Programmabegroting 2025
Tekst van het document
Hulpmiddelen en diensten (Wmo) - Het verstrekken, uitvoeren en monitoren van individuele Wmo-maatwerkvoorzieningen in de vorm van woon- en vervoersvoorzieningen en hulpmiddelen. Voor deze voorzieningen zijn contracten met aanbieders afgesloten die in 2025 aflopen. De aanbesteding voor nieuwe contracten zijn of worden binnenkort opgestart. - We beschikken over een aantal kleinere algemene voorzieningen zoals bijvoorbeeld de openbare rolstoelen in de centra van Musselkanaal en Stadskanaal, de Zonnebloemauto, een driewielfietspool en een rolstoelpool in een ouderencentrum. Daar waar mogelijk/gewenst worden nieuwe algemene voorzieningen ontwikkeld waardoor het beroep op een maatwerkvoorziening wordt beperkt en onnodige bureaucratie wordt voorkomen. - Het verstrekken van gehandicaptenparkeerkaarten op grond van de Wegenverkeerswet en het laten uitvoeren van de daarvoor verplichte medische keuringen. Huishoudelijke hulp, Begeleiding, Dagbesteding en Overige maatwerkarrangementen (Wmo) - We volgen nauwlettend beleidsontwikkelingen binnen de Wmo die (ook) samenhangen met Beschermd Wonen, de overgang van 18- naar 18+, samenwerking met de zorgverzekeraar, opgaven vanuit het Integraal Zorgakkoord en het domein Zorg en Veiligheid. - Het verstrekken, uitvoeren en monitoren van individuele Wmo-voorzieningen in de vorm van zorg in natura (ZIN) of met een Persoonsgebonden Budget (PGB).
Dit betreft de ondersteuning bij een ontregeld huishouden (Ondersteuning zelfredzaamheid en ondersteuning huishoudelijk werk (OZ/OH)) en begeleiding (begeleiding ambulant of groep, persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf inclusief eventueel vervoer). - In het kader van de contracten voor huishoudelijke hulp OZ/OH zijn we met de vijf aanbieders in overleg om zo efficiënt mogelijke inzet van zorg te bewerkstelligen. De huidige contracten hebben een looptijd tot 1 januari 2026. - Voor de periode 1 juli 2022 tot 1 juli 2026 is door de gemeenten Oldambt, Pekela en Stadskanaal een contract afgesloten voor het leveren van zorg in natura voor Wmo begeleiding. Het contractbeheer en management is belegd bij de gemeente Oldambt. - Uitvoering van de algemene voorziening 'De Regenboog'. Dit is een algemene voorziening waar mensen met psychische kwetsbaarheid terecht kunnen voor ontmoeting (Ggz-inloop) en op herstel gerichte begeleiding bij het vormgeven van een zinvolle dag invulling. Met de uitvoerder Cosis zijn afspraken gemaakt voor de periode 1 juli 2023 tot en met 2026. - Een recht, een (t)huis, een toekomst. Wij streven ernaar om dak- en thuisloosheid voorgoed te beëindigen. Jeugdhulp ambulant en Jeugdhulp met verblijf - De Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG) koopt via de zogenoemde Open House methodiek de jeugdhulp in voor de zorg in natura (ZIN).
Dat doen zij namens alle Groninger gemeenten ook in 2025. Ook verzorgt de RIGG daarbij het contractbeheer. Parallel aan de inkoop door de RIGG hebben de individuele gemeenten meer vrijheid om delen van de ZIN zelf in te kopen op een meer taakgerichte wijze samen met een beperkter aantal jeugdhulpaanbieders. Deze beweging wordt gevoed door de kernmotivatie 'hulp dichtbij huis'. Er ontstaat dan binnen de regio Groningen een hybride wijze van inkopen van jeugdhulp doordat er (tijdelijk) twee inkoopsystemen naast elkaar ontstaan voor delen van de jeugdhulp (Open House en taakgericht). In 2025 zal de lichte jeugdhulp (voorliggend veld) mogelijk structureel worden belegd en hiermee niet of minimaal worden ingekocht bij de RIGG. 2025 zal ook in het teken staan van het onderzoeken 25
-
-
-
-
naar de mogelijkheden en effectiviteit van gezamenlijke inkoop Oost-Groningen met betrekking tot ambulant specialistische hulp (middenkader). De Hervormingsagenda Jeugd is een akkoord op hoofdlijnen en vergt nadere uitwerking en concretisering. Eind 2024 is het de verwachting dat de kaders voor de reikwijdte van de jeugdhulp helder zijn gedefinieerd. Dit stelt gemeenten in staat concreter aan de slag te gaan met de uitvoering van de hervormingsagenda en het uitvoeren van verdere beheersmaatregelen. Voor 2025 is de verwachting dat met name een focus zal komen te liggen op het door ontwikkelen van sterke lokale teams. Het toekomstscenario is in 2023 gestart en in medio 2026 wordt een volledige transitie en implementatie van de werkwijze en organisatie van het toekomstscenario verwacht. Eind 2024 wordt er een besluit genomen over het voorkeursscenario (keuze uit vijf scenario's). Deze keuze bepaalt welke organisatievorm en samenstelling een regionaal veiligheidsteam moet krijgen. De verwachting is dat eind april 2025 de politieke besluitvorming plaatsvindt. Mogelijk kan er vanaf dat moment meer richting aan gemeenten worden verstrekt over wat er nodig is om een efficiënte invulling (tijdspad, personeel, kennis, overig) te geven aan het toekomstscenario. Hier valt op dit moment nog geen inschatting over te maken.
Data monitoring krijgt een steeds prominentere rol binnen de gemeente. Doelstelling is om beter geïnformeerd te zijn over gemaakte beleidskeuzes; waaronder maar niet gelimiteerd tot behaalde resultaten, kosten en ontwikkelingspotentieel. Met de juiste inzichten streven wij ernaar een goede jeugdhulp fundering verder uit te bouwen en ons beleid steeds te toetsen aan de behoefte en ontwikkelingen van onze jeugd in Stadskanaal. Inzet twee OJG’ers (Ondersteuner Jeugd en Gezin) bij alle huisartsen in Stadskanaal. De inzet van een OJG bij de huisarts kan de samenwerking tussen het lokale team van de gemeente en de huisarts verbeteren, om zo dichtbij en snel passende zorg voor jeugd te organiseren en verwijzingen naar niet passende jeugdhulp te verminderen dan wel te voorkomen.
Beschermd wonen en Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) - Onze gemeente werkt aan de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. - Hiervoor zijn er tussenvormen van wonen en begeleiding nodig, zodat inwoners in Stadskanaal bij voorkeur na beschermd wonen kunnen wonen in een eigen woning met de benodigde begeleiding. Hiervoor wordt onder andere verkend of het project ‘kamers met aandacht’ in Stadskanaal ingezet kan worden voor jongvolwassenen. - Daarnaast zetten wij in op de samenwerking tussen de toegang, zorgaanbieders en de woningcorporatie, zodat alle partijen werken aan een soepele overgang van beschermd wonen naar beschermd thuis voor de inwoner. - Onze gemeente gaat preventief werken met een GGz-er in de wijk, een outreachende functie die de Oggz coördinatoren zorg- en veiligheid ondersteunt. Verward gedrag, onaangepast gedrag, noodsituaties enz. worden eerder gesignaleerd en opgepakt. De wijk GGz-er geleidt vanuit zijn professionele kennis, mensen toe naar wat voor hen passend en helpend is. Er wordt samengewerkt met de consulent vroegsignalering en schuldhulpverlening. Er is een verbinding met de Kenniswerkplaats Onbegrepen gedrag.
- Het bieden van hulp en ondersteuning door diverse maatschappelijke organisaties aan inwoners die vanwege drugs, alcohol of problematisch gedrag een probleem vormen voor de eigen gezondheid en de leefbaarheid van de (directe) woonomgeving. Ook thema’s als mensenhandel maken duidelijk dat een structurele samenwerking tussen Zorg en Veiligheid inmiddels onmisbaar is. - Een deel van het beleid en de budgetten voor Maatschappelijke Opvang en Zorg voor deze doelgroepen is in handen van de Centrumgemeente Groningen. Groningen maakt afspraken met de gemeenten over inzet en besteding hiervan met betrekking tot Maatschappelijke opvang, Beschermd Wonen (BW) en Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz). Het betreft afspraken over bemoeizorg en preventie dak- en thuisloosheid. - Het landelijke beleid voor de Maatschappelijke Opvang is steeds meer gericht op het voorkomen van instroom in de dak- en thuislozenopvang. Belangrijk hierbij is het versterken van het voorliggende veld- (zie ook Housing First).
