Document · PDF

2. Jaarstukken 2022

Gemeenteraad 5 juli 2023, gemeente Son en BreugelBij agendapunt: 3. Jaarstukken 202232.651 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Cultuur en erfgoed 9. Wij stimuleren het in stand houden van cultuur, cultureel erfgoed en monumenten. De Cultuur Loper Samen met de intermediair van de bibliotheek is er met de scholen gewerkt aan de curriculums, kennisbevordering van leerkrachten en zijn verschillende activiteiten uitgevoerd die passen bij kunst en cultuur.

Culturele vernieuwing In lijn met de cultuurnota (2017) creërden we ruimte voor culturele vernieuwing. Hiermee speelden we in op nieuwe behoeftes. Met name culturele initiatieven voor jongeren (12-25 jaar) waren een aandachtspunt. Om nieuwe initiatieven en projecten te faciliteren verwezen wij initiatiefnemers actief naar onze (eenmalige) projectsubsidie. Daarbij was het mogelijk om deze subsidie ook in te zetten als cofinanciering, zodat aanvullende fondsen geworven konden worden. Het Vestzaktheater is een belangrijk cultureel ontmoetingspunt. Het Vestzaktheater ontwikkelde ook in 2022 een samenhangend cultureel programma op het gebied van muziek, theater/toneel, dans en literatuur. Muziekonderwijs In 2022 is er uitvoering gegeven aan de subsidieregeling muziekonderwijs 2021. Het bestaande budget was toereikend voor de nieuwe regeling. Bibliotheekwerk en laaggeletterdheid De Bibliotheek is de primaire ketenpartner in het sociaal-cultureel domein voor de versterking van educatie. In samenwerking met het Taalhuis, LEVgroep en Taalkracht is er voor 2022 een jaarplan met activiteiten opgesteld. Hier is uitvoering aan gegeven. Zo is er bijvoorbeeld de verbinding gelegd met Werk en Inkomen en Schuldhulpverlening om het gebrek aan basisvaardigheden te signaleren en inwoners door te verwijzen naar het Taalhuis. In 2022 is het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) geopend.

Hier kunnen inwoners terecht met vragen over online (overheids)dienstverlening. Behoud en juridisch waarborgen van het cultuurhistorisch erfgoed van Son en Breugel voor de komende generaties Archeologie In het Dommelhuis zijn in 2022 archeologische vondsten tentoongesteld (waaronder de boomstamput). Door de ODZOB zijn acht archeologische onderzoeken begeleid. Monumenten De Monumentencommissie heeft in 2022 geen pand of object voorgedragen voor plaatsing op de gemeentelijke monumentenlijst. Wel heeft de Monumentencommissie een groot aantal RO's (redengevende omschrijvingen) gemaakt voor het aanwijzen van de gemeentelijke monumentenstatus.

Klimaat Voor een uitgebreide toelichting over klimaat wordt verwezen naar de algemene inleiding onder duurzaamheid en klimaat.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Dienst Dommelvallei • Dienst Dommelvallei voert voor de gemeente de sociale dienstactiviteiten (Participatiewet, Bijzondere bijstand, gemeentelijk sociaal fonds (gsf)) vanuit het CMD uit. Ook wordt beleidsmatig op dit taakveld de gemeente geadviseerd. • Daarnaast ondersteunt Dienst Dommelvallei de CMD-dienstverlening in het Sociaal Domein richting inwoners (waaronder de hele administratieve ondersteuning en applicatie-inrichting). • Dienst Dommelvallei zet samen met CMD partners (zoals WSD) zelf ontwikkelde methoden en aanpakken in naar werk en activering. Werkvoorzieningschap de Dommel (WSD) De WSD is ons sociaal ontwikkelbedrijf en voert de werkgeversverplichtingen uit van de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). Daarnaast begeleidt de WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk. Voor de gemeente Son en Breugel is een Lokaal Plan opgesteld op basis van het koersdocument ''Gezamenlijk doorontwikkelen''. Het Lokaal Plan omvat deelprojecten waaronder de werkdiagnose AanZet en Project Kansen gericht op langdurig uitkeringsgerechtigden. De deelprojecten bieden de mogelijkheid om gezamenlijk met WSD optimale dienstverlening voor de inwoners te ontwikkelen.

