2. Jaarstukken 2024

Zo organiseerde de gemeenteraad in mei 2024 een samenspraakbijeenkomst in het Dommelhuis, werd er een participatiebijeenkomst in de Boerderij gehouden om te reageren op de eerste contouren van de nieuwe cultuurnota en zijn er enquêtes uitgezet en interviews gehouden om extra informatie op te halen bij belangrijke partners in het culturele veld, het sociaal domein en specifiek bij jongeren. Muziekonderwijs In 2024 is weer volop gebruik gemaakt van de mogelijkheid om subsidie voor het volgen van muziekonderwijs aan te vragen. Door aanpassing van de subsidieregeling was het in het afgelopen cursusjaar voor het eerst mogelijk om na afloop van het volgen van een korte oriëntatie cursus van verschillende muziekinstrumenten ook subsidie te ontvangen voor een vervolgcursus voor het instrument naar keuze. Hiermee bevorderen we de doorstroom voor het volgen van muzieklessen. Van deze mogelijkheid is door meerdere ouders gebruik gemaakt. Het bestaande budget was toereikend om alle aanvragen volledig toe te kennen. Bibliotheekwerk en laaggeletterdheid De bibliotheek is de primaire ketenpartner in het sociaal-cultureel domein voor de versterking van educatie. In samenwerking met het Taalhuis, LEVgroep en Taalkracht hebben we in 2024 uitvoering gegeven jaarplan met activiteiten. We zien dat het aantal deelnemers aan het Taalhuis groot is en de doelgroep verder toeneemt.

In 2024 is de Bibliotheek Dommeldal in Son en Breugel gestart met het Meemaakpodium in het Dommelhuis. Bij het Meemaakpodium ontmoet je andere mensen, kun je samen leren, iets maken of je creatieve talenten ontwikkelen. Monumenten In 2024 hebben we met medewerking van de Erfgoedvereniging en buurtvereniging Kanaalstraat de open monumentendag georganiseerd. De monumentencommissie heeft twee panden aangewezen als gemeentelijk monument en één erf als cultureel waardevol ensemble. Er zijn afspraken gemaakt over het aanwijzen van één pand uit de wederopbouwperiode in 2025.

Jaarstukken 2024

23

We hebben het gedenkteken van Breugel op het Pieter Breugelplein laten restaureren en voorzien van gouden belettering. Potentiële monumenten We zijn begonnen met het actualiseren van de potentiële monumentenlijst. Potentieel monument Stakenburgstraat is wind- en waterdicht gemaakt en op enkele plaatsen gestut om verdere verslechtering van de conditie van het pand te stoppen totdat er een beslissing is over de toekomst. Adviescommissie omgevingskwaliteit In 2024 is de adviescommissie omgevingskwaliteit gestart, met daarin een intern lid, drie externe leden en een ambtelijk secretaris. De commissie voldoet hiermee aan de eisen van de verordening. Medewerker erfgoed Op 1 april is een vaste medewerker erfgoed in dienst gekomen, waardoor de functie van erfgoedmedewerker en secretaris van de monumentencommissie voor langere tijd is gegarandeerd.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei • Dienst Dommelvallei voert gemeentelijke taken uit op het gebied van inkomensondersteuning en begeleiding naar werk. Deels geschiedt de dienstverlening vanuit het CMD. Ook de beleidsadvisering op dit terrein is ondergebracht bij Dienst Dommelvallei. • Daarnaast ondersteunt Dienst Dommelvallei de dienstverlening in het Sociaal Domein richting inwoners (waaronder de administratieve ondersteuning en applicatie-inrichting voor Wmo, Jeugd en Participatiewet). • Dienst Dommelvallei zet samen met CMD partners (zoals WSD) zelf ontwikkelde methoden en aanpakken in naar activering en werk. Gemeenschappelijke regeling WSD WSD is ons werk-ontwikkelbedrijf en voert de werkgeversverplichtingen uit van de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). Daarnaast begeleidt WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk en fungeren daarmee als ontwikkelbedrijf. Voor nieuwkomers met een grote afstand tot de arbeidsmarkt voeren zij de Zelfredzaamheidsroute voor inburgeren uit. Voor de gemeente Son en Breugel is een Lokaal Plan opgesteld op basis van het koersdocument "Gezamenlijke doorontwikkelen". Het Lokaal Plan omvat deelprojecten waaronder de werkdiagnose AanZet en Kansen, de aanpak voor inwoners die langdurig afhankelijk zijn van bijstand.

De deelprojecten bieden de mogelijkheid om gezamenlijk optimale dienstverlening te ontwikkelen. Met de Kenniskompanie als kennis- en expertisecentrum bundelen de samenwerkende gemeenten kennis en ervaring voor het ondersteunen van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD Brabant-Zuidoost voert voor ons de (verplichte) taken van de Wet publieke gezondheid uit. Daarnaast ondersteunt ze de gemeente bij de invulling van ons (gezondheids)beleid, bijvoorbeeld via de vierjaarlijkse Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV). In 2020 heeft de GGD deze voor het laatst vernieuwd. Deze documenten zijn voor de komende jaren mede de basis voor nieuw beleid alsook voor input voor de omgevingsvisie. Een10voordejeugd Regionale inkoopsamenwerking voor de inkoop van specialistische jeugdhulp, bestaande uit gemeente Helmond, Peelgemeenten (Deurne, Asten, Someren, Laarbeek, Gemert-Bakel), Dommelvallei+ (Geldrop-Mierlo, Nuenen, Son en Breugel, Waalre) en gemeente Veldhoven. In 2024 zijn er volgens het werkplan verdere stappen gezet in o.a. het voortzetten van kleinschalig verblijf. Ook is er een start gemaakt met het opzetten van een gemeenschappelijke regeling (GR), welke verplicht is vanaf 2026.

Jaarstukken 2024

24

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2024) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Realisatie 2024

Afwijking budget 2024

0

1.118

1.118

0

4.2 Onderwijshuisvesting

1.218

1.254

1.164

-90

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

957

599

690

91

5.1 Sportbeleid en activering

271

271

303

31

5.2 Sportaccommodaties

807

1.062

1.142

80

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

587

780

797

17

7

7

2

-5

5.5 Cultureel erfgoed

222

252

150

-103

5.6 Media

75

475

454

-21

3.843

9.354

8.901

-453

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

767

767

1.500

733

6.3 Inkomensregelingen

3.786

4.063

3.993

-70

6.4 WSW en beschut werk

791

814

806

-8

6.5 Arbeidsparticipatieinstrumenten gericht op toeleiding naar werk

615

615

618

2

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.362

1.337

845

-492

6.71A Huishoudelijke hulp (WMO)

1.437

1.588

1.551

-38

6.71B Begeleiding (WMO)

690

688

679

-9

6.71C Dagbesteding (WMO)

286

203

186

-17

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

245

216

258

42

6.72A Jeugdzorg begeleiding

913

1.273

1.396

122

6.72B Jeugdzorg behandeling

744

784

756

-28

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

443

468

482

14

6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig

415

577

517

-61

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

800

1.245

1.490

245

6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

450

550

583

33

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

37

49

236

188

6.74C Gesloten plaatsing

-4

91

139

48

6.81A Beschermd wonen (WMO)

2

2

0

-2

6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

2

14

13

-2

6.82A Jeugdbescherming

247

332

352

19

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 2

5.4 Musea

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.82B Jeugdreclassering 7.1 Volksgezondheid Totaal Lasten

4

12

9

-3

907

922

1.010

88

22.929

31.785

32.137

352

607

1.505

1.497

-8

Baten 0.10 Mutaties reserves programma 2

Jaarstukken 2024

25

Omschrijving

Primaire begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Realisatie 2024

Afwijking budget 2024

4.2 Onderwijshuisvesting

196

337

182

-155

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

20

9

24

15

5.1 Sportbeleid en activering

85

85

92

8

5.2 Sportaccommodaties

138

138

186

48

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

135

255

258

3

5.5 Cultureel erfgoed

26

26

25

-1

5.6 Media

0

16

16

0

496

6.896

8.297

1.402

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

0

0

13

13

6.3 Inkomensregelingen

3.193

3.193

3.595

401

0

0

0

0

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

186

126

134

8

6.72B Jeugdzorg behandeling

0

0

5

5

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

0

0

336

336

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.81A Beschermd wonen (WMO)

