgebracht en er zijn ter zake raadsvoorstellen vanuit de presidia gedaan. Wat hebben we ervoor gedaan? Regionale samenwerking Zowel bestuurlijk als ambtelijk is een bijdrage geleverd aan deze regionale projecten. Waar nodig nemen we ook de verantwoordelijkheid om als bestuurlijk- en/of ambtelijk opdrachtgever bij te dragen aan de regionale samenwerking. Met provinciale subsidie is een kwartiermaker aangesteld voor de doorontwikkeling van de regionale samenwerking van de gemeenteraden.

Algemene dekkingsmiddelen Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Stede Broec is financieel gezond  We zorgen voor een evenwichtige en haalbare begroting  We doorlopen een proces om de taakstelling van het ravijnjaar in 2026 gedragen in te kunnen vullen

8

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Wat hebben we ervoor gedaan? In het najaar van 2024 heeft uw raad met het oog op de instabiele bijdragen van de rijksoverheid en het vooruitzicht van ravijnjaren de opdracht gegeven aan het college om een ombuigingspakket van € 4 miljoen uit te werken, waarvan € 2,5 miljoen aan structurele ombuigingen gerealiseerd diende te worden. Uw raad gaf daarbij aan dat er ruimte moest blijven voor politieke keuzes. Op basis van uw opdracht zijn in 2025 keuzemogelijkheden uitgewerkt en is een brede inventarisatie gemaakt van potentiële ombuigingen op alle beleidsterreinen. Meerdere sessies, zowel ambtelijk, bestuurlijk als ook participerend met onze inwoners, hebben geleid tot de rapportage “Op weg naar een toekomstbestendige begroting”. Deze rapportage heeft u in de raadsvergadering van juli 2025 vastgesteld. Financiën

Overzicht algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Deze inkomsten zijn vrij te besteden. Het overzicht van algemene dekkingsmiddelen is als volgt:

In € 1.000 Onroerende zaakbelasting (eigendom woningen)

Begroting

Begroting

primitief

na wijziging

Rekening

Saldo 8

4.711

4.851

4.859

Onroerende zaakbelasting (eigendom niet-woningen)

650

678

684

6

Onroerende zaakbelasting (gebruik niet-woningen)

472

519

514

-5

Hondenbelasting

111

121

137

16

Toeristenbelasting

86

86

110

24

Forensenbelasting

10

10

7

-3

48.948

52.630

53.544

914

Gemeentefonds (algemene uitkering) Dividenden en rente op obligaties

155

155

139

-16

Treasury

-940

-645

-496

149

Verhuur gemeente eigendommen

930

918

1.019

101

Opbrengst markt- en standplaatsen

29

29

16

-12

55.162

59.352

60.533

1.182

Totaal

Algemene uitkering 2025 In de primitieve begroting 2025 is uitgegaan van een algemene uitkering met een totale omvang van €48.948.000. Bij de Najaarsnota 2024, Kadernota 2025-2029 en de Najaarsnota 2025 is de raming op basis van onder andere de mei- en septembercirculaires bijgesteld tot een bedrag van € 52.630.000. Deze bijstelling is voor het grootste deel veroorzaakt doordat het Rijk de tekorten van de hervormingsagenda jeugd met betrekking tot 2023 en 2024 incidenteel heeft gecompenseerd. Ook zijn de aantallen van de maatstaven van de algemene uitkering gestegen waardoor Stede Broec een hogere algemene uitkering heeft ontvangen dan waar in de primitieve begroting vanuit is gegaan.

9

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Overhead In de begroting en jaarstukken moet op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) de overhead centraal worden begroot en verantwoord. Onder overhead vallen alle functies die bedoeld zijn om medewerkers in hun dagelijkse werk te sturen en ondersteunen. Zoals leidinggevenden, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting, financiën, en intern toezicht en controle. Het uitgangspunt is dat we de kosten koppelen aan de taken of activiteiten waarvoor ze gemaakt zijn. Volgens de BBV verdelen we de baten en lasten van overhead niet over de verschillende beleidsprogramma's. Voor 2025 bedraagt de totale overhead € 6.879.000. Overhead Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2025

Lasten

8.291

Baten

1.412

Saldo

-6.879

Vennootschapsbelasting De gemeente hoeft geen rekening te houden met een belastinglast over het jaar 2025. Om de last van de vennootschapsbelasting in te kunnen schatten over het jaar 2025 is onderzocht welke activiteiten opbrengsten van derden worden ontvangen en of deze mogelijk zijn te kwalificeren als ondernemingsactiviteiten. De gemeente heeft in 2025 opbrengsten behaald met een aantal activiteiten. Bij deze activiteiten wordt naar onze mening niet voldaan aan de criteria van het fiscale ondernemerschap. Over een aantal van deze activiteiten wordt op dit moment door andere gemeenten geprocedeerd tegen de belastingdienst. Mocht de rechter een voor ons negatieve uitspraak doen, loopt de gemeente Stede Broec een risico dat we deze activiteiten mee moeten nemen in de aangifte.

Onvoorzien De voor 2025 geraamde post onvoorzien van € 15.000 is gedurende het jaar niet aangesproken.

Met wie werken we samen Voor het programma Bestuur en dienstverlening hebben we samen gewerkt met de volgende verbonden partijen:      

SED organisatie, Shared Service Centrum DeSom, Westfries Archief, Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS), Alliander NV en NV Bank Nederlandsche gemeenten (BNG).

Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf "Verbonden Partijen". 10

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Realisatie 2025

Verschil begroting en realisatie 2025

Lasten

12.704

13.784

13.588

-196

Baten

57.761

61.856

62.989

1.133

Resultaat

45.058

48.071

49.400

1.329

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen Werkelijk t.o.v. Begroting (> € 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Bijdrage SED organisatie

603 V

Kapitaallasten

-163 N

Verkiezingen

-21 N

Afdracht leges

46 V

Wachtgeld en APPA

-448 N

Griffie

20 V

Raad

37 V

Treasury

-29 N

BTW suppletie

57 V

BTW specifieke uitkeringen (SPUK) sport

69 V

Overige verschillen

25 V

Totaal lasten:

196 V

Baten: Leges reisdocumenten

-22 N

Toeristenbelasting

24 V

Treasury

178 V

Algemene uitkering

914 V

Overige verschillen

40 V

Totaal baten:

1.133 V

Totaal verschil

1.329 V

11

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Lasten: Bijdrage SED (€ 603.000 voordeel) Vanwege onder andere de kostprijsverhogende BTW is ons netto voordeel 59.000 euro. De bijdrage wordt toegerekend aan de programma’s. Het merendeel van de tussentijdse bijstellingen van de begroting SED wordt verantwoord op programma Bestuur en Dienstverlening, waardoor er bij de afrekening verschuiving tussen de programma's ontstaat. Programma Bestuur en Dienstverlening

603.000 voordeel

Programma Ruimte

360.000 nadeel

Programma Samenleving

184.000 nadeel Totaal

59.000 voordeel

Kapitaallasten (€163.000 nadeel) De kapitaallasten zijn de rente- en afschrijvingslasten. De kapitaallasten worden toegerekend aan de programma's. Stede Broec heeft een totaal voordeel van € 184.000 aan kapitaallasten. Dit komt hoofdzakelijk door het vooruitschuiven van investeringen van riolering, kunstwerken, wegen en onderwijs. Programma Bestuur en Dienstverlening

163.000 nadeel

Programma Ruimte

159.000 voordeel

Programma Samenleving

188.000 voordeel Totaal

184.000 voordeel

Verkiezingen (€21.000 nadeel) Voor een goede verdeling van het aantal kiesgerechtigden per stembureau, is het aantal stemlocaties verhoogd van 10 naar 11. Met de Tweede Kamerverkiezingen waren er voor de eerste keer 11 stembureaus. Een stembureau erbij brengt meer kosten met zich mee, zoals huur locatie, inzet stembureauleden en het aanschaffen van materiaal. De uitgaven voor de verkiezingen zijn daardoor hoger. Afdracht leges (€46.000 voordeel) In het kader van het spreiden van aanvragen voor reisdocumenten is in 2025 een aangepaste tariefstructuur ingevoerd. Gedurende de maanden maart tot en met augustus wordt het maximale tarief gehanteerd, terwijl in de maanden september tot en met februari een korting van € 10,00 geldt. Ondanks deze gemeentelijke korting brengt het ministerie het volledige legesbedrag in rekening. Dit betekent dat een stijging in het aantal aanvragen direct leidt tot hogere uitgaven voor de gemeente. Met de NJN is de afdracht leges bijgeraamd, omdat het aantal aanvragen reisdocumenten hoger ging zijn dan bij de begroting was aangegeven. De realisatiecijfers 2025 laten zien dat deze bijraming te hoog is geweest. Er zijn wel meer aanvragen reisdocumenten geweest, maar de toename van het aantal aanvragen reisdocumenten was minder dan verwacht.

12

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Wachtgeld en APPA (€448.000 nadeel) Bij de berekening van de voorziening wachtgeld en pensioenen voor politieke ambtsdragers wordt jaarlijks rekening gehouden met wijzigingen in de verplichtingen volgens de BBV-regels. Op advies van de commissie BBV is de voorziening dit jaar extra verhoogd, omdat de pensioenen per 1 januari 2028 verplicht worden overgedragen aan het ABP en daarbij de dekkingsgraad van het ABP moet worden gevolgd. Deze aanvullende ophoging passen we ook in de komende jaren toe, zodat de voorziening bij overdracht zo goed mogelijk aansluit en een tekort wordt voorkomen. Griffie (€20.000 voordeel) De loonkosten zijn lager uitgevallen dan geraamd. Nog niet alle beschikbare uren zijn ingevuld. In 2025 is geen gebruik gemaakt van het inhuren van personeel. Raad (37.000 voordeel) De tweede termijn controle jaarrekening 2024 van ETL is geboekt in 2024, terwijl deze normaliter in het nieuwe jaar worden geboekt (€15.000). Daarnaast zijn er minder raads- en commissievergaderingen gehouden waardoor er minder verwerkingskosten van Notubiz waren (€10.000). Treasury (€29.000 nadeel) Er is in 2025 per saldo meer rente betaald dan ontvangen. Hiertegenover staat een voordeel in de programma's op de kapitaallasten. BTW suppletie (€57.000 voordeel) Gemeenten betalen niet in alle gevallen btw. Dit hangt af van de rol waarin de gemeente handelt.

Wanneer de gemeente optreedt als overheid (bijvoorbeeld bij het verlenen van vergunningen), is geen btw verschuldigd. Wanneer de gemeente economische activiteiten verricht (zoals het verhuren van vastgoed of het organiseren van een markt), kan wel btw van toepassing zijn. Daarnaast kan btw in sommige gevallen via het btw-compensatiefonds worden teruggevraagd. Door deze verschillende regimes kan het voorkomen dat achteraf correcties nodig zijn. Een btw-suppletie is een correctie op eerder ingediende btw-aangiften. Als achteraf blijkt dat te veel btw is betaald, kan dit via een suppletie worden teruggevraagd. In dit geval leidt dat tot een voordeel. BTW specifieke uitkeringen (SPUK) sport (€69.000 voordeel) Het BTW nadeel van de SPUK sport regeling wordt verantwoord op de taakvelden in overige programma's. Baten: Leges reisdocumenten (€22.000 nadeel) In 2025 is gestart met een gereduceerd tarief voor reisdocumenten in de periode september tot en met februari. Omdat nog niet goed kon worden ingeschat welk effect het invoeren van een gereduceerd tarief zou hebben op de opbrengsten van de reisdocumenten, hebben we de legesopbrengsten met de NJN bijgeraamd. De reële cijfers van 2025 laten zien dat deze bijraming te hoog is geweest. Er zijn wel meer aanvragen reisdocumenten geweest, maar de toename was minder dan verwacht.

