CConstaterende datStadskanaal
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2026

Raadsvergadering 10 november 2025, gemeente StadskanaalBij agendapunt: Programmabegroting31.511 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

- We verwachten in 2026 een aantal plaatsingen Beschut Werk te realiseren zoals de landelijke taakstelling in 2026 van ons vraagt. Daarnaast geven we invulling aan Nij Begun-banen. Voor mensen met een indicatie beschut werk is er een wachtlijst, omdat de landelijke taakstelling lager is dan het aantal mensen met een indicatie. 26

-

Vanaf 2024 ontvangen gemeenten impulsmiddelen om een duurzame én toekomstbestendige infrastructuur van sociale ontwikkelbedrijven te ontwikkelen. Deze ontwikkeling pakken we met Wedeka en de andere gemeenten van de gemeenschappelijke regeling (GR) Wedeka op. Binnen de GR is afgesproken dat Wedeka deze impulsmiddelen in aparte bestemmingsreserve opneemt, specifiek bedoeld voor uitvoering van deze ontwikkeling.

Arbeidsparticipatie - Vanaf 2021/2022 zien we dat er steeds meer sprake is van krapte op de arbeidsmarkt in bijna alle sectoren. In de afgelopen jaren heeft dit de kans op een baan bij de doelgroep bijstandsgerechtigden vergroot. Hier hebben inmiddels een groot aantal mensen van weten te profiteren. De groep die hier niet van heeft weten te profiteren, vraagt meer en intensievere begeleiding. Dit is in veel gevallen een langdurig traject. De daling van het aantal bijstandsgerechtigden, zoals we deze in de afgelopen jaren hebben gezien, zal minder aan de orde zijn. We verwachten een lichte daling, dan wel stabilisering van de omvang van de doelgroep. - Voor een optimale werkgeversbenadering wordt in onderlinge samenwerking tussen de gehele arbeidsmarktregio Werk in Zicht (WIZ) Groningen en de subregio Oost-Groningen jaarlijks een arbeidsmarktbewerkingsplan opgesteld. In de subregio Oost-Groningen maken we jaarlijks een uitvoeringsplan, waarop we extra willen inzetten. - Naast de uitvoering van wettelijke taken ontwikkelt WIZ duurzame oplossingen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, er wordt onder andere samengewerkt op het gebied van afspraakbanen, de Nij Begun-banen, werkgeversondersteuning, aansluiting onderwijs/arbeidsmarkt en jeugdwerkloosheid en het aanvragen van subsidies voor projecten.

- Van oudsher is de dienstverlening van Team Werk gericht op de doelgroep die binnen twee jaar toegeleid kan worden naar werk. Vanwege de krapte op de arbeidsmarkt en veranderende wetgeving (Participatiewet in Balans) is er steeds meer aandacht voor de inwoners, die wellicht langer nodig hebben om in te stromen op de arbeidsmarkt, of alleen mogelijkheden hebben tot maatschappelijke participatie. Ook hier trekken we binnen WIZ en de subregio Oost-Groningen samen op onder de noemer 'sociale inclusie', met als doel om 'onbekend talent' beter in te kunnen zetten. Het gaat daarbij niet alleen om inwoners, die een Participatiewet-uitkering ontvangen, maar ook om inwoners die geen uitkering ontvangen maar wel hulp kunnen gebruiken bij hun ontwikkeling naar (ander)werk of participatie. Het Ontwikkelcentrum zal hier ook een rol in spelen. Ook de samenwerking met sociale partners, zoals het UWV, werknemers- en werkgeversorganisaties en het onderwijs is hierbij van belang, zodat er geen dubbelingen in de dienstverlening van de partijen plaats vindt. Dit sluit aan bij de vernieuwingen in de wet SUWI, waarbij de arbeidsmarktregio een prominente rol heeft om dit te coördineren. Hulpmiddelen en diensten (WMO) - Het verstrekken, uitvoeren en monitoren van individuele Wmo-maatwerkvoorzieningen. - We beschikken over een aantal kleinere algemene voorzieningen.

Handy-Car(e) stelt op openbare locaties rolstoelen beschikbaar. Twee locaties in Stadskanaal, één locatie in Musselkanaal en één locatie in Onstwedde. Ook kunnen onze inwoners een rolstoelauto huren tegen gereduceerd tarief bij Welzorg Go (voorheen Zonnebloemauto). Daarnaast is er een driewielfietspool en een rolstoelpool in een ouderencentrum. Daar waar mogelijk/gewenst worden nieuwe algemene voorzieningen ontwikkeld waardoor het beroep op een maatwerkvoorziening wordt beperkt. Huishoudelijke hulp, Begeleiding, Dagbesteding en Overige maatwerkarrangementen (WMO) - We blijven de ontwikkelingen volgen binnen de Wmo die (ook) samenhangen met Beschermd Wonen, de overgang van 18- naar 18+, samenwerking met de zorgverzekeraar, opgaven vanuit het Integraal Zorgakkoord en het domein Zorg en Veiligheid. - Op alle overeenkomsten, die betrekking hebben op maatwerkvoorzieningen, voeren we contractmanagement. - Uitvoering van de algemene voorziening 'De Regenboog'. Dit is een algemene voorziening, waar inwoners met psychische kwetsbaarheid terecht kunnen voor ontmoeting (Ggz-inloop) en op herstel gerichte begeleiding bij het vormgeven van een zinvolle dag invulling. Met de uitvoerder Cosis zijn afspraken gemaakt voor de periode 1 juli 2023 tot en met 2026.

27

Jeugdhulp ambulante en Jeugdhulp met verblijf - De Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) koopt via de zogenoemde "Open House methodiek" de jeugdhulp in voor de zorg in natura (ZIN). Dat doen zij namens alle Groninger gemeenten ook in 2026. Ook verzorgt de RIGG daarbij het contractbeheer. Parallel aan de bestaande inkoop door de RIGG hebben de individuele gemeenten afgesproken om delen van de ZIN zelf in te kopen, op een meer taakgerichte wijze, samen met een beperkter aantal jeugdhulpaanbieders. Deze beweging wordt gevoed door de kernmotivatie 'hulp dichtbij huis'. In 2026 zal de basis jeugdhulp structureel lokaal worden belegd en hiermee niet langer worden ingekocht bij de RIGG. De RIGG zal zich toe gaan leggen op het herinrichten van de regionale inkoop van ambulant specialistische hulp en hoog specialistische hulp. - Delen van de Hervormingsagenda Jeugd (HA), zoals vastgesteld in 2023, vragen nadere uitwerking en concretisering. De aanvankelijk verwachte besparingen uit de geformuleerde beheersmaatregelen in de HA zijn door de commissie Van Ark (2/2025) als ongefundeerd beschouwd. Los van het financiële aspect, zien wij mogelijkheden om de efficiëntieslagen vanuit de HA grotendeels te realiseren door het lokaal contracteren van een netwerksamenwerking voor onze ambulante jeugdhulpvoorzieningen en de focus op het ontwikkelen van sterke lokale teams.

- In 2025 spelen diverse landelijke en regionale ontwikkelingen, die de aanvankelijk geplande uitwerking van het Toekomstscenario (TS) hebben vertraagd. Landelijk is wel het standpunt dat aan de beweging van het TS wordt vastgehouden. In de regio is er in 2025 gewerkt aan (herziene) scenario's op mogelijke uitkomsten. Het effect op de begroting 2026 alsmede op de organisatie is dan ook vooralsnog niet in te schatten. - Door de monitoring van data krijgen wij steeds beter zicht op de effecten van gemaakte beleidskeuzes. Ook in 2026 zal dit een essentieel onderdeel vormen van de sturing op de lokaal te contracteren netwerksamenwerking. Met de juiste inzichten streven wij ernaar een goede fundering van de jeugdhulp verder uit te bouwen en ons beleid steeds te toetsen aan de behoeften en ontwikkelingen van onze jeugd. - De inzet van twee OJG’ers (Ondersteuner Jeugd en Gezin) bij alle huisartsen in Stadskanaal. De inzet van een OJG’er bij de huisarts kan de samenwerking tussen het lokale team van de gemeente en de huisarts verbeteren, om zo dichtbij en snel passende zorg voor jeugd te organiseren en verwijzingen naar niet passende jeugdhulp te verminderen dan wel te voorkomen. Beschermd wonen en Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Activiteiten Beschermd wonen - De uitvoering van Beschermd wonen ligt bij de centrumgemeente Groningen.