0

0

6

6

7.1 Volksgezondheid

74

74

106

32

Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)

5.154

12.659

14.772

2.113

-17.774

-19.125

-17.365

1.760

Analyse 2. Sociale leefomgeving

I/S

Bedrag

4.2 Onderwijshuisvesting

I

-274.000

I

-62.000

I

-33.000

I

41.000

Betreft deels overschrijding in verband met compleet nieuwe inrichting de Bongerd ten behoeve van bewegingsonderwijs. En doorbelasting afwaardering boekwaarde oude basisschool De Regenboog naar grondexploitatie Centrum Breugel. Daarnaast minder inkomsten voor de kinderopvang dan begroot in verband met vertraging van de uitbreiding van de Bloktempel. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken In schooljaar 2024-2025 heeft er een stijging plaatsgevonden van 24 leerlingen in vervoer waardoor de vervoerskosten stegen. 5.2 Sportaccommodaties De overschrijding is grotendeels te wijten aan het oplossen van jaarlijks niet en/of te laat uitgevoerde onderhoudsactiviteiten vanuit lopende onderhoudscontracten, waaronder levering en bij-strooien van infill op de 3 kunstgrasvelden. Het bij-strooien dient jaarlijks met kleine hoeveelheden bij te worden gehouden. In 2024 bleek eenmalig bij strooien van een grote hoeveelheid infill noodzakelijk om de infill op peil te brengen. 5.5 Cultureel erfgoed Het geplande planmatig onderhoud voor de oude Kerktoren en het Raadhuisje zijn door personele capaciteit niet tot uitvoering gebracht. De maatregelen staan gepland voor 2025. Door de wijziging van inhuur voor een erfgoedmedewerker vanuit de Omgevingsdienst Zuid-Oost Brabant (ODZOB) naar detacheren vanuit de gemeente Nuenen, is er circa 14,5 K bespaard op deze personele kosten.

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

I 1.722.000

Het taakveld Samenkracht en Participatie bevat de volgende onderdelen Maatschappelijk werk De definitieve subsidies over het jaar 2023 aan GGzE en het Alzheimer Cafe zijn lager vastgesteld dan het verstrekte voorschot. Ook hebben we subsidiemiddelen terugontvangen voor het project de Stap naar Gezonder (voorheen Grozzerdam) van de GGD en de cooperatie Slimmer Leven. De jaarlijkse waarderingssubsidies 2024 die we verstrekken aan een aantal stichtingen die activiteiten organiseren voor ouderen hebben we laten lopen via het SPUK GALA (bestrijding eenzaamheid). Sociaal cultureel werk Per 1 augustus 2024 heeft de gemeente zelf de casusregisseur (via inhuur) in dienst genomen. De LEVgroep had voor deze taken voor een volledig kalenderjaar subsidiemiddelen ontvangen. Het restant van het subsidiebudget € 34.434,voor deze casusregisseur is terugbetaald aan de gemeente. Het maximale budget € 15.000,- van de eenmalige (project)subsidies is niet volledig besteed, in totaal hebben we voor een bedrag van € 4.685,- buurt- en muziekinitiatieven

Jaarstukken 2024

26

2. Sociale leefomgeving

I/S

Bedrag

I

426.000

I

27.000

I

106.000

I

-278.000

I

320.000

I

-333.000

financieel ondersteund in 2024. Een aantal activiteiten en werkzaamheden (Sjors Sportief, mantelzorgsteunpunt, een tegen eenzaamheid, veerkracht) uitgevoerd door de LEV groep hebben wij verrekend met de SPUK GALA middelen voor 2024, dit heeft als resultaat dat op het budget van sociaal cultureel werk minder middelen zijn uitgegeven dan begroot. Kinderopvang De kosten van de inspectiekosten van de GGD voor de Wet kinderopvang waren lager dan begroot. Bij de meeste opvanglocaties waren de inspecties goed, dit zorgt ervoor dat er minder uren aan de inspecties zijn besteed en in rekening zijn gebracht. Een aantal inspecties zijn in december 2024 uitgevoerd en zijn in 2025 in rekening gebracht. Dit resulteert in een voordeel van € 14.900,-. In 2024 hebben er minder kinderen gebruik gemaakt van een gesubsidieerde voorschoolse educatie kindplaat (VE) of niet voor een volledig jaar in verband met de doorstroom naar het basisonderwijs. Daarnaast ontving de gemeente meer SPUK middelen voor het onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Dit levert samen een positief resultaat op van € 49.650,Opvanglocatie Van den Elsenstraat 36 Deze kosten hebben betrekking op projectkosten die ten behoeve van de - toekomstige - opvanglocatie aan de Van den Elsenstraat. Her betreft dan met name onderzoekskosten en de kosten van personele (projectleiders)inzet.

TGO Ekkersrijt Deze TGO is open geweest van 17 juli 2024 t/m 17 januari 2025. Een klein deel van de kosten en opbrengsten valt dus in 2025. Aan de voorkant is er voor gekozen om niet de daadwerkelijke kosten te declareren, maar is een forfaitaire vergoeding gekozen. Op basis hiervan heeft het COA aan ons € 150 per bed per nacht betaald. Omdat het om een grote locatie ging met veel bedden was het forfaitair bedrag voldoende om de gemaakte kosten te dekken. Opvang Oekrainers De kosten voor de opvang van ontheemden Oekrainers waren lager dan begroot bij de bestuursrapportage. 6.3 Inkomensregelingen De vergoeding van het rijk via het BUIG budget is hoger uitgevallen dan begroot. We hebben 334.353,00 meer ontvangen. Ook is er een grote betaling ontvangen van een debiteur. Dit zorgt voor een flink positief resultaat op deze post. Daarnaast is op het gebied van bijzondere bijstand een voordeel wat voornamelijk te wijten is aan de verminderde instroom van statushouders. 6.5 Arbeidsparticipatie De uitgaven voor re-integratie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn lager uitgevallen dan begroot. Er zijn minder trajecten gestart dan oorspronkelijk gepland. Er is een toename te zien in de complexiteit van de doelgroep, wat ertoe leidt dat het meer tijd kost om een passend re-integratietraject op te zetten.

Taakvelden WMO De indicaties voor Wmo volgden niet volledig de verwachting voor 2024. Hierdoor is er uiteindelijk een overschot ontstaan. Vanwege een goedlopende voorliggende voorziening, maken we minder kosten voor dagbesteding Wmo dan we in eerste instantie hadden verwacht. Taakvelden Jeugd Het tekort op de jeugdbudgetten wordt voornamelijk veroorzaakt door een forse toename in crisiszorg en de JeugdzorgPlus. Doordat problematiek steeds complexer wordt in gezinnen, zien we dat er vaker crisiszorg ingezet wordt. Bij Jeugdzorg-Plus werden we aan het einde van het jaar geconfronteerd met een onvoorziene tariefsverhoging van ongeveer 30% met ingang van 1 januari 2024. Kapitaallasten Zie algemene toelichting en inleiding bij programma's. Directe salarislasten en overhead Zie algemene toelichting en inleiding bij programma's. Overig Totaal

Jaarstukken 2024

I

98.000 1.760.000

27

Programma 3. Fysieke en veilige leefomgeving Portefeuillehouder(s) Suzanne Otters-Bruijnen Jan Boersma Steven Grevink Jelle de Jong

Inleiding Ons handelen en beleid voor de fysieke leefomgeving kent diverse abstractieniveaus. In het programma Fysieke en Veilige leefomgeving komen vooral de tactische en operationele kant van ons handelen voor de leefomgeving aan de orde. Voorbeelden hiervan zijn onze inzet op het gebied van afval, vergunningen, toezicht & handhaving en veiligheid. Het programma Economische en Ruimtelijke ontwikkeling richt zich meer op de visie en de strategische kant van het beleid voor de leefomgeving. Er is natuurlijk wel overlap tussen de programma’s, omdat de scheidslijn tussen het strategische en het tactische abstractieniveau niet zo scherp is. Een voorbeeld daarvan is het onderwerp natuur en landschap: enerzijds hebben we er een visie op en sluiten we qua strategie aan bij lopende regionale ontwikkelingen (‘Dommeldal uit de verf en Van Gogh Nationaal Park’), anderzijds leggen we ook natuur en groen aan.