26
Wat mag het kosten? (x € 1.000)
Lasten Baten
Rekening 2023 94.191 31.298
2024 99.136 29.785
Saldo programma
-62.893
-69.352
Beschrijving
2025 94.626 22.380
Begroting 2026 88.741 17.709
2027 88.062 17.709
2028 87.515 17.642
-72.247
-71.033
-70.353
-69.872
Lasten Taakvelden Economie Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
74 0 167 188 429
Taakvelden Sociaal domein Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Hulpmiddelen en diensten (Wmo) Huish.hulp, begel., dagbest. en overige maatwerkarr. (Wmo) Jeugdhulp ambulant lokaal regionaal landelijk Jeugdhulp met verblijf lokaal regionaal landelijk PGB Wmo en Jeugd Beschermd wonen/maatsch.- en vrouwenopv. (Wmo) Jeugdbescherming/Jeugdreclassering Coördinatie en beleid Jeugd
Totaal
5.411 976 3.232 22.248 20.770 3.050 2.057 12.003 10.186 5.960 1.249 5.476 1.001 578 94.197 94.626
Baten
Saldo
0 113 173 286
-74 0 -54 -15 -143
829
22.094
-4.582 -976 -3.152 -6.305 -20.770 -3.030 -1.885 -11.662 -10.186 -5.960 -1.249 -768 -1.001 -578 -72.104
22.380
-72.247
80 15.943 20 173 341
4.708
Toelichting Het nadelig saldo op dit programma is ten opzichte van de begroting 2024 gestegen met € 2.895.000,00. Dit betreft een nadeel van € 125.000,00 voor de taakvelden Economie en een nadeel van € 2.770.000,00 voor de taakvelden Sociaal domein. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Nieuw beleid Geen financiële consequenties. Bestaand beleid Taakvelden Economie - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Economie
€ €
27
125.000,00 N 125.000,00 N
Taakvelden Sociaal Domein - Vergoeding t.b.v. uitvoering Beschut werken - Bijdrage exploitatieresultaat Wedeka - Doorbetaling hogere integratie-uitkering gemeentefonds aan Wedeka - Lasten bijstandsverlening - Lasten jeugdzorg door loon- en prijsbijstellingen - Incidentele bate 2024 betreffende SPUK IZA 2023. - Incidenteel budget 2024 aanbod dementerenden en woonvisie - Incidenteel budget inburgering 2024 - Woonvoorzieningen Wmo - Huishoudelijke hulp ZIN door indexering en toename cliënten. - Begeleiding zorg in natura door indexering - Dagbesteding belevingsgericht - Incidenteel budget 2024: voordeel beschermd wonen 2021 en 2022 - Bijdrage in tekort Huiselijk geweld en Maatschappelijke opvang centrumgemeente - Subsidiebijdrage inzet medewerker Maatschappelijke opvang - Begeleiding PGB bijstelling - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Sociaal Domein
€ 123.000,00 N € 231.000,00 V € 571.000,00 N € 338.000,00 N € 1.022.000,00 N € 203.000,00 V € 90.000,00 V € 207.000,00 V € 200.000,00 N € 457.000,00 N € 349.000,00 N € 134.000,00 N € 436.000,00 V € 227.000,00 N € 67.000,00 V € 650.000,00 V € 1.233.000,00 N € 2.770.000,00 N
Meerjarenraming Per saldo dalen de lasten in de periode 2026-2028 met € 2.374.000,00. Dit betreft geheel de taakvelden in het Sociaal domein. Hieronder zijn de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Sociaal domein - Doorbetaling integratie-uitkering gemeentefonds aan Wedeka - Bijdrage in exploitatietekort Wedeka - Verruimingsmaatregel TDC met ingang van 2026 - Verruimingsmaatregel Welstad - Verrekening tekort centrumgemeente Beschermd wonen - Vergoeding tekort centrumgemeente Huiselijk geweld Totalen taakvelden Sociaal domein meerjarenraming
€ € € € € € €
2.367.000,00 V 124.000,00 V 111.000,00 V 106.000,00 V 241.000,00 N 93.000,00 N 2.374.000,00 V
2027
2028
Mutaties reserves (x € 1.000)
Toevoegingen Onttrekkingen
Rekening 2023 2.304 129
Saldo mutaties
-2.175
Beschrijving
2024
2025
Begroting 2026
6 119
105
105
105
105
113
105
105
105
105
Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves is ten opzichte van de begroting 2024 € 8.000,00 lager. De oorzaken zijn: Taakvelden Sociaal Domein - Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten - Overige ontwikkelingen Totaal mutaties reserves Meerjarenraming Het saldo van de mutaties in de reserves in de periode 2026-2028 blijft gelijk. 28
€ € €
14.000,00 6.000,00 + 8.000,00 -
2. ONTPLOOIING Leren en Ontmoeten Taakvelden Onderwijs en Sport, cultuur en recreatie
Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten We ondersteunen ouders daar waar nodig bij het opgroeien en opvoeden van hun kinderen. We zorgen voor een actieve deelname van ouders en kinderen bij de peuter- en kinderopvang. Kinderen krijgen in onze gemeente de kans om zich in en om school te ontwikkelen. We zetten sterk in op preventie en vroeghulp en het stimuleren van talentontwikkeling. Daarbij accepteren we, binnen gezonde en veilige grenzen, verschillen tussen gezinnen en kinderen. Zowel in het tempo van opgroeien, als in de uitkomst van de talentontwikkeling. Wij willen de betrokkenheid bij de lokale samenleving van onze jeugdige inwoners vergroten. Wij willen een aantrekkelijke woongemeente blijven en behouden onze regiofunctie op het gebied van voorzieningen. Wij streven naar de instandhouding van onze voorzieningen op het gebied van sport, cultuur en recreatie. We stimuleren sport als belangrijke aanjager van gezondheid en ontmoeting. Effecten taakvelden Onderwijs - Alle kinderen hebben een plek in het onderwijs die zo dichtbij thuis als mogelijk is. - Jongeren de mogelijkheid bieden zich te ontwikkelen tot weerbare, zelfstandige, competente en sociale burgers. - Jongeren hebben, zoveel als mogelijk, een startkwalificatie voor de arbeidsmarkt én werk.
Effecten taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Sportstimulering door doelgroepenbenadering en verenigingsondersteuning. - Een breed aanbod van culturele voorzieningen die voor al onze inwoners toegankelijk zijn. - (Duurzame) bescherming en ontwikkeling van cultureel erfgoed. - Bereikbaarheid van recreatieve voorzieningen. - Er is aandacht voor kleinkunst, kunst in de openbare ruimte en podiumkunsten.
29
Nieuw beleid Beleidsontwikkelingen Perspectiefnota 2025-2028 Taakveld
Prioriteit
Algemene doelstelling
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Lokaal onderwijsbeleid
Inzet op vroegsignalering binnen het onderwijs om zo bij te dragen aan de verbinding tussen zorg en onderwijs en erger te voorkomen in een vroeg stadium.
2
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Beheerplan Kunstwerken Instandhouding van culturele kunstwerken.
3
Veteranendag
Het organiseren van een jaarlijks evenement voor de Veteranen in het kader van de zorgplicht uit de Veteranenwet.
1
Theater Geert Teis
Verbeteren van brandveiligheid en luchtkwaliteit balkons.
1
Bibliotheek
Voldoen aan de zorgplicht ten aanzien van het bibliotheekwerk.
1
Media
Ind.*
*zie leeswijzer
Beleidsindicatoren Indicator 1 2 3 4
Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortijdige schoolverlaters (VO + MBO) Niet-sporters
Eenheid
Periode
Gemeente
Nederland
aantal per 1.000 aantal per 1.000
2023 2023
2,4 13
6,3 27
%
2023
2,6
2,4
%
2022
58,3
46,4
Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)
Toelichting 1. Het aantal leerplichtigen en/of kwalificatie plichtige jongeren die niet staan ingeschreven op een school. De periodeaanduiding staat voor schooljaar 2022/2023. 2. Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar gedurende een bepaalde tijd ongeoorloofd afwezig is. De periodeaanduiding staat voor schooljaar 2022/2023. 3. Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 tot 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periode aanduiding staat voor schooljaar 2022/2023. 4. Het percentage bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één per week aan sport doet ten opzichte van de totale bevolking van 19 jaar en ouder.
