2. Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Jaarstukken 2024
2
Inhoudsopgave Algemene inleiding .................................................................................................................................. 4 Resultaatbestemming .......................................................................................................................... 6 Doorschuiven onttrekking reserves...................................................................................................... 7 Algemene toelichting en inleiding bij programma's ................................................................................. 8 Programma 1. Interne en externe dienstverlening .................................................................................. 9 Programma 2. Sociale leefomgeving .................................................................................................... 15 Programma 3. Fysieke en veilige leefomgeving .................................................................................... 28 Programma 4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling ...................................................................... 40 Maatschappelijk verantwoord inkopen ..................................................................................................
53 Paragrafen ............................................................................................................................................. 68 Lokale heffingen ................................................................................................................................. 68 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................... 75 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................ 87 Financiering........................................................................................................................................ 94 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................... 97 Verbonden partijen ........................................................................................................................... 102 Inleiding ........................................................................................................................................ 102 Gemeenschappelijke regelingen ..................................................................................................
103 Vennootschappen en coöperaties ................................................................................................ 113 Stichtingen en verenigingen ......................................................................................................... 115 Grondbeleid...................................................................................................................................... 120 Wet open overheid ........................................................................................................................... 123 Beleidsindicatoren ............................................................................................................................ 124 Jaarrekening ........................................................................................................................................ 129 Balans .............................................................................................................................................. 130 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................ 132 Toelichting op de balans ..................................................................................................................
137 Niet in de balans opgenomen verplichtingen ................................................................................... 146 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ...................................................................... 148 Het overzicht van baten en lasten per taakveld ............................................................................... 150 Toelichting op het overzicht van baten en lasten............................................................................. 152 Vennootschapsbelasting .............................................................................................................. 152 Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................................ 152 Analyse overzicht van baten en lasten......................................................................................... 154 Overzicht onvoorzien.................................................................................................................... 154 Overzicht van de incidentele baten en lasten .............................................................................. 155 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ...........................
156 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ............ 157 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................. 158 Overzicht van investeringen en projecten ........................................................................................ 159 Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 164 Overzicht van reserves en voorzieningen .................................................................................... 164 Toelichting op de reserves ........................................................................................................... 166 Toelichting op de voorzieningen .................................................................................................. 172 Bijlage Single Information Single Audit (SISA) ................................................................................ 175 Subsidie Bereikbaarheidsakkoord ................................................................................................... 185 Controleverklaring ............................................................................................................................
186 Bijlagen ................................................................................................................................................ 187 Subsidieoverzicht ............................................................................................................................. 187 Jaarverslag bezwaarschriftencommissie en juridische zaken 2024 ................................................ 189 Jaarverslag bestuurlijke en ambtelijke integriteit 2024 .................................................................... 196
Jaarstukken 2024
3
Algemene inleiding Inleiding Voor u ligt de jaarrekening waarin we verantwoording afleggen over het gevoerde beleid en de financiële resultaten over 2024. Ambities In 2024 hadden we te maken met forse prijsstijgingen, onder andere van salarissen en materialen. Dat bracht (financiële) onzekerheid met zich mee. We hebben echter wel verder kunnen werken aan onze ambities. Zoals het verder optimaliseren van het (financiële) vangnet voor onze inwoners, de bouw van de nieuwe sporthal De Bongerd, de verdere verduurzaming van onze gemeente en bedrijventerreinen en het werken aan een toekomstbestendig Ekkersrijt als economische toplocatie in Nederland. Daarnaast bleven we op zoek naar mogelijkheden om tijdelijk asielzoekers op te vangen. Ter ontlasting van Ter Apel hebben we in 2024 een halfjaar 200 asielzoekers opgevangen in de Tijdelijke Gemeentelijke Opvang op Ekkersrijt. Door gebruik te maken van bestaande faciliteiten en efficiënte organisatie hebben wij de kosten hiervan kunnen beperken.
Personeel Om de grote opgaven waar we als gemeente voor staan te kunnen realiseren, is het noodzakelijk om het personeelsbestand kwantitatief en kwalitatief op orde te hebben. Om onze concurrentiepositie op de arbeidsmarkt te versterken, hebben we in 2024 samen met Dienst Dommelvallei een strategie voor arbeidsmarktcommunicatie ontwikkeld en uitgerold. Voor diverse openstaande functies hebben we nieuwe collega’s gevonden, terwijl wij ook zien dat de krappe arbeidsmarkt meer doorstroming en mutaties in ons vaste personeelsbestand heeft gegeven. Om de ambities te realiseren en de vacatures op te vangen is er ook tijdelijk personeel ingehuurd.
Jaarstukken 2024
4
Jaarrekeningresultaat De begroting 2024 is vastgesteld inclusief de eerste begrotingswijziging met een negatief saldo van € 821.617. In de loop van 2024 is een aantal begrotingswijzigingen doorgevoerd waardoor na de tweede bestuursrapportage er een geprognosticeerd resultaat ontstond van € 827.051 negatief. Het uiteindelijke resultaat over 2024 ten opzichte van de 2e bestuursrapportage is een nadeel van € 183.536. De opbouw van het jaarrekeningresultaat wijkt fors af ten opzichte van de vastgestelde meerjarenbegroting 2024-2027. Een analyse op hoofdlijnen is terug te vinden in de algemene inleiding en de uitgebreide analyse op taakveldniveau is opgenomen per programma. De structurele kostenstijgingen en tegenslagen zijn gecompenseerd door incidentele opbrengsten. Echter door de structurele kostenstijgingen zijn de opgaves voor 2025 en verder nog zeer uitdagend. Hieronder volgt een toelichting op de resultaten in de periode tussen de 2e bestuursrapportage en 31 december 2024. Analyse jaarrekeningresultaat na 2e bestuursrapportage
Bedrag
1. Interne en externe dienstverlening Voorziening wethouderspensioenen
-320.000
Vorming voorziening wachtgelders
-280.000
Algemene uitkering
75.000
Vpb
155.000
Post onvoorzien en stelposten
100.000
Onderhoud combigebouw
100.000
Personeel
-320.000
2. Sociale leefomgeving Wmo
105.000
Jeugd
-275.000
Opvang Oekraïnse vluchtelingen TGO Ekkersrijt Bijstandsverlening
375.000 1.150.000 390.000
3. Fysieke en veilige leefomgeving Openbaar groen
-160.000
4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Verkoop openbaar groen Grondexploitatie
80.000 -230.000
Overige verschillen Overige verschillen
-301.485
Totaal
643.515
Jaarstukken 2024
5
Resultaatbestemming De voorstellen voor resultaatbestemming worden in onderstaande tabel weer gegeven: Voorstel resultaatbestemming
Bedrag
1. Interne en externe dienstverlening Planmatig onderhoud Combigebouw In 2024 hebben we incidenteel budget bijgeraamd om achterstallig onderhoud uit te voeren. Door een vertraagde voorbereiding staan deze gepland voor 2025.
85.000
Resultaat na 2e bestuursrapportage Het voorstel is om het restant te storten in de reserve vrije bestedingsruimte conform nota reserves en voorzieningen.
710.655
2. Sociale leefomgeving Planmatig onderhoud cultureel erfgoed Het geplande planmatig onderhoud voor de oude Kerktoren en het Raadhuisje zijn door personele capaciteit niet tot uitvoering gebracht. De maatregelen staan gepland voor 2025.
29.200
3. Fysieke en veilige leefomgeving Opstellen MJOP civiele kunstwerken Deze werkzaamheden zijn in 2024 niet afgerond en worden in 2025 voortgezet.