Op termijn worden gemeenten in het kader van doordecentralisatie van Beschermd wonen zelf verantwoordelijk voor de uitvoering hiervan. Dit vraagt dat wij ons moeten voorbereiden op een extra lokale opgave om middels te starten projecten in 2026 gereed te zijn voor deze doordecentralisatie. - Onze gemeente werkt aan de transformatiebeweging van Beschermd wonen naar Beschermd thuis. Beschermd thuis zet in op het zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen wonen in wijken en buurten met ambulante begeleiding. Participatie en inclusie zijn daarbij belangrijke sleutelwoorden. We werken daarbij nauw samen met de tien gemeenten in de provincie Groningen. - Om dit te realiseren, zijn er tussenvormen van wonen en begeleiding nodig. We zetten in op een aantal activiteiten en projecten, zoals de versterkte samenwerking met Lefier voor het realiseren van voldoende huisvesting voor deze doelgroep, het Woonproject in samenwerking met Elker voor de jongvolwassenen en het project Kamers met Aandacht. - Daarnaast zetten wij in op de samenwerking tussen de toegang, zorgaanbieders en de woningcorporatie, zodat alle partijen werken aan een soepele overgang van beschermd wonen naar beschermd thuis voor de inwoner.

Activiteiten Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang - Een deel van het beleid en de budgetten voor Maatschappelijke Opvang en Zorg voor deze doelgroepen is in handen van de Centrumgemeente Groningen. Groningen maakt afspraken met de gemeenten over inzet en besteding hiervan met betrekking tot Maatschappelijke opvang, Beschermd wonen (BW) en Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz). Het betreft afspraken over bemoeizorg en preventie dak- en thuisloosheid.

28

- We sluiten aan bij het Nationale Actieplan Dakloosheid. Werken op dat gebied nauw samen met de 10 gemeenten in de provincie Groningen. We zetten versneld in op beleidsontwikkeling en projecten om de door- en uitstroom van inwoners die gebruik maken van Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang. - Het landelijke beleid voor de Maatschappelijke opvang is steeds meer gericht op het voorkomen van instroom in de dak- en thuislozenopvang. We zetten in op preventie, het realiseren van alternatieve (passende) huisvesting (Wonen Eerst) en het vergroten van de uitstroommogelijkheden. Belangrijk hierbij is het versterken van het voorliggende veld en het continueren van het project Housing First. - We nemen in 2026 deel aan een landelijk project om het aantal dak- en thuislozen beter in beeld te krijgen. Zo zijn we in staat om beter beleid te voeren en voorkomen wij dak- en thuisloosheid. - Op termijn worden gemeenten in het kader van doordecentralisatie van Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang zelf verantwoordelijk voor de uitvoering hiervan. Dit vraagt dat wij ons moeten voorbereiden op een extra lokale opgave om middels te starten projecten in 2026 gereed te zijn voor deze doordecentralisatie.

- Met betrekking tot Vrouwenopvang werken we op provinciaal niveau nauw samen met politie, het Zorg- en Veiligheidshuis en justitie (OM, rechtbanken, reclassering) om de veiligheid van vrouwen en eventuele kinderen te waarborgen en slachtoffers van huiselijk geweld, eer-gerelateerd geweld, mensenhandel en/of stalking juridisch en strafrechtelijk aan te pakken. Activiteiten GGZ in de wijk - Onze gemeente beschikt over een wijk-Ggz'er. De wijk-Ggz'er werkt preventief in de wijk, een outreachende functie die de OGGz coördinatoren zorg- en veiligheid ondersteunt. Verward gedrag, onaangepast gedrag, noodsituaties enz. worden eerder gesignaleerd en opgepakt. De wijk Ggz'er geleidt vanuit zijn professionele kennis, mensen toe naar wat voor hen passend en helpend is. Er wordt samengewerkt met de consulent vroegsignalering en schuldhulpverlening. Er is een verbinding met de Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag. - Het bieden van hulp en ondersteuning door diverse maatschappelijke organisaties aan inwoners die vanwege drugs, alcohol of problematisch gedrag een probleem vormen voor de eigen gezondheid en de leefbaarheid van de (directe) woonomgeving. Ook thema’s als mensenhandel en uitbuiting maken duidelijk dat een structurele samenwerking tussen Zorg en Veiligheid inmiddels onmisbaar is.

Overige maatwerkarrangementen (Wmo) - Housing First stimuleert deelnemers op een constructieve manier naar zichzelf te kijken, zodat zijzelf de gedragspatronen herkennen, die het doorbreken van een dakloos leven in de weg staan, en zich zo kunnen inzetten voor de hulp die zij nodig hebben. Het recht op huisvesting is gescheiden van de behandeling. In 2024 is gestart met een pilot Housing First, waarbij drie dak- en thuislozen voor het project in aanmerking komen. Binnen deze pilot werken woningbouwcorporatie, zorgorganisatie en de gemeente samen. De begeleiding van de thuis- of dakloze wordt geleidelijk aan opgestart. Eerst een (t)huis, dan in stappen de voortgang richting zelfredzaamheid en bestaanszekerheid. De inwoner geeft het tempo aan. In 2026 willen we deze pilot voortzetten, afronden en een structurele inbedding voorbereiden. - Het Woonproject Elker is een tussenvoorziening, waarbij kwetsbare jongeren zoveel als mogelijk zelfstandig kunnen wonen met ambulante ondersteuning. Het doel van dit project is dat jongeren na ongeveer een jaar in staat zijn vorm te geven aan een zelfstandig bestaan met een eigen huisvesting en waarbij zij dagbesteding of (betaald) werken hebben of een studie volgen. - "Kamers met Aandacht" is een initiatief voor jongeren, die (bijna) zelfstandig kunnen wonen maar lichte ondersteuning nodig hebben.

Het is bedoeld voor jongeren in de leeftijd tussen de 18 en 23 jaar, die bijvoorbeeld uit de jeugdzorg, pleegzorg of een moeilijke thuissituatie komen.

29

Wat mag het kosten? (x € 1.000)

Lasten Baten

Rekening 2024 81.335 31.676

2025 102.306 29.403

Saldo programma

-49.659

-72.903

Beschrijving

2026 97.624 22.963

Begroting 2027 92.312 18.431

2028 90.832 18.365

2029 89.324 18.365

-74.660

-73.880

-72.467

-70.959

Lasten Taakvelden Economie Economische ontwikkeling Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

136 96 167 399

Taakvelden Sociaal domein Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Huish.hulp, begel., dagbest. en overige maatwerkarr. (Wmo) Jeugdhulp ambulant lokaal regionaal landelijk Jeugdhulp met verblijf lokaal regionaal landelijk PGB Wmo en Jeugd Beschermd wonen/maatsch.- en vrouwenopv. (Wmo) Jeugdbescherming/Jeugdreclassering Coördinatie en beleid Jeugd

Totaal

5.420 932 3.270 23.123 20.713 3.040 2.508 12.274 10.817 6.687 965 5.604 1.239 631 97.224 97.624

Baten

Saldo

56 173 229

-136 -39 6 -170

704

22.734

-4.716 -932 -3.190 -6.547 -20.713 -3.020 -2.378 -11.694 -10.817 -6.687 -965 -960 -1.239 -631 -74.490

22.963

-74.660

80 16.576 20 130 580

4.644

Toelichting Het nadelig saldo op dit programma is ten opzichte van de begroting 2025 gestegen met € 1.758.000,00. Dit betreft een nadeel van € 33.000,00 voor de taakvelden Economie en een nadeel van € 1.725.000,00 voor de taakvelden Sociaal domein. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd.

