Begroting 2024

Iedere houder van een hond ontvangt een aanslag hondenbelasting. De hoogte van de aanslag hondenbelasting is afhankelijk van het aantal honden dat de belastingplichtige heeft.

39

Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven van degene die voor zichzelf of voor zijn gezin meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning beschikbaar houdt zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben. Onder gemeubileerde woningen vallen ook zomerhuisjes, chalets en caravans. Als uitgangspunt geldt dat de opbrengsten in 2024 met 3,5% stijgen. Toeristenbelasting Toeristenbelasting is bedoeld om mensen die wel gebruik maken van de gemeente maar geen inwoner zijn, mee te laten betalen aan de gemeentelijke voorzieningen. De inkomsten die gegenereerd worden uit de heffing komen ten gunste van de algemene middelen. De belasting wordt geheven van degene die verblijf biedt. De aanbieder kan dit bij degene die overnacht in rekening brengen. Door het uitvoeren van controles worden de aanbieders in de gemeente in de toeristenbelasting betrokken. Zo zijn wij afnemers van het boekje Vrienden op de fiets, wordt de plaatselijke krant doorgenomen, zoeken we op internet en wordt er regelmatig een rondje door de stad gefietst. Als uitgangspunt geldt dat de opbrengsten in 2024 met 3,5% stijgen. Leges Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van die gemeente tegenover staat. Het gaat om een bedrag dat moet worden betaald aan de gemeente voor het gebruik van hun diensten of producten.

De leges worden geheven van de aanvrager van de dienst dan wel van degene ten behoeve aan wie de dienst is verleend. De leges mogen per titel maximaal 100% kostendekkend zijn. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de leges.

Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening Paragraaf 1 Paragraaf 2 Paragraaf 3 Paragraaf 4 Paragraaf 7 Paragraaf 9

Lasten

Burgerlijke stand Reisdocumenten Rijbewijs Verstrekkingen uit de basisregistratie personen Overige publiekszaken Bijzondere wetten

Kostendekking Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2 Fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Paragraaf 2 Paragraaf 3 Paragraaf 7 Paragraaf 8 Paragraaf 11

Voorfase Activiteiten met betrekking tot bouwwerken Aanlegactiviteiten Overige activiteiten Overige tarieven

Kostendekking Hoofdstuk 2 *)

40

(Bedragen x € 1.000) Baten Dekking

0 256 99 10 6 50

18 224 81 7 5 31

62% 87% 82% 69% 80% 62%

452

368

81%

Lasten

Baten

Dekking

0 340 2 0 0

2 294 3 0 14

0% 86% 211% 395% 0%

342

313

92%

Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn

Baten

Dekking

0 18

1 6

0% 30%

18

6

34%

Baten

Dekking

368 313 6

81% 92% 34%

Kostendekkendheid totale tarieventabel 812 688 *) De tarieven zijn gebaseerd op de uren die aan het product worden toegerekend. Daarmee zijn deze leges kostendekkend.

85%

Paragraaf 1 Paragraaf 4

Lasten

Horeca Organiseren evenementen of markten

Kostendekking Hoofdstuk 3

Recapitulatie Hoofdstuk 1, 2 en 3

Lasten

Kostendekkendheid Hoofdstuk 1 Kostendekkendheid Hoofdstuk 2 Kostendekkendheid Hoofdstuk 3

452 342 18

Begraafplaatsrechten Grafrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor door de gemeente verleende diensten in verband met de begraafplaats. Het tarief mag maximaal 100% kostendekkend zijn. Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. De uitgangspunten voor de heffing zijn het PSWR (Programma stedelijk water en riolering) en volledige kostendekking. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen met betrekking tot de kostendekkendheid van de rioolheffing: 2024 Kosten riolering Inkomsten riolering excl. heffingen

1.584 -

Netto kosten riolering

1.584

Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Totale kosten Opbrengsten heffingen

156 240 1.980 1.979

Dekking

100% (Bedragen * € 1.000)

41

Afvalstoffenheffing De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn afhankelijk van de kosten, die de Huisvuilcentrale (HVC) te Alkmaar aan de gemeente in rekening brengt. Met HVC is overeengekomen dat de kostprijs per huishouden met een jaarlijkse indexering wordt aangepast voor de tariefstelling op lokaal niveau. In het kader van kostendekkendheid worden aan de afvalkosten de kosten van administratie en inning (de zogenaamde perceptiekosten) toegevoegd. Tevens wordt rekening gehouden met de doorwerking van het BTW-compensatiefonds. Afvalstoffenheffing mag maximaal 100% kostendekkend opgelegd worden. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen met betrekking tot de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing: 2024 Kosten afvalinzameling Inkomsten afvalinzameling excl. heffingen Netto kosten afvalinzameling

2.955 179 2.776

Toe te rekenen kosten: Overhead BTW Overige toe te rekenen kosten Totale kosten Opbrengsten heffingen

111 536 125 3.548 3.548

Dekking

100% (Bedragen * € 1.000)

Marktgelden Voor het innemen van een standplaats worden onder de naam 'marktgelden' rechten geheven. Het tarief voor marktgeld wordt berekend per strekkende meter standplaats. Pachtsommen kermissen De geraamde opbrengst is € 16.000. Dit is de reguliere opbrengst met een inflatiecorrectie van 3,5%.

Een aanduiding van de lokale lastendruk Het Coelo (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) heeft de cijfers van de gemeentelijke belastingdruk voor 2023 bekendgemaakt. Tot de gemeentelijke woonlasten worden gerekend de bedragen die huishoudens betalen aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een huurwoning in Nederland bedragen € 436 en voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning € 944.

42

Onderstaande tabel laat zien wat de gemiddelde bruto woonlasten van de omringende gemeenten zijn. De gemeente met de hoogste gemiddelde lastendruk staat bovenaan. Woonlasten per huishouden Gemeente

Bruto woonlasten één persoonshuishouden 2022 2023

Opmeer Stede Broec Enkhuizen Medemblik Drechterland Hoorn Koggenland

€ 1.012 € 865 € 802 € 800 € 787 € 775 € 675

Bruto woonlasten meer persoonshuishouden 2022 2023

€ 1.105 € 990 € 889 € 967 € 884 € 813 € 785

€ 1.123 € 994 € 882 € 905 € 901 € 867 € 772

€ 1.218 € 1.122 € 975 € 1.067 € 1.004 € 914 € 886

Bron: Atlas Coelo - atlas van de lokale lasten, bijlage 3 woonlasten per gemeente

Uit deze cijfers blijkt dat de gemeente voor deze regio een bovengemiddelde lastendruk kent en boven het Nederlandse gemiddelde zit. Daarbij moet niet worden vergeten dat het voorzieningenniveau ook niet gelijk is.

Kwijtschelding Als een belastingschuldige niet of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingschuldige kwijtschelding worden verleend. Systematiek kwijtscheldingsberekening Voor beantwoording van de vraag of een belastingschuldige voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding in aanmerking komt, vindt een vermogens- en een inkomenstoets plaats. Met de vermogenstoets wordt bekeken of er op het moment van de aanvraag voldoende middelen (bezittingen) aanwezig zijn om de openstaande belastingschuld te betalen. Zijn deze middelen aanwezig, dan wordt geen kwijtschelding verleend. Ontbreken deze middelen of zijn deze onvoldoende, dan wordt met de inkomenstoets gekeken of er in de nabije toekomst alsnog betalingscapaciteit ontstaat waaruit de belastingschuld kan worden voldaan. Samenwerking De gemeente heeft voor de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken een samenwerkingsverband gesloten met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Indien iemand in aanmerking wil komen of denkt te komen voor kwijtschelding van gemeentelijke heffingen of waterschapsbelasting, kan worden volstaan met het indienen van een kwijtscheldingsverzoek bij één van deze twee organisaties. De organisatie waar het verzoek wordt ingediend, zorgt ervoor dat het verzoek tevens bij de andere organisatie wordt behandeld.