Toeristenbelasting (€24.000 voordeel) De overschrijding betreft de minder opbrengsten over 2024 (€ 43.000) en de opbrengsten over 2023 (€50.000) die pas begin 2025 zijn opgelegd. Daarnaast zit een verschil van het opgenomen nog te ontvangen bedrag 2025 (€104.000) tov de begroting 2025 (€ 86.000). Het verschil tussen deze (€ 17.500) kan pas in 2026, als de aanslagen 2025 worden opgelegd, worden vastgesteld. Treasury (€178.000 voordeel) Er is meer rente ontvangen dan verwacht. 13

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Algemene uitkering (€914.000 voordeel) De algemene uitkering wordt berekend op basis van maatstaven. Eén van de maatstaven die van invloed is op de algemene uitkering is de maatstaf “Huishoudens met lage inkomens met drempel”. Over deze maatstaf is veel onduidelijkheid. Op 9 december 2025 is een lijst door het CBS gepubliceerd met de definitieve aantallen van deze maatstaf voor het jaar 2023. Het jaar 2023 heeft invloed op de algemene uitkering van 2024 en 2025. Voor 2024 hebben wij inmiddels een nabetaling ontvangen van € 408.000. Deze is hiermee nu definitief geworden. Deze kon niet meer worden bijgeraamd. Ook voor het jaar 2025 geeft het Rijk voor deze maatstaf een positieve bijstelling aan van € 362.000. Echter lijkt deze te komen doordat het Rijk een afronding niet juist toepast. Mocht deze toch definitief worden dan zal ook deze onderdeel worden van de verschillenanalyse tussen de begroting en de jaarrekening. Verder heeft de decembercirculaire met diverse kleine aanpassingen een voordeel van € 88.000 gegeven die niet meer konden worden bijgeraamd en hebben we nog een afrekening ontvangen van de algemene uitkering welke betrekking heeft op eerdere jaren.

Verplichte indicatoren Hieronder staan de verplichte beleidsindicatoren voor programma Bestuur en dienstverlening. Deze staan op de website https://www.waarstaatjegemeente.nl. De indicatoren laten ons zien of we beter of slechter presteren dan andere gemeenten. Indien nodig gebruiken we de resultaten om onze bedrijfsvoering te verbeteren. Meer details hierover staan in de paragraaf ‘Bedrijfsvoering’. Naam indicator

Eenheid

Bron

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

SED organisatie

2021

2022

2023

2024

2025

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

SED organisatie

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten extern *)

SED organisatie

*

*

*

*

*

SED organisatie

*

*

*

*

*

Overhead

% van totale lasten

SED organisatie

*) De indicatoren zoals deze hier zijn weergegeven, kunnen alleen worden berekend voor gemeenten waarbij de ambtelijke ondersteuning niet is uitbesteed. In het geval van Stede Broec is de ambtelijke ondersteuning ondergebracht bij de SED organisatie. Wanneer deze indicatoren worden berekend, geeft dit een afwijkend beeld ten opzichte van andere gemeenten. Daarom zijn deze indicatoren niet ingevuld.

14

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Programma Ruimte Het programma Ruimte gaat over nieuwe uitdagingen en het beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving in onze gemeente. We pakken verschillende uitdagingen in de leefomgeving zoveel mogelijk tegelijk aan. Er zijn doelen voor nieuwe ontwikkelingen, zoals woningbouw. En we houden rekening met het totale beheer en de veiligheid van de leefomgeving. In dit programma laten we zien wat we in 2025 met de beschikbare middelen hebben gedaan en wat we daarvan verwachten. De onderwerpen zijn:     

Ruimtelijke ontwikkeling Openbare ruimte Veiligheid Economie Duurzaamheid en milieu

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen Hieronder staan de belangrijkste doelen in kaders beschreven. In elk kader staat het doel, wat we hebben bereikt en wat we daarvoor hebben gedaan in 2025. De basis van deze doelen en activiteiten is te vinden in de CUP (college- uitvoeringsprogramma).

Veiligheid Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Stede Broec is een veilige gemeente waar het voor iedereen prettig wonen en werken is We hebben gewerkt aan het Integraal veiligheidsplan 2023-2026. Wat hebben we ervoor gedaan? Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Door zichtbare en meer gerichte handhaving is ingezet op probleem- en/of aandachtsgebieden. We hebben uitvoering gegeven aan het Integraal veiligheidsplan en hebben de onderwerpen hieruit opgepakt, uitgevoerd en uitgerold.

Openbare ruimte Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Stede Broec is een leefbare, groene en goed onderhouden gemeente De beeldkwaliteit is in 2025 gestegen naar een C niveau, dit is nog niet het gewenste niveau. Door de aanbesteding van diverse percelen en de aanpak van reconstructies zal de stijgende lijn worden voortgezet. Wat hebben we ervoor gedaan? Kunstwerken In 2025 is de laatste hand gelegd aan groot onderhoud van 2 bruggen in de Raadhuislaan. Tevens is de brug in de Platanenlaan vervangen. Nieuwe brugdekken en leuningen zijn aangebracht op 4 bruggen in Zesstedenpark, Nijenburg, Nuwendoorn en Op den Hoef. In de Parklaan te Lutjebroek is een vaarduiker aangelegd. Voorts is het hijsframe van de Overhaal voorzien van extra verticale geleidingstangen, waardoor de veiligheid van de installatie is vergroot. Bij de Traanbok is de beschoeiing vervangen. In de Broekerhavenweg / Bakkerstraat zijn een damwand en steiger vervangen. 15