Wat wilden we bereiken? Thema

Doelstellingen

Veiligheid en Vergunningen

1. Inwoners, ondernemers en bezoekers verblijven in een veilige en prettige woonomgeving.

Openbare Ruimte

3. Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is op orde en voldoet aan de vastgestelde niveaus.

2. (Ver)bouwprojecten voldoen aan de regels van de Omgevingswet en we bewaken de naleving van de geldende wetten, regels en voorschriften door uitvoering te geven aan het uitvoering en handhavingsplan. 4. Samen met inwoners koppelen we hemelwater af van het hoofdriool en zorgen we voor een groene, leefbare omgeving. 5. Inwoners kunnen op verschillende manieren verblijven, sporten, spelen en verplaatsen in de openbare ruimte. 6. Onze inwoners kunnen meedenken, ontwerpen of meedoen bij de (her)inrichting van de openbare ruimte. 7. We zorgen voor een betere groene leefomgeving om de woonkwaliteit van onze inwoners te verhogen. 8. We realiseren (vóór 2028) en beheren het Natuurnetwerk en versterken natuurbeleving dichtbij huis. 9. We gebruiken duurzame materialen en houden rekening met de nadelige effecten van klimaatverandering. 10. We zetten in op vermindering van restafval en streven naar een aanbod van maximaal 35kg restafval per persoon per jaar.

Mobiliteit

11. Weggebruikers kunnen comfortabel en veilig deelnemen aan het verkeer. 12. De kernen en centra zijn goed bereikbaar, veilig en overzichtelijk voor alle verkeersmodaliteiten.

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Grondstoffenbeleidsplan

2024-2027

22 februari 2024

2028

Nota Integrale Veiligheid gemeente Son en Breugel 2023 - 2026 2023-2026

19 januari 2023

2027

Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2023-2026

2023 - 2026

19 januari 2023

2027

Ontwikkelingsvisie Nieuwe Heide & Oud Meer

2022-2070

14 november 2022

Uitvoeringsprogramma handhaving 2023

2023

24 januari 2023

Beheerplan wegen 2016-2020

2016-2020

Jaarstukken 2024

2024 2025

28

Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Mobiliteitsvisie Son en Breugel

2024-(geen specifieke einddatum)

10 oktober 2024

2024

Beleidsnota openbare verlichting

n.v.t.

6 oktober 2016

n.v.t.

MJOP civieltechnische kunstwerken

2025-2035

n.v.t.

2025

2017

n.v.t.

Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost Brabant Beleidsnota openbaar groen 2021

2022-(geen specifieke einddatum)

Groenvisie Ekkersrijt

25 november 2021 13 december 2021

Evenementenbeleid 2016 Beleidsnotitie Gladheidsbestrijding 2008 Beleidsnotitie ( beleidsregels) spelen

2019 - 2024

2020

Beleidsnota Duurzaamheid

2016-2020 met doorkijk naar 2030

6 oktober 2016

2025

Programma Water en Riolering 2023-2027

2023-2027

22 juni 2023

2027

Klimaatbestendig Son en Breugel 2030

2017-2030

2 november 2017

n.t.b.

Integraal Beheerplan Bos-en natuurterreinen 2020- 2020-2029 2029

18 maart 2021

Wat hebben we ervoor gedaan? Veiligheid en Vergunningen 1. Inwoners, ondernemers en bezoekers verblijven in een veilige en prettige woonomgeving. Regie en samenwerking veiligheid Op 19 januari 2023 heeft de gemeenteraad het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 (IVP) vastgesteld. In het IVP hebben we de volgende prioriteiten opgenomen: ondermijning, veilig ondernemen, verbinding zorg en veiligheid en digitale veiligheid. • In 2024 hebben diverse integrale bestuurlijke controles plaatsgevonden, waarbij 39 panden en 40 garageboxen zijn bezocht. Het ging om integrale controles met diverse partners, o.a. de Politie, de VRBZO (brandveiligheid), de ODZOB (milieu), Enexis en Brabantwater. De controles stonden in het teken van het buitengebied, arbeidsmigranten, arbeidsuitbuiting, bedrijventerreinen en garageboxen. Een deel van de controles is uitgevoerd in samenwerking met het Dommelstroom Interventieteam (DIT). • In januari en februari hebben we in samenwerking met het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise centrum) en de zes Dommelstroom gemeenten de maand van de weerbaarheid georganiseerd. Tijdens deze maand hebben ambtenaren deel kunnen nemen aan interessante workshops en kennis sessies.

Uiteenlopende onderwerpen zijn de revue gepasseerd, van cyberveiligheid tot agressie tegen publieke dienstverleners en van ondermijning in de vastgoedsector tot de wereld van synthetische drugs. • We hebben in samenwerking met het RIEC meegewerkt aan de pilot bestuurlijke incasso. Hierbij is gekeken naar openstaande vorderingen die mogelijk nooit terugbetaald gaan worden, de zogenaamde dubieuze debiteuren die mogelijk een relatie hebben met het thema ondermijning. In een aantal gevallen zijn in samenwerking met de afdeling financiën en de deurwaarder afspraken gemaakt over het verhalen van de openstaande vorderingen. • In de maanden juli tot en met september hebben inwoners de game ‘Eenheid 75’ kunnen spelen. Dit is een Augmented Reality game waarmee we bewustzijn en meldingsbereidheid op het gebied van ondermijnende (drugs)criminaliteit proberen te vergroten en waar ongeveer 500 inwoners aan hebben meegedaan. Alle huishoudens hebben een fictieve krant ontvangen waarin werd opgeroepen de game te spelen via de bijbehorende app. Deelnemers zijn tijdens de game op zoek gegaan naar verdachte situaties in Son en Breugel waarbij ze via de app opdrachten moesten voltooien, om uiteindelijk te achterhalen waar ‘het drugslab’ zich bevond. • We hebben in 2024 in totaal 12 MMA (Meld Misdaad Anoniem) ontvangen. Waar nodig is het signaal gedeeld met de Politie.

Jaarstukken 2024

29

•

•

• • • • •

•

•

•

De boa's zijn de oren en ogen van de gemeente. Zij hebben toezicht gehouden op o.a. veiligheid rondom scholen, parkeren, de blauwe zone, bestemmingsverkeer in het centrum, (loslopende) honden en evenementen. Ook bezoeken de boa's de overlastlocaties m.b.t jeugd en geven zij waar nodig signalen door wanneer er sprake is van verward gedrag. De boa's worden ondersteund door de onbezoldigde toezichthouders van de gemeente. De toezichthouders zijn een aanvulling op onze eigen boa’s, aangezien zij ook in het weekend en in de avond/nacht werken. Ze houden toezicht op diverse overlastlocaties, kunnen observaties doen, onderzoeken klachten en pakken meldingen op. In december hebben de boa's samen met de toezichthouders een aantal vuurwerkcontroles uitgevoerd binnen de gemeente. Het doel van deze controles was preventieve werking en zichtbaarheid. Bij het aantreffen van illegaal vuurwerk is contact gelegd met de politie. Jaarlijks communiceren we over de risico’ s van woninginbraken tijdens de zomer (zomeroffensief) en met de donkere dagen (donkere dagen offensief). Er is gecommuniceerd over de gevaren van digitale criminaliteit. Hierbij gaat het onder andere over bankhelpdeskfraude en de 'nep agenten' die actief zijn (geweest). Er is een aantal meldingen binnen gekomen via de Whatsapp-buurtpreventie groepen over o.a. babbeltrucs en mogelijke oplichters aan de deuren.