43

Wat kan worden kwijtgescholden? De gemeenteraad heeft bepaald dat voor de belastingen waar vrijwel ieder huishouden mee in aanraking komt, kwijtschelding mogelijk is. Dat zijn de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Hieraan verwante kosten, zoals aanmanings- en dwangbevelkosten, worden niet kwijtgescholden. Op het moment dat iemand in aanmerking komt voor volledige kwijtschelding, worden deze kosten niet in rekening gebracht. Raming hoogte kwijtschelding In 2024 wordt rekening gehouden met € 89.000 aan kwijtschelding voor OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing.

44

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van risico’s op te vangen zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (hoeveel middelen zijn er nodig om alle risico’s op te kunnen vangen). Beide komen in deze paragraaf aan de orde.

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit geeft aan hoeveel middelen beschikbaar zijn om eventuele risico’s op te kunnen vangen. De volgende onderdelen maken deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit: • onbenutte belastingcapaciteit • onvoorzien • vrij aanwendbare reserves • stille reserves.

Onbenutte belastingcapaciteit

€ 443

Onvoorzien

€ 15 € 7.870

Vrij aanwendbare reserves

€0

Stille reserves

€ 8.328

Beschikbare weerstandscapaciteit

Onbenutte belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij een financiële tegenvaller deze in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of dat er ruimte is voor nieuw beleid. Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor de gemeente lager is dan het percentage voor toelating tot artikel 12 is er in principe sprake van een onbenutte belastingcapaciteit. In de navolgende berekening is bij benadering aangegeven welke opbrengst deze verhoging genereert.

OZB-percentage van de Woz-waarde voor toelating art.12 Werkelijk gewogen % Woz-waarde gemeente Verschil

0,1614% 0,1471% 0,0143% € 443

Onbenutte belastingcapaciteit

45

Onvoorzien In de primitieve begroting 2024 is een post onvoorzien structureel van € 15.000 opgenomen. De post onvoorzien is bedoeld om onvoorziene uitgaven te kunnen dekken. Vrij aanwendbare reserves Onder de vrij aanwendbare reserves vallen de algemene reserve en de bestemmingsreserves waarvan de bestemming kan worden gewijzigd zodat deze kunnen worden ingezet voor onverwachte financiële tegenvallers. De stand van de vrij aanwendbare reserves bedraagt per 31 december 2024 € 7.870.000. Stille reserves Stille reserves hebben te maken met activa die te laag of tegen nul zijn gewaardeerd. De stille reserves maken alleen deel uit van de beschikbare weerstandscapaciteit als de betrokken activa op korte termijn (binnen 1 jaar) verkoopbaar zijn. Of als verkoop van de stille reserves niet leidt tot een gat in de gemeentebegroting en de verkoop van de taakuitoefening van de gemeente niet aantast. De gemeente Stede Broec heeft vele activa op de balans staan. De gemeente stelt echter niet de vrije verkoopwaarde vast van deze activa. De omvang van de stille reserves is daardoor onduidelijk.

Risicomanagement Aanleiding en achtergrond De risico’s voor de gemeente Stede Broec zijn in kaart gebracht. Door inzicht in de risico’s is de gemeente in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de gemeente. Niet alle risico’s laten zich financieel vertalen. Er zijn diverse risico’s die geen directe financiële gevolgen hebben, bijvoorbeeld imagoschade. In deze paragraaf ligt de nadruk op de financiële risico’s omdat aan de hand daarvan het weerstandsvermogen wordt bepaald. Risico´s Volgens de toelichting op artikel 11 BBV zijn de risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen de risico’s die niet anderszins te ondervangen zijn. Reguliere risico’s, risico’s die zich regelmatig voordoen en die veelal vrij goed meetbaar zijn, maken geen deel uit van de risico’s in de paragraaf weerstandsvermogen. Hiervoor zijn immers verzekeringen afgesloten of voorzieningen voor gevormd. De risico’s worden tweemaal per jaar geïnventariseerd met alle verantwoordelijke afdelingshoofden, teamleiders en specialisten. In de gemeentelijke begroting van 2024 zijn 12 risico’s opgenomen. De bedrijfsvoeringsrisico’s zijn risico’s voor de SED organisatie.

Om een risico te kunnen analyseren en beoordelen bepalen we de kans op het risico (percentage waarschijnlijkheid) en de gevolgen van het risico (impact) voor de organisatie.

46

De kansberekening wordt onderverdeeld in vijf niveaus. Deze kunnen als volgt worden uitgelegd: Klasse Kans Percentage 1 < of 1x per 10 jaar 10% 2 1x per 5-10 jaar 30% 3 1x per 2-5 jaar 50% 4 1x per 1-2 jaar 70% 5 1x per jaar of > 90% De klassen van impact zijn als volgt: 5 = > € 500.000 4 = > € 100.000 < € 500.000 3 = > € 50.000 < € 100.000 2 = > € 25.000 < € 50.000 1 = < € 25.000 0 = Geen geldgevolgen Door de kans en impact in klassen te verdelen wordt aan beide een score toebedeeld. Op basis van deze scores wordt een statistische berekening gemaakt van de benodigde weerstandscapaciteit. In de beleidsnota is bepaald dat alleen de risico’s met een score van 15 of hoger (score =kans*impact) worden gepresenteerd. Risico’s met een score lager dan 15 zijn onderaan in de tabel opgenomen onder ‘overige risico’s’. De onderstaande tabel bevat een overzicht van de risico’s die na toepassing van de beheersmaatregelen een financieel risico laten zien en waarvoor geen voorziening of reserve voor is opgenomen. Alleen risico’s met een score van 15 of hoger worden apart genoemd in de tabel om focus te houden op de risico’s die substantieel van aard zijn.

Onderwerp Aansprakelijkheid

Beschrijving risico Aansprakelijkheid openbare buitenruimte door incidenten in de buitenruimte (bijvoorbeeld loszittende tegels, loshangende takken, onjuiste bebording, slechte staat van onderhoud, etc), waardoor een beroep wordt gedaan op het eigen risico. Daarnaast is er sprake van verschillende ziekten en plagen in het openbaar groen welke niet begroot zijn.

Genomen beheersmaatregel Er zijn vastgestelde beheersplannen voor Wegen, Groen, Riolering, Kunstwerken, Water, Beschoeiingen en de speelvoorzieningen. Voor plaagdienstbestrijden wordt gewerkt om hier ook een beleid voor te maken.

Onrechtmatigheid

Financieel Risico, omdat de gemeenten financieel garant staan voor de GR SED.

WMO

Overschrijding op de open einde regeling WMO door een stijging van het aantal WMO-meldingen.

Opnemen in de paragraaf verbonden partijen in de begroting en in de jaarrekening van de gemeenten. Gedurende het jaar rapporteren door middel van kwartaalrapportages en bespreken in AB. Goede monitoring op de budgetten en het aantal aanvragen.

47

Bedrag impact in € 1.000 € 120

Kans op optreden 4

Impact 4

Bedrag x kans in € 1.000 € 84

€ 150

4

4

€ 105

€ 166

4

4

€ 116

Jeugdzorg

Overschrijding op de open einde regeling Jeugdzorg, rekening houdend met het in control komen van de Jeugdzorgaanbieders. Verder is er een specifiek risico t.a.v. de JeugdzorgPlus. Gezien de afbouw van gesloten naar open jeugdhulp i.c.m. het beschikbaar houden van bedden voor gesloten jeugdhulp is de basiscapaciteit onderdeel van het huidig contract.

Goede monitoring op de budgetten en het aantal aanvragen en meer preventie.