Met de Kenniskompanie als kennis- en expertisecentrum bundelen de samenwerkende gemeenten kennis en ervaring voor het ondersteunen van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) De GGD Brabant-Zuidoost voert voor ons de (verplichte) taken van de Wet publieke gezondheid uit. Daarnaast ondersteunt ze de gemeente bij de invulling van ons (gezondheids)beleid, bijvoorbeeld via de vierjaarlijkse Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV). In 2020 heeft de GGD deze voor het laatst vernieuwd. Deze documenten zijn voor de komende jaren mede de basis voor nieuw beleid alsook voor input voor de omgevingsvisie. 10voordejeugd Regionale inkoopsamenwerking voor de inkoop van specialistische jeugdhulp, bestaande uit gemeente Helmond, Peelgemeenten (Deurne, Asten, Someren, Laarbeek, Gemert-Bakel), Dommelvallei+ (Geldrop-Mierlo, Nuenen, Son en Breugel, Waalre) en gemeente Veldhoven.

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo (afwijking budget 2022) wordt weergegeven als positief als het gerealiseerde bedrag hoger is dan de begroting. Bij de lasten is een positief bedrag dus een nadeel, bij de baten een voordeel. Door afronding kunnen er verschillen ontstaan omdat tellingen uit het financieel systeem komen en daarom soms afwijken. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Primaire begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

141

Afwijking budget 2022

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 2 4.1 Openbaar basisonderwijs

141

4.2 Onderwijshuisvesting

836

874

830

-44

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

507

548

453

-95

5.1 Sportbeleid en activering

176

235

241

5.2 Sportaccommodaties

629

714

780

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

365

413

480

5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media

-5

115

-35

402

417

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

2.457

3.525

3.348

-177

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

1.097

1.341

1.116

-225

6.3 Inkomensregelingen

4.285

4.738

4.169

-569

6.4 WSW en beschut werk

874

845

-29

6.5 Arbeidsparticipatieinstrumenten gericht op toeleiding naar werk

516

399

-116

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

621

663

550

-113

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

2.040

2.546

2.559

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

3.490

3.409

3.609

200

6.81 Geëscaleerde zorg 18+

-3

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

262

276

242

-34

7.1 Volksgezondheid

713

726

757

19.413

22.061

21.014

-1.048

0.10 Mutaties reserves programma 2

464

971

740

-231

4.2 Onderwijshuisvesting

174

219

174

-45

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

125

-12

-137

Totaal Lasten Baten

Omschrijving 5.1 Sportbeleid en activering

Primaire begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Afwijking budget 2022

5.2 Sportaccommodaties

133

51 0

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

5.5 Cultureel erfgoed

-2

5.6 Media

-15

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

370

1.365

2.419

1.053

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

6.3 Inkomensregelingen

3.380

3.097

2.989

-108

6.5 Arbeidsparticipatieinstrumenten gericht op toeleiding naar werk

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-3

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

186

126

-59

7.1 Volksgezondheid Totaal Baten Saldo (baten -/- lasten)

-22

4.942

6.236

6.740

504

-14.471

-15.825

-14.273

1.552

Programma 3. Fysieke en veilige leefomgeving Portefeuillehouder(s) Hans Gaillard Jan Boersma Steven Grevink

Inleiding Ons handelen en beleid voor de fysieke leefomgeving kent diverse abstractieniveaus. In het programma Fysieke en Veilige leefomgeving komen vooral de tactische en operationele kant van ons handelen voor de leefomgeving aan de orde. Het programma Economische en Ruimtelijke ontwikkeling richt zich meer op de visie en de strategische kant van het beleid voor de leefomgeving. Er is natuurlijk wel overlap tussen de programma’s, omdat de scheidslijn tussen het strategische en het tactische abstractieniveau niet zo scherp is. Een voorbeeld daarvan is het onderwerp natuur en landschap: enerzijds hebben we er een visie op en sluiten we qua strategie aan bij lopende regionale ontwikkelingen (‘Dommeldal uit de verf en Van Gogh Nationaal Park’), anderzijds leggen we ook natuur en groen aan.