Deze zijn ook gedeeld met de politie. In het Veiligheidsoverleg hebben we casuïstiek besproken op het snijvlak van zorg en veiligheid. De werkwijze is volgens de aanpak voorkomen escalatie (AVE). Er zijn ook 2 PGA-jeugdcasussen (persoonsgerichte aanpak) behandeld waar het zorg- en veiligheidshuis regie in heeft gevoerd. We zetten buurtbemiddeling structureel in. In 2024 zijn er 6 casussen aangemeld. In 2024 is er een netwerkbijeenkomst georganiseerd met het CMD en de veiligheidspartners. Deze netwerkbijeenkomst was gericht op kennismaken met elkaars werkzaamheden en uitdagingen. Door meer bekendheid met elkaars werk te creëren, zijn stappen gezet om de samenwerking te optimaliseren. In Dommelstroom verband is de samenwerking ingericht op het gebied van jonge aanwas middels een projectgroep. Deze samenwerking is gericht op het uitwisselen van kennis en ervaring op verschillende aspecten die bijdragen aan het voorkomen van jongeren die afglijden richting criminaliteit. Dit project richt zich op de samenwerking tussen zorg en veiligheid. Vanaf maart 2024 zijn er twee wijk GGD'ers gestart voor de gemeenten Son en Breugel en Nuenen gezamenlijk. De inzet van de Wijk GGD betreft een pilot om betere opvolging te kunnen geven aan meldingen van verward gedrag.

Vergunningverlening, toezicht en handhaven • Aantal aangevraagde omgevingsvergunningen: 131 • Aantal aanvragen activiteit kappen: 26 • Aantal verleende omgevingsvergunningen? 134 • Aantal geweigerde en ingetrokken vergunningen: 2 • Aantal vooroverleggen/principeverzoeken en informatieverzoeken: 61 • Meldingen Wet Kwaliteitsborging: 4 • Aantal buiten behandeling gelaten (inclusief ingetrokken door eigenaar): 13 • Aantal aanvragen waarvan de beslistermijn is verlengd en/of opgeschort?: 32 (26 verlengd en 6 opgeschort) • Advies door Provincie: 2 In 2024 zijn in totaal 10 Bibob-onderzoeken uitgevoerd. Hierbij gaat het om 2 vergunningaanvragen in het kader van de Alcoholwet en 8 aanvragen voor een bouwvergunning (Wabo). Bij 2 onderzoeken is aanvullend advies gevraagd bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB). In 1 onderzoek is de omgevingsvergunning geweigerd. Toezicht Er zijn 229 bouwzaken door de toezichthouder behandeld. Hiervan zijn er 88 afgerond in 2024. Van de 88 afgesloten zaken zijn er 4 uit 2021, 25 uit 2022, 11 uit 2023 en 48 uit 2024. Onze toezichthouder is steeds meer zichtbaar: inwoners van Son en Breugel spreken de toezichthouder dan ook vaker zelf aan.

Jaarstukken 2024

30

Handhaving In het afgelopen jaar zijn 50 zaken behandeld of zijn nog in behandeling, die gerelateerd zijn aan bestuursrechtelijke handhaving. Hiervan zijn 3 handhavingsverzoeken. In 8 gevallen is bezwaar en beroep aangetekend. Bij 1 zaak is een hoger beroep aangetekend. • 43 zaken zijn gerelateerd aan de Omgevingswet. • 7 zaken zijn gerelateerd aan de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) • Er zijn 22 waarschuwingen, 17 voornemens last onder dwangsom/bestuursdwang en 10 keer een last onder dwangsom/bestuursdwang opgelegd. • Er heeft 1 bijtincident met honden plaatsgevonden. • 1 zaak is gerelateerd aan een Carmeeting. Dit betrof een waarschuwing aan organisatoren van een carmeeting (autotreffen op Ekkersrijt) waarvoor een melding evenement moet worden gedaan. • Er is 1 last onder dwangsom opgelegd in het kader van de Opiumwet

2. (Ver)bouwprojecten voldoen aan de regels van de Omgevingswet en we bewaken de naleving van de geldende wetten, regels en voorschriften door uitvoering te geven aan het uitvoering en handhavingsplan. Per 1 januari 2024 zijn zowel de Omgevingswet als de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) in werking getreden. 2024 heeft dan ook in het teken gestaan van het leren werken met deze nieuwe regelgeving. De inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft gevolgen voor toezicht en handhaving gehad. De belangrijkste wijziging vanuit handhavingsperspectief is dat er minder vergunningen komen en meer algemene regels en zorgplichten. Dat betekent dat er minder vaak vooraf getoetst wordt en dat er mogelijk vaker achteraf gehandhaafd moet worden. In 2024 hebben we hier nog niet veel van gemerkt. In 2024 is een voorzichtige stap gemaakt met de Wkb. De Wkb is voornamelijk van toepassing op grondgebonden nieuwbouwwoningen (gevolgklasse 1). In 2024 hebben we 4 bouwmeldingen ontvangen voor bouwwerken welke onder de Wkb vallen. De woningen en een kantoorpand zijn in aanbouw of er moet nog gestart worden met de bouw. Daarom zijn er voor deze bouwwerken nog geen verdere meldingen (gereedmelding of melding strijdigheid) met betrekking tot de Wkb ontvangen. Deze meldingen kunnen we in 2025 verwachten. Vooralsnog heeft de invoering van de Wkb niet tot vertraging van het proces geleid.

We toetsen alle aanvragen aan wet- en regelgeving. Alle aanvragen worden in fasen getoetst op onder andere constructie-, brand- en gebruikersveiligheid. Als van de regelgeving wordt geweken volgen we de landelijke handhavingsstrategie omgevingsrecht en treden we al dan niet handhavend op. Het cluster vergunningverlening, toezicht en handhaving is op volle sterkte om aan deze taak te voldoen. Handhavingsverzoeken behandelen we binnen de gestelde termijn. Meldingen en klachten pakken we op en handelen we af op basis van onze prioriteitstelling.

Openbare Ruimte 3. Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is op orde en voldoet aan de vastgestelde niveaus. Wegen, straten en pleinen In 2024 hebben we in meer dan 70 straten werkzaamheden uitgevoerd aan trottoirs, fietspaden, parkeervakken en wegen. Oneffenheden door boomworteldruk en verzakkingen door defecte kolken en rioolbuizen zijn genivelleerd. Fietspaden zijn veiliger en toegankelijker gemaakt voor strooimaterieel en hulpinstanties. Enkele asfaltwegen zijn opnieuw voorzien van asfalt.

Jaarstukken 2024

31

Gladheidsbestrijding In 2024 zijn nieuwe voertuigen aangeschaft. De nieuwe voertuigen zijn eind 2024/begin 2025 geleverd. Tot de nieuwe machines geleverd waren, hebben we extra onderhoud gehad aan de oude machines om deze inzetbaar te houden. De nieuwe machines werken naar grote tevredenheid. In 2024 was het weer dusdanig dat inzet van gladheidsbestrijding beperkt is gebleven. Groen Het openbaar groen hebben we in de regel beheerd volgens de normen die door ons zijn vastgesteld. Het bulkwerk is door aannemers uitgevoerd, de wijkteams leggen zich met name toe op zichtlocaties en service-onderhoud. In 2024 werd het boomonderhoud planmatig uitgevoerd, in navolging van 2023. Hierbij voerden we allereerst een boomveiligheidscontrole uit. Als hieruit bleek dat snoeimaatregelen nodig waren, dan werd de boom gesnoeid. Boomveiligheidscontroles zijn in 2024 geheel afgerond, het merendeel van de bijbehorende snoeiwerkzaamheden zijn gereed. Civieltechnische kunstwerken Civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen en duikers, vormen een belangrijke schakel in de infrastructuur. De technische staat van deze objecten moet goed zijn om een vlotte doorstroming te kunnen garanderen. De civiele kunstwerken moeten regelmatig worden geïnspecteerd, in 2023 is dit voor het laatst gebeurd. In 2025 wordt opnieuw een inspectie uitgevoerd en een MJOP voor alle civiele kunstwerken opgesteld.

De brug in de Dommelpas moet in zijn geheel vervangen worden. In 2024 zijn de voorbereidingen getroffen om de aanbesteding voor de werkzaamheden uit te kunnen zetten. In 2024 is op verschillende momenten in het jaar de staat van de brug gecontroleerd. Openbare Verlichting Sinds eind 2022 hebben we een nieuwe aannemer voor meldingen en storingen aan openbare verlichting. Deze aannemer voert het werk naar tevredenheid uit. Er zijn relatief veel storingen als gevolg van netwerkstoringen ontvangen. Deze moeten door de netbeheerder worden opgelost en liggen daarmee buiten de invloedsfeer van de gemeente. Storingen bij openbare verlichting kunnen via een meldsysteem worden gemeld. Op de gemeentelijke website hebben we nu prominent een link naar dit meldsysteem opgenomen. Verkeersregelinstallaties We beheren 4 verkeersregelinstallaties, oftewel verkeerslichten. In oktober 2023 is de installatie bij de oversteekplaats aan de Gentiaanlaan defect geraakt. Er zijn tijdelijke maatregelen genomen. Begin 2024 is de complete verkeersregelinstallatie vervangen. In november 2024 is de installatie aan de Bestseweg uitgevallen. Er zijn tijdelijk maatregelen genomen, deze zijn zo nauwkeurig mogelijk ingeregeld. Begin 2025 zal de verkeersregelautomaat worden vervangen.