€ 100

4

4

€ 70

Overige risico's

€ 1.056

SED risico doorbelasting

€ 486

Totaal benodigde weerstandscapaciteit

€ 1.916

De bedrijfsvoering risico’s, opgenomen onder de SED organisatie, zijn financieel door de verdeelsleutel (begroting 2024) bepaald en opgenomen onder het weerstandsvermogen van de gemeente Stede Broec voor € 486.000. Voor de SED organisatie zijn deze risico’s (3) opgenomen : • Datalekken en Cybercrime • Bezettingsprobleem structurele formatie door krapte op de arbeidsmarkt • Het onvoldoende beschikbaar hebben van juridische kennis op afdelingen De beschikbare weerstandscapaciteit is € 8.006.000 en de benodigde weerstandscapaciteit is € 1.725.000 (= 90% * € 1.917.000). Het ratio weerstandsvermogen is 4,6. Om het weerstandsvermogen te beoordelen heeft het Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de universiteit Twente een normtabel ontwikkeld. Ons weerstandsvermogen krijgt als waardering ‘uitstekend’.

Waardering A B C D E F

Ratio >2,0 1,4 – 2,0 1,0 – 1,4 0,8 – 1,0 0,6 – 0,8 <0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Kengetallen Om de financiële positie van de gemeente inzichtelijker te maken schrijft het Rijk een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De opgenomen kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven inzicht in de financiële wend- en weerbaarheid. De kengetallen moeten daarbij in samenhang en in onderlinge verhouding beoordeeld worden. In onderstaande tabel staat het verloop van de kengetallen. 48

Kengetallen:

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027

netto schuldquote

49%

70%

54%

53%

59%

61%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

25%

46%

33%

34%

41%

44%

solvabiliteitsratio

25%

17%

22%

24%

21%

18%

structurele exploitatieruimte

0%

0%

8%

11%

7%

8%

grondexploitatie

2%

0%

0%

0%

0%

0%

belastingcapaciteit

110%

108%

119%

119%

119%

119%

Het ministerie van BZK heeft onderstaande signaleringswaarden opgesteld. Hierbij is A het minst risicovol, B gemiddeld en C het meest risicovol.

Specificering kengetal naar categorie

Cat. A

Cat. B

Cat. C

a. zonder correctie doorgeleende gelden

< 90%

90 - 130 %

> 130 %

b. met correctie doorgeleende gelden

< 90%

90 - 130 %

> 130 %

Solvabiliteitsratio

> 50%

20 - 50 %

< 20%

Structurele exploitatieruimte

> 0%

0%

<0%

Grondexploitatie

< 20%

20 - 35 %

> 35%

Belastingcapaciteit

< 95 %

95 - 105 %

> 105 %

Netto schuldquote:

49

Onderhoud kapitaalgoederen De gemeente heeft het eigendom en het beheer van de openbare ruimte. De openbare ruimte is voor een ieder toegankelijk en speelt een belangrijke rol in het publieke leven. In de openbare ruimte zijn voorzieningen aanwezig zoals verhardingen, groen en civiele kunstwerken. Deze voorzieningen worden kapitaalgoederen genoemd. De kapitaalgoederen hebben een grote invloed op de leefbaarheid en belevingskwaliteit van de openbare ruimte. Ze zijn van groot belang voor de verschillende gebruikers: inwoners, ondernemers en bezoekers. Het in stand houden van de kapitaalgoederen is een van de kerntaken van de gemeente. Deze paragraaf gaat over het in stand houden van de bestaande kapitaalgoederen door het uitvoeren van (klein en groot) onderhoud.

Beleidsuitgangspunten Openbare Ruimte Op 24 november 2016 heeft de raad de beheerambities vastgelegd door het ‘Kwaliteitsplan kapitaalgoederen openbare ruimte’ (2017-2026) vast te stellen. Met de Kadernota 2017-2021 zijn hiervoor ook de bijbehorende financiële middelen beschikbaar gekomen. Als ambitie voor het beheer van de kapitaalgoederen (exclusief riolering en gebouwen) is in algemene zin gekozen voor beeldkwaliteitsniveau B: Veilig en functioneel beheer. De openbare ruimte wordt degelijk en voldoende onderhouden; over het algemeen is het heel, veilig en schoon. Voor een aantal specifieke domeinen en op een aantal locaties binnen de gemeente (centra en haven) is het inrichtingsniveau verhoogd tot A: goed, mooi en comfortabele inrichting. In 2019 zijn een aantal ombuigingsvoorstellen vastgesteld. Dit heeft ook consequenties voor het beheer van de openbare ruimte. Het beeldkwaliteitsniveau voor de parken is vastgesteld op "C”. Dit zal met name tot uiting komen in het maaibeleid, de onkruidbestrijding op verhardingen en het technisch onderhoud van de beplanting. Deze ombuigingen zijn in 2021 deels terug gedraaid door de raad. De vrijgekomen gelden zijn destijds niet ingezet om het niveau C terug te brengen naar B, maar om de biodiversiteit verder te stimuleren. De prijzen van bouwstoffen zijn gestegen.

De kosten voor de fabricatie van bouwstoffen hebben een relatie met de olie en gasprijzen. Hiermee is de indexatie van de begroting niet voldoende toereikend om de indexatie conform de CBS voor de grond- weg- en waterbouw te dekken. Hierbij bestaat de kans dat werken niet kunnen worden uitgevoerd omdat de huidige middelen niet toereikend zijn of omdat materialen niet voorradig of leverbaar zijn. Riool en gebouwen Ook het onderhoud van rioleringen en gebouwen gebeurt aan de hand van beheerplannen. Hierdoor zijn de onderhoudsmaatregelen voor de periode van een aantal jaren inzichtelijk. Het onderhoud van gebouwen wordt afgestemd op conditieniveau 3 (NEN 2767). Dit betekent een redelijke conditie, plaatselijk met zichtbare veroudering, waarbij functievervulling van bouwen installatiedelen niet in gevaar komt. Het is de intentie om daar waar mogelijk vastgoed af te stoten. 50

Stand van zaken kapitaalgoederen Wegen In 2024 wordt er onderhoud uitgevoerd aan het wegenareaal. Dit betreft werkzaamheden aan zowel asfalt als wel elementenverhardingen. De focus voor het asfalt en de elementenverhardingen zal in 2024, net als in 2023, het wegwerken van het achterstallig onderhoud zijn. Iedere twee jaar vindt er een weginspectie via een erkend bureau plaats. De uitkomsten van de inspectie van 2023 worden verwerkt in een onderhoudsplanning voor de vijf opvolgende jaren. In het eerste kwartaal van 2024 zijn de te nemen maatregelen bekend. Riolering Er is sprake van achterstallig onderhoud met betrekking op de rioleringszorg en een goed beeld van de daadwerkelijke staat van het stelsel. Bij het vaststellen van het Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR) is gerekend op basis van de technische levensduur van het rioolstelsel. Maar in de praktijk kan dit zich anders voordoen en bestaat de kans dat de riolering langer standhoudt. Naast de noodzakelijke vervangingen en verbetermaatregelen wordt er gestuurd op beleid en risicobeperking. Vanwege de achterstand is er gekozen om het PSWR voor een periode van twee jaar (2023-2024) vast te stellen. De looptijd van het huidige PSWR wordt gebruikt om een inhaalslag te maken om een duidelijk investeringsplan te formuleren voor het nieuwe PSWR dat in het najaar van 2024 vastgesteld moet worden.

Watergangen en beschoeiingen Het Areaal beschoeiing is op een aantal trajecten einde levensduur. Bij de noodzakelijke vervanging van een traject beschoeiingen wordt meer ingezet op het ombouwen van een harde walkant naar natuurvriendelijke oevers met oog voor de doorvaarbaarheid. Tevens wordt gelet op het voorkomen/wegnemen van gevaarlijke situaties. Met de overdracht van de wegen van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) aan de gemeente, is het baggeren van bermsloten een extra taak van de gemeente geworden. Deze taak, inclusief voorbereiding en uitvoering, is uit pragmatische overwegingen uitbesteed aan HHNK, waarbij HHNK binnen de SED in een cyclus van 7 jaar alle bermsloten baggert. Voor de resterende watergangen die nog wel in onderhoud zijn bij de gemeente, is het beheer op orde en wordt gewerkt aan het opstellen van een meerjarig baggerplan.

