CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Raadsvergadering 11 november 2025, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend bespreekstuk: Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-202936.317 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Begroting 2026

pagina 2 van 117

pagina 3 van 117

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................................................................................... 1 Aanbieding .............................................................................................................................................................. 5 Samenvatting .......................................................................................................................................................... 7 Programma 0 - Algemeen bestuur en organisatie ............................................................................................. 14 Programma 1 - Openbare orde en veiligheid ..................................................................................................... 19 Programma 2 - Verkeer en vervoer ..................................................................................................................... 22 Programma 3 - Economie en ondernemen ......................................................................................................... 25 Programma 4 - Onderwijs ....................................................................................................................................

29 Programma 5 - Sport, cultuur, recreatie en toerisme ........................................................................................ 32 Programma 6 - Sociaal domein ........................................................................................................................... 37 Programma 7 - Gezondheid en milieu ................................................................................................................ 44 Programma 8 - Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening ................................................................................ 49 Programma 9 - Overhead en financiën ............................................................................................................... 52 Paragrafen ............................................................................................................................................................. 56 Paragraaf 1 - Weerstandsvermogen en risicomanagement.............................................................................. 57 Paragraaf 2 - Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................... 63 Paragraaf 3 - Financiering ................................................................................................................................

67 Paragraaf 4 - Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 70 Paragraaf 5 - Verbonden partijen ..................................................................................................................... 76 Paragraaf 6 - Grondbeleid ................................................................................................................................ 83 Paragraaf 7 - Lokale heffingen ......................................................................................................................... 85 Paragraaf 8 - Openbaarheidsparagraaf (Woo) ................................................................................................. 89 Financiële begroting ............................................................................................................................................ 90 Overzicht van baten en lasten .......................................................................................................................... 91 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ..............................................................................................

92 Balans............................................................................................................................................................... 96 Overzicht reserves- en voorzieningenpositie .................................................................................................... 99 Bijlagen ............................................................................................................................................................... 101 Taakvelden overzicht ...................................................................................................................................... 102 Overzicht investeringen .................................................................................................................................. 107 Indicatoren ...................................................................................................................................................... 111 Liquiditeitsplanning ......................................................................................................................................... 115

pagina 4 van 117

Aanbieding Hierbij biedt het college van burgemeester en wethouders u de begroting 2026 aan, inclusief de meerjarenraming 2027 tot en met 2029 en de financiële onderbouwing voor het komende jaar. Deze begroting is opgesteld op basis van de kaders in de Kadernota 2026. De kadernota is in 2025 voor het eerst volgens het nieuwe behandelproces vastgesteld. In de planning en control cyclus is het zwaartepunt voor de financiële afwegingen gelegd op de behandeling van de kadernota. Ondanks de structureel lagere inkomsten vanuit het Rijk, is het gelukt om voor alle jaren binnen deze begrotingsperiode een positief saldo te realiseren. Dit is het resultaat van keuzes die zijn gemaakt, waaronder lastenverhoging. De begroting biedt ruimte om bestaande beleidslijnen door te zetten. Tegelijkertijd blijven we alert op de financiële houdbaarheid op de lange termijn. De vrij besteedbare reserve blijft boven de door u vastgestelde ondergrens, waarmee we ook in onzekere tijden voldoende weerbaar blijven. Daarnaast attenderen wij u erop dat de gemeentelijke inzet wat betreft het uitvoeren van het hele Staphorster Bod voor grootschalige munitieopslag merkbaar wordt vanaf 2026, evenals andere grote opgaven, zoals de ontwikkelingen rondom de schoolgebouwen en de opgaven rondom de woningbouw.

Nadat het kabinet in december 2025 naar verwachting besluit over het Staphorster Bod (als onderdeel van het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie) is de benodigde inzet op dit onderdeel beter te overzien. Het college is een belangrijke partner in de samenwerking tussen het Rijk, provincie en andere partners in het Staphorster bod. We informeren u regelmatig over de ontwikkelingen. In 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Deze verkiezingen markeren een belangrijk moment voor de koers van onze gemeente in de komende bestuursperiode. De begroting biedt een solide basis voor het nieuwe bestuur om keuzes te maken die passen bij de ambities van de raad en de samenleving. Financieel beeld In de begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029 wordt de koers van een robuuste begroting voortgezet: de structurele lasten worden gedekt vanuit structurele middelen. De vrij besteedbare reserve neemt de komende jaren weliswaar behoorlijk af, maar blijft wel boven de gestelde grens van 6,2 miljoen voor noodgevallen. De algemene uitkering die we ontvangen vanuit het rijk blijft grillig en zorgt voor ramingsinstabiliteit. Op het moment van het opstellen van deze begroting is de septembercirculaire 2025 ontvangen. Deze zorgt voor 2025 en 2026 voor extra incidentele middelen voor jeugdzorg en duurzaamheid, maar de structurele middelen nemen zelfs iets af.

De septembercirculaire 2025 is niet in de begroting verwerkt. Deze meerjarenbegroting geeft een doorkijk tot en met 2029 en houdt nog geen rekening met een aantal grote investeringen vanaf 2030, zoals bijvoorbeeld de investeringen die gedaan moeten worden in de schoolgebouwen, de opgaven rondom de woningbouw of de investeringen rond het Staphorster Bod. Het begrotingssaldo 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029 zijn als volgt: Begrotingsjaar

2026

2027

2028

2029

Begrotingssaldo 2026-2029

642

0

102

133

Waarvan incidentele baten en lasten

403

367

327

327

Structurele begrotingssaldo na verwerking meicirculaire 2025

1.045

367

429

460

Bedragen x €1.000 Belastingvoorstellen en -druk De OZB is voor 2026 geïndexeerd met de CPI-index van t-2 (2024). Dit is de meest actuele beschikbare index voor een volledig jaar en bedraagt 3,3%. De rioolheffing blijft overeenkomstig het kostendekkingsplan riolering gelijk aan 2025. De overige belastingen, leges/retributies zijn voor 2026 geïndexeerd met de lagere BBP-index van 2,74%, aangezien deze heffingen maximaal kostendekkend mogen zijn. Voor alle heffingen geldt dat de jaren 2027 tot en met 2029 zijn geïndexeerd met 1,5%.

pagina 5 van 117

Belastingsoort

Raming 2025

Raming 2026

Afvalstoffenheffing (vast + variabel)

€ 257

€ 265

Rioolheffing

€ 208

€ 208

OZB

€ 382

€ 404

Totaal

€ 847

€ 877

De gemeenteraad bespreekt de begroting en het meerjarenperspectief op 28 oktober en op 11 november 2025 vindt de vaststelling plaats. Slot Tot slot spreken wij de wens uit dat uw gemeenteraad, onze medewerkers en wij in het komende jaar onder Gods zegen ons werk mogen doen. Staphorst, 7 oktober 2025, Het college van burgemeester en wethouders van Staphorst J. ten Kate Burgemeester

pagina 6 van 117

M.T. van de Wetering Gemeentesecretaris

Samenvatting Inleiding In dit hoofdstuk gaan we onder andere in op de gehanteerde uitgangspunten van deze begroting. Het structurele begrotingssaldo wordt gespecificeerd en er wordt een samenvatting gegeven van de grootste / belangrijkste mutaties in deze begroting en de opbouw van de begroting. Verder is een prognose opgenomen van de 'nieuwe' investeringen en de reserves voor de periode 2026 - 2029, waardoor u in deze samenvatting op hoofdlijnen een beeld hebt van de financiële positie van de gemeente Staphorst.

Algemene uitgangspunten De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd voor het opstellen van de meerjarenbegroting 2026-2029: •

Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de eigen financiële beleidsregels van de gemeente Staphorst (zoals de financiële verordening en de nota reserves en voorzieningen) zijn het uitgangspunt.

