CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Raadsvergadering 11 november 2025, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend bespreekstuk: Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-202936.317 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Exploitatie

Meerjarenbegroting 2025 - Jaarschijf 2026

Begroting 2026

Verschil Begroting 2026 vs MJB 25 jaarschijf 26

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2027

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2028

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2029

Lasten

-1.297.684

-2.888.137

-1.590.453

-1.744.064

-1.724.871

-746.715

Baten

1.150.850

2.728.482

1.577.632

1.595.108

1.647.003

659.918

Saldo van baten en lasten voor bestemming

-146.834

-159.654

-12.820

-148.956

-77.869

-86.797

Onttrekkingen

5.000

5.000

0

5.000

5.000

5.000

Mutaties reserves

5.000

5.000

0

5.000

5.000

5.000

-141.834

-154.654

-12.820

-143.956

-72.869

-81.797

Saldo van baten en lasten na bestemming

pagina 27 van 117

Afwijkingen toegelicht Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Voordeel

Nadeel

Onderstaand worden de verschillen groter dan € 10.000 tussen de meerjarenschijf 2026 uit de begroting 2025-2028 versus de huidige begroting 2026 geanalyseerd. Loonkosten De doorbelasting van de loonkosten naar de taakvelden leidt tot mutaties in programma's. De totale loonsombegroting is nader toegelicht en geanalyseerd in de paragraaf bedrijfsvoering.

17

Kadernota 2026 - Agrarische coaching, hulpverlening agrariërs (incidenteel - onttrekking reserve) Door de huidige ontwikkelingen op het gebied van stikstof blijft de onzekerheid voor de agrarische inwoners. Het is belangrijk en een wens om agrariërs die het moeilijk hebben, een vangnet te blijven bieden met professionele ondersteuning en psychosociale hulpverlening die aansluit.

29

Reservemutaties programma Omschrijving (bedragen x € 1.000) Niet van toepassing.

Betrokkenheid verbonden partijen Niet van toepassing.

pagina 28 van 117

Onttrekking

Storting

Programma 4 - Onderwijs Bestuurlijk verantwoordelijk Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

4.1

Basisonderwijs

H. Brinkman

4.2

Onderwijshuisvesting

H. Brinkman

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

H. Brinkman

Speerpunten 4.1 In iedere kern basisonderwijs Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Wij zetten ons ervoor in dat iedere kern basisonderwijs kan behouden. Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat iedere kern binnen de gemeente Staphorst (aanbod van) basisonderwijs behoudt. Wat gaan we daarvoor doen? In Staphorst werken de tien basisscholen, met de daaraan verbonden peutergroepen, aan goed onderwijs voor alle leerlingen in onze gemeente. Hierover vindt onderling en met de gemeente goede samenwerking en afstemming plaats. Deze samenwerking en afstemming krijgt vanuit de scholen vorm binnen een uitvoeringsorganisatie die samengebracht is in de stichting ‘Jong in Staphorst’ waar alle scholen aan deelnemen. Als gemeente haken wij hierop aan. Om in iedere kern binnen de gemeente Staphorst (aanbod van) basisonderwijs te behouden monitoren we de leerlingenaantallen en ontwikkeling van de scholen en blijven we hierover goed in gesprek met de scholen. Stand van zaken begroting 2026 De uitvoering van de huisvestingsplannen voor de vijf scholen waarvoor in 2024 businesscases zijn opgesteld, wordt afgerond in 2026. Voor de overige vijf scholen wordt in 2025 en 2026 gewerkt aan het opstellen van businesscases.

In deze businesscases worden verschillende ontwikkelingen meegenomen, zoals leerlingprognoses en de mogelijke realisatie van een multifunctionele accommodatie (MFA) in IJhorst.

Speerpunten 4.2 Verbinding onderwijs met bedrijfsleven Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Wij verbinden onderwijs en bedrijfsleven met elkaar, zodat leerlingen daarmee ondersteund worden in hun ontwikkeling en beroepskeuze en het bedrijfsleven in het aantrekken van en investeren in toekomstig (vak)personeel. Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat leerlingen worden ondersteund in hun ontwikkeling en beroepskeuze en het bedrijfsleven in het aantrekken van en investeren in toekomstig (vak-) personeel. Wat gaan we daarvoor doen? We initiëren en faciliteren het contact tussen onderwijs en bedrijfsleven. Zo is er onder andere een bijeenkomst geweest met alle scholen in het voortgezet onderwijs (VO) waar leerlingen uit Staphorst naartoe gaan. Eén school is daarop invulling gaan geven aan een koppeling van praktijk en theorie voor de havo en heeft vervolgens samen met bedrijven een stageprogramma opgezet voor havo 4-leerlingen. We hebben als gemeente de scholen met de bedrijven in contact gebracht en de meeste leerlingen uit Staphorst hebben een passende stageplek gevonden. De school en betrokken bedrijven zijn positief over de opgedane ervaringen. Onze activiteiten zijn er op gericht om de ontwikkeling van het praktijkonderwijs binnen de havo te borgen en ook binnen de andere scholen in te zetten.

pagina 29 van 117

Stand van zaken begroting 2026 Onderwijs en bedrijfsleven werken goed samen in Staphorst. Jaarlijks bezoeken leerlingen Staphorster bedrijven, georganiseerd in overleg met het onderwijs. Ook zijn de ROC's uit de regio aangesloten bij verschillende bedrijven in Staphorst. De nieuwe route van buslijn 40 gaat helpen om de bereikbaarheid van bedrijven te versterken. Hierdoor kunnen ook stagiaires makkelijker een plek vinden om zich te ontwikkelen in een van de bedrijven in Staphorst.

Speerpunten 4.3 Behoud van bibliotheken Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: De bibliotheken vervullen in de gemeente een belangrijke functie, waar ook veel gebruik van wordt gemaakt. Een bibliotheek is een voorziening die een wezenlijke bijdrage levert aan ontwikkeling, onderwijs en aan het tegengaan (of verhelpen) van laaggeletterdheid. Daarom zetten wij ons ervoor in om de bibliotheken te behouden. Wat willen we bereiken? We zetten in op een toekomstbestendige bibliotheek met een brede maatschappelijke functie. Wat gaan we daarvoor doen? De bibliotheek heeft een belangrijke functie die bijdraagt aan lezen, schrijven en taalverwerving. Daarnaast heeft de bibliotheek ook een maatschappelijke functie als de plek waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, informatie kunnen halen en basisvaardigheden kunnen ontwikkelen. Ook speelt de bibliotheek een belangrijke rol in het aan elkaar verbinden van maatschappelijke organisaties. Sinds kort heeft de bibliotheek dan ook zitting in de Stuurgroep Gezond Meedoen Staphorst waar de belangrijkste voorliggende partijen in Staphorst deelnemer van zijn. Stand van zaken begroting 2026 De SPUK-subsidie die eind 2024 is toegekend wordt in 2026 gebruikt om de locatie in Staphorst te versterken. De openingstijden worden verruimd en er worden investeringen gedaan in het gebouw en ICT om de bibliotheek toekomstbestendig te maken.

De SPUK-subsidie voor de locatie Rouveen wordt in 2026 ook gebruikt om de openingstijden te verruimen. Daarnaast wordt onderzocht of de bibliotheek met de SPUK-subsidie één locatie kan vinden, waarbij de jeugd- en volwassencollectie samen kunnen. De mogelijkheden om een bibliotheekfunctie in IJhorst te creëren wordt in het onderzoek naar een MFA meegenomen. Afhankelijk van de uitkomsten van dit onderzoek, kunnen in 2026 vervolgstappen worden gezet.