Groen In het kader van de ombuigingsvoorstellen 2019-2022 is besloten het onderhoudsniveau voor de parken terug te brengen naar het niveau "C". Indien dit kwaliteitsniveau een aantal jaren wordt toegepast, leidt dit ook tot een technische achteruitgang van de beplanting en kapitaalsvernietiging. Inmiddels zijn de bezuinigingsmaatregelen omgezet naar maatregelen die de biodiversiteit verhogen. De komende jaren wordt nog meer aandacht besteed aan het verhogen van de biodiversiteit in het groen, voor zover dit past binnen het bestaande budget. Dit wordt zichtbaar in het toepassen van andere beplanting en wijzigingen in onderhoudsmaatregelen. Bij het

51

vernieuwen en/of plaatsen van nieuwe plantvakken worden er extra voedingsstoffen (mest, compost e.d.) toegevoegd voor de verrijking van de bodem. Voor het vergroten van de biodiversiteit worden stroken ingezaaid in bermen en de grotere groenstructuren zoals bijvoorbeeld in de noordelijke en zuidelijke groenstroken. Er blijft zorg voor de essentaksterfte. Diverse bomen zijn aangetast. Wanneer de technische kwaliteit van de bomen tot een verhoogd risico voor de omgeving leidt, worden de bomen gekapt en vervangen. Bij nieuwe aanplant wordt bij de soortkeuze rekening gehouden met vatbaarheid voor ziekten en plagen. In de Stede Broecweg zijn de afgelopen jaren diverse essen verloren gegaan door de essentaksterfte. Ook de komende jaren zullen nog diverse essen gekapt moeten worden. Om deze boombeplanting te herstellen zal in de komende jaren de essen vervangen moeten worden. In 2024 wordt een vervangingsplan uitgewerkt. In het kader van de klimaatambities zal meer aandacht geschonken moeten worden aan het vergroenen van de buitenruimte. Binnen het budget van de onderhoudsbegroting worden dit jaar extra bomen geplant in Princenhof en omgeving. Spelen In het kader van de zorgplicht wordt gelijktijdig met het reguliere onderhoud de veiligheidsinspectie uitgevoerd. De basis voor het onderhoud is vastgesteld in de Beleidsnota Speelruimte en het beheerplan Kapitaalgoederen.

Als gevolg van de bezuinigingen van 2019 is een aantal kleine vervangingen niet uitgevoerd waardoor een beperkte verarming van de speelwaarde is opgetreden. De technische kwaliteit en daarmee de veiligheid van de speelvoorzieningen is op orde. Echter de functionaliteit en de speelwaarde kan op sommige locaties verbeterd worden. Gebouwen Het gemeentelijk vastgoed voldoet aan de daaraan gestelde kwaliteitseisen: conditieniveau 3 (redelijk). We onderhouden en verduurzamen het gemeentelijk vastgoed. Het groot onderhoud gebouwen wordt uitgevoerd volgens het vastgestelde MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP). De afdeling duurzaamheid heeft in 2020 een routekaart gemaakt waarmee we gaan starten in 2024. We werken effectief en transparant en maken werk met werk als het gaat om toegankelijkheid en duurzaamheid. In 2024 beginnen we met: • Het vaststellen van het strategisch vastgoedbeleid en de start met de uitvoering daarvan en • Het opstellen van het accommodatiebeleid. Bruggen Het planmatig onderhoud van het areaal bruggen is gebaseerd op periodieke inspecties en de bijbehorende maatregelen.

52

Openbare verlichting Het areaal is voor een groot deel op orde en bestaat momenteel uit 5.740 verlichtingsobjecten. Verouderde verlichtingsobjecten of onderdelen zijn in beeld en worden jaarlijks projectmatig en wijkgericht vervangen. Deze vervangingsmethode zorgt voor een tijdelijke afname van de verouderde verlichtingsobjecten of onderdelen. Circa veertig procent van de verlichtingsobjecten zijn voorzien van led lichtbronnen. Om het veilig werken aan de elektrische installaties te waarborgen en de openbare verlichting te laten functioneren, worden voedingskasten en kabels planmatig vervangen. De vervangingen worden in 2024 voortgezet. Verkeerskundig meubilair Het verkeerskundig meubilair bestaat uit verkeersborden en dragers, markeringen en overige zaken als komborden en schrikhekken. Jaarlijks wordt een deel van het areaal geïnspecteerd en gecontroleerd op juridische status (staan de juiste borden op de juiste plaats). Met deze aanpak worden alle verouderde borden en bijbehorende dragers vervangen. De vervangingen worden in 2024 voortgezet. Begraafplaatsen Het beheer is op orde en voldoet aan het gestelde beeldkwaliteitsniveau B.

53

Financiële consequenties Voor het klein onderhoud worden budgetten geraamd en voor het groot onderhoud zijn voorzieningen gevormd. Gebiedsuitbreiding of wijzigingen in de kwaliteit kunnen leiden tot stijging van de lasten. Onderstaande tabel laat zien welke middelen in 2024 gereserveerd zijn voor het klein- en groot onderhoud van de genoemde kapitaalgoederen. Onderdeel

Omschrijving

Bedrag

Openbare verlichting

Dagelijks onderhoud

155

Speelterreinen

Dagelijks onderhoud

53

Begraafplaatsen

Dagelijks onderhoud

8

Waterwegen

Dagelijks onderhoud

87

Openbaar groen

Dagelijks onderhoud

1.238

Wegen

Dagelijks onderhoud Groot onderhoud

426 1.137

Riolering

Dagelijks onderhoud

462

Bruggen

Dagelijks onderhoud Storting voorziening groot onderhoud Aanwending voorziening groot onderhoud

142 96 130

Gebouwen

Dagelijks onderhoud Storting voorziening groot onderhoud Aanwending voorziening groot onderhoud

407 500 431

54

Financiering Inleiding In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeheer van de gemeente. Het geeft ook inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. Het wettelijk kader ligt besloten in: • de Gemeentewet, • de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet fido) en de bijbehorende ministeriële regelingen en • de Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet hof). In de Gemeentewet staat dat de provincies het financieel toezicht op gemeenten uitvoeren. De taken van de toezichthouder op dit terrein vloeien voort uit de Wet fido. Het beleidskader binnen de gemeente is: • het Treasurystatuut 2017 en • het Leningen- en borgstellingenbeleid.

Financieringsfunctie De financieringsfunctie zorgt ervoor dat voldoende geld beschikbaar is, zodat aan alle financiële verplichtingen kan worden voldaan. Hiervoor worden kortlopende en langlopende leningen aangetrokken. Onder de financieringsfunctie valt ook het verstrekken van leningen en garanties en het beheersen van financiële risico’s. De Wet fido schrijft de decentrale overheden een aantal zaken voor op het gebied van financiering. In deze wet staan transparantie en risicobeheersing centraal. De belangrijkste verplichtingen die uit deze wet voortvloeien zijn: • het opstellen van een financieringsstatuut, • het opnemen van een financieringsparagraaf in de begroting en de jaarrekening, • het voldoen aan de kasgeldlimiet en • het voldoen aan de renterisiconorm.

Financieringsbeleid Het aantrekken van geldleningen gebeurt overeenkomstig de kaders van het Treasurystatuut 2017. De financieringsportefeuille bestaat uit: • opgenomen langlopende leningen en • in beheer gekregen waarborgsommen.