Wat wilden we bereiken? Thema

Doelstellingen

Veiligheid en Vergunningen

1. Inwoners, ondernemers en bezoekers verblijven in een veilige en prettige woonomgeving. 2. We faciliteren bouwprojecten en initiatieven en bewaken de naleving van geldende wetten, regels en voorschriften.

Openbare Ruimte

3. Het onderhoudsniveau van de openbare ruimte voldoet aan de lokaal vastgestelde kwaliteitseisen. 4. Inwoners houden droge voeten, samen met de inwoners nemen we maatregelen voor klimaatveranderingen. 5. Inwoners kunnen in de openbare ruimte op verschillende manieren recreëren. 6. We voeren natuurontwikkelingsprojecten uit. 7. In de openbare ruimte gebruiken we duurzame materialen en hanteren we verantwoorde werkwijzen. 8. We streven naar een steeds betere afvalinzameling.

Mobiliteit

9. We zetten in op duurzame en slimme mobiliteit. 10. Weggebruikers kunnen comfortabel en veilig deelnemen aan het verkeer. 11. Bedrijvenpark Ekkersrijt is optimaal aangesloten op de snelweg. 12. Inwoners kunnen gebruik maken van dekkend openbaar vervoer.

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Nota Integrale Veiligheid gemeente Son en Breugel 2019 - 2022 2019-2022

10 januari 2019

Nota Handhavingsbeleid 2019-2022

2019 - 2022

10 januari 2019

Uitvoeringsprogramma's veiligheid

2019

Uitvoeringsprogramma handhaving 2019

2019

Beheerplan wegen 2016-2020

2016-2020

Mobiliteitsvisie Son en Breugel

2014-2030

13 maart 2014

2023

Beleidsnota openbare verlichting

n.v.t.

6 oktober 2016

n.v.t.

MJOP civieltechnische kunstwerken

2024-2034

n.v.t.

2023

2017

n.v.t.

Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost Brabant

2023

Beleidsnota openbaar groen 2021

2022-(geen specifieke einddatum)

25 november 2021

Uitwerkingsplan Oud Meer 2013 - 2024

2013 - 2024

6 februari 2014

2019 - 2024

2020

Evenementenbeleid 2016 Beleidsnotitie Gladheidsbestrijding 2008 Beleidsnotitie (beleidsregels) spelen

n.v.t.

Beleidsnota Duurzaamheid

2016-2020 met doorkijk naar 2030

6 oktober 2016

Gemeentelijk Rioleringsplan 2016-2022

2016-2022

6 oktober 2016

2023

Klimaatbestendig Son en Breugel 2030

2017-2030

2 november 2017

n.t.b.