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Openbaar groen Voor het vergroten van de biodiversiteit zijn er stroken ingezaaid met inheems kruiden- en bollenmengsels zoals langs de Stede Broecweg. Ook werd er extra gesnoeid in de noordelijke- en zuidelijkgroenstroken ten behoeve van de biodiversiteit. In de regio is een toename van iepenziekte geconstateerd. Hoewel het aantal van vijf aangetaste bomen in het buitengebied momenteel beperkt is, wordt voor de komende jaren een verdere toename verwacht. In 2025 zijn 108 nieuwe bomen aangeplant. Ook zijn de plantvakken die aan een reconstructie toe zijn geïnventariseerd en gecategoriseerd op kwaliteitsniveau. Vanuit deze inventarisatie is er een plan opgesteld om de noodzakelijke reconstructies in de komende drie jaar verder uitvoering aan te geven. In 2024 is aanbesteding voor een integraal bestek groen onderhoud op de markt gezet. In 2025 zijn er twee inschrijvers geweest die ruim boven de begroting uitkwamen. Er is er nu voor gekozen om het groenonderhoud in kleinere percelen op de markt te zetten. De verwachting is dat deze in het tweede kwartaal van 2026 kan worden afgerond. Omdat er geen integraal bestek is, zijn niet alle geplande reconstructies en herplantingen uitgevoerd en is er onderschrijding van 4.75% geconstateerd. Openbare verlichting De openbare verlichting in de wijken Princenhof zijn vervangen (uitloop 2024). Betreft o.a.

de straten Bourgondiëweg, Graaf Willemstraat en Hertog Albrechtstraat. De openbare verlichting vervangen 2025 is aanbesteed en wordt in 2026 uitgevoerd. Tevens is er kabel- en kast vervanging en reconstructies uitgevoerd om veilig werken aan de elektrische installaties te waarborgen en de openbare verlichting te laten functioneren. Onder andere Pastoor Gielenstraat te Lutjebroek. Waterwegen en baggeren In 2025 is de beschoeiing van Pad van Amiens vervangen en waar nodig aangepast. Tevens is de beschoeiing aan de Zwanenbloem vervangen, en is een nieuwe houten damwand aangebracht bij de 1e Rozenstraat. In 2025 is ook gebaggerd een deel van de 8,2 km vaarwegen die na de Overdracht Stedelijk Water van de gemeente aan HHNK, nog door de gemeente Stede Broec moet worden gebaggerd. Voorts is aan de grens met gemeente Medemblik, Grootslag de Weelen, in samenwerking met die gemeente en het Recreatieschap WF, bij ’t Valkje, beschoeiing aangelegd en gebaggerd. In 2025 zijn bermsloten niet gebaggerd, in een cyclus van 7 jaar is 2025 het jaar waarin deze activiteiten niet plaatsvinden.

Verkeer Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? In Stede Broec hebben we een goed, veilig en bereikbaar wegennetwerk met een goede doorstroming Het verkeersareaal is geïnventariseerd en op orde gebracht. We hebben samen met de inwoners uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma verkeer. Wat hebben we ervoor gedaan? Verkeer  Vanuit het verkeersuitvoeringsplan is er uitvoering gegeven aan:  De Raadhuislaan heeft brede fietsstroken gekregen conform de richtlijnen van gebiedsonsluitingsweg 30 km.  De rijbaan van de Overstort is versmald en is aangelegd conform de richtlijnen van een erftoegangsweg 30 km.  Er zijn er diverse campagnes gevoerd met betrekking tot verkeersveiligheid. Zoals Licht aan, weer naar school en ook de moddercampagne. 16

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

 

De uitkomsten van het onderzoek Noord/Zuid verbinding zijn gepresenteerd en toegevoegd aan de regionale agenda mobiliteit. De herinrichting van het lint is gepresenteerd en de voorbereiding voor de aanpassingen zijn gestart. De subsidie voor het eerste traject (PJ Jongstraat/Zesstedenweg) is gehonoreerd door de Provincie.

Wegen Er zijn in 2025 onderhoudswerkzaamheden gerealiseerd om de wegen op niveau B te houden en achterstand in onderhoud weg te werken. Het betreft asfaltwegen en elementenverhardingen. De volgende onderhoudswerkzaamheden zijn in 2025 verricht.         

Vervangen bermverharding Geerling. Aanpassingen Parklaan Lutjebroek. Reconstructie Raadhuislaan.* Overstort reconstructie fase 1.* Asfaltschadeherstel. Draagkrachtmetingen asfaltwegen. Vervolgonderzoeken draagkrachtmetingen. Koppel straatmakers voor klein onderhoud. Aanleg enkele op/afritjes toegankelijkheid.

*Door de werkzaamheden aan de Raadhuislaan en de Overstort is het onderhoud aan de Silverhof, Achter Het Rad en de Platanenlaan doorgeschoven naar 2026.

Economie, bedrijfsleven en toerisme Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Stede Broec heeft een bloeiende lokale economie  We zijn verder gegaan met het stimuleren van een gezond en levendig bedrijfsleven met een actieve winkeliersvereniging, LTO en de bedrijvengroep Stede Broec.  We hebben de samenwerking op het gebied van toeristische promotie regionaal verder uitgewerkt. Wat hebben we ervoor gedaan? Economie  De samenwerking met de ondernemersverenigingen is gecontinueerd.  Via een Congres Veilig Ondernemen is de bewustwording over cybercrime en AI vergroot onder de ondernemers in SED verband.  KVO – KVO Streekhof is in 2025 gecontinueerd met alle samenwerkingspartners.  KVO- Centrale Zone is in 2025 niet gecontinueerd. In plaats daarvan organiseren we een 1 tot 2 keer per jaar een schouwronde op het bedrijventerrein met een aantal vakdisciplines.  We hebben actief ingezet op het aanbieden van energiescans en werkten we samen met experts en ondernemers aan het oplossen van knelpunten voor verduurzaming en/of energie.  Het ondernemersklimaat hebben we gestimuleerd via het budget Regionaal Economische Agenda (REA). We droegen daarmee bij aan projecten die de economie stimuleren zoals Talent Academy, Greenport Noord-Holland Noord, toeristische promotie van de regio Westfriesland en het Startersloket Westfriesland.