Taakvelden Economie € 33.000,00 N € 33.000,00 N

- Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Economie

30

Taakvelden Sociaal Domein - Integratie-uitkering beschut werken - Bijdrage exploitatietekort Wedeka - Integratie-uitkering WSW - Impulsbudget sociaal ontwikkelbedrijven - Budget sociale infrastructuur - Verruimingsmaatregel Wedeka - Lasten bijstandsverlening - Incidenteel budget project Kansen voor Kinderen 2025 - Uitvoering schuldhulpverlening - Budgetten Jeugdzorg (nominale ontwikkelingen) - Budgetten Jeugdzorg (historische groei) - Incidenteel budget spuk IZA in 2025 - Budget inburgering - WMO voorzieningen gehandicapten en vervoer - ZIN begeleiding - Incidenteel spuk GALA 2025 - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Sociaal Domein

€ 77.000,00 N € 15.000,00 V € 77.000,00 N € 245.000,00 N € 71.000,00 N € 100.000,00 V € 97.000,00 N € 238.000,00 V € 173.000,00 V € 879.000,00 N € 653.000,00 N € 309.000,00 V € 117.000,00 V € 401.000,00 N € 114.000,00 N € 98.000,00 N € 35.000,00 V € 1.725.000,00 N

Meerjarenraming Per saldo dalen de lasten in de periode 2027-2029 met € 3.701.000,00. Dit betreft geheel de taakvelden Sociaal domein. Hieronder zijn de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Sociaal domein - Integratie-uitkering WSW - Bijdrage exploitatietekort Wedeka - Impulsbudget sociale infrastructuur - Stelpost daling trajectduur en invoering eigen bijdrage jeugdzorg - Subsidie coördinatie Zorg en Veiligheid - Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang - Beschermd wonen Totalen taakvelden Sociaal domein meerjarenraming

31

€ € € € € € € €

2.968.000,00 V 15.000,00 V 17.000,00 N 814.000,00 V 68.000,00 N 71.000,00 N 60.000,00 V 3.701.000,00 V

Mutaties reserves (x € 1.000) Beschrijving

Rekening 2024

2025

2026

Begroting 2027

2028

2029

Toevoegingen Onttrekkingen

116

105

103

103

103

103

Saldo mutaties

116

105

103

103

103

103

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves is ten opzichte van de begroting 2025 € 2.000,00 lager. De oorzaken zijn: Taakvelden Sociaal Domein - Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten Totaal mutaties reserves Meerjarenraming Het saldo van de mutaties in de reserves in de periode 2027-2029 blijft gelijk.

32

€ €

2.000,00 2.000,00 -

2. ONTPLOOIING Leren en Ontmoeten Taakvelden Onderwijs en Sport, cultuur en recreatie

Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten We ondersteunen ouders daar waar nodig bij het opgroeien en opvoeden van hun kinderen. We zorgen voor een actieve deelname van ouders en kinderen bij de peuter- en kinderopvang. Kinderen krijgen in onze gemeente de kans om zich in en om school te ontwikkelen. We zetten sterk in op preventie en vroeghulp en het stimuleren van talentontwikkeling. Daarbij accepteren we, binnen gezonde en veilige grenzen, verschillen tussen gezinnen en kinderen. Zowel in het tempo van opgroeien, als in de uitkomst van de talentontwikkeling. Wij willen de betrokkenheid bij de lokale samenleving van onze jeugdige inwoners vergroten. Wij willen een aantrekkelijke woongemeente blijven en behouden onze regiofunctie op het gebied van voorzieningen. Wij streven naar de instandhouding van onze voorzieningen op het gebied van sport, cultuur en recreatie. We stimuleren sport als belangrijke aanjager van gezondheid en ontmoeting. Effecten taakvelden Onderwijs - Alle kinderen hebben een plek in het onderwijs, die zo dichtbij thuis als mogelijk is. - Jongeren de mogelijkheid bieden zich te ontwikkelen tot weerbare, zelfstandige, competente en sociale burgers. - Jongeren hebben, zoveel als mogelijk, een startkwalificatie voor de arbeidsmarkt én werk.

- Het realiseren van toekomstbestendige, goed bereikbare en kwalitatief hoogwaardige schoolgebouwen in alle dorpen en wijken van de gemeente Stadskanaal, zodat ieder kind in een passende leeromgeving onderwijs kan volgen Effecten taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Sportstimulering door doelgroepenbenadering en verenigingsondersteuning. - Een breed aanbod van culturele voorzieningen die voor al onze inwoners toegankelijk zijn. - (Duurzame) bescherming en ontwikkeling van cultureel erfgoed. - Bereikbaarheid van recreatieve voorzieningen. - Er is aandacht voor kleinkunst, kunst in de openbare ruimte en podiumkunsten.

33

Beleidsindicatoren (zie leeswijzer)

1 2 3 4

Indicator Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortijdige schoolverlaters (VO + MBO) Niet-sporters

Eenheid aantal per 1.000 aantal per 1.000

Periode 2023 2023

Gemeente 2,4 13

Nederland 6,3 27

%

2024

3

2,3

%

2022

58,3

46,4

Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)

Toelichting 1. Het aantal leerplichtigen en/of kwalificatie plichtige jongeren die niet staan ingeschreven op een school. De periodeaanduiding staat voor schooljaar 2022/2023. 2. Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar gedurende een bepaalde tijd ongeoorloofd afwezig is. De periodeaanduiding staat voor schooljaar 2022/2023. 3. Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 tot 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periode aanduiding staat voor schooljaar 2023/2024. 4. Het percentage bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één per week aan sport doet ten opzichte van de totale bevolking van 19 jaar en ouder. Afwijkingen Gemeente ten opzichte van Nederland 3. Vanuit de Regioanalyse: In schooljaar 2023-2024 hebben landelijk 29.701 jongeren zonder startkwalificatie het onderwijs voortijdig verlaten. Dit aantal is licht gedaald ten opzichte van de vorige meting. Uit onderzoek is gebleken dat er minder sprake is van groenpluk* dan voorheen gesteld. De uitvalredenen door persoonlijke problemen en een verkeerde studiekeuze is nog steeds actueel. In doorstroompunt regio 01 (Regio 01 Oost-Groningen bestaat uit 5 gemeenten) is het aantal VSV’ers in 2023-2024 in verhouding tot de landelijke aantallen, meer gestegen.

Als we kijken naar de trend VSV dan zien we dat Regio 01 een lichte daling heeft ingezet in 2022-2023 waarbij de stijging niet in lijn loopt met de landelijke daling die verder doorgezet is na 2022-2023. *Groenpluk verwijst naar het (te vroeg) weghalen van jongeren uit het onderwijs, bijvoorbeeld door werkgevers of instanties, voordat ze hun opleiding hebben afgerond. Dit kan nadelig zijn voor hun toekomstperspectief .

34

Wat doen wij daarvoor? Door ontgroening, vergrijzing en de komst van nieuwe Nederlanders verandert de bevolkingssamenstelling van Stadskanaal. Dat heeft onder meer tot gevolg dat mensen andere eisen stellen aan hun woonomgeving en de voorzieningen waarvan zij gebruikmaken. Om een aantrekkelijke woongemeente te blijven en voldoende, kwalitatief goede voorzieningen te behouden zullen wij ons aanbod van voorzieningen zoveel als mogelijk laten aansluiten bij de veranderende wensen van onze inwoners. Via de Regio Deal Oost-Groningen en Nij Begun wordt met bewoners en organisaties samengewerkt aan het verbeteren van de brede welvaart. Waaronder het verbeteren van de mentale en fysieke gezondheid door middel van een breed cultuur- en sport aanbod en inzet op een leven lang leren en ontwikkelen. Onder andere in dit programma krijgt dit vorm in diverse projecten. TAAKVELDEN ONDERWIJS Onderwijshuisvesting - Uitvoering geven aan het programma 2026 en het vaststellen van het programmaoverzicht 2027. - Vernieuwen van de leerlingenprognoses die als input voor actualisatie in 2028 van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) dienen. - Begin 2026 stellen wij ten behoeve van de uitvoering van fase 1 van het IHP de Businesscases voor CBS de Oranje Nassauschool en OBS de Oleander in Stadskanaal en voor CBS de Verbinding, CBS de Lindenborgh, OBS de Musselhorst en KC St. Antonius in Musselkanaal op.