Integraal Beheerplan Bos- en natuurterreinen 2020-2029

2020-2029

18 maart 2021

Wat hebben we ervoor gedaan? Veiligheid en Vergunningen 1. Inwoners, ondernemers en bezoekers verblijven in een veilige en prettige woonomgeving. Regie en samenwerking veiligheid Op 21 juli 2022 is het veiligheidsdebat geweest waar een terugkijk is geweest van de afgelopen vier jaren. Er is ook een voorstel gedaan om de speerpunten voor de komende vier jaren te benoemen. Dit waren woninginbraken, (huiselijk) geweld, zorg en veiligheid en ondermijnende criminaliteit. De thema's cybercrime en cyber security en mensenhandel en radicalisme zijn ook opgenomen. In regionale veiligheidsplannen komen deze laatste onderwerpen zeker terug. De raad ging akkoord en noemde een aantal aanvullende speerpunten. Dit waren specifiek verkeersveiligheid en droogte/risico bosbranden. In het kader van weerbaarheid zijn 20 bedrijven bezocht in het buitengebied. Aandachtpunt hierbij was het verhuur van leegstaande ruimten. Er zijn 8 garagebedrijven gecontroleerd. 6 locaties waar sprake is van huisvesting arbeidsmigranten met het oog op uitbuiting en er is een groot aantal garageboxen (verhuur en opslag) bezocht. Het betroffen integrale controles waar ook gecontroleerd is op bouw/brandveiligheid, milieu en voor autobedrijven op RDW erkenning. Grootste aandachtspunt bij de meeste locaties was brandveiligheid.

Bij de laatste controle van de garageboxen werd een groot aantal illegaal vuurwerk aangetroffen. Er waren geen signalen waar sprake was of kon zijn van ondermijning. Met nagenoeg alle betrokken ondernemers/bewoners is gesproken over weerbaarheid in het kader van ondermijning. Het herkennen van signalen, maar ook hoe te handelen als men ermee werd geconfronteerd. De aandachtpunten die bij de controles aangetroffen zijn zijn/worden successievelijk afgewerkt. De controles zijn voor en tijdens ondersteund door de onbezoldigde toezichthouders van de gemeente die tijdens de coronaperiode toezicht hebben gehouden op de voorschriften van de verordeningen en de tijdelijke wet maatregelen. Aandacht is vooral gericht op diverse overlastlocaties, observaties en onderzoeken van klachten en meldingen. Ze houden ook toezicht op de locaties waar de vluchtelingen zijn gehuisvest en bij evenementen. Het beleid en uitvoeringsprogramma mensenhandel is vastgesteld en in 2022 is door de aandachtsvelder mensenhandel een start gemaakt met de actiepunten. Deze zijn gericht op netwerk, bewustwording, signaleren en melden, opvang en nazorg. Er is een bijeenkomst geweest met de beheerders van de Whatsapp groepen. Dit is gekoppeld aan SonenBreugelVerbindt. Zij hebben een presentatie gekregen over drugslabs: het proces en inzicht in criminele winsten, maar ook risico's.

De samenwerking met Hoogstraat is in goed overleg beëindigd. Initiatieven uit de wijk blijven we ondersteunen. In het Veiligheidsoverleg is meerdere casuïstiek besproken die zowel een "zorg"kant heeft als een "veiligheids"kant. De aanpak is volgens de aanpak voorkomen escalatie (AVE). Er zijn 2 woningontruimingen geweest op dit gebied. Er zijn ook 3 COM-casussen (casus op maat) behandeld waar het zorg- en veiligheidshuis regie in heeft gevoerd. Het project brandveilig leven (rookmeldersproject) heeft op een laag pitje gestaan omdat we maar beschikten over 1 vrijwilliger. Vergunningverlening, toezicht en handhaven Aangevraagde vergunningen Wabo:159 (totaal bouwen, aanleg, afwijken regels RO). Deze zijn alle verleend binnen de termijnen die hiervoor zijn bepaald. Schetsplannen: 85 Stadium voor een formele aanvraag Verleende kapvergunningen: 29 Verleende vergunningen Wabo: 148 (totaal bouwen, aanleg, afwijken regels RO) Geweigerde en ingetrokken vergunningen: 1 Buiten behandeling gelaten: 30, inclusief ingetrokken door aanvrager Bezwaren tegen verleende vergunningen: 12 Advies door provincie: 9.