Speerpunten 4.4 Stimulering verduurzamings- en binnenklimaatprogramma's schoolgebouwen Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Verduurzaming en een goed binnenklimaat van schoolgebouwen juichen wij toe. Door de gestegen energieprijzen is het belang groter dan ooit om op een duurzame(re) manier energie te gebruiken. Wij stimuleren verduurzamings- en binnenklimaatprogramma’s voor schoolgebouwen. Wat willen we bereiken? Goede en duurzame onderwijshuisvesting is cruciaal voor goed onderwijs. Ten behoeve van goed onderwijs zijn duurzame schoolgebouwen nodig waarin het gezond en fijn is om te leren en werken. Dit leidt tot een hoger leerrendement en minder ziekteverzuim. We willen daarom een gedragen integraal huisvestingsplan waarin verduurzaming en klimaat een wezenlijk onderdeel is. Wat gaan we daarvoor doen? We stellen, samen met schoolbesturen en andere betrokkenen, een integraal huisvestingsplan (IHP) op. Stand van zaken begroting 2026 De Scholen met de Bijbel (m.u.v. de Prins Mauritsschool vanwege nieuwbouw) hebben een subsidieaanvraag gedaan en verkregen. De aanbesteding voor de werkzaamheden heeft plaatsgevonden, wat heeft geresulteerd in een gunning van de opdracht. De werkzaamheden voor de verduurzaming zijn inmiddels gestart en worden in 2026 afgerond.

De Pieter Zandt is samen met Provincie Overijssel en gemeente bezig met een onderzoek naar de verduurzamingsmaatregelen die in 2026 worden opgepakt.

pagina 30 van 117

Wat mag onderwijs ons kosten? Exploitatie

Meerjarenbegroting 2025 - Jaarschijf 2026

Begroting 2026

Verschil Begroting 2026 vs MJB 25 jaarschijf 26

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2027

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2028

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2029

-2.282.787

Lasten

-2.862.575

-2.821.494

41.081

-2.857.893

-2.167.556

Baten

438.599

439.014

416

445.600

452.284

459.068

Saldo van baten en lasten voor bestemming

-2.423.976

-2.382.479

41.497

-2.412.293

-1.715.273

-1.823.719

Onttrekkingen

1.375.439

1.375.439

0

1.283.339

362.464

362.464

Mutaties reserves

1.375.439

1.375.439

0

1.283.339

362.464

362.464

Saldo van baten en lasten na bestemming

-1.048.537

-1.007.040

41.497

-1.128.954

-1.352.809

-1.461.255

Afwijkingen toegelicht Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Voordeel

Nadeel

Onderstaand worden de verschillen groter dan € 10.000 tussen de meerjarenschijf 2026 uit de begroting 2025-2028 versus de huidige begroting 2026 geanalyseerd. Loonkosten De loonsombegroting en indexatie van de lonen t.o.v. de Cao 2025-2027 leidt tot mutaties in alle programma's. De totale loonsombegroting is nader toegelicht en geanalyseerd in de paragraaf bedrijfsvoering.

38

Reservemutaties programma Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Onttrekking

Storting

Niet van toepassing.

Betrokkenheid verbonden partijen Stichting dagelijks beheer MCR te Rouveen Betrokkenheid Stichting Dagelijks Beheer MCR Rouveen als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten Meer (financiële) informatie over de verbonden partijen is opgenomen in Paragraaf 5 | Verbonden partijen.

pagina 31 van 117

Programma 5 - Sport, cultuur, recreatie en toerisme Bestuurlijk verantwoordelijk Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

5.1

Sportbeleid en activering

H. Brinkman

5.2

Sportaccommodaties

H. Brinkman

5.3

Cultuurpresentatie

J.C. Bos

5.4

Musea

J.C. Bos

5.5

Cultureel erfgoed

L. Mulder / J.C. Bos

5.6

Media

J.C. Bos

5.7

Openbaar groen en recreatie

J.C. Bos / H. Brinkman

Speerpunten 5.1 Optimaal, functioneel, breed en toekomstbestendig faciliteitengebruik voor beweging en sport Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We hechten, vanuit het belang van gezondheid, veel waarde aan beweging en sport. Vanuit dat belang zien we graag dat bestaande faciliteiten voor beweging of sport optimaal worden benut, waarbij budgetten effectief en doelmatig worden besteed. We starten een verkenning naar mogelijkheden (en initiatieven) om faciliteiten optimaler, functioneler, breder en toekomstbestendig te kunnen benutten en inzicht te krijgen in wat daarvoor nodig is. Wat willen we bereiken? Sportaccommodaties hebben een belangrijke plek in onze samenleving. Naast bewegen en sporten is er ook ruimte voor ontmoeten. Daarom willen we dat de faciliteiten voor bewegen en sporten optimaal, functioneel, breed en toekomstbestendig gebruikt worden. Wat gaan we daarvoor doen? We onderzoeken waar mogelijkheden en initiatieven liggen om faciliteiten optimaler, functioneler, breder en toekomstbestendiger te benutten. Dat kan bijvoorbeeld door de faciliteiten voor meerdere doelgroepen toegankelijk te maken door het zogenaamde ‘open club’ concept, waarbij een accommodatie van een vereniging de ontmoetingsplek wordt voor alle buurtbewoners (leden en niet-leden). Dat kan bijvoorbeeld ook door het verduurzamen van gemeentelijke sportaccommodaties (gebouwen en velden).

Daarnaast willen we ook kijken of en op welke manier de gemeentelijke accommodaties multifunctioneler kunnen worden ingezet. Stand van zaken begroting 2026 De waarde van beweging en sport wordt steeds belangrijker in het kader van het behalen van verschillende gezondheidsdoelstellingen. Tegelijkertijd zien we dat sportaccommodaties tegen grenzen aanlopen vanwege de groei van het aantal huishoudens in de gemeente. Om sporten en bewegen te blijven aanmoedigen en hier voldoende ruimte voor te bieden is het van belang dat het voorzieningenniveau blijft meegroeien met de opgaven voor woningbouw. Voor de begroting van 2026 zijn de volgende zaken van belang: 1. Aan de raad is voorgesteld om een multifunctioneel complex Noorderslag te realiseren door de aanleg van twee kunstgrasvelden en het verbeteren van de huidige natuurgrasvelden. Bij een positief besluit door de raad zal de aanleg in de zomer van 2026 plaatsvinden. 2. Er wordt onderzoek gedaan n.a.v. motie 164 over het concentreren van sport bij de Tippe. Het onderzoek levert een rapportage op van alle wensen, kansen en knelpunten voor toekomstige gebruikers. Dit zal geprojecteerd worden in een ruimtelijke indeling.

pagina 32 van 117

3. Het zwembad heeft inmiddels in samenwerking Staphorst Beweegt Collectief padelbanen aangelegd op het terrein. De sportfaciliteiten bij het zwembad zijn daardoor verder vergroot. Met de uitdaging rondom de nieuwe omgevingswet en verduurzaming zal er verder onderzoek plaatsvinden naar een toekomstbestendig zwembad. 4. De accommodatie van SC Rouveen loopt tegen grenzen van capaciteit aan. Er zal verder onderzoek plaatsvinden om vervolgens een toekomstvisie aan de raad te kunnen voorleggen. 5. In 2026 zal er opnieuw een onderzoek plaatsvinden naar de vitaliteit van de sportverenigingen. Dit onderzoek zal via een samenwerkingsverband in de regio worden uitgezet.

Speerpunten 5.2 Inclusief sporten en aanjagen sport- en bewegingsonderwijs Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We willen dat beweging en sport voor iedereen toegankelijk is. Iedereen moet de mogelijkheid hebben mee te doen, ook mensen met een beperking. Inclusief sporten dragen wij een warm hart toe. We vinden het belangrijk dat in het onderwijs voldoende aandacht is voor beweging en sport. De gemeente heeft een verbindende rol in het stimuleren van kwalitatief goed bewegingsonderwijs. Wat willen we bereiken? In de afgelopen periode is samen met partijen in de samenleving het Vitaliteitsakkoord opgesteld. Het Vitaliteitsakkoord geeft invulling aan acht doelstellingen op het gebied van bewegen, sport en preventie. Met de thema’s ‘inclusief bewegen en sporten’ en ‘van jongs af aan vaardig in bewegen’ van het Vitaliteitsakkoord maken we beweeg- en sportaanbod voor iedereen in de gemeente Staphorst toegankelijk. Door ook vanaf jonge leeftijd kwalitatief en voldoende bewegingsonderwijs aan te bieden, willen we iedereen een leven lang laten bewegen en sporten. Wat gaan we daarvoor doen? We geven verdere invulling aan de uitvoeringsagenda van het Vitaliteitsakkoord. Hierin is de buurtsportcoach onmisbaar. Daarom investeren we in de inzet van de combinatiefunctionaris/buurtsportcoach door minimaal aan de landelijke fte-norm te voldoen.

