Samenvattend verslag raadsvergadering 29 juni 2023, met voortzetting op 5 juli 2023

Programma 4 is naar onze mening ook mager. Ekkersrijt wordt geroemd maar wat gaan we nu doen aan de tweede aansluiting? Daarmee kan dan ook het oostelijk deel van Ekkersrijt

-16-

floreren en nog meer werkgelegenheid genereren voor onze inwoners. Natuurlijk moet de gemeente Eindhoven meewerken, maar door de ook voor hen belangrijke huizen op de Eindhovense weg te realiseren, dienen we ook hun doel. De middenstand in Son en Breugel lijkt op dit moment behoorlijk te draaien. Actief beleid om dit in de gaten te houden en zelfs te verbeteren zien we niet. We zien graag een actieve houding van het college naar deze ondernemers. Kan dat wethouder? Samenvattend komen we tot de conclusie dat het college moeite heeft om het voorgenomen beleid te implementeren. Het enige programma waar extra aandacht voor is, is de eigen organisatie. We denken dat dit een focus is die niet past bij wat onze inwoners verwachten. Daarom zien we graag meer activiteit en beleid in de fysieke leefomgeving en in de economische en ruimtelijke ontwikkeling. De vraag aan het college is, hoe de door het bestuur programma gecreëerde verwachtingen wel kunnen worden geïmplementeerd.” Algemene beschouwingen fractie CDA (Mireille Bonnier) “Voorzitter, Allereerst willen we het college en de betrokken ambtenaren bedanken voor de voorliggende stukken die wederom duidelijk opgesteld zijn. Ook de leden van de raad willen we bedanken, want het afgelopen jaar heeft laten zien dat we ondanks onze verschillen, op inhoud met elkaar debatteren. En ook op inhoud besluiten nemen.

Dat is niet alleen hoe het hoort, maar het maakt ook onze samenwerking prettiger. De Coronaperiode ligt achter ons en dat betekent dat alle aandacht weer gericht kan worden op onze hoofdtaak: de basis op orde dus. Sturen op wat écht nodig is. Hier is geld voor nodig. Op het oog zijn we rijk, maar de overschotten zijn mede te danken aan geld dat niet is uitgegeven zoals projecten die zijn doorgeschoven. Mooi moment dus om die gelden te heroverwegen. Op de eerste plaats moet het geld naar onze basisvoorzieningen. Denk hierbij aan de bibliotheek, stoepen en wegen, het Dommelhuis, de huisartsenpraktijk, maar ook het zwembad. Omdat tot onze verbazing het zwembad ontbreekt in de kadernota zullen we met een amendement komen om in ieder geval voor één extra jaar de subsidieverlening terug in de kadernota te plaatsen. Deze raad heeft ondanks herhaald verzoek tot op de dag van vandaag geen evaluatie debat met elkaar hierover kunnen voeren. Wij vinden het belangrijk dat we voor zo’n belangrijke voorziening in ons dorp een gegrond besluit moeten kunnen nemen en dat is nu onmogelijk. Het Dommelhuis is een belangrijke basisvoorziening en het is goed dat we de toegankelijkheid verbeteren, maar de tijd van extra’s is voorbij. Dat geldt ook voor de Dienst Dommelvallei. Afgelopen jaren is er extra geld naartoe gegaan, maar de ICT-afdeling blijft achter en trekt nu zelf aan de bel.

Er zijn onzekerheden over ons afvalbeleid. Dit jaar zal duidelijk worden wie onze nieuwe afvalverwerker wordt en onder welke voorwaarden. Ook hier is het goed om kritisch de markt te volgen. Wanneer we ons bestuursakkoord, het collegeprogramma en dus al deze doelstellingen willen bereiken, hebben we een goed en stabiel ambtenarenapparaat nodig. We zien hier het afgelopen jaar al hele goede ontwikkelingen. Het verhogen van het personeelsbudget is nodig om toekomstbestendig te zijn. Maar we vragen expliciet aandacht voor niet alleen het investeren in vacatures, maar zeker ook het verbeteren van interne werkprocessen. Met name op het gebied van de dienstverlening naar onze inwoners vinden wij dat er nog flinke stappen genomen moeten worden! Vorig jaar bij het bespreken van de jaarrekening en de kadernota hebben we uitgebreid stilgestaan bij het CMD. We willen het college complimenteren voor het voortvarend aanpakken om tot verbeteringen te komen bij het CMD. Zeker de manier waarop de raad geïnformeerd wordt en de mogelijkheid voor de raad om suggesties te doen. Dit wordt ervaren als bijzonder constructief. We verwachten wel het komende jaar ook resultaten te gaan zien. Het positief financieel beeld binnen het Sociaal Domein wordt mede veroorzaakt door ‘onderuitputting’.

Wat het CDA betreft moeten we ervan uit kunnen gaan dat de uitbreiding van het ambtenarenapparaat ook het effect zal hebben op het terugdringen van deze

-17-

onderuitputting en juist binnen het Sociaal Domein? Zeker voor de inwoners die ondersteuning nodig hebben is het wrang dat de financiën niet het probleem zijn maar medewerkers om de ondersteuning uit te voeren en communicatie over de mogelijkheden. Wij hebben vertrouwen in de ondersteuning van de armoederegisseur daarbij en zullen blijven hameren op eenvoudige en heldere communicatie en een goede monitoring in dit domein. Voorzitter, Son en Breugel is een groene gemeente. En dat willen we blijven. Het is belangrijk dat we de leefbaarheid in zowel het binnen- als buitengebied op een goed niveau houden. Beide hebben elkaar nodig ter versterking en ondersteuning van het maatschappelijk welzijn. Er wordt al hard gewerkt aan thema’s zoals duurzaamheid, klimaat en energiebeleid. Flinke en noodzakelijke thema’s zoals energiebesparing, de duurzaamheidsaanpak Ekkersrijt, duurzame mobiliteit, het zoekgebied Sonniuswijk en de warmtetransitie zijn in gang gezet en ondersteunen we van harte. Wat betreft het CDA is voorlichting en hulp bij energiebesparing voor particulieren stap 1. Maar is nog veel werk aan de winkel. Bijvoorbeeld de hemelwaterafkoppeling. Hier mag wel een tandje bij, want op de huidige manier krijgen we onze wateropdracht niet voor elkaar.

Wanneer we ons centrum anders gaan inrichten zal het CDA het college vragen om water op te gaan vangen en zoals in veel andere gemeenten een ‘water speelplaatsje’ in te richten zodat mensen ook in ons centrum afkoeling kunnen opzoeken. Wat betreft het Natuurnetwerk Brabant hebben we een vraag voor het college. Heeft de gemeente Son en Breugel ook wat te bieden in grond? Met andere woorden, hebben we ruilgronden in bezit om aspirant verkopers tegemoet te komen in het gebied van ‘Dommeldal uit de Verf’? Son en Breugel ligt centraal in Zuidoost-Brabant. De MRE-regio maakt een stormachtige groei door. Deze schaalsprong raakt de inwoners op meer deelgebieden dan alleen op het economische vlak. We merken allen dat het aanbod van betaalbare woningen schaars is, de mobiliteit en de kwaliteit van het OV onder druk staan. De transitie naar een toekomstbestendig energiesysteem leidt nu al tot grote problemen op het energienetwerk. In de regio is er sprake van netcongestie en deze problematiek zal nog jaren aanhouden. Dat bleek wel uit de RIB van afgelopen maandag. Het zal een grote inspanning vereisen van alle betrokken partijen om onze regionale en lokale doelstellingen nog waar te kunnen maken de komende jaren. Daar maken we ons zorgen over. En dan de woningbouw. We hebben een flinke woningbouwopgave. Terwijl we nú al geen woningen meer hebben voor onze eigen kinderen en ouders.