9.950
4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Reststroken In 2024 zijn er binnen het reststroken project en het netcongestie project samen meer opbrengsten gerealiseerd dan dat er kosten zijn gemaakt. Voor zowel de netcongestie als het reststroken project is het uitgangspunt dat deze over de jaren heen kosten neutraal zijn. Daarom wordt het overschot over 2024 toegevoegd aan de reserve reststroken. Een toekomstige tekort worden gedekt uit de reserve reststroken.
39.710
Resultaat grondexploitaties In verband met het ophogen van de verliesvoorzieningen voor Herontwikkeling Breugel, Centrum Son en Akkerpad is er een negatief resultaat behaald voor de grondexploitaties. Het resultaat wordt gedempt door de tussentijdse winstneming van Sonniuspark. Hierdoor wordt voorgesteld conform de nota reserves en voorzieningen 2022 om het nadelig resultaat van de grondexploitaties ten laste te brengen van de algemene reserve grondexploitaties.
-231.000
Totaal
643.515
Jaarstukken 2024
6
Doorschuiven onttrekking reserves Bij de jaarrekening maken we elk jaar inzichtelijk welke verschuivingen er zijn geweest in de onttrekkingen aan de reserves. Onderstaand overzicht geeft aan welke onttrekkingen of stortingen we voor volgend jaar voorstellen om beschikbaar te stellen. Uitvoering van de werkzaamheden heeft niet of gedeeltelijk plaatsgevonden. Doorschuiven reserves
Bedrag
1. Interne en externe dienstverlening Organisatieontwikkeling De organisatieontwikkeling loopt door in 2025.
91.687
2. Sociale leefomgeving 3. Fysieke en veilige leefomgeving Beheerplan kunst in de ruimte In 2022 is er een eenmalig bedrag van € 42.519, - vrijgemaakt voor de uitvoering van het beheerplan kunst in de openbare ruimte en het opstellen van een MJOP. Een belangrijk deel van dit bedrag was bestemd voor het uitvoeren van een 0-beurt voor alle beeldende kunstwerken. Voor het merendeel is dit werk in 2023 uitgevoerd. De rest is in 2024 uitgevoerd. Voor het MJOP zijn nog geen stappen gezet. We stellen daarom voor om het restant mee te nemen naar 2025 voor het opstellen van een MJOP voor kunstwerken in de openbare ruimte.
16.773
Amendement verkeersveiligheid Vooruitlopend op de vaststelling van het gemeentelijk mobiliteitsplan is € 250.000 ter beschikking gesteld voor maatregelen om de verkeersveiligheid te bevorderen. Hieruit is in 2023 en 2024 ondermeer ingezet op verkeersveiligheid rondom scholen zoals o.a. het opstellen van een visie, aanduidingspalen en zebrapaden. Daarnaast zijn ook snelheidsdisplays aangeschaft om gemeentebreed in te zetten.
69.688
4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Omgevingswet 127.798 Er wordt in het kader van onze Omgevingsvisie nog steeds gewerkt aan de diverse uitwerkingen van deelthema’s en deelgebieden. Dit zal in ieder geval nog in 2025 plaatsvinden. Daarna dienen deze uitwerkingen nog te worden vertaald naar de volgende versie(s) van onze Omgevingsvisie. De werkzaamheden in het kader van ons Omgevingsplan lopen op schema. Verwacht wordt dat we in de 2e helft van 2025 een 1e ontwerpversie van ons Omgevingsplan afgerond hebben t.b.v. de vaststellingsprocedure. Dat houdt in dat het beschikbare budget zeker dient te worden doorgeschoven naar 2025. Bedrijfsvoering Ekkersrijt Middelen zijn nodig om werkzaamheden voortkomend uit het Masterplan Ekkersrijt uit te voeren.
24.500
Totaal
330.446
Jaarstukken 2024
7
Algemene toelichting en inleiding bij programma's Algemene toelichting en inleiding bij programma's In de programmaverantwoording worden de toelichtingen per programma weergegeven. Ingegaan wordt op de drie “wat”-vragen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we ervoor gedaan? • Wat heeft het gekost? De afwijkingen > € 25.000,- tussen begroting na wijziging en realisatie 2024 worden per taakveld toegelicht bij het onderdeel “Wat heeft het gekost”. Uitgangspunt is het saldo van baten en lasten van het taakveld met uitzondering van de afwijkingen op de: • kapitaallasten; • directe salarislasten en overhead. De afwijkingen op die onderdelen worden niet per taakveld maar hieronder toegelicht. In programma 2 Sociale leefomgeving worden de afwijkingen op de taakvelden die betrekking hebben op zowel Wmo als op Jeugd in z’n totaliteit toegelicht. Alle programma's
Bedrag
Kapitaallasten
166.000
Overhead Totaal
Jaarstukken 2024
-1.119.000 -953.000
8
Programma 1. Interne en externe dienstverlening Portefeuillehouder(s) Suzanne Otters-Bruijnen Jan Boersma Steven Grevink
Inleiding Dit programma gaat over de kwaliteit van onze in- en externe dienstverlening. De kwaliteit van onze dienstverlening uit zich in het gemak waarmee inwoners en ondernemers producten en diensten kunnen afnemen bij de gemeente en het gemak waarmee zij met de gemeente in contact kunnen komen. We hanteren daarbij het uitgangspunt dat de klant kiest op welke manier hij contact met de gemeente wil hebben. Dat kan via het online portaal zijn, via e-mail, website, telefoon, sociaal media, per brief, via een baliebezoek of in een persoonlijk gesprek. Alle kanalen zijn beschikbaar en dat houden we zo. De mogelijkheden van onze digitale dienstverlening nemen toe, mede dankzij de invoering van het zaakgericht werken. De digitale dienstverlening wordt transparanter, gaat sneller en de mogelijkheden om in contact te komen met de juiste persoon zijn toegenomen. We zien dan ook dat inwoners voor steeds meer producten en diensten gebruikmaken van de digitale weg. We kijken binnen dit programma niet alleen naar de dienstverlening zelf, maar ook naar de voorwaarden om kwalitatief goede dienstverlening te kunnen leveren.
Is de capaciteit van onze organisatie op orde en in hoeverre dragen de werkwijzen van het gemeentebestuur en de medewerkers bij aan de kwaliteit van de dienstverlening? Is het besluitvormingsproces bijvoorbeeld transparant en begrijpelijk en zijn inwoners voldoende betrokken en geraadpleegd? En, hoe kunnen wij optimaal gebruikmaken van de deskundigheid en kracht binnen onze Son en Breugelse samenleving? De doelstellingen binnen dit programma richten zich daarom niet alleen op de dienstverlening zelf, als ook op de mate van participatie en de wijze van organisatie.
Wat wilden we bereiken? Thema
Doelstellingen
Dienstverlening 1. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten. 2. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen. 3. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn. Participatie
4. Plannen en projecten komen in samenwerking met belanghebbenden tot stand. 5. Via de Jeugdgemeenteraad denken jongeren actief mee over het realiseren van plannen en leren zij hoe de lokale democratie werkt. 6. Inwoners, organisaties en ondernemers worden betrokken bij gemeentelijke plannen, en vinden onze beleids- en besluitvorming transparant en begrijpelijk.
Organisatie
7. De capaciteit van de gemeentelijke organisatie is op orde.
Jaarstukken 2024
9
Relevante beleidsnota's Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
Informatiebeleid Dommelvallei
2021-2025
3 juni 2021
n.v.t.
Visie op Bestuurlijke Toekomst
onbepaalde tijd
18 juni 2015 en 2 november 2017
n.v.t.
Bestuursakkoord Samenwerken in, aan, voor, met 2022-2026 Son en Breugel
7 juli 2022
n.v.t.
Beleidskader Integriteit 2015
onbepaalde tijd, vanaf maart 2015
26 maart 2015
n.v.t.
Persoonlijk en dichtbij
n.v.t.