•

De gemeentebegroting moet voldoen aan eisen voor het repressief toezicht die de provincie stelt in haar toezichtkader. De colleges van Gedeputeerde Staten van de twaalf provincies hebben hiervoor een "gemeenschappelijk toezichtkader (GTK 2020)" vastgesteld. Deze is van toepassing op de begroting 2026 en verder.

•

Het financiële kader vormt het coalitieakkoord 2022 - 2026 'Bouwen en verbinden' en de uitwerking hiervan in het collegeprogramma.

•

De Kadernota 2026 vormt het uitgangspunt voor het opstellen van de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029.

•

Alle (structurele) begrotingswijzingen die zijn doorgevoerd na vaststelling van de begroting 2025 worden niet nogmaals toegelicht in de programma's.

•

De lonen zijn geïndexeerd met 5,1% (2027), 4,2% (2028) en 4,5% (2029), conform de prijsindexen CPB en CEP, loonvoet sector overheid.

•

Bovenop de standaard prijsindexatie voor de overige budgetten van 1,5%, zijn de subsidies conform de subsidieregeling aanvullend geïndexeerd.

•

Bijstelling van de bijdragen aan verbonden partijen zijn opgenomen op basis van de begroting 2026 van de betreffende verbonden partijen.

•

De meicirculaire 2025 (o.b.v. lopende prijzen) is de basis voor geraamde algemene uitkering voor de begroting 2026 en verder.

pagina 7 van 117

Infographic

pagina 8 van 117

Financiële samenvatting 2026 - 2029 De uitkomst van de begroting en meerjarenraming is als volgt:

Exploitatie

Meerjarenbegroting Begroting 2026 Verschil 2025 - Jaarschijf Begroting 2026 2026 vs MJB 25 jaarschijf 26

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2027

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2028

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2029

Lasten

-59.907.069

-64.015.055

-4.107.986

-62.182.875

-61.998.953

-62.362.767

Baten

56.894.197

60.354.339

3.460.142

59.007.390

60.708.164

61.373.049

Saldo van baten en lasten voor bestemming

-3.012.872

-3.660.716

-647.843

-3.175.485

-1.290.789

-989.718

Stortingen

-1.379.501

-1.379.501

0

-1.354.501

-1.329.501

-1.329.501

Onttrekkingen

4.343.581

5.682.652

1.339.071

4.529.671

2.722.276

2.452.276

Mutaties reserves

2.964.080

4.303.151

1.339.071

3.175.170

1.392.775

1.122.775

-48.793

642.435

691.228

-315

101.986

133.057

Saldo van baten en lasten na bestemming

Structurele begrotingssaldo De begroting 2026 zoals die voor u ligt is structureel (en reëel) in evenwicht. Dat wil zeggen dat de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. De jaarschijven 2027 tot en met 2029 zijn ook positief, conform de prognose in de Kadernota 2026. Het structurele begrotingssaldo is als volgt opgebouwd: Begrotingssaldo zonder incidentele baten en lasten

2026

2027

2028

2029

Begrotingssaldo

642V

0

102V

133V

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

403

367

327

327

1.045V

367V

429V

460V

Structureel begrotingssaldo (x € 1.000 - N = Nadelig, V = Voordelig)

pagina 9 van 117

Samenvatting begrotingssaldo Onderstaande tabel laat zien hoe het saldo is veranderd in een jaar tijd, het startpunt is de primitieve begroting 2025 -2028, vervolgens zijn er begrotingswijzigingen vastgesteld en de Kadernota 2026 is opgesteld en dit heeft vervolgens geresulteerd in de (primitieve) begroting 2026 - 2029 zoals deze voor u ligt. Opbouw begroting

2026

2027

2028

2029

Begrotingssaldo 2025 - 2028 (incl. inc. baten en lasten)

-290

-386

-698

-698

Begrotingswijziging septembercirculaire 2024

543

523

610

610

Begrotingswijziging decembercirculaire 2024

312

363

414

414

Uitkomsten meicirculaire 2025

768

608

562

669

Mutaties Kadernota 2026

-1.054

-1.029

-636

-712

Saldo Kadernota 2026

279

79

252

283

Corr. inc. baten en lasten

-377

-352

-327

-327

Structurele technische mutaties begroting 2026-2029

740

273

177

177

Begrotingssaldo 2026-2029

642

0

102

133

(x € 1.000)

Onderstaand overzicht laat de mutaties van de begroting 2026 zien ten opzichte van de Kadernota 2026. In de programma's 0 t/m 9 worden de posten per programma nader toegelicht. Onderstaande posten en bijbehorende financiële uitwerking kunnen betrekking hebben op meerdere programma's. 2026 Mutaties begroting 2026

740

Bijstelling prijs- en loonindexatie

303

Bijstelling afschrijvingslasten

466

Bijstelling overig

-29

(x € 1.000)

pagina 10 van 117

Meerjaren Investeringsprognose In onderstaande tabel zijn de nieuwe investeringen opgenomen, zoals opgenomen in de Kadenota 2026. Voor een totaaloverzicht van investeringen wordt verwezen naar de bijlage 'Overzicht investeringen'. Dit betreft een overzicht van alle nieuwe investeringen aangevuld met de lopende investeringen, waarover in het verleden een besluit heeft plaatsgevonden. Omschrijving van de investering

2026 2027 2028

2029 Dekking

Programma 2 | Verkeer en openbare ruimte Vervangingsinvesteringen wegen

500.000 Exploitatie

Fietspad Heerenweg fase 2 - Kadernota 2026

945.000

Exploitatie

Reconstructie Poeleweg - Kadernota 2026

125.000

Exploitatie

Ontbrekende fietsschakels - Kadernota 2026

300.000

Exploitatie

Verbeteren oversteek zwembad - Kadernota 2026

200.000

Exploitatie

Renovatie lichtmastenareaal 2029 Vervangen straatmeubilair - vervangingsinvesteringen

25.000 Exploitatie 20.000

Exploitatie

Multifunctioneel complex Noorderslag - Kadernota 2026

1.500.000

Exploitatie

Vervangingsbudget speelruimte fase 1 - Kadernota 2026

260.000

Exploitatie

Programma 5 | Sport, cultuur, recreatie en toerisme

Programma 9 | overhead Hardware ICT 2029

140.000 Exploitatie

Voertuig met laadbak - vervangingsinvestering

80.000

Exploitatie

Voertuig gesloten ruimte - vervangingsinvestering

50.000

Exploitatie

Aanschaf opraapwagen - Kadernota 2026

50.000

Exploitatie

pagina 11 van 117

Verloop reservepositie 2025-2029 2025

2026

2027

2028

2029

Vrij besteedbare reserves Algemene reserve

3.500

3.500

3.500

3.500

3.500

Reserve zonder bestemming

7.222

5.199

3.802

3.598

3.694

Reserve voor grondexploitatie

5.973

5.935

5.897

5.859

5.821

Saldo vrij besteedbare reserves

16.695

14.634

13.200

12.957

13.015

Reserves dekking afschrijving investeringen

17.521

16.283

15.079

13.931

12.784

Reserves t.b.v. kostendekkende tarieven

3.129

3.080

3.031

2.982

2.932

Reserves ter egalisatie van kosten

2.719

3.091

3.438

3.759

4.081

Overige reserves met bestemming

10.149

9.538

8.703

8.531

8.358

Saldo bestemmingsreserves

33.518

31.992

30.251

29.203

28.155

Totaal reserves

50.213

46.626

43.451

42.160

41.170

(x € 1.000)

Onder de algemene reserves behoren de algemene reserve, reserve zonder bestemming en de reserve voor grondexploitatie. Bij vaststelling van de 'nota reserves en voorzieningen 2022' is, wegens terugloop in eerdere jaren, bepaald dat de vrij besteedbare reservepositie niet onder de grens van 6,2 miljoen mag zakken. De vrij besteedbare reservepositie neemt in de periode 2025 - 2029 naar verwachting af tot € 10,6 miljoen, en voldoet daarmee aan het besluit dat de vrij besteedbare reservepositie niet onder de grens van € 6,2 miljoen mag zakken. Reserves dekking afschrijving investeringen De reserves ter dekking van afschrijving investeringen betreffen reserves die zijn ingesteld om kapitaallasten van investeringen uit eerdere jaren te dekken. Deze reserves lopen terug, doordat de jaarlijkse kapitaallasten van diverse (oude) investeringen worden onttrokken uit deze reserve. Kapitaallasten van investeringskredieten, die vanaf 2021 beschikbaar gesteld zijn door de raad, worden gedekt uit de exploitatie. Hiermee wordt de begroting meer solide naar de toekomst. Reserves t.b.v. kostendekkende tarieven Dit betreffen de egalisatiereserves voor de kostendekkende tarieven. Nadelen op de producten riolering en afval worden via deze reserves geëgaliseerd. Reserves ter egalisatie van kosten Dit betreft de egalisatiereserve voor het onderhoud van de wegen.