De vele plannen die er zijn, lopen om allerlei redenen vast. Dit vraagt niet alleen van het Rijk, maar van ons allemaal een creatieve geest. Denken in mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden. Uit landelijk onderzoek is gebleken dat 5% à 10% van de senioren hun huis wil splitsen. In de gemeente Langstraat (en later ook Nieuwegein) gaat men vanuit de gemeente een campagne draaien over Duo-wonen. Wethouders zeggen daar: “als burgers niet weten dat je zo kunt wonen, kun je er ook niet over nadenken dat dit een oplossing is voor de oude dag”. Laten we daar een voorbeeld aan nemen en ook in onze gemeente dit concept meer onder de aandacht brengen. Wat betreft Ekkersrijt hebben we een mooie parel in handen die door het versterken van het vestigingsklimaat en ondernemersklimaat nog verder kan groeien op kwalitatief vlak. Minder grote blokkendozen, maar meer bedrijvigheid met toegevoegde waarde. De meubelboulevard heeft een regionale functie en dit moeten we behouden door een relevant en gevarieerd winkelaanbod te blijven bieden. We blijven dan ook hameren op een goede tweede ontsluiting van Ekkersrijt. Het CDA wil dat er vaart gemaakt wordt met het mobiliteitsplan en de (her)ontwikkeling van het centrum van Son en het centrum van Breugel. Er zijn mooie plannen in de maak. Het wordt tijd om keuzes te maken en aan de slag te gaan.

Zou het er 1 januari 2024 dan eindelijk van gaan komen dat de Omgevingswet ingevoerd gaat worden? Laten we ervoor zorgen dat we er klaar voor zijn, of op zijn minst zicht hebben op een soepele invoering. Een goede visie waar we samen aan kunnen gaan werken de komende jaren. Dat is wat de inwoners van ons verwachten. En het CDA is er klaar voor om op basis van positieve politiek samen met de andere partijen hier vorm aan te geven. Want alle plannen uit ons bestuursakkoord, het college programma en dus ook deze

-18-

kadernota kunnen we niet alleen realiseren. Daarvoor moeten we samenwerken. Met elkaar, zoals we hier nu zitten, met ons ambtenarenapparaat, onze regiogemeenten en met de provincie. Maar uiteindelijk doen we dit voor onze inwoners. Zij willen steeds meer betrokken worden. Participatie helpt ons om tot goede besluiten te komen. Laten we hier dan ook snel met elkaar duidelijke afspraken over maken. Voorzitter, er moet veel gedaan worden. Het CDA is er klaar voor. Aan de slag.” Het CDA is mede-indiener van het amendement (A.1). Algemene beschouwingen fractie DorpsVISIE Son en Breugel “Voorzitter, Samen ons dorp zijn! Deze raadsperiode zijn we goed van start gegaan. De kadernota voor 2024-2027, vormt het kader voor het college waarbinnen zij de meerjarenbegroting gaat vormgeven. Primair wordt uitvoering gegeven aan de doelstellingen uit het raadsprogramma en het daaruit vloeiende collegeprogramma voor Son en Breugel 2022-2026. Wij, het college en de raad, zijn goed op weg om de ambities hierin te realiseren. Echter mogen en kunnen we niet achteroverleunen. Wij zullen in onze beschouwing vanavond per domein, te weten het Algemene domein, het Sociale Domein en tenslotte het Ruimtelijke Domein onze visie delen. Wij zullen ingaan op zowel het nieuw voorgesteld beleid als het benoemen van aandachtspunten die DorpsVISIE wenst te adresseren.

Kijkende naar het Algemene domein met daarin, Programma 1 Interne en externe dienstverlening: Is het goed om te lezen dat het college de interne organisatie onder de loep heeft genomen om deze voor te bereiden op de taken en bedreigingen die op ons af kunnen komen. DorpsVISIE heeft in haar algemene beschouwingen de afgelopen jaren het college meermaals gewezen op de mogelijkheid om aan de raad extra financiële middelen te vragen als dit nodig zou zijn om de afgesproken doelen te bereiken. Wij zien nu dat het college dit ook daadwerkelijk voorgenomen heeft. Bijna 600.000 euro vraagt men om de aansturing en het strategisch vermogen van de organisatie te verbeteren. Wij hopen dan ook echt door het beschikbaar stellen van deze stevige extra gelden, zowel aan de interne (lees Son en Breugel) organisatie als de gemeenschappelijke organisatie (Dienst Dommelvallei), dat we hierdoor onze ambities kunnen realiseren. De snelheid van het uitvoeren is en blijft echter wel een belangrijk aandachtspunt. Wij zullen dan ook actief de bestuurlijke planning blijven volgen en hopen dat we de komende jaren veel beloofde zaken voor elkaar krijgen! Dit vraagt ook van ons als raad ten aanzien van extra ambities en wensen die wij vragen, om rekening te houden met de beperkte capaciteit omdat inhuur ook niet altijd voorhanden is.

Voorzitter, wanneer we naar de regio kijken willen wij graag het volgende meegeven: Wij vinden het belangrijk dat activiteiten die samen met de regio kunnen worden uitgevoerd ook samen opgepakt worden. Zo maken we optimaal gebruik van de deskundigheid in onze organisatie en ook van die bij de organisaties in Dommelvallei en de overige MRE-gemeenten. Wel blijven we hierbij onze samenwerkingsorganen kritisch volgen, met name op het aanleggen van reserves voor onvoorziene kosten. Uiteindelijk zijn wij, als gezamenlijke gemeenten verantwoordelijk voor de tekorten en dienen wij te waken voor spaarpotten die afzonderlijke organen aanleggen. Vervolgens kijken wij naar het Sociale Domein te weten, Programma 2 Sociale leefomgeving: Gezondheid is ons grootste goed. Voor een gezond bestaan is naast een gezonde leefomgeving onder andere een evenwichtige financiële huishouding van onze inwoners en een passende plek om te wonen vereist. Naast woningen horen ook voorzieningen. Uit de deze week gepubliceerde CBS-cijfers bleek maar weer dat Son en Breugel er qua voorzieningenniveau en de bereikbaarheid daarvan er goed voor staat! Maar dit betekent niet

-19-

dat we klaar zijn immers er liggen nog voldoende uitdagingen. Dit brengt ons tot het punt waar wij als DorpsVISIE al eerder aandacht voor vroegen, het thema Brede Welvaart. Wij zijn blij te constateren dat de oproep tot het brede welvaartsperspectief aandacht krijgt in de regio. Zeker in relatie tot de schaalsprong en de bijbehorende uitdagingen. Wij blijven op het standpunt dat groei alleen kan wanneer deze ondersteund wordt door voorzieningen. Daarnaast is het belangrijk dat eenieder er de vruchten van moet kunnen plukken. Wij vragen daarbij bijzondere aandacht voor de huisvesting van de tweetal gezondheidscentra (centrum en Gentiaan), Braecklant en de sporthallen. Wij kijken reikhalzend uit naar de doorstart van het CMD waar de personele bezetting inmiddels op orde is en de uitvoering van het plan van aanpak tot een juiste dienstverlening en korte wachttijden moeten leiden. Daarnaast verwachten wij veel van de pilot “de stap naar gezonder”. Zelfregie moet leiden tot een lagere belasting van de zorgsector. Son en Breugel beschikt over mooie faciliteiten op het gebied van sport en cultuur. Dit willen we graag zo houden, vanwege het belang van deze sectoren voor onze gezondheid en de sociale cohesie binnen ons dorp. Ook hier dienen zich echter grote uitdagingen aan.

Door individualisering en vergrijzing blijkt het steeds lastiger om het grote vrijwilligersbestand in stand te houden. In 2018 heeft een herijking van ons subsidiebeleid plaatsgevonden. Wij lezen in de stukken dat het college de ‘wens’ heeft om te starten met het opstellen van een evenementenbeleid, kunst- en cultuurbeleid en een hernieuwd beleid subsidies en andere bijdragen. Ook wij zien graag dat deze een goede vaste plek in het subsidiebeleid krijgen. In de tussentijd is enige beleidsvrijheid gewenst zodat aanvragen toegekend kunnen worden. De opmerking van de accountant inzake de verantwoording van subsidiegelden dient te worden opgepakt. Ook de accountant heeft aangegeven dat de subsidieverordening dringend toe is aan een update. We zijn dan ook blij om te zien dat deze in de bestuurlijke planning staat en gaan ervan uit dat deze dit jaar nog aangeboden gaat worden aan ons als raad. De nieuwbouw van Buitenste Binnen vordert met rasse schreden en ook met de uitbreiding van de Bloktempel en de Ruimte en de aldaar gehuisveste kinderopvang kan worden gestart. Daarmee is de huisvesting van het basisonderwijs voor de komende decennia op orde. Dit is hard nodig willen we een aantrekkelijke gemeente blijven voor jonge gezinnen.

