Document · PDF

Begroting 2024

Gemeenteraad 13 november 2023, gemeente Stede BroecBij agendapunt: Begroting 202424.775 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Begroting 2024

Inhoudsopgave Inhoudsopgave: ......................................................................................................................2 Algemeen ...............................................................................................................................4 Kerngegevens.............................................................................................................5 Leeswijzer...................................................................................................................6 Programmaplan ......................................................................................................................7 Bestuur en dienstverlening..........................................................................................8 Programma Ruimte ...................................................................................................17 Programma Samenleving..........................................................................................30 Paragrafen ...........................................................................................................................37 Lokale heffingen .......................................................................................................38 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................45 Onderhoud

kapitaalgoederen ....................................................................................50 Financiering ..............................................................................................................55 Bedrijfsvoering ..........................................................................................................60 Verbonden partijen....................................................................................................63 Grondbeleid ..............................................................................................................76 Wet Open Overheid (WOO) ......................................................................................79 Financiële cijfers...................................................................................................................80 Overzicht van baten en lasten ...................................................................................81 Uiteenzetting van de financiële positie en toelichting ................................................86 Meerjarenraming en toelichting .................................................................................96

Algemeen

Kerngegevens De kerngegevens zijn opgedeeld in de categorieën sociale-, fysieke- en financiële structuur.

2022

2023

2024

Aantal inwoners waarvan: - 0 t/m 4 jaar - 5 t/m 17 jaar - 18 t/m 44 jaar - 45 t/m 64 jaar - 65 jaar en ouder

21.826

22.149

22.203

1.086 3.202 6.737 5.893 4.908

1.067 3.150 6.889 5.911 5.132

1.087 3.144 6.857 5.958 5.157

Aantal leerlingen waarvan: - leerlingen basisonderwijs - leerlingen voortgezet onderwijs

4.043

4.053

3.993

2.068 1.975

2.074 1.979

2.054 1.939

Aantal woonruimten

9.466

9.620

9.754

Oppervlakte gemeente (in hectare)

1.642

Financiële structuur

2022

2023

2024

lasten baten saldo voor resultaatbestemming mutatie reserves saldo na resultaatbestemming

61.109 65.302 4.193 2.483 6.676

60.589 60.360 -229 513 284

66.269 65.825 -444 530 87

belastingopbrengsten rioolheffing afvalstoffenheffing algemene uitkering

4.856 1.582 3.278 41.197

5.610 1.734 3.399 40.888

5.880 1.979 3.548 45.525

Sociale structuur

Fysieke structuur

Leeswijzer De gemeente stelt jaarlijks de begroting op met de plannen voor dat jaar, wat die plannen kosten en welke inkomsten zij verwacht. De begroting bestaat tenminste uit het programmaplan, de paragrafen en de financiële begroting. Het programmaplan Hier wordt voor ieder programma (samenhangend geheel van activiteiten) beschreven wat we willen bereiken en wat we ervoor gaan doen. Per programma worden de baten en lasten geraamd. De paragrafen In afzonderlijke paragrafen worden de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. De financiële begroting Dit onderdeel bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de toelichting, de uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting en het overzicht met de geraamde baten en lasten per taakveld. De bedragen in de tabellen zijn, tenzij anders vermeld, maal € 1.000.

Programmaplan Programmaplan

Bestuur en dienstverlening Inleiding De begroting 2024 is gebaseerd op het coalitieakkoord “Samenwerken, Samen leven, Samen ontwikkelen” en geeft de hoofdlijnen aan wat de bestuurlijke ambities zijn voor de komende bestuursperiode.

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024. Bestuur en ondersteuning Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

De gemeente Stede Broec is een bestuurskrachtige gemeente. We willen dat de inwoners vertrouwen hebben in het gemeentebestuur. De informatievoorziening van de gemeente voldoet aan de daaraan te stellen eisen. • We zorgen ervoor dat alle informatie die inwoners nodig hebben om besluitvorming te volgen beschikbaar, toegankelijk en leesbaar is. Informatie (inclusief besluiten) moet ook niet-digitaal beschikbaar blijven. • We informeren actief inwoners en ondernemers over plannen die hun omgeving raken. De menselijke maat staat hierbij centraal.

Bestuur en ondersteuning (inwonersparticipatie) Ambitie De gemeente Stede Broec is een bestuurskrachtige gemeente. Wat willen we bereiken? De informatiebeveiliging van Stede Broec is op orde. Wat gaan we ervoor doen? • We trekken een privacy officer aan om hier invulling aan te kunnen geven. Bestuur en ondersteuning (inwonersparticipatie) Ambitie Het gemeentebestuur luistert naar signalen uit de gemeente en inwoners voelen zich betrokken bij wat hen aangaat. Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat inwoners actief participeren, zodat: • er draagvlak is voor besluiten, • het beschikbaar maatschappelijk potentieel wordt benut en

• er oplossingen worden gezocht voor een gevoeld probleem. Wat gaan we ervoor doen?

• We vragen inwoners om aan de voorkant mee te denken bij het maken van beleid en het uitvoeren van projecten. Het Manifest Burgerparticipatie gebruiken we hierbij als leidraad. • We moedigen initiatieven van inwoners aan en faciliteren deze waar mogelijk. Het Manifest Burgerparticipatie gebruiken we hierbij als leidraad. • We gaan de wijkbijeenkomsten nieuw leven in blazen om onder andere de uitdagingen op het gebied van de openbare ruimte samen met onze inwoners op te pakken. • We betrekken jongeren bij de politiek door vanaf mei 2023 samen te werken met de jongerenadviesraad (JAR SED).

Publiekszaken (Dienstverlening) Ambitie Wij zijn een professionele organisatie met oog voor de behoeften en vragen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Wat willen we bereiken? • Wij leveren goede, duidelijke en klantvriendelijke dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. • Wij vinden het belangrijk dat iedereen mee kan blijven doen (inclusieve dienstverlening). Wat gaan we ervoor doen? • Wij ontwikkelen onze dienstverleningsvisie organisatie breed verder en stellen hiervoor een uitvoeringsplan op. • Wij nemen beleidsharmonisatie als het kan mee in de besluitvorming. • Het uitvoeringsplan dat in 2023 wordt opgesteld, leidt in 2024 en 2025 tot verbeteracties. Regionale samenwerking Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Regionale samenwerking draagt bij aan onze bestuurskracht. We willen een bestuurskrachtige gemeente in een sterke regio West-Friesland zijn. • Wij nemen onze verantwoordelijkheid en worden vertegenwoordigd in de regionale samenwerkingsverbanden. 9

Algemene dekkingsmiddelen Ambitie Stede Broec heeft een gezonde financiële positie. Wat willen we bereiken? Een structureel en reëel evenwichtige begroting. We streven naar een algemene reserve van 10% van het begrotingstotaal. Om tegenvallers binnen het Sociaal Domein op te vangen streven we ernaar om de reservepositie te verbeteren. Wat gaan we ervoor doen? • We zetten meer in op preventie. • We verbeteren onze reservepositie indien mogelijk. Overhead Ambitie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

De gemeente Stede Broec werkt met de gemeenten Enkhuizen en Drechterland samen om de hedendaagse vraagstukken te kunnen oppakken. Een solide SED organisatie. • We zijn bereid om te investeren in de verdere doorontwikkeling van de SED organisatie. Ontvlechting en fusie zijn deze raadsperiode uitgesloten. • Voor de uitvoering van sommige gemeentelijke taken onderzoeken we de mogelijkheid om deze dichterbij de gemeente Stede Broec te brengen. • Wij vinden het verstandig om een gemeenschappelijke visie te ontwikkelen op de doorontwikkeling van de SED organisatie.

Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Deze inkomsten zijn vrij te besteden. Het overzicht van algemene dekkingsmiddelen is als volgt: Begroting 2024 Onroerende zaakbelasting (eigendom woningen) Onroerende zaakbelasting (eigendom nietwoningen) Onroerende zaakbelasting (gebruik niet-woningen) Hondenbelasting Toeristenbelasting Forensenbelasting Algemene uitkering Dividend Saldo financieringsfunctie Verhuur gemeente eigendommen

4.723 521 435 108 84 10 45.524 155 0 844

Opbrengst markt- en standplaatsen Onvoorzien 2024 Totaal

28 15 52.447

De uitkering uit het gemeentefonds (de algemene uitkering en de decentralisatie- en integratieuitkeringen) is gebaseerd op de septembercirculaire 2023.

Algemene uitkering 2024-2027 2024

2025

2026

2027

Kadernota 2024-2027

43.456

45.273

43.767

43.617

Begroting 2024: - meicirculaire 2023 - septembercirculaire 2023

1.062 1.007

1.431 885

626 706

1.492 1.366

Algemene uitkering na septembercirculaire

45.524

47.589

45.099

46.475

De algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de begroting 2024 en de meerjarenraming 2024-2027 is gebaseerd op de septembercirculaire 2023. Septembercirculaire Drie keer per jaar wordt de algemene uitkering door het Rijk aangepast. Dit wordt gedaan door middel van circulaires. Het Rijk heeft de septembercirculaire 2023 uitgegeven. De toezichthouder verplicht de gemeenten om de meicirculaire op te nemen. Op verzoek van de raad is in deze begroting de consequenties van de septembercirculaire opgenomen. De wijzigingen ten opzichte van de meicirculaire zijn: Accres ontwikkeling De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Tot en met 2025 wordt het systeem gehanteerd van ‘samen de trap op en samen de trap af,’ alhoewel dit accres wel bevroren is tot en met 2025. Tot deze tijd hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toe- of afname van het gemeentefonds, voorvloeiend uit de trap op trap af methode, wordt het accres genoemd. Na 2025 wordt afgestapt van deze systematiek en wordt de algemene uitkering jaarlijks geïndexeerd tegen Bruto Binnenlands Product.

De gebruikte indexatie in de algemene uitkering is als volgt: 2024

2025

2026

2027

2028

Loonvoet sector overheid (60%)

6,7%

5,3%

4,7%

n.v.t

Index prijs materiele overheidsconsumptie (IMOC, 20%)

3,5%

2,0%

n.v.t

Prijs bbp

n.v.t.

n.v.t

2,8%

2,4%

Doordat de Loonindexatie voor 2024 op 6,7% ligt en de SED organisatie in zijn begroting heeft gerekend met een indexatie van 3,9% adviseren wij om vooruitlopend op de vaststelling van een nieuwe CAO, in de begroting 2024 rekening te houden met een stijging van de loonkosten van SED van 2,8%. Hoeveelheidsverschillen De algemene uitkering wordt verdeeld via diverse maatstaven. Als deze maatstaven wijzigen, dan wijzigt de algemene uitkering. Een aantal maatstaven zijn naar boven bijgesteld, waardoor de algemene uitkering hoger uitvalt. Bijzonder bijstand en vroegsignalering Het kabinet stelt in totaal € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag is in 2023 in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. Voor 2024 wordt ook in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg In de septembercirculaire 2023 is de loon- en prijsbijstelling voor jeugdzorg aan het gemeentefonds toegevoegd voor de jaren 2024 en 2025.

Overhead Overhead moet centraal worden begroot (begroting) en verantwoord (jaarstukken). Onder overhead wordt het geheel van functies verstaan dat gericht is op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden hiervan zijn: leidinggevenden primair proces, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, bestuursondersteuning, facilitaire zaken, ICT, huisvesting, financiën en toezicht en controle op de eigen organisatie. Het uitgangspunt is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. In het BBV worden baten en lasten van overhead niet meer onder de afzonderlijke beleidsprogramma’s geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld.

lasten Onderdeel Kapitaallasten Huisvesting ICT DeSom Juridische zaken

47 180 1.261 15 12

baten

1.074

Werkplaats Bijdrage aan de SED organisatie Overig Totaal

138 6.181 517 8.339

97 1.171

Vennootschapsbelasting Voor het jaar 2024 wordt rekening gehouden met een nihil last. Met een deel van de activiteiten wordt geen onderneming gedreven, doordat niet wordt voldaan aan één of meerdere ondernemingscriteria. Een deel van de activiteiten wordt wel als ondernemersactiviteit gezien. Het resultaat behaald van de meeste van deze activiteiten is echter vrijgesteld van belastingen. Indien de Belastingdienst van mening is dat de vrijstelling niet van toepassing is, dan is de gemeente wel belasting verschuldigd. De Vpb-last van resultaten uit de grondexploitaties wordt bij de jaarrekening berekend. Het verschuldigde bedrag zal naar verwachting gering zijn en zal niet leiden tot een materiële last voor de gemeente.

Onvoorzien Voor onvoorzien is een bedrag van € 15.000 geraamd. De doelstelling van de post onvoorzien is het kunnen opvangen van de kosten van onvoorziene omstandigheden of gebeurtenissen.

Met wie werken wij samen? Voor het programma Bestuur en dienstverlening werken we samen met de volgende verbonden partijen, deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen: • SED organisatie, • Shared Service Centrum DeSom, • Westfries Archief, • Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland (OBS), • Alliander NV en • NV Bank Nederlandsche gemeenten (BNG). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Verplichte indicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma Bestuur en dienstverlening. De indicatoren komen van de site https://www.waarstaatjegemeente.nl. Aan de hand van de indicatoren zien of we het goed of minder goed doen ten opzichte van andere gemeenten. De uitkomsten gebruiken we, zo nodig, om onze bedrijfsvoering aan te passen. We lichten dit verder toe in de paragraaf Bedrijfsvoering.

Naam indicator

Eenheid

Bron

Meest recent

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

SED organisatie

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

SED organisatie

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

Eigen begroting

13,49

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom SED organisatie + totale kosten extern*)

Overhead

% van totale lasten

Eigen begroting

11,3%

*) Het presenteren van deze indicatoren heeft geen nut. Een vergelijk met andere gemeenten geeft een onjuist beeld, omdat de ambtelijke ondersteuning is ondergebracht bij de SED organisatie.

Wat mag het kosten? Werkelijk 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Totaal lasten

10.035

11.624

12.408

Totaal baten

48.479

48.937

53.870

Saldo van baten en lasten

38.444

37.313

41.463

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

131

298

38.575

37.611

41.543

Resultaat

Toelichting op de cijfers Hierna een toelichting van de verschillen tussen de budgetten in de begroting 2023 en de begroting 2024. De incidentele budgetten zijn een deel van het verschil. De budgetten van de begroting 2023 zijn geaccordeerd door de raad. De budgetten in de begroting 2024 zijn gebaseerd op de geaccordeerde budgetten, de Kadernota 2024, de septembercirculaire 2023 en de overige autonome mutaties (bijv. bijstelling bijdrage GR-en). De financiële gevolgen van de mutaties op de geaccordeerde budgetten voor 2024 zijn in dit document opgenomen onder het kopje ‘Algemeen financieel beleid’. De cijfers onder het kopje ‘Algemeen financieel beleid’ wijken af van onderstaande cijfers. Er worden namelijk twee verschillende zaken vergeleken.