- In de tweede helft van 2026 starten wij met de realisatie van een nieuwe onderwijsaccommodatie in Stadskanaal voor de basisscholen Maarsborg en Neuteboomschool, inclusief ruimte voor kinderopvang. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Vroegsignalering, preventie, kort consulterend (1-5 gesprekken) dan wel doorverwijzend op alle scholen binnen het Primair en Voortgezet Onderwijs in de gemeente door middel van Sociaal Werk op School (voorheen: Jeugd- dan wel Schoolmaatschappelijk werk). Dit wordt in het schooljaar 2025-2026 uitgevoerd door Stichting Welstad. - Door de GGD wordt het vroegtijdig opsporen van spraak-, taal- en ontwikkelingsrisico's voor 0-4-jarigen uitgevoerd. Deze peuters vormen de doelgroep van de voorschoolse educatie. Daarnaast draagt de gemeente bij aan de realisatie van ondersteuning en begeleiding van zorgleerlingen. - Het onderwijsachterstandenbeleid (OAB-beleid) is erop gericht om alle kinderen zoveel mogelijk een gelijke start te bieden bij het begin van het basisonderwijs. - De Voorschoolse Educatie-voorzieningen in onze gemeente bieden deze peuters zestien uur per week educatie. Daarnaast is er voor hun ouders ondersteuning voor het vormgeven van een taalrijkere omgeving thuis. Er wordt structureel ingezet op verbetering van de kwaliteit van de voorschoolse educatie en het bereik van deze peuters. - We zijn vorig jaar gestart met de pilot VVE+, VVE+.

Dit is een voorschoolse en vroegschoolse educatievorm voor kinderen, die extra ondersteuning nodig hebben om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. De focus ligt hierbij op het individuele kind en de ouders. Het voortzetten van de pilot wordt mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de gemeente Stadskanaal. Door extra te investeren in deze jonge kinderen, krijgen zij de kans om uiteindelijk door te stromen naar het regulier onderwijs. Dit project loopt door tot 2026. - Zoveel mogelijk kinderen krijgen een aanbod voor een verrijkte schooldag op de basisscholen (tijdens schooluren dan wel een naschools aanbod). Er wordt op deze manier gewerkt aan talentontwikkeling en kansengelijkheid bij leerlingen. - Stimuleren geletterdheid en ondersteuning laaggeletterden door middel van het Taalhuis. Activiteiten Leerlingenzaken - Uitvoering geven aan leerplichtspreekuren. - Uitvoering geven aan de sluitende aanpak jongeren. Dit richt zich op jongeren, die de school voortijdig dreigen te verlaten of hebben verlaten (VSV-ers). De activiteiten zijn gericht op uitstroom: elke voortijdig schoolverlater krijgt een maatwerktraject. 35

-

-

Monitoring van alle jongeren tot 27 jaar via het Doorstroompunt (voormalig Regionaal Meld- en Coördinatiepunt); taken afstemmen op lokale taken om zodoende een sluitende melding, registratie, doorverwijzing en herplaatsing van voortijdig schoolverlaters te realiseren. Aansluiten bij de "Meer aandacht voor ziekgemelde leerlingen" (MAZL) aanpak voor het Voortgezet Onderwijs.

Activiteiten Nieuwkomersonderwijs - Het opzetten van expertisenetwerk NT2 Midden in Oost-Groningen ten aanzien van nieuwkomersonderwijs, dat tot doel heeft om de kennis en expertise omtrent nieuwkomers zo goed mogelijk te verspreiden binnen alle scholen in de regio. - Naar aanleiding van de bestuursovereenkomst nieuwkomersonderwijs met het Rijk zijn middelen beschikbaar gekomen voor de gemeenten Veendam, Pekela en Stadskanaal. Deze middelen zijn bedoeld om knelpunten aan te pakken en schakelarrangementen te organiseren voor nieuwkomers in het basisonderwijs (PO). OPRON is gevraagd een passend aanbod te organiseren voor deze drie gemeenten. Het doel is om nieuwkomers toekomstbestendig adequaat te ondersteunen bij de overgang naar regulier onderwijs en om te zorgen dat deze middelen op een duurzame manier worden ingezet, ondanks hun tijdelijke aard. Activiteiten Peuteropvang - De peuteropvang voor kostwinnersgezinnen (de zogenaamde éénverdieners) valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Er is een gemeentelijke subsidieregeling voor deze ouders. Ouders betalen een ouderbijdrage, die overeenkomt met de kinderopvangtoeslagregeling voor tweeverdieners. De gemeente heeft de uitvoering van de regeling gemandateerd aan geregistreerde kindercentra.

- Het kabinet wil dat elk kind goed voorbereid aan het basisonderwijs kan beginnen en wil daarom dat nog meer peuters gebruik maken van de voorschoolse opvang. Gemeenten hebben de taak en middelen gekregen om het gebruik van een voorschoolse voorziening te optimaliseren. Aanbieders van Voorschoolse Educatie geven hieraan specifieke aandacht.

TAAKVELDEN SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Sportbeleid en activering - We ondersteunen actieve initiatieven die bewegen en sporten in de buitenruimte bevorderen. - Ook de komende jaren wordt in samenwerking met Stichting Welstad uitvoering gegeven aan het Lokaal Sportakkoord, waarin ook onderdelen van het Lokaal Preventieakkoord zijn opgenomen. Door middel van het uitvoeringsbudget Sportakkoord worden initiatieven financieel ondersteund die een bijdrage leveren aan de doelen van het Sportakkoord. - Gestart wordt met de vernieuwing/actualisatie Sportnota. Sportaccommodaties - Er loopt een onderzoek naar de gewenste infrastructuur van de binnensport in de plaats Stadskanaal. Dit heeft geleid tot de scenario's sport en onderwijs. Deze worden uitgewerkt in een businesscase en zal daarna ter besluitvorming worden voorgelegd. Naar verwachting zal dan in 2026 gestart worden met de realisatie van één van deze twee scenario's. - De huidige pilot met robotmaaiers op twee sportvelden heeft positieve ervaringen. De pilot blijft doorlopen totdat het nieuwe onderhoudscontract voor sportvelden in 2026 van start gaat. - Samen met de vakleerkrachten van het onderwijs wordt de afstemming van nieuw sportmateriaal bij vervanging flexibele gemaakt in plaats van één op één vervanging. Dit geldt voor zowel groot als klein speelmateriaal.

- Voor de buitensport staan twee kunstgrasvelden op de nominatie voor vervanging in 2026. Op dit moment vindt afstemming plaats of dit in één bestek gecombineerd kan worden vanwege de nabijgelegen locatie van beide velden.

36

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie - Stichting Kunstenschool Zuid-Groningen (SKZG) geeft uitvoering aan lessen op het gebied van muziek, theater, dans en educatie voor kinderen en volwassenen. Vanaf 1 januari 2024 heeft de SKZG de activiteiten van Stichting Kunstzinnige Vorming Stadskanaal De Pauw overgenomen. De stichting verzorgt nu het aanbod aan kunsteducatie en allerlei workshops voor kinderen en volwassenen. - Professionele en amateurvoorstellingen in het Theater Geert Teis. - Voor het theater Geert Teis wordt een ambitie- en toekomstscenario opgesteld. Daarbij wordt een koppeling gemaakt met de renovatie of vernieuwing van het gemeentehuis, zodat eventuele koppelkansen in beeld komen. Musea - Subsidiëring van de Stichting Streekhistorisch Centrum Stadskanaal (SHC), waarvoor zij educatieprojecten en exposities organiseren. Cultureel erfgoed - Informatievoorziening aan de eigenaren van karakteristieke panden, gemeentelijk monumenten en rijksmonumenten. - Initiatieven ondersteunen tot behoud en eventuele herbestemming van cultureel erfgoed. - Uitrol van nieuw gemeentelijk erfgoedbeleid (inclusief kerkenvisie). Media - Gemeenten krijgen vanaf 2026 een wettelijke taak om te zorgen voor voldoende en volwaardige bibliotheken. Dit betekent dat elke inwoner binnen een redelijke afstand toegang moet hebben tot een volwaardige openbare bibliotheek.