30
Wat doen wij daarvoor? NIEUW BELEID TAAKVELDEN ONDERWIJS Onderwijsbeleid en leerlingzaken Uitbreiding van de vroegsignalering op scholen ten behoeve van het preventief werken op de scholen. Door in te zetten op vroegsignalering willen wij vroegtijdig hulp kunnen bieden om erger te voorkomen. De scholen zijn de vindplekken van jongeren in onze gemeente. Door in te zetten op jeugdmaatschappelijk werk verbinden wij de leefwereld binnen en buiten de school van onze jongeren. Met de middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs is de kans ontstaan om fors in te zetten op jeugdmaatschappelijk werk binnen de scholen. Door goed te monitoren en eventueel onafhankelijk onderzoek te doen kunnen wij de meerwaarde hiervan in kaart brengen. Als de uitbreiding van het jeugdmaatschappelijk werk op scholen in 2024 en 2025 succesvol blijkt zou dit een structureel karakter moeten krijgen. Door langdurig inzet te plegen binnen alle scholen in de gemeente zorgen wij voor een preventieve aanpak met zorg voor alle jongeren binnen onze gemeente. TAAKVELDEN SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie - In 2023 is een nieuw beheerplan opgesteld voor (culturele) kunstwerken in onze gemeente.
Met het opstellen van het beheerplan is naast de veiligheid van de kunstwerken in beeld gebracht welk onderhoudsbudget nodig is om de kunstwerken in goede staat te brengen. In 2025 geven we uitvoering aan het beheerplan. - Hoewel de Veteranendag in Stadskanaal al decennia wordt gehouden, was hiervoor in de gemeentelijke begroting geen budget opgenomen. Vanwege hun bijzondere status als militair en de verantwoordelijkheden die ze op zich namen, geldt sinds 2014 een zorgplicht die is vastgelegd in de Veteranenwet. Vanaf 2025 wordt het evenement jaarlijks door de gemeente georganiseerd waarbij een uitgebreide viering wordt afgewisseld met een sobere viering. - Bij eventuele calamiteiten in Theater Geert Teis moeten bezoekers veilig uit het theater kunnen komen. De ontvluchtingmogelijkheden worden verbeterd. Media Met ingang van 2025 krijgen alle gemeenten een zorgplicht ten aanzien van het bibliotheekwerk. Gemeenten worden verplicht, in samenwerking met de bibliotheek, een periodiek meerjarenplan voor het bibliotheekwerk op te stellen. Er komen hiervoor structureel extra middelen voor gemeenten beschikbaar. Voor de invoering van de zorgplicht is vanaf 2025 een (landelijk) structureel budget van circa € 54 miljoen beschikbaar. Indicatief wordt gesproken over een bedrag van circa € 3,00 per inwoner en voor kleine gemeenten een minimumbedrag van € 100.000,00.
Nadere informatie volgt te zijner tijd. BESTAAND BELEID Door ontgroening, vergrijzing en de komst van nieuwe Nederlanders verandert de bevolkingssamenstelling van Stadskanaal. Dat heeft onder meer tot gevolg dat mensen andere eisen stellen aan hun woonomgeving en de voorzieningen waarvan zij gebruikmaken. Om een aantrekkelijke woongemeente te blijven en voldoende, kwalitatief goede voorzieningen te behouden zullen wij ons aanbod van voorzieningen zoveel als mogelijk laten aansluiten bij de veranderende wensen van onze inwoners. Via de Regio Deal Oost-Groningen wordt met bewoners en organisaties samengewerkt aan het verbeteren van de brede welvaart. Waaronder het verbeteren van de mentale en fysieke gezondheid door middel van een breed cultuur- en sport aanbod en inzet op een leven lang leren en ontwikkelen. Onder andere in dit programma krijgt dit vorm in diverse projecten.
31
TAAKVELDEN ONDERWIJS Onderwijshuisvesting - Uitvoering geven aan het programma 2025 en het vaststellen van het programmaoverzicht 2026. - Met het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan (IHP) hebben wij de omvang, kwaliteit en investeringsbehoefte van onze schoolgebouwen in kaart gebracht. Het plan brengt de opgave voor (tenminste) zestien jaar in beeld en wordt eens per vier jaar geactualiseerd (2028). Hiervoor is het noodzakelijk om eens per twee jaar de leerlingenprognoses (2026) die als input voor het plan dienen te vernieuwen. - Naar verwachting zal eind 2024 of begin 2025 gestart worden met de realisatie van een nieuwe onderwijsaccommodatie in Stadskanaal voor de basisscholen Maarsborg en Neuteboomschool, inclusief ruimte voor kinderopvang en exclusief een gymzaal. Dit is conform het scenario "meest logisch" zoals door de gemeenteraad in 2019 en 2024 besloten. - Naar verwachting starten we in eind 2024 begin 2025 conform het IHP met het opstellen van een businesscase voor de scholen CBS de Oranje Nassauschool en OBS de Oleander. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Activiteiten Onderwijsbeleid - Vroegsignalering op alle scholen binnen het Primair en Voortgezet Onderwijs in de gemeente door middel van Jeugdmaatschappelijk werk op school. - Door de GGD wordt het vroegtijdig opsporen van spraak-, taal- en ontwikkelingsrisico's voor 0-4-jarigen uitgevoerd.
De risicopeuters vormen de doelgroep van de voorschoolse educatie. Daarnaast draagt de gemeente bij aan de realisatie van ondersteuning en begeleiding van zorgleerlingen. - Het onderwijsachterstandenbeleid (OAB-beleid) is erop gericht om alle kinderen zoveel mogelijk een gelijke start te bieden bij het begin van het basisonderwijs. - De Voorschoolse Educatie-voorzieningen in onze gemeente bieden doelgroeppeuters zestien uur per week educatie. Daarnaast is er voor hun ouders ondersteuning voor het vormgeven van een taalrijkere omgeving thuis. Er wordt structureel ingezet op verbetering van de kwaliteit van de voorschoolse educatie en het bereik van doelgroeppeuters. - In aandachtswijken vinden brede school overleggen plaats tussen scholen en netwerkpartners in de wijk. De coördinatie is belegd bij een buurtwerker van Stichting Welstad. De inzet en activiteiten zijn gericht op optimale ontwikkelingskansen, een gezonde en bewuste leefstijl en veiligheid. - Stimuleren geletterdheid en ondersteuning laaggeletterden door middel van het Taalhuis. Activiteiten Leerlingenzaken - Uitvoering geven aan leerplicht spreekuren. - Monitoring van alle jongeren tot 27 jaar. - Uitvoering geven aan de sluitende aanpak jongeren.
- Doorstroompunt (voormalig Regionaal Meld- en Coördinatiepunt) taken afstemmen op lokale taken om zodoende een sluitende melding, registratie, doorverwijzing en herplaatsing van voortijdig schoolverlaters te realiseren. - Aansluiten bij de Meer aandacht voor ziekgemelde leerlingen (MAZL) aanpak die in schooljaar 2024/2025 van start gaat in Oost-Groningen. Activiteiten Peuteropvang - De peuteropvang voor kostwinnersgezinnen (de zogenaamde éénverdieners) valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Er is een gemeentelijke subsidieregeling voor deze ouders. Ouders betalen een ouderbijdrage die overeenkomt met de kinderopvangtoeslagregeling voor tweeverdieners. De gemeente heeft de uitvoering van de regeling gemandateerd aan geregistreerde kindercentra. - Het kabinet wil dat elk kind goed voorbereid aan het basisonderwijs kan beginnen en wil daarom dat nog meer peuters gebruik maken van de voorschoolse opvang. Gemeenten hebben de taak en middelen gekregen om het gebruik van een voorschoolse voorziening te optimaliseren. Aanbieders van Voorschoolse Educatie geven hieraan specifieke aandacht. 32
TAAKVELDEN SPORT, CULTUUR EN RECREATIE Sportbeleid en activering - We ondersteunen actief initiatieven die bewegen en sporten in de buitenruimte bevorderen, zoals het Beweegpark Stadskanaal. - Ook de komende jaren wordt in samenwerking met Stichting Welstad uitvoering gegeven aan het Lokaal Sportakkoord, waarin ook onderdelen van het Lokaal Preventieakkoord zijn opgenomen. Sportaccommodaties - We zijn in 2022 gestart met een onderzoek naar de gewenste infrastructuur van de binnensport in de plaats Stadskanaal. Dit heeft geleid tot scenario's sport en onderwijs die worden uitgewerkt in een businesscase. Deze zal begin 2025 voor besluitvorming worden voorgelegd. - Om te onderzoeken welke kansen innovatie in sportveldbeheer biedt voor het maaibeheer, is een pilot in gang gezet met robotmaaiers op twee sportvelden. Deze ervaring zal worden meegenomen bij de vernieuwing van de onderhoudscontracten in 2025. - Samen met de sportleraren van het onderwijs wordt de afstemming van nieuw sportmateriaal bij vervanging flexibel gemaakt in plaats van één op één vervanging. Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie - Stichting Kunstenschool Zuid Groningen (SKZG) geeft uitvoering aan lessen op het gebied van muziek, theater, dans en educatie voor kinderen en volwassenen.