 We hebben ondernemers ondersteuning geboden via het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord op het gebied van financiering, verduurzaming, innoveren, digitaliseren.  Op regionaal niveau hebben we de ontwikkelingen en initiatieven afgestemd op het gebied van bedrijventerreinen, winkelgebieden, agrarische sector en huisvesting van buitenlandse werknemers. 17

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden



Met de uitvoering van het accountplan hebben we verder kennisgemaakt met het bedrijfsleven en is het relatienetwerk versterkt. We hebben actief bedrijven bezocht en waren aanwezig bij bijeenkomsten georganiseerd door ondernemersverenigingen.

We hebben het toeristisch product op de volgende wijze versterkt::   



We hebben proactief relatienetwerk onderhouden met de toeristische en recreatievondernemers (o.a. door organiseren van ondernemersontbijt); We hebben een eigen toeristische papieren plattegrond van Stede Broec uitgegeven en verspreid. De toeristische marketing voor de regio Westfriesland hebben we gestimuleerd: - via het opnieuw verspreiden van het magazine ‘Beleef Westfriesland’; - via de website www.beleefwestfriesland.nl, de uitagenda hebben we de socials gepromoot (o.a. tijdens IronMan); Samen met de 6 gemeenten hebben we een Europese aanbesteding uitgevoerd voor het aantrekken van een marketingbureau voor de promotie van Beleef Westfriesland tot en met 2028; - vanaf juli is de samenwerking met Bureau Insiders gestart; - we hebben de Nieuwe strategische Visie voor de toeristische promotie van Westfriesland opgesteld i.s.m. diverse stakeholders.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Westfriesland is een levendige, aantrekkelijke en duurzame regio We hebben gestimuleerd dat er vanuit Stede Broec initiatieven komen die bijdragen aan de leefbaarheid van Westfriesland. Wat hebben we ervoor gedaan? LEADER We hebben de werkwijze van de Lokale Actiegroep (LAG) en de LEADER-coördinatoren meer onder de aandacht gebracht in gesprekken en via de gemeentelijke communicatiekanalen. Hierbij richten we ons op de begeleiding van initiatiefnemers van idee naar aanvraag en van aanvraag naar uitvoering. In 2025 hebben diverse Westfriese projecten akkoord gekregen van de Lokale Actiegroep voor een LEADER subsidie, waaronder het 'Vereenigingsgebouw' in Bovenkarspel.

Duurzaamheid Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Stede Broec is een duurzame gemeente met aandacht voor de unieke identiteit van de wijken  We hebben bijgedragen aan de energievisie 2.0 Noord-Holland Noord (NHN). Deze schetst de strategische richting voor de regio en de toekomst van de gemeente. We beschikken hiermee over een beeld van de energievraag en aanbod die op ons af komt.  We hebben de voorbereidingen gedaan om in 2026 de vernieuwde Transitievisie Warmte (TVW), het warmteprogramma, te kunnen vaststellen. Dit heeft geresulteerd in een door het college vastgestelde bestuursopdracht. Daarnaast zijn bestuursopdrachten vastgesteld voor het aardgasvrij maken van twee woonwijken.  We hebben de middelen gebruikt uit het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) en de Specifieke Uitkering (SPUK) voor het aanpakken van de energiearmoede met energiebesparende maatregelen. We hebben 347 woningen geïsoleerd, waarmee de uitvoering ruimschoots op schema ligt. Ook hebben we het veldwerk voor het Soortenmanagementplan afgerond dat nodig is als randvoorwaarde voor uitvoering van het NIP.

18

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden



In 2025 zijn we verder gegaan met het zoeken naar collectieve oplossingen op het stroomnet. Omdat een grotere schaal bij onderstation Enkhuizen relevant bleek, hebben we de lopende samenwerkingsinitiatieven samengevoegd tot een SED breed samenwerkingsinitiatief, waarin 25 bedrijven samenwerken die zowel niet als wel gebonden zijn aan een bedrijventerrein.

Wat hebben we ervoor gedaan? Bedrijvenaanpak duurzaamheid In 2025 organiseerden we meerdere ondernemersbijeenkomsten rond het thema energie. We voerden in totaal 41 energiescans uit bij bedrijven, zowel op bedrijventerreinen als daarbuiten, waaronder bedrijven die moesten voldoen aan de energiebesparingsplicht. Daarnaast startten we, voortbouwend op de samenwerking op bedrijventerrein Centrale Zone, een SED-breed onderzoek naar collectieve oplossingen op het stroomnet bij onderstation Enkhuizen. Aan dit onderzoek nemen 25 bedrijven met een grootverbruikaansluiting deel. Energievisie 2.0 Gezamenlijk met Provincie, netbeheerders en stakeholders brachten we in beeld welke energievraag en aanbod er op ons afkomt. Dit zal steeds worden bijgesteld aan de hand van nieuwe ontwikkelingen. Uiteindelijk wordt er voor heel Noord-Holland een programmering van het energiesysteem gemaakt. Daarvoor zijn we in 2025 gestart met het ontwerpen van een nieuw, flexibel energiesysteem, waarin meerdere soorten energie (elektriciteit, warmte, waterstof), energieopslag en het omzetten van energievormen een plek hebben. Dit is een complexe opgave en gaat over meerdere jaren plaatsvinden. Nationaal isolatie programma We hebben in 2025 stevig ingezet op het verduurzamen van bestaande woningen.