Overige reserves Dit betreffen alle overige reserves met een specifieke bestemming.

pagina 12 van 117

In bovenstaande grafiek ziet u het (geraamde) verloop van de reserves voor de periode 2025 t/m 2029. De vrij besteedbare reserve neemt naar verwachting af, van € 16,7 miljoen in 2025 naar € 13,0 miljoen in 2029. Dit is boven de grens van de minimum reserve van € 6,2 miljoen. De totale reserves nemen naar verwachting af, van € 50,2 miljoen in 2025 naar € 41,1 miljoen in 2029. Voor een uitgebreid reserveoverzicht wordt verwezen naar het 'Overzicht reserves- en voorzieningenpositie'.

pagina 13 van 117

Programma 0 - Algemeen bestuur en organisatie Bestuurlijk verantwoordelijk Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

0.1

Bestuur

J. ten Kate

0.2

Burgerzaken

L. Mulder

0.5

Treasury

L. Mulder

0.61

OZB woningen

L. Mulder

0.62

OZB niet-woningen

L. Mulder

0.64

Belastingen overig

L. Mulder

0.7

Alg. Uitk. en Ov. Uitk. Gem. fonds

L. Mulder

0.8

Overige baten en lasten

L. Mulder

0.9

Vennootschapsbelasting

L. Mulder

0.10

Mutatie reserves

L. Mulder

0.11

Resultaat baten en lasten

L. Mulder

Speerpunten 0.1 Regionale, strategische en pragmatische samenwerking Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Als zelfstandige gemeente werken we strategisch en pragmatisch samen. We bundelen en benutten krachten en kijken naar mogelijkheden om zo goed en efficiënt mogelijk samen te kunnen werken, zowel binnen de eigen organisatie, als met andere gemeenten, partners of andere marktpartijen. Wat willen we bereiken? We willen de opgaven, waar de gemeente Staphorst nu voor staat en die nog op ons afkomen in de komende jaren, goed kunnen uitvoeren. Daarbij willen we de kwaliteit van onze producten en diensten en de kracht van de organisatie op peil houden. We staan met ons gezicht naar buiten, richten ons op de regio Zwolle en laten onze meerwaarde door een goede samenwerking in de regio blijken. Wat gaan we daarvoor doen? In de eerste plaats willen we ervoor zorgen dat we de huidige processen zo efficiënt mogelijk kunnen blijven uitvoeren binnen de ambtelijke organisatie. We willen kunnen inspelen op maatschappelijke- of overheidsontwikkelingen en de veranderende ambities en prioriteiten die de komende jaren op ons afkomen. Hierbij gaan we gebruik maken van de uitkomsten van het rapport ‘Op weg naar een toekomstbestendig personeelsbestand’ en de strategische personeelsontwikkeling. Daar gaan we mee aan de slag.

In de tweede plaats zullen we actief collega’s van andere gemeenten en samenwerkingspartners in de regio blijven benaderen om opgaven samen op te pakken waar dat mogelijk is. Een zelfstandige gemeente van onze omvang heeft veel baat bij samenwerking. Dit vraagt om onderhoud en eventueel opzetten van nieuwe netwerken of samenwerkingen. Samenwerking vraagt inzet van beide partijen, maar levert ook voor beiden voordelen op. We brengen in beeld wat we (zelf) doen en wat we niet, of laten doen. We kijken vervolgens naar kansen om zo efficiënt en slim mogelijk (samen te) werken. Stand van zaken begroting 2026 Door een stap naar voren te zetten in de (boven)regionale zoektocht naar ruimte voor bedrijvigheid wil de gemeente Staphorst er zorg voor dragen dat de lokale behoefte aan uitbreiding van bedrijvigheid geborgd wordt en verbonden aan belangrijke randvoorwaarden als bereikbaarheid en energievoorziening. In 2026 zal dit moeten leiden tot concrete (integraal -met alle betrokken partners- afgewogen) zoekgebieden die haalbaar en, voor Staphorst, acceptabel zijn. Dit doen we samen met partners in verschillende samenwerkingsverbanden en gremia maar altijd vanuit het Staphorster belang.

pagina 14 van 117

Verder werkt Staphorst samen in de kop van Overijssel op het gebied van, het versterken van, de brede welvaart aan de hand van een gezamenlijk opgesteld gebiedsarrangement. In 2026 hopen we, met een positieve toekenning van een Regio Deal aanvraag, hier additionele rijksmiddelen voor in te kunnen zetten.

Speerpunten 0.2 Ondersteuning initiatieven samenleving Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We ondersteunen initiatieven vanuit de samenleving. Wij stimuleren het functioneren van wijk- en dorpsraden en hechten waarde aan het betrekken van inwoners bij beleid (burgerparticipatie). De ondersteuning van initiatieven komt ook tot uiting in het Stimuleringsfonds. Het Stimuleringsfonds wordt na vaststelling van de nota Burgerkracht 2.0 door de raad geïntroduceerd. Wat willen we bereiken? We willen goed in verbinding staan met inwoners, ondernemers, verenigingen, kerken, maatschappelijke organisaties, partners en ruimte geven voor goede, en bij Staphorst passende, initiatieven. We geven ruimte aan initiatieven en streven naar minder belemmerende regels. Daarmee willen wij onze dienstverlening verbeteren. Wat gaan we daarvoor doen? Initiatieven vanuit de samenleving geven we de ruimte en faciliteren we. We versterken de verbinding en het gesprek met de samenleving en staan open voor nieuwe vormen van samenwerking. Bij belangrijke onderwerpen staan wij in goed contact met onze inwoners en betrekken we daarbij de wijk- en dorpsraden. We zullen actief terugkoppelen wat de stand van zaken is, zowel bij grote als kleine onderwerpen. Stand van zaken begroting 2026 Er is brede betrokkenheid van inwoners, stichtingen en verenigingen bij het Ontwikkelfonds Staphorst.

Het enthousiasme onder initiatiefnemers is groot, en het is positief dat tot nu toe alle ingediende aanvragen zijn gehonoreerd. Tegelijkertijd zijn er enkele aandachtspunten naar voren gekomen die we willen aanpakken om de werking van het fonds verder te verbeteren. Deze aandachtspunten worden actief opgepakt met als doel het aanvraagproces efficiënter en effectiever te maken voor alle betrokkenen.