We stellen buurtsportcoaches aan met de focus op verschillende aandachtsgebieden, zoals onderwijs, sportverenigingen, ouderen en inclusief sporten. Stand van zaken begroting 2026 In 2024 is het team van buurtsportcoaches uitgebreid naar 2,7 FTE, waarbij het aanbod van sport- en beweegactiviteiten is uitgebreid naar een aanbod voor alle doelgroepen. Ook voor 2026 ontvangen we een SPUK-regeling voor de inzet van de brede regeling combinatiefunctie. Deze SPUK-regeling richt zich op een cofinanciering tussen het Rijk en de gemeente. Het is van belang om deze inzet te behouden om verder te bouwen aan verschillende doelstellingen en de beweegactiviteiten nog meer uit te breiden. Daarnaast hebben de buurtsport- en beweegcoaches een belangrijke verbindende rol in het stimuleren van goed bewegingsonderwijs, toeleiding naar sport- en beweegactiviteiten en het verbinden van sporten en bewegen aan andere maatschappelijke thema's. Zo dragen we bij aan de doelstelling dat iedere inwoner in beweging komt. De afgelopen periode hebben we ingezet op een aantal inclusieve activiteiten als shufflesports en klauterkooi. Ook voor 2026 willen we op deze activiteiten blijven inzetten, zodat er een laagdrempelig en toegankelijk aanbod is. Het project 'Inclusief bewegen en sporten' draagt hier ook een steentje aan bij. De projectperiode loopt t/m 2026.

In 2026 zullen er nog concrete initiatieven uitgerold worden in het belang van een inclusieve sportomgeving. Ook zal er gekeken worden hoe we de uitkomsten van het project verder kunnen borgen. Begin 2026 zal er weer aandacht zijn voor thema 'bijzondere prestaties inspireren' door de organisatie van een sportersavond. De plannen voor deze avond zullen nog verder worden ingevuld.

Speerpunten 5.3 Inzet behoud cultureel erf- en gedachtegoed Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Cultuur maakt Staphorst uniek en is diep geworteld en verweven in onze samenleving. Onze identiteit en eigenheid willen we behouden. Wij stimuleren deelname aan culturele activiteiten door scholen. Wij willen de krachten bundelen als het gaat om (lokale) initiatieven tot verspreiding van kennis over de Staphorster historie, cultuur en erfgoed, zowel voor onze inwoners als voor bezoekers. We zien graag dat vanuit de samenleving de Staphorster cultuur, erfgoed en cultureel gedachtegoed niet alleen wordt behouden, maar ook wordt meegegeven aan de volgende generaties. We zijn trots op onze cultuur en we willen graag een platform bieden om het behoud ervan te steunen. Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat het binnenschoolse aanbod voor cultuureducatie wordt uitgebreid en verdiept en daarnaast ook breder in de samenleving (buiten de school) vorm gaat krijgen.

pagina 33 van 117

Wat gaan we daarvoor doen? Om het uitdragen van onze cultuur te borgen en verstevigen, zullen wij verbinding zoeken binnen het culturele veld en de Staphorster samenleving. Dit kan gerealiseerd worden door de cultuurcoach een bredere rol te geven dan alleen binnen het basisonderwijs, wat nu het geval is. Geïnvesteerd zal worden in de inzet van een cultuurcoach in de positie als verbinder en aanjager van culturele initiatieven binnen de samenleving. Stand van zaken begroting 2026 Er zijn voor cultuureducatie op het gebied van erfgoed verschillende initiatieven waar de scholen mee bezig zijn, zoals “De 20e eeuw in 20 verhalen” en “kiek es achterumme”. Deze initiatieven worden in 2026 verder op elkaar afgestemd en gemoderniseerd. Het einddoel hierbij is een doorgaande lijn erfgoed voor het basisonderwijs. In 2026 zetten we verdere stappen om de cultuurnota tot uitvoering te brengen. Bij het opzetten en uitvoeren van culturele projecten wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de identiteit en eigenheid van Staphorst. Daarnaast wordt actief de samenwerking gezocht met partners binnen het hele sociale domein. Zo zorgen we ervoor dat cultuur niet alleen toegankelijk is voor alle inwoners, maar ook inhoud krijgt en breder verspreid wordt binnen de gemeenschap. Op deze manier stimuleren we actieve deelname én vergroten we de zichtbaarheid en beleving van cultuur.

Speerpunten 5.4 Versterking natuur- en recreatiegebieden, vitale vakantieparken Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We willen toegankelijke natuur- en recreatiegebieden, waarin de beleving, in goede balans voor zowel inwoners als recreanten, wordt versterkt. We zetten ons in voor vitale vakantieparken. Dat kan betekenen dat door de eigenaren een revitaliseringslag gemaakt moet worden. Bij het revitaliseren van vakantieparken staat de functie van recreatie voorop en wordt permanente bewoning aangepakt. Wat willen we bereiken? Natuur- en recreatiegebieden moeten voor zowel inwoners als recreanten toegankelijk zijn. We willen een beter toeristisch recreatief klimaat, waarbij er meer samenhang is tussen samen doen en ambitie en waarbij de belangen van inwoners en recreanten met elkaar in evenwicht zijn. Een actualisatie van het fiets- en wandelnetwerk dat de komende tien jaar meekan, draagt hieraan bij. We hanteren het uitgangspunt dat vakantieparken hun recreatieve functie behouden en dat alle vakantieparken een kansrijk en vitaal niveau bereiken. Wat gaan we daarvoor doen? Om de niet-vitale vakantieparken te versterken, wordt een provincie dekkende aanpak gehanteerd. Het expertisecentrum Vitale Vakantieparken Overijssel biedt daarbij ondersteuning.

Eigenaren van vakantieparken zullen in bepaalde gevallen een vitaliseringsslag moeten maken en daarin hebben wij een sturende en aanjagende rol. Binnen het Project Vitale Vakantieparken gaan we verder op het reeds ingeslagen pad tot vitalisering van de vakantieparken in IJhorst. We gaan in gesprek met de verschillende (verenigingen van) eigenaren en ondernemers en we stimuleren uitvoeringsgerichte vitaliseringsplannen per park. We komen met een voorstel tot aanpak van permanente bewoning. Stand van zaken begroting 2026 We vervolgen het toeristisch recreatieve spoor waarmee we de parkeigenaren en besturen stimuleren in de ontwikkeling van hun park. De inventarisatie van het parkgebruik uit 2025 gebruiken we om op maat hulp te bieden aan individuele bewoners. We blijven monitoren op inschrijving in de BRP. We volgen de ontwikkelingen rondom de voorgenomen Instructieregel permanente bewoning recreatiewoningen.

Speerpunten 5.5 Verlagen administratieve lastendruk Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We kijken naar mogelijkheden om de administratieve lastendruk voor passende initiatieven door verenigingen op gebied van sport, cultuur, recreatie en toerisme te verminderen. Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat administratieve lastendruk geen belemmering vormt voor (het indienen en ontplooien van) passende initiatieven op gebied van sport, cultuur, recreatie en toerisme. Daar waar de lastendruk als fors wordt ervaren, willen we onderzoeken waarin en op welke manier we de lastendruk kunnen verlagen.

pagina 34 van 117

Wat gaan we daarvoor doen? We gaan met organisatoren van evenementen of andere initiatiefnemers in gesprek om hun ervaringen op te halen. We willen inzicht in hoe zij de administratieve lastendruk ervaren en waar die lastendruk het grootst is en mogelijk zelfs belemmerend werkt. Vervolgens onderzoeken we waar lastendruk weggenomen of verlaagd kan worden. Daarbij nemen we het gehele vergunningproces in ogenschouw, vanaf het eenvoudig(er) aanvragen van een vergunning, tot het verstrekken van de eenvoudig(ere) vergunning – alles binnen de mogelijkheden en kaders die er zijn. Daarnaast wordt gekeken naar de mogelijkheden wat betreft het eenvoudiger indienen van een vergunningaanvraag door middel van automatisering. Over het concept-evenementenbeleid gaan we in gesprek met de jongerenraad en de organisaties. Nadat de APV is vastgesteld leggen we het evenementenbeleid ter vaststelling voor aan de raad en maken we een uitvoeringsprogramma. Stand van zaken begroting 2026 In 2024 zijn er informatieavonden gehouden door het interne team rondom APV- en evenementenvergunningen met o.a. externe hulpdiensten en organisatoren van activiteiten/evenementen. Er is geïnventariseerd waar de grootste knelpunten zaten qua administratie bij het indienen van een aanvraag voor een vergunning. Dit dient als input voor het evenementenbeleid en voor de aanpassing van processen.