Toelichting afwijkingen begroting 2024 t.o.v. begroting 2023 (> € 20.000) Bijdrage SED organisatie Indexatie Rente Nieuwe investeringen gemeentehuis Landelijke aanpak adreskwaliteit Bijdrage SSC DeSom Incidentele budgetten 2023 Meer aanvragen reisdocumenten Afhandelen bezwaren woz-waarde Algemene uitkering Huur pand Industrieweg Lucht in de begroting Onroerendezaakbelasting Overige verschillen Reserves: Overhevelingsbesluit 2023 Voorjaarsnota 2023 Totaal verschil

Bedrag -469 -97 49 -14 -25 -132 98 64 -35 4.376 53 55 210 16

V/N N N V N N N V V N V V V V V

-191 -27 3.932

N N V

Bijdrage SED organisatie (€ 469.000 nadeel) De bijdrage voor 2024 is € 14.804.000. De bijdrage voor 2023 is € 13.449.000. De bijdrage wordt toegerekend aan de programma's. In de septembercirculaire 2023 is een indexatie voor lonen van 6,7% opgenomen. Voor 2024 houden we dan ook rekening met een hogere bijdrage SED organisatie door een inflatiecorrectie van € 321.000. Indexatie (€ 97.000 nadeel) De reguliere, inflatiegevoelige budgetten zijn opgehoogd met de indexatie uit de circulaire. Voor salarissen is dit 6,7% en voor de overige budgetten is dit 3,5%. Rente (€ 49.000 voordeel) Overtollige middelen worden aangehouden op een eigen rekening-courant bij het ministerie van Financiën. De rentevergoeding stijgt. Door het uitblijven van investeringen lenen we ook minder dan verwacht. Incidentele budgetten 2023 (€ 98.000 voordeel) Deze budgetten waren incidenteel geraamd in de begroting 2023 en zijn daardoor niet meer opgenomen in de begroting 2024. Voor de begroting 2024 is dit een voordeel ten opzichte van de begroting 2023. - Kadernota: Verkiezingen € 40.000 - Overhevelingsbesluit: Rekenkamercommissie € 10.000 - Overhevelingsbesluit: Wet open overheid € 48.000

Landelijke aanpak adreskwaliteit (€ 25.000 nadeel) De Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) selecteert signalen van onjuiste adresregistratie en levert deze aan gemeenten voor adresonderzoek. De Basis Registratie Personen (BRP) is het fundament voor alle andere registraties. Adresonderzoek gaat niet sec over registratie, maar ook over zorg en maatschappelijk werk, uitbuiting en veiligheid; het draagt bij aan een betere samenleving omdat bijvoorbeeld mensen die zorg en hulp nodig hebben of misstanden op een adres eerder in beeld komen. Adresonderzoek is een belangrijke voorwaarde om ondermijning tegen te gaan. De LAA heeft in 2023 een wettelijke inbedding gekregen. Het parlement heeft ingestemd met een wetswijziging van de Wet BRP ten behoeve van de LAA. Waar deelname aan de LAA tot nu toe een keuze was voor gemeenten, is dat vanaf de inwerkingtreding van de wetswijziging niet meer het geval. Dit betekent iets voor onze inzet hierop. De uitvoering van deze taak is nu niet als zodanig geborgd binnen de organisatie. Voor de uitvoering van de LAA (bij Publiekszaken) is 1 fte (€ 75.000) nodig. Bijdrage SSC DeSom (€ 132.000 nadeel) In de Voorjaarsnota 2023 en in de Begroting 2024 van DeSom is de bijdrage aangepast. Afhandelen bezwaren woz-waarde (€ 35.000 nadeel) In de begroting 2024 is extra budget opgenomen voor het afhandelen van bezwaren.

Algemene uitkering (€ 4.376.000 voordeel) De begrote uitkering is gebaseerd op de septembercirculaire 2023. Deze algemene uitkering is verder toegelicht op pagina 11 van deze begroting. Huur (€ 53.000 voordeel) Het gekochte pand op de Industrieweg (politiebureau) wordt verhuurd voor de opvang van de leiding van de Oekraïnse weeskinderen. Lucht in de begroting (€ 55.000 voordeel) De reguliere budgetten welke de afgelopen jaren niet totaal zijn uitgenut zijn op basis van de ruimte afgeraamd. Onroerendezaakbelasting (€ 210.000 voordeel) Door de toegepaste inflatie stijgt de opbrengst. Onttrekking aan de Algemene reserve (€ 191.000 nadeel) Met het Overhevelingsbesluit 2023 is besloten om een budget voor Wet Open Overheid, de rekenkamercommissie en een hogere bijdrage aan de SED organisatie te vormen. Vrijval Reserve SED Perspectief (€ 27.000 nadeel) In de Voorjaarsnota 2023 is besloten de Reserve SED Perspectief op te heffen en het saldo vrij te laten vallen.

Programma Ruimte Inleiding Het programma Ruimte gaat over nieuwe uitdagingen en over het beheer en ontwikkeling van de bestaande openbare ruimte. In de gemeente Stede Broec is het goed wonen maar er moet ook ruimte zijn voor economische bloei en duurzame ontwikkeling. Dat betekent dat we verschillende uitdagingen zo veel mogelijk gecombineerd oppakken. Daarbij sluiten we aan bij de budgetten en opgaven die we vanuit het Rijk krijgen, zoals de implementatie van de Omgevingswet en de uitvoering van klimaattaken. Daarnaast zijn er onderwerpen die onze gemeentegrenzen overschrijden en waar we samenwerken met onze buurgemeenten in de regio. Een belangrijke speerpunt is een gezonde, evenwichtige woningmarkt met passende woningen voor onze huidige en toekomstige inwoners. De realisatie van nieuwe woningen, permanent of flexibel is daarom een prioriteit. Maar daarnaast zetten we ons in voor een bredere kwaliteit van de leefomgeving. Zaken als goed beheer van de openbare ruimte, verkeer, veiligheid, dragen daar in samenhang aan bij. Een belangrijk speerpunt is de transitie van het landelijk gebied, waar de agrarische sector belangrijk is. Voor het goed functioneren van onze lokale maatschappij is het essentieel dat we ondermijning bestrijden. Bij alle ontwikkelingen vormen de doelen die we hebben met betrekking tot duurzaamheid en klimaat een rode draad.

De opgaven waar we als gemeente voor staan zijn niet in één jaar te realiseren en vragen tijd. Daarbij zijn we als gemeente ook afhankelijk van externe factoren. De stand van de economie en beschikbare middelen die we van het Rijk hebben bepalen steeds meer wat we als gemeente kunnen doen. De bouw- en woningmarkt is daarnaast mede bepalend voor het tempo waarin marktpartijen kunnen en willen ontwikkelen. In dit programma geven wij daarom op verschillende onderwerpen aan wat we in 2024 met de beschikbare middelen gaan doen en wat daar het verwachte resultaat van is. Het gaat dan om de onderwerpen: • Ruimtelijke ontwikkeling • Openbare ruimte • Veiligheid • Economie • Duurzaamheid en Milieu

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024. Veiligheid Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Veiligheid Ambitie

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Openbaar groen Ambitie Wat willen we bereiken?