Ruimtelijke domein, Programma 3 Fysieke en veilige leefomgeving: Programma 4 Economische en ruimtelijke ontwikkeling: Son en Breugel heeft zeer betrokken inwoners, zeker daar waar het hun fysieke leefomgeving betreft! Het is dan ook belangrijk dat onze inwoners tijdig meegenomen worden met wat er in hun buurt gebeurt. Met name zien we dat we tekortschieten in het vooraf meenemen van wijkbewoners als wij onderhoud plegen aan ons openbaar groen of onze grijze infrastructuur. Vraag aan het college: Hoe gaat u de communicatie richting de inwoner verbeteren? Om u alvast een denkrichting mee te geven heeft DorpsVISIE het volgende voorstel: wij zouden graag een focuspagina zien (zoals van A naar Beter.nl) welke een helder beeld geeft welke werkzaamheden waar (per wijk) gepland zijn in een periode, wat er gaat gebeuren, waarom en wie het uitvoert en wie de contactpersoon is. Hiermee centraliseren we alle geplande onderhoudswerkzaamheden aan wegen, groenonderhoud, enz. Hiermee hoeft niet meer per afzonderlijke werkzaamheid gecommuniceerd te worden. Vraag aan het college: Gaat u hier werk van maken? Als wij nog even bij het onderwerp communiceren blijven zagen wij onlangs nog een slecht voorbeeld hiervan: namelijk in het Sonniuspark, al meerdere jaren wachten onze inwoners op de realisatie van een 'park’. Deze kwam tijdens de bijeenkomst over de Pumptrack naar voren.

Eerst is met hen een plan uitgewerkt om vervolgens geconfronteerd te worden met dat dit gebied nu ineens potentieel zoekgebied is voor een Pumptrack.

-20-

Vraag aan het college: Wat is de status van dit beoogde park met waterpartij in het Sonniuspark? Over de Pumptrack gesproken, DorpsVISIE heeft nog steeds vertrouwen dat we deze kunnen realiseren! Het zou toch geweldig zijn om onze kinderen achter de tv, laptop, iPad schermen uit te krijgen en dat ze heerlijk buitenspelen op datgeen wat ze zelf graag willen en wat ook nog eens de gezondheid ten goede komt! Een goed initiatief van een aantal jongeren uit ons dorp, opgepakt door de Jeugdgemeenteraad en doorgezet naar ons de Gemeenteraad van dit mooie dorp. De media hebben het vooral over de tegenstanders, maar wij hebben ter plaatse ook openingen gehoord en denken dat het nog steeds wel mogelijk is. Wel lazen wij in de 1e Bestuursrapportage dat het college een additionele 20.000 euro vraagt ter voorbereiding. De raad heeft eerder 80.000 euro beschikbaar gesteld waarbij hij het reëel vindt dat naast de gemeentelijke bijdrage ook een eigen financiële inspanning wordt geleverd in het verwerven van middelen. Vraag aan het college: Waar zijn deze extra gelden voor nodig, is daarvoor de reeds verleende 80.000 euro niet meer voldoende? Wel hopen wij op een snel vervolg en duidelijkheid voor de initiatiefnemers.

Ook de Mobiliteits- en de Centrumvisie staan voor DorpsVISIE hoog op de agenda! We kijken dan ook vol verwachting uit naar de komende bijeenkomsten waarna we begin komend jaar de visies kunnen vaststellen. Ook onze visie op wonen en de woningbouwopgave vinden wij minstens zo belangrijk! Als wij het levendige dorp willen blijven wat wij allen zo waarderen kan het uitblijven van goede passende huisvesting voor (onze) jongeren niet ontbreken. Evenementen organiseren zich niet vanzelf en de schappen bij de supermarkt worden ook niet ’s nachts vanzelf gevuld. Wij willen dan ook oproepen om vaart te blijven maken met ontwikkellocaties als PlanetenlaanEind en Driehoek Noord, maar zeker ook mogelijkheden die zich in het Zand voordoen door de strategische aankoop van gronden aldaar. Door nog meer in te zetten en meer regie op de woningmarkt te voeren, zoals het instrument Koopgarant: waar we sociaal bouwen om sociaal te houden, kunnen we onze ambities wellicht halen. Voorzitter, afrondend wil DorpsVISIE nog iets anders onder de aandacht brengen. Van ik naar wij! Samen Ons Dorp zijn! We wonen in een geweldig mooi dorp. We hebben goede voorzieningen. We hebben een centrum met veel aanbod en weinig leegstand. We hebben met Ekkersrijt een economische toplocatie! Maar we hebben ook een paar stevige uitdagingen.

Eén van de grootste uitdagingen is echter IK en niet ik in de persoon die dit voordraagt, maar de IK van individualisering. We willen huizen voor onze ouderen om door te stromen, we willen woningen voor onze kinderen om te starten en we willen dat allemaal morgen gerealiseerd hebben. Helaas zien we dat bij veel van dit soort uitdagingen het individuele belang boven het algemene belang wordt gesteld. De IK wil hier immers geen overlast van ondervinden en de IK wil dat niet in zijn achtertuin. DorpsVISIE staat voor #SamenOnsDorp. We kunnen het niet altijd iedereen 100% naar de zin maken. Maar tegelijkertijd blijven wij oproepen om er in ONS dorp samen de schouders onder te blijven zetten. En ook met elkaar beslissingen te blijven nemen waar misschien niet iedereen in eerste instantie blij mee is, maar waarbij we altijd samen het beste voor ons mooie dorp voor ogen houden!” Afsluitend voorzitter. Wij hoorden vanavond kritische beschouwingen van onze collega’s. Niet alleen de sfeer is goed, maar we houden elkaar ook scherp. Dank daarvoor. D66 zegt dat het idee van een focuspagina voor werkzaamheden interessant is. Wat betekent dit qua werkzaamheden, kosten en kan hierover een motie komen? DorpsVISIE zegt dat hiermee een belangrijk punt wordt geraakt. De gemeente besteedt dingen uit, maar het is niet duidelijk wanneer partijen hiermee aan de slag gaan.

Het is handig als dan verwezen kan worden naar een pagina voor de informatie over de werkzaamheden per wijk.

-21-

Het CDA is verheugd met de inbreng van DorpsVISIE, omdat “minder ik, meer wij” het landelijke thema is bij het CDA. De VVD kijkt anders naar de ambities en invulling. Gevraagd wordt waaruit DorpsVISIE constateert dat de ambities uit het bestuursakkoord worden ingevuld bij de kadernota, zoals op het thema wonen. DorpsVISIE zegt dat de doelstellingen primair liggen in het raadsprogramma en niet in de kadernota. Spreker heeft aangegeven waar hij kansen ziet. Spreker deelt de zorgen over de uitdagingen die er liggen. Wellicht dat landelijke partijen meer instrumenten kunnen aanreiken. De VVD denkt dat de keuze lokaal ligt. Er wordt veel gekeken naar wat niet kan, maar er moet juist creatief gekeken worden naar de mogelijkheden die er wel zijn. In de kadernota zou geld hiervoor vrijgemaakt kunnen worden om de mogelijkheden te onderzoeken.. PvdA/GroenLinks vult aan dat vaak wordt gekeken naar wat niet kan, maar veel gemeenten zijn toch in staat deze knelpunten wel op te lossen. Men kan de VNG actief hiervoor benaderen. De voorzitter schorst de vergadering voor beraad en heropent de vergadering om 22.55 uur. De VVD doet een procesvoorstel om de indieners eerst een toelichting te laten geven op het amendement en de moties. Vervolgens kan het college hierop reageren om volgende week het debat te voeren. De voorzitter constateert dat de raad kan instemmen met het voorstel.