Wat mag sport, cultuur, recreatie en toerisme ons kosten? Exploitatie

Meerjarenbegroting 2025 - Jaarschijf 2026

Begroting 2026

Verschil Begroting 2026 vs MJB 25 jaarschijf 26

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2027

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2028

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2029

-5.337.377

Lasten

-4.701.286

-5.085.865

-384.579

-5.067.828

-5.233.860

Baten

227.973

240.992

13.019

244.082

247.218

237.401

Saldo van baten en lasten voor bestemming

-4.473.313

-4.844.873

-371.560

-4.823.747

-4.986.642

-5.099.976

Onttrekkingen

424.307

424.307

0

202.307

202.307

202.307

Mutaties reserves

424.307

424.307

0

202.307

202.307

202.307

-4.049.006

-4.420.566

-371.560

-4.621.440

-4.784.335

-4.897.669

Saldo van baten en lasten na bestemming

Afwijkingen toegelicht Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Voordeel

Nadeel

Onderstaand worden de verschillen groter dan € 10.000 tussen de meerjarenschijf 2026 uit de begroting 2025-2028 versus de huidige begroting 2026 geanalyseerd. Kadernota 2026 - Groenonderhoud aanbesteding De eerder geldende contracten voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke groenvoorzieningen zijn per 1 maart 2025 beëindigd. Voor de nieuwe contractperiode is een Europese aanbestedingsprocedure doorlopen. De ingediende inschrijvingen liggen echter aanzienlijk hoger dan de eerdere contractbedragen. Deze stijging is het gevolg van marktconforme prijsontwikkelingen en een uitbreiding van het te onderhouden areaal.

256

Kadernota 2026 - Herijking groenbeheerplan (incidenteel - onttrekking reserve) Het huidige groenbeheerplan loopt af in 2025. Voor de periode 2026-2030 wordt er opnieuw een groenbeheerplan opgesteld. Binnen dit plan kan de gemeenteraad opnieuw keuzes maken ten aanzien van de kwaliteitsniveaus van het te onderhouden groen.

35

Indexering subsidies Hogere indexatie subsidies conform subsidieregeling

17

Loonkosten De doorbelasting van de loonkosten naar de taakvelden leidt tot mutaties in programma's. De totale loonsombegroting is nader toegelicht en geanalyseerd in de paragraaf bedrijfsvoering.

pagina 35 van 117

54

Voorziening groot onderhoud gebouwen De jaarlijkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud wordt bepaald aan de hand van het meerjarig beheersplan. In de oorspronkelijke raming van het (meerjarig) beheersplan is een aantal aanpassingen doorgevoerd. Voor een toelichting wordt verwezen naar de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen.

14

Voortgangsrapportage 2025 - extra dotatie MCR Rouveen Met betrekking tot MCR Rouveen is het nieuwe Meerjaren Onderhouds Programma (MJOP) aangevuld met de onderhoudskosten van technische installaties. De jaarlijkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud moet worden verhoogd. Voortgangsrapportage 2025 - Cultuureducatie In de voortgangsrapportage zijn extra middelen bijgeraamd voor algemene muzikale vorming (AMV) op de scholen, deze bijraming heeft een structureel karakter. De kosten van cultuureducatie hangen samen met een provinciale subsidie, deze is aangevraagd en toegekend voor de jaren 2025-2028.

15

13

Bibliotheekvoorzieningen In november 2024 is er een specifieke uitkering toegekend voor het versterken van de bestaande bibliotheekvoorzieningen. In de septembercirculaire 2024 zijn er middelen (€ 100.000) beschikbaar gesteld en geparkeerd op het budget onvoorziene uitgaven voor de zorgplicht van de bibliotheekvoorzieningen. Deze incidentele middelen zijn in de begroting 2026 onttrokken aan het budget onvoorziene uitgaven.

33

100

Reservemutaties programma Omschrijving (bedragen x € 1.000) Niet van toepassing.

Betrokkenheid verbonden partijen Niet van toepassing.

pagina 36 van 117

Onttrekking

Storting

Programma 6 - Sociaal domein Bestuurlijk verantwoordelijk Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

J. ten Kate / J.C. Bos

6.2

Wijkteams

J.C. Bos

6.3

Inkomensregelingen

J.C. Bos

6.4

Begeleide participatie

J.C. Bos

6.5

Arbeidsparticipatie

J.C. Bos

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

J.C. Bos

6.71

Maatwerkdienstverlening 18+

J.C. Bos

6.72

Maatwerkdienstverlening 18-

J.C. Bos

6.81

Geëscaleerde zorg 18+

J.C. Bos

6.82

Geëscaleerde zorg 18-

J.C. Bos

Speerpunten 6.1 Uitvoering ambities sociaal beleidsplan ‘Iedereen doet mee’ Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Op 15 februari 2022 stelde de gemeenteraad het integrale beleidsplan ‘Iedereen doet mee’ vast. Dit plan vormt de basis voor het sociaal beleid in Staphorst. Het beleidsplan heeft vier pijlers: opgroeien en ontwikkelen, meedoen, samenleven en gezondheid. Door nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen is op 7 oktober 2025 de geactualiseerde versie van ‘Iedereen doet mee’ vastgesteld door de gemeenteraad. Wat willen we bereiken? We willen een samenleving waarin iedereen mee kan doen en zich gezien voelt. Inwoners leven gezond, wonen zo lang mogelijk zelfstandig en kijken naar elkaar om. Wie hulp nodig heeft, krijgt ondersteuning die past bij de situatie. Kinderen en jongeren groeien veilig en gezond op, met kansen om zich te ontwikkelen, thuis, op school en in de buurt. We maken bewust de stap van zorgen voor naar zorgen dat. De gemeente neemt niet over, maar zorgt dat inwoners hun leven zoveel mogelijk zelf kunnen vormgeven. Met hulp als dat nodig is. Zo versterken we eigen regie, zelfredzaamheid en participatie. We bouwen aan gemeenschappen waarin mensen elkaar kennen, ondersteunen en samen verantwoordelijkheid nemen. Dat vraagt om samenwerking tussen inwoners, professionals en organisaties – praktisch, dichtbij en met oog voor wat werkt.

Wat gaan we daarvoor doen? We werken samen met maatschappelijke partners binnen Gezond Meedoen Staphorst. Samen maken we afspraken over wat we willen bereiken en hoe we dat doen. Die afspraken leggen we vast, bijvoorbeeld in subsidie-overeenkomsten. We volgen de voortgang via gesprekken en indicatoren. Zo sturen we op wat echt werkt: vooraf én achteraf. We kijken wat goed gaat, wat beter kan en wat vernieuwd moet worden. Deze manier van werken helpt ons om samen met partners te leren en te verbeteren. Stand van zaken begroting 2026 In 2026 richten we ons op het verbeteren van de monitoring binnen het sociaal domein. We willen beter inzicht krijgen in de voortgang en effecten van onze inzet. Dat helpt ons om te (laten) zien wat werkt en waar bijsturing nodig is. Daarom versterken we het accounthouderschap van organisaties binnen Gezond Meedoen Staphorst. We maken deze rol duidelijker, geven gerichte ondersteuning en zorgen voor heldere afspraken. Zo wordt de samenwerking niet alleen beter, maar levert die ook tastbare resultaten op voor inwoners. De stuurgroep Gezond Meedoen Staphorst speelt hierin een centrale rol. Zij bewaakt de afstemming en samenhang tussen partijen, projecten en activiteiten. Daardoor kunnen we gerichter sturen op maatschappelijke resultaten en zorgen we dat de inzet echt verschil maakt.

pagina 37 van 117

Pijler 1: OPGROEIEN EN ONTWIKKELEN Ambitie: Alle inwoners tussen de -9 maanden en 27 jaar groeien gezond, veilig en kansrijk op. Wat willen we bereiken? We willen dat kinderen en jongeren in Staphorst gezond, veilig en kansrijk opgroeien. Dat betekent: een goede start vanaf -9 maanden, weerbaarheid en veerkracht in het dagelijks leven, een veilige thuissituatie, en gelijke kansen op school en in de samenleving. We werken aan een stevige sociale en pedagogische basis, waarin ouders, professionals en organisaties samenwerken om kinderen en jongeren te ondersteunen in hun ontwikkeling. We werken vanuit een brede welzijnsfunctie, waarin verschillende disciplines samenwerken en elkaar versterken. Zo blijven we in verbinding met de jeugd en kunnen we gericht inspelen op actuele gezondheidsthema’s. Stand van zaken begroting 2026 In 2026 versterken we de samenwerking tussen professionals en organisaties, zodat we beter kunnen inspelen op wat nodig is. Daarbij richten we ons op het verbinden van het medisch en sociaal domein, het informele netwerk en het jongerenwerk. We bouwen aan een lokale coalitie Kansrijke Start, waarin professionals elkaar beter weten te vinden en samenwerken rondom jonge gezinnen.