12 juni 2012
n.v.t.
Visie op dienstverlening
n.v.t.
Commissie AZ 14 januari n.v.t. 2015
Nota activering, waardering en afschrijving
n.v.t.
20 juni 2013
n.v.t.
Nota reserves en voorzieningen
n.v.t.
17 februari 2022
n.v.t.
Financiële verordening
n.v.t.
13 juli 2023
n.v.t.
Treasurystatuut
n.v.t.
2014
n.v.t.
Nota risicomanagement en weerstandsvermogen n.v.t.
21 maart 2013
n.v.t.
Belastingverordeningen
7 november 2024
najaar 2025
2025
Wat hebben we ervoor gedaan? Dienstverlening 1. Meer ondersteuning voor inwoners bij de digitale benadering van onze producten en diensten. • • •
We herschreven webpagina’s op eenvoudige en toegankelijke taal op B1 niveau en blijven dit doen in volgorde van de meest bezochte pagina’s. De samenwerking met het Informatiepont Digitale Overheid (IDO) versterkten we in 2024 de kwaliteit van onze digitale dienstverlening. Naast het ontsluiten van informatie over producten en diensten in het Engels via YourEurope.eu, werkten we aan het meertalig maken van de website.
2. Betere mogelijkheden om contact met de gemeente te leggen door dienstverleningskanalen uit te breiden en op elkaar af te stemmen. • • • •
De technische koppeling tussen de virtuele assistent en de live chat applicatie heeft langer geduurd dan op voorhand verwacht. Deze koppeling is in december 2024 gerealiseerd. We organiseerden kennissessies voor de medewerkers van telefonie en receptie. Het borgen van de kwaliteit stelden we als doel voor deze sessies. Gezamenlijk bespraken we de werkprocessen en bijbehorende aandachtspunten. De mogelijkheid om digitaal een rijbewijs te verlengen (DAR) konden inwoners vanaf 1 januari doen. Bij een eerste aanvraag van het rijbewijs is digitaal aanvragen niet mogelijk. Het gemiddelde percentage van 2024 bedraagt 26,4%. Het landelijke percentage is 27,3%. We hebben de mogelijkheden met en afstemming tussen dienstverleningskanalen uitgebreid met als resultaat de inwoners meer mogelijkheden hebben om contact op te nemen met de gemeente. Door integraal samen te werken handelen wij verzoeken efficiënter af, zijn we minder kwetsbaar en leveren we kwalitatief een beter product.
Jaarstukken 2024
10
3. Optimalere processen met focus op doorlooptijden, wachttijd, verwerkingstijd en afhandeltermijn. Naast DAR is het sinds 1 januari 2024 mogelijk om reisdocumenten en rijbewijzen af te halen zonder afspraak bij de receptie. Daarmee creëerden we extra ruimte voor afspraken aan de balie. We hebben de drukte en wachttijden aan de balie continue gemonitord. We stelden openingstijden bij naar behoefte van de inwoner en verruimden deze waar mogelijk. We hebben de beschikbare afspraakruimte optimaal benut door afspraken aan te laten sluiten.
Participatie 4. Plannen en projecten komen in samenwerking met belanghebbenden tot stand. Structureel aandacht voor participatie bij plannen en projecten In 2024 hebben we samen met de gemeenteraad en medewerkers een deel van het proces doorlopen om te komen tot een participatieverordening en het gemeentelijk participatiebeleid. We hebben de beleidsadviseur Inwonerbetrokkenheid aangenomen, die verantwoordelijk is voor de begeleiding van dit proces. Daarnaast is invulling gegeven aan de (verplichte) participatievormen, voortkomende uit de Omgevingswet.
5. Via de Jeugdgemeenteraad denken jongeren actief mee over het realiseren van plannen en leren zij hoe de lokale democratie werkt. Jeugdgemeenteraad Via de Jeugdgemeenteraad leren jongeren hoe de gemeentelijke democratie werkt en denken zij actief mee over het realiseren van plannen. Afgelopen jaar hebben de leden onder andere meegeholpen aan de opening van de legoclub, een autoloze schooldag georganiseerd, een glow in the dark zebrapad geopend bij basisschool De Bloktempel, en een kerstpakkettenactie opgezet samen met de Stichting Kerstpakkettenactie Son en Breugel. Ook hebben de leden van de Jeugdgemeenteraad een actieve rol gehad bij de opening van Koningsdag, de herdenking op 4 mei en 17 september en de Oliebollenparty. De Jeugdgemeenteraad is op excursie geweest naar waterschap De Dommel. Daar hebben zij een presentatie gekregen over de werking van het waterschap en een rondleiding op het terrein van de waterzuivering.
6. Inwoners, organisaties en ondernemers worden betrokken bij gemeentelijke plannen, en vinden onze beleids- en besluitvorming transparant en begrijpelijk. Vergaderstructuur gemeenteraad Sinds 2023 werkt de gemeenteraad met tweewekelijkse Politieke Avonden op donderdagavond, met de mogelijkheid om voorstellen informerend, adviserend, beeldvormend, oordeelsvormend of besluitvormend te bespreken. In dit model is de rol van inwoners in de verschillende fasen duidelijk afgebakend. In september 2024 heeft een tussentijdse evaluatie van het vergadermodel plaatsgevonden, wat heeft geleid tot enkele aanpassingen in de structuur. Het inloopuur van de gemeenteraad is afgeschaft, omdat in de praktijk bleek dat hier weinig belangstelling voor was. De gemeenteraad kan een samenspraakbijeenkomst organiseren. Tijdens een samenspraakbijeenkomst gaan raadsleden, collegeleden, inwoners, deskundigen en andere geïnteresseerden met elkaar in overleg over een maatschappelijk vraagstuk dat de gemeente raakt. In 2024 zijn samenspraakbijeenkomsten georganiseerd over afval, kunst en cultuur en de subsidie aan zwembad Son.
Jaarstukken 2024
11
Organisatie 7. De capaciteit van de gemeentelijke organisatie is op orde. Voor het bereiken van de doelstellingen van de gemeente is het belangrijk dat de gemeentelijke organisatie over voldoende personele beschikt in kwalitatieve en kwantitatieve zin. Het toenemende aantal gemeentelijke opgaven in combinatie met financiële taakstellingen zetten deze ambitie onder druk. In 2024 hebben wij verder gewerkt aan onze Organisatieontwikkeling onder de naam Samen Werkt* via vier sporen: Met Elkaar, Goed Georganiseerd, Ieder zijn Plek en Slim Geregeld. Wij hebben ingezet op een creatieve arbeidsmarkt strategie. Hiermee zijn wij (relatief) succesvol met het werven van nieuwe medewerkers en is de gemiddelde leeftijd van onze collega's gedaald. 'Behoud van personeel' is 'Het nieuwe werven'. Wij zetten in op ontwikkelmogelijkheden van personeel doordat we de gesprekscyclus hebben herzien, investeren in opleidingen en veel aandacht besteden aan sfeer en cultuur. 'Warm ontvangen' van nieuw personeel en wanneer een collega vertrekt: 'warm afscheid nemen', vormen hier onderdeel van. In 2024 is verder geïnvesteerd op projectmatig werken en zijn werkprocessen herzien. Dit had als doel om de interne organisatie effectiever en efficiënter te laten werken met uiteindelijk een positieve doorwerking naar de dienstverlening van de gemeente.
Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei Dienst Dommelvallei is het samenwerkingsverband van de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel. In deze dienst zijn de bedrijfsvoeringstaken financiën, personeel & organisatie, informatievoorziening en planning en control voor de drie gemeenten ondergebracht. Daarnaast hebben de gemeenten Son en Breugel en Nuenen de taken met betrekking tot werk en inkomen en dienstverlening ondergebracht in Dienst Dommelvallei. In 2023 is besloten om per 1/1/2024 de belastingheffing onder te brengen bij de Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB). In dit jaar zijn de voorbereidingen gestart voor de omzetting van een 'klassieke GR' naar een Bedrijfsvoeringsorganisatie. Uitvloeisel daarvan is dat de bestuurlijke structuur wordt gewijzigd en het organisatieplan is aangepast om daarmee de dienstverlening aan en onderlinge samenwerking van de vier organisaties te versterken.
Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2024) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving
Primaire begroting 2024
Begroting na wijziging 2024
Realisatie 2024
Afwijking budget 2024
Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 1
0
1.056
1.056
0
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
-851
-65
644
709
0.1 Bestuur
2.113
2.064
2.548
484
996
1.032
1.102
70
0.4 Overhead
7.984
8.978
8.704
-274
0.5 Treasury
-302
-247
119
366
0.61 OZB woningen
108
108
149
41
0.62 OZB niet-woningen
24
24
31
7
0.64 Belastingen Overig
30
30
33
3
0.2 Burgerzaken
Jaarstukken 2024
12
Omschrijving
Primaire begroting 2024
0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) Totaal Lasten
Begroting na wijziging 2024
Realisatie 2024
Afwijking budget 2024
679
103
1
-102
4
-155
-310
-155
10.786
12.928
14.077
1.149
39
1.789
1.688
-101
Baten 0.10 Mutaties reserves programma 1 0.1 Bestuur
2
2
2
0
0.2 Burgerzaken
218
297
407
110
0.4 Overhead
219
255
450
195
0.5 Treasury
124
128
115
-12
0.61 OZB woningen
2.814
2.806
2.901
95
0.62 OZB niet-woningen
2.676
2.918
2.934
16
0.64 Belastingen Overig
10
10
10
0
28.745
29.562
29.638
76
150
246
246
0
Totaal Baten
34.997
38.013
38.392
379
Saldo (baten -/- lasten)
24.212
25.085
24.315
-770
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten
Analyse 1. Interne en externe dienstverlening
I/S
Bedrag
0.1 Bestuur
I
-429.000
I
127.000
I
417.000
I
67.000
I
76.000
I
102.000
I
155.000
I
-101.000
I
-709.000
Er heeft voor de voorziening wethouderspensioenen op basis van de actuariële berekening (waarbij de rekenrente t.o.v. vorig jaar gedaald is van 3,16% naar 2,325%) een aanvullende storting plaatsgevonden. Daarnaast is er een voorziening gevormd voor wachtgeld bestuurders. 0.2 Burgerzaken Bij de verkiezingen is er voor het eerst gewerkt met een projectleider verkiezingen in dienst van Dienst Dommelvallei, daardoor hebben we minder gebruikt gemaakt van een externe adviseur. Daarnaast hebben we, door de lage opkomst, minder vrijwilligersvergoedingen uitgekeerd dan verwacht. Het budget dienstverlening heeft een overschot, de kosten zijn elders geboekt. 0.4 Overhead Vanwege een aanzienlijke toename in opgebouwde verlofspaaruren is de voorziening verlofsparen incidenteel opgehoogd. De tegenboeking hiervan is verwerkt binnen de algemene personeelskosten. Daarnaast zijn er meer kosten toegedeeld aan de taakvelden dan oorspronkelijk geraamd. Ook is de bijstelling van de CAO geraamd op Overhead, terwijl de meerkosten volgens de werkelijke taakveldverdeling op het desbetreffende taakveld is geboekt. Combigebouw: In 2024 hebben we incidenteel budget bijgeraamd om achterstallig onderhoud uit te voeren. Door een vertraagde voorbereiding staan deze gepland voor 2025. 0.61 OZB woningen De OZB-opbrengst woningen heeft op een totaalbedrag van afgerond 2,8 miljoen "beperkt" 2% hoger gelegen.
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds In de decembercirculaire gemeentefonds 2024 heeft het Rijk € 112.000 extra middelen beschikbaar gesteld. Dit konden we niet meer besteden in 2024 en ook niet verwerken in de begroting. Daarnaast is als correctie over voorgaande jaren nog € 36.000 terugbetaald. 0.8 Overige baten en lasten De post onvoorzien is in 2024 niet ingezet en de stelpost wet goedverhuurderschap is ook niet ingezet. 0.9 Vennootschapsbelasting De voorlopige aanslagen Vennootschapsbelasting 2021 en 2022 zijn in 2024 verminderd, met de raming is alleen rekening gehouden met 2021. 0.10 Mutaties reserves programma 1 Er zijn een aantal onttrekkingen in de reserves (nog) niet nodig gebleken. Dit gaat met name om de volgende posten: - Organisatieontwikkeling - Vpb 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
Jaarstukken 2024
13
1. Interne en externe dienstverlening
I/S
Bedrag
I
-307.000
I
-165.000
Voor een analyse van het jaarrekeningresultaat zie hiervoor de algemene inleiding. Kapitaallasten Zie algemene toelichting en inleiding bij programma's. Directe salarislasten en overhead Zie algemene toelichting en inleiding bij programma's. Overig
-3.000
Totaal
-770.000
Jaarstukken 2024
14
Programma 2. Sociale leefomgeving Portefeuillehouder(s) Steven Grevink Jelle de Jong
Inleiding Ook in 2024 zijn positieve gezondheid, welbevinden en ontwikkelmogelijkheden voor onze inwoners centrale pijlers geweest voor onze inzet ten behoeve van de sociale leefomgeving. Het opstellen van het nieuwe cultuurbeleid, waar we in 2024 mee zijn begonnen, is een goed voorbeeld van het verder invulling geven aan in de sociale leefomgeving. Ons instrumentarium om deze opgaven handen en voeten te geven en te vertalen in resultaten, bestaat voor een belangrijk deel uit goede voorzieningen voor inwoners, vrijwilligers en professionals. Onder voorzieningen verstaan we hier ondersteuningsmogelijkheden voor individuele inwoners door hulp en (financiële) steun en subsidies voor onder meer vrijwilligersorganisaties, activiteiten en maatschappelijke organisaties. Voorzieningen zijn ook accommodaties en bijeenkomsten/evenementen. Het programma heeft betrekking op alle inwoners als het gaat om preventie, gezonde leefstijl, ontwikkeling, ontmoeting en ontspanning. Hiervoor is onder meer ingezet op een passend aanbod van culturele activiteiten. Het programma gaat daarnaast specifiek in op ondersteuning van kwetsbare inwoners en jeugdigen. Ook voor de opvang is in 2024 veel aandacht geweest. Denk aan de voortgezette opvang van Oekraïense vluchtelingen en de opvang van 200 asielzoekers in een Tijdelijke Gemeentelijke Opvang.
Wat wilden we bereiken? Thema
Doelstellingen
Maatschappelijke participatie
1. We ondersteunen inwoners die niet op eigen kracht kunnen participeren. 2. (De toegang naar) zorg en ondersteuning is laagdrempelig en efficiënt: klantgericht en op maat.
Ontmoeting
3. Son en Breugel kent een voldoende en gevarieerd aanbod van laagdrempelige ontmoetingsfuncties in de wijken, onder andere in de vorm van onderwijs-, sport- en verenigingsgebouwen. 4. We ondersteunen lokale initiatieven gericht op ontmoeting.
Jeugdigen
5. Goede voorschoolse voorzieningen en een erkend programma voor VVE (voor- en vroegschoolse educatie) dragen bij aan een goede ontwikkeling van peuters en voorkomen onderwijsachterstand. 6. We hebben goede en goed bereikbare schoolgebouwen voor een optimaal en gedifferentieerd lokaal onderwijsaanbod. 7. Jeugdigen en hun ouders krijgen ondersteuning wanneer zij problemen ondervinden in opgroei- en opvoedsituaties.