De bekostiging van deze zorgplicht zal via het gemeentefonds verlopen. - De bibliotheek heeft een hoofdvestiging in Stadskanaal, servicepunten in Musselkanaal (MFA Lint) en Onstwedde (MFA de Bolster) en een volledig dekkend netwerk van de Bibliotheek-op-school (dBOS). - Vanuit de provinciale producten-en diensten catalogus afspraken maken over de basisvoorziening (de klassieke uitleenbibliotheek) en aanvullende diensten die passen binnen onze lokale wensen en behoeften. - Uitvoeren en versterken van het Taalhuis in Stadskanaal. - Samenwerking vindt plaats in een Taalnetwerk bestaande uit: Stichting Lezen & Schrijven, Regionaal Opleidingscentrum (ROC) Noorderpoort, Stichting Biblionet, Stichting Welstad en de gemeente Stadskanaal (Trainings- en DiagnoseCentrum). - Provinciaal wordt ingezet op de aanpak laaggeletterdheid. De coördinatie ligt bij de arbeidsmarktregio (gemeente Groningen) voor een gezamenlijke aanpak. Lokale omroep - Het subsidiëren van de streekomroep RTV1. - RTV1 verzorgt onder andere de uitzendingen van de raadsvergaderingen. - Via verschillende media (speerpunt is het maken van televisie) brengt RTV1 de actualiteiten van de gemeente Stadskanaal onder de aandacht bij onze inwoners. Openbaar groen en (openlucht)recreatie - Het in stand houden van de camperplaats in Musselkanaal. - Het behouden van goede voorzieningen voor de vaarrecreatie.

Activiteiten Natuur- Landschapsbescherming - Wij participeren in de werkgroep Landschapsconvenant Westerwolde. - Onder leiding van de provincie Groningen worden de mogelijkheden van ontwikkeling van de pagediepzone onderzocht.

37

Wat mag het kosten? (x € 1.000) Beschrijving Lasten Baten Saldo programma

Rekening 2024 12.267 3.339

2025 14.379 3.710

-8.928

-10.668

Taakvelden Onderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Taakvelden Sport, cultuur en recreatie Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht)recreatie

Totaal

2026 12.178 2.664

Begroting 2027 13.228 2.698

2028 13.094 2.747

2029 13.575 2.747

-9.514

-10.530

-10.347

-10.828

Lasten

Baten

Saldo

2.200 2.746 4.946

9 1.310 1.319

-2.191 -1.437 -3.628

151 2.700 3.017 147 109 924 183 7.232 12.178

7 58 1.345

-151 -2.491 -1.951 -142 -109 -917 -125 -5.887

2.664

-9.514

209 1.066 5

Toelichting Het nadelig saldo op dit programma is ten opzichte van de begroting 2025 gedaald met € 1.154.000,00. Dit betreft een voordeel van € 768.000,00 voor de taakvelden Onderwijs en een voordeel van € 386.000,00 voor de taakvelden Sport, cultuur en recreatie. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Onderwijs - Incidentele budgetten Onderwijshuisvesting 2025 - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Onderwijs

€ € €

852.000,00 V 84.000,00 N 768.000,00 V

Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Incidentele budgetten Sportaccommodaties 2025 - Incidenteel Spuk GALA 2025 - Incidentele budgetten Kunst, muziek en cultuur 2025 - Incidenteel budget verbeteren brandveiligheid Theater Geert Teis 2025 - Incidenteel budget bibliotheek 2025 - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Sport, cultuur en recreatie

€ € € € € € €

178.000,00 N 49.000,00 N 111.000,00 V 450.000,00 V 160.000,00 V 108.000,00 N 386.000,00 V

38

Meerjarenraming Per saldo stijgen de lasten in de periode 2027-2029 met € 1.314.000,00. Dit betreft een nadeel van € 1.111.000,00 voor de taakvelden onderwijs en een nadeel van € 203.000,00 voor de taakvelden Sport, cultuur en recreatie. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Onderwijs - Incidenteel budget Onderwijshuisvesting 2026 - Lasten investeringen Onderwijshuisvesting - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Onderwijs meerjarenraming

€ € € €

25.000,00 V 1.139.000,00 N 3.000,00 V 1.111.000,00 N

Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Lasten investeringen binnensportaccommodaties - Lasten investeringen sportvelden 2026-2027 - Incidenteel budget brandveiligheid Theater Geert Teis - Verruimingsmaatregel bibliotheek - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Sport, cultuur en recreatie meerjarenraming

€ € € € € €

224.000,00 N 93.000,00 N 50.000,00 V 60.000,00 V 4.000,00 V 203.000,00 N

2028

2029

Mutaties Reserves (x € 1.000)

Toevoegingen Onttrekkingen

Rekening 2024 9 604

Saldo mutaties

595

Beschrijving

3 507

Begroting 2027 4 4 457 454

503

453

2025

2026

449

4 447

7 445

443

438

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves is ten opzichte van de begroting 2025 € 50.000,00 lager. De oorzaken zijn: Taakvelden Onderwijs - Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten

€

4.000,00 -

Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten - Reserve Sportvelden, egalisatie kapitaallasten - Egalisatiereserve Theater Geert Teis, egalisatie kapitaallasten Totaal mutaties reserves

€ € € €

44.000,00 1.000,00 1.000,00 50.000,00 -

Meerjarenraming Het saldo van de mutaties in de reserves daalt in de periode 2027-2029 met € 15.000,00. De oorzaken is: Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Egalisatiereserve Theater Geert Teis, egalisatie kapitaallasten Totaal mutaties reserves meerjarenraming

39

€ €

15.000,00 15.000,00 -

3. LEEFBAARHEID Wonen en Bereikbaarheid Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat, Volksgezondheid en milieu en Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten Wij bieden onze inwoners en ondernemers een hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving. Effecten taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat Wij willen dat iedereen in onze gemeente en de provincie veilig deel kan nemen aan het verkeer. Wij hebben samen met de verkeersveiligheidspartners in Groningen (gemeenten en de provincie Groningen) een breed verkeerseducatieprogramma en een gezamenlijk plan van aanpak om de verkeersveiligheid te bevorderen. Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu Bij de ontwikkeling van het landelijk en stedelijk gebied is duurzaamheid een leidend principe, onder andere door vermindering van afvalstoffen en CO2-emissie en gebruik van fossiele energie. Effecten taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Wij willen een gevarieerde en toekomstbestendige woningvoorraad die aansluit bij de woonbehoeften van onze inwoners, nu en in de toekomst. Daarbij hebben wij speciale aandacht voor starters, ouderen en aandachtsgroepen. Inwoners moeten zo lang mogelijk zelfstandig, veilig en prettig kunnen wonen, met passende ondersteuning als dat nodig is. Wij zetten in op vitale, zorgzame wijken en dorpen, waarin inwoners naar elkaar omzien en actief kunnen deelnemen aan de samenleving.

Beleidsindicatoren (zie leeswijzer)

1 2 3

4 5 6 7

Indicator Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit WOZ-waarde woningen

Eenheid kg per inw. % duizend euro

aantal per 1.000 %

Periode 2023 2022 2024 2023 2022 2023 2025

Gemeente 131 141,8 264 242 207 0,1 83,8

Nederland 150 41 379 368 317 9,1 70,7

Nieuwbouw woningen Demografische druk Woonlasten éénpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden

euro

2025

875

957

euro

2025

935

1050

Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)

40

Toelichting 1. Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner (kg). 2. Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. 3. De gemiddelde WOZ-waarde van woningen. 4. Het aantal nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen. 5. De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. 6. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan gemeentelijke woonlasten. 7. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan gemeentelijke woonlasten.