Vanaf 1 januari 2024 heeft de SKZG de activiteiten van Stichting Kunstzinnige Vorming Stadskanaal De Pauw overgenomen. De stichting verzorgt nu het aanbod aan kunsteducatie en allerlei workshops voor kinderen en volwassenen. - Professionele en amateurvoorstellingen in het Theater Geert Teis. - Voor het theater Geert Teis wordt een ambitie- en toekomstscenario opgesteld. Daarbij wordt een koppeling gemaakt met de renovatie of vernieuwing van het gemeentehuis zodat eventuele koppelkansen in beeld komen. Musea Subsidiëring van de stichting Streekhistorisch Centrum Stadkanaal (SHC), waarvoor zij educatieprojecten en exposities organiseren. Cultureel erfgoed - Informatievoorziening aan de eigenaren van gemeentelijke en rijksmonumenten. - Initiatieven ondersteunen tot behoud of herbestemming van cultureel erfgoed. - Wij ondersteunen de Stichting Egbert Uniken bij het beheer van het rijksmonument Begraafplaats Uniken en zijn samen met de stichting en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed in gesprek over het opknappen en het onderhoud van de begraafplaats. Media - De bibliotheek heeft een hoofdvestiging in Stadskanaal, servicepunten in Musselkanaal (MFA Lint) en Onstwedde (MFA de Bolster) en een volledig dekkend netwerk van de Bibliotheek-op-school (dBOS).
- Vanuit de provinciale producten-en diensten catalogus afspraken maken over de basisvoorziening (de klassieke uitleenbibliotheek) en aanvullende diensten die passen binnen onze lokale wensen en behoeften. - Uitvoeren en versterken van het Taalhuis in Stadskanaal en ontwikkelen van een Taalpunt in Musselkanaal en Onstwedde in het kader van de aanpak van laaggeletterdheid. - Samenwerking vindt plaats in een Taalnetwerk bestaande uit: Stichting Lezen & Schrijven, Regionaal Opleidingscentrum (ROC) Noorderpoort, Stichting Biblionet, Stichting Welstad en de gemeente Stadskanaal (Trainings- en DiagnoseCentrum). - Provinciaal wordt ingezet op de aanpak laaggeletterdheid. De coördinatie ligt bij de arbeidsmarktregio (gemeente Groningen) voor een gezamenlijke aanpak. - De gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid heeft als doel om de cyclus van laaggeletterdheid te doorbreken binnen het gezin en richt zich daarbij op het ondersteunen van ouders bij het stimuleren van de taalontwikkeling van hun (jonge) kinderen thuis en op het ondersteunen van basisvaardigheden bij ouders zelf. Om dit te realiseren is een goede lokale samenwerking nodig van diverse organisaties. Een goede 33
samenwerking vraagt om een goede aansturing en vanaf 2025 komt deze regierol bij gemeenten te liggen. Dit project is ontwikkeld om gemeenten te helpen bij het nemen van deze regierol. Tijdens het project (20202024) ontwikkelen Stichting Lezen, Stichting Lezen en Schrijven en de KB nationale bibliotheek de Gezinsaanpak Geletterdheid samen met 42 gemeenten. Lokale omroep - Het subsidiëren van de streekomroep RTV1. - RTV1 verzorgt onder andere de uitzendingen van de raadsvergaderingen. - Via verschillende media (speerpunt is het maken van televisie) brengt RTV1 de actualiteiten van de gemeente Stadskanaal onder de aandacht bij onze inwoners. Openbaar groen en (openlucht)recreatie - Het in stand houden van de camperplaats in Musselkanaal. - Het behouden van goede voorzieningen voor de vaarrecreatie. Activiteiten Natuur- Landschapsbescherming - Ondersteuning bieden aan natuur inclusievere landbouw middels de Regio Deal inclusieve landbouw. - Ondersteunen bewonersinitiatieven via de landschapswerkplaats (Toukomst) - Wij participeren in de werkgroep Landschapsconvenant Westerwolde - Onder leiding van de provincie Groningen worden de mogelijkheden van ontwikkeling van de Pagediepzone onderzocht.
34
Wat mag het kosten? (x € 1.000) Beschrijving Lasten Baten Saldo programma
Rekening 2023 11.965 3.919
2024 12.886 3.187
-8.046
-9.699
Taakvelden Onderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Taakvelden Sport, cultuur en recreatie Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht)recreatie
Totaal
2025 12.481 2.777
Begroting 2026 12.293 2.605
2027 12.823 2.605
2028 12.963 2.605
-9.704
-9.688
-10.218
-10.358
Lasten
Baten
Saldo
2.272 2.885 5.157
8 1.444 1.452
-2.264 -1.441 -3.705
168 2.545 3.444 121 24 850 173 7.324 12.481
6 55 1.325
-168 -2.332 -2.398 -116 -24 -844 -118 -5.999
2.777
-9.704
213 1.046 5
Toelichting Het nadelig saldo op dit programma is ten opzichte van de begroting 2024 gestegen met € 5.000,00. Dit betreft een voordeel van € 158.000,00 voor de taakvelden Onderwijs (inclusief nieuw beleid) en een nadeel van € 163.000,00 voor de taakvelden Sport, cultuur en recreatie (inclusief nieuw beleid). Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Nieuw beleid Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Beheerplan kunstwerken - Veteranendag - Verbeteren brandveiligheid Theater Geert Teis - Lasten verbeteren luchtkwaliteit balkons Theater Geert Teis Totaal taakvelden Sport, cultuur en recreatie
€ € € € €
18.000,00 N 6.000,00 N 450.000,00 N 15.000,00 N 489.000,00 N
€ € €
202.000,00 V 44.000,00 N 158.000,00 V
€ €
220.000,00 V 54.000,00 V
Bestaand beleid Taakvelden Onderwijs - Incidentele budgetten 2024 onderwijshuisvesting - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Onderwijs Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Incidentele bijdrage 2024 bibliotheekvoorzieningen - Incidenteel budget 2024 beheerplan kunstwerken 35
- Incidentele bijdrage en budget 2024 cultureel erfgoed - Incidentele budgetten 2024 sportaccommodaties - Exploitatielasten sportaccommodaties - Incidentele budgetten 2024 Theater Geert Teis - Exploitatielasten Theater Geert Teis - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Sport, cultuur en recreatie
€ € € € € € €
133.000,00 V 41.000,00 N 105.000,00 N 193.000,00 V 26.000,00 N 102.000,00 N 326.000,00 V
Meerjarenraming Per saldo stijgen de lasten in de periode 2026-2028 met € 653.000,00. Dit betreft een nadeel van € 793.000,00 voor de taakvelden onderwijs en een voordeel van € 140.000,00 voor de taakvelden Sport, cultuur en recreatie. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Onderwijs - Incidentele voorbereidingskosten IHP Onderwijshuisvesting - Lasten investeringen IHP Onderwijshuisvesting - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Onderwijs meerjarenraming
€ € € €
200.000,00 V 990.000,00 N 3.000,00 N 793.000,00 N
Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Lasten investeringen binnensportaccommodaties - Lasten investeringen sportvelden 2026-2027 - Incidenteel budget verbeteren brandveiligheid Theater Geert Teis - Lasten verbeteren luchtkwaliteit balkons Theater Geert Teis - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Sport, cultuur en recreatie meerjarenraming
€ € € € € €
224.000,00 N 120.000,00 N 450.000,00 V 24.000,00 N 58.000,00 V 140.000,00 V