Motie 1 – opzet kadernota (door PvdA/GroenLinks) PvdA/GroenLinks licht toe dat motie M1 is ingediend, omdat men moeite had met de kadernota. Men miste veel zaken waar door de raad om was gevraagd. Deze zijn onvoldoende in de tekst terug te vinden. Bij andere gemeenten zijn goede voorbeelden gevonden met een korte en krachtige tekst die laat zien wat door de raad is gevraagd en de reden waarom iets verschoven is. Nu geeft de bestuurlijke planning meer helderheid hierover dan de kadernota. Daarom vraagt men de raad om opdracht te geven aan het college te kijken naar een andere opzet voor de kadernota. Een opzet die korter is en helder, en om de verbetervoorstellen vooraf voor te leggen aan de raad. DorpsVISIE zegt dat de Auditcommissie met iets soortgelijks bezig is. Een tweesporenbeleid lijkt niet verstandig. Kan dit worden samengebracht?. Het CDA vraagt of de op zet van de kadernota door alle drie de gemeenten van de Dommelvallei wordt gebruikt. Gaat men met een aanpassing afwijken van de andere gemeenten? De heer Horden antwoordt dat men dan gaat afwijken. PvdA/GroenLinks adviseert naar de financiële stukken van de gemeente Best te kijken. Motie 2 – slagvaardig in het Sociaal Domein (door Dorpsbelang) PvdA/GroenLinks vraagt een toelichting te geven over meer opwaarderen van het “lokaal bestaand maatschappelijk middenveld”.

Dorpsbelang zegt dat dit gaat over alle organisaties en wijkverenigingen in het dorp. PvdA/GroenLinks begrijpt het woord opwaarderen in deze context niet. Dorpsbelang geeft aan dat men organisaties en verenigingen meer in hun eigen kracht wil zetten. Ook kan er sprake zijn van doorverwijzing naar professionele organisaties, zodat er een wisselwerking ontstaat. DorpsVISIE worstelt met de term maatschappelijk middenveld, die ook veel breder kan worden gedefinieerd. De druk op deze organisaties is bekend, vanwege te weinig vrijwilligers en de hoge druk op mantelzorgers. Spreker vraagt zich af of dit het moment is om daar veel verwijzingen naar te doen. Gevraagd wordt het middenveld goed te definiëren. Dorpsbelang neemt de vragen en opmerkingen mee en. Als alles wordt doorgeschoven naar professionele organisaties, gaat dit ook lange wachttijden opleveren en hoge kosten met zich meebrengen. Motie 3 – pilot basisinkomen gemeente Son en Breugel (door D66) D66 licht toe dat het gaat om een experiment. Men wil voorstellen met een projectgroep vanuit de raad de eerste stappen hierin te zetten. Vervolgens kan gekeken worden of er een ambtenaar beschikbaar is voor de verdere concretisering.

-22-

Het CDA vraagt of men bereid is de opdracht naar de werkgroep ruimer te definiëren, misschien ook met andere succesvolle pilots. D66 zegt dat het nu gaat over het basisinkomen. Men kan erover nadenken hoe dit kan worden geïnterpreteerd. VOOR U! zegt dat er meerdere opties zijn om dit te gaan doen. Dan kan er gesproken worden over “een” pilot in plaats van “de” pilot. D66 neemt deze opmerking mee. De VVD vraagt zich af of hiervoor een motie nodig is. D66 lijkt een motie in dit kader heel helpend. DorpsVISIE denkt dat het gaat om een initiatief-raadsvoorstel. Het staat ieder vrij dit op te pakken. D66 zegt dat men met voldoende steun die kant zeker op gaat. De VVD zegt dat de raad eerst kan bepalen wat zij wil. Een motie is niet nodig. D66 verduidelijkt dat men vraagt om in de laatste fase van het plan hulp te krijgen van een ambtenaar, voor concretisering van het plan en de kosten. Motie 4 – inclusiviteitsagenda (door D66) D66 zegt dat op 9 juni 2022 een samenspraakavond is geweest over inclusiviteit. Het is belangrijk en een goed signaal om hier nu mee aan de slag te gaan en gelden hiervoor vrij te maken. DorpsVISIE vindt dat dit een herbevestiging is van eerdere afspraken. Men gaat ervan uit dat hiervoor middelen zijn opgenomen in de begroting. D66 bevestigt dat dit deels klopt, maar men wil meer snelheid en scherpere afspraken.

DorpsVISIE citeert uit het collegeprogramma dat samen met de gemeenteraad vervolgbijeenkomsten met de inwoners en organisaties worden georganiseerd, om ideeën op te halen voor de fysieke en sociale toegankelijkheid. Het is daarom een overbodige motie. D66 zegt dat in de bestuurlijke planning staat dat deze bijeenkomsten niet gaan plaatsvinden. Vorig jaar is er een goede bijeenkomst geweest. Van daaruit kan men verder werken tot een plan. Amendement 1 – verlenging subsidie zwembad (door het CDA, D66 en Dorpsbelang) Het CDA zegt dat dit amendement toeziet op het behoud van het zwembad. Een zwembad is een basisvoorziening en geen luxe, en voorziet in sociale ontmoetingen. Het is een sport-, bewegingsen gezondheidsvoorziening in één. Men moet alles eraan doen om deze voorziening te behouden. Zwemveiligheid is van levensbelang. Als het zwembad wordt gesloten, moet men met de auto op pad naar andere gemeenten. Ook ouderen kunnen niet meer te voet of met de fiets en zullen dan afhaken, wat ten koste gaat van de gesteldheid en gezondheid. De autoritten verder weg zijn ook niet duurzaam. Elk zwembad kost gemeenschapsgeld, maar er zijn genoeg redenen om het zwembad te behouden. Daarom is er de afgelopen vijf jaar geld gestoken in dit zwembad. Hieraan zijn allerlei voorwaarden en prestatie-indicatoren gekoppeld. Deze data zijn steeds aangeleverd door Thermae, maar hiermee is niks gedaan.

Bij de raad is er geen debat gevoerd over deze data. Meerdere malen hebben het CDA en Dorpsbelang hiernaar gevraagd, omdat deze van belang zijn voor het vervolg. Het gaat te snel om direct te stoppen met deze belangrijke en gewaardeerde sportvoorziening. Eerst moet een goed debat worden gevoerd om een deugdelijke visie te kunnen opstellen. Ook is gevraagd hoe dit zwembad past in de regionale SGE-plannen voor voorzieningen. Daarom moet nu worden besloten het zwembad in 2024 open te houden en die tijd te gebruiken voor een visie op het zwembad. DorpsVISIE benadrukt dat het hier om een private ondernemer gaat. Een eventuele sluiting van het zwembad ligt bij de ondernemer zelf. Ligt er concreet al een aanvraag van deze initiatiefnemer en weet men over hoeveel geld het gaat? Bij de overwegingen is aangegeven dat de subsidie is verleend op basis van de Algemene subsidieverordening. Spreker vraagt zich af of dit klopt. Het CDA heeft niet gezegd dat de gemeente het zwembad sluit, maar als er geen geld komt is de gemeente mede verantwoordelijk. De vraag over de Algemene subsidieverordening kan het college beantwoorden. De VVD zegt dat iedereen een goed zwembad wil en vraagt hoe hoog de kosten mogen zijn.

Het CDA antwoordt dat de indieners geen hard uitsluitsel hebben over de kosten, maar dit zou door de raad bepaald kunnen worden en tijdens het debat volgende week aan de orde kunnen komen.

-23-

 Reactie in eerste termijn college op moties en amendement Wethouder Boersma antwoordt op amendement A1 dat in januari 2019 is besloten om deze kosten vijf jaar uit de algemene reserve te betalen. Deze post heeft regelmatig tot discussie geleid in het kader van het toezicht bij de provincie. Het kon worden opgenomen bij de incidentele posten vanwege de toen geldende afspraken. Inmiddels heeft de provincie deze afspraken gewijzigd. Als er nog meer subsidie naar het zwembad gaat, dan ziet men deze als een structurele uitgave. De algemene reserve is dan geen optie meer. Met deze wetenschap betekent dit dat er ook een structurele dekking moet komen. De wethouder zou daar graag een concreet voorstel voor zien. Wethouder de Jong vervolgt dat het huidige zwembad een mooie nuttige voorziening is. De vraag is wat passend is bij de omvang van deze gemeenschap en op welke manier deze gemeente de structurele middelen wil besteden. In het voorstel is expliciet opgenomen dat de subsidie na maximaal vijf jaar eindigt en dat de exploitant hierop kan participeren. Dat heeft de ondernemer tot op heden niet gedaan. De ondernemer is in kennis gesteld dat aanvragen voor 2024 uiterlijk 1 juli 2023 moeten worden ingediend. Er staat nu een indicatief bedrag opgenomen in het amendement, maar het is niet duidelijk welk bedrag er nodig is.