Gezonde leefstijl
8. Met voorlichting en ondersteuning stimuleren we inwoners zo gezond mogelijk te leven.
Cultuur en erfgoed
9. Wij stimuleren de mogelijkheden voor inwoners om zich cultureel te ontwikkelen en te ontplooien en wij houden cultureel erfgoed en monumenten in stand.
Jaarstukken 2024
15
Relevante beleidsnota's Naam
Periode
Vastgesteld in de raad
Cultuurbeleid gemeente Son en Breugel 2025-2030
2025-2030 27 februari 2025
n.v.t.
Beleidsplan voorschoolse voorzieningen en voor-en vroegschoolse educatie
vanaf 2020 4 juli 2019
Q2-2025
Accommodatiebeleid (AP) & Vastgoedbeleid (2025-2029)
2025 2029
Q2-2025
Visie Sport en bewegen
vanaf 2014 6 februari 2014
Cultureel Erfgoed gemeente Son en Breugel
2021 2030
Re-integratieverordening Participatiewet 2023
n.v.t.
Lokaal Gezondheidsbeleid
2021-2024 17 december 2020
2025
Visie wonen met zorg
n.v.t.
2025
Beleidskader Sociaal Domein
2023-2026 20 april 2023
n.v.t.
Jeugd- en jongerenbeleid
2025 e.v.
2025
Integraal HuisvestingsPlan (IHP) 2024-2028
2024-2028 22 februari 2024
2028
Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2015
vanaf 2015 5 november 2014
2025
Verordening maatregelen Pw, Ioaw en Ioaz 2024
2024 e.v.
december 2024
n.v.t.
Verordening individuele inkomenstoeslag
2022 e.v.
december 2021
2026
Verordening Gemeentelijk Sociaal Fonds
2013
Beëindigd
Integraal beleidskader armoedebestrijding & schuldhulpverlening
2023-2026 19 januari 2023
2027
Verordening Schuldhulpverlening Son en Breugel
2021 e.v.
4 februari 2021
Begin 2026
Verordening en uitvoeringsbesluit Wmo
2020
19 december 2019
2025
Verordening en uitvoeringsbesluit Jeugdhulp
2023
23 maart 2023
2025
Verordening bekostiging leerlingenvervoer
2022
22 september 2022
2026
Mantelzorgbeleid
2024-2029 14 november 2024
2030
Vrijwilligersbeleid
2004
2025
n.v.t.
22 februari 2024 29 augustus 2013 -
Planning vaststelling nieuw beleidsplan
n.v.t.
n.v.t.
Wat hebben we ervoor gedaan? Maatschappelijke participatie 1. We ondersteunen inwoners die niet op eigen kracht kunnen participeren. Maximale ondersteuning naar werk/dagbesteding Met de inzet van Dienst Dommelvallei, WSD en Huis naar Werk (HnW), ondersteunden we inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij re-integratie, inburgering en waar nodig met inkomen. Hiermee gaven we tevens invulling aan de afspraken met WSD in het Lokaal Plan. We zagen een toename van kwetsbare jongeren die aanspraak maken op ondersteuning vanuit de Participatiewet. Als onderdeel van het regionaal plan jeugdwerkloosheid realiseerden we de aansluiting op Jongeren in Beeld van het inlichtingenbureau. Hiermee kregen we meer zicht op kwetsbare jongeren van 23 tot 27 jaar, zonder startkwalificatie, werk, studie of uitkering. We vonden meer aansluiting bij deze doelgroep door onder andere de inzet van Kwikstart, het jongerenlabel van WSD. We gaven vorm aan het projectplan ‘’Perspectief op meedoen’’. We realiseerden dit met middelen uit het Europees Sociaal Fonds. Inwoners met langdurige bijstand konden we hierdoor maximaal ondersteunen naar meedoen en werk. Door bestuurlijke en ambtelijke samenwerking in de regio zetten we in op de door ontwikkeling van de netwerkorganisatie Huis naar Werk (HnW). Met inzet van regionale middelen biedt HnW ondersteuning bij werk, scholing en ontwikkeling.
Voor onze inwoners is dit een extra instrument om duurzaam aan het werk te komen en te blijven. Het Talentenfestival is in het najaar opnieuw georganiseerd en zal een jaarlijks terugkerend evenement worden.
Jaarstukken 2024
16
Gevolgen coronacrisis in goede banen leiden Met de Tijdelijks overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) ondersteunden we ondernemers tijdens de Coronacrisis. Op de verleende bedrijfskredieten voerden we een actief incassobeleid. Het aantal openstaande vordering is opnieuw afgenomen. De afwikkeling van de Tozo duurt nog tot 2028. Vergunninghouders kunnen zich zelfstandig redden in de (Son en Breugelse) samenleving In 2024 hebben we met inzet van de Dienst Dommelvallei de taken vanuit de Wet Inburgering 2021 (Wi) uitgevoerd. Wij hebben intensieve dienstverlening geboden aan inburgeringsplichtige nieuwkomers onder de Wi. De consulenten inburgering hebben deze nieuwkomers voorzien van een brede intake en gesprekken voor het Plan Inburgering en Participatie (PIP). Daarnaast hebben wij ook ondersteuning geboden aan overige nieuwkomers, zoals inburgeringsplichtige nieuwkomers onder de Wet Inburgering 2013. Samen met de consulenten inburgering hebben wij ons in 2024 weer ingezet voor een tijdige start van de inburgering, waar mogelijk al vanuit het AZC of een regionale opvanglocatie. Wij hebben enkele inburgeringsplichtige statushouders met een koppeling aan onze gemeente kunnen begeleiden met het opstarten van het inburgeringsproces vóór het moment van huisvesting. We hebben in 2024 geïnvesteerd in integraliteit binnen het cluster Werk en Inkomen.
We hebben cluster-brede trainingen georganiseerd. We hebben ook gewerkt aan het verbinden van de processen vanuit de Wi en de Participatiewet, met als doel om de inwoner de beste dienstverlening te kunnen bieden. In 2024 hebben wij wederom ingezet op regionale samenwerking. In samenwerkingsverband gaven we de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) voor de B1-route verder vorm. Daarnaast hebben wij in samenwerking met LEVgroep de module Participatieverklaringstraject (PVT) en de maatschappelijke ondersteuning doorontwikkeld. We organiseerden ook verschillende PVT ceremonies . In samenwerking met WSD hebben we in 2024 de eerste stappen gezet in het verbeteren van de kwaliteit van de z-route. Dit hebben wij gedaan met een klantreis met alle aangesloten regiogemeenten. Leefgeldregeling Oekraïne Sinds de start van de oorlog in Oekraïne verstrekt Dienst Dommelvallei leefgeld aan de vluchtelingen woonachtig in de gemeentelijke opvanglocaties in Son en Breugel. De meeste vluchtelingen hebben betaald werk, dus het gaat nog om een klein aantal uitkeringen. In 2024 is de voorbereiding getroffen op het innen van de eigen bijdrage voor Oekraïners met een eigen inkomen. Bijzondere bijstand We hebben in 2024 een evaluatie gedaan op het bijzondere bijstandsbeleid. Dit zal op onderdelen leiden tot aanpassing van de Beleidsregels Bijzondere Bijstand.