Speerpunten 0.3 Een dienstbare en dienstverlenende gemeente Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We zijn een dienstbare en dienstverlenende gemeente. Dat betekent onder meer goed bereikbaar en laagdrempelig toegankelijk. We spelen in op de verschillende behoeften van inwoners, ondernemers en andere partijen waarmee we in verbinding staan. De coronapandemie heeft een versnelling van de digitale dienstverlening teweeggebracht. De digitale dienstverlening blijven we (door-)ontwikkelen en de fysieke dienstverlening ontwikkelt daar in mee. We willen een toegankelijk gemeentehuis houden. De mogelijkheid voor direct contact is en blijft waardevol. We richten ons daarom op een toekomstbestendige hybride dienstverlening, zodat daarmee zoveel mogelijk in de verschillende behoeften en ontwikkelingen wordt voorzien. Wat willen we bereiken? De gemeente heeft van alle overheden het beste zicht op wat zich bij haar inwoners afspeelt. De gemeente heeft de rol van eerste overheid en is ook eerste aanspreekpunt voor de overheid. Om die rol goed uit te kunnen voeren, moet de gemeente laagdrempelig en goed te bereiken zijn. We willen dat onze bereikbaarheid, beschikbaarheid en dienstverlening op een bij Staphorst passend (ambitie)niveau is. Dat we doen wat we beloven en dat inwoners weten wanneer en wat zij van de gemeente kunnen verwachten.

Wij informeren actief en tijdig over de voortgang, we communiceren daarover helder door middel van een bij de aanvrager passend communicatiemiddel. Fysieke dienstverlening vanuit het gemeentehuis blijft het uitgangspunt. Dienstverlening op afspraak in spreekruimten verlenen we als dat mogelijk is. Huisbezoeken worden, waar nodig en mogelijk, geïntensiveerd. We passen digitale dienstverlening toe als dit voor de inwoner leidt tot betere dienstverlening of als dit wettelijk noodzakelijk is en sturen, zonder iemand daartoe te verplichten, aan op zoveel mogelijk laagdrempelige digitale communicatie en informatievoorziening. Wat gaan we daarvoor doen? De visie op dienstverlening zal worden herijkt. Dit doen we met de ambtelijke organisatie en betrokken inwoners (burgerpanel/burgerparticipatie). Op basis hiervan stellen we een activiteitenplan op, waarin ook is aangegeven welke middelen nodig zijn. Acties betreffen een mix van systeem- en procesinrichting, optimalisatie daarvan en investeringen in opleiding van medewerkers (kennis en competenties, houding en gedrag). We zorgen er ook voor dat informatie digitaal beschikbaar is en dat telefonische bereikbaarheid, binnen vooraf vastgestelde en gecommuniceerde tijden, op orde is.

pagina 15 van 117

Stand van zaken begroting 2026 We ontwikkelen onze dienstverlening door met verschillende invalshoeken te kijken naar verbeterkansen, mede naar aanleiding van het rapport ‘Mooi Wark’. De focus ligt op het versterken van een toekomstbestendige, hybride dienstverlening die aansluit bij de uiteenlopende behoeften van inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners. Digitalisering zetten we in samenhang met procesoptimalisatie in om efficiënter te werken en onze dienstverlening laagdrempelig en toegankelijk te houden. Voorbeelden hiervan zijn de volledige digitale verwerking van facturen en de inrichting van een moderne digitale werkomgeving. Daarnaast onderzoeken we de inzet van kunstmatige intelligentie via een aantal pilots, met als doel om zowel de kwaliteit van dienstverlening te verbeteren als aantrekkelijk werkgeverschap te bevorderen binnen de bestaande personele capaciteit. Binnen het sociaal domein werken we aan integrale dienstverlening door middel van sociale regie (één klantbeeld per gezin) en de ontwikkeling van een inwonersportaal. Hierbij worden verschillende applicaties samengevoegd en gebruiksvriendelijk ingericht, zodat inwoners eenvoudig toegang hebben tot ondersteuning en informatie.

Speerpunten 0.4 In verbinding met de samenleving (Nieuw) Actualisatie Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Om beter in verbinding te zijn met (groepen in) de samenleving, willen we actiever ophalen wat er leeft in de Staphorster samenleving. Welke onderwerpen zijn actueel en belangrijk, hoe wordt hierover gedacht, welke emoties (zorgen en verlangens) spelen mee en hoe kan de gemeente hiermee omgaan? Om de verbinding te versterken, willen we vervolgens de vraagstukken bespreekbaar maken, interactie op gang brengen tussen (relevante groepen) inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties en met elkaar nieuwe handelingsperspectieven ontwikkelen om met vraagstukken om te gaan. Wat willen we bereiken? We willen beter in verbinding staan met (groepen in) de samenleving, zodat we tijdig weten wat er leeft en speelt in Staphorst. Het gaat daarbij om actuele thema’s, belangrijke zorgen en verlangens van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Door deze inzichten te benutten, kunnen we vraagstukken gezamenlijk bespreken, interactie op gang brengen en samen nieuwe handelingsperspectieven ontwikkelen. Zo versterken we niet alleen de relatie tussen gemeente en samenleving, maar ook de onderlinge verbondenheid binnen de gemeenschap. Wat gaan we daarvoor doen? De afgelopen periode hebben we al belangrijke stappen gezet.

We organiseerden bijeenkomsten en intervisies met experts, hebben een bondgenotennetwerk opgebouwd en voeren gesprekken met inwoners en maatschappelijke partners. De basis die we al hebben gecreëerd willen we eerst zien te structureren en verder uit te werken. Nadat we de basis hebben gestructureerd willen we verder gaan met hoe we als overheid het gesprek met de samenleving voeren bij gevoelige onderwerpen en willen we bouwen aan de weerbaarheid van de gemeenschap ten tijde van maatschappelijke onrust. Stand van zaken begroting 2026 We nemen de komende twee jaar deel aan de Town Deal Krachtige Kernen. Middels deze samenwerking tussen verschillende departementen en gemeenten kunnen we gebruik maken van kennis, netwerk en ondersteuning vanuit dit landelijke programma en aansluiten bij verschillende middelen en initiatieven die beschikbaar komen.

pagina 16 van 117

Wat mag algemeen bestuur en organisatie ons kosten? Exploitatie

Meerjarenbegroting Begroting 2026 Verschil 2025 - Jaarschijf Begroting 2026 2026 vs MJB 25 jaarschijf 26

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2027

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2028

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2029

Lasten

-3.575.396

-4.425.061

-849.665

-4.020.854

-4.216.522

-4.515.645

Baten

39.411.397

41.774.970

2.363.573

42.849.970

44.279.896

45.871.808

Saldo van baten en lasten voor bestemming

35.836.001

37.349.909

1.513.908

38.829.116

40.063.374

41.356.163

Onttrekkingen

82.803

1.365.803

1.283.000

528.803

339.803

69.803

Mutaties reserves

82.803

1.365.803

1.283.000

528.803

339.803

69.803

35.918.805

38.715.712

2.796.907

39.357.919

40.403.177

41.425.966

Saldo van baten en lasten na bestemming

Afwijkingen toegelicht Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Voordeel

Nadeel

Onderstaand worden de verschillen groter dan € 10.000 tussen de meerjarenschijf 2026 uit de begroting 2025-2028 versus de huidige begroting 2026 geanalyseerd. Kadernota 2026 - Hogere algemene uitkering - meicirculaire 2025 Vanwege met name een hogere Loon-/prijsontwikkeling en een demping van de terugval van het gemeentefonds stijgt de algemene uitkering in de meicirculaire 2025. Daarnaast een verwacht bedrag vanwege een teruggave van het BTW compensatiefonds ad €237.000 opgenomen.

1.005

Kadernota 2026 - Hogere algemene uitkering - meicirculaire 2025 De 'demping terugval gemeentefonds' wordt in de meicirculaire 2025 volledig toegerekend aan het cluster Jeugdzorg. In de kadernota 2026 (en deze begroting) is hier een stelpost van € 700.000 tegenover gezet i.v.m. de planvorming omtrent de welzijnsfunctie.