Mutaties Reserves (x € 1.000)
Toevoegingen Onttrekkingen
546
624
Begroting 2026 3 3 505 505
Saldo mutaties
546
624
502
Beschrijving
Rekening 2023
2024
2025
2027
502
2028
3 501
3 495
498
492
Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves is ten opzichte van de begroting 2024 € 122.000,00 lager. De oorzaken zijn: Taakvelden Onderwijs - Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten
€
6.000,00 -
Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Reserve Bijdragen in kosten activa, dekking kapitaallasten - Reserve Sportvelden, egalisatie kapitaallasten - Egalisatiereserve Theater Geert Teis, egalisatie kapitaallasten - Reserve Monumenten, incidentele bijdrage 2024 cultureel erfgoed
€ € € €
33.000,00 3.000,00 13.000,00 67.000,00 -
Totaal mutaties reserves
€
122.000,00 -
36
Meerjarenraming Het saldo van de mutaties in de reserves daalt in de periode 2026-2028 met € 10.000,00. De oorzaak is: Taakvelden Sport, cultuur en recreatie - Egalisatiereserve Theater Geert Teis, egalisatie kapitaallasten Totaal mutaties reserves meerjarenraming
37
€ €
10.000,00 10.000,00 -
3. LEEFBAARHEID Wonen en Bereikbaarheid Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat, Volksgezondheid en milieu en Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten Wij bieden onze inwoners en ondernemers een hoogwaardige woon-, werk- en leefomgeving. Effecten taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat Wij willen dat iedereen in onze gemeente en de provincie veilig deel kan nemen aan het verkeer. Wij hebben samen met de verkeersveiligheidspartners in Groningen (gemeenten en de provincie Groningen) een breed verkeerseducatieprogramma en een gezamenlijk plan van aanpak om de verkeersveiligheid te bevorderen. Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu Bij de ontwikkeling van het landelijk en stedelijk gebied is duurzaamheid een leidend principe, onder andere door vermindering van afvalstoffen en CO2-emissie en gebruik van fossiele energie. Effecten taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Wij hebben een woningvoorraad die kwalitatief en kwantitatief aansluit bij de wensen van onze inwoners. Met ons bestemmingsplan met verbrede reikwijdte hebben wij onze planologische basis op orde.
Nieuw beleid Beleidsontwikkelingen Perspectiefnota 2025-2028 Taakveld
Prioriteit
Algemene doelstelling
Verkeer en vervoer
Wegdek Mussel-A-kanaal OZ
Aanpassing ten behoeve van gepland zwaar transport.
1
Uitvoeringsprogramma Wegen 2025-2028
Voldoen aan beoogd onderhoudsniveau.
1
Fietsveiligheid Krommewijk
Onderzoeken hoe de fietsveiligheid verbeterd kan worden om aan te sluiten bij de norm van een hoofdfietsverbinding.
1
Economische havens Baggeren watergangen en waterwegen Vervanging beschoeiingen
Voldoen aan beoogd onderhoudsniveau.
1
Voldoen aan beoogd onderhoudsniveau.
1
Riolering
Maatregelen klimaatadaptie
Lokale adaptiestrategie.
1
Afval
Vervanging ondergrondse afvalcontainers
Continuïteit in afvalinzameling.
1
*zie leeswijzer
38
Ind.*
Beleidsindicatoren
1 2 3
4 5 6 7
Indicator Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit WOZ-waarde woningen
Eenheid kg per inw. % duizend euro
aantal per 1.000 %
Periode 2022 2022 2020 2021 2022 2023 2024 2023 2024
Gemeente 134 139,7 175 187 207 242 264 0,1 83,3
Nederland 148 41,3 271 290 317 368 379 9,1 70,4
Nieuwbouw woningen Demografische druk Woonlasten éénpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden
euro
2024
840
geen data
euro
2024
897
geen data
Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)
Toelichting 1. Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval per inwoner (kg). 2. Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. 3. De gemiddelde WOZ-waarde van woningen. 4. Het aantal nieuwgebouwde woningen per 1.000 woningen. 5. De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. 6. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan gemeentelijke woonlasten. 7. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan gemeentelijke woonlasten.
39
Wat doen wij daarvoor? NIEUW BELEID TAAKVELDEN VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Verkeer en vervoer - Het wegdek Mussel-A-Kanaal OZ wordt verstevigd ter voorbereiding van zwaar transport van trafo's naar het nieuw te bouwen hoogspanningsstation bij Ter Apelkanaal, waarbij de kosten worden doorberekend aan de ontwikkelaar. - Uitvoeringsprogramma wegen: • in combinatie met de aanpak van de riolering wordt in een gedeelte van de Frans Nanningstraat en de Hanne Bruininghstraat de buitenruimte (straatwerk en groenvoorziening) aangepakt; • wij zullen in 2025 de beoogde fietsersoversteken op de Navolaan-Dargveen en Navolaan-Grauwveen uit laten voeren. Om kosten te besparen wordt gelijktijdig groot onderhoud aan de asfaltverharding van de rijbaan Navolaan uitgevoerd. - Wij zullen in 2025 een onderzoek opzetten en uitvoeren om de fietsveiligheid op de Krommewijk in kaart te brengen. Als onderdeel van dit onderzoek zal ook in kaart gebracht worden welke infrastructurele aanpassingen noodzakelijk zijn om de wegindeling van de Krommewijk aan te laten sluiten bij de ideale wegindeling die passend is bij een provinciaal hoofdfietsnetwerk. Economische havens en waterwegen - In 2025 wordt gestart met de voorbereidingen voor het uitvoeren van baggerwerkzaamheden in de periode 2026-2028. - Na een aanbesteding in 2024 wordt in 2025 het vervolg van de vervanging van beschoeiingen uitgerold.
Daarbij wordt samengewerkt met het Waterschap om waar mogelijk natuurlijke oevers te realiseren. TAAKVELDEN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Riolering In 2025 blijven wij aandacht besteden aan activiteiten/taken/projecten die een relatie hebben met klimaatadaptatie. Dit doen wij op basis van de uitkomsten van de risicodialogen, de uitkomsten van de stresstest, de RAS (Regionale Adaptatie Strategie Groningen en Noord-Drenthe), de Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie en het Werkplan 2024-2025 Klimaatadaptatie werkregio Groningen/NoordDrenthe. Eind 2024/begin 2025 worden de uitkomsten van de, met alle betrokken partijen gevoerde, risicodialogen in onze gemeente uitgewerkt in een lokale (gemeentelijke) adaptatiestrategie. BESTAAND BELEID Wij willen als gemeente betrokken zijn, en blijven, bij wat er speelt bij onze inwoners en binnen onze gemeente. Daarom is het erg belangrijk dat wij inwoners actief betrekken bij nieuw beleid. Binnen de woonomgeving is dit essentieel. Wij werken vanuit de gedachte dat mensen zich meer verantwoordelijk voelen voor hun woonomgeving als zij betrokken zijn bij de inrichting en het beheer ervan. De bevolkingssamenstelling van onze gemeente, en onze regio, verandert. Gezien de huidige ontwikkelingen op de woningmarkt betekent dit dat er gebouwd wordt en gaat worden in onze gemeente.