Stede Broec is een veilige gemeente. Wij willen dat alle inwoners, ondernemers en bezoekers veilig en overlastvrij kunnen leven in onze gemeente. • Om veilige woon- en leefomgevingen in onze gemeente te borgen gaan wij, in samenwerking met inwoners, ondernemers, woningcorporaties en (keten)partners, proberen overlast zo veel mogelijk te voorkomen en/of beperken en waar nodig overlast gevende situaties te verbeteren. • Tevens gaan we, in samenwerking met de inwoners en zorg- en veiligheidspartners, proberen meer hulp te bieden bij onzichtbare veiligheidsvraagstukken. Zoals bij jeugdproblematieken, wapenbezit onder jongeren, huiselijk geweld of nazorg ex-gedetineerde. • Verder willen wij de inwoners en ondernemers weerbaarder maken tegen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. • Op het gebied van ondermijning gaan we preventief de bestuurlijke, ambtelijke en maatschappelijke weerbaarheid vergroten en zullen we repressief alle middelen en bestuurlijke instrumenten inzetten om ondermijnende activiteiten tegen te gaan. • Ook gaan inzetten op de verdere professionalisering van toezicht en handhaving en op het vergroten van de zichtbaarheid van BOA’s en toezichthouders.

Als gemeente willen wij een sterk signaal afgeven door aanhoudende overlast, geweld of (jeugd)criminaliteit terug te dringen. De veiligheidsgevoelens binnen de gemeente nog meer te verbeteren door de kleine ergernissen sneller en gerichter aan te pakken. • Opstellen en implementeren van beleid voor de bestuurlijke boete.

Stede Broec is een leefbare, groene en goed onderhouden gemeente. Het onderhoudsniveau wordt verbeterd.

Wat gaan we ervoor doen?

Openbare buitenruimte Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Verkeer Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

We zetten in op een effectievere wijze van bestrijding van exoten en onkruid. • Tijdens het groenonderhoud wordt de biodiversiteit versterkt door middel van beheermaatregelen(snoeien) en het inzaaien van meerjarige kruidenmengsels • Bij het vernieuwen en/of plaatsen van nieuwe plantvakken worden er extra voedingsstoffen (mest, compost e.d.) toegevoegd voor de verrijking van de bodem. • Exoten zijn kruidachtige gewassen die vanuit het wettelijk kader bestreden dienen te worden. In de gemeente Stede Broec wordt met name actief ingezet op het bestrijden van de Japanse duizendknoop en reuzenberenklauw. Beide soorten zijn Exoten en verstoren het ecosysteem wat niet ten goede komt aan de biodiversiteit. • Met de raad en bestuur worden in het najaar van 2023 gesprekken gevoerd over het onderhoud en bestrijding van het onkruid. De uitkomsten van deze gesprekken zullen input geven voor de aanbestedingen van de onderhoudsbestekken.

Stede Broec is een leefbare, groene en goed onderhouden gemeente. Borgen van huidige recreatievoorzieningen. • We bieden meer ruimte voor natuurlijke ontwikkelingen rondom het Streekbos. • We houden varend recreëren aantrekkelijk. • We hebben oog voor o.a. wandelpaden en buitenfitnessapparaten.

Stede Broec is een leefbare, groene en goed onderhouden gemeente. Problemen en wensen hondenbezitters in beeld brengen. Voor de nog te constateren problemen een oplossing aandragen binnen het beschikbare budget.

Stede Broec kent een goed veilig en toegankelijke wegennetwerk met een goede doorstroming. We geven uitvoering aan het uitvoeringsplan 2024 en het circulatieplan 2024. • We kijken waar extra geïnvesteerd kan worden in de kwaliteit van het wegennet (m.n. 30 km zones) en starten met de knelpunten uit het verkeersuitvoeringsplan. Voor

2023/2024 staat de Overstort en Raadhuislaan op het programma. • In 2024 stellen we de volgende projecten voor de komende tijd vast. • We onderzoeken hoe we (i.s.m. de provincie) de inrichting van het lint kunnen verbeteren. • We onderzoeken samen met de gemeente Drechterland de mogelijkheden om de noord-zuid verbindingen (t.b.v. zwaar verkeer) te verbeteren. Ruimtelijke ontwikkeling: Beheer- en uitvoeringsplannen begraafplaats Ambitie Adequaat, efficiënt en respectvol beheer van de begraafplaats Wat willen we bereiken? Actuele administratie, heldere uniforme organisatiestructuur en inzicht in de begraafcapaciteit. Wat gaan we ervoor doen? Verbeteren digitale administratie (2024). Actiever ruimen van vrijgekomen graven. Opstellen van procesomschrijvingen. Vastgoed Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Economie bedrijfsleven Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Stede Broec is een leefbare, groene en goed onderhouden gemeente. We beheren het gemeentelijk vastgoed effectief en transparant. We verduurzamen het eigen vastgoed. • We stellen een accommodatiebeleid op. • We voeren het accommodatiebeleid uit. • We investeren in verduurzaming van ons eigen vastgoed op basis van het accommodatiebeleid.

Stede Broec heeft een bloeiende lokale economie. Bevorderen van gezond en vitaal bedrijfsleven met een actieve winkeliersvereniging, LTO en een enthousiaste bedrijvengroep. • We geven uitvoering aan de lokaal economische agenda zodat de samenwerking met ondernemersverenigingen gecontinueerd en versterkt wordt. • We hebben aandacht voor borging Keurmerk Veilig Ondernemen winkelgebied/bedrijventerreinen in samenwerking met OOV. • We dragen bij aan de Regionaal Economische Agenda (REA). • We faciliteren huisvesting voor buitenlandse seizoenarbeiders in afstemming met de regio. • We voeren in SED-verband locatieonderzoek uit voor uitbreiding / vestiging van bedrijven.

Economie toerisme Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Stede Broec heeft een bloeiende lokale economie. Versterken toeristisch product. • We stimuleren toeristische samenwerking in Stede Broec. • Stimuleren toeristische samenwerking in Westfriesland.

Stede Broec is een duurzame gemeente, met oog voor de identiteit van de wijken. In 2024 volgen we de planning voor de transitievisie warmte en voeren we de lokale aanpak voor het Nationaal Isolatie Programma (NIP) en het uitvoeringsprogramma aanpak energiearmoede uit. • We blijven inwoners en ondernemers informeren over manieren om te verduurzamen. • We starten in 1 wijk samen met inwoners met een wijkuitvoeringsplan. • We voeren het uitvoeringsprogramma aanpak energiearmoede uit. • In samenwerking met het Duurzaam Ondernemersloket helpen we bedrijven te verduurzamen en voeren we energiescans uit. • Voor het nationaal isolatieprogramma en de aanpak energiearmoede voeren we een aanbesteding voor de inkoop van isolatiemaatregelen en advies. • We inspireren inwoners en bedrijven door te communiceren over de goede voorbeelden.

We voeren de stappen van het uitvoeringsprogramma energieneutraal Westfriesland en de RES voor 2024 uit. CO2 reductie door het opwekken van duurzame energie. (Regionale Energie Strategie; RES). • We zoeken op basis van de vastgestelde beleidskaders naar invulling voor de zoekgebieden. • We onderzoeken of bestaande zoekgebieden kunnen worden herzien in de RES 2.0. • We nemen de zoekgebieden voor opwek van duurzame energie en kaders voor verduurzaming op in de Omgevingsvisie.

Duurzaamheid en milieu Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Stede Broec groeit actief mee met klimaatverandering om in 2050 hetzelfde beschermingsniveau als nu te hebben. Klimaatbestendig en waterrobuust te zijn ingericht ten aanzien van de thema’s wateroverlast, hittestress, droogte en gevolgen van overstromingen. We gaan de geïdentificeerde kansen voor klimaatadaptatie uit de kansenkaart (gereed eind 2023) omzetten naar uitvoeringsprojecten.