Eerder is onderzoek uitgevoerd door Synarchis, die aangaf dat er voldoende mogelijkheden zijn in de regio en dat het zwembad te groot kan zijn voor Son en Breugel. Dit is ook onderwerp geweest van gesprek binnen de SGE-gemeenten. Bij de bepaling van de agenda van de SGE, is er bewust voor gekozen de zwemvoorzieningen niet meer onder het regionale overleg te laten vallen. Dorpsbelang vraagt of de wethouder aangeeft dat er wel een evaluatiedebat heeft plaatsgevonden, want dat was één van de voorwaarden die de raad heeft gesteld. Wethouder De Jong is van mening dat er geen evaluatiedebat heeft plaatsgevonden. De cijfers zijn keurig gerapporteerd, maar door omstandigheden niet op de juiste plek terechtgekomen. Wethouder Boersma antwoordt over motie M1 dat de Auditcommissie naar aanleiding van de behandeling van de kadernota en jaarrekening met een evaluatie komt. Elke suggestie tot verbetering en vereenvoudiging van de kadernota is welkom en hierin zijn al flinke stappen gezet. Hij zal deze motie ontraden, omdat de Auditcommissie deze evaluatie reeds oppakt. Wethouder Grevink antwoordt over motie M2 dat het een ondersteuning is van een beweging die men voor ogen heeft in het beleidskader Sociaal Domein. Het maatschappelijk middenveld is nodig voor de ondersteuning en kan soms meer bereiken dan de professionals.

Er staat in de motie dat er ruimte moet worden afgedwongen bij de professionals. De wethouder vraagt wat hiermee wordt bedoeld. Dorpsbelang wil volgende week terugkomen op de opmerking van de wethouder en de motie nog verduidelijken. Wethouder Grevink begrijpt dat motie M3 gaat over stressverlaging bij mensen in de bijstand. Op dit vlak wordt al veel gedaan. Er is een bijzondere aanpak voor mensen die langdurig in de bijstand zitten. Soms hoort ook ontheffing van arbeidsverplichting hierbij. Ook wordt veel tijd en inzet besteed om deze mensen in beeld te houden en eventueel in beweging te krijgen op allerlei niveaus. Hiervoor wordt nauw samengewerkt met de WSD. In de kadernota staat dat de participatieconsulent bij deze trajecten kan ondersteunen. De goede dingen die de gemeente doet kunnen geoptimaliseerd worden, maar de wethouder wil zich niet laten afleiden door deze motie. Hij ontraadt de motie. D66 benadrukt dat het fundamentele verschil tussen de Pw-uitkering en het basisinkomen is, dat de Pw-uitkering uitgaat van verplichtingen en controles. Bij de pilot van basisinkomen krijgen de mensen meer ruimte, maar worden ze niet uit het oog verloren. Experimenten laten zien dat het basisinkomen goed werkt. Men wil de “best practices” bij elkaar brengen binnen deze pilot.

Wethouder Grevink antwoordt over motie M4 dat de roep om urgentie voor dit thema niet uit de lucht komt vallen. Het heeft de grootste aandacht van het college in de vorm van een pragmatische insteek. Met de onderwijsbesturen zijn intenties uitgesproken over inclusief onderwijs. De burgemeester heeft gesproken met medewerkers over vrouwen in de politiek. Deze discussies zijn helpend. Er wordt nog ambtelijke capaciteit gezocht, maar er zijn geen middelen om een specialist in te huren. Het financiële deel van de kadernota gaat over 2024. De inclusiviteitsagenda gaat over

-24-

2023. Hij begrijpt de motie en voelt dit als een oproep om waar te maken wat in het bestuursprogramma staat. D66 is blij met de reactie. Wat er nu gebeurt is niet zichtbaar en wordt niet gecommuniceerd, en er is nog geen planmatige aanpak. DorpsVISIE had een mondelinge motie willen indienen over de focuspagina voor de onderhoudswerkzaamheden. Wethouder Boersma antwoordt dat het college zal bekijken hoe men informatie over werkzaamheden in de openbare ruimte (groen, grijs en blauw) kan aankondigen op een (focus)pagina. DorpsVISIE gaat ervan uit dat dit op de lijst van toezeggingen komt. Wethouder Boersma bevestigt dat.  Schorsing De voorzitter constateert met het oog op de tijd dat de reactie van het college op de Algemene Beschouwingen zal plaatsvinden in de voortgezette vergadering op 5 juli. Dan volgt ook de tweede termijn van de raad. De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en schorst de vergadering om 23.55 uur. Wethouder Grevink is volgende week verhinderd en wordt vervangen door zijn collega’s.  Heropening op 5 juli 2023 De voorzitter heropent de vergadering op woensdag 5 juli om 20.00 uur en heet iedereen welkom.  Kadernota 2024-2027, vervolg reactie college in eerste termijn De voorzitter memoreert dat het college al heeft gereageerd op het amendement en de moties. Het college krijgt het woord voor de verdere reactie in eerste termijn.

Wethouder Boersma beantwoordt de vragen over zijn portefeuille. Vraag D66 over groenvoorziening Begoniastraat: de kostenraming is meegenomen in de begroting. Vraag over een wandelvoorziening vanuit het centrum naar Breugel: het college kijkt in het traject centrumvisie in welke mate dit mogelijk is. Vraag VVD en CDA over het belang van de tweede aansluiting van Ekkersrijt: het college onderschrijft dit belang voor het ondernemersklimaat. Vraag VVD over actief beleid op ondernemers in het centrum: het college voert regelmatig overleg met de ondernemersvereniging en met het centrumteam. Er is sprake van goede samenwerking om het centrum levendig te houden. Vraag CDA over extra inzet op afkoppeling hemelwateropvang: het college ondersteunt de oproep. Bij de bespreking van het plan water- en rioolbeheersing is afgesproken om met additionele acties te komen voor het versnellen van de afkoppeling. Vraag over het gebruik van gemeentelijke gronden voor ruil Dommeldal uit de verf: de gemeente heeft zelf niet veel gronden die in aanmerking komen voor ruil. De gemeente verwerft wel actief gronden om te gebruiken als ruilobject. Binnenkort volgt hierover een raadsinformatiebrief. Wethouder De Jong beantwoordt de vragen over zijn portefeuille.

Vragen met betrekking tot personeel en organisatie van D66, DorpsVISIE en de VVD: het college is blij dat de raad de waarde van de ambtelijke ondersteuning onderkent. De ontwikkeling van de cultuur, de structuur en het invullen van alle functies vraagt aandacht, met goede balans tussen de hoeveelheid taken en de beschikbare capaciteit. Vraag VVD of alles gaat lukken: de verwachting is dat het kan. De omvang van de organisatie is erop gericht om de basistaken en huidige ambities te kunnen vervullen. Echter blijft de gemeente kwetsbaar op functies waarop slechts één persoon werkzaam is. Het voorkomen van uitval is belangrijk. Vraag over samenwerking in de regio: De gemeente werkt samen in de regio Dommelvallei en in het SGE en de MRE. Het SGE heeft bij de provincie een extra flexpool aangevraagd om gemeenten te ondersteunen bij projecten op woningbouw. Dit voorbeeld wordt gevolgd bij de

-25-

MRE voor ondersteuning in projecten en uitvoering. Vraag over de meetbaarheid van de dienstverlening: door de personeelsuitbreiding kan een betere continuïteit worden geboden op bestaande ambities en planning. Het is echter geen uitbreiding, maar nodig om te kunnen doen wat reeds is gedefinieerd. Er wordt geen aparte monitoring ingesteld. D66 vraagt hoe de dienstverlening wordt gemeten. Gebeurt dat aan de hand van prestatieindicatoren? Alleen een planning halen is wat mager. Wethouder De Jong meldt dat het klantcontactcentrum en burgerzaken worden gemonitord. Bijvoorbeeld als het gaat om afhandelingsperiodes. Bij beleidsplannen worden gewerkt met een plan van aanpak en een planning. D66 vraagt of het klopt dat men in de dienstverlening terug gaat zien dat er een half miljoen wordt geïnvesteerd in het apparaat. Wethouder De Jong beaamt dit. Het betreft dan zowel uitvoerings- als beleidstaken. Beleidstaken zullen voor inwoners wat minder rechtstreeks zichtbaar zijn. De VVD vraagt hoeveel ambtenaren er extra bij komen met deze investering. Wethouder De Jong verwijst naar de informatie die is verstrekt bij de sessie over de organisatieontwikkeling. Vraag over wat het college er aan gaat doen om bestaande plannen niet nog meer vertraging te laten oplopen: de gemeente doet wat mogelijk is om plannen niet verder te laten vertragen.