De brieven en beschikkingen zijn aangepast in begrijpelijke taal. Participatiewet in balans De Participatiewet in balans is een set aan wetswijzigingen met als doelstelling om de Participatiewet te vereenvoudigen en maatwerk mogelijk te maken. In 2024 hebben we een impactanalyse gedaan ter voorbereiding op de implementatie in beleid en uitvoering. Beschermd Wonen Aanvankelijk zou met ingang van 2023 Beschermd Wonen verder worden gedecentraliseerd. Omdat er niet tijdig duidelijkheid verschaft kon worden over een nieuw, objectief verdeelmodel en de invoering van het woonplaatsbeginsel, is de doordecentralisatie nu voorzien per 1 januari 2025. Wel zijn begin 2022 de uitgangspunten geformuleerd die de basis vormen voor de, met name financiële, consequenties van het verdeelmodel en het woonplaatsbeginsel. Door het uitstel van de doordecentralisatie zijn regionaal nieuwe bestuurlijke afspraken gemaakt over de uitvoering van Beschermd Wonen door centrumgemeente Eindhoven.
Jaarstukken 2024
17
Wijk GGD In 2024 is er samen met de gemeente Nuenen gebruik gemaakt van een landelijke subsidieregeling voor de inzet van een wijk GGD-er. De wijk GGD-er richt zich op de doelgroep psychisch kwetsbare zelfstandig wonende inwoners en ook de omgeving (buren, mantelzorgers, familie). Doel is om deze doelgroep en omgeving zoveel mogelijk te ondersteunen en te begeleiden bij hun ondersteuningsbehoefte. Vaak vertoont de doelgroep onbegrepen gedrag dat kan leiden tot misvattingen in de omgeving. Mantelzorg In 2024 is de Notitie Mantelzorgbeleid vastgesteld. De hierin genoemde actiepunten zijn vertaald naar een uitvoeringsagenda. Armoede In 2024 hebben we verder uitvoering gegeven aan het integraal beleidskader armoedebestrijding en schuldhulpverlening. We zijn aangesloten bij het Volwassenfonds Sport. Volwassenen die leven rond het bestaansminimum kunnen met een bijdrage uit dit fonds lid worden van een sportvereniging. We hebben voorbereidende werkzaamheden getroffen om in het komende jaar ook een bijdrage voor cultuur aan te kunnen bieden. We gebruiken het Sociaal Noodfonds om inwoners die in een acute financiële noodsituatie (dreigen) te komen te helpen, bijvoorbeeld door Automaatje in te zetten voor vervoer naar de voedselbank en de rekening van gas-water-licht te voldoen om afsluiting te voorkomen. De folder minimaregelingen is geactualiseerd naar het aanbod van 2024.
Om het bereik te vergroten is deze folder ook bijgevoegd bij de uitkeringsspecificaties door Dienst Dommelvallei. De armoederegisseur heeft gewerkt aan het uitbreiden van het netwerk rondom organisaties die zich richten en/of in aanraking komen met mensen met weinig financiële middelen. Ook is er contact gezocht met basisscholen om de signaalfunctie met betrekking tot kinderen in armoede te bespreken en zo in contact te komen met gezinnen met een laag inkomen. We hebben gewerkt aan meer bekendheid van de armoederegisseur en schuldhulpverlening via korte voorlichtingsfilms. Deze hebben we verspreid via onze sociale media kanalen. Naast de huidige samenwerking met Stichting Leergeld heeft de armoederegisseur contact gelegd met Stichting Kinderhulp en hiervoor intermediairs geworven, zodat gezinnen met kinderen in Son en Breugel hiervan ook gebruik kunnen maken. Stichting Kinderhulp fungeert als vangnet in geval er geen andere mogelijkheden zijn of andere fondsen niets kunnen betekenen bij een (financiële) hulpvraag van een kind. Schuldhulpverlening We hebben besloten om de registratietermijn bij Stichting Bureau Krediet Registratie (BKR) te verkorten van 5 jaar naar 6 maanden voor schuldhulpregelingen die succesvol zijn afgerond. Immers, een BKR registratie werkt in het dagelijks leven vaak belemmerend, bijvoorbeeld bij het afsluiten van een nieuwe hypotheek of lening.
Door de registratietermijn te verkorten geven we inwoners sneller de kans om over een schone lei te beschikken en willen we de drempel om de stap richting schuldhulpverlening te zetten verlagen. Tijdelijke Gemeentelijke Opvang (TGO) Op 17 juli 2024 opende, aan Ekkersrijt 6040, de Tijdelijke Gemeentelijke Opvang voor 200 asielzoekers. Uw raad, college, ambtenaren, externe partners zoals adviseurs van de ODZOB en de Veiligheidsregio, ondernemers en de Ondernemersvereniging Ekkersrijt: allen hebben bijgedragen aan de snelle realisatie van deze opvangvoorziening. Het bedrijf CS&CO verzorgde de realisatie en beheer en de exploitatie. Dat was niet mogelijk geweest zonder de inzet van vele vrijwilligers. De inzet en betrokkenheid van vrijwilligers is voor de bewoners van de TGO van grote betekenis geweest.
2. (De toegang naar) zorg en ondersteuning is laagdrempelig en efficiënt; klantgericht en op maat. Doorontwikkeling CMD (Centrum voor Maatschappelijke Deelname) Het Plan van aanpak CMD is in 2024 verder uitgevoerd en vormgegeven. Ongeveer 1 x per 3 tot 4 maanden praten we de raad bij aan hand van de procesplanning over de ontwikkelingen en verbeteringen binnen het CMD.
Jaarstukken 2024
18
Doorontwikkeling van het team Toegang CMD Het team Toegang CMD is verder versterkt en op een andere manier gaan werken. Hoogwaardige kennis en expertise zetten we steeds meer aan het begin van het proces in, zodat vroegtijdig de juiste zorg en ondersteuning kan worden ingezet. Lichte begeleidingsvragen op het gebied van Jeugd worden direct binnen het team Toegang opgepakt. Binnen deze versterkte aanpak legt het team Toegang nu met inwoners met lichte begeleidingsvragen enkele vervolgafspraken vast. Steeds vaker kunnen inwoners met de verkregen adviezen uit de voeten en leiden deze vragen niet tot een indicatie voor specialistische zorg. Onafhankelijke cliëntondersteuning In 2024 is de door ontwikkeling van de Onafhankelijke Cliëntondersteuning afgerond. Na een wervingscampagne is een nieuw team van vrijwillige cliëntondersteuners gevormd en opgeleid. Zij bieden ondersteuning aan inwoners over de volle breedte van het sociaal domein. Inloopfunctie Dommelhuis In 2023 is een pilot gestart met de zogenaamde indicatievrije inloop. Door zorgaanbieder Archipel worden in het Dommelhuis voor oudere inwoners met een lichte of beginnende ondersteuningsvraag activiteiten aangeboden. Binnen de Wmo wordt dit gezien als een algemene voorziening waar zonder indicatie gebruik gemaakt kan worden.
De pilot is dermate succesvol verlopen dat deze in 2024 is verlengd in afwachting van middelen voor structurele bekostiging.
Ontmoeting 3. Son en Breugel kent een voldoende en gevarieerd aanbod van laagdrempelige ontmoetingsfuncties in de wijken, onder andere in de vorm van onderwijs-, sport- en verenigingsgebouwen. Ontmoeting in de wijk In 2024 is de functie van een beleidsmedewerker accommodaties ingevuld. Het betreft een vaste formatieplaats. Vervolgens is een verdere invulling gegeven aan het concept-accommodatieplan. In samenspraak met Huisartsenprakijk Rijnlaan is de haalbaarheid onderzocht voor het realiseren van nieuwbouw van wijkcentrum Braecklant in combinatie met een kleinschalig gezondheidscentrum. Dit heeft geleid tot een intentieoverkomst met Huisartsenpraktijk Rijnlaan en zijn er vooruitlopend op de realisatie onderzoeken uitgevoerd naar flora en fauna. Het gebouw van het voormalige Vestzaktheater is in 2024 gebruikt voor een deel van de activiteiten die in sporthal De Bongerd plaatsvonden. Daarnaast is een kleinschalige klingloopwinkel tijdelijk in het voormalige Vestzaktheater ondergebracht, met name gericht voor inwoners met een kleine beurs. Sportaccommodaties In 2024 is sporthal de Bongerd grotendeels gerealiseerd. Hiervoor is, in verband met onvoorziene kostenstijgingen, door de raad een extra krediet beschikbaar gesteld. Eind 2023 zijn er maatregelen uitgevoerd ter voorkoming van opkomend grondwater in sporthal De Landing.