Duurzaamheid en milieu: Afval Ambitie Stede Broec beschikt over een adequate afvalinzamelingen verwerking, waarbij een goede afweging tussen kosten, dienstverlening en milieuresultaat centraal staat. Wat willen we bereiken? - Uitvoering geven aan het Afvalbeleidsplan - Uitvoering geven aan de aanbevelingen van de evaluatie van de dienstverleningsovereenkomst met HVC Wat gaan we ervoor doen? • We geven uitvoering aan de acties uit het Afvalbeleidsplan • We geven uitvoering aan de aanbevelingen van de evaluatie van de dienstverleningsovereenkomst met HVC • We verkennen, samen met de Westfriese gemeenten de toekomstige vorm voor afvalverwerking. Duurzaamheid en milieu: Overdracht bodemtaken Ambitie Een duurzame bodemkwaliteit. Wat willen we bereiken? Voorkomen van risico’s voor de gezondheid en het milieu. Wat gaan we ervoor doen? Zorg dragen voor een kwalitatief goede uitvoering van deze overgedragen bodemtaken. Ruimtelijke ontwikkeling: Centrum Ambitie Het Centrum is een gezellig verblijfsplein. Wat willen we bereiken? Het winkelcentrum Streekhof en zijn omgeving transformeren tot een aantrekkelijk dorpscentrum. De beoogde transformatie beidt ruimte voor (horeca)voorzieningen aan het Streekplein, gratis parkeren en betaalbare appartementen voor jong en oud. Wat gaan we ervoor doen? • Het verder invulling geven van het centrum om te komen tot een afronding in 2028.

• we starten met de eerste fase (Rabobank) in 2024 • We starten met de tweede fase (tandartsenpraktijk) in 2025/2026. • Start Hoek De Middend-Burgemeester Stuijfberglaan 2026/2027. • Uitwerken van het voorontwerp van de buitenruimte tot een definitief ontwerp met bijbehorende kostenraming.

• Voeren van de ruimtelijke procedure om te komen tot de herontwikkeling van de percelen De Middend 1-3 & 5. Ruimtelijke ontwikkeling: Sportlandschap Stede Broec Ambitie Het Middengebied (tussen Raadhuislaan en Voetakkers). te ontwikkelen tot een gebied waarbinnen sport, bewegen, recreatie en het landschap centraal staan. Wat willen we bereiken? het bestendigen van het voorkeursrecht op de benodigde gronden in het gebied. Wat gaan we ervoor doen? We stellen in 2024 een bestemmingsplan vast voor het sportlandschap. Ruimtelijke ontwikkeling: Omgevingswet Ambitie Stede Broec is goed voorbereid op ruimtelijke ontwikkelingen. Wat willen we bereiken? Inwoners en bedrijven weten hoe zij omgevingsvergunningen aanvragen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Ervaring opdoen met het opstellen van een omgevingsplan. Wat gaan we ervoor doen? We organiseren een aanspreekpunt voor het beantwoorden van vragen van inwoners en bedrijven over de indiening van aanvragen om een omgevingsvergunning. We maken in SED-verband een pilot omgevingsplan in de gemeente Drechterland om deze ervaring te benutten voor het maken van een omgevingsplan (start 2025) voor geheel Stede Broec. Ruimtelijke ontwikkeling: Erfgoed Ambitie Door middel van ons erfgoedbeleid de onderlinge verbondenheid stimuleren, het woonplezier vergroten en de lokale identiteit versterken.

Wat willen we bereiken? In 2024 wordt gewerkt aan de actiepunten uit het Uitvoeringsprogramma Erfgoed als Kans, met een hoge prioriteit. Wat gaan we ervoor doen? • We verankeren de erfgoednota in de omgevingsvisie en borgen archeologie in ruimtelijk beleid. • Samen met lokale partners worden programma’s op gebied van erfgoededucatie ontwikkeld. • Ter ondersteuning van monumenteigenaren worden uitvoeringsrichtlijnen voor monumenten opgesteld. • Er wordt gestart met de aanwijzingsprocedure van 2 mogelijke gemeentelijke monumenten en het gebied van De Kolk als beschermd dorpsgezicht.

Ruimtelijke ontwikkeling: Omgevingsvisie Ambitie Omgevingsvisie. Vaststellen van een integrale visie op de fysieke omgeving Wat willen we bereiken? van Stede Broec. Wat gaan we ervoor doen? We bereiden samen met inwoners, bedrijven en instellingen een omgevingsvisie voor en leggen deze uiterlijk in het eerste kwartaal van 2025 ter vaststelling aan de raad voor. Ruimtelijke ontwikkeling: Woningmarkt Ambitie Een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later. Wat willen we bereiken? Versnelling van de woningbouwopgave met een betaalbaar, gedifferentieerd, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor iedere doelgroep met specifiek aandacht voor starters en senioren. Wat gaan we ervoor doen? • We geven uitvoering aan de woonvisie: o.a. opstellen uitvoeringsprogramma woningbouw met prioritering van (grotere) woningbouwprojecten. • We bouwen de komende vier jaar duurzame nieuwe woningen, met name betaalbare huur- en koopwoningen in lijn met de Woondeal 2.0 Noord-Holland Noord. • We werken integraal samen aan woon-zorg concepten. • We bereiden de ontwikkeling voor van Florapark, het centrum en het versneld uitvoeren van het woningbouwplan Groot-Vriend. • We geven uitvoering aan het beleid ten aanzien van ‘generatiewoningen’. Ruimtelijke ontwikkeling: Woonregio Ambitie Een gezonde evenwichtige woningmarkt met passende woningen, voor nu en later.

Wat willen we bereiken? Westfriesland behoort tot de top 10 woonregio’s. Wat gaan we ervoor doen? Uitvoering geven aan het Pact van Westfriesland. Ruimtelijke ontwikkeling: Subsidieprogramma LEADER Ambitie Westfriesland is een vitaal, beleefbaar en duurzame regio. Wat willen we bereiken? Kwaliteit van (samen) leven op het platteland. Westfriese cultuur verbinden en uitdragen. Toekomstbestendig gebruik van grond en grondstoffen. Wat gaan we ervoor doen? De LEADER subsidie bij diverse ondernemers, organisaties en inwoners onder de aandacht brengen. Ruimtelijke ontwikkeling: Woonakkoord Ambitie Westfriesland behoort tot de 10 beste woonregio’s van Nederland.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

• Tot en met 2030 worden in Westfriesland 12.500 nieuwe woningen gebouwd. Dit betekent dat de regio streeft naar de oplevering van gemiddeld ruim 1.500 nieuwe woningen per jaar. • Versnelling van de woningbouwopgave met een betaalbaar, gedifferentieerd, aantrekkelijk en duurzaam woonaanbod voor iedere doelgroep. • Het op peil houden en uitbouwen van de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de bestaande voorraad; • Toevoeging van onderscheidende en complementaire nieuwbouw producten aan de regionale woningvoorraad. • Stimulering van langer zelfstandig wonen. • We organiseren samen met stakeholders een ambitietafel om inzicht te houden in eventuele knelpunten en mogelijkheden tot versnelling van woningbouwprojecten. Daarnaast inventariseren we eventuele nieuwe woningbouwlocaties welke kansrijk zijn om tot en met 2030 tot ontwikkeling te laten komen. • We organiseren een woonmanifestatie gericht op ontmoeting en kennisdeling voor onder andere bouwende en ontwikkelende partijen, gemeenten, provincie en woningbouwcorporaties. • We continueren onze inzet op een regionale doorstroommakelaar welke zich richt op ondersteuning en begeleiding van senioren bij het gehele verhuisproces.

• We continueren onze inzet op een regionale adviseur seniorenhuisvesting welke zich richt op bewustwording rondom het thema seniorenhuisvesting en het ontwikkelen van kennis hierover bij de partijen die verantwoordelijk zijn voor de realisatie van de woningbouwopgave in de regio. • We werken met een flexibel afwegingskader voor nieuwbouwinitiatieven dat de regio houvast biedt en ruimte laat voor marktinitiatieven.