1.077

Kadernota 2026 - Invulling hervormingsagenda/welzijnsfunctie (Advies VNG) Wij volgen het begrotingsadvies van de VNG inzake de Hervormingsagenda jeugd door toepassing van de stelpost Van Ark aan de batenkant met nog te verwachten middelen voor jeugdzorg. Aan de kostenkant nemen we, eveneens conform het VNG-advies, gerichte investeringen op die op termijn tot besparingen moeten leiden. De uitwerking van deze investeringen en de wijze waarop wij hier concreet invulling aan geven, maakt onderdeel uit van politieke besluitvorming.

700

Kadernota 2026 - Incidentele formatie omzetten naar structurele formatie (Mooi Wark) Op basis van het Mooi Wark-rapport van de incidentele formatie-uitbreiding een analyse gemaakt om te beoordelen in hoeverre de inzet structureel moet zijn.

336

Kadernota 2026 - OZB-opbrengsten (indexatie o.b.v. CPI, areaaluitbreiding) Vanwege de verwachte areaaluitbreiding verwachten we hogere OZB-opbrengsten. We houden er echter rekening mee dat hier ook kosten mee gemoeid zijn.

278

Kadernota 2026 - Incidentele uitbreiding capaciteit (incidenteel - onttrekking reserve) Voor de ondersteuning m.b.t. de K80 is tijdelijk extra capaciteit nodig.

80

Loonkosten De doorbelasting van de loonkosten naar de taakvelden leidt tot mutaties in programma's. De totale loonsombegroting is nader toegelicht en geanalyseerd in de paragraaf bedrijfsvoering.

258

Indexatie De herijking van de prijsindexatie leidt tot een bijstelling.

11

pagina 17 van 117

Reservemutaties programma Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Onttrekking

Storting

Onderstaand worden de verschillen tussen de meerjarenschijf 2026 uit de begroting 2025-2028 versus de huidige begroting 2026 in reservemutaties weergegeven.

Kadernota 2026: onttrekkingen aan de reserve zonder bestemming wegens de dekking van diverse incidentele budgetten waarvan de uitgaven zijn gebudgetteerd op andere programma's: Beleidshuis/Leren en organiseren (pr. 8) Omgevingsplan (pr. 8) Herijking groenbeheersplan (pr. 5) Meerjarenprogramma Wonen (pr. 8) Agrarische coaching (pr. 3) Informatiemanagement-uitvoeringsplan 2025/2027 (pr. 9) Incidentele uitbreiding capaciteit (pr. 9) Incidentele uitbreiding capaciteit (pr. 0)

125 250 35 100 29 129 535 80

Betrokkenheid verbonden partijen N.V. BNG te Den Haag Betrokkenheid Bank Nederlandse Gemeenten als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten N.V. Rendo te Meppel Betrokkenheid Rendo als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten N.V. Vitens te Zwolle Betrokkenheid Vitens als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten N.V. Enexis te 's-Hertogenbosch Betrokkenheid Enexis als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten Wadinko B.V. te Zwolle Betrokkenheid Wadinko als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstellingen/effecten Meer (financiële) informatie over de verbonden partijen is opgenomen in Paragraaf 5 | Verbonden partijen.

pagina 18 van 117

Programma 1 - Openbare orde en veiligheid Bestuurlijk verantwoordelijk Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

1.1

Crisisbeheersing en brandweer

J. ten Kate

1.2

Openbare orde en veiligheid

J. ten Kate

Speerpunten 1.1 Een veilige gemeente Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Staphorst is een veilige gemeente en we zetten ons ervoor in om de gemeente veilig te houden. We willen een weerbare samenleving blijven tegen invloeden van (ondermijnende) criminaliteit. Wat willen we bereiken? We willen de gemeente Staphorst veilig houden en de weerbaarheid van de samenleving vergroten waar dat wenselijk is. Wat gaan we daarvoor doen? Het is belangrijk dat de gemeente Staphorst overlast en criminaliteit in een vroegtijdig stadium signaleert. Dat vraagt om ogen en oren in de wijk, niet alleen van politie en gemeentelijke handhavers en toezichthouders, maar ook van onze inwoners. Er zullen acties worden ingezet om bewustwording te vergroten. Bewustwording draagt bij aan het vergroten van weerbaarheid, zowel van onze inwoners als van onze (gemeentelijke) organisatie. Ook zullen er lokaal gerichte veiligheidsactiviteiten worden georganiseerd. We willen graag in goed contact staan met de jeugd. Er zijn jongeren die extra aandacht, ondersteuning en bijsturing nodig hebben. De gemeente heeft daarin een taak, binnen zowel het jeugddomein als het veiligheidsdomein. We zetten ons ervoor in dat het contact met de jeugd verbetert, omdat dit bijdraagt aan veiligheidsbeleving, aan het bieden en benutten kansen voor risicojongeren en aan afname van (jeugd)criminaliteit.

Stand van zaken begroting 2026 Vanuit landelijke ondermijningsgelden is bij de provincie een expertiseteam ondermijning ingericht om gemeenten te ondersteunen. De gemeente Staphorst maakt in 2026 gebruik van deze expertise in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast heeft het thema maatschappelijke weerbaarheid landelijke prioriteit gekregen. In nauwe samenwerking met de veiligheidsregio IJsselland wordt een lokale aanpak voor 2026 ontwikkeld. Ook wordt in 2026 het integraal veiligheidsbeleid opnieuw opgesteld. De uitkomsten van de Veiligheidsmonitor worden hierin meegenomen. Bij alle werkzaamheden streven we naar een aanpak, passende bij de gemeenschap van gemeente Staphorst.

Speerpunten 1.2 Goed beschikbare en toegeruste hulpdiensten Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Wij zetten ons in voor een goede beschikbaarheid van en voldoende toegeruste hulpdiensten. We willen de brandweerkazerne, een ambulancepost en het politiebureau behouden. Wij hechten veel waarde aan de zichtbaarheid van wijkagenten. Wat willen we bereiken? Hulpdiensten moeten goed en adequaat hulp kunnen verlenen. We willen dat aanrijtijden op orde blijven en we monitoren dat periodiek. Ook willen we graag een goede zichtbaarheid van de politie in de verschillende wijken, mede door de inzet van vaste wijkagenten. Wat gaan we daarvoor doen? We blijven monitoren of hulpdiensten goed beschikbaar en toegerust zijn. Waar nodig en mogelijk worden projecten gezamenlijk opgepakt. We vinden het belangrijk dat de wijkagent zichtbaar is. Zo sturen wij er op aan dat de wijkagent vaker aansluit bij verschillende overleggen met bewoners in bijvoorbeeld wijk- en dorpsraden.

pagina 19 van 117

Stand van zaken begroting 2026 De gemeente Staphorst streeft ernaar om in 2026 de bereikbaarheid en zichtbaarheid van hulpdiensten te behouden en waar mogelijk te verbeteren. Dit betreft onder andere de brandweerkazerne, de ambulancepost, het politiebureau en de inzet van wijkagenten. We zetten lokale initiatieven in om de zichtbaarheid van deze diensten te vergroten. Daarnaast investeren we in innovatieve vormen van dienstverlening, zoals digitale aangifte en online voorlichting, om de toegankelijkheid voor inwoners verder te verbeteren.

Speerpunten 1.3 Voorlichting en bewustwording Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Een goede voorlichting en bewustwording versterkt de alertheid en meldingsbereidheid en daarmee de veiligheid en de veiligheidsbeleving. Digitale veiligheid verdient, als onderdeel van voorlichting en bewustwording, aandacht. De hoge deelname aan Burgernet en buurtpreventieapps waarderen wij. We maken gebruik van middelen die nodig zijn om de veiligheid te borgen. Wat willen we bereiken? We willen de gemeente Staphorst veilig houden en de weerbaarheid van de samenleving vergroten waar dat wenselijk is. Wat gaan we daarvoor doen? Een goede voorlichting en bewustwording – zowel bij onze inwoners als bij onze (gemeentelijke) organisatie – draagt bij aan weerbaarheid en versterkt dus in het tegengaan van criminaliteit. Door preventieve maatregelen en het herkennen van signalen van criminaliteit, kan criminaliteit (eerder) worden opgespoord. We kunnen dit niet alleen en hebben daarbij de ogen en oren van onze inwoners nodig. Om meldingsbereidheid te vergemakkelijken en te vergroten, zijn we per 1 april 2022 aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem (MMA). Van belang is dat inwoners op de hoogte zijn van dit meldpunt en daarom verdient MMA de nodige aandacht in communicatie.