Ook houden we de website Jong Gezond Staphorst actueel, zodat scholen, opvangorganisaties, verenigingen en kerken snel toegang hebben tot betrouwbare informatie over mentale en fysieke gezondheid. Daarnaast geven we het jongerenwerk een impuls. Door uitbreiding van het team kunnen we beter aansluiten bij jongeren tussen 14 en 23 jaar. Dit helpt ons om signalen op te vangen en samen met partners zoals welzijnswerk, politie en onderwijs te reageren op wat er speelt. Pijler 2: MEEDOEN Ambitie: Inwoners kunnen naar eigen mogelijkheden meedoen in de samenleving. Wat willen we bereiken? We willen dat alle inwoners van Staphorst naar eigen mogelijkheden kunnen meedoen in de samenleving. Dat betekent: actief zijn in werk, vrijwilligerswerk of sociale activiteiten, grip hebben op financiën, en toegang hebben tot ondersteuning wanneer dat nodig is. We richten ons op het versterken van basisvaardigheden, het verminderen van uitsluiting en het vergroten van veerkracht. Daarbij is er speciale aandacht voor kwetsbare groepen zoals mensen met een migratieachtergrond, mensen met schulden en inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. We stimuleren een samenleving waarin mensen hun hulpvraag durven te stellen en waarin professionals en inwoners signalen van problemen zoals middelengebruik, huiselijk geweld of psychische klachten herkennen en bespreekbaar maken.

Stand van zaken begroting 2026 In 2026 zetten we extra in op het versterken van participatie en bestaanszekerheid. We maken ondersteuning eenvoudiger en menselijker, zodat inwoners sneller passende hulp krijgen. Daarbij richten we ons op het vergroten van basisvaardigheden, het verbeteren van financiële zelfredzaamheid en het actief betrekken van vluchtelingen en arbeidsmigranten bij de samenleving. Ook zorgen we dat signalen van problemen eerder worden herkend en besproken. Zo bouwen we aan een samenleving waarin meedoen vanzelfsprekend is en waarin inwoners zich gesteund voelen. Pijler 3: SAMENLEVEN Ambitie: Inwoners kijken naar elkaar om en zijn betrokken bij hun directe omgeving Wat willen we bereiken? We willen dat inwoners naar elkaar omkijken en zich betrokken voelen bij hun directe omgeving. Dat betekent dat mantelzorgers hun zorgtaken in balans kunnen uitvoeren, dat mensen zich inzetten voor elkaar en voor hun buurt, en dat er ruimte is voor ontmoeting en verbinding. We stimuleren gemeenschapszin, waarderen vrijwilligerswerk en verkleinen de afstand tussen inwoners en gemeente. Zo bouwen we aan een samenleving waarin mensen niet alleen gezien en gewaardeerd worden, maar die waardering ook delen en doorgeven aan anderen.

Stand van zaken begroting 2026 In 2026 versterken we de sociale samenhang in Staphorst door te investeren in ontmoeting, leefbaarheid en onderlinge betrokkenheid. We zetten in op opbouwwerk, mantelzorgondersteuning en culturele activiteiten die mensen samenbrengen. Ook vergroten we het bewustzijn rond kwetsbaarheden zoals een licht verstandelijke beperking. Door deze inzet ontstaat ruimte om elkaar te helpen, samen verantwoordelijkheid te nemen en de kracht van de gemeenschap te ervaren. Deze aanpak helpt ons ook om problemen vroeg te signaleren en zwaardere hulpvragen te voorkomen. Dat is niet alleen sociaal waardevol, maar ook noodzakelijk in een tijd van toenemende druk op zorg, schaarste aan professionals en stijgende maatschappelijke kosten.

pagina 38 van 117

Pijler 4: GEZONDHEID Ambitie: Inwoners leven gezond en vitaal Wat willen we bereiken? We willen dat inwoners hun leven als gezond ervaren, vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid. Dat betekent dat we niet alleen kijken naar klachten of beperkingen, maar juist naar wat mensen kunnen, belangrijk vinden en willen veranderen. We zetten in op een gezonde leefstijl, mentale veerkracht en een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag. Daarbij is er aandacht voor suïcidepreventie, het tegengaan van eenzaamheid en het wegnemen van drempels voor mensen met een beperking. Zo ontstaat een samenleving waarin gezondheid niet alleen persoonlijk is, maar ook iets wat we samen vormgeven. Stand van zaken begroting 2026 In 2026 versterken we onze inzet op gezondheid door activiteiten die ontmoeting, beweging en bewustwording stimuleren. We organiseren een Gezond Meedoen Dag, ondersteunen sport en cultuur, en werken aan een integrale aanpak van middelengebruik. Ook investeren we in een gezonde leefomgeving en in het wekelijks aanbod voor ouderen. Deze aanpak draagt bij aan het versterken van eigen regie en veerkracht van inwoners. Door gezondheid dichtbij te organiseren en vroegtijdig signalen op te vangen, kunnen we vaker voorkomen dat problemen verergeren.

Dat is niet alleen goed voor inwoners, maar ook belangrijk in een tijd waarin de druk op de zorg toeneemt, zorgprofessionals schaars zijn en de maatschappelijke kosten stijgen.

Speerpunten 6.2 Gemeenschappelijke regeling Reestmond wijzigen naar inkoopmodel voor doelgroep Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We streven naar een andere samenwerking met Reestmond, waarbij een inkooprelatie wordt aangegaan in plaats van een gemeenschappelijke regeling. Het welzijn van de doelgroep staat hierbij voorop en goed overleg is het uitgangspunt. Wat willen we bereiken? We blijven gebruik maken van de diensten van Reestmond, maar zijn geen mede-eigenaar of medebestuurder. De bestuurlijke bemoeienis verdwijnt daarmee. De ambtelijke bemoeienis zal veranderen van een adviserende rol naar een meer juridische rol (inkoop, contract en contractbeheer). Bij dat wat wij voor ogen hebben ten aanzien van de rechtsvorm van Reestmond, staat het welzijn en belang van de doelgroep voorop. Wat gaan we daarvoor doen? Het heeft onze voorkeur Reestmond een andere rechtsvorm te geven en de gemeenschappelijke regeling te beëindigen. Daar moeten zowel het bestuur van Reestmond als de gemeenteraden van Meppel, Westerveld en Staphorst mee instemmen. Ons streven wordt ingebracht in het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur van Reestmond. Stand van zaken begroting 2026 De jaarrekening van Reestmond over het boekjaar 2024 laat een positief financieel resultaat zien.

Dit resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve binnen het eigen vermogen, met als doel om incidentele risico’s in verband met de toekomstige verduurzaming van het bedrijfsgebouw op te kunnen vangen. De gemeente Staphorst ontvangt impulsgelden van het Rijk ten behoeve van de toekomstbestendigheid van sociaal ontwikkelbedrijven. Deze gelden zijn toegekend via de meicirculaire 2025 aan de gemeente Meppel, omdat Reestmond gevestigd is in Meppel. In samenwerking met de andere deelnemende gemeenten van Reestmond (Meppel en Westerveld) zijn we aan het uitwerken hoe deze middelen te besteden. Reestmond zelf zal hierbij ook betrokken worden. Tot 2034 ontvangen wij jaarlijks deze impulsgelden.