Met de lokale isolatieaanpak zijn inwoners actief ondersteund bij het treffen van isolatiemaatregelen, waarbij speciale aandacht is uitgegaan naar huishoudens met een verhoogd risico op energiearmoede. De combinatie van financiële ondersteuning en ontzorging heeft geleid tot een groeiend bereik onder inwoners en een zichtbare toename van het aantal uitgevoerde maatregelen. De doelstelling was om tot december 2026 381 woningen te isoleren. Eind 2025 staat de teller op 347 geïsoleerde woningen. Daarmee ligt de uitvoering voor op schema. Een randvoorwaarde om het Nationaal isolatie Programma (NIP) uit te kunnen voeren is het opstellen van een Soorten managementplan. We hebben in 2025 het ecologisch (veld)onderzoek voor het Soorten Managementplan afgerond. Met het onderzoek is de aanwezigheid van huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen binnen de gemeente in kaart gebracht. Dit maakt inzichtelijk hoeveel nest- en kraamkasten per wijk nodig zijn om aan de voorwaarden van een (pre) SMP vergunning te voldoen. Hiermee is volgens planning de basis gelegd voor de uitvoering van het plan in 2026. RES 2.0 De ambitie voor het opwekken van duurzame energie in Noord-Holland Noord is 3,6 terawattuur in 2030 . In 2025 hadden we 60 procent van deze ambitie bereikt. Voor Westfriesland geldt een ambitie van 0,7 terawattuur in 2030.

In 2025 hadden we daarvan 38 procent gerealiseerd In 2026 zal er weer opnieuw gekeken worden wat er na 2030 gedaan moet worden om de energietransitie te versnellen.

19

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Warmte transitie bestaande omgeving Voor het opstellen van het warmteprogramma is een bestuursopdracht vastgesteld. Voor het benodigde externe advies is een opdracht opgesteld. Deze wordt in 2026 aanbesteed. Met het Warmteprogramma wordt ook een bronnenstrategie opgesteld. Voor het opstellen van het Warmteprogramma heeft de Rijksoverheid de termijn verruimd t/m 31 december 2027. Voor de wijken Princenhof en plan Zuid is een bestuursopdracht gegeven om een Wijkuitvoeringsplan te maken. Hiervoor is een opdracht voor externe ondersteuning gemaakt. Met de uitvoering wordt begin 2026 een start gemaakt. Het onderzoek naar de mogelijkheid van een Geothermiebron in Drechterland zit in de onderzoeksfase. De ontwikkelaar van de bron is in gesprek met de ontwikkelaar van de nieuwbouw locatie Silverwoid. Er wordt onderzocht of warmtelevering naar de huizen van Silverwoid haalbaar is. Daarnaast blijft de ontwikkelaar van de bron, ook met enkele bedrijven en de gemeente in gesprek om de kansen voor de warmtelevering aan de bedrijven en woonhuizen te onderzoeken.

Afval Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Stede Broec heeft een goed werkende afvalinzameling en –verwerking, met een goede keuze tussen dienstverlening, kosten en milieuresultaat We hebben alle acties uitgevoerd uit het Afvalbeleidsplan die gepland stonden voor 2025. En de beoogde 140 kg restafval per inwoner per jaar is gehaald. Wat hebben we ervoor gedaan? Afvalinzameling We hebben uitvoering gegeven aan de acties uit het Afvalbeleidsplan. Daarbij is de gewenste 140 kg restafval per inwoner per jaar gerealiseerd. Ook zijn nieuwe GFE cocons (containers voor groente-, fruit- en etensresten) geplaatst bij de hoogbouw en is de inzameling, communicatie en samenwerking met HVC verbeterd.

Erfgoed en Monumenten Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Met ons erfgoedbeleid bevorderen we saamhorigheid, verhogen we het woonplezier en versterken we de lokale identiteit We zijn verder gegaan met de uitvoering van het in 2023 vastgestelde erfgoedbeleid. Wat hebben we ervoor gedaan? Erfgoedbeleid In 2025 is er een start gemaakt met het aanwijzen van de Kolk als beschermde dorpsgezicht, waarbij geldt dat de inbedding van deze bescherming een plek gaat krijgen in het omgevingsplan. Daarnaast is een start gemaakt met het opstellen van de uitvoeringsrichtlijnen voor de juiste uitvoering van werkzaamheden aan een beschermd monument. Ook zijn het afgelopen jaar 5 objecten onderzocht op mogelijke te beschermen monumentale waarden. In overleg met de eigenaren heeft dit nog niet tot een aanwijzing geleid. Tot slot zijn in 2025 twee educatieve projecten over erfgoed ondersteund met subsidie.

20

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Milieu Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Een duurzame bodemkwaliteit en voorkomen dat er risico’s voor de gezondheid en het milieu ontstaan We hebben gewerkt aan betere monitoring van het grondwaterpeil. Wat hebben we ervoor gedaan? Overdracht bodemtaken We hebben actief bijgedragen aan een duurzame bodemkwaliteit door gericht toezicht en beheer. Zo hebben we:   

Toezicht gehouden op grondstromen en de toepassing van grond, waardoor alleen schone en geschikte grond is gebruikt en nieuwe bodemverontreinigingen zijn voorkomen. Bodemonderzoeken beoordeeld, zodat plannen en werkzaamheden in de gemeente voldoen aan de kwaliteitsnormen. Toezicht gehouden bij bedrijven om te controleren of bodembeschermende maatregelen correct worden toegepast. Hierdoor hebben we risico’s op nieuwe verontreinigingen beperkt.

Daarnaast hebben we ervoor gezorgd dat bestaande bodem- en grondwaterverontreinigingen worden opgeruimd of goed beheerd. Hiermee beschermen we de leefomgeving én voorkomen we dat problemen zich in de toekomst verder ontwikkelen. De uitvoering van deze bodemtaken hebben we volledig overgedragen aan de omgevingsdienst. Dit was nodig vanwege de specialistische kennis die daarbij komt kijken en om efficiënter te kunnen werken. Door deze overdracht is versnippering voorkomen. De omgevingsdienst legt jaarlijks verantwoording af over alle uitgevoerde milieutaken. In 2025 is een grondwatermeetnet aangelegd om het grondwaterpeil in bewoonde gebieden beter te kunnen monitoren.