Toezicht Aantal controles Wabo 137 waarvan: * bouwzaken: 97, waarvan 28 afgehandeld * sloop/asbest: 3, waarvan 2 afgehandeld * overige controles 37, waarvan 7 afgehandeld. Overige aanschrijvingen 37, waarvan nog 30 hercontroles. De cijfers laten een vertekend beeld zien. Sinds september 2022 hebben we weer een vaste toezichthouder in dienst. Voor die tijd hebben we tijdelijke krachten ingehuurd. In 2022 gingen we over van het systeem squit naar powerbrowser. De informatie zit deels nog in squit en deels in powerbrowser. Ook de verwerking van informatie is niet op eenduidige wijze gebeurd, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit. Het verschil tussen het aantal gecontroleerde bouwzaken en de afhandeling daarvan heeft deels ook te maken dat zaken niet worden afgemeld door de aanvrager, een voorwaarde van de verleende omgevingsvergunning. Deze moeten dan fysiek worden bezocht, dat tijd kost en niet de hoogste prioriteit heeft, zeker als het gaat om bouwzaken van de categorie C en D (schuttingen – dakkapellen). Handhaving Er zijn het afgelopen jaar 55 zaken behandeld of zijn nog in behandeling die gerelateerd zijn aan bestuursrechtelijke handhaving. Hiervan zijn zeven handhavingsverzoeken. In vijf gevallen is bezwaar aangetekend. Overzicht: * 14 zaken zijn gerelateerd aan CAR-meetings.

Dit zijn waarschuwingen aan organisatoren van een carmeeting (autotreffen op Ekkersrijt) waarvoor een melding evenement moet worden gedaan. Hierbij is sprake geweest van overlast van de voertuigen, maar ook van het achterlaten van afval. Bij recidive wordt last onder dwangsom opgelegd; * 16 zaken zijn Wabo gerelateerd. Dat heeft te maken met bouwen zonder vergunning; het afwijken van de verleende vergunning; illegaal gebruik gronden (inclusief groenstroken). Hiertoe behoort ook de handhavingszaak van De Kuilen (zie 2.2); * 2x last onder dwangsom opgelegd aan horecaondernemers wegens het niet naleven van de Tijdelijke wet Maatregelen aan horecagelegenheden (coronamaatregelen); * 3 bijtincidenten hebben plaatsgevonden met honden; * 6 APV zaken zijn behandeld, zoals het plaatsen van (bedrijfs)containers op de openbare weg; illegale boom hut, geluidsoverlast. 2. We faciliteren bouwprojecten en initiatieven en bewaken de naleving van geldende wetten, regels en voorschriften. We faciliteren bouwprojecten en initiatieven en bewaken de naleving van geldende wetten, regels en voorschriften. In Son en Breugel wordt volop ge- en verbouwd. We toetsen alle aanvragen aan weten regelgeving. Alle aanvragen worden in fasen getoetst op onder andere constructie-, brand- en gebruikersveiligheid.

Als hiervan af wordt geweken volgen we de landelijke handhavingsstrategie en treden we al dan niet handhavend op. Het cluster vergunningverlening, toezicht en handhaving hebben we uitgebreid en ingericht om aan deze taak te voldoen. Handhavingsverzoeken, meldingen en klachten pakken we op en handelen we af als dat wenselijk en nodig is. Openbare Ruimte 3. Het onderhoudsniveau van de openbare ruimte voldoet aan de lokaal vastgestelde kwaliteitseisen. Wegen, straten en pleinen In 2022 hebben we meer dan 60 straten werkzaamheden uitgevoerd aan trottoirs, fietspaden, parkeervakken en wegen. Hier waren onder andere oneffenheden door boomworteldruk en verzakkingen door defecte kolken & rioolbuizen. Ook hebben we gewerkt aan de toegankelijkheid van de gemeente door het aanbrengen van trottoirverlagingen voor onder andere rolstoelgebruikers en door het aanbrengen van de juiste markeringen voor blinden en slechtzienden. Verder zijn we in 2022 gestart met het opstellen van een nieuw beheerplan. Dit wordt een integraal beheerplan waar behalve verhardingen ook het openbaar groen, straatmeubilair en speelvoorzieningen in opgenomen worden.