Met wie werken wij samen? Voor het programma Ruimte werken we samen met de volgende verbonden partijen, deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen: • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, • Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, • Archeologie West-Friesland, • Recreatieschap Westfriesland, • Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord en • Afvalbeheer Westfriesland (ABWF). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Verplichte indicatoren Naam indicator

Eenheid

Bron

Verwijzingen Halt

Aantal per 1.000 jongeren

Bureau Halt

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

2022: 0,9

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

2022: 4,6

Diefstallen uit woning

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

2022: 0,7

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

Aantal per 1.000 inwoners

CBS

2022: 5,9

Functiemenging

LISA

2022: 38,7

Vestigingen (van bedrijven)

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

LISA

Huishoudelijk restafval

Kg/inwoner

CBS

2020: 140

Hernieuwbare elektriciteit

RWS

2021: 16,4

Gemiddelde WOZ waarde

x € 1.000

CBS

2023: 355

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

Basisregistratie adressen en gebouwen

2022: 15,2

Demografische druk

CBS

2023: 80,7

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuis- houden

In euro's

COELO

2022: 865

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuis- houden

In euro's

COELO

2022: 994

Meest recent 2022: 4

2022: 120,6

Wat mag het kosten? Werkelijk 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Totaal lasten

12.942

15.724

16.128

Totaal baten

5.883

7.207

6.273

Saldo van baten en lasten

-7.059

-8.517

-9.855

Toevoeging aan reserves

292

1.013

Onttrekking aan reserves

1.809

398

173

Resultaat

-5.542

-9.132

-9.682

Toelichting op cijfers Hierna een toelichting van de verschillen tussen de budgetten in de begroting 2023 en de begroting 2024. De incidentele budgetten zijn een deel van het verschil. De budgetten van de begroting 2023 zijn geaccordeerd door de raad. De budgetten in de begroting 2024 zijn gebaseerd op de geaccordeerde budgetten, de Kadernota 2024, de septembercirculaire 2023 en de overige autonome mutaties (bijv. bijstelling bijdrage GR-en). De financiële gevolgen van de mutaties op de geaccordeerde budgetten voor 2024 zijn in dit document opgenomen onder het kopje ‘Algemeen financieel beleid’. De cijfers onder het kopje ‘Algemeen financieel beleid’ wijken af van onderstaande cijfers. Er worden namelijk twee verschillende zaken vergeleken. Toelichting afwijkingen begroting 2024 t.o.v. begroting 2023 (> € 20.000) Bijdrage SED organisatie Indexatie Lucht in de begroting Afschrijvingslasten Rente Incidentele budgetten 2023 Incidentele budgetten 2024 Bijdrage GR Veiligheidsregio Bijdrage GR Omgevingsdienst Afvalinzameling Overige verschillen Reserves: Glasvezel Overhevelingsbesluit 2023 Budget Florapark/Westeinde Totaal verschil

Bedrag -511 -167 107 103 23 -650 -82 -176 -43 40 20

V/N N N V V V N N N N V V

996 -172 -38 -550

V N N N

Bijdrage SED organisatie (€ 511.000 nadeel) De bijdrage voor 2024 is € 14.804.000. De bijdrage voor 2023 is € 13.449.000. De bijdrage wordt toegerekend aan de programma's. Voor dit programma is het verschil € 511.000. Indexatie (€ 167.000 nadeel) De reguliere, inflatiegevoelige budgetten zijn opgehoogd met de indexatie uit de circulaire. Voor salarissen is dit 6,7% en voor de overige budgetten is dit 3,5%. Lucht in de begroting (€ 107.000 voordeel) De reguliere budgetten welke de afgelopen jaren niet totaal zijn uitgenut zijn op basis van de ruimte afgeraamd. Ook is de opbrengst toeristenbelasting met € 20.000 bijgeraamd. Afschrijvingslasten (€ 103.000 voordeel) De verwachte investeringen blijven achter. Hierdoor zijn de verwachte afschrijvingslasten ook later. Rente (€ 23.000 voordeel) Overtollige middelen worden aangehouden op een eigen rekening-courant bij het ministerie van Financiën. De rentevergoeding stijgt. Door het uitblijven van investeringen lenen we ook minder dan verwacht. Incidentele budgetten 2023 (€ 650.000 nadeel) Deze budgetten waren incidenteel geraamd in de begroting 2023 en zijn daardoor niet meer opgenomen in de begroting 2024. Voor de begroting 2024 is dit een voordeel ten opzichte van de begroting 2023.

- OHB: Ondermijning € 33.000 - OHB: Implementatie overdracht wegen € 31.000 - OHB: Onderhoud wegen € 24.000 - OHB: Opstellen uitvoeringsplan verkeermaatregelen € 20.000 - OHB: Parkeerplaatsen Gezinspaviljoen € 24.000 - OHB: Opstellen verkeersmodel € 30.000 - OHB: Ruimtelijke klimaatadaptie € 10.000 - CUP: Opstellen wijkuitvoeringsplannen € 26.000 - VJN: Klimaatkansenkaart € 15.000 - Aanbrengen scheidingswand € 20.000 - Extra leges glasvezel -€ 1.346.000 - Degeneratiekosten glasvezel € 350.000 - Programma RES € 15.000 - Florapark/Westeinde € 38.000 - Flexwoningen € 60.000

Incidentele budgetten 2024 (€ 82.000 nadeel) Deze budgetten zijn niet geraamd voor de begroting 2023. Deze budgetten zijn wel opgenomen in de begroting 2024. Dit is dus een nadeel is ten opzichte van 2023. - CUP: Inrichting lint € 20.000 - CUP: Onderzoek noord-zuidverbinding € 40.000 - Subsidie Leader € 22.000 Bijdrage GR Veiligheidsregio (€ 176.000 nadeel) De begrote bijdrage voor 2024 is conform de begroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling. Daarbij is ook de inhaalindexatie van de afgelopen jaren verwerkt. Bijdrage GR Omgevingsdienst (€ 43.000 nadeel) De begrote bijdrage voor 2024 is conform de begroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling. Daarbij is ook de inhaalindexatie van de afgelopen jaren verwerkt. Afvalinzameling (€ 40.000 voordeel) Omdat er € 40.000 kosten worden toegerekend van de SED organisatie wordt de heffing ook € 40.000 hoger. Storting in de Reserve glasvezel (€ 996.000 voordeel) In de raad van 23 februari 2023 is besloten € 996.000 te storten in de nieuw te vormen Reserve glasvezel. Onttrekking aan de Algemene reserve (€ 148.000 nadeel) Met het Overhevelingsbesluit 2023 is besloten om de budgetten voor Onderhoud wegen, Implementatie overdracht wegen HHRS, Opstellen uitvoeringsplan verkeersmaatregelen, Opstellen verkeersmodel, Ondermijning en Ruimtelijke klimaatadaptatie te dekken door een onttrekking aan de Algemene reserve.

Onttrekking aan de Reserve omgevingsfonds (€ 24.000 nadeel) Met het Overhevelingsbesluit 2023 is besloten om het budget voor Parkeerplaatsen Gezinspaviljoen te dekken door een onttrekking aan de Reserve omgevingsfonds. Onttrekking aan de Reserve grondbedrijf (€ 38.000 nadeel) In de raadvergadering van 30 maart 2023 is besloten om een budget voor Florapark/Westeinde te dekken door een onttrekking aan de Reserve grondbedrijf.