41

Wat doen wij daarvoor? Wij willen als gemeente betrokken zijn, en blijven, bij wat er speelt bij onze inwoners en binnen onze gemeente. Daarom is het erg belangrijk dat wij inwoners actief betrekken bij nieuw beleid. Binnen de woonomgeving is dit essentieel. Wij werken vanuit de gedachte dat mensen zich meer verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving als zij betrokken zijn bij de inrichting en het beheer ervan. De bevolkingssamenstelling van onze gemeente, en onze regio, verandert. Gezien de huidige ontwikkelingen op de woningmarkt betekent dit dat er gebouwd wordt en gaat worden in onze gemeente. Er is een vraag naar meer woningen in het hele land, en dus ook in onze gemeente. Wij spelen met ons woningaanbod in op beide ontwikkelingen. Dit doen wij aan de hand van een aantal beleidsstukken, zoals de Woonvisie, de Regionale woondeal en de prestatieafspraken). In 2026 zetten wij concrete stappen in de uitvoering van de woonzorgvisie en bereiden wij de nieuwe woonvisie voor. Wij werken aan voldoende passende en betaalbare woningen, stimuleren innovatieve woonvormen en verbeteren de leefbaarheid in kwetsbare gebieden. Daarnaast richten wij ons op het behouden en concentreren van voorzieningen in de centrumkernen, zodat deze bereikbaar en beschikbaar blijven.

Via de Regio Deal 2.0 en het Volkshuisvestingsfonds pakken wij leegstand, rotte kiezen en particuliere kwaliteitsproblemen aan. Ook werken wij nauw samen met corporaties en andere partners rondom thema’s als sociale woningbouw, betere doorstroming en versnelling van verduurzaming. Daarbij sluiten wij aan op landelijke woon- en bouwagenda’s en zetten wij in op heldere prestatieafspraken en maatwerk per gebied. Ons milieubeleid staat in het teken van de zorg voor een schone, gezonde leefomgeving. Wij willen onze inwoners bewust maken van hun invloed op een gezonde leefomgeving en hun houding en gedrag ten aanzien van milieu en duurzaamheid beïnvloeden. Daarnaast maken duurzaamheid en de zorg voor het milieuonderdeel uit van allerlei andere beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, maatschappelijk vastgoed, openbare verlichting en afval.

TAAKVELDEN VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Verkeer en vervoer Activiteiten wegen - Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan 2023-2033 (GVVP): • in 2025 zijn de benodigde voorbereidende werkzaamheden voor het verkeersveiligheidsproject Sluisstraat-1e Exloërmond Musselkanaal afgerond en is een uitvoerende partij gevonden door middel van een aanbestedingstraject. In 2026 wordt de uitvoer van dit project gestart en afgerond; • in 2026 gaan wij aan de slag met het opzetten van de voorbereidende werkzaamheden verkeersveiligheidsproject Badstraat Musselkanaal. Wij werken aan het opstellen van een ontwerp, het doorlopen van een inspraakprocedure en een aanbestedingstraject. Hierdoor kan uitvoer in 2027 plaatsvinden. Voor dit project is vanuit de provincie subsidie verkregen; • in het GVVP is voor het gehele wegenbestand van de gemeente een wegencategoriseringsplan vastgesteld. Om uitvoer aan dit plan te geven worden alle wegen geïnventariseerd die zijn aangemerkt voor afwaardering. Vervolgens worden de maximumsnelheden verlaagd in combinatie met de noodzakelijke aanpassingen aan de weginrichting; • vanuit het risicothema 30 km/u en fietsveiligheid is de Hoofdstraat in Stadskanaal in het GVVP benoemd als risicovol. In het GVVP wordt deze straat daarom aangewezen voor herinrichting. De smalle fietsstroken en hoge autosnelheid zijn niet passend bij een 30 km/u weg.

Door een goede balans tussen inrichting, gebruik en functie te realiseren verhoogd de verkeersveiligheid. - Wij zullen samen met het ministerie I&W, de provincie Groningen, ProRail, Arriva, STAR en betrokken gemeenten de planuitwerking verder uitvoeren voor de reactivering van de spoorlijn Veendam-Stadskanaal. Gezien de ontwikkelingen ten aanzien van de MIRT verkenning Nedersaksenlijn is het de verwachting dat deze twee doelstellingen samengevoegd worden tot één doelstelling. 42

Activiteiten wijkbeheer - Het onderhoud aan de openbare ruimte in de centrumgebieden Stadskanaal en Musselkanaal wordt voor 60% van het areaal uitgevoerd op A-niveau (Accent) en voor 40% op B-niveau (Basis). - Het onderhoud aan de openbare ruimte in de woonwijken wordt voor 60% van het areaal op B-niveau (Basis) uitgevoerd en voor 40% op C-niveau (Bescheiden). - Vernieuwen van de wijkcontracten die het tweede kwartaal 2026 starten. - Monitoren van de verbeterslag Fixi. - Binnen de gemeente is een aantal ongewenste en schadelijke florasoorten aanwezig. Op basis van beheersplan wordt het bestrijden of beheersen van ongewenste soorten aangepakt. - Adoptieplannen voor onderhoud van groen op de rotondes in 2026. - In 2026 wordt als vervolg op eerder uitgevoerde projecten weer verder invulling gegeven aan vergroening vanuit het provinciale uitvoeringsprogramma Bos en Hout om in 10 jaar tijd 10% meer bomen en groen aan te planten. In 2026 wordt gewerkt aan vergroening van het bedrijventerrein in de vorm van nieuwe bomen. - In 2026 gaan wij samen met Landschapsbeheer Groningen op enkele locaties in het buitengebied het cultuurlandschap herstellen of ontwikkelen/verbinden. Dit zal ook mede vanuit het programma Bos en Hout gesubsidieerd worden. Havens en waterwegen In 2025 zijn de beweegbare bruggen grondig gereinigd door een externe partij.

Naast de brug- en sluisbediening zal het schoonhouden van de lage delen van de bruggen, de leuningen en de steigers in 2026 ondergebracht blijven bij Wedeka. De steigers bij het Spoordok worden schoongemaakt door het Dorpsbedrijf Levendig Musselkanaal. TAAKVELDEN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Riolering - Eind 2025 zal het nieuwe Water- en rioleringsprogramma 2026-2030 (WRP) worden vastgesteld. In 2026 zullen projecten uit het Water- en rioleringsprogramma 2026-2030 worden uitgevoerd. - Eind 2025 is het Klimaatadaptatieprogramma 2026-2030 vastgesteld. In 2026 zullen opgaven en plannen uit het klimaatadaptatieprogramma worden uitgevoerd. - Uitvoering van resterende projecten/maatregelen uit het Basisrioleringsplan kernen Stadskanaal en Musselkanaal. - Uitvoering van vervanging/renovatieprojecten riolering en Individueel Behandeling van Afvalwater (IBA’s). - Uitvoering van ombouw 2G naar 4G modems ten behoeve van telecommunicatie gemalen. - Uitvoering van projecten/maatregelen uit het Basisrioleringsplan (BRP) van de dorpen Onstwedde, Alteveer, Mussel en Vledderveen. Een aantal projecten uit het BRP heeft raakvlakken met het thema klimaatadaptatie. - Uitvoering van het bestek rioolreiniging en inspectie 2022-2026. - Uitvoering van het bestek reiniging lijngoten en straatkolken 2022-2026. - Uitvoering taken in het kader van de grondwaterzorgplicht.

Het gaat hierbij onder andere over de Basis Registratie Ondergrond (BRO) en optimalisatie van het grondwatermeetnet. - In 2025 is gewerkt aan de opstelling van een nieuwe samenwerkingsovereenkomst Waterketen die eind 2025 moet worden vastgesteld en op 1 januari 2026 zal ingaan.