Er is een vraag naar meer woningen in het hele land, en dus ook in onze gemeente. Wij spelen met ons woningaanbod in op beide ontwikkelingen. Dit doen wij aan de hand van een aantal beleidsstukken (de Woonvisie, de Regionale woondeal en de prestatieafspraken) en in samenwerking met de woningcorporaties, huurdersverenigingen, andere gemeenten in Oost-Groningen, de Provincie en het Rijk. Bij al onze keuzes staan kwaliteit, variatie en leefbaarheid voorop. Ons milieubeleid staat in het teken van de zorg voor een schone, gezonde leefomgeving. Wij willen onze inwoners bewust maken van hun invloed op een gezonde leefomgeving en hun houding en gedrag ten aanzien van milieu en duurzaamheid beïnvloeden. Daarnaast maken duurzaamheid en de zorg voor het milieuonderdeel 40
uit van allerlei andere beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, volkshuisvesting, maatschappelijk vastgoed, openbare verlichting en afval. TAAKVELDEN VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT Verkeer en vervoer Activiteiten wegen - Voor het onderhoud van de wegen worden de kwaliteitsnormen goed/voldoende en matig gehanteerd op basis van de CROW-methodiek genaamd Globale Visuele Inspectie. Het onderhoud van wegen met een verkeersfunctie wordt uitgevoerd op basis van het beleidsthema Duurzaamheid. Dat betekent dat er preventief groot onderhoud wordt uitgevoerd. Wegen met een erftoegangsfunctie (verblijfsgebieden) worden uitgevoerd op basis van beleidsthema Veiligheid. Dat betekent dat er curatief onderhoud plaatsvindt. - Uitvoering van diverse educatieve en voorlichtingsacties ter bevordering van de verkeersveiligheid. - Continuering van de uitrol van elektrische oplaadpalen op strategische locaties en op basis van particuliere aanvragen. - Overleg met het OV Bureau over het afstemmen van de jaarlijks op te stellen dienstregeling openbaar vervoer. Activiteiten wijkbeheer - Het onderhoud aan de openbare ruimte in de centrumgebieden Stadskanaal en Musselkanaal wordt voor 60% van het areaal uitgevoerd op A-niveau (Accent) en voor 40% op B-niveau (Basis).
- Het onderhoud aan de openbare ruimte in de woonwijken wordt voor 60% van het areaal op B-niveau (Basis) uitgevoerd en voor 40% op C-niveau (Bescheiden). - Vernieuwen van de wijkcontracten per eerste kwartaal 2026. - Monitoren van de verbeterslag Fixi. - Verder uitrollen van Storymaps groen met onder andere de maaikaart en de verschillende participatie- en beheerinitiatieven. - Binnen de gemeente is een aantal ongewenste en schadelijke florasoorten aanwezig. Op basis van beheerplan wordt het bestrijden of beheersen van ongewenste soorten aangepakt. - Het nieuwe beheerpakket voor de openbare ruimte biedt meer kansen om inspecties en wijzigingen in arealen direct in het veld te muteren. - Verder optimaliseren van het beheer van de dierenweides. Havens en waterwegen - Op basis van ervaringen in 2024 wordt het beheer van Spoordok door het Dorpsbedrijf Levendig Musselkanaal gecontinueerd. - Met Wedeka wordt ten aanzien van de brug- en sluisbediening voor seizoen 2025 gekeken of wijzigingen nodig zijn om de bezetting goed te kunnen waarborgen. TAAKVELDEN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Riolering - In 2025 worden voorbereidingen getroffen voor een nieuw Water- en rioleringsplan (WRP). Het huidige plan loopt tot en met 2025. - Uitvoering van projecten uit het Water- en rioleringsplan 2021-2025.
- Uitvoering van resterende projecten/maatregelen uit het Basisrioleringsplan kernen Stadskanaal en Musselkanaal. - Uitvoering van vervanging/renovatieprojecten riolering en Individueel Behandeling van Afvalwater (IBA’s). - Uitvoering van ombouw 2G naar 4G modems ten behoeve van telecommunicatie gemalen. - Uitvoering van projecten/maatregelen uit het Basisrioleringsplan (BRP) van de dorpen Onstwedde, Alteveer, Mussel en Vledderveen. Een aantal projecten uit het BRP heeft raakvlakken met het thema klimaatadaptatie. - Uitvoering van het bestek rioolreiniging en inspectie 2022-2026. - Uitvoering van het bestek reiniging lijngoten en straatkolken 2022-2026. 41
-
Uitvoering taken in het kader van de grondwaterzorgplicht. Het gaat hierbij onder andere over de Basis Registratie Ondergrond (BRO) en optimalisatie van het grondwatermeetnet. De samenwerkingsovereenkomst Waterketen eindigt op 31 december 2024. Er is gewerkt aan een nieuwe overeenkomst die per 1 januari 2025, al dan niet met terugwerkende kracht, zal ingaan.
Afval - In januari 2025 zal de nieuwe inzamelaar van het huisvuil gaan inzamelen in onze gemeente. Na bijna twintig jaar is er sprake van een inzamelaar die voor het eerst in onze gemeente en regio werkzaam zal zijn. - Ook in 2025 blijven wij ons inzetten om de VANG-doelstellingen (Van Afval Naar Grondstof) te halen, met dien verstande dat het accent meer zal liggen op de "nieuwe" Europese scheidingsdoelstelling. De basis hiervoor blijft het vastgestelde VANG maatregelenplan 2022-2025. De speerpunten blijven het afvalbrengstation, het blijven inzetten op betere scheiding van de afvalstromen, communicatie/ voorlichting over afval en afvalpreventie en leren van gemeenten die de VANG-doelstellingen al wel hebben gehaald. Milieubeheer - Adviseren over bodem(onderzoeken), begeleiden van saneringstrajecten. - Beoordelen akoestische onderzoeken, adviseren over geluidszonering en geluid bedrijven. - Begeleiden sanering wegverkeerslawaai. - Behandelen van asbestmeldingen. Activiteiten duurzaamheid - In 2025 wordt uitvoering gegeven aan verschillende activiteiten die zijn opgenomen in de Nota Duurzaamheid 2024-2028. Dit doen wij om te werken aan de doelstellingen voor duurzaamheid: • 100% energieneutraal in 2050 (60% energieneutraliteit in 2035); • 55% CO2 reductie in 2030 ten opzichte van 1990.
In 2022 was onze gemeente voor 34,7% energieneutraal, de tussentijdse doelstelling van 28% energieneutraliteit in 2022 is daarmee gehaald. In 2021 was de CO2-reductie 52,4% ten opzichte van 1990, recentere cijfers zijn nog niet beschikbaar. Over de behaalde resultaten en uitgevoerde activiteiten in 2024 wordt gerapporteerd. - Als uitvoering van het Klimaatakkoord wordt in 2025 een voortgangsrapportage van de Regionale Energiestrategie Groningen (RES) opgeleverd. In regionaal verband werken wij samen aan nieuwe onderzoeken en monitoren wij de voortgang van de hernieuwbare elektriciteitsproductie in de regio. De uitbreiding van het elektriciteitsnet in de provincie wordt geprioriteerd binnen het provinciaal meerjarenprogramma infrastructuur energie en klimaat (provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK)). - De isolatieaanpak vanuit maatregel 29 van Nij Begun wordt in 2025 gestart. Wij combineren dit met de uitvoering van de Warmtevisie Stadskanaal. Bewoners worden ondersteund om een plan voor het verduurzamen van de woning te maken, met de nadruk op isolatie en ventilatie. Voor het stimuleren van verduurzaming zetten wij verschillende subsidies en de duurzaamheidslening in.
- Om te voldoen aan de wettelijke bescherming van beschermde diersoorten bij het isoleren van woningen wordt samen met de provincie Groningen een soortenmanagementplan opgesteld en aangevraagd. Op deze manier worden bewoners en bedrijven ontzorgd omdat geen individuele ecologische onderzoeken meer noodzakelijk zijn.
Begraafplaatsen en crematoria - In 2025 wordt evenals in 2023 en 2024 nog verder gewerkt aan de digitalisering en actualisatie van de begraafplaatsen en begraafplaatsadministratie. - Op basis van de beleidsregels verwaarlozing graven wordt de kwaliteit van de begraafplaatsen verbeterd. - De huidige onderhoudsafspraken voor de wijkcontracten (waarin het onderhoud van de begraafplaatsen is ondergebracht) dienen eind 2025 vernieuwd te zijn.