55

Het beleid van de gemeente is erop gericht om de financieringsbehoefte af te dekken met kortlopende schulden, omdat de rente op de kortlopende schulden in het algemeen lager is dan de rente op langlopende middelen. Hierbij is de gemeente gehouden aan de kasgeldlimiet. Die bepaalt dat de gemiddelde vlottende schuld over drie maanden niet boven de 8,5% van het begrotingstotaal mag uitkomen. Overtollige middelen worden belegd bij de schatkist. Opgenomen langlopende leningen en waarborgsommen Het onderstaande overzicht is een raming van het verloop van de vaste financiering. Naar verwachting wordt er in 2024 een nieuwe lening aangetrokken. 2024 Verwachte stand per 1 januari Stand waarborgsommen per 1 januari Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Verwachte stand 31 december

39.065 0 0 3.605 35.459

Uitgezette leningen De gemeente verstrekt langlopende leningen aan lokale– en regionale instellingen en verenigingen. De basis voor verstrekking is het Leningen- en borgstellingenbeleid. Daarnaast heeft de gemeente leningen uitstaan bij woningcorporatie De Woonschakel Westfriesland en hypothecaire geldleningen bij het personeel. Het onderstaande overzicht is een raming van het verloop van de langlopende uitgezette leningen. 2024 Verwachte stand per 1 januari

14.067

Nieuwe leningen

0 1.182

Reguliere aflossingen Extra of vervroegde aflossingen Verwachte stand 31 december

0 12.885

56

Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van de financieringsfunctie zijn koersrisico’s, renterisico’s en kredietrisico’s. Hieronder staat hoe deze risico’s worden beheerst. Koersrisico De gemeente neemt deel in het aandelenvermogen van de BNG Bank, Alliander en HVC Groep. Het risico op waardeverlies van deze aandelen is beperkt. Renterisico Het renterisicobeheer is het beheersen van de risico’s die gepaard gaan met een in de toekomst hoger dan gewenst niveau van de rentelasten van het vreemd vermogen of lagere rentebaten. Ter beperking van het renterisico heeft de wetgever de kasgeldlimiet en de renterisiconorm (zie hieronder) ingesteld. Renterisiconorm De norm voor het renterisico stelt een grens aan financiering op lange termijn (looptijd van één jaar of langer). Het voorkomt dat de gemeente gelijktijdig teveel leningen gaat herfinancieren. Het doel is om overmatige renterisico’s op de vaste schuld te vermijden. De norm wordt berekend door het begrotingstotaal te vermenigvuldigen met een door het Rijk vastgesteld percentage van 20%.

Omschrijving

2024

2025

2026

2027

0

0

0

0

Renterisico 1.

Renteherzieningen

2.

Te betalen aflossingen

3.606

3.606

3.722

3.389

3.

Renterisico (1+2)

3.606

3.606

3.722

3.389

66.269

66.660

67.993

69.091

Renterisiconorm 4a.

Omvang begroting 1 januari

4b.

Vastgesteld percentage

20%

20%

20%

20%

4.

Renterisiconorm (4a x 4b)

13.254

13.332

13.599

13.818

Renterisico op vaste schuld (3)

3.606

3.606

3.722

3.389

Renterisiconorm (4)

13.254

13.332

13.599

13.818

Ruimte (3 -/- 4)

-9.648

-9.726

-9.877

-10.429

Toets renterisiconorm

(3 < 4) Ruimte onder renterisiconorm (3 > 4) Overschrijding renterisiconorm

57

De bedragen aan langlopende leningen waar de gemeente de komende jaren een renterisico over loopt blijven de komende periode binnen de norm. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is door het Rijk ingevoerd om risico’s te beperken bij het aantrekken van geld. De limiet bepaalt in hoeverre we tekorten op de bank mogen aanvullen met kortlopend geld. De limiet is 8,5% van het begrotingstotaal (totaal lasten). Bij het financieringsbeleid wordt rekening gehouden met deze limiet.

Omschrijving 1.

2.

Toegestane kasgeldlimiet Omvang begroting (lasten)

66.269

Percentage kasgeldlimiet

8,50%

Omvang kasgeldlimiet

5.633

Omvang vlottende schuld (gemiddeld jaar) Opgenomen gelden < 1 jaar

0

Schuld in rekening courant

0

Gestorte gelden door derden < 1 jaar

0

Overige geldleningen (geen vaste schuld)

0 0

3.

Vlottende middelen (gemiddeld jaar) Contante gelden in kas

0

Tegoeden in rekening courant

0

Overige uitstaande gelden < 1 jaar

0 0

4.

Toets kasgeldlimiet Toegestane kasgeldlimiet

5.

5.633

Totaal netto vlottende schuld (2 -/- 3)

0

Ruimte (4 -/- 5)

5.633

Kredietrisico Kredietrisico's bestaan uit het risico dat uitgeleend geld niet wordt terug ontvangen. De gemeente verstrekt in beginsel geen leningen uit hoofde van de publieke taak en anders worden zekerheden opgenomen. Door invoering van het schatkistbankieren kunnen overtollige middelen alleen nog worden aangehouden in de schatkist van het Rijk. 58

Op openstaande debiteuren wordt een actieve debiteurenbewaking toegepast. Schatkistbankieren Eind 2013 is de Wet fido gewijzigd vanwege de invoering van het verplicht schatkistbankieren voor decentrale overheden. De gemeente moet overtollige middelen aanhouden bij het ministerie van Financiën.

Rentetoerekening Rentekosten moeten aan de taakvelden worden toegerekend met behulp van een (rente)omslag. Dit geeft inzicht in de kosten per taakveld en de toerekening gebeurt op een gelijke wijze. Het gehanteerde renteomslagpercentage bedraagt 2,75% In onderstaand schema staat hoe de rentetoerekening plaats vindt.

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten (idem)

1.626 293 -/-

Totaal door te rekenen externe rente

1.333

De rente die aan de grondexploitatie moet worden toegerekend

0 -/-

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

0 -/-

De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken, die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

0 +/+

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

0

Rente over eigen vermogen

0 +/+

Rente over voorzieningen

0 +/+

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld Treasury

1.333 1.333 -/0

De geraamde rentelasten voor korte en lange financiering zijn € 1.626.000. De verwachte rentebaten van het schatkistbankieren en voor de uitgezette leningen aan ambtenaren, De Woonschakel en verenigingen zijn € 293.000. De gemeente rekent rente toe aan de grondexploitatie, maar de verwachte boekwaarde is nihil. Op basis van de renteomslag van 2,75% en de boekwaarde van de activa wordt € 1.333.000 toegerekend aan de taakvelden. 59

Bedrijfsvoering In deze paragraaf komen de beleidsvoornemens op het gebied van bedrijfsvoering aan de orde. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma’s te realiseren. Het gaat hierbij om de bedrijfsprocessen van de drie gemeenten die zijn ondergebracht bij de SED organisatie. In de begroting 2024 van de SED organisatie is uitgebreid ingegaan op wat we in 2024 willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en hoeveel dat kost. In deze paragraaf staan de belangrijkste ontwikkelingen en focus voor het jaar 2024. Hiermee zal uiteindelijk de dienstverlening verbeteren, zullen we medewerkers kunnen binden, boeien en aantrekken en werken we bevlogen en rechtmatig. In deze paragraaf gaat het over de inrichting van de bedrijfsvoering. Inspanningen voor de verbetering van onze dienstverlening aan inwoners en bedrijven zijn beschreven in programma Bestuur en dienstverlening.