Toenemende digitalisering maakt het verbeteren van de informatieveiligheid bij overheidsorganisaties en het creëren van bewustzijn bij onze inwoners steeds belangrijker. Digitale kwetsbaarheden en dreigingen zijn aan de orde van de dag. We monitoren die kwetsbaarheden en dreigingen continu en geven uitvoering aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheden (BIO). Stand van zaken begroting 2026 We blijven investeren in het vergroten van de weerbaarheid van onze inwoners door middel van bewustwordingscampagnes, met speciale aandacht voor digitale veiligheid en maatschappelijke weerbaarheid. We sluiten aan bij landelijke campagnes en vertalen deze naar de lokale context. Zo blijven we aanhaken bij campagnes van Meld Misdaad Anoniem, organiseren we educatieve acties gericht op de jeugd, en bieden we ondersteuning bij het gebruik van buurtpreventieapps en Burgernet. In het bijzonder zal er aandacht worden besteed aan voorlichting aan met name ouderen over digitale oplichting en nepagenten.

Wat mag openbare orde en veiligheid ons kosten? Exploitatie

Meerjarenbegroting 2025 - Jaarschijf 2026

Begroting 2026

Verschil Begroting 2026 vs MJB 25 jaarschijf 26

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2027

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2028

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2029

-2.196.853

Lasten

-2.078.004

-2.062.751

15.252

-2.097.718

-2.163.218

Baten

79.664

79.394

-270

80.045

80.706

81.377

Saldo van baten en lasten voor bestemming

-1.998.340

-1.983.357

14.982

-2.017.673

-2.082.512

-2.115.476

Onttrekkingen

8.182

8.182

0

8.182

8.182

8.182

Mutaties reserves

8.182

8.182

0

8.182

8.182

8.182

-1.990.158

-1.975.175

14.982

-2.009.491

-2.074.330

-2.107.294

Saldo van baten en lasten na bestemming

pagina 20 van 117

Afwijkingen toegelicht Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Voordeel

Nadeel

Onderstaand worden de verschillen groter dan € 10.000 tussen de meerjarenschijf 2026 uit de begroting 2025-2028 versus de huidige begroting 2026 geanalyseerd. Kadernota 2026 - Verhoging bijdrage GR Veiligheidsregio 2026 Betreft de verhoging van de jaarlijkse bijdrage, zoals opgenomen in de Programmabegroting 2026 Veiligheidsregio IJsselland.

45

Loonkosten De doorbelasting van de loonkosten naar de taakvelden leidt tot mutaties in programma's. De totale loonsombegroting is nader toegelicht en geanalyseerd in de paragraaf bedrijfsvoering.

24

Indexatie De herijking van de prijsindexatie leidt tot een bijstelling.

12

Voorziening groot onderhoud gebouwen De jaarlijkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud wordt bepaald aan de hand van het meerjarig beheersplan. In de oorspronkelijke raming van het (meerjarig) beheersplan is een aantal aanpassingen doorgevoerd. Dit leidt tot mutaties in verschillende programma's. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf onderhoud en kapitaalgoederen.

16

Reservemutaties programma Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Onttrekking

Storting

Niet van toepassing.

Betrokkenheid verbonden partijen Veiligheidsregio IJsselland te Zwolle Betrokkenheid Veiligheidsregio als verbonden partij bij te bereiken gemeentelijke doelstelling/effecten Meer (financiële) informatie over de verbonden partijen is opgenomen in Paragraaf 5 | Verbonden partijen.

pagina 21 van 117

Programma 2 - Verkeer en vervoer Bestuurlijk verantwoordelijk Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

2.1

Verkeer en vervoer

H. Brinkman

2.2

Parkeren

H. Brinkman

2.5

Openbaar vervoer

H. Brinkman

Speerpunten 2.1 Regionale bereikbaarheid door verbetering ontsluiting A28 Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden (aangepast): Uit recent onderzoek blijkt dat verplaatsen van de op- en afritten in combinatie met het behouden van de noordelijke op- en afritten niet mogelijk is. Voor het verplaatsen van de op- en afritten zien Rijk en regio momenteel geen urgentie. Rijkswaterstaat gaat bij verplaatsing van de huidige open afritten niet akkoord met het behouden van de noordelijke op- en afritten. Ook is de werkwijze tussen overheden veranderd. Het is niet meer gebruikelijk om vanuit de lokale politiek een verzoek te doen aan provincie en het Rijk. Nu is duidelijk dat omvangrijke lokale ambities onderdeel moeten zijn van een bredere regionale context. Daarom laten we het denken vanuit de oplossing los en bekijken we onze bereikbaarheid vanuit de regionale context en opgaven. Staphorst groeit. Het aantal inwoners neemt toe, de economie floreert en het aantal bedrijven stijgt. Dat houden we graag zo. Voor Staphorst is het essentieel om een infrastructuur te creëren die bij de ontwikkelingen past. Een wegennet dat de toenemende drukte aankan, onveilige verkeerssituaties in de dorpskernen voorkomt door bijvoorbeeld zwaar verkeer om te leiden, het bedrijfsleven een impuls geeft, het centrum een plek maakt voor ontmoetingen en woonwijken veilig en gezond houdt.

Wat willen we bereiken? We willen een veilige en goed bereikbare ontsluiting van de A28 naar Staphorst. Dat betekent onder meer dat de bereikbaarheid van Staphorst voor gemotoriseerd verkeer moet worden verbeterd. Zodat de leefbaarheid èn veiligheid in de kernen toeneemt; en het (vracht-)verkeer sneller en veiliger de kernen en bedrijventerreinen kan bereiken en verlaten. Wat gaan we daarvoor doen? De gemeente Staphorst kan als uitgestrekte plattelandsgemeente met een strategische ligging aan snelweg en spoor bijdragen aan oplossingen voor ruimtelijke opgaven. De gemeente kan bijvoorbeeld aan de A28 ruimte beschikbaar stellen voor bedrijvigheid. Ook voor onze eigen ambitie op het gebied van bereikbaarheid is (regionale) samenwerking noodzakelijk. Door samen te werken kunnen we ruimtelijke knelpunten en ontwikkelingen het hoofd bieden én ervan profiteren. Daarnaast heeft Staphorst de stap naar voren gezet richting Defensie en zich aangeboden als locatie voor grootschalige munitieopslag. Dit resulteerde in het Staphorster bod. Het Staphorster bod is opgenomen in het ontwerp Nationale Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) waarover het kabinet naar verwachting in december 2025 besluit. Een van de randvoorwaarden in het Staphorster bod is dat vlot en veilig transport van munitie nodig is.