43

Afval - In 2026 zal er naar verwachting een nieuwe ketenovereenkomst verpakkingen zijn. Deze overeenkomst regelt voor de komende jaren weer de afspraken tussen gemeenten en producenten over de inzameling en recycling van verpakkingsafval. - In 2026 blijven wij ons inzetten om de hoeveelheid restafval te reduceren en het scheiden te verbeteren volgens de Europese recyclingdoelstelling, die stelt dat in 2030 60% van de brongescheiden ingezamelde afvalstromen gerecycled moeten worden. - Het ligt in de planning dat de SOZOG-gemeenten, samen met de Drentse gemeenten (Markerein verband) de verwerking van het rest- en grof huishoudelijk afval eind 2025, gezamenlijk Europees gaan aanbesteden. Dit betekent dat er dan ruimschoots voor 1 januari 2028 een nieuwe verwerkingsovereenkomst is. - In 2025 is begonnen met het project vervangen van de ondergrondse containers voor restafval, glas en textiel. Dit project zal ook in 2026 nog plaatsvinden. Milieubeheer - Adviseren over bodem(onderzoeken), begeleiden van saneringstrajecten. - Beoordelen akoestische onderzoeken, adviseren over geluidszonering en geluid bedrijven. - Begeleiden sanering wegverkeerslawaai. - Behandelen van asbestmeldingen. Activiteiten duurzaamheid - In 2026 wordt uitvoering gegeven aan verschillende activiteiten die zijn opgenomen in de Nota Duurzaamheid 2024-2028.

Wij maken daarbij een koppeling met de strategische opgave duurzaamheid en het jaarplan dat daarvoor wordt opgesteld. - Om te voldoen aan de wettelijke bescherming van beschermde diersoorten bij het isoleren van woningen wordt samen met de provincie ecologisch onderzoek uitgevoerd in de gebouwde omgeving. Daarmee kan een soortenmanagementplan voor de gemeente worden aangevraagd om op die manier bewoners en bedrijven te ontzorgen. - De isolatieaanpak wordt verder uitgerold over de gemeente, daarbij sluiten wij aan bij de gefaseerde openstelling van het isolatieloket van Maatregel 29 van Nij Begun. - De visie en het plaatsingsbeleid voor elektrische laadpalen wordt geëvalueerd en bijgesteld om zo aan te sluiten bij nieuwe ontwikkelingen.

Begraafplaatsen en crematoria - In 2026 wordt nog verder gewerkt aan de digitalisering en actualisatie van de begraafplaatsen en begraafplaatsadministratie, waarbij de focus ligt op de begraafplaats Onstwedde. - Op basis van de beleidsregels verwaarlozing graven wordt de kwaliteit van de begraafplaatsen verbeterd. - Voor het onderhoud aan de begraafplaatsen wordt een aparte onderhoudscontract afgesloten in plaats van het onderdeel te laten zijn van het contract voor wijkonderhoud. TAAKVELDEN VOLKSHUISVESTING, LEEFOMGEVING EN STEDELIJKE VERNIEUWING Ruimte en leefomgeving In 2026 werken wij volledig onder de Omgevingswet. Ons Chw-bestemmingsplan (Omgevingsplan 1.0) is in april 2024 vastgesteld en vormt de basis voor onze vergunningen. Met als basis van het Omgevingsplan 1.0 en onze eind 2025 vastgestelde Omgevingsvisie gaan wij in 2026 verder met het maken van het volledig omgevingswetproof op te stellen echte Omgevingsplan (2.0). Tot 2032 hebben wij de tijd om het Omgevingsplan 2.0 op te stellen, dat volledig voldoet aan de eisen die de Omgevingswet stelt.

Hierbinnen vallen: - het actualiseren van de 1.0 versie; - het verwerken van verleende BOPA vergunningen; - het verwerken van de bruidsschat, dat zijn de regels die door de komst van de Omgevingswet zijn overgaan van Rijk en provincie naar de gemeente, in voor ons bruikbare regels; - het overzetten van regels over de fysieke leefomgeving uit alle gemeentelijke verordeningen naar Omgevingsplan 2.0.

44

Ook is het nodig om de regels uit het Omgevingsplan 2.0 voor bewoners begrijpelijk te maken. Een verplichting en uitgangspunt is namelijk dat deze regels ook makkelijk toepasbaar moeten zijn. Hiervoor is een aparte vertaling van de juridische regels noodzakelijk. Deze toepasbare regels stellen wij gelijk met de juridische regels van het Omgevingsplan op. Wij verwachten in 2026 ook separate kleinere bestemmingsplannen te moeten maken voor gemeentelijke project gerelateerde ontwikkelingen. Grondexploitatie - Wij stellen in 2026 een nota grondbeleid op. - In 2026 stellen wij ten behoeve van de woningbouwontwikkelingen diverse exploitaties op. Wonen en bouwen - In 2026 geven wij uitvoering aan de Regio Deal 2.0 pijler veilig en leefbare dorpen en wijken en aan het Volkshuisvestingsfonds - In 2026 starten wij met een nieuwe gebiedsgerichte aanpak vanuit de Regio Deal Oost-Groningen 2.0 - We gaan bezig met het opstellen van een volkshuisvestingsprogramma. Hierin verankeren we de afspraken uit de woondeals en welke maatregelen we daarvoor treffen; - In het kader van de Regio deal 2.0 en het Volkshuisvestingsfonds (VHF) wordt in 2026 gestart met de uitvoering.

Het uitvoeringsplan bestaat uit: • de continuering van rotte kiezenaanpak (ook in relatie tot ondermijning); • de continuering en verdere uitrol van de gebiedsgerichte aanpak met daarbij aandacht voor veilige en leefbare wijken en dorpen; • een aanpak op inponden (woningcorporatie verkoopt huurwoningen ten behoeve van herstructurering.; • er wordt een onderhoudsaanpak ontwikkeld voor een deel van de particuliere woningvoorraad; • wordt in het kader van de vergrijzing ingezet op het aanpassen van een deel van de woningvoorraad. Bij de aanpak wordt aansluiting gezocht op de ontwikkelingen in het kader van Maatregel 29 van Nij Begun. - Opstellen lokaal uitvoeringsplan woonzorgvisie. - Naar aanleiding van het woonbeleid worden in 2026 de volgende activiteiten uitgevoerd: • we geven invulling aan de woontitels welke vrij zijn gekomen uit het "deprogrammeren bestemmingsplancapaciteit wonen"; • in de afgelopen jaren is intensief gewerkt aan planvorming en voorbereiding van diverse locaties. Met de eigen ontwikkeling van LTS-park en de Frankrijklaan in Stadskanaal wordt de bouw van circa 50 woningen mogelijk gemaakt. Daarnaast zijn wij in overleg met diverse private investeerders, ontwikkelaars en de woningstichting. Wij verwachten hierin de verdere basis te leggen voor nog eens 70 tot 150 woningen voor de daaropvolgende jaren.

Eveneens zal naar verwachting in 2026 het project van de voormalig Gabriël Dam school worden opgeleverd (39 woningen) en kan met de bouw aan de Prins Hendriklaan/Wilhelminalaan (9 woningen), Utrechtselaan (2 woningen) en onder andere Hoofdstraat 10 (22 woningen) worden gestart. Daarbovenop komen nog de kleinschaligere private initiatieven; • in aansluiting op de nieuwe woonvisie werken wij mee aan nieuwe ontwikkelingen vanuit de markt, daar waar de woningbouw past binnen de uitgangspunten van de woonvisie; • verstrekken van startersleningen; • uitvoeren van de prestatieafspraken 2026 en de meerjarige kaderafspraken 2024-2028; • aanhaken bij ontwikkelingen op de woningmarkt zoals de nationale woon- en bouwagenda en ontwikkelingen op het gebied van verduurzaming en wonen en zorg.

45

Activiteiten Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) - Advisering over bouw en sloop bij vooroverleggen (concept-verzoeken). - Vergunningverlening bouw en sloop conform wet- en regelgeving (Omgevingswet, monumentenwetgeving, welstand, Omgevingsplan). - Toezicht houden op nieuwbouw, bestaande bouw en voldoen aan Ruimtelijke Ordening (het Omgevingsplan) en waar nodig handhaven. - Vergunningverlening inzake de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten. - Deelname aan VTH Platform. Activiteiten Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) - Gegevensbeheer, kwaliteitscontrole, gegevensvalidatie en registratie van mutaties inzake adres- en gebouwgegevens.