Personeelszaken De arbeidsmarkt wordt steeds krapper. Wij gaan op een fundamenteel andere manier om met de arbeidsmarkt en met arbeidspotentieel binnen de organisatie. Ons doel is om een ‘broedplaats’ te zijn voor talent. We leiden zelf op met een combinatie van training-on-the-job, gerichte scholing en aantrekkelijke traineeships. We zijn een erkend leerbedrijf, waarbij vakafdelingen medewerkers - zonder de juiste vooropleiding - opleiden om fit te zijn voor de functie. In 2023 heeft een analyse van realistisch begroten plaatsgevonden. In de SED-begroting 2024 is een eerste stap gemaakt met het realistisch begroten van de loonsom 2024. De analyse leidt tot een meerjarige strategie. De CAO 2023 is in april 2023 vastgesteld. De financiële uitwerking van enkele onderdelen wordt nog berekend. Zodra de CAO 2024 is vastgesteld, verwerken we de effecten in de overige P&C-producten.

Juridische zaken We streven naar een hoge juridische kwaliteit binnen de organisatie. We ondersteunen bestuur en organisatie bij besluitvorming. We analyseren juridische risico’s en dekken die waar nodig af. We behandelen aansprakelijkstellingen en bezwaar- en beroepszaken en coördineren de afhandeling van ingebrekestellingen en klachten. Om escalatie en juridische procedures te voorkomen, gaan we graag vooraf met onze inwoners in gesprek. Complexe bezwaren worden afgehandeld door de externe bezwarencommissie. De komende jaren houden we de effecten van de invoering van de externe bezwarencommissie nauwlettend in de gaten.

60

Communicatie Wij vertalen gemeentelijk beleid naar een heldere boodschap voor inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers. Deze boodschap verspreiden we via allerlei laagdrempelige kanalen. Wij betrekken inwoners op verschillende manieren bij besluitvorming, bijvoorbeeld met enquêtes, bewonersbijeenkomsten of interactieve beleidsvorming. Op het gebied van de website ligt de focus op de digitale toegankelijkheid. Hierbij gaat het erom dat iedereen, met of zonder beperking, de kans krijgt gebruik te maken van onze online dienstverlening. We monitoren de sociale media. Door goed te monitoren wat er speelt sluiten we in de communicatie aan op de doelgroep. Zo verbeteren we de dienstverlening via alle kanalen.

Informatie De ontwikkelingen op het gebied van ICT zijn veelzijdig en razendsnel. De digitale transformatie is in volle gang en stelt andere eisen aan de manier waarop we dienstverlening en aanpak van maatschappelijke vraagstukken vormgeven. ICT en digitalisering is de ruggengraat om onze maatschappelijke doelen te realiseren. In een complexe werkomgeving is het zaak om processen zo optimaal, eenvoudig en gestandaardiseerd mogelijk digitaal in te richten en te beheren en hierbij ook rekening te houden met andere (toekomstige en lopende) ontwikkelingen. Zoals in de SED-begroting 2024 is opgenomen, wordt robotisering verder opgepakt in 2024. Wet open overheid (WOO) en Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) eisen verbetering van informatiestromen, security en privacy van onze gegevens. Informatie wordt zoveel mogelijk op één plek opgeslagen, zodat dit op de juiste wijze beheerd, openbaar gemaakt, bewaard, hergebruikt, gearchiveerd en vernietigd wordt en de WOO vanuit één waarheid de verzoeken beantwoordt. Door strengere informatiebeveiligingsnormen (NIS2), waar ook de lokale overheden mee te maken krijgen, nemen we maatregelen, zodat we hier medio 2024 aan voldoen.

Facilitaire zaken Het hybride werken is niet enkel een filosofie. Het heeft ook als doel een toekomstbestendige werkomgeving te creëren, waarin de medewerkers efficiënt en flexibel hun werkzaamheden kunnen uitvoeren. De borging van de afspraken en de aandacht voor medewerkers zijn in 2024 speerpunten in de planning. In 2023 is gestart met het opstellen van een gedegen en feitelijk rapport omtrent huisvesting. Afhankelijk van de uitkomst leidt dit tot een voorstel in 2024. Het doel van de opdracht is om een volledig inzicht te krijgen in de huidige huisvestingssituatie. De daaropvolgende vervolgstap is dan een projectopdracht voor de uitwerking van scenario’s/business case. Deze uitwerking wordt ook aan de besturen en raden voorgelegd.

61

Planning en Control We vervolgen de ingezette lijn. Resultaat hiervan zijn de verbeteringen in onze P&Cproducten. Om te zorgen dat in de toekomst de P&C-producten van een hoge kwaliteit zijn en dat het bestuur en de SED organisatie voldoende stuur hebben om (financieel) bij te sturen, is het belangrijk om voldoende focus te hebben op data gedrevenheid en het klantvriendelijk ontsluiten hiervan. Daarvoor nemen we processen en systemen onder de loep en waar nodig zullen we investeren.

Inkoop Inkoop richt zich in 2024 op het creëren van bewustzijn binnen de organisatie om rechtmatig en doelmatig in te kopen. We sturen op spendanalyse en rechtmatigheidsoordelen.

Administratieve organisatie en interne beheersing De beheersing van de bedrijfsvoering is ingericht langs het model van de ‘three lines of defence’: 1. Interne controlemaatregelen zijn belegd in de lijnorganisatie. Dit zijn interne beheers- en controlemaatregelen die zijn ingericht in processen. 2. Interne controlefuncties en functionarissen die het lijnmanagement ondersteunen. 3. Verbijzonderde interne controle die de werking van de eerste en tweede lijn controleert wordt uitgevoerd door het team AO/IB. De verbijzonderde interne controle (derde verdedigingslinie) is een aanvulling op de reguliere interne controle (tweede verdedigingslinie), in die zin dat een objectief oordeel gegeven wordt over de opzet, het bestaan en de werking van de interne controles en beheersmaatregelen (eerste verdedigingslinie). De focus ligt hierbij op de processen met de grootste (financiële en maatschappelijke) risico’s, zoals we hebben opgenomen in het IC-VIC plan. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door het college met ingang van het boekjaar 2023 betekent dat we ook in 2024 verdere stappen zetten om de interne beheersing te verbeteren. We monitoren de opvolging van de aanbevelingen van de accountant en voeren audits en bijzondere onderzoeken uit omwille van onafhankelijke oordeelsvorming.

62

Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen stellen beleid op en/of voeren beleid uit dat de gemeente in principe ook in eigen beheer kan doen. De gemeente mandateert als het ware de verbonden partijen, maar houdt wel de eindverantwoordelijkheid voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de programma’s.

Verbonden Partijen In onderstaande tabel staan de verbonden partijen en, indien van toepassing, de gemeentelijke bijdrage. rekening 2022

begroting 2023

begroting 2024

12.315 1.043

14.804 1.055

179

12.412 974 187

19

80

77

1.102

1.301

126

1.132 138

848

1.295

1.402

823 5 107 23

956 5 108 16

1.086 8 133 22

n.v.t. n.v.t. n.v.t. 16.590

n.v.t. n.v.t. n.v.t.

n.v.t. n.v.t. n.v.t. 20.250

Gemeenschappelijke regelingen: SED organisatie SSC DeSom Westfries Archief Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking WestFriesland (OBS) Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Recreatieschap Westfriesland Gemeenschappelijke gezondheidsdienst Hollands Noorden WerkSaam Westfriesland Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Archeologie Westfriese gemeenten Vennootschappen: HVC Groep BNG Bank Alliander NV

17.303

213

149

Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Er is sprake van een bestuurlijk belang als een wethouder, raadslid of ambtenaar van de gemeente namens de gemeente in het bestuur van de verbonden partij plaatsneemt, of namens de gemeente stemt. Juridisch is er bij de gemeenschappelijke regelingen geen sprake van een financieel belang. Maar de gemeente betaalt wel een structurele bijdrage en vult een eventueel tekort aan.