Ruimtelijke ontwikkeling Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Een gelijk verdeelde woningmarkt, met woningen die passen bij de wensen. Nu en in de toekomst  Er is breed draagvlak gecreëerd voor de toekomstige woningbouwopgave. Raad en stakeholders zijn op één lijn gebracht over de prioriteiten voor het nieuwe Woonprogramma (vaststelling begin 2026).  Er zijn 90 nieuwe koopwoningen/appartementen toegevoegd in 2025. Er zijn 60 nieuwe huur woningen/appartementen, waarvan 48 sociale huurwoningen/ appartementen. Wat hebben we ervoor gedaan? Woningbouwprojecten Nijevoert Het haalbaarheidsonderzoek is samen met de ontwikkelaars uitgevoerd en afgerond. Gelet op de gemeentegrens overstijgende integrale woningbouwontwikkeling is een samenwerkingsovereenkomst met de gemeente Enkhuizen. De eerste voorbereidende werkzaamheden zijn gestart, met het uitvoeren van archeologisch onderzoek. Met de ontwikkelaars hebben we de noodzakelijke onderzoeken uitgevoerd en een start gemaakt met het opstellen van het omgevingsplan. Samen met ontwikkelaars zijn de voorbereidingen voor het sluiten van de anterieure overeenkomst afgerond. Voor de hoofdontsluiting van Nijevoert op de N505 is WoKT-subsidie (Woningbouw op Korte Termijn) aangevraagd en toegekend.

De leden van de klankbordgroep, bewoners, gemeenteraad en bedrijven zijn door middel van bijeenkomsten, nieuwsbrieven en de website op de hoogte gebracht van de voortgang. 21

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Silverwoid In januari 2025 is het formele begin van de gebiedsontwikkeling gemarkeerd. Vervolgens heeft de gemeenteraad in juni 2025 het ambitiedocument goedgekeurd. Dit document is tot stand gekomen na een uitgebreide participatie met bewoners en stakeholders en vormt de basis voor de verdere uitwerking van het plan. Momenteel werken wij, samen met de ontwikkelaar en omwonenden, aan het stedenbouwkundig plan en het beeldkwaliteitsplan. Deze plannen geven richting aan de toekomstige inrichting van het gebied en waarborgen de gewenste ruimtelijke kwaliteit. Naar verwachting worden beide plannen in het tweede kwartaal van 2026 ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Na deze vaststelling starten wij met het opstellen van het omgevingsplan, waarmee de juridische basis voor de uitvoering van de gebiedsontwikkeling wordt gelegd. Politiebureau Met het oog op herontwikkeling is verplaatsing van de zendmast noodzakelijk. Wij zijn hierover in gesprek gegaan met de betrokken partijen en hebben overleg gevoerd met onder andere Vodafone en C2000 (Politie) over de mogelijkheden en voorwaarden voor verplaatsing van de zendmast. Daarnaast zijn in het afgelopen jaar de begeleiders van de Oekraïense kinderen tijdelijk gehuisvest in het bestaande vastgoed. Dit heeft ook dit jaar bijgedragen aan een rendabele exploitatie.

Herontwikkeling Hertog Albrechtstraat In 2025 zijn 30 sociale huurappartementen gerealiseerd en opgeleverd. Deze woningen zijn inmiddels in gebruik genomen door bewoners, waarmee een belangrijke bijdrage is geleverd aan het vergroten van het aanbod betaalbare huisvesting. Het project sluit aan bij de gemeentelijke doelstellingen om de woningvoorraad te verduurzamen en sociale cohesie in de wijk te versterken. Zesstedenweg 91-107 Het bestemmingsplan voor het realiseren van 6 vrijstaande woningen is vastgesteld. De omgevingsvergunning is nog niet aangevraagd. De civieltechnisch voorbereidende werkzaamheden voor het Definitief Ontwerp (DO) zijn gestart. Sport- en recreatielandschap Tennisvereniging Grootslag en handbalvereniging Excelsior 53 hebben in samenwerking met voetbalvereniging De Zouaven het initiatief genomen om verplaatsing naar het sportlandschap met een nieuwe gezamenlijke accommodatie op haalbaarheid te laten onderzoeken. We hebben de projectopdracht “Sportlandschap haalbaarheidsonderzoek fase 1” vastgesteld en het haalbaarheidsonderzoek opgestart. Wijzend 10 Het principeverzoek voor de bouw van 5 vrijstaande woningen aan de Wijzend 10 is door ontwikkelaar ingediend.

Molenwiek- Boerhaaveplein/ gebiedsontwikkeling Zuid Door de toekomstige ontwikkelingen in samenhang te beschouwen, kan worden gekomen tot een optimale aanpak voor zowel de inhoudelijke invulling als de volgordelijkheid van werkzaamheden. Daarbij worden koppelkansen meegenomen die bijdragen aan een kwaliteitsimpuls voor de wijk. In dit proces wordt aandacht besteed aan het ruimtelijke, maatschappelijke en financiële kader. In december 2025 heeft de raad een incidenteel budget van € 99.120 beschikbaar gesteld voor het opstellen van een strategisch kader voor de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied Molenwiek– Boerhaaveplein. 22