Speerpunten 6.3 Deelname aan maatschappelijke activiteiten door jong en oud Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Deelname aan maatschappelijke activiteiten, door jong en oud en in welke vorm dan ook, juichen we toe. Wij stimuleren dat jongeren en ouderen bij elkaar komen en elkaar versterken.

pagina 39 van 117

Wat willen we bereiken? We streven naar een samenleving waarin iedereen mee kan doen en zich verbonden voelt. Maatschappelijke activiteiten spelen hierin een belangrijke rol. Ze zorgen voor ontmoeting, betrokkenheid en het versterken van gezondheid en welzijn. Daarom stimuleren we activiteiten die generaties verbinden, waarin jongeren en ouderen elkaar ontmoeten, van elkaar leren en samen actief zijn. Dit draagt bij aan een gemeenschap waarin mensen zich gezien en gesteund voelen, en waarin sociale samenhang en gemeenschapszin centraal staan. Voor kinderen en jongeren betekent dit veilig en gezond opgroeien, met kansen om zich te ontwikkelen en mee te doen op school, in de buurt, de club en in de samenleving. Voor volwassenen en ouderen gaat het om gezond leven, zelfstandig kunnen blijven wonen, naar elkaar omzien en ondersteuning krijgen als dat nodig is. Wat gaan we daarvoor doen? Om deelname aan maatschappelijke activiteiten te stimuleren, is een sterke welzijnsfunctie nodig. Inwoners, vrijwilligers en maatschappelijke partners geven aan dat er behoefte is aan meer mogelijkheden voor ontmoeting, ondersteuning en actief meedoen. Tegelijkertijd nemen sociale vraagstukken toe in omvang en complexiteit. De welzijnsorganisatie speelt hierin een verbindende rol. Zij maakt activiteiten mogelijk, biedt laagdrempelige ondersteuning en is zichtbaar in de buurt.

Met een goed toegeruste organisatie kunnen we onze taken op het gebied van preventie, participatie en gezondheid beter uitvoeren. De recente professionalisering biedt een stevige basis, maar uitbreiding is nodig om echt aan te sluiten bij wat de samenleving vraagt. Stand van zaken begroting 2026 In 2026 werken we verder aan het versterken van de brede welzijnsfunctie. De signalen uit de samenleving, van inwoners, vrijwilligers en maatschappelijke partners, maken duidelijk dat volledige focus daarop nodig is.

Speerpunten 6.4 Passende sociale infrastructuur (Nieuw) Actualisatie Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Wat is de ontwikkeling en opgave? De samenleving verandert en groeit. In Staphorst willen we beter begrijpen wat inwoners nodig hebben en zorgen dat maatschappelijke voorzieningen, zorgvoorzieningen en ontmoetingsplekken in dorpen en wijken meegroeien. Een sterke sociale infrastructuur is daarbij essentieel: het helpt mensen om elkaar te ontmoeten, samen actief te blijven en eenvoudig ondersteuning of zorg te vinden wanneer dat nodig is. Op dit moment is het aanbod aan voorzieningen niet toereikend. Huisartsenpraktijken zitten vol, jongeren en ouderen missen voldoende mogelijkheden voor ontmoeting en activiteiten in hun eigen omgeving en maatschappelijke organisaties ervaren ruimtegebrek. Met de verwachte groei van circa 2.000 woningen (circa 5000 inwoners erbij) tot 2040 neemt de druk verder toe. Als gemeente staan we voor de opgave om samen met partners te investeren in een toekomstbestendige sociale infrastructuur die meebeweegt met de samenleving en ruimte biedt voor ontmoeting, ondersteuning en ontwikkeling. Wat gaan we daarvoor doen? We investeren in een toekomstbestendige sociale infrastructuur. Daarbij kijken we goed naar de rol van fysieke plekken, zoals gebouwen voor welzijn, sport, cultuur, onderwijs en gezondheid.

Deze plekken zijn belangrijk om mensen te verbinden en te ondersteunen. We brengen het sociaal en fysiek domein dichter bij elkaar. Zo ontstaat een breder beeld van wat nodig is: niet alleen vanuit beleid, maar ook vanuit de ruimte in de gemeente. We zorgen dat maatschappelijke en ruimtelijke plannen goed op elkaar aansluiten. Stand van zaken begroting 2026 In 2026 zetten we concrete stappen om de sociale infrastructuur te versterken. We maken een overzicht van bestaand vastgoed dat geschikt is voor maatschappelijke functies, ontwikkelen richtlijnen voor sociale voorzieningen per 1.000 woningen en zorgen dat sociale infrastructuur een vaste plek krijgt in stedenbouwkundige plannen. Ook leggen we hierover afspraken vast met de woningcorporatie en projectontwikkelaars. In Staphorst wordt een onderzoek gestart naar gezamenlijke huisvesting van organisaties uit het voorliggende veld. Daarbij wordt ook de behoefte aan meer inloop- / ontmoetingsvoorzieningen en een jongerencentrum meegenomen. In IJhorst loopt een onderzoek naar de realisatie van een multifunctionele accommodatie, waarmee het tekort aan plekken voor ontmoeting, activiteiten, bewegen en sporten kan worden aangepakt. Ook in Rouveen wordt samen met inwoners en organisaties gekeken naar hoe ontmoeting en activiteiten voor jongeren en ouderen beter georganiseerd kunnen worden.

Zo zorgen we er met een gezamenlijke inspanning voor dat Staphorst ook in de toekomst een gemeente blijft waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, naar de dokter en de vereniging kunnen gaan, zich gesteund voelen en actief kunnen bijdragen aan hun gemeenschap.

pagina 40 van 117

Speerpunten 6.5 Opvang vluchtelingen (Nieuw) Actualisatie Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Wat is de ontwikkeling en opgave? De opgaven rondom de opvang van vluchtelingen worden in regionaal verband opgepakt in de regionale Regietafel IJsselland. Gemeente Staphorst staat schouder aan schouder met de gemeenten in de regio, maakt werk van haar wettelijke taken en heeft voor de invulling daarvan een programmateam Vluchtelingen. In principe levert iedere gemeente een evenredig aandeel in de opvang van Oekraïners, de taakstelling huisvesting statushouders en de opvang van asielzoekers. Het is belangrijk de verschillende opgaven op het gebied van vluchtelingen in samenhang te bekijken. De nota 'Perspectief op opvang Vluchtelingen' is aan de raad voorgelegd. Onder voorbehoud van besluitvorming door de raad gaan we aan de slag met de hierin opgenomen actiepunten. Stand van zaken begroting 2026 We continueren de aanpak uit het beleidskader ‘Perspectief op opvang Vluchtelingen’. Daarbij richten we ons op drie hoofdopgaven: opvang van ontheemden uit Oekraïne, huisvesting van statushouders en opvang van asielzoekers. Voor de opvang van Oekraïense ontheemden heeft gemeente Staphorst een inspanningsverplichting van 239 opvangplekken. In Staphorst is er in totaal ruimte voor circa 250 ontheemden. Op de gemeentelijke opvang hebben we 220 plekken.

Daarnaast worden er nog circa 30 ontheemden opgevangen in de particuliere opvang, maar die voldoen niet aan de inspanningsverplichting. Voor statushouders blijven we gebruik maken van de tussenvoorziening (voormalig hotel Waanders), waarmee we voorlopen op de taakstelling en inburgering lokaal mogelijk maken. Naar aanleiding van het raadsbesluit dat op 8 juli 2025 is genomen voeren we in het kader van de spreidingswet gesprekken met onder andere het ministerie, COA en andere kleine gemeenten over de mogelijkheden voor het opvangen van asielzoekers, die aansluit bij de uitgangspunten uit de nota 'Perspectief op Vluchtelingen'. Een nieuwe locatie voor asielzoekers wordt pas verkend nadat de uitkomsten van deze gesprekken met de raad zijn gedeeld.