63

Gemeenschappelijke regelingen SED organisatie Gerelateerd aan programma: Bestuur en dienstverlening. Vertegenwoordiging: Lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur. Doel / openbaar belang: De SED organisatie werkt aan een prettige woon- werk- en leefomgeving. Zij staat voor goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers, en krachtige en deskundige ondersteuning aan de besturen van de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland. Activiteiten en ontwikkelingen: We bouwen aan een stevige organisatie en zijn goed in contact met onze medewerkers. Daarbij zijn de volgende succesbepalende factoren opgesteld: 1. Focus op dienstverlening “Dienstverlening aan de inwoners, bedrijven, verenigingen en collega’s voldoet aan de overeengekomen kwaliteit” 2. Opgave integraal centraal stellen “Integrale aanpak van maatschappelijke opgaven” 3. Aantrekkelijk werkgeverschap “We zijn een aantrekkelijke werkgever voor huidige en nieuwe medewerkers” 4. SED in control “De interne processen zijn op orde zodat we in de toekomst goed kunnen (bij)sturen” 5. Balans tussen bevlogenheid, beheersing en bedoeling “Uitkomst en het evenwicht van de vorderingen die we maken op de vier succesbepalende factoren” Dit betekent dat in 2024 de SED organisatie zich zal focussen op deze zaken.

Hierdoor zal uiteindelijk de dienstverlening verbeteren, zullen we medewerkers kunnen binden, boeien en aantrekken en werken we bevlogen en rechtmatig. Risico’s: - Datalek, cybercrime en uitval ICT systemen, - Personeel, beperkte structurele formatie en - Wet- en regelgeving, het ontbreken van juridische kennis en capaciteit in primaire proces. 1-1-2024

31-12-2024

0

0

13.570

13.047

Eigen vermogen Vreemd vermogen Verwacht resultaat

0 (De SED organisatie brengt alle lasten in rekening bij de deelnemende gemeenten.)

64

SSC DeSom Gerelateerd aan programma: Bestuur en dienstverlening. Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur. Doel / openbaar belang: De deelnemers en WerkSaam ondersteunen met ICT-voorzieningen en deze voorzieningen steeds beter afstemmen op de behoefte van deze tijd en de nieuwe ontwikkelingen. Activiteiten en ontwikkelingen: Dit is een tijd waarin de techniek zich snel ontwikkelt, waarin cyberdreigingen toenemen en waarbij de Cloud ontwikkelingen doorgaan. Om deze ontwikkelingen het hoofd te bieden en te onderzoeken in welke vorm SSC DeSom de gewenste en noodzakelijke ondersteuning dient te bieden, is vanuit de deelnemende gemeenten een eerste aanzet gegeven in de notitie ‘Stip op de horizon’. Een nadere uitwerking volgt en zal mogelijk gevolgen hebben voor de komende begrotingen en meerjarenramingen van SSC DeSom. Voorlopig gaat SSC DeSom door met de ingezette weg om de ICT-infrastructuur verder door te ontwikkelen. Die doorontwikkeling is vooral gebaseerd op het voorbereiden op de (komende) SAAS-oplossingen en de snel toenemende cyberdreigingen. In de Kaderbrief 2024 zijn aanvankelijk budgetten opgenomen voor informatiebeveiliging. Uit de zienswijzen van de gemeenteraden is duidelijk geworden dat budgetten voor informatiebeveiliging niet eerder in de Begroting 2024 kunnen worden opgenomen dan nadat daarover consensus bestaat binnen het algemeen bestuur.

Het dagelijks bestuur heeft in de raadsinformatiebrief inzake informatiebeveiliging van 4 april 2023 aangegeven dat het dagelijks bestuur zich zal inspannen om die gewenste consensus te realiseren. Daarbij is ook aangegeven dat als de tijd te kort is om consensus over de benodigde budgetten voor informatiebeveiliging te realiseren, de Begroting 2024 wordt aangeboden zonder deze budgetten. Omdat DeSom over deze ontwikkelingen nog in gesprek is met de deelnemende gemeenten en WerkSaam Westfriesland, zijn in de Begroting 2024 geen budgetten voor informatiebeveiliging opgenomen en worden deze nog in 2023 via separaat voorstel aan het algemeen bestuur voorgelegd, na zienwijzen van de gemeenteraden. Risico's: - Cyberaanvallen en/of cybercriminaliteit, - geen goede centrale regie en beveiliging op SAAS oplossingen, - incompliancy door gewijzigde voorwaarden softwareleveranciers, - ontvlechting van WerkSaam WF, - beëindigen van contracten met onze leveranciers en - tijdige invulling van vacatures en werving geschikt personeel.

65

1-1-2024

31-12-2024

Eigen vermogen

235

235

Vreemd vermogen

4.283

3.608

Verwacht resultaat

0

Westfries Archief Gerelateerd aan programma: Bestuur en dienstverlening. Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur. Doel / openbaar belang: Goed informatie beheer maakt het handelen van de gemeente transparant en dient zo de democratie. Archiefinstellingen hebben de opdracht om (overheids-)informatie te bewaren, te beheren en beschikbaar te stellen. Informatie van nu is ook na vele jaren nog waardevol. Als historische bronnen maken ze deel uit van het cultureel erfgoed van ons land. Het Westfries Archief heeft daartoe drie kerntaken die volgen uit de Archiefwet en de Gemeenschappelijke Regeling: • Het ondersteunen van en diensten verlenen aan aangesloten overheden; • Informeren, enthousiasmeren en helpen van het publiek om archieven optimaal te gebruiken en de geschiedenis van de regio te leren kennen en • Beheren, toegankelijk maken en uitbreiden van de collectie. Het huidige beleidsplan loopt in 2023 af en veel van de gestelde doelen zijn behaald. Enkele, zoals het grootschalige project van de digitalisering van de bouwvergunningen en de verbouwing van het Depot op de begane grond zullen nog doorlopen in 2024/5. Eind 2023 zal een nieuw beleidsplan voor de komende jaren worden aangeboden aan het algemeen bestuur.

De doelstellingen daarvan zijn nog niet allemaal bekend maar het ligt voor de hand dat een doorontwikkeling van het eDepot en verdere digitalisering van de collectie daar een onderdeel van zullen uitmaken. Evenals het succesvolle educatieve programma en de samenwerking met de musea, bibliotheken, historische verenigingen en archeologie. Activiteiten en ontwikkelingen: 1. De archiefwet zal naar verwachting worden gewijzigd waardoor archieven van overheden na 10 jaar openbaar worden (is nu 20 jaar) en in beheer overgedragen aan het Westfries Archief. Dit zal een inhaalslag en grote toename in opslag en beheer met zich meebrengen, waarbij het WFA ook meer betrokken zal zijn bij advisering van gemeenten en deelnemende GR’en. 2. De depots van het WFA beginnen vol te raken. Aan de hand van nieuwe berekeningen is een inschatting gemaakt van de aanwas in de komende jaren. Uit deze berekeningen blijkt dat maatregelen noodzakelijk zijn. Om de capaciteit van de depots te vergroten zonder significante wijzigingen aan het gebouw aan te brengen zal het depot op de begane grond in 2024 voorzien worden van verrijdbare stellingen. 3. In de regio Westfriesland bevindt zich ruim 660 meter bouwvergunningen die zich in de depots bij het Westfries Archief bevinden of daar binnenkort naar worden overgebracht. 66

In 2021 heeft het Westfries Archief een aanbesteding doorlopen waarbij alle bouwdossiers uit de periode 1902 tot 2010 met een totaal van 660 meter zal digitaliseren. Het Westfries Archief coördineert en regisseert dit 4 jaar durende project. Financiering van dit project gebeurt, conform het besluit van het AB, met inzet van de bestemmingsreserve aangevuld met een deel van het reguliere budget. De bouwdossiers die nog niet in aanmerking komen voor overbrengen ten tijde van de start van het project belasten we door aan de gemeenten. Risico's: - Een ramp of een crisis, - Een langdurig zieke medewerker, - Sterke verhoging energiekosten door de klimaatinstallatie, - Cyberaanvallen en - Ongeluk bezoeker/personeel met mogelijk letsel.