4. Samen met onze inwoners werken we aan een duurzame waterbeheersing. Weersextremen Na de extreem natte herfst van 2023 was ook de winter in 2024 zeer nat. Dat had uitzonderlijk hoge grondwaterstanden tot gevolg. Veel inwoners ervaarden overlast of liepen schade op aan hun woning of grondeigendom. Een piekbui trof in mei onze gemeente waarbij opnieuw veel mensen overlast ondervonden of schade aan hun woningen opliepen. Na afloop van deze gebeurtenissen hebben we op een aantal locaties direct maatregelen genomen. Sommige grotere maatregelen zijn nog in voorbereiding. Beheer We werken met onderhoudspartijen om de riolering operationeel te houden. De aanbestedingen voor het reinigen van de kolken en het reinigen en inspecteren van de vrijverval riolering hebben we afgerond. Daarnaast zijn er in de winter en lente van 2024 nog steeds veel reparaties aan (de weg boven) het rioolstelsel uitgevoerd.

Jaarstukken 2024

32

Samenwerking We werkten met diverse partijen in het Klimaatportaal ZuidoostBrabant (ZOB) samen om doelstellingen op het gebied van stedelijk waterbeheer, droogtebestrijding en riolering te realiseren. Het Klimaatportaal ZOB is een samenwerkingsverband van Waterschap De Dommel, provincie NoordBrabant, Brabant Water en 13 gemeenten. De samenwerking om invulling te geven aan maatregelen in het kader van de Europese Kaderrichtlijn Water is voortgezet. In 2023 zijn we in het kader van de Droogtestrategie gestart met een onderzoek naar een maatregelenpakket om de verdrogingsproblematiek tegen te gaan. Dat onderzoek is in 2024 afgerond. Dit onderzoek vormt de basis om enkele anti-verdrogingsmaatregelen in regioverband verder uit te werken. Ondanks de natte winter blijft verdroging van de Brabantse (on)diepe ondergrond een belangrijk aandachtspunt. Beheerinformatie De gegevens over het rioolstelsel hebben we verder geactualiseerd om de betrouwbaarheid van de informatie in het beheersysteem te waarborgen. De noodzaak om het beheersysteem actueel te houden blijft bestaan. Projecten Om de riolering operationeel te houden en te optimaliseren hebben we projecten opgenomen. De uitvoering van de projecten Zandstraat en Doormanlaan-Van Gentlaan hebben we doorgeschoven als gevolg van de relatie met het mobiliteitsplan.

In het project riolering en het project bovenbouw omgeving Begoniastraat-Bontstraat is de doelstelling om samen met de bewoners tot een ontwerp te komen voor de inrichting van het maaiveld en de wegen af te koppelen. Vanwege de wateroverlast rondom de Peellaan wordt er gewerkt aan een plan om de piekbuien af te voeren en een hoge grondwaterstand te voorkomen. Stimuleringsregeling afkoppelen regenwater In de winter en lente van 2024 hebben veel inwoners last gehad van de hoge grondwaterstanden. Uit gesprekken met inwoners blijkt dat het afkoppelen van het regenwater direct in verband wordt gebracht met de hoge grondwaterstanden. De bereidheid tot afkoppelen lijkt op basis van deze gesprekken te zijn afgenomen. Als gemeente hebben we in 2024 derhalve niet gestuurd op afkoppelen. Ter verduidelijking: afkoppelen heeft niet geleid tot de hoge grondwaterstanden. De oorzaak daarvoor moet gezocht worden in de enorme hoeveelheid neerslag die gevallen is.

5. Inwoners kunnen op verschillende manieren verblijven, sporten en spelen in de openbare ruimte. Gemeentelijke bossen In 2024 hebben we het reguliere bosonderhoud voortgezet, volgens de ontwikkelingsvisie Nieuwe Heide & Oud Meer en het integraal beheerplan bos- en natuurterreinen. Ondanks uitdagende omstandigheden is het onderhoud volgens plan uitgevoerd en ligt het schema. Extreme neerslag en wateroverlast Het jaar 2024 was uitzonderlijk nat. Daardoor raakte de bodem verzadigd en bleven laaggelegen bosgebieden langdurig onder water staan. Uitstel en impact op houtoogst Door de extreme neerslag kon de geplande houtoogst van werkblok 2, oorspronkelijk gepland voor najaar 2023, pas in het eerste kwartaal van 2024 plaatsvinden. De aanhoudende natte omstandigheden verhinderden echter de volledige uitvoering van het werkplan, waardoor 325 m³ hout is blijven staan. Ook de houtoogst van werkblok 3, gepland voor het najaar van 2024, kon niet doorgaan vanwege de te natte bodem. Hierdoor werd 2024, een jaar eerder dan gepland, een rustjaar in het bosbeheer.

Jaarstukken 2024

33

De houtoogst is verplaatst naar het najaar van 2025 en wordt dan gecombineerd met de eerste hydrologische herstelmaatregelen uit de GLB-subsidie. Deze subsidie maakt deel uit van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en wordt in Noord-Brabant ingezet voor bosrevitalisering. De maatregelen richten zich op hydrologisch herstel, het aanvullen van mineralen en de aanplant van boomsoorten die de bos- en bodembalans verbeteren. De subsidieaanvraag voor deze maatregelen en de omvorming naar natuurbos is in april 2024 ingediend en is nog in behandeling. Schade en maatregelen De langdurige wateroverlast had ook grote gevolgen voor de bosgezondheid van onze bossen. Wortelstelsels verzwakten door wateroverlast en zuurstoftekort, wat leidde tot wortelrot en boomsterfte. In november hebben we daarom een niet-geplande calamiteitenkap uitgevoerd, waarbij 15 hectare bos werd gekapt om de veiligheid in de bossen te kunnen waarborgen. Veel bomen verkeren nog steeds in stress, waardoor het risico op boomsterfte in de komende jaren verhoogd blijft. Ter verbetering van de leeftijdsopbouw en bosstructuur hebben we bosverjonging uitgevoerd in werkblok 1, ten noorden van het Oud Meer. Hier zijn klimaatbestendige boomsoorten aangeplant die de biodiversiteit vergroten, de soortensamenstelling verrijken en de strooiselkwaliteit verbeteren.

Participatie en betrokkenheid In samenwerking met IVN hebben we twee succesvolle activiteiten in het bosgebied georganiseerd: • 21 september - World Clean-up Day: 20 vrijwilligers maakten de natuur rond het Oud Meer schoon. • 2 november - Natuurwerkdag: 150 deelnemers, jong en oud, hielpen bij het vrijmaken van de heide. Met deze natuurwerkactiviteiten gaven we inwoners de gelegenheid om actief bij te dragen aan het beheer en natuurbehoud van de bossen in Son en Breugel. Dit sluit aan bij de doelstelling uit het beheerplan en de ontwikkelingsvisie om inwoners meer te betrekken bij het lokale natuurbeheer. Daarnaast draagt het bij aan de uitvoering van de beleidsstrategieën uit het Natuurpact tussen rijk en provincie, waarin samenwerking en betrokkenheid bij natuurbehoud centraal staan. Wandelen op Wielen Er is integraal gekeken naar de verbinding van het rolstoelpad met de parkeerplaats bij Oud Meer. Het oversteken van de provinciale weg (Bestseweg) vraagt om een zorgvuldige afweging. Een veilige oplossing wordt verder onderzocht. Daarom is de aanleg uitgesteld. Speelplaatsen en bewegingsvoorzieningen In 2024 zijn 5 speeltoestellen op de Molenwieken vervangen, nadat in 2023 gebreken zijn aangetoond. Eind 2024 hebben we speeltuinen en speeltoestellen geïnspecteerd. Er zijn geen grote gebreken geconstateerd. Op meerdere locaties moet het valzand worden gezeefd of vervangen.