Dat vraagt een veilige, robuuste en rechtstreekse aansluiting op de snelweg A28 en een vlotte, veilige, ongelijkvloerse spoorwegovergang bij de J.J. Gorterlaan. De verplaatsing van de op -en afritten en de aanpassingen aan de spoorwegovergang sluiten aan bij wat al lang wordt gezien en ervaren: het zijn veiligheidsknelpunten vanwege toenemende verkeersdruk. Daarom zijn dit randvoorwaarden bij het uitbreiden van de munitieopslag. Stand van zaken begroting 2026 In december 2025 neemt het Kabinet naar verwachting een besluit over het NPRD en daarmee over het Staphorster bod.

pagina 22 van 117

Speerpunten 2.2 Regionale bereikbaarheid door een treinstation in Staphorst Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Wij zetten in op de realisatie van een treinhalte in Staphorst en gaan door met de ingezette dialoog met betrokken organisaties. Wat willen we bereiken? We willen dat Staphorst met het openbaar vervoer goed bereikbaar is. Een treinhalte draagt daaraan bij. Hoewel openbaar vervoer niet direct een verantwoordelijkheid van de gemeente is, kan de gemeente wel een belangrijke rol spelen bij het signaleren van knelpunten en het op de kaart zetten van initiatieven. Wat gaan we daarvoor doen? We voeren een krachtige lobby en hebben onder anderen de NS, ProRail en de Provincie Overijssel nodig voor de gewenste komst van een treinhalte. De ingezette dialoog met deze betrokken organisaties wordt voortgezet, waarbij wij steeds Staphorst actief op de kaart (blijven) zetten. Stand van zaken begroting 2026 We blijven nauw optrekken met ProRail en de omliggende gemeenten.

Speerpunten 2.3 Fietspadenplan voor de raadsagenda Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden (aangepast): Wij zijn voornemens een uitwerking te maken van het fietspadenplan, met daarin een vaststelling van prioritering. Wat willen we bereiken? We willen veilige en comfortabele fietspaden voor onze gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan inventariseren welke vrijliggende fietspaden nodig zijn en daarin een prioritering aanbrengen. Stand van zaken begroting 2026 In het najaar van 2025 heeft de raad een besluit genomen over de uitwerking van de Gemeenteweg. De gemeenteraad heeft al een krediet van € 2.000.000 opgenomen in de begroting voor de aanleg van vrijliggend(e) fietspad(en), deze kan vervolgens worden benut. In 2026 wordt de aanleg voorbereid.

Speerpunten 2.4 Herinrichting Schipgravenweg in Rouveen Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: De herinrichting van de Schipgravenweg in Rouveen wordt aangepakt. Hierbij wordt zoveel mogelijk gelet op de wensen van de bewoners. Wat willen we bereiken? We willen een veilige wegverbinding aan de Schipgravenweg in Rouveen. Rouveen groeit en dat betekent dat het drukker wordt op de wegen. Verschillende weggebruikers zoals automobilisten en fietsers delen de wegen. De inrichting van wegen moet voor iedere weggebruiker veilig zijn en verdere groei van Rouveen aankunnen. Dat betekent dat de Schipgravenweg ingericht moet worden voor twee functies: als veilige ontsluitingsweg voor het gemotoriseerde verkeer en als recreatieve route voor wandelaars en fietsers. Ook willen we graag een goede en veilige verbinding richting het activiteitenterrein, de school en het dorpspark. Wat gaan we daarvoor doen? In deze bestuursperiode wordt de wegverbinding aan de Schipgravenweg in Rouveen opnieuw ingericht. Stand van zaken begroting 2026 De raad heeft op 24 september 2024 een besluit genomen over de uitvoering van de Schipgravenweg en het benodigde krediet. In het najaar van 2025 is hier uitvoering aan gegeven. De oplevering vindt plaats in 2026.

pagina 23 van 117

Wat mag verkeer en vervoer ons kosten? Exploitatie

Meerjarenbegroting 2025 - Jaarschijf 2026

Begroting 2026

Verschil Begroting 2026 vs MJB 25 jaarschijf 26

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2027

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2028

Meerjarenbegroting 2026 - Jaarschijf 2029

-4.295.830

Lasten

-3.861.642

-3.584.912

276.730

-4.136.767

-4.255.055

Baten

133.960

133.960

0

135.354

136.769

138.206

Saldo van baten en lasten voor bestemming

-3.727.682

-3.450.953

276.730

-4.001.413

-4.118.286

-4.157.624

Stortingen

-1.379.501

-1.379.501

0

-1.354.501

-1.329.501

-1.329.501

Onttrekkingen

1.561.574

1.561.574

0

1.559.366

1.548.968

1.548.968

182.073

182.073

0

204.865

219.467

219.467

-3.545.610

-3.268.880

276.730

-3.796.548

-3.898.819

-3.938.157

Mutaties reserves Saldo van baten en lasten na bestemming

Afwijkingen toegelicht Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Voordeel

Nadeel

Onderstaand worden de verschillen groter dan € 10.000 tussen de meerjarenschijf 2026 uit de begroting 2025-2028 versus de huidige begroting 2026 geanalyseerd. Lagere afschrijvingslasten Door bijstelling van het investeringsplan zijn bepaalde investeringen uitgesteld of hebben een langere doorlooptijd t.o.v. de planning. Hierdoor heeft de activering nog niet plaatsgevonden en zijn de afschrijvingslasten in 2026 lager.

271

Loonkosten De doorbelasting van loonkosten naar de taakvelden leidt tot mutaties in programma's. De totale loonsombegroting is nader toegelicht en geanalyseerd in de paragraaf bedrijfsvoering. Indexatie De herijking van de prijsindexatie leidt tot een bijstelling.

56

62

Reservemutaties programma Omschrijving (bedragen x € 1.000) Niet van toepassing.

Betrokkenheid verbonden partijen Niet van toepassing.

pagina 24 van 117

Onttrekking

Storting

Programma 3 - Economie en ondernemen Bestuurlijk verantwoordelijk Nr.

Taakveld

Portefeuillehouder

3.1

Economische ontwikkeling

L. Mulder / H. Brinkman

3.2

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

L. Mulder / H. Brinkman

3.3

Bedrijvenloket

L. Mulder / H. Brinkman

3.4

Economische promotie

L. Mulder / H. Brinkman

Speerpunten 3.1 Ontwikkeling bedrijventerreinen Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: De terreinen De Esch 0, Bullingerslag en De Esch 5 worden (verder) ontwikkeld tot bedrijventerreinen, zodat voorzien wordt in de behoefte aan bedrijfsruimte voor ontwikkelplannen van (lokale) ondernemers en aan een goede bereikbaarheid en rol van betekenis in de regio Zwolle. De behoefte aan bedrijfsruimte wordt in samenwerking met het bedrijfsleven, de regio en de provincie Overijssel onderzocht. Wat willen we bereiken? Ondernemers moeten ruimte geboden krijgen om een bedrijf te kunnen starten of om door te kunnen groeien als dit op de huidige bedrijfslocatie niet meer mogelijk is. Er wordt ingezet op toekomstbestendige bedrijventerreinen met kwaliteitsaspecten zoals duurzaamheid, nieuwe energie, circulariteit en klimaatadaptie. Waarbij het gaat om hervestiging van een bedrijf, moet hergebruik van de ‘verlaten’ locatie duidelijk zijn. Dit om de huidige bedrijventerreinen vitaal te houden. Wat gaan we daarvoor doen? De Esch 0, Bullingerslag en De Esch 5 worden (verder) ontwikkeld. Stand van zaken begroting 2026 Voor de lokale opgave (Esch 5) naar de toekomst toe is de samenwerking in de regio (en de resultaten daarvan) zoals bij onderdeel 0.1 beschreven van groot belang. Daartoe wordt in 2025 een concept gebiedsvisie Gorterlaan e.o.

opgesteld die als bouwsteen in de nieuwe omgevingsvisie wordt opgenomen. In 2026 zullen de -beperkteuitbreiding van de Bullingerslag en ook de Esch 0 verder opgepakt worden.