1-1-2024

31-12-2024

Eigen vermogen

227

127

Vreemd vermogen

386

382

Verwacht resultaat

0

Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS) Gerelateerd aan programma: Bestuur en dienstverlening. Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur. Doel / openbaar belang: Ondersteuning samenwerking op het gebied van bestuurlijk overleg in de regio Westfriesland. Periodiek worden er bestuurlijke overleggen georganiseerd, gefaciliteerd en gecoördineerd op een aantal werkterreinen in de vormen van portefeuillehoudersoverleggen. De OBS kent de volgende portefeuillehoudersoverleggen: Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale aangelegenheden), VVRE (verkeer en vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie) en ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken). Activiteiten en ontwikkelingen: De kerntaken zijn: Het regioteam richt zich op de ondersteuning van de regionale samenwerking en draagt bij aan de regionale samenwerking en de ambities in het Pact van Westfriesland door: 1. Faciliteren regionale afstemming in stuurgroep Pact, portefeuillehoudersoverleggen ABZ, VVRE en Madivosa en afdelingshoofden VVRE en Madivosa, de Westfriese Samenwerkingsdriehoek, Kring Gemeentesecretarissen, strategisch adviseurs en projectleiders Pact.

67

2. Versterken van de samenwerking tussen gemeenten en maatschappelijke partners door het aandragen van oplossingen voor knelpunten en doen van voorstellen voor de ontwikkeling van het Pact en mogelijkheden voor financiering. 3. Zichtbaar maken van de ambities, ontwikkelingen, successen en aandachtspunten van het Pact en de regio. 4. Bewaken van de samenhang in het Pact door het leggen van verbindingen tussen projecten en projectleiders die verbonden zijn aan het Pact. 5. Versterken en onderhouden van verbindingen van de activiteiten van het Pact met regio Alkmaar, De Kop, Noord-Holland Noord, de MRA, de Provincie NH en ministeries. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Gerelateerd aan programma: Ruimte. Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur. Doel / openbaar belang: Veiligheidsregio Noord-Holland Noord richt zich op het verkleinen van risico’s en het beperken van leed en schade bij incidenten en realiseert dit door het bieden van adequate hulp en het samenwerken met alle bij de veiligheid en hulpverlening betrokken partijen. Daarbij worden burgers en bedrijven gestimuleerd tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid en worden zij actief betrokken bij de hulpverlening. Activiteiten en ontwikkelingen: Hoewel de risico’s om ons heen veranderen, blijft onze identiteit als organisatie constant.

VRNHN heeft zich ontwikkeld tot een regionaal platform, waar we multidisciplinair samenwerken op twee vlakken: het voorkomen van en voorbereiden op incidenten én het bieden en coördineren van de hulpverlening. Risico's: - Brandweervrijwilligers van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst, - langdurige uitval, - BTW plicht over activiteiten van de Meldkamer Noord-Holland aan VRNHN, - IT dreigingen (bijv. virus, cyberaanval enz.), - tekort ambulanceverpleegkundigen, - materiële en personele schade bij omvangrijke incidenten en - aanbestedingsclaim.

1-1-2024

31-12-2024

Eigen vermogen

6.816

5.151

Vreemd vermogen

49.679

56.378

Verwacht resultaat

434

68

Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) Gerelateerd aan programma: Ruimte. Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur. Doel / openbaar belang: Het ABWF is een gemeenschappelijke regeling waarin de zeven Westfriese zaken afstemming op het gebied van de afvalinzameling, het contractmanagement HVC en aandeelhouderszaken. Eveneens is het ABWF de eigenaar van en verantwoordelijk voor de voormalige stortplaats te Westwoud. Activiteiten en ontwikkelingen: De activiteiten zijn direct verbonden aan het beheer van de voormalige stortplaats en het zorgdragen voor intergemeentelijke afstemming met betrekking tot het afvalstoffenbeleid en – uitvoering, DVO- en aandeelhouderszaken. In het kader van de evaluatie van het Pact van West-Friesland is geconstateerd dat de ambitie om te behoren tot de top 10 van meest aantrekkelijke regio’s in Nederland onverminderd hoog is. Pact 7.1 staat voor zeven gemeenten één geluid en gaat verder dan het eerste Pact uit 2013. Het gaat onder meer over aantrekkelijk wonen, het stimuleren van economische ontwikkelingen en aandacht kennis en innovatie, maar ook over het verbeteren van de bereikbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht. Het ABWF zal haar bijdragen leveren aan de in het pact genoemde thema’s energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie.

Dit zal zij doen middels het organiseren van afstemming op het gebied van huishoudelijk afval en aandeelhouderschap HVC. Risico's: - Ondersteuning (geen eigen huisvesting en personeel) - Stortplaats Westwoud 1-1-2024

31-12-2024

Eigen vermogen

-48

-20

Vreemd vermogen

1.568

1.512

Verwacht resultaat

27

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN) Gerelateerd aan programma: Ruimte. Vertegenwoordiging: Lid van het algemeen bestuur. Doel / openbaar belang: De OD NHN is een professionele opdrachtnemer die op een efficiënte manier en volgens geldende kwaliteitsstandaarden uitvoering geeft aan de opgedragen milieutaken op het gebied van de fysieke leefomgeving in Noord-Holland Noord. Activiteiten en ontwikkelingen:

69

Waar de afgelopen jaren in het teken stonden van het inrichten van de organisatie op de komst van de Omgevingswet, staat 2024 in het teken van het verrichten van die werkzaamheden onder de Omgevingswet. Met de komst van deze wet worden gemeenten voor een groter deel van de bodemtaken bevoegd gezag, worden een aantal LPG-tankstations meldingsplichtig, kunnen veehouderijen op basis van hun dierenaantallen weer vergunningsplichtig worden en behoren asbestsloopmeldingen (bedrijfsmatige verwijdering van asbest) tot het basistakenpakket. Naar aanleiding van de resultaten van de commissie Van Aartsen is een Interbestuurlijk Programma gestart. Hierin is onder meer aandacht voor de robuustheid van de omgevingsdiensten, normfinanciering, de schaarste op de arbeidsmarkt en de kwaliteitscriteria. In december 2023 wordt de Handhavings- en Uitvoeringsstrategie 2024 – 2027 (U&Hstrategie) door het algemeen bestuur van de omgevingsdienst vastgesteld en ter besluitvorming aangeboden aan het college. Risico's: - Claims, - datalek van geregistreerde gegevens, - aanbestedingsrisico's, - projecten ten laste van het rekeningresultaat, - omgevingswet en het Digitaal Stelsel Omgevingswet en - bijdrage voor wettelijke taken niet geheel gedekt via de lumpsum.

1-1-2024

31-12-2024

Eigen vermogen

3.731

3.731

Vreemd vermogen

6.522

6.522

Verwacht resultaat

0

Recreatieschap Westfriesland Gerelateerd aan programma: Samenleving. Vertegenwoordiging: Lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur. Doel / openbaar belang: Behartigt voor de Westfriese gemeenten de belangen van de openluchtrecreatie en het landschap in het samenwerkingsgebied. Inzet voor een rijkere, gevarieerdere natuur met meer recreatiemogelijkheden, beheer en onderhoud van terreinen.

Activiteiten en ontwikkelingen: Het bestuur van het Recreatieschap zal in 2024 een visie én ambitie gaan vormen om voor nu én voor de toekomst te zorgen voor voldoende natuur en recreatie voor de bewoners van en 70

bezoekers aan de regio. Dit zal (mogelijk) leiden tot een herziening van (delen van) het huidige beleidskader Natuur- en Recreatieplan Westfriesland. Risico's: - Langdurige afwezigheid van een werknemer door ziekte, - beëindigen overeenkomst door verhuurders en/of verpachters, - het uittreden van één van de gemeenten uit gemeenschappelijke regeling, - imagoschade en - gevolgen van klimaatverandering.