Park Vroonhoven In 2024 is de centrumvisie Son en Breugel opgesteld waarbij een grotere rol voor park Vroonhoven is weggelegd. De centrumvisie zal in 2025 worden vastgesteld door de Raad. Ontwerp en concrete uitvoering van het park komen daarna aan de orde. Faciliteren van activiteiten, evenementen en kermis In 2024 zijn wederom vele evenementen en activiteiten georganiseerd in Son en Breugel. De gemeente heeft de organisatoren waar nodig ondersteund en gefaciliteerd bij de organisatie van hun evenement. 2024 was een bijzonder jaar voor de bevrijding van Son en Breugel. Vele organisaties hebben met de gemeente samengewerkt om Remember September tot een succes te maken. Er is ook een groot aantal buurtactiviteiten georganiseerd. We hebben meldingen behandeld voor meerdere straatfeesten en buurtbarbecues. De kermis van 2024 heeft plaatsgevonden rondom het Kerk- en Raadhuisplein. Bij de organisatie is rekening gehouden met de wensen van ondernemers en inwoners in het dorpscentrum om de verkeershinder en parkeeroverlast tot een minimum te beperken. Dit heeft in 2024 geresulteerd in een kermisopzet die gelijk was aan de opzet in 2023 en die opnieuw succesvol verlopen is.

Jaarstukken 2024

34

6. Onze inwoners kunnen meedenken, ontwerpen of meedoen bij de (her)inrichting van de openbare ruimte. In 2024 hebben we meer ingezet op contact met inwoners. Ook hebben we inwoners meer gestimuleerd om zelf aan de slag te gaan met klimaatadaptatie. We hebben onder andere stappen gezet met betrekking tot de 'groene bewonersparels'. Er zijn diverse burgerparticipatieprojecten uitgevoerd, zoals de herinrichting aan de Kloosterstraat en de Orionlaan. Omwonenden hebben daarbij actief meegedacht over de inrichting van plantsoenen en zijn zelf verantwoordelijk voor de uitvoering en het onderhoud van de herinrichting. In 2025 wordt op dit vlak verder ingezet, ontwikkeld en verbeterd. Daarnaast hebben we ook bij diverse gemeentelijke projecten inwoners betrokken. Voor de Centrumvisie zijn er inloopavonden, werksessies met belanghebbenden en ondernemers en enquêtes gehouden.

7. We zorgen voor een groene leefomgeving met meer biodiversiteit om de woonkwaliteit van onze inwoners te verhogen. Groen In 2024 hebben we voor het openbaar groen kaders aangedragen voor woningbouwinitiatieven bij de Omgevingstafels, voor een groene leefomgeving. Daarbij hebben we ingezet op biodiversiteit. Ook wanneer vervanging van planten noodzakelijk was hebben we meer rekening gehouden met de invloed op biodiversiteit van de beplantingskeuzes. We kiezen vaker inheemse beplanting en meer verschillende soorten beplanting. Ook in onderhoud hebben we in 2024 verder ingezet op biodiversiteit. Daarbij zijn we verder gegaan met het omvormen van plantsoenen naar bloem- en kruidenrijk gras en bredere inzet van ecologisch en extensief maaien. Deze inzet zal in 2025 geëvalueerd worden en verder vorm krijgen. In 2024 zijn alle straatbomen geïnspecteerd, de benodigde snoei- en kapwerkzaamheden die daar uit voort zijn gekomen zijn eind 2024 en begin 2025 ingepland. Door het zeer natte voorjaar in 2024 hebben sommige bomen het zwaar gehad, waardoor ze niet in bloei zijn gekomen. Voor deze bomen wordt ingezet op behoud, ze zijn extra gecontroleerd om eventuele schade snel te kunnen constateren en daarnaar te handelen. Pas in het voorjaar van 2025 kan met zekerheid gesteld worden of ze het gaan reden. Uitgangspunt is dat de meeste het zullen redden en niet gekapt hoeven worden.

Bomen die een gevaar opleverde zijn gekapt. Herplanting is voor deze bomen ingepland en in sommige gevallen al uitgevoerd.

8. We realiseren (vóór 2028) en beheren het Natuurnetwerk en versterken natuurbeleving dichtbij huis. Natuurnetwerk Brabant (NNB) In 2024 werkten we verder aan de realisatie van het NNB. De geplande realisatie vóór 2027 blijft een uitdaging. Via Dommeldal uit de Verf zetten we in op grondaankoop, -ruil en zelfrealisatie, maar de bereidheid onder grondeigenaren bleef laag. Dommeldal uit de Verf (DduV) We voerden verkennende gesprekken met agrariërs en particuliere grondeigenaren, maar niet iedereen reageerde. Het tekort aan kwalitatieve ruilgrond bleef een knelpunt. Lopende gesprekken zetten we in 2025 voort. Daarnaast bereidden we met Staatsbosbeheer een grondruil voor om natuurontwikkeling tussen de Planetenlaan en het Wilhelminakanaal in 2025 te versnellen. Als samenwerkingsverband DduV gaven we opdracht voor een hydrologisch onderzoek naar de waterhuishouding in het Dommeldal. Dit onderzoek, dat in 2025 plaatsvindt, brengt de invloed van waterstromen en kwel in kaart en bepaalt welke hydrologische maatregelen nodig zijn. De verwachte toename van natte natuur zal landbouw op sommige percelen minder rendabel maken, wat kansen biedt om met grondeigenaren nogmaals het gesprek aan te gaan over alternatieven en zelfrealisatie.

Jaarstukken 2024

35

Ecologische verbindingszone Ekkersrijt (EVZ) Voor de realisatie van de ecologische verbindingszone Ekkersrijt (EVZ) hebben we in 2024 diverse overleggen gevoerd met stakeholders. Hieruit bleek dat een uitgebreidere watersysteemanalyse nodig is om de waterhuishouding van het industrieterrein Ekkersrijt en de werking van het watersysteem bovenstrooms beter in beeld te krijgen. De resultaten hiervan worden eind 2025 verwacht. Voor de droge EVZ hebben we aanvullend ecologisch onderzoek laten uitvoeren naar de toepassing van faunapassages. De uitkomsten hiervan vormen de basis voor vervolgstappen.

9. We gebruiken duurzame materialen en houden rekening met de nadelige effecten van klimaatverandering. Door de ondertekening van het Maatschappelijk verantwoord inkopen-manifest (MVI) en het bijbehorende actieplan MVI, houden we bij alle aanbestedingen structureel rekening met duurzaamheid, social return en lokale/regionale werkgelegenheid. BIZOB, de WSD en de duurzaamheidsmedewerkers adviseren hierover bij alle inkoopstrategieën. Zo ook in 2024. In de contracten die we hebben aanbesteed in 2024, hebben we zoveel mogelijk duurzame materialen en uitvoeringsmethoden voorgeschreven. • •

Bij de verbouwing van De Bongerd zijn oude (sloop)materialen, zoals kozijnen, banken en stoeltjes, hergebruikt. Hiermee hebben deze materialen een tweede leven gekregen. Bij de aanbesteding van groenprojecten, bijvoorbeeld de verbetering van het groen op de Meubelboulevard Ekkersrijt, stimuleren we het gebruik van milieuvriendelijker (elektrisch) materieel.