Deze waterkerende maatregelen zijn in 2024 uitgevoerd bij alle wanden van de sportvloer waar dit risico speelde. Op het sportpark Schuttersheide (SBC) zijn er diverse herstelwerkzaamheden uitgevoerd. Deze hadden betrekking op verschillende lekkages en storingen van de beregeningsinstallatie. Daarnaast was er sprake van stormschade, waardoor een deel van de ballenvangers vervangen moest worden. Om de kwaliteit van de kunstgrasvelden te behouden, is de infill weer op het gewenste niveau gebracht.
Jaarstukken 2024
19
Zwembadvoorziening Het college heeft uitvoering gegeven aan de opdracht die de gemeenteraad in december 2023 heeft gegeven. De uitkomst van die opdracht, onderzoek naar een perspectief voor een zwembadvoorziening in Son en Breugel, is met uw raad in een informerende sessie en tijdens de meerjarenbegrotingsbehandeling 2025-2028 besproken. De gemeenteraad heeft daarin geen aanleiding gezien om het zwembad te subsidiëren. Wel heeft de gemeenteraad de exploitant van Zwembad Son BV verzocht een bedrijfsplan op te stellen voor een duurzame instandhouding van het zwembad gedurende minimaal 10 jaar.
4. We ondersteunen lokale initiatieven gericht op ontmoeting. In 2024 werden er diverse creatieve en culturele activiteiten georganiseerd in Son en Breugel waarbij de ontmoeting voor en tussen jong en oud centraal stond. Een aantal initiatieven, veelal georganiseerd door vrijwilligers uit onze gemeenschap, hebben we ondersteund met een structurele en/of een eenmalige ondersteuningssubsidie of met een financiële bijdrage in een andere vorm. Leerlingen van de muziekscholen in Son en Breugel traden op in het Dommelhuis. Hiermee konden ze laten zien en horen wat ze tijdens de muzieklessen allemaal hadden geleerd. In een aantal buurten en wijken hebben we initiatieven, zoals een burendag en een buurtbarbecue, financieel ondersteund. Het jaar 2024 was een eerbetoon aan 80 jaar vrijheid, waarin het verleden werd herdacht, verhalen werden doorgegeven en de vrijheid in onze gemeente werd gevierd. Remember September 2024 was een brede samenwerking van vrijwilligers, ondernemers en de gemeente om de 80-jarige bevrijding van Son en Breugel feestelijk te vieren en om de geschiedenis levend te houden. De activiteiten tijdens dit grootse evenement voor jong en oud waren zeer divers. Zoals een grootste bevrijdingsshow, een vrijheidsfeest met DJ's voor de jeugd, de doortocht van Operatie Market Garden tot een Camp Liberty Zone.
Het was een feest voor en door inwoners van Son en Breugel, vol met memorabele, indrukwekkende momenten en gezellige activiteiten. Ook het gevarieerde aanbod van de Koningsdagactiviteiten en van het Winter Event hebben opnieuw bijgedragen aan de (culturele) leefbaarheid in onze gemeente in 2024. Daarnaast levert Stichting SonenBreugelVerbindt een grote bijdrage aan het ondersteunen van ontmoeting en het bevorderen van de sociale cohesie in Son en Breugel.
Jeugd en jongeren 5. Goede voorschoolse voorzieningen en een erkend programma voor VVE (voor- en vroegschoolse educatie) dragen bij aan een goede ontwikkeling van peuters en voorkomen onderwijsachterstand. Peuteropvang en VVE (Vroeg en Voorschoolse Educatie) Wij subsidiëren de peuteropvang voor ouders die geen gebruik kunnen maken van de kinderopvangtoeslag van het Rijk. In 2024 hebben 8 kinderen gebruik gemaakt van een gesubsidieerde peuterplek. Dit is 1 kind meer dan het jaar ervoor. Een aantal van deze peuters is op advies van het consultatiebureau in 2024 doorgestroomd naar een VVE-kindplaats. In 2024 hebben 60, door het consultatiebureau geïndiceerde kinderen met een risico op onderwijsachterstand, een VE-programma (Vroeg Educatie) gevolgd bij een kinderdagverblijf dat voorschoolse educatie aanbiedt. Een klein deel van de kinderen heeft op verzoek van de jeugdarts een passend aanbod gekregen. Het aantal doelgroepkinderen is in 2024 met 5 kinderen gestegen ten opzichte van het jaar daarvoor.
Jaarstukken 2024
20
In oktober 2023 zijn we aangesloten bij de VVE-monitor van 11 buurgemeenten uit Zuidoost-Brabant. Met deze monitor willen we inzicht krijgen in meerjarige ontwikkelingen in het bereik, de toeleiding, het aanbod, de doorgaande lijn, ouderbeleid/ouderbetrokkenheid en de resultaten van Voor- en Vroegschoolse Educatie. De resultaten van deze monitor waren bekend in 2024. De resultaten en de genoemde verbeterpunten hebben wij samen met de kinderopvangorganisaties, het onderwijs en het consultatiebureau uitgebreid. Dit leidde ertoe dat we in 2024 samen een eerste stap hebben gezet tot het vernieuwen van ons onderwijsachterstandenbeleid. Met een klein aantal gemeenten hebben we in het vierde kwartaal van 2024 deelgenomen aan een tweede monitor.
6. We hebben goede en goed bereikbare schoolgebouwen voor een optimaal en gedifferentieerd lokaal onderwijsaanbod. Integraal HuisvestingsPlan Het opstellen van een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor een termijn van 4 jaren (20242028) is een intensief proces geweest met schoolbesturen, scholen en de kinderopvang. We hebben gekeken naar de huidige staat van de gebouwen wat betreft kwaliteit en capaciteit. Vervolgens hebben we per school scenario's opgesteld voor de toekomst met daarbij een financiële doorberekening. Het IHP is in maart 2024 vastgesteld. Onderwijshuisvesting • De nieuwbouw van basisschool BuitensteBinnen is in het eerste kwartaal van 2024 klaar en is in gebruik genomen. • De uitbreiding van basisschool de Ruimte (inclusief kinderopvang) was met de start van het nieuwe schooljaar 2024-2025 klaar en is in gebruik genomen. • De uitbreiding van basisschool de Bloktempel heeft vertraging opgelopen. In september 2024 heeft de gemeenteraad extra krediet beschikbaar gesteld om permanente maatregelen te treffen met betrekking tot de netcongestie. Daarnaast heeft de raad krediet beschikbaar gesteld om het eerder geplande programma van 580m2 (inclusief kinderopvang) uit te breiden met nog eens twee extra permanente lokalen (116 m2). • In 2024 zijn we gestart met de voorbereidingen voor de haalbaarheidsonderzoeken onderwijshuisvesting.