46

Wat mag het kosten? (x € 1.000)

Lasten Baten

Rekening 2024 23.673 11.172

2025 30.502 15.644

Saldo programma

-12.501

-14.858

Beschrijving

Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer

2026 24.486 10.172

Begroting 2027 24.601 10.051

2028 24.384 10.208

2029 24.470 9.617

-14.314

-14.550

-14.177

-14.853

Lasten

Baten

Saldo

10.279

282 1 3 33 319

-9.996 1 -8 -645 -35 -10.684

3.477 4.449 638 257 8.820

693 982 -1.736 -363 -424

671 568 3.000 4.239

568 464 1.032

-671 0 -2.536 -3.206

24.486

10.172

-14.314

11 679 35 11.003

Taakvelden Volksgezondheid en milieu Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria

2.783 3.467 2.373 620 9.244

Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen

Totaal

Toelichting Het nadelig saldo op dit programma is ten opzichte van de begroting 2025 gedaald met € 544.000,00. Dit betreft een voordeel van € 258.0000,00 voor de taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat, een voordeel van € 38.000,00 voor de taakvelden Volksgezondheid en Milieu en een voordeel van € 248.000,00 voor de taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat - Onderhoudsbudget wegen en wijkbeheer - Incidentele budgetten uitvoeringsprogramma wegen 2025 - Exploitatielasten openbare verlichting - Overige ontwikkelingen. Totaal Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat

€ € € € €

294.000,00 N 749.000,00 V 35.000,00 N 162.000,00 N 258.000,00 V

Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Onderhoudsbudget riolering - Opbrengst Rioolheffing - Exploitatielasten Afval

€ € €

56.000,00 N 222.000,00 V 135.000,00 N

47

- Opbrengst Afvalstoffenheffing, amendement 2025 - Opbrengst Afvalstoffenheffing - Budgetten Klimaat- en energiebeleid - Overige ontwikkelingen. Totaal Taakvelden Volksgezondheid en milieu

€ € € € €

180.000,00 V 188.000,00 V 308.000,00 N 53.000,00 N 38.000,00 V

Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing - Incidenteel budget Omgevingswet 2025 - Incidenteel budget Masterplan Regiocentra 2025 - Incidentele budgetten Wonen en bouwen 2025 - Incidenteel winstneming Grondexploitatie 2025 - Overige ontwikkelingen. Totaal Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

€ € € € € €

172.000,00 V 26.000,00 V 518.000,00 V 318.000,00 N 150.000,00 N 248.000,00 V

Meerjarenraming Per saldo stijgen de lasten in de periode 2027-2029 met € 539.000,00. Dit betreft een nadeel van € 612.000,00 voor de taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat, een voordeel van € 38.000,00 voor de taakvelden Volksgezondheid en milieu en een voordeel van € 35.000,00 voor de taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat - Incidenteel budget uitvoeringsprogramma wegen 2026 - Lasten investeringen uitvoeringsprogramma wegen 2026-2028 - Lasten investeringen bruggen en beschoeiingen 2026-2028 - Lasten investeringen openbare verlichting 2026-2028 - Lasten investeringen Gemeentelijk Verkeer- en vervoerplan (GVVP) - Lasten ambitie Spoorwegverbinding Veendam-Stadskanaal - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Verkeer vervoer en waterstaat meerjarenraming

€ € € € € € € €

35.000,00 V 297.000,00 N 146.000,00 N 35.000,00 N 65.000,00 N 80.000,00 N 24.000,00 N 612.000,00 N

Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Incidenteel budget bodemsanering 2026 Totaal taakvelden Volksgezondheid en milieu meerjarenraming

€ €

38.000,00 V 38.000,00 V

€ € €

19.000,00 V 16.000,00 V 35.000,00 V

Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing - Incidenteel budget Wet Kwaliteitsborging Bouw - Budget Wet betaalbare huur Totaal taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing meerjarenraming

48

Reserves (x € 1.000)

Toevoegingen Onttrekkingen

Rekening 2024 321 497

2025 1.209 2.068

Saldo mutaties

176

859

Beschrijving

2026

Begroting 2027

427

427

2028 602 427

427

427

-175

2029 427 427

Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves is ten opzichte van de begroting 2025 € 432.000,00 lager. De oorzaken zijn: Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat - Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten

€

1.000,00 -

Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Reserve Afvalstoffenheffing, amendement 2025 - Overige ontwikkelingen

€ €

180.000,00 29.000,00 -

Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing - Reserve Strategische opgaven, incidenteel budget Masterplan Regiocentra 2025 - Reserve Strategische opgaven, incidentele budgetten Wonen en Bouwen 2025 - Reserve Grondexploitatie, incidenteel winstneming 2025 - Overige ontwikkelingen

€ € € €

26.000,00 512.000,00 318.000,00 + 2.000,00 -

Totaal mutaties reserves

€

432.000,00 -

Meerjarenraming Het saldo van de mutaties in de reserves over de periode 2027-2029 is € 0,00 in 2029. De toevoeging in 2028 van € 602.000,00 betreft de reserve Grondexploitatie, incidentele winstneming.

49

4. DIENSTVERLENING Besturen en Beschermen Taakvelden Bestuur en ondersteuning, Veiligheid en Volksgezondheid en milieu Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten Effecten taakvelden Bestuur en ondersteuning - Een open, toegankelijk en transparant bestuur. - Versterking van de lokale democratie. - Het verbeteren en uitbreiden van de digitale bereikbaarheid van de gemeente. - Optimale dienstverlening blijven bieden aan onze inwoners, bedrijven en instellingen. - Verkiezingen organiseren die goed en veilig toegankelijk zijn voor onze kiezers. Effecten taakvelden Veiligheid - Een Stadskanaal waar het veilig wonen en werken is. - Veiligheid van inwoners wordt bevorderd door het stellen van duidelijke regels die consequent worden gehandhaafd. - Het toepassen van het coffeeshopbeleid. - Aandacht voor bestrijding van jeugdcriminaliteit in samenwerking met politie, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, reclassering, Verslavingszorg Noord Nederland (VNN), andere partners en burgers. - Ondermijning binnen de gemeente wordt door een lokale en regionale aanpak bestreden. Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu - Het realiseren van een gezonde leefomgeving. - Preventie jeugdgezondheidszorg. - Beschikbaarheid van toegankelijke, passende hulp, ondersteuning en zorg. - Terugdringen van gezondheidsverschillen. - Regionale samenwerking voor dekkend zorgaanbod.

- Meer gezonde, veerkrachtige jaren waarin inwoners zich kunnen aanpassen en regie houden over hun leven, ondanks fysieke, emotionele en sociale uitdagingen.

Beleidsindicatoren (zie leeswijzer)

1 2 3 4 5

Indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstal Diefstal uit woning Geweldsmisdrijven Vernieling en beschadiging

Eenheid aantal per 10.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000

Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)

50

Periode 2024 2024 2024 2024 2024

Gemeente 12 1,6 0,6 4,1 4,7

Nederland 9 2,2 1,2 4,3 5,7

Toelichting 1. Het aantal verwijzingen naar Halt per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. 2. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3. Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners 4. Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. 5. Het aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners. Afwijkingen Gemeente ten opzichte van Nederland 1. De indicator wordt meegenomen in een onderzoek naar jeugdcriminaliteit, waarvan eind 2025 de eerste resultaten opgeleverd zullen worden. 2-5. Hoewel de indicatoren 2 /m 5 in Stadskanaal in 2024 lager scoren dan het landelijk gemiddelde is het belangrijk deze cijfers in de juiste context te plaatsen. Enerzijds kunnen de lage aantallen positief worden geduid: Stadskanaal is een overzichtelijke gemeente met een relatief hechte gemeenschap, waar sociale controle en het ontbreken van grootschalige risicolocaties (zoals drukke uitgaans- of winkelgebieden) bijdragen aan een lager aantal incidenten. Ook de samenwerking met partners en het verbeteren van de informatiepositie speelt hierin een rol. Anderzijds zijn er duidelijke kanttekeningen te maken. In het verleden is niet alle problematiek structureel vastgelegd, zowel binnen de gemeente als bij de politie. Bij de politie speelde daarbij onder meer een capaciteitsprobleem in 2024.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stadskanaal&id=a733a686-8440-4636-bdcf-705f737bfefe