10. We zetten in op vermindering van restafval en streven naar een aanbod van maximaal 35kg restafval per persoon per jaar. Wij zijn verantwoordelijk voor de inzameling van huishoudelijk afval. Deze taak wordt sinds 2022 uitgevoerd door Blink. In 2024 zijn we gestart met het nieuwe grondstoffenbeleidsplan 2024 – 2027. Het beleidsplan zet niet alleen in naar een streven van maximaal 35kg restafval per persoon per jaar maar zet een volgende stap om met elkaar richting een afvalloze samenleving te gaan in 2050. Het verminderen van het aantal kilo’s afval, het behouden van grondstoffen en het zorgen voor een goede kwaliteit van deze grondstoffen staan daarin centraal. In 2024 zijn we begonnen met het optimaliseren van het inzamelsysteem en deze toekomstbestendig in te richten. • • • • • •

Met de start van het nieuwe grondstoffenbeleid in 2024 is de inzameling van gft-afval en de inzameling van PMD aangepast van één keer per week, naar één keer in de twee weken. Inwoners konden in 2024 eenmalig een PMD-container aanvragen voor het bewaren van PMD-zakken. Hier is ruim 2500 keer gebruik van gemaakt. Dit is ruimschoots meer dan de begrote 600 containers. Er zijn straatverzamelplaatsen ingericht voor containers om de routes efficiënter te kunnen rijden en daarmee de inzamelkosten te verlagen. Ook voor PMD zakken zijn verzamelplekken gecreëerd. In 2024 is de WSD, het sociaal werkbedrijf gestart met de inzameling en verwerking van het textiel. In 2024 hebben we onze dienstverlening verder geïntegreerd binnen Blink. Zij voeren nu de reparaties uit aan onze ondergrondse containers en leveren de PMD-zakken. De Milieustraat is volledig gerenoveerd en klaar gemaakt voor de toekomst. Om de inwoners klantvriendelijker te kunnen bedienen is er een verhoging gemaakt, waarvan bepaalde afvalstromen in de container gedeponeerd kunnen worden. Alles is modulair en circulair opgebouwd.

Jaarstukken 2024

36

Mobiliteit 11. Weggebruikers kunnen comfortabel en veilig deelnemen aan het verkeer. Elke verkeersdeelnemer moet zich goed en veilig in onze gemeente kunnen bewegen. Goede bereikbaarheid, voor elke modaliteit, moet een vanzelfsprekendheid zijn. Hiervoor hebben we een Mobiliteitsvisie Son en Breugel vastgesteld en zijn we bezig met een Mobiliteitsplan. Voor het opstellen van het mobiliteitsplan is een actief participatie traject georganiseerd. Voor het opstellen van de Visie verkeersveilige Schoolomgeving Son en Breugel hebben we gesprekken gevoerd met alle basisscholen in Son en Breugel. We hebben dit jaar onder andere de volgende resultaten behaald: • In totaal zijn er 16 verkeersbesluiten genomen; • Als gevolg van het vaststellen van de Visie Verkeersveilige Schoolomgeving zijn bij alle scholen schoolzonemarkeringen aangebracht. Ook is een inventarisatie gedaan naar de uniforme en veilige inrichting van de schoolomgeving. • Voor alle basisscholen is een Autoloze Schooldag georganiseerd door de Jeugdgemeenteraad; • Voor de Mobiliteitsvisie en het Mobiliteitsplan hebben we een bewonersenquête uitgezet en organiseerden we vijf bewonersavonden en een werksessie met raadsleden; • Voor Ekkersrijt hebben een stap gezet met het opschonen van de bebording, een betere bereikbaarheid van zoekverkeer en de werking van de verkeersregelinstallaties.

• Voor Ekkersrijt is Verkeersbesluit genomen voor het instellen van een parkeerverbodszone. • Voor gedragsbeïnvloeding hebben we drie extra snelheidsdisplay ‘s gekocht. Deze rouleren met de twee in bezit zijnde displays in de gemeente. Inwoners konden locaties aangeven voor het plaatsen van een display. Dit heeft naast de 20 bestaande locaties, 29 nieuwe locaties opgeleverd. De displays rouleren elke maand volgens een planning. • Voor het realiseren van de gedrag beïnvloedende maatregelen vroegen we in 2024 een provinciale bijdrage aan, deze is toegekend. Dit hebben we besteed aan het opstellen van de Visie Verkeersveilige Schoolomgeving, nieuwe spandoeken "De scholen zijn weer begonnen", schoolzone markeringen, aanschaf snelheidsdisplays, training rijvaardigheid senioren, Brabant Verkeersveiligheid Label en nog te plaatsen schoolomgevingspalen.

12. De kernen en centra zijn goed bereikbaar. De kernen en centra moeten voor iedereen goed en veilig bereikbaar zijn. De centra worden veilig en uitnodigend ingericht. Ook aan de randen van de gemeente is er aan de verkeersveiligheid en bereikbaarheid gewerkt vanuit de twee nieuwbouwprojecten Sonniuswijk en Houtens, waarbij we rekening houden met auto- en fietsverkeer. In de regio blijven we participeren en ons inzetten voor goede en veilige aansluitingen op de snelwegen en doorfietsroutes, zoals de F50 en F58. Deze routes zorgen voor veilige, snelle en milieuvriendelijke verbindingen. Voor de F58 is in 2024 de Bestuursovereenkomst getekend. Voor de F50 zijn voorbereidingen getroffen voor het opstellen van de Bestuursovereenkomst. Een deel van onze inwoners en forensen is afhankelijk van openbaar vervoer. We blijven ons onverminderd inzetten voor een optimaal als mogelijk openbaar vervoer voor Son en Breugel door actief input te leveren bij de nieuwe concessies. We streven naar voldoende aanbod van vervoer en goede bereikbaarheid. Waarbij in de basis wordt ingezet om minimaal te behouden wat nu geboden wordt met een uitbreiding voor het openbaar vervoer van en naar Ekkersrijt. Er is begonnen met de verandering van de openbaar vervoerconcessie in de provincie Noord-Brabant waar meer nadruk wordt gelegd op deelvervoer. Ook in dit traject participeren we.

Ter stimulering en borging van elektrisch rijden is de Visie laadpalen vastgesteld en zijn meerdere openbare laadpalen bijgeplaatst in de gemeente. Ook bleven we op zoek naar nieuwe duurzame initiatieven. In het kader van deelmobiliteit heeft een uitbreiding plaatsgevonden van " Onze Auto" met een tweede auto. De gemeente participeert niet in dit traject, maar stimuleert en faciliteert waar mogelijk.

Jaarstukken 2024

37

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost behartigt de belangen van de gemeenten in onze regio op de terreinen van: brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening in de regio, rampenbestrijding en crisisbeheersing en de gemeenschappelijke meldkamer. De brandweer reageert op spoedeisende hulpvragen van burgers, instellingen en bedrijven. De GHOR organiseert en coördineert geneeskundige hulpverlening in de regio. VRBZO heeft onze gemeente ondersteund met risicocommunicatie en activiteiten om brand te voorkomen en alles wat hiermee verband houdt. Binnen Bevolkingszorg werkt onze gemeente samen met VRBZO in de voorbereiding op en daadwerkelijke uitvoering van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant voert namens de gemeente de vergunningverlenings-, toezicht- en handhavingstaken uit op het gebied van milieu. In 2024 zijn er met de ODZOB in Son en Breugel 96 vergunningsverleningszaken gestart. Hiervan zijn er 81 afgerond. Binnen de toezicht en handhavingstaken zijn 68 administratieve en fysieke controles uitgevoerd. Daarnaast ondersteunt de ODZOB de gemeente op het gebied van allerlei milieu gerelateerde zaken zoals bodem, externe veiligheid, fijn stof, geuremissies, meldingen etc.