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Flexwoningen We zijn in 2025 gestart met het onderzoek of er mogelijkheden bestaan om flexwoningen in Bovenkarspel te realiseren. Op dit moment bevinden we ons nog in een oriënterende fase. Er is nog een concreet plan of locatie vastgesteld. Zodra er een duidelijk beeld ontstaat van de mogelijkheden, worden vervolgstappen gezet, zoals een locatiestudie, planning, participatie en besluitvorming. De beleidsregels voor Generatiewonen en Woningsplitsing gemeente Stede Broec zijn vastgesteld. Hiermee is het mogelijk om de bestaande woningvoorraad beter te benutten en zo bij te dragen aan het terugdringen van het woningtekort. Woningmarkt  We hebben, in samenwerking met De Woonschakel en de huurdersraad, uitvoering gegeven aan de prestatieafspraken.  We hebben een start gemaakt met het opstellen van het nieuwe Woonprogramma. Dit programma sluit aan op de Omgevingsvisie en borgt de gemeentelijke doelen voor de komende jaren.  We hebben een ‘Avond van het Wonen’ georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst is input opgehaald bij stakeholders en de gemeenteraad. Deze prioriteiten zijn verwerkt in het conceptwoonprogramma. Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Het Centrum is een gezellig ontmoetingsplein Het Centrum verder ontwikkelen tot een goede woon en verblijfplek waar het gezellig vertoeven is en elkaar te ontmoeten.

Wat hebben we ervoor gedaan? Centrum De Middend 1-3&5 De omgevingsvergunning de Middend 1-3&5 is verleend. De sloop, nieuwbouw en herinrichting van de openbare ruimte zijn eind 2025 opgestart. De leden van de denktank, omwonenden en ondernemers zijn door middel van bijeenkomsten, nieuwsbrieven en de website op de hoogte gebracht van de voortgang. Met de nieuwbouw wordt ruimte voor horeca, dienstverlening en appartementen toegevoegd aan het centrumgebied. Fase 5 De uitgangspunten voor de herontwikkeling van fase 5 zijn vastgesteld. Samen met de beoogd ontwikkelaar zijn de eerste verkenningen om te komen tot een ontwerp uitgevoerd. Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Stede Broec heeft een vastgestelde Omgevingsvisie De omgevingsvisie is in januari 2026 vastgesteld. Wat hebben we ervoor gedaan? Omgevingsvisie  Er is een advies opgesteld door de Commissie Milieu-effectrapportage (MER) voor de omgevingseffectrapportage.  Er is een aanvullende Omgevingseffectrapportage opgesteld (07 juli 2025).  We hebben informatieavonden georganiseerd voor de raad.  De Omgevingsvisie is op basis van de zienswijzen na de ter inzage legging, de informatieavond voor de raad en reacties van het College aangevuld of aangescherpt.

23

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

 

Er is een nota beantwoording zienswijzen ontwerp-Omgevingsvisie, Omgevingseffectrapportage en Participatierapport opgesteld (13 mei 2025 – redactioneel aangepast 4 juni 2025- aangepast 6 november 2025). We hebben zienswijzen ontvangen, de nota van beantwoording zienswijzen is in januari 2026 door de raad vastgesteld.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Westfriesland in de top 10 beste woonregio’s van Nederland  In 2025 is de realisatie van de woningbouwopgave onverminderd voortgezet. We hebben gewerkt aan een gevarieerd en duurzaam woonaanbod dat aansluit bij de behoefte van diverse doelgroepen, zoals vastgelegd in de Woondeal.  We hebben ingezet op het toekomstbestendig maken van de bestaande woningvoorraad, met aandacht voor verduurzaming en leefbaarheid.  We hebben de randvoorwaarden versterkt om langer zelfstandig wonen mogelijk te maken door regionale afstemming over woonzorgconcepten. Wat hebben we ervoor gedaan? Woonakkoord  We meermaals bij regionale versnellingstafels aangesloten met ontwikkelaars, corporaties en de provincie. Hierin zijn knelpunten besproken en oplossingen gezocht om de realisatie van de Woondeal-opgave op tempo te houden.  We hebben het flexibele regionale afwegingskader toegepast bij nieuwe initiatieven. Hiermee zijn nieuwbouwplannen regionaal afgestemd.  We hebben de vertaalslag gemaakt van regionale opgaven naar lokaal beleid. Er is een start gemaakt met het nieuwe woonprogramma (vaststelling begin 2026), waarbij tijdens een ‘Avond van het Wonen’ input is opgehaald bij regionale stakeholders en de raad om de uitvoeringskracht te vergroten.

Begraafplaats Wat wilden we bereiken en wat hebben we bereikt? Zorgen voor goed, efficiënt en respectvol beheer van de begraafplaats In 2025 zijn de taken en verantwoordelijkheden belegd bij de juiste afdelingen. Er is gestart met de inventarisatie van de beschikbare ruimte. Wat hebben we ervoor gedaan? Begraafplaats Er zijn belangrijke stappen gezet om de begraafplaatsadministratie te actualiseren en een beter overzicht te creëren van de beschikbare ruimte op de begraafplaatsen.

24

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Met wie werken we samen Voor het programma Ruimte hebben we samen gewerkt met de volgende verbonden partijen:       

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, Archeologie West-Friesland, WerkSaam Westfriesland, Recreatieschap Westfriesland, Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord en Afvalbeheer Westfriesland (ABWF)

Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf "Verbonden Partijen".

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2025

Begroting na wijziging 2025

Realisatie 2025

Verschil begroting en realisatie 2025

Lasten

16.999

21.403

19.992

Baten

6.405

10.103

9.836

-266

-10.594

-11.301

-10.156

1.145

Resultaat

-1.411

25

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Toelichting op afwijkingen Toelichting afwijkingen Werkelijk t.o.v. Begroting (> € 20.000)

Bedrag

V/N

Lasten: Bijdrage SED organisatie

-360 N

Kapitaallasten

159 V

Overhevelingsbesluit 2026

728 V

Openbare orde en veiligheid

147 V

Wegen onderhoud

91 V

Wegen/verhardingen: reiniging en onkruidbestrijding

-23 N

Gladheidbestrijding

29 V

Bruggen onderhoud