42
TAAKVELDEN VOLKSHUISVESTING, LEEFOMGEVING EN STEDELIJKE VERNIEUWING Ruimte en leefomgeving - In 2025 werken we volledig onder de Omgevingswet. Ons Chw-plan (Omgevingsplan 1.0) is onherroepelijk en vormt de basis voor onze vergunningen. Tot 2032 hebben we de tijd om het Omgevingsplan 2.0 op te stellen, dat volledig voldoet aan de eisen die de Omgevingswet stelt. Met een mooie basis van het Omgevingsplan 1.0 en onze in 2025 vast te stellen Omgevingsvisie gaan wij voor het definitieve Omgevingsplan in 2025 de eerste stappen nemen. Omdat alles nieuw is hebben we daarvoor opleidingen nodig, blijven wij actief in diverse platforms waarin samengewerkt wordt met andere gemeenten over de omgevingswet en vertalen wij de regels die door de komst van de Omgevingswet zijn overgaan van Rijk en provincie naar de gemeente in voor ons bruikbare regels. Om deze ook voor bewoners begrijpelijk te maken, is een uitgangspunt dat deze regels zoveel mogelijk toepasbaar zijn. - We verwachten in 2025 ook separate kleinere bestemmingsplannen te moeten maken voor gemeentelijke project gerelateerde ontwikkelingen. We maken ook een eerste herziening van het omgevingsplan 1.0 vanwege administratieve verbeterpunten. Grondexploitatie - Voor meerdere woningbouwlocaties biedt de gemeente in 2025 conform de vastgestelde grondexploitaties kavels ter verkoop aan.
Voor de realisatie van onze woningbouwopgave worden de nodige stappen gezet zoals aankoop van grond, het vestigen van voorkeursrechten en worden er onderhandelingen gestart met eigenaren van panden of gronden. - Het grondbeleid wordt in 2025 geactualiseerd. Wonen en bouwen Activiteiten beleid Wonen - De werkzaamheden vanuit de menukaart van het Regionaal Woon- en Leefbaarheidsplan (RWLP) gaan ook in 2025 door. Een deel van de keuzegerechten is ondergebracht in de Regio Deal Oost-Groningen 1 en wordt via de Regio Deal verder uitgevoerd. Daarnaast wordt een deel uitgevoerd via het verkregen Volkshuisvestingsfonds en Regio Deal 2.0. De Regio Deal 1.0 komt in 2025 tot een afronding. - In 2025 ronden we de gebiedsgerichte aanpak Maarsveld vanuit de Regio Deal Oost-Groningen 1.0 af. - In 2025 ronden we, met de realisatie van de 8 woningen aan het Eilert Lubbersplein te Musselkanaal, de integrale gebiedsontwikkeling Musselkanaal af. - In het kader van de Regio deal 2.0 en het VHF (Volkshuisvestingsfonds) wordt in 2025 een uitvoeringsplan ontwikkeld en gestart met de uitvoering.
Het uitvoeringsplan bestaat uit: o de continuering van rotte kiezenaanpak (ook in relatie tot ondermijning), o de continuering en verdere uitrol van de gebiedsgerichte aanpak o een aanpak op inponden o er wordt een onderhoudsaanpak ontwikkeld voor een deel van de particuliere woningvoorraad o wordt in het kader van de vergrijzing ingezet op het aanpassen van een deel van de woningvoorraad. Bij de aanpak wordt aansluiting gezocht op de ontwikkelingen in het kader van Maatregel 29 van Nij Begun. - In het kader van het RWLP stellen we, samen met de regiogemeenten, de regionale woningmarktmonitor Oost-Groningen op. De resultaten hiervan worden in 2025 gepubliceerd. Actueel onderwerp is het in 2018 overeengekomen Regionaal Prestatiekader op basis waarvan we in 2020 onze woonvisie hebben vastgesteld. In 2025 geven we uitvoering aan de actualisatie van het regionale prestatiekader en actualiseren we de woonvisie voor de gemeente Stadskanaal. Ook zullen we in 2025 de integrale regionale en lokale woonzorgvisie en uitvoeringsprogramma vaststellen. - Naar aanleiding van het woonbeleid worden in 2025 de volgende activiteiten uitgevoerd: • Geven we invulling aan de woontitels welke vrij zijn gekomen uit het "deprogrammeren bestemmingsplancapaciteit wonen"; o In de afgelopen jaren is intensief gewerkt aan planvorming en voorbereiding van diverse locaties.
In 2025 zal daarbij naar verwachting het omgevingsplan vastgesteld kunnen worden voor het voormalig LTS-park te Musselkanaal en de Frankrijklaan in Stadskanaal. Met deze eigen ontwikkeling wordt de bouw van circa 50 woningen mogelijk gemaakt. Daarnaast zijn wij in 43
• • • • • •
overleg met diverse private investeerders, ontwikkelaars en de woningstichting. Wij verwachten hierin de verdere basis te leggen voor nog eens 70 tot 150 woningen voor de daaropvolgende jaren. Eveneens zal naar verwachting in 2026 het project van de voormalig Gabriël Dam school worden opgeleverd (39 woningen) en kan met de bouw aan de Prins Hendriklaan/Wilhelminalaan (9 woningen), Utrechtselaan (2 woningen) en onder andere Hoofdstraat 10 (22 woningen) worden gestart. Daarbovenop komen nog de kleinschaligere private initiatieven. in aansluiting op de woonvisie werken we mee aan nieuwe ontwikkelingen vanuit de markt daar waar de woningbouw past binnen de uitgangspunten van de woonvisie; verstrekken van startersleningen en de blijversleningen; uitvoeren van de prestatieafspraken 2025 en de meerjarige kaderafspraken 2024-2028; aanhaken bij ontwikkelingen op de woningmarkt zoals de nationale woon- en bouwagenda en ontwikkelingen op het gebied van verduurzaming en wonen en zorg; doorgaan met de aanpak van leegstand en verpaupering in het kader van de Regio deal 2.0 en het Volkshuisvestingsfonds; werken we regionaal aan een woonwagenbeleid, dit stellen we in 2025 vast.
Activiteiten Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) Gegevensbeheer, kwaliteitscontrole, gegevensvalidatie en registratie van mutaties inzake adres- en gebouwgegevens. Activiteiten Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) - Advisering over bouw en sloop bij vooroverleggen (concept-verzoeken). - Vergunningverlening bouw en sloop conform wet- en regelgeving (Omgevingswet, monumentenwetgeving, welstand, Omgevingsplan). - Toezicht houden op nieuwbouw, bestaande bouw en voldoen aan Ruimtelijke Ordening (het Omgevingsplan) en waar nodig handhaven. - Vergunningverlening inzake de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten. - Deelname aan VTH Platform.