Hiervoor hebben we een adviesbureau in de arm genomen. Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs In 2024 hebben we samen met de schoolbesturen een nieuwe verordening opgesteld. In de nieuwe verordening is het Integraal HuisvestingsPlan verankerd en sluit de werkwijze in de praktijk beter aan op de vastgestelde regelgeving. De verordening is vastgesteld. Leerlingenvervoer Sinds 2024 is de beoordeling van aanvragen leerlingenvervoer uitbesteed aan het bureau Forseti. Hierdoor is de kwaliteit van de beoordeling gewaarborgd. Het organiseren van het vervoer wordt voor vervoerders steeds complexer. Dit komt door een toename van het aantal aanvragen, een tekort aan chauffeurs en wensen van ouders. Samen met de vervoerder en Forseti blijven wij dit monitoren. Op grond van de Verordening bekostiging leerlingenvervoer bekostigen wij sinds 2022 vervoer naar reguliere naschoolse opvang binnen Son en Breugel. Enkele ouders maken hier gebruik van. De dienstverlening vanuit de gecontracteerde vervoerder voor het Leerlingenvervoer blijft een aandachtspunt. Samen met Bizob en met de klankbordgroep Leerlingenvervoer worden continu gesprekken gevoerd om de dienstverlening van de vervoerder te verbeteren. Het huidige contract loopt door tot augustus 2026.
7. Jeugd en jongeren en hun ouders krijgen ondersteuning wanneer zij problemen ondervinden in opgroei- en opvoedsituaties Laagdrempelige (opvoed)ondersteuning Sinds 2024 wordt er thematisch aandacht besteed aan verschillende opvoedingsvraagstukken met lokale professionals, waarbij in 2024 de focus lag op het thema slaap. Hierbij werd actief samengewerkt met lokale jeugdprofessionals van verschillende organisaties.
Jaarstukken 2024
21
Ook werd regionaal het programma STORM uitgerold op alle eerste klassen van de middelbare scholen in de regio. Dit programma zet preventief in op mentale gezondheidsproblemen, maar omvat ook vroegsignalering met een groepsaanbod om lichte problematiek meteen aan te pakken. Jongerenwerk In 2024 is de trend voortgezet dat jongerenwerkers steeds vaker complexe en individuele problematiek tegenkomen binnen hun werkveld. Jongerenwerkers hebben een brugfunctie, zowel bij het CMD als bij veiligheidspartners. Hierdoor kunnen zij jongeren laagdrempelig bijstaan en ondersteunen. Om nog steeds een passend aanbod aan collectieve activiteiten voor de Son en Breugelse jongeren aan te kunnen bieden, is binnen het team Jongerenwerk een rolverdeling gemaakt om zowel individueel als collectief aanbod te waarborgen. Inkoop van jeugdzorg In 2024 hebben we nieuwe producten ontwikkeld, zoals kleinschalig verblijf, om betere kwaliteit van zorg te bieden en beoogde landelijke doelstellingen te behalen. Ook is in regionaal verband een nieuwe pilot gestart om zorg in onderwijstijd op speciaal onderwijs collectief te organiseren. Dit werkt bevorderend voor zowel de kwaliteit van onderwijs als van de zorg. In het jaarverslag van de regio Een 10 voor de Jeugd zijn alle ontwikkelingen van 2024 te lezen.
Gezonde leefstijl 8. Met voorlichting en ondersteuning stimuleren we inwoners zo gezond mogelijk te leven. Lokaal Sportakkoord Het herziende Lokaal Sportakkoord uit 2023 is nog steeds van kracht. Samen met de sportraad Son en Breugel geven we hier uitvoering aan. We hebben samen afspraken gemaakt over de doelen uit het sportakkoord. De sportraad organiseerde in 2024 diverse themabijeenkomsten voor (sport)verenigingen om de kennis binnen de verenigingen te versterken en ze voor te bereiden op de toekomst. Het Rijk stelt middelen beschikbaar voor de uitvoering van het sportakkoord. Dit budget maken we jaarlijks over aan de sportraad voor de uitvoering van de doelen uit het sportakkoord. GROZzerdam/DE STAP naar gezonder In 2024 hebben we verdere uitvoering gegeven aan de DE STAP naar gezonder. Op basis van de ervaringen met de Pilot Fit en Veilig is in 2024 een 2e ronde van start gegaan gericht op oudere inwoners om georganiseerd verband te bewegen en met elkaar in contact te komen en te blijven (wandelclubjes). De pilot met dorpsondersteuners vanuit SonenBreugelVerbindt is vanwege personele wisselingen bij SonenBreugelVerbindt nog niet goed van de grond gekomen. In 2025 is een doorstart voorzien binnen de middelen die daarvoor in 2024 beschikbaar zijn gesteld. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Sinds 2023 zijn gemeenten aan de slag met de uitvoering van het GALA.
Het doel van dit akkoord is een gezonde generatie in 2040. We ontvangen middelen van het Rijk om op bepaalde onderdelen een impuls te geven aan de gezondheid van inwoners. Zo werken we aan de mentale gezondheid, Kansrijke Start en het terugdringen van gezondheidsachterstanden. In 2024 kreeg het onderdeel "het versterken van de sociale basis" extra aandacht. Hierin hebben we ook stappen gezet, zoals het aanbod van indicatievrije dagbesteding voor ouderen in het Dommelhuis. Verder vallen de thema's Valpreventie, Welzijn op Recept, Aanpak Overgewicht, Vroegsignalering alcholproblematiek, Eenzaamheid en Mantelzorg onder het GALA. Een aantal thema's zijn al vergevorderd in 2024, waar andere nog een impuls nodig hebben. Dit komt doordat een deel van de onderdelen een regionale aanpak nodig heeft en de samenwerking organiseren, onder andere met de zorgverzekeraars, tijd kost. Samenwerking zorgverzekeraars/IZA De beoogde samenwerking met de zorgverzekeraars, zoals vastgelegd in het IZA, is in 2024 gestagneerd. Door vooral de opstelling van de zorgverzekeraars is er op landelijk niveau een vertrouwensbreuk ontstaan. Dit leidde ertoe dat de VNG eind 2024 uit het IZA is gestapt.
Jaarstukken 2024
22
Wij hebben altijd constructief meegedacht over de uitvoering van het IZA. Door bestuurlijke deelname in de Regioraad en enkele uitvoeringsprojecten hebben we, voor zover mogelijk, een aanzet gegeven aan de invulling aan de IZA-samenwerking omdat de IZA middelen beschikbaar bleven voor de Regio Eindhoven/De Kempen (met Eindhoven als coördinerend centrumgemeente). Gezondheidsbeleid Uitvoering van het gezondheidsbeleid hebben we grotendeels geborgd via DE STAP naar gezonder.
Cultuur en erfgoed 9. Wij stimuleren de mogelijkheden voor inwoners om zich cultureel te ontwikkelen en te ontplooien en wij houden cultureel erfgoed en monumenten in stand. Cultuureducatie met kwaliteit (CMK) 3/ Cultuurloper Samen met de intermediair van de bibliotheek hebben we met de scholen ook in 2024 gewerkt aan de curriculums, kennisbevordering van leerkrachten en zijn verschillende activiteiten uitgevoerd die passen bij kunst en cultuur. Het jaar 2024 was het laatste jaar van de 4-jarige CMK3. In 2024 is de participatieovereenkomst getekend om ook in de periode 2025-2028 door te gaan met deze regeling: Cultuur educatie met kwaliteit 4. Culturele vernieuwing In 2017 werd voor het eerst een beleidsvisie op kunst en cultuur vastgelegd. Door alle nieuwe ontwikkelingen op het gebied van cultuur was er een gevoelde noodzaak om deze beleidsvisie te actualiseren. We hebben de Cultuurslagers in 2024 gevraagd om samen met onze inwoners, cultuurverenigingen, kunstenaars, ondernemers en initiatiefnemers van culturele activiteiten een nieuwe cultuurnota voor onze gemeente op te stellen. In 2024 zijn op verschillende momenten aan het culturele veld gevraagd om mee te denken bij het opstellen van een nieuw cultuurbeleid.