In 2024 zijn er binnen de gemeente Son en Breugel 47 meldingen ingediend. Hiervan worden de helft, 23 meldingen, ingediend omdat er geuroverlast ervaren wordt. Reiniging Blink De gemeenschappelijke regeling Reiniging Blink voert namens de gemeente de afvaltaken uit, door: • De inzameling van huis- aan huisafval. • Exploitatie van de milieustraat. • (Digitale) dienstverlening naar de inwoners m.b.t. afval. • Beleidsadvisering.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2024) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Realisatie 2024

Afwijking budget 2024

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 3

77

77

77

0

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

1.040

992

1.005

13

1.2 Openbare orde en Veiligheid

930

930

835

-95

2.1 Verkeer en vervoer

1.966

2.617

2.430

-187

2.2 Parkeren

10

6

4

-2

2.5 Openbaar vervoer

0

0

0

0

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

1.774

1.799

1.938

139

7.2 Riolering

921

951

1.001

51

7.3 Afval

2.170

2.170

2.328

158

7.4 Milieubeheer

1.068

1.225

1.020

-206

Totaal Lasten

9.956

10.767

10.639

-129

Jaarstukken 2024

38

Omschrijving

Primaire begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Realisatie 2024

Afwijking budget 2024

Baten 0.10 Mutaties reserves programma 3

301

1.011

776

-234

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

0

0

0

0

1.2 Openbare orde en Veiligheid

10

10

21

10

2.1 Verkeer en vervoer

33

33

75

42

2.2 Parkeren

0

0

1

1

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

79

121

100

-20

7.2 Riolering

1.602

1.650

1.619

-32

7.3 Afval

2.730

2.735

2.935

199

7.4 Milieubeheer

451

618

391

-227

Totaal Baten

5.206

6.179

5.918

-261

Saldo (baten -/- lasten)

-4.750

-4.588

-4.721

-132

Analyse 3. Fysieke en veilige leefomgeving

I/S

Bedrag

1.2 Openbare orde en Veiligheid

I

34.000

I

164.000

I

-145.000

I

-67.000

I

114.000

Er zijn dwangsommen ontvangen en daarnaast is de realisatie voor de omgevingsdienst lager dan begroot. 2.1 Verkeer en vervoer Verkeersmaatregelen tbv verkeersveiligheid In 2022 is € 250.000 extra ter beschikking gesteld via een amendement ter bevordering van de verkeersveiligheid. In 2024 is een gedeelte van het extra verkeersveiligheidsbudget besteed aan verkeersveilige schoolomgevingen, zebrapaden en snelheidsdisplays. Planmatig onderhoud civiele kunstwerken In 2024 was extra budget beschikbaar voor het opstellen van het MJOP, door schuivingen in planningen wordt het MJOP in 2025 opgesteld. We stellen voor het budget het eerder beschikbaar budget voor MJOP door te schuiven naar 2025. Gladheidsbestrijding Door de zachte winter hebben we minder gladheidbestrijdingsacties hoeven uitvoeren. Slowlane In 2024 hebben we de inkomsten van de subsidie Slowlane (€ 32.000) ontvangen. 5.7 Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie Door explosieve groei van het groen door het natte voorjaar hebben we meer en vaker snoeiwerkzaamheden moeten verrichten. De kosten voor het opruimen van het blad in het seizoen 2023-2024 waren hoger dan voorzien door hogere verrekenprijzen en tegenvallende efficiëntie door de zeer natte weersomstandigheden.

7.2 Taakveld Riolering In 2024 is meer geld uitgegeven aan onderzoeken in het kader van de ondervonden wateroverlast en aan reparaties aan het vrijverval riool en de drukriolering. 7.3 Taakveld Afval De kosten zijn hoger dan begroot en dit komt door een noodzakelijke overschrijding van het budget voor extra inhuur door onvoorziene ziektegevallen en personeelstekorten, en een grotere vraag dan verwacht naar gratis PMD-containers. De extra kosten zijn ten laste van de voorziening afval gebracht. Omdat de kosten op andere taakvelden conform BBV verantwoord moeten worden en de onttrekking aan de voorziening afval op dit taakveld ontstaat op dit taakveld een voordeel. 0.10 Taakveld Mutaties reserves programma 3

I

-234.000

Er zijn een aantal onttrekkingen in de reserves (nog) niet nodig gebleken. Dit gaat met name om de volgende posten: - Amendement verkeersveiligheid (zie hiervoor toelichting 2.1 verkeer en vervoer) - Beheerplan kunst in de ruimte - Uitvoering groenbeleidsplan - Onderzoek naar soorten managementplan Kapitaallasten

I

90.000

I

-113.000

Zie algemene toelichting en inleiding bij programma's. Overhead Zie algemene toelichting en inleiding bij programma's. Overig

25.000

Totaal

-132.000

Jaarstukken 2024

39

Programma 4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Portefeuillehouder(s) Jan Boersma Jelle de Jong Steven Grevink

Inleiding De fysieke leefomgeving kent diverse abstractieniveaus. In het programma Fysieke en Veilige leefomgeving komen vooral de tactische en operationele kant van de leefomgeving aan de orde. Het programma Economische en Ruimtelijke ontwikkeling richt zich meer op de visie en de strategische kant van deze leefomgeving. Er is natuurlijk wel overlap tussen de programma’s omdat de scheidslijn tussen het strategische en het tactische abstractieniveau niet zo scherp is. Een voorbeeld daarvan is het onderwerp natuur en landschap: enerzijds hebben we een visie en sluiten we qua strategie aan bij lopende regionale ontwikkelingen (‘Dommeldal uit de verf’ en Van Gogh Nationaal Park), anderzijds moeten we ook natuur en groen aanleggen en onderhouden. Door visievorming op het ruimtelijk beleid en de uitvoering daarvan leveren we een bijdrage aan een levendig, groen en vitaal dorp en een gezonde en leefbare leefomgeving. Onze strategische inzet richt zich vooral op ons regionaal handelen en de doorwerking daarvan naar het lokale niveau. Dit programma richt zich ook op de duurzame economische structuur van de gemeente.

Wat wilden we bereiken? Thema

Doelstellingen

Omgevingswet 1. Zorg dragen voor een adequate implementatie van de Omgevingswet, waarbij de klantservice snel, eenvoudig en beter kan plaatsvinden. 2. Diverse instrumenten onder de Omgevingswet door ontwikkelen volgens de (tweejaarlijkse) beleidscyclus. Ruimte

3. Voorzien in een tijdige en adequate behandeling van alle ruimtelijke initiatieven. 4. Voorzien in kwalitatief passende ontwikkelingslocaties.

Wonen

5. Het opstellen van een Woonprogramma (inclusief flankerend beleid). 6. Invulling geven aan de ambitie van het kwantitatieve gewenste woningbouwprogramma.

Duurzaamheid 7. In 2030 wil Son en Breugel een klimaat neutrale gemeente zijn. 8. Son en Breugel moet in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig zijn. 9. We verhogen biodiversiteit in ons buitengebied én bebouwd gebied. 10. We koesteren de landschappelijke kwaliteit en verhogen de beleving van ons landschap. Economie

11. Ekkersrijt blijft een economische toplocatie binnen het Brainport ecosysteem. 12. Een vitaal en aantrekkelijk (verblijfs)centrum, met een sterk ondernemings- en vestigingsklimaat.

Regio

13. Door in regionaal verband samen te werken met andere overheden en organisaties dragen we bij aan een succesvolle ontwikkeling van de Brainportregio.

Jaarstukken 2024

40

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Plan van Aanpak Implementatie Omgevingswet Son en Breugel (Implementatieprogramma Omgevingswet)

2016 - 2029 6 december 2016

Omgevingsvisie Son en Breugel; OOg op een zonnige toekomst!

2022-pm

Woonvisie voor Son en Breugel

2012 - 2020 20 december 2012

vervalt na vaststelling Uitwerkingsprogramma Wonen

Woningbouwprogramma Son en Breugel 2016/2020 – 2030 2016/2020 - 16 juni 2016 (addendum op de Woonvisie) 2030

vervalt na vaststelling Uitwerkingsprogramma Wonen

Kaders als Koers - kaders voor de woningbouwprogrammering op ontwikkelingslocaties

Herijking via Uitwerkingsprogramma Wonen

2019 e.v.

Uitwerkingsprogramma Wonen Centrumvisie Son

Vastgesteld in de raad

19 mei 2022

19 december 2019

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

cyclus proces. Nieuwe versie n.a.v. uitwerkingsplan deelgebied/deelthema

n.t.b. n.v.t.

21 juni 2012

Uitwerkingsprogramma Centrumvisie Son

n.t.b.

Uitwerkingsprogramma Ekkersrijt

n.t.b.

Uitwerkingsprogramma Gebiedsvisie Sonniuswijk

27 februari 2025

Uitwerkingsprogramma Nota kostenverhaal

vervalt na vaststelling Uitwerkingsprogramma Centrumvisie Son

n.t.b.

Afsprakenkader Wonen 2017 SGE

2017 e.v.

21 december 2017

Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven

2019 e.v.

22 augustus 2019

Regionale Woondeal Zuidoost Brabant 9 maart 2023

2022-2030

Huisvestingsverordening gemeente Son en Breugel 20242027

2024-2027

21 december 2023

Landschapsinvesteringsregeling gemeente Son en Breugel 2013 e.v.

29 augustus 2013

Nota Grondbeleid

2020-2024

17 december 2020