Gladheidsbestrijding In 2002 heeft de gecontracteerde aannemer alle bedrijfsactiviteiten gestopt. De gladheidsbestrijding moest hierom opnieuw aanbesteed worden. Nog voor de start van het gladheidseizoen 22/23 zijn de werkzaamheden, na een meervoudig onderhandse aanbesteding, gegund aan een lokale aannemer. Civieltechnische kunstwerken In 2022 zijn alle onderzoeken om de brug Dommelpas te vervangen afgerond. Tevens is het bestek met bijbehorende tekeningen opgesteld. Groen In 2022 is aan een adviesbureau opdracht gegeven om een gecombineerd beheerplan groen, wegen spelen op te stellen. In 2022 zijn er op vier plekken in het dorp met burgerparticipatie door inwoners met hulp van Wijkbeheer groene initiatieven gerealiseerd. Tot slot is het toezicht op de uitvoeringsbestekken geïntensiveerd. Dit heeft in het hoogseizoen van 2022 (mei tot en met september) tot aanzienlijk minder meldingen over het groen geleid. In 2022 zijn er 319 groenmelding ingekomen waarvan er 64 betrekking hadden op stormschade. In 2021 waren dit er 433 waarvan er 15 betrekking hadden op stormschade. Openbare Verlichting In 2022 liep het contract voor onderhoud aan de openbare verlichtingsinstallatie af. De werkzaamheden zijn met een meervoudig onderhandse procedure opnieuw aanbesteed. Per 1 september 2022 hebben we een nieuwe onderhoudsaannemer die het werk naar tevredenheid uitvoert.

De vorige aannemer had een voorraad aangelegd van masten en armaturen die in Son en Breugel gebruikt worden. Deze materialen hebben we van de vorige aannemer overgekocht en de spullen op voorraad bij de nieuwe aannemer gelegd. Hierdoor is er sprake van een overschrijding op het uitvoeringsbudget. 4. Inwoners houden droge voeten. Samen met de inwoners nemen we maatregelen voor klimaatveranderingen. We werkten met diverse partijen in het Waterportaal Zuidoost-Brabant (ZOB) samen om doelstellingen op het gebied van stedelijk waterbeheer en riolering te realiseren. Het Waterportaal ZOB is een samenwerkingsverband van Waterschap De Dommel en 13 gemeenten in de regio. In 2021 is de samenwerking om maatregelen in het kader van de kaderrichtlijn Water te realiseren aangegaan tot 2027. In 2022 is er hard gewerkt aan het vGRP. Om de riolering operationeel te houden en te optimaliseren hebben we diverse onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. a. Stimuleringsregeling afkoppelen regenwater In 2022 hebben 22 inwoners zich ingespannen om hun woning af te koppelen van het rioolstelsel. Het hemelwater dat op de verharde oppervlakken (dak, oprit en terras) van deze woningen valt, komt daardoor niet meer in de riolering terecht maar kan infiltreren in de bodem. Het hemelwater vult zo het grondwater aan en helpt verdroging lokaal tegen te gaan.

De doelstelling is dat er in 2030 5.000 woningen zijn afgekoppeld. Het huidige afgekoppelde aantal woningen ligt op 2.379 woningen. b. Blauwe ader sloot Gentiaan Het project "gebiedsontwikkeling sloot Gentiaan" is in 2022 afgerond en opgeleverd. 5. Inwoners kunnen in de openbare ruimte op verschillende manieren recreëren. Gemeentelijke bossen De gemeentelijke bossen leveren een belangrijke bijdrage aan de beleving van onze groene gemeente. In 2022 beheerden we op basis van het in 2021 vastgestelde integraal beheerplan bos- en natuurterreinen. We werkten veel achterstallig onderhoud weg.