Wat mag het sociaal domein ons kosten? Exploitatie

Meerjarenbegroting Begroting 2026 Verschil 2025 - Jaarschijf Begroting 2026 2026 vs MJB 25 jaarschijf 26

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2027

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2028

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2029

-23.122.647

Lasten

-20.598.566

-21.948.634

-1.350.069

-22.257.497

-22.685.213

Baten

7.989.527

8.270.970

281.442

8.359.994

8.449.604

8.498.008

Saldo van baten en lasten voor bestemming

-12.609.038

-13.677.665

-1.068.627

-13.897.503

-14.235.609

-14.624.639

Onttrekkingen

26.000

198.000

172.000

187.000

172.000

172.000

Mutaties reserves

26.000

198.000

172.000

187.000

172.000

172.000

-12.583.038

-13.479.665

-896.627

-13.710.503

-14.063.609

-14.452.639

Saldo van baten en lasten na bestemming

pagina 41 van 117

Afwijkingen toegelicht Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Voordeel

Nadeel

Onderstaand worden de verschillen tussen de meerjarenschijf 2026 uit de begroting 2025-2028 versus de huidige begroting 2026 geanalyseerd. Loonkosten De doorbelasting van de loonkosten naar de taakvelden leidt tot mutaties in programma's. De totale loonsombegroting is nader toegelicht en geanalyseerd in de paragraaf bedrijfsvoering.

189

Kadernota 2026 - Minimafonds - Uitvoeringsplan bestrijding armoede en schulden Op basis van het uitvoeringsplan bestrijding armoede en schulden worden alle minimaregelingen opnieuw gedefinieerd, met de aanpassingen van het minimabeleid is een bedrag van € 50.000 gemoeid.

50

Kadernota 2026 - Subsidie mantelzorgondersteuning De stuurgroep Gezond Meedoen Staphorst heeft een positief advies uitgebracht om de reguliere subsidie voor mantelzorgondersteuning te verhogen. Aanleiding hiervoor is een toename van 25% in het aantal geregistreerde mantelzorgers. Door deze groei ontstaan wachtlijsten en is het niet mogelijk voldoende groepsactiviteiten te organiseren. Hierdoor ontvangen mantelzorgers niet de ondersteuning die zij nodig hebben.

32

Kadernota 2026 - Sociale werkvoorziening De gemeentelijke bijdrage aan Reestmond is verlaagd door een verlaging van de loonkosten door afname van het cliëntenbestand WSW en lagere onderhoudskosten door verduurzaming.

80

Kadernota 2026 - Beschut werk Er is een toename van het aantal cliënten met een indicatie voor beschut werk, dit betekent een hogere begeleidingsvergoeding van € 33.000 structureel.

33

Kadernota 2026 - Hulp bij het huishouden De wijziging van het abonnementstarief WMO naar een inkomensafhankelijke eigen bijdrage is uitgesteld tot 1 januari 2027. In de meicirculaire 2025 is de geplande uitname voor vervanging abonnementstarief voor het jaar 2026 teruggedraaid. De aanvragen voor huishoudelijke hulp nemen hierdoor onverminderd toe.

145

Kadernota 2026 - Jeugdzorg De kosten in de jeugdzorg, blijven toenemen. Er is een licht groeiende vraag en intensiteit van jeugdzorgtrajecten, toenemende wachttijden en stijgende uurtarieven voor zorgverleners.

375

Lagere afschrijvingslasten Door bijstelling van het investeringsplan zijn bepaalde investeringen uitgesteld of hebben een langere doorlooptijd t.o.v. de planning. Hierdoor heeft de activering nog niet plaatsgevonden en zijn de afschrijvingslasten in 2026 lager.

65

Indexatie De herijking van de prijsindexatie leidt tot een bijstelling.

135

Indexatie subsidies Hogere indexatie subsidies conform subsidieregeling

34

Voortgangsrapportage - Inkomensvoorziening Het aantal inwoners met een uitkering op grond van de Participatiewet blijft stijgen. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de opvang van statushouders, daarnaast blijft ook het aantal cliënten met ondersteuning van de loonkostensubsidie dat een baan vindt blijft stijgen. De lasten stijgen, maar ook het BUIG-budget (rijksbudget) stijgt.

1.170

1.133

Voortgangsrapportage - Opvang statushouders / tussenvoorziening De tussenvoorziening is halverwege het jaar 2025 verlengd. In de begroting worden de lasten en de baten opgenomen voor een geheel jaar. De baten worden verhoogd met een bedrag van € 480.000 dit heeft betrekking op een verhoging van de ontvangsten voor huur van de kamers in de tussenvoorziening en voor de vergoedingen vanuit het COA. Het tekort wordt gedekt vanuit de reserve vluchtelingen, statushouders en opvang van Oekraïners.

480

652

Voortgangsrapportage - Beschermd Wonen De uitgaven voor Beschermd Wonen worden gedekt vanuit de reserve Beschermd Wonen, om de uitgaven vooruitlopend op de decentralisatie inzichtelijk te houden, is een budget van € 200.000 opgenomen. Centrumgemeente Zwolle ontvangt middelen voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang, conform afspraak worden de voordelen na afloop van het jaar overgemaakt naar de lokale gemeente.

200

Samenvoeging budget naar Gezond Meedoen Staphorst De budgetten doorontwikkeling voorveld, versterking dienstverlening voorveld en lokaal gezondheidsbeleid zijn samengevoegd naar één budget Gezond Meedoen Staphorst. Het budget lokaal gezondheidsbeleid gaat hierdoor over van programma 7 naar programma 6.

pagina 42 van 117

200

88

Reservemutaties programma Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Onttrekking

Storting

Onderstaand worden de verschillen tussen de meerjarenschijf 2026 uit de begroting 2025-2028 versus de huidige begroting 2026 in reservemutaties weergegeven. Voortgangsrapportage - Dekking opvang statushouders Binnen de middelen voor opvang van vluchtelingen in brede zin is voldoende ruimte om het negatieve saldo voor de huisvesting van statushouders te compenseren. In het jaar 2025 is de huur van de tussenvoorziening verlengd.

172

Betrokkenheid verbonden partijen Werkvoorzieningsschap Reestmond te Meppel Betrokkenheid Reestmond als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten Regionaal Serviceteam Jeugd (RSJ) IJsselland Betrokkenheid Uitvoeringsorganisatie Jeugdzorg (RSJ ) als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten Meer (financiële) informatie over de verbonden partijen is opgenomen in Paragraaf 5 | Verbonden partijen.

pagina 43 van 117

Programma 7 - Gezondheid en milieu Bestuurlijk verantwoordelijk Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

7.1

Volksgezondheid

J.C. Bos

7.2

Riolering

J.C. Bos

7.3

Afval

J.C. Bos

7.4

Milieubeheer

L. Mulder / J.C. Bos / H. Brinkman

7.5

Begraafplaatsen

J.C. Bos

Speerpunten 7.1 Warmtetransitie Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Het goed en beter isoleren van woningen en gebouwen is voor verduurzaming een eerste belangrijke en noodzakelijke stap. Daarin valt de eerste en forse winst te behalen. Wat willen we bereiken? We willen dat in 2030 alle woningen in Staphorst – met uitzondering van de monumentale panden – voldoen aan de landelijke standaard voor woningisolatie. Wat gaan we daarvoor doen? In 2025 stellen wij een Isolatieprogramma op om bewoners een handelingsperspectief te bieden. Hierbij zetten wij in op een breed palet van instrumenten dat aansluit bij de zogenaamde klantreis van bewoners. Het palet bestaat globaal uit twee aanpakken met daarin gerichte onderdelen per doelgroep waaronder energieadvies (energiecoach, energieadvies aan huis en het Duurzaam Bouwloket) en woningisolatie (doe-het-zelf subsidie, Lokale Aanpak Isolatie en Isolatieaanpak energiearmoede). De vaststelling van het Isolatieprogramma wordt voorzien eind 2025. Stand van zaken begroting 2026 In 2026 en verder voeren we het vastgestelde Isolatieprogramma uit.