Intern is de werkwijze voor prioritaire projecten aangepast. Deze projecten worden regelmatig integraal besproken. Vergunningen worden vroegtijdig in gang gezet, zodat dit meteen rond is bij het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan. Op plannen die bij de Raad van State terecht komen, heeft de gemeente weinig invloed. Versnellen is niet altijd mogelijk, gezien de vele tijdrovende vereisten rond vergunningverlening. Waar dat kan, kijkt de gemeente samen met de regio waar versnellen of vergemakkelijken mogelijk is. Vraag met betrekking tot flexwoningen: bij overleg in de regio blijkt dat ook dit een langdurig proces is. De woningbouwcorporaties twijfelen om deze reden inmiddels aan dit concept. In het kader van de woondeal is hierover contact met het ministerie en de provincie. D66 vraagt naar het aantal projecten dat bij de Raad van State ligt. Wethouder De Jong weet dat dit geldt voor Houtens 11. Mogelijk zijn er nog andere, kleinere projecten. Hij heeft goede hoop dat het bezwaar bij project Akkerpad wordt ingetrokken bij de Raad van State. Positief is dat mooie slagen worden gemaakt met het project in de St. Genovevastraat en in de H. Venemanstraat. Voor Planetenlaan-Eind is de verwachting dat de gemeente na de zomer met de ontwikkelaars aan de slag gaat. VOOR U! vraagt naar de toewijzing van woningen in de St. Genovavestraat.

Heeft de gemeente daar zeggenschap in? Wethouder De Jong zegt dat een aantal woningen van ‘thuis zijn. Daarvoor geldt een gemeenschappelijk toewijzingsbeleid binnen het SGE. Hoe het met de toewijzing van de andere woningen is geregeld moet de wethouder navragen. De VVD wil vooral kijken naar zaken die wél te beïnvloeden zijn en daarvoor geld reserveren in de kadernota. De fractie wil graag kijken naar alternatieve mogelijkheden en alternatieve plekken. Wethouder De Jong zegt dat alles op alles wordt gezet om lopende projecten tot een goed einde te brengen. Elk nieuw idee leidt pas over 7 tot 10 jaar tot een ontwikkeling, als alle meezit. Creatieve ideeën zijn welkom, maar helpen niet op de korte termijn. De VVD heeft behoefte aan een proces om met elkaar te na te denken over hoe wél mogelijkheden gecreëerd kunnen worden. Het CDA vraagt naar duo woningen. De fractie hoort daar weinig over, terwijl er in dit dorp grote woningen zijn met alleenstaanden die hier misschien best interesse in hebben. Wethouder De Jong reageert dat regionaal wordt gekeken naar duo wonen. Juridisch en financieel is dit nog best lastig, zeker met de nieuwe wetgeving vanuit het Rijk. Een pilot in het dorp is helaas niet gelukt. De wethouder stelt voor dit in het najaar te betrekken bij het gesprek over het vigerende beleid.

Vraag over de taakstelling van de huisvesting statushouders: het college betreurt dat de taakstelling niet wordt gehaald. Deels is de reden dat onvoldoende woningen vrijkomen.

-26-

D66 wil graag creatief spreken over hoe zaken wél kunnen lukken in plaats van hoe het niet lukt, ook als het gaat om statushouders. Spreekster wil graag vorm gaan geven aan deze creatieve sessies. D66 refereert aan de Spreidingswet waar de gemeente huisvesting móet regelen voor een bepaalde doelgroep. De fractie wil niet zo behoudend zijn, maar kijken naar wat wél kan. Het kan niet zo zijn dat de buurgemeenten de problemen moeten oplossen voor Son en Breugel. Wethouder De Jong wijst erop dat regelgeving omtrent het huisvesten van statushouders niet in het dorp wordt gemaakt. Momenteel hebben statushouders recht op één woning. Men is aan het kijken, ook met het Rijk, of gesproken kan worden gesproken over woonruimte in plaats van woning. Dan kunnen meer mensen op één adres gehuisvest worden. In veel gevallen is echter sprake van na-reizigers waar rekening mee gehouden moet worden. De gemeente probeert samen met de woningbouwcorporaties te kijken naar passende toewijzing. De hoeveelheid vrijkomende (huur)woningen is beperkt. Met de aantallen statushouders zijn de woningen al voor een groot deel gevuld. Daar komen nog een aantal urgentie groepen bij. De enige echte oplossing is het creëren van meer woonruimte. Dit is een worsteling van alle gemeenten in de omgeving. De wethouder erkent dat er creativiteit nodig is en hoopt op instrumenten uit Den Haag die dit kunnen oplossen.

PvdA/GroenLinks zegt dat er regels zijn die de gemeente ervan weerhouden woningen te bouwen. De fractie vraagt zich af of burgerlijke ongehoorzaamheid wellicht nodig is om ervoor te zorgen dat er woningen komen voor jongeren uit het dorp, voor ouderen, asielzoekers en statushouders. Wethouder De Jong vreest dat de Raad van State dan onmiddellijk wordt ingeschakeld door ontevreden omwonenden. De opdracht om regelgeving te versoepelen is een oproep aan het Rijk. De gemeente huisvest met succes ruim meer Oekraïners dan de taakstelling. Dit is de enige doelgroep waarvoor de gemeente aan het onderzoeken is of er wat extra kan. Dat zou kunnen helpen om te kijken naar een andere locatie voor deze doelgroep, zodat daar 50 woningen van ‘thuis gerealiseerd kunnen worden. Vraag over de veiligheid van Braecklant: dit gebouw is veilig genoeg. De constructie bestaat uit containers, dat zal niet zomaar instorten. De buitengevel staat echter op een zelfstandige fundering. Die fundering is gescheurd en de buitengevels zijn aan het inzakken. Dit wordt nauw gemonitord. Als er veiligheidsrisico’s ontstaan, wordt het gebouw gesloten. Tevens is de vraag of het nog comfortabel genoeg is. Voor de komende winter zijn daar vraagtekens bij, want er zijn delen van het gebouw die niet meer warm te stoken zijn.

De gemeente is in gesprek met het Braecklant bestuur hierover, ook over de gestegen energiekosten die hiermee gepaard gaan. Vraag over kunst- en cultuurbeleid: dit staat na de zomer gepland. Dan wordt ook gekeken naar het aanscherpen van het subsidiebeleid en naar het accommodatiebeleid. De wethouder denkt graag mee over een samenspraakbijeenkomst over dit onderwerp. Vraag over de status van het beoogde park Sonniuswijk: de vergunningverlening is waarschijnlijk na de zomer gereed, waarna de uitvoering van het park kan starten. DorpsVISIE merkt op dat men door middel van participatie is gekomen tot de aanleg van het park. Daar is nu de discussie over de pumptrack tussendoor gekomen, alsof het park daarmee terzijde is geschoven. Hoe kan het dat die twee elkaar doorkruisen? Wethouder De Jong zegt dat de vergunning nog niet is verleend, men is bezig met de vergunningverlening. De raad beslist of en waar er een pumptrack komt. Op de locatie Sonniuspark zou dat slechts een klein stukje in de linker onder hoek van het park betreffen. Vragen over het zwembad: in het afgelopen weekend is een subsidieaanvraag gekomen. Deze aanvraag met onderbouwing wordt nu beoordeeld. Het college heeft vorige week al een reactie gegeven op het amendement. Beantwoording van de vragen van wethouder Grevink:

-27-

Vraag over verdwijnen van de eigen bijdrage Wmo: op dit moment maken een heleboel mensen gebruik van de Wmo doordat daar een abonnementstarief wordt gehanteerd. Op basis van de inkomenstoets heeft een deel van hen daar straks geen recht meer op. Zij zullen daar dan zelf in moeten voorzien. De Wmo moet toegankelijk blijven voor de mensen die het echt nodig hebben op basis van de inkomenstoets. Dorpsbelang geeft aan dat de vraag juist de kwetsbare middengroep betreft die bij de inkomenstoets net aan de verkeerde kant dreigt te vallen. Vraag of we na twee jaar doorgaan met de lokaal sociaal bemiddelaar: de verwachting is dat dit verder gaat, maar de commissie is door de raad ingesteld. De raad beslist ook over budget voor het vervolg. D66 vraagt waarom dit maar voor twee jaar in de boeken staat. Wethouder De Jong geeft aan dat de reden is dat de verordening uitgaat van een periode van twee jaar. Vraag over de afname van de OAB Onderwijsachterstanden middelen: het gaat over Rijksmiddelen die afnemen. De kosten lopen wel wat op, want Son en Breugel heeft een regeling zonder plafond en er is ook een hoger tarief voor kinderopvang voor 2024. Dat leidt tot minder inkomsten en hogere uitgaven. Vraag over of de gemeente in control is op het CMD: hierover is de raad geïnformeerd bij de Monitor Sociaal domein.

Er is inmiddels een strategische adviseur/controller aangesteld op het CMD voor monitoring van de realisatie. De raad wordt elk kwartaal bijgepraat over de verbeteracties binnen het CMD en de diepere financiële verslaglegging wordt elk halfjaar besproken met de raad bij de monitor CMD. Vraag of de huisvesting voor onderwijs nu op orde is: een aantal projecten loopt nog in de uitvoering. De Emiliusschool staat nog boven aan de lijst voor vernieuwing en renovatie. Hierover zijn de gesprekken gestart. De voorzitter opent de tweede termijn voor de raad, waarin fracties ook gelegenheid krijgen om aan te passen moties en amendementen formeel in te dienen, zodat ze deel uitmaken van de beraadslagingen. 

Reactie in tweede termijn raad

PvdA/GroenLinks trekt de motie M1 Opzet Kadernota in. De strekking ervan wordt als input meegegeven voor de evaluatie van de Kadernotabehandeling door de Auditcommissie. VOOR U! betreurt dat zij te laat was om aan te geven dat de fractie niet kon instemmen met de jaarstukken. Voor de fractie is beslispunt 6 van de jaarstukken onbespreekbaar. In de wandelgangen hoorde spreekster van een collega raadslid dat haar inbreng als negatief wordt ervaren De fractie benadrukt dat het niet negatief is om kritisch te zijn. Dat hoort bij de controlerende taak van de raad om de belangen van inwoners zo goed mogelijk te behartigen. De fractie is benaderd door een ondernemer, de heer Van Santvoort van Thermae Son, over de subsidieaanvraag voor het zwembad. Ondernemer heeft ieder kwartaal zijn financiële rapportage aan de gemeente overlegd. Wethouder De Jong zou gezegd hebben dat hij er zorg voor zou dragen dat alles goed zou komen. Deze ondernemer voelt zich genegeerd. Hoe kan het dat de raad geen inzage heeft gehad? Hoe kan het dat er toezeggingen zijn gedaan? Hoe kan het dat ondernemers in het ongewisse gelaten worden en geen reactie krijgen op meerdere verzoeken om een gesprek? Het amendement over het zwembad wordt om begrijpelijke ingetrokken en omgezet in een motie.

De fractie hoopt dat een zwembadvoorziening behouden kan blijven voor het dorp, desnoods op een andere plaats met andere financiering. Is bijvoorbeeld overwogen om bij De Bongerd een zwembadvoorziening te realiseren? Is dat ooit doorgerekend? De fractie dankt het college voor de beantwoording van de vragen die de fractie VOOR U! heeft gesteld bij de jaarstukken. Een aantal antwoorden roept vervolgvragen op.

-28-

De voorzitter wijst erop dat de jaarstukken reeds zijn vastgesteld. Ze stelt voor dat de fractie deze punten bespreekt in een apart gesprek met de wethouder. VOOR U! concludeert uit de algemene beschouwingen dat de fracties het in grote lijnen eens zijn en stelt voor om slagvaardig aan de gang te gaan om tot realisatie van de doelstellingen te komen. Dorpsbelang merkt op dat, kijkend naar de algemene beschouwingen van alle fracties, duidelijk is dat de raad veel wil voor alle inwoners van Son en Breugel. Veel wensen daarvan vallen binnen het sociaal domein. De zorg voor inwoners die moeilijk rondkomen, mantelzorg nodig hebben, eenzaam zijn en of anderszins een hulpvraag hebben, brengt uitdagingen mee. Motie 2a vraagt dat maatschappelijke organisaties door professionals voor ‘vol’ worden aangezien. Het gaat over niet geïndexeerde zorg. Binnen de samenleving liggen oplossingen voor de hand waarbij inwoners geholpen kunnen worden, vaak ook sneller en dichter bij huis. Dorpsbelang dient met een aantal andere partijen Motie M5 in. Amendement A1 wordt ingetrokken. Doordat de provinciale normen zijn aangescherpt, zou een nieuwe eenmalige subsidieverstrekking aangemerkt worden als structureel. Een gesprek over een structurele dekking vraagt meer tijd van de raad. Vandaar de motie zoals die vandaag op tafel ligt.

De fractie is een warm pleitbezorger voor een zwembadvoorziening in het dorp, om redenen van zwemvaardigheid, veiligheid en gezondheid. Te meer er geen goede, realistische alternatieven in de buurt zijn. In de komende maanden wil de fractie graag het debat aangaan met college en raad om zorgvuldig te bezien hoe en tegen welke prijs de zwembadvoorziening in het dorp veilig gesteld kan worden. Desgevraagd zegt Dorpsbelang dat een zwembadvoorziening op een andere locatie bespreekbaar is. De voorzitter concludeert dat motie 2 is vervangen door motie 2a, met het aangepaste dictum. De voorzitter meldt dat amendement 1 is ingetrokken. Motie M5 Zwembadvoorziening komt hiervoor in de plaats. D66 trekt motie M3 en motie M4 in om te vervangen door de moties M3a en M4a. D66 is van mening dat mensen in de bijstand naar een hoger niveau gedragen moeten worden. De motie is zodanig aangepast dat wordt gevraagd om de Projectgroep pilot Basisinkomen Son en Breugel te starten. Doel is om een uit te werken concept aan de raad aan te bieden en daarna aan het college. Samen met ambtelijke ondersteuning kan op dat moment gekeken worden naar budgettering en dergelijke. Het moet wat opleveren voor mensen in de bijstand. Er komt minder controle, minder bureaucratie en spreekster verwacht dat dit uiteindelijk leidt tot meer uitstroom.

De fractie vraagt de raadsleden om mee te denken om medio 2024 tot een gezamenlijk voorstel te komen voor een pilot basisinkomen in Son en Breugel. PvdA/GroenLinks vraagt over welk soort inkomen het gaat in de motie. In de overwegingen gaat het over mensen die gebruikmaken van een participatie-uitkering (bijstandsuitkering). Verderop staat dat het huidige sociaal minimum toereikend is om van rond te komen. Ten slotte wordt gesproken over een pilot basisinkomen vergelijkbaar met pilots die in andere gemeenten lopen. Gaat het over een bijstandsuitkering met mogelijkheid tot aanvullende uitkeringen of gaat het over een bijstandsuitkering zonder voorwaarden? D66 laat dit open. De projectgroep kan hierin keuzes maken om dit vorm te geven voor Son en Breugel. De motie over de inclusiviteitsagenda is aangepast. Het bedrag is uit het dictum gehaald. D66 wil de inclusiviteitsagenda graag naar voren halen. De fractie benadrukt het belang van zo spoedig mogelijk starten. In elk geval in het derde kwartaal moet er een plan van aanpak liggen. DorpsVISIE merkt op dat het naar voren halen van een project consequenties heeft voor de ambtelijke organisatie. Er is een bestuurlijke planning waar dit onderwerp op staat. Voorgesteld wordt dit één kwartaal naar voren te halen. Gaat dit dan om symboolpolitiek? D66 benadrukt dat dit geen symboolpolitiek.