44
Wat mag het kosten? (x € 1.000)
Lasten Baten
Rekening 2023 20.591 8.091
2024 27.367 13.178
Saldo programma
-12.500
-14.189
Beschrijving
2025 23.750 10.084
Begroting 2026 22.699 9.189
2027 22.950 9.176
2028 23.234 9.203
-13.666
-13.510
-13.774
-14.031
Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat Verkeer en vervoer Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer Taakvelden Volksgezondheid en milieu Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen
Totaal
Lasten
Baten
Saldo
10.707 10 676 33 11.426
621 3 34 658
-10.086 -7 -642 -33 -10.768
2.635 3.232 2.055 594 8.517
3.254 4.189 626 250 8.319
618 957 -1.429 -344 -198
689 336 2.783 3.808
654 453 1.107
-689 318 -2.330 -2.701
23.750
10.084
-13.666
Toelichting Het nadelig saldo op dit programma is ten opzichte van de begroting 2024 gedaald met € 523.000,00. Dit betreft een nadeel van € 1.149.000,00 voor de taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat (inclusief nieuw beleid), een voordeel van € 534.000,00 voor de taakvelden Volksgezondheid en Milieu en een voordeel van € 1.138.000,00 voor de taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Nieuw beleid Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat - Aanpassing wegdek Mussel-A-Kanaal OZ - Bijdrage aanpassing wegdek Mussel-A-Kanaal OZ - Uitvoeringsprogramma wegen 2025-2028 - Lasten investeringen uitvoeringsprogramma wegen 2025-2028 - Onderhoud watergangen - Onderzoek fietsveiligheid Krommewijk Totaal taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat
45
€ € € € € € €
345.000,00 N 345.000,00 V 733.000,00 N 9.000,00 N 50.000,00 N 10.000,00 N 802.000,00 N
Bestaand beleid Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat - Onderhoudsbudget wegen en wijkbeheer - Incidenteel budget 2024 vervanging Drouwenermondsebrug - Lasten vervanging Drouwenermondsebrug en beschoeiingen 2024 - Exploitatielasten openbare verlichting - Overige ontwikkelingen Totaal Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat
€ € € € € €
205.000,00 N 300.000,00 V 171.000,00 N 30.000,00 N 241.000,00 N 347.000,00 N
Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Incidenteel budget 2024 basisrioleringsplan OAMV - Exploitatielasten riolering - Opbrengsten Rioolheffing - Incidentele budgetten 2024 afval - Exploitatielasten afval - Opbrengst Afvalstoffenheffing - Incidenteel budget 2024 maatregelen klimaatakkoord - Overige ontwikkelingen Totaal Taakvelden Volksgezondheid en milieu
€ € € € € € € € €
104.000,00 V 114.000,00 N 176.000,00 V 120.000,00 V 346.000,00 N 396.000,00 V 233.000,00 V 35.000,00 N 534.000,00 V
Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing - Incidentele budgetten 2024 invoering omgevingswet - Incidentele budgetten 2024 Wonen en bouwen - Incidenteel winstneming grondexploitatie - Overige ontwikkelingen Totaal Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
€ € € € €
388.000,00 V 1.140.000,00 V 318.000,00 V 708.000,00 N 1.138.000,00 V
Meerjarenraming Per saldo stijgen de lasten in de periode 2026-2028 met € 365.000,00. Dit betreft een nadeel van € 62.000,00 voor de taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat, een voordeel van € 40.000,00 voor de taakvelden Volksgezondheid en milieu en een nadeel van € 343.000,00 voor de taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing. Hieronder zijn per taakveld de belangrijkste ontwikkelingen genoemd. Taakvelden Verkeer, vervoer en waterstaat - Budgetten uitvoeringsprogramma wegen 2025-2028 - Lasten investeringen uitvoeringsprogramma wegen 2025-2028 - Lasten investeringen bruggen en beschoeiingen 2026-2028 - Lasten investeringen openbare verlichting 2026-2028 - Lasten investeringen Gemeentelijk Verkeer- en vervoerplan (GVVP) - Onderhoud watergangen - Onderzoek fietsveiligheid Krommewijk - Lasten ambitie Spoorwegverbinding Veendam-Stadskanaal - Overige ontwikkelingen Totaal taakvelden Verkeer vervoer en waterstaat meerjarenraming
€ € € € € € € € € €
733.000,00 V 343.000,00 N 150.000,00 N 37.000,00 N 71.000,00 N 150.000,00 N 10.000,00 V 80.000,00 N 26.000,00 V 62.000,00 N
Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Incidenteel budget bodemsanering Totaal taakvelden Volksgezondheid en milieu meerjarenraming
€ €
40.000,00 V 40.000,00 V
€ € €
25.000,00 N 318.000,00 N 343.000,00 N
Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing - Incidenteel budget wijkscans - Incidenteel winstneming grondexploitatie Totaal taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing meerjarenraming 46
Reserves (x € 1.000)
Toevoegingen Onttrekkingen
Rekening 2023 259 766
2024 865 2.195
2025 386 498
Saldo mutaties
507
1.330
112
Beschrijving
Begroting 2026
2027
2028
430
430
430
430
430
430
Toelichting Het saldo van de mutaties in de reserves is ten opzichte van de begroting 2024 € 1.218.000,00 lager. De oorzaken zijn: Taakvelden Volksgezondheid en milieu - Reserve Afvalstoffenheffing, incidentele budgetten 2024 - Reserve Riolering, incidenteel budget 2024 - Overige ontwikkelingen
€ € €
120.000,00 104.000,00 19.000,00 -
Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing - Reserve Strategische opgaven, incidentele budgetten Wonen en bouwen - Reserve grondexploitatie, incidentele winstneming - Overige ontwikkelingen Totaal mutaties reserves
€ € € €
654.000,00 318.000,00 3.000,00 1.218.000,00 -
Meerjarenraming Het saldo van de mutaties in de reserves stijgt in de periode 2026-2028 met € 318.000,00. De oorzaak is: Taakvelden Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing - Reserve grondexploitatie, incidentele winstneming Totaal mutaties reserves meerjarenraming
47
€ €
318.000,00 + 318.000.00 +
4. DIENSTVERLENING Besturen en Beschermen Taakvelden Bestuur en ondersteuning, Veiligheid en Volksgezondheid en milieu Wat willen wij bereiken? Maatschappelijke effecten Effecten taakvelden Bestuur en ondersteuning - Een open, toegankelijk en transparant bestuur. - Versterking van de lokale democratie. - Het verbeteren en uitbreiden van de digitale bereikbaarheid van de gemeente. - Optimale dienstverlening blijven bieden aan onze inwoners, bedrijven en instellingen. - Verkiezingen organiseren die goed en veilig toegankelijk zijn voor onze kiezers. Effecten taakvelden Veiligheid - Een Stadskanaal waar het veilig wonen en werken is. - Veiligheid van inwoners wordt bevorderd door het stellen van duidelijke regels die consequent worden gehandhaafd. - Het toepassen van het coffeeshopbeleid. - Aandacht voor bestrijding van jeugdcriminaliteit in samenwerking met politie, Actiecentrum Veiligheid en Zorg, reclassering, Verslavingszorg Noord Nederland (VNN), andere partners en burgers. - Ondermijning binnen de gemeente wordt door een lokale en regionale aanpak bestreden. Effecten taakvelden Volksgezondheid en milieu - Het realiseren van een gezonde leefomgeving. - Preventie jeugdgezondheidszorg. - Beschikbaarheid van bereikbare en toereikende zorg - Terugdringen van gezondheidsverschillen. - Door samenwerking in de regio een dekkend zorglandschap creëren.
- Meer gezonde jaren voor onze inwoners: zij voelen zich gezond, zijn veerkrachtig en hebben het vermogen zich aan te passen en de eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.
Nieuw beleid Beleidsontwikkelingen Perspectiefnota 2025-2028 Taakveld
Prioriteit
Algemene doelstelling
Bestuur
Griffie op sterkte
Toekomstbestendige griffie.
Openbare orde en veiligheid
Aanpak ondermijning
Ondermijning binnen de gemeente bestrijden 1/3 door een lokale aanpak.
Volksgezondheid
Huisvesting GGD
De GGD Groningen voorzien van nieuwe huisvesting.
*zie leeswijzer
48
Ind.* 3
1
Beleidsindicatoren
1 2 3 4 5
Indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstal Diefstal uit woning Geweldsmisdrijven Vernieling en beschadiging
Eenheid aantal per 10.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000 aantal per 1.000
Periode 2023 2023 2023 2023 2023
Gemeente 5 2,3 1,2 3,4 4,8
Bron: Waarstaatjegemeente.nl (Besluit Begroting en Verantwoording)
Toelichting 1. Het aantal verwijzingen naar Halt per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. 2. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. 3. Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners 4. Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. 5. Het aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners.
49
Nederland 9 2,5 1,3 4,3 5,8
Wat doen wij daarvoor? NIEUW BELEID TAAKVELDEN BESTUUR EN ONDERSTEUNING Bestuur Met de uitbreiding van de Griffie wordt ingezet op uitvoering van het in 2023 door de raad vastgestelde actieprogramma Versterken Lokale Democratie. TAAKVELDEN VEILIGHEID Openbare orde en veiligheid De gemeente draagt de verantwoordelijkheid om een veilige en integere samenleving te waarborgen, waarbij het voorkomen van misbruik van wet- en regelgeving een specifieke verantwoordelijkheid is. In de nota 'Knoalster aanpak ondermijning 2024-2029' vier ambitieuze doelstellingen geformuleerd. Deze doelstellingen richten zich op het verbeteren van de informatiepositie, het vergroten van weerbaarheid, het intensiveren van de lokale en regionale aanpak en het verminderen van georganiseerde criminaliteit met diverse instrumenten. TAAKVELDEN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Volksgezondheid Voor de GGD Groningen moet nieuwe huisvesting worden gezocht. De zoektocht loopt vanaf 2024 en zal mogelijk in 2025 leiden tot hogere lasten. Omdat het een gemeenschappelijke regeling betreft vindt hierover separaat in alle gemeenteraden in 2025 besluitvorming plaats. BESTAAND BELEID TAAKVELDEN BESTUUR EN ONDERSTEUNING Bestuur We zetten ons dagelijks in voor een gemeente waar het goed wonen, werken en recreëren is. Ondernemers, maatschappelijke partners, verenigingsleven: we werken samen aan een Stadskanaal voor de toekomst.