Speerpunten 3.2 Circulair energielandschap Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: We werken toe naar een circulair energielandschap. Wat willen we bereiken? We putten de aarde uit door te veel grondstoffen te gebruiken en deze vervolgens weg te gooien, met onder andere vervuiling als gevolg. Het is noodzakelijk om anders om te gaan met grondstoffen. We moeten onze systemen zodanig inrichten dat we primaire grondstoffen niet meer weggooien, maar gebruiken als grondstof. Dit is circulaire economie. Duurzaamheid en circulaire economie gaan in de toekomst steeds meer onderdeel uitmaken van verdienmodellen voor ondernemers en coöperaties. De gemeente Staphorst heeft voor 2050 een circulaire economie als doelstelling gesteld. Wat gaan we daarvoor doen? In de omgeving van de Uithofsweg ontwikkelen we gezamenlijk met de Provincie Overijssel een circulair energielandschap. Hier bieden we ruimte aan bedrijven die energie produceren of opslaan én die een concrete bijdrage leveren aan de transitie naar een circulaire economie. Uitgangspunt is organische groei: de gemeente geeft daarbij kaders aan, maar past geen actief grondbeleid toe. Stand van zaken begroting 2026 Het bestemmingsplan voor het circulair energielandschap is onherroepelijk. De initiatiefnemers kunnen vergunningen aanvragen voor de activiteiten die ze in het kader van het circulair energielandschap gaan realiseren.

pagina 25 van 117

Speerpunten 3.3 Een aantrekkelijk winkelhart in Staphorst Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: Wij zetten in op een aantrekkelijk winkelhart van Staphorst, waarbij wij letten op wensen van omwonenden, ondernemers en bezoekers van het winkelcentrum. Wat willen we bereiken? Staphorst hecht grote waarde aan een vitale detailhandelstructuur in een aantrekkelijk winkelgebied. In de kern Staphorst bevindt zich het grootste winkelhart van de gemeente. We willen het winkelhart versterken. We streven naar een compleet voorzieningenaanbod in de kern van Staphorst, met meer ruimte om te verblijven en te ontmoeten. Wat gaan we daarvoor doen? We willen de toegevoegde waarde van fysiek winkelbezoek ten opzichte van online winkelen bij de consument duidelijk in beeld gebracht hebben. Dit vereist een samenspel tussen detailhandel, horeca, vastgoedeigenaren en de gemeente. In samenspel met de Stichting Recreatie en Toerisme Staphorst en andere belangengroepen, wordt gezamenlijk gekomen tot een breed gedragen (centrum)visie met een uitvoeringsprogramma.

Stand van zaken begroting 2026 De integrale keuzes die gemaakt worden in de nieuwe omgevingsvisie (hoe ontwikkelt Staphorst zich naar de toekomst toe, welke ruimtelijke keuzes maken we hierbij en wat betekent dit voor onder andere het centrum van Staphorst) bepalen de opgaven waar we als gemeente voor staan met betrekking tot het centrum. In 2026 pakken we deze opgaven samen met de (keten)partners (ondernemersvereniging, inwoners, stichting Ontdek Staphorst etc.) verder op.

Speerpunten 3.4 Een vitale agrarische sector Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: De agrarische sector is een essentiële bedrijfstak en van wezenlijk belang voor onze gemeente. We willen instandhouding en versterking van een vitale agrarische sector met een goed toekomstperspectief. Wij ondersteunen initiatieven op gebied van innovatie en alternatieve verdienmodellen. Ondanks weinig (speel)ruimte maken wij ons toch sterk om deze sector te ondersteunen. Wat willen we bereiken? We willen een duurzame en sterke agrarische economie met voldoende toekomstperspectief voor onze bestaande agrarische ondernemers, waarbij de balans met de natuurbelangen onze leidraad is. Welke gevolgen het beleid van het Rijk of van de Provincie Overijssel ook krijgen, deze moeten leiden tot instandhouding van het bruto regionaal product, zodat de sociaal economische structuur van onze gemeente in stand blijft en waar mogelijk versterking krijgt. Wat gaan we daarvoor doen? Als gemeente zetten we in op verbinding. We laten de regie niet door anderen bepalen, maar hebben van onderop een eigen plan voor het landelijk gebied van Staphorst gemaakt. Samen met verschillende partijen die opkomen voor de belangen van agrarische ondernemers, natuur en bewoners van het landelijk gebied.

De tien kernpunten uit het Coöperatief Plan Staphorst zijn voor ons leidend bij het toekomstbestendig houden van ons buitengebied. Zo is dit plan de basis voor diverse projecten die daaraan bijdragen. Inmiddels doen meerdere partners mee, in samenwerking met ons als gemeente en de provincie. Stand van zaken begroting 2026 De tien kernpunten uit dit coöperatief plan zijn voor ons leidend bij het toekomstbestendig houden van ons buitengebied. Zo is dit plan de basis voor diverse projecten die daaraan bijdragen. Inmiddels doen meerdere partners mee, in samenwerking met ons als gemeente en de provincie. Het coöperatief plan heeft de basis en vertrekpunt gevormd voor de volgende ontwikkelingen: -Koploperproject Rouveen; -Gezamenlijk feitenonderzoek Rouveen; -Diverse pilots.

pagina 26 van 117

Speerpunten 3.5 Ruimte voor Defensie (Nieuw) Actualisatie collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: De veiligheidssituatie in Europa verandert ingrijpend. Om Nederland veilig te houden, heeft Defensie onder andere ruimte voor grootschalige munitieopslag nodig. Het kabinet heeft eind mei 2025 (op basis van de resultaten van een planMER-onderzoek, met de vaststelling van het Ontwerp NPRD) besloten dat de bestaande munitieopslag aan de J.J. Gorterlaan in Staphorst de voorkeurslocatie voor grootschalige munitieopslag is. Wat willen we bereiken? Tijdens de raadsvergadering van 27 februari 2024 is gesproken over het Nationale Programma Ruimte voor Defensie (NPRD). Vanuit de fracties zijn daarin de volgende signalen meegegeven: 1.

De zoektocht van Defensie dient het landsbelang. Het is belangrijk dat Staphorst deze zoektocht actief ondersteunt en meewerkt aan een soepele voortgang;

2.

De komst van een grootschalige munitieopslag kan ook een kans bieden om andere ambities te realiseren.

Stand van zaken begroting 2026 Onze nationale veiligheid is van ons allemaal. De gemeente Staphorst wil daarin haar verantwoordelijkheid nemen en heeft dat vorig jaar ook uitgesproken naar Defensie. Het college heeft bekeken wat dit voor Staphorst betekent en randvoorwaarden voor realisatie van een grootschalige munitieopslag vastgelegd in het Staphorster bod. We willen alleen aan realisatie van een grootschalige munitieopslag meewerken, als duidelijkheid is over de volgende randvoorwaarden inclusief de financiële borging ervan: Voor een goede inpassing is nodig: •

rekening houden met de belangen van inwoners (met name direct omwonenden);

•

rekening houden met de natuur- en recreatiewaarden.

Voor vlot en veilig transport is nodig: •

een veilige, robuuste en rechtstreekse aansluiting op de snelweg A28;

•

een vlotte, veilige, ongelijkvloerse spoorwegovergang bij de J.J. Gorterlaan.

De gemeente heeft dit Staphorster bod op 19 december 2024 overhandigd aan de staatssecretaris van Defensie met steun van de provincie Overijssel. Op 23 mei 2025 heeft Defensie bekend gemaakt dat het Staphorster bod is opgenomen in het ontwerp NPRD en Staphorst voorkeurslocatie is voor de inpassing van een grootschalige munitieopslag. Naar aanleiding hiervan heeft het college een zienswijze ingediend. Inzet van Staphorst is dat de volledige realisatie van het Staphorster bod geborgd wordt in het definitieve NPRD. Besluitvorming over het definitieve NPRD vindt naar verwachting plaats in december 2025.

Wat mag economie en ondernemen ons kosten? De grondexploitaties voor bedrijven maken deel uit van programma 3. Hierdoor kunnen de lasten en baten behoorlijk afwijken per jaarschijf. Toekomstige, nog door de raad vast te stellen grondexploitaties zijn nog niet meegenomen in de (meerjarige)exploitatiebegroting, hierdoor zijn de lasten en baten voor bestemming in de jaren 2026 t/m 2028 lager dan in 2024 en 2025.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=17e66498-cd63-41ea-b79b-4c1d7e152cc5