Speerpunten 7.2 Tegengaan energiearmoede Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We zien graag dat landelijke maatregelen om energiearmoede tegen te gaan, zo goed en efficiënt mogelijk worden benut. Wat willen we bereiken? We willen bereiken dat optimaal gebruik wordt gemaakt van landelijke maatregelen en subsidies die wij hebben ontvangen om energiearmoede tegen te gaan. Wat gaan we daarvoor doen? Op dit moment is er een subsidieregeling voor bewoners met een smalle beurs. Daarnaast kunnen zij gebruikmaken van een energiecoach. Stand van zaken begroting 2026 Wij zetten de energiecoach in bij bewoners. De coach geeft adviezen over energiebesparing. Daarnaast kan de coach waar nodig kleine energiebesparende maatregelen achtergelaten die passend zijn voor het huishouden.

pagina 44 van 117

Speerpunten 7.3 Lokale en grootschalige opwek via zon en wind 7.3 a Zonnepanelen op daken van gebouwen en niet op landbouwgrond Wij werken aan een klimaatneutrale gemeente in 2050 en zetten ons vol in om dat te bereiken en werken de startnotitie ‘Grootschalige opwek’ uit. We willen zonnepanelen zoveel mogelijk op daken van gebouwen (ook gemeentelijke- en schoolgebouwen). Landbouwgrond willen we niet opofferen voor zonnevelden. Met zes windmolens in onze gemeente leveren we een passende bijdrage aan de opgave die hier ligt. Wat willen we bereiken? Met het vaststellen van de Regionale Energiestrategie (RES) West-Overijssel heeft de gemeenteraad ingestemd met de ambitie om 50 gigawattuur (GWh) aan zon op daken in Staphorst te realiseren in 2030. Het is daarbij de wens om landbouwgrond te vrijwaren van grootschalige opwek door zonneparken. Wat gaan we daarvoor doen? In samenspraak met de provincie en bedrijven (ICC) is onderzoek gedaan naar zon op dak bij bedrijven. Uit dit onderzoek is gekomen dat het plaatsen van zonnepanelen op daken alleen mogelijk is door middel van een energiehub vanwege netcongestie. De ontwikkeling van een energiehub vindt plaats onder verantwoordelijkheid van ICC. De gemeente heeft hierin een faciliterende rol.

Stand van zaken begroting 2026 Hiervoor blijven we met ICC in gesprek over de voortgang van de ontwikkeling van een energiehub en we bezien daarvanuit welke bijdrage we als gemeente daarin kunnen bieden. 7.3b Zonnepanelen op daken van gemeentelijke gebouwen Wat willen we bereiken? Met het vaststellen van de Regionale Energiestrategie (RES) West-Overijssel heeft de gemeenteraad ingestemd met de ambitie om 50 gigawattuur (GWh) aan zon op daken in Staphorst te realiseren in 2030. Het is daarbij de wens om landbouwgrond te vrijwaren van grootschalige opwek door zonneparken. Wat gaan we daarvoor doen? Voor de gemeentewerf is de investering in zonnepanelen uitgesteld in afwachting van het locatieonderzoek. Stand van zaken begroting 2026 Voor de gemeentewerf is de investering in zonnepanelen uitgesteld in afwachting van het locatieonderzoek. 7.3c Opwek via wind (Nieuw) Wat willen we bereiken? De provincie heeft de opgave van windbeleid naar haar toegetrokken en heeft hiervoor programmeringsafspraken met gemeenten gemaakt. Hierin is afgesproken dat in de gemeente Staphorst maximaal 100 GWh aan duurzame energie door wind op land wordt opgewekt in 2030, waarvan reeds 60 GWh is gerealiseerd. Bij de beoordeling van initiatieven gaan we uit van maximaal 20 GWh aan opgewekt vermogen per windturbine.

Stand van zaken begroting 2026 Conform de programmeringsafspraken heeft de provincie in 2025 een gebied voor windenergie opengesteld. Wij Duurzaam Staphorst is de enige initiatiefnemer die hier op heeft ingeschreven. De besluitvorming en uitwerking vindt plaats onder regie van de provincie Overijssel als bevoegd gezag. In 2026 zullen wij vanuit onze rol deze ontwikkelingen volgen waarbij we specifiek aandacht hebben voor lokaal eigendom. De gemeente streeft naar een zo groot mogelijk aandeel lokaal eigendom. Over de invulling hiervan gaan wij met de initiatiefnemer en provincie Overijssel in gesprek.

Speerpunten 7.4 Ondersteuning initiatieven groen gas en andere hernieuwbare gassen Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Initiatieven voor groen gas of andere hernieuwbare gassen zoals biogas en waterstof worden door ons ondersteund. Wat willen we bereiken? We streven ernaar dat in 2030 uitsluitend duurzame gassen op het netwerk ingevoed worden. We staan open voor initiatieven op gebied van technische aanpassingen en die ervoor zorgen dat er meer groen gas, andere hernieuwbare gassen of waterstof als energiebron, worden gebruikt. Dit draagt bij aan een oplossing voor het stikstof- en klimaatprobleem binnen de energietransitie.

pagina 45 van 117

Wat gaan we daarvoor doen? Bij groen gas maken wij onderscheid tussen productie en gebruik. De productie van groen gas faciliteren wij door planologische obstakels voor realisatie van monomestvergisters op boerderijschaal zoveel mogelijk weg te nemen. Voor het gebruik van groen gas gaan we een onderzoek doen naar de betekenis binnen het gehele energiesysteem. Hierbij kijken wij ook naar groen gas in relatie tot andere energiebronnen/dragers. Stand van zaken begroting 2026 Op het gebied van groen gas reageert de gemeente op voorstellen en initiatieven vanuit het werkveld. Wij blijven ook in 2026, samen met RENDO, Wij Duurzaam Staphorst en betrokken ondernemers ondersteunen voor zover dat binnen onze gemeentelijke taak valt.

Speerpunten 7.5 Ondersteuning initiatieven tegengaan zwerfafval Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We ondersteunen en faciliteren initiatieven om zwerfafval tegen te gaan. Wat willen we bereiken? Door initiatieven te faciliteren en te ondersteunen is er geen of minder zwerfafval. Wat gaan we daarvoor doen? We zetten het faciliteren van bestaande acties, zoals de Week van Mooi Schoon en de Jan Vos dag, voort. Daarnaast willen we samen met lokale ambassadeurs werken aan een intensivering van acties die inwoners ondersteunen en motiveren om minder afval weg te gooien en meer afval op te ruimen. Specifiek aandachtspunt is blikjes in bermen, omdat we het bermmaaisel willen verwerken tot bodemverbeteraar. Stand van zaken begroting 2026 Wij ondersteunen en faciliteren ook in 2026 meerdere afval-initiatieven, waaronder de Jan Vosdag, de e-waste race en de Landelijke opschoondag.

Speerpunten 7.6 Netwerkversterking (Nieuw) Actualisatie collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We ondersteunen de verbetering van het energienetwerk Wat willen we bereiken? Het elektriciteitsnetwerk in heel Nederland moet versterkt worden om de netcongestie op te lossen én het elektriciteitsnet klaar te maken voor de toekomst. Omdat het elektriciteitsgebruik in ons land snel stijgt door de energietransitie én omdat we steeds meer duurzame energie opwekken via bijvoorbeeld wind- en zonneparken. Ook in Staphorst speelt deze problematiek en we willen bijdragen aan een oplossing van dit landelijke probleem. Wat gaan we daarvoor doen? Ten aanzien van netwerkversterking spelen een aantal ontwikkelingen Hoogspanning TenneT is netbeheerder voor hoogspanning en werkt tussen 2023 en 2029, samen met de regionale netbeheerders, aan versterking van het (hoofspanning) elektriciteitsnetwerk in Noordwest-Overijssel en ZuidwestDrenthe (DON West). Onderdeel hiervan is een nieuwe ondergrondse kabelverbinding tussen Meppel-Noord en Zwolle. Dit doorkruist de gemeente Staphorst. Via een PIP wordt dit mogelijk gemaakt. Midden- en laagspanning Enexis is netbeheerder voor de midden- en laagspanning. Ook hiervoor moet het elektriciteitsnetwerk worden versterkt.

Om stroomuitval in de gemeente Staphorst te voorkomen, komen er meer elektriciteitskabels en midden- en laagspanningstations (elektriciteitshuisjes of transformatorhuisjes). De gemeente Staphorst heeft een intentieovereenkomst getekend met Enexis voor de buurtaanpak. Systeemonderzoek Uit onderzoek blijkt dat nieuwe ontwikkelingen binnen het huidige systeem niet of moeilijk te realiseren zijn. Wij willen uitgaan van mogelijk maken. Vandaar dat wij onderzoeken hoe wij nieuwe ontwikkeling in Staphorst toch gerealiseerd kunnen krijgen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=17e66498-cd63-41ea-b79b-4c1d7e152cc5