Programma Samenleving Inleiding We vinden het belangrijk dat onze inwoners zich thuis voelen in onze gemeente en dat er genoeg voorzieningen zijn voor samen leven en ontmoeting. Ontmoeting gericht op verbinding, vrije tijdsbesteding en beweging (gezondheid). We willen de sociale cohesie in onze wijken stimuleren zodat inwoners voor elkaar klaar kunnen staan. We ondersteunen inwoners om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. Als dat niet meer lukt, helpen we met passende ondersteuning.

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2024. Onderwijs Ambitie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen?

Sport, cultuur en recreatie Ambitie

Wat willen we bereiken?

Kinderen in de gemeente Stede Broec krijgen les in een leeromgeving die bijdraagt aan hun ontwikkeling in aantrekkelijke, veilige en gezonde schoolgebouwen. We hebben met het Integraal Huisvestingsplan inzicht in de staat van onze scholen en geven hier uitvoering aan. • We stellen een projectleider aan om het project uit te voeren. • We gaan de raad een voorstel doen voor een investeringsbudget ter realisatie van het MFA.

De gemeente heeft een vitaal aanbod van activiteiten en voorzieningen die fysiek en financieel toegankelijk zijn en blijven voor onze inwoners. Hiermee willen we de sociale betrokkenheid en het gevoel van verbondenheid en veiligheid in de gemeente versterken. • We willen dat meer inwoners sporten en bewegen in de openbare ruimte. • We willen de huidige inzet op cultuurparticipatie behouden en voortzetten. • We willen een bruisend Streekplein.

Wat gaan we ervoor doen?

• • • • •

Sociaal Domein Ambitie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

We gaan onderzoeken of er een beweegroute in de openbaar ruimte gerealiseerd kan worden. We geven uitvoering aan het sportakkoord 2.0. We ondersteunen initiatiefnemers met het ontplooien van evenementen op het Streekplein. We willen de aanbevelingen uit de evaluatie van het subsidiebeleid uitvoeren. We voeren het uitvoeringsplan uit behorend bij de Brede Specifieke Uitkering (SPUK) om vraag en aanbod van sport-, beweeg- en cultuurparticipatie samen te brengen.

De gemeente verleent professionele zorg tegen verantwoorde kosten. Binnen de begroting voor Jeugdhulp en Wmo blijven. Met preventieve activiteiten de druk op de cliëntgebonden Wmo en Jeugdhulp verminderen. We willen de inzet van zorg meer afbakenen door middel van beleidsmaatregelen. We willen het aantal unieke cliënten Jeugd wat gebruikt maakt van 2e lijns zorg met 5% verlagen ten opzichte van eind 2023. • We stellen een lokaal beleidsplan Jeugd op. • Wij geven uitvoering aan de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. • We geven uitvoering aan regionaal en lokaal beleid op de gebieden van Jeugdhulp en Wmo. • Met zorgvuldige inkoop, contractmanagement en toezicht krijgen we meer grip op de uitgaven in het sociaal domein. • De evaluatie van het Resultaatgericht werken wordt regionaal uitgevoerd en zorgt voor input voor de keuzes voor de nieuwe aanbestedingscyclus Wmo en Jeugd die in 2025 ingaan. • We vertegenwoordigen de belangen van Stede Broec steviger in het regionale inkooptraject. • We stellen samen met Enkhuizen en Drechterland voor de implementatie van de nieuwe aanbesteding een tijdelijke implementatie-manager aan. • We zetten preventieve maatregelen in die landelijk bewezen effectief zijn.

Volksgezondheid Ambitie

Stede Broec is een gezonde gemeente waarin iedereen mee kan doen.

Wat willen we bereiken?

• • •

• • Wat gaan we ervoor doen?

• • •

We willen alcohol- en drugsgebruik onder jongeren verminderen. We willen eenzaamheid onder jongeren en ouderen verminderen. We willen de psychische gezondheid en mentaal welbevinden van jongeren bespreekbaar maken en vergroten. We willen preventieprogramma's voor het bevorderen van een gezonde leefstijl ontwikkelen en implementeren. We willen de samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein verbeteren. We geven verder uitvoering aan het project 'In control of alcohol en drugs'. We gaan actief het programma 'Welzijn op Recept' bij huisartsen onder de aandacht brengen. We voeren het uitvoeringsplan uit behorend bij de Brede Specifieke Uitkering (SPUK).

Met wie werken wij samen? Voor het programma Samenleving werken we samen met de volgende verbonden partijen, deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen: • WerkSaam Westfriesland en • Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD). Deze verbonden partijen worden verder toegelicht in de paragraaf verbonden partijen.

Verplichte indicatoren Naam indicator

Eenheid

Bron

Meest recent

Banen

Aantal per 1.000 inwoners 15-74 LISA jaar

2022: 359,6

Jongeren met een delict voor % 12 t/m 21 jarigen de rechter

CBS

2021: 1

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

CBS

2021: 4

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

CBS

2022: 73,1

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Ingrado

2021: 2,1

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

CBS

2021: 2

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

CBS

2023: 213,1

Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners 15-64 jaar

CBS

2022: 318,2

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren t/m 18 jaar

CBS

2020: 13

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren t/m 18 jaar

CBS

2020: 1,2

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 CBS jaar

2019: 0,3

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Aantal per 10.000 inwoners

GMSD

2022: 710

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO

2022: 1,6

Relatief verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO

2022: 18

Niet-sporters

% inwoners dat niet wekelijks gesport (vanaf 12 jaar)

Enquete (RIVM, CBS)

2020: 49,1

Wat mag het kosten? Werkelijk 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Totaal lasten

38.132

36.986

37.733

Totaal baten

10.940

6.287

5.681

Saldo van baten en lasten

-27.192

-30.699

-32.052

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

835

1.279

277

-26.357

-29.420

-31.774

Resultaat

Toelichting afwijkingen begroting 2024 t.o.v. begroting 2023 (> € 20.000) Bedrag Bijdrage SED organisatie -489 Indexatie -340 Lucht in de begroting 155 Kapitaallasten 38 Incidentele budgetten 2023 927 Groot onderhoud gebouwen -25 Onderhoud vastgoed -25 OZB scholen -56 BUIG -299 Bijdrage GGD -51 Bijdrage WerkSaam apparaatskosten -132 Participatie -25 Wmo -172 Jeugdzorg -872 Bijdrage Veilig Thuis -24 Overige verschillen 38

V/N N N V V V N N N N N N N N N N V

Onttrekkingen aan reserves Totaal verschil

N N

-1.002 -2.354

Bijdrage SED organisatie (€ 489.000 nadeel) De bijdrage voor 2024 is € 14.804.000. De bijdrage voor 2023 is € 13.449.000. De bijdrage wordt toegerekend aan de programma's. Voor dit programma is het verschil € 489.000. Indexatie (€ 340.000 nadeel) De reguliere, inflatiegevoelige budgetten zijn opgehoogd met de indexatie uit de circulaire. Voor salarissen is dit 6,7% en voor de overige budgetten 3,5%.