D66 heeft bijna zes jaar geleden al om een inclusieagenda heeft gevraagd. Ieder jaar komt inclusiviteit in een motie naar voren. En iedere keer

-29-

wordt het doorgeschoven. Met deze motie wordt benadrukt dat er in het derde kwartaal van 2023 een plan van aanpak moet liggen. De VVD vindt het aantal ambtenaren wat erbij komt minimaal. Spreker snapt wel dat je met het neerzetten van een goede structuur meer gedaan krijgt. De Kadernota straalt uit dat de interne organisatie flink ondersteund wordt, maar dat er aan de andere kant weinig gebeurt. Het is heel belangrijk om hierover te communiceren. Wonen blijkt moeilijk. Spreker roept op om met de ‘can do’ mentaliteit te werken. De manier van het benaderen van zaken kan anders waardoor wellicht meer mogelijk is. Uit de lijst ‘vastgoed in eigen beheer van de gemeente’ blijkt dat er leegstaande panden zijn. Deze kunnen wellicht tijdelijk gebruikt worden voor huisvesting. DorpsVISIE vraagt of de lijst van gemeentelijk vastgoed gedeeld kan worden. De griffie zal dit delen met de gehele raad. Het CDA geeft een toelichting op het intrekken van Amendement A1 en indienen van motie M5. Het amendement is ingetrokken, omdat men geen strijdigheid wil met provinciale normen. Men vindt dat er onvoldoende informatie is om nu een langjarig besluit te nemen. Vandaar een motie die op die punten ingaat. Er zijn fracties die vragen hebben over de organisatie Thermae en de gemeentelijke steun voor het zwembad. De motie vraagt deze vragen te beantwoorden.

Neem de tijd om de data van Thermae in kaart te brengen en deze in de raad te bespreken. Met als doel een langjarige visie op het zwembad. Er is reeds een zwembad in Son en Breugel. Het is leuk, gezond en levensreddend. Het is van hoge kwaliteit en dichtbij. Zwembaden in de omgeving hebben onvoldoende capaciteit en niet iedereen zal daar naartoe willen reizen. Een alternatief binnen de gemeentegrenzen is het zwembad van de Emiliusschool. Hier zijn de tijden en mogelijkheden echter nog kleiner. Bovendien voldoet dit zwembad niet voor het behalen van zwemdiploma’s. Spreker waarschuwt voor onwerkbare alternatieven, en wijst erop dat de kosten voor het voortbestaan van het zwembad omgerekend niet meer kosten dan twee ijsjes per inwoner per jaar. DorpsVISIE vraagt over welk bedrag het dan gaat. Het CDA antwoordt daar nu niet op, omdat het nu nog niet moet gaan over waar de dekking gezocht moet worden. In 2010 is in de overeenkomst tussen Thermae en de gemeente al vastgelegd dat de gemeente bereid is tot overleg. Precies dat overleg heeft nog niet plaatsgevonden in de raad. Dit is de kern van de motie. DorpsVISIE dankt het college voor de toezegging over het onderzoeken van een focuspagina voor ‘ werk in uitvoering’. De fractie verzoekt om een schorsing na de beantwoording door het college voor een laatste afstemming over de moties. 

Reactie in tweede termijn college op moties

Wethouder De Jong reageert op de moties. Motie Slagvaardig in het sociaal domein (M2a): het college blijft erbij dat de motie als zodanig overbodig is. In de huidige werkwijze wordt ernaar gestreefd het voorliggend veld en professionele organisaties meer met elkaar in één lijn te laten opereren. De motie wordt gezien als een ondersteuning voor die werkwijze. Motie Pilot Basisinkomen (M3a): de werkwijze van de gemeente gaat deels in deze richting. Gekeken wordt waar mensen ontlast kunnen worden en hoe de druk op bijstandsgerechtigden verlicht kan worden. De ruimte om te experimenteren binnen de Participatiewet is wettelijk niet meer mogelijk. De wethouder stelt voor om voorafgaand aan de start van de werkgroep ambtelijk te bespreken welke mogelijkheden er zijn en wat de bandbreedte is. Daarna kan de werkgroep aan de slag en eventueel tot een initiatiefvoorstel komen. Het college ontraadt de motie, maar het staat de raad vrij om met een initiatiefvoorstel te komen. Motie Inclusiviteitsagenda (M4a): de wethouder zegt dat deze voor het vierde kwartaal staat geagendeerd en hij stelt voor om dat zo te laten. Als er eerder ruimte ontstaat, zal het onderwerp eerder worden opgepakt. De urgentie die de motie uitspreekt wordt onderstreept door het college.

-30-

Het CDA vraagt of de wethouder enig idee heeft hoeveel werk het is om zoiets op te stellen. Wethouder De Jong antwoordt dat dit op voorhand lastig is in te schatten. Het zal altijd werk kosten om te kijken wat van toepassing is voor Son en Breugel. Motie Zwembadvoorziening (M5): in reactie op de uitspraken van de fractie VOOR U! dat het goed zou komen met de subsidie of de instandhoudingsbijdrage benadrukt de wethouder dat dit genuanceerder ligt. Het college heeft deze uitspraak gedaan ten aanzien van de subsidie voor de gestegen energiekosten. Dit betreft een subsidie van maximaal drie jaar, met in het eerste jaar een vrij hoog percentage en in het tweede en derde jaar een sterk dalend percentage richting 10%. De aanvraag is inmiddels gedaan. Het college waardeert de zwembadvoorziening. Er zit echter wel ruimte tussen de vragen wat we willen, wat we kunnen en wat we mogen. Het is goed om de tijd te nemen om te bezien wat mogelijk en wenselijk is voor de toekomst. Het zwembad is in privaat eigendom. Er is afgelopen weekend een subsidieaanvraag binnengekomen. De uitspraak dat het twee ijsjes per inwoner zou kosten wordt niet herkend. Het gebouw van de Emiliusschool, inclusief het zwembad, is toe aan renovatie. Wellicht zijn er daarbij mogelijkheden om functies samen te voegen. De planuitwerking is gepland voor het najaar.

De wethouder zal dit betrekken bij de overwegingen voor een zwembadvoorziening. Het college omarmt de motie. VOOR U! vraagt of Zonhove beschikt over een zwembad. Het CDA antwoordt dat Zonhove een zwembad heeft gehad voor therapeutische toepassing. Daar is op enig moment een lekkage in gekomen. Vanwege de dure herstelkosten is dat bad afgedekt met een bodemplaat aan de bovenkant. De voorzitter schorst de vergadering voor 15 minuten en heropent de vergadering om 22:05 voor de derde termijn van de raad. 

Reactie in derde termijn raad

PvdA/GroenLinks komt terug op de moeizame situatie op het gebied van de woningbouw. De fractie had gehoopt dat de Omgevingswet verlichting zou bieden, maar betwijfelt of de Omgevingswet de regeldruk zal verminderen. Andere gemeenten hebben leuke, geslaagde projecten, zoals Minitopia in Eindhoven. Spreekster begrijpt niet dat dit in Son en Breugel niet zou kunnen. De fractie overweegt een petitie of handtekeningenactie op touw te zetten richting provincie en Rijk om de regeldruk ernstig te verminderen. Motie Slagvaardig in het Sociaal domein (M2a): de fractie volgt de reactie van het college dat deze motie overbodig is, en beraadt zich nog over al dan niet instemmen. Motie Pilot Basisinkomen (M3a): de fractie is voorstander van een landelijk basisinkomen, maar vindt het voor de lokale situatie met kleine aantallen lastig, te meer omdat het maar voor maximaal twee jaar wordt toegestaan. Wel kan de raad oproepen via de VNG om landelijk werk te gaan maken van het basisinkomen. D66 vindt de pilot juist van meerwaarde in een kleinere gemeente. Het is niet de bedoeling dat mensen na twee jaar terugvallen, maar uitstromen. Er zitten haken en ogen aan, het is aan de werkgroep om een goed plan te maken voor de haalbaarheid. PvdA/GroenLinks zegt dat het CPB juist het belang benadrukt van grote aantallen inwoners in experimenten. Anders gaan allerlei andere variabelen een rol spelen.