Lucht in de begroting (€ 155.000 voordeel) De reguliere budgetten welke de afgelopen jaren niet totaal zijn uitgenut zijn op basis van de ruimte afgeraamd. Hierbij is de taakstelling binnen Samenleving verrekend waardoor de taakstelling niet meer is opgenomen in deze begroting. Kapitaallasten (€ 38.000 voordeel) In de begroting worden de rentelasten toebedeeld aan de programma's op basis van de boekwaarde activa. In de begroting 2024 worden de rentekosten anders toebedeeld aan de programma's dan in de begroting 2023. Doordat verwachte investeringen later gereed zijn, zijn de afschrijvingslasten ook lager. Incidentele budgetten 2023 (€ 927.000 voordeel) Deze budgetten waren incidenteel geraamd in de begroting 2023 en zijn daardoor niet meer opgenomen in de begroting 2024. Voor de begroting 2024 is dit een voordeel ten opzichte van de begroting 2023. - OHB: Projectbegeleiding bouw MFA Plan Zuid € 25.000 - OHB: IHP voortgezet onderwijs € 20.000 - OHB: Subsidieregeling corona noodfonds € 117.000 - OHB: Kerkenvisie en Erfgoednota € 30.000 - OHB: Aanbesteding Jeugdhulp en Wmo € 25.000 - OHB: Energietoeslag € 690.000 - OHB: Beschikbaarheidsapplicatie Jeugd € 20.000 Groot onderhoud gebouwen (€ 25.000 nadeel) Voor het onderhoud is een planning opgesteld en een voorziening om de kosten te dekken. Jaarlijks wordt een bedrag in de voorziening gestort. Dit bedrag stijgt met € 25.000.

Onderhoud vastgoed (€ 25.000 nadeel) Deze toename is gebaseerd op de groeiende behoefte aan onderhoud en renovatie van deze sportfaciliteiten om te zorgen voor veiligheid, functionaliteit en kwaliteit voor sporters en gemeenschapsleden. Door deze extra middelen toe te wijzen aan turnhallen en sportgebouwen, kunnen we proactief de gebouwen behouden wat uiteindelijk zal bijdragen aan de gezondheid en welzijn van onze inwoners en de levensduur van de gebouwen zal verlengen. BUIG (€ 299.000 nadeel) In 2024 verwachten we meer uitkeringsgerechtigden. Bijdrage WerkSaam (€ 132.000 nadeel) De begroting 2024 is aangepast aan de begroting van WerkSaam. Participatie (€ 25.000 nadeel) Op basis van de begroting van WerkSaam is het budget aangepast. Wmo (€ 172.000 nadeel) Door het laten vervallen van een besparingsopdracht door het Rijk in de algemene uitkering is het budget weer bijgeraamd. Daarnaast is voor het overbruggingsaanbod structureel in de begroting opgenomen. 35

Jeugdzorg (€ 872.000 nadeel) Het budget voor jeugdzorg stijgt vanwege een bijraming van de basiscapaciteit voor jeugdzorg plus, het overbruggingsaanbod 2024 en de inkoop 2024 met gecertificeerde instellingen. Het landelijk tarief per 1 januari 2024 stijgt, dit heeft gevolgen voor de nieuwe inkoopcontracten. Daarnaast is een bedrag opgenomen voor het regionale inkooptraject, om hier voldoende capaciteit voor vrij te maken. Veilig Thuis (€ 24.000 nadeel) Door een inhaalindexatie voor de afgelopen jaren is de bijdrage meer gestegen dan de afgelopen jaren. Onttrekking aan de reserves 2023 (€ 1.002.000 nadeel) - aan de algemene reserve t.b.v. het budget Projectbegeleiding IKC Plan Zuid € 25.000 - aan de Reserve SD t.b.v. het budget IHP voortgezet onderwijs € 20.000 - aan de algemene reserve t.b.v. het budget Subsidieregeling corona noodfonds € 117.000 - aan de algemene reserve t.b.v. het budget Kerkenvisie en Erfgoednota € 30.000 - aan de algemene reserve t.b.v. het budget Aanbesteding Wmo en Jeugdhulp € 25.000 - aan de Reserve SD t.b.v. het budget Regionale inkoop € 54.000 - aan de algemene reserve t.b.v. het budget Energietoeslag € 690.000 - aan de algemene reserve t.b.v. het budget Beschikbaarheidsapplicatie Jeugd € 20.000 - aan de Reserve SD t.b.v. het budget Jeugdprocessen € 10.000 - overige onttrekkingen € 11.000

Paragrafen Paragrafen

Lokale heffingen Inleiding In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke lokale heffingen de gemeente aan de inwoners en bedrijven mag opleggen. De raad bepaalt welke van die heffingen daadwerkelijk worden geheven. De gemeente kent de volgende lokale heffingen: • Belastingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Hiertoe behoren de onroerendezaakbelastingen (OZB), toeristenbelasting, forensenbelasting en hondenbelasting. • Belastingen om kosten mee te verhalen: de heffingen en rechten. De opbrengst is niet vrij besteedbaar, maar is gerelateerd aan de betreffende gemeentelijke zorgplicht of specifieke dienstverlening. Hiertoe behoren de rioolheffing, afvalstoffenheffing, secretarieleges, leges omgevingsvergunningen, begrafenisrechten, marktgelden en pachtsommen kermissen. De paragraaf lokale heffingen bevat op grond van artikel 10 BBV ten minste: • De geraamde inkomsten. • Het beleid ten aanzien van lokale heffingen. • Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd.

• Een aanduiding van de lokale lastendruk. • Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

Geraamde inkomsten In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de heffingen en de verwachte opbrengsten voor 2023 en 2024.

Belastingen Onroerendezaakbelastingen op woningen (eigenaren) Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (eigenaren) Onroerendezaakbelastingen op niet-woningen (gebruikers) Hondenbelasting Forensenbelasting Toeristenbelasting Totaal

Begroting 2023 Begroting 2024 4.523 4.546 504

633

421 104 26 32

459 108 10 84

5.610

5.880

Heffingen Secretarieleges Leges omgevingsvergunningen Begrafenisrechten Rioolheffing Afvalstoffenheffing Staangelden markten Pachtsommen kermissen

Begroting 2023 Begroting 2024 215 369 283 306 9 10 1.734 1.979 3.399 3.548 27 28 15 16 5.682

6.256

Het totaal aan opbrengsten van belastingen en heffingen bedraagt € 12,1 miljoen in 2024.

Beleid ten aanzien van lokale heffingen Gelet op de ombuigingen en wijzigingen in het beleid zijn deze per heffing benoemd. De inflatiecorrectie is vastgesteld op 3,5%. Wanneer er bij de heffing niets expliciet staat benoemd met betrekking tot de stijging geldt alleen de inflatiecorrectie. De tarieven van 2024 zijn niet in deze begroting opgenomen. Dat komt omdat de vaststelling van de begroting in november plaatsvindt en het vaststellen van de tarieven in december.

Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen Onroerendezaakbelasting (OZB) De OZB wordt geheven van onroerende zaken die binnen de gemeente zijn gelegen. Het gaat om een gebruikersbelasting en eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantooren bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. De tarieven voor de OZB worden berekend naar een percentage van de WOZ waarde van het onroerend goed in de gemeente. Bij het bepalen van dit tarief wordt een relatie gelegd met de waardeontwikkeling van het onroerend goed. Voor de onroerendezaakbelastingen geldt als uitgangspunt dat de opbrengsten stijgen met 3,5%. De waarderingsgrondslag voor de OZB-aanslagen van 2024 is de WOZ-peildatum 1-1-2023. Op basis van de prognoses van het taxatiebureau is de verwachting dat de waardeontwikkeling van woningen 1% bedraagt. Voor niet-woningen wordt uitgegaan van een marktontwikkeling van 1%. Om uit te komen op de door de raad vastgestelde opbrengstenstijging worden de tarieven per heffingseenheid aangepast, waarbij de verhouding van de lastendruk tussen woningen en niet-woningen ten opzichte van 2023 gelijk blijft. Hondenbelasting Het uitgangspunt bij hondenbelasting is dat de baten worden aangewend ter dekking van de kosten die honden teweeg brengen en voor voorzieningen die ten goede komen aan het welzijn van de honden en de hondeneigenaren.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13451222/1