Het groot bosonderhoud tussen A50 en Son en in de Sonse Bergen is afgerond: dunning, snoei en aanplant. Hier was zo'n 15 jaar geen groot onderhoud meer gedaan. Met de bosontwikkeling werken we toe naar een bos met meer variatie en hogere natuur- en belevingswaarde. Ook veiligheid van wegen en paden in deze recreatief zeer druk bezochte gebieden speelde daarbij een rol. Om uitleg te geven over het bosbeheer plaatsten we informatieborden en maakten een gemeentelijke website bosontwikkeling. In maart plantten we met bewoners nieuwe bomen in het bos. Weersomstandigheden zorgden voor extra kosten door stormschade en droogte (watergeven nieuwe aanplant). In november organiseerden we een boomplantdag met scholen op open plekken in het bos, ontstaan door sterfte van fijnspar. Door de discussie over het bosbeheer liep het groot onderhoud van het volgende werkvak (bij Oud Meer) vertraging op. De dunning in dit werkvak is in 2022 wel voorbereid, maar wordt uitgevoerd in 2023. Daardoor drukken die voorbereidingskosten op 2022, terwijl bijbehorende opbrengsten in 2023 komen. We beheerden de natuurterreinen. Op de heide graasde een schaapskudde die met excursie bezocht kon worden. Tijdens de natuurwerkdag verwijderden we samen met bewoners veel opslag van de heide. In Bosgebied West kon na het maaibeheer dit jaar ook de nabeweiding met runderen van start.

Ook dit jaar is weer beplanting afgezet vanwege veiligheid van het hoogspanningstracé. Eind 2022 stelde de raad de Ontwikkelingsvisie Nieuwe Heide & Oud Meer vast. Deze visie was in 2021 opgesteld samen met de gemeente Best en diverse stakeholders. De visie schetst hoe we dit bos- en natuurgebied willen gaan ontwikkelen op thema's recreatie, ecologie, klimaat en beheer. De visie geeft een doorkijk naar 2070 en gaat vooral uit van systeemherstel, waarbij hydrologie, klimaatadaptatie en bodemverbetering kansen bieden. Speelplaatsen In 2022 zijn speeltuinen en speeltoestellen geïnspecteerd. Kleine gebreken aan de toestellen zijn verholpen. Daarnaast zijn er een aantal zandbakken gezuiverd. Kermis De jaarlijkse kermis is een evenement in de openbare ruimte dat mensen samenbrengt en waar men elkaar ontmoet. In 2022 hebben we weer een kermis gehad. De parkeerplaats naast het Dommelhuis was afgelopen jaar niet beschikbaar als evenemententerrein. Dit heeft geresulteerd in een alternatieve opzet van de kermis die goed is bevallen. Faciliteren van activiteiten en evenementen Eigen kracht en organisatietalent zijn volop aanwezig bij de inwoners van Son en Breugel en daar leveren we graag een bijdrage aan. Wij ondersteunden diverse evenementen zoals Koningsdag, Breugels Festijn, het Towerfestival en de Jaarmarkt. Wij hadden hierbij een vergunningverlenende en faciliterende rol.

Daarnaast faciliteerden we ook diverse kleinere activiteiten met kennis en hulp bij procedures. Om de drempel bij kleinschalige activiteiten (zoals straatfeesten en buurtbarbecues) zo laag mogelijk te houden, kon de organisatie meestal volstaan met een melding in plaats van het aanvragen van een ‘zware’ vergunning. 6. We voeren natuurontwikkelingsprojecten uit. Natuurnetwerk Het Natuurnetwerk Brabant is een netwerk van deels bestaande en deels nog te realiseren natuurgebieden dat in 2027 gerealiseerd moet zijn. De natuuropgave binnen het gebied van Son en Breugel is groot. Ook in 2022 is hieraan gewerkt vanuit het samenwerkingsproject Dommeldal uit de Verf. Er is een speciale gemeentelijke website Dommeldal uit de Verf gemaakt met onder andere een nieuwsbrief. Er zijn gesprekken gevoerd met grondeigenaren in het gebied. Dit is een moeizaam proces, waarbij ook veel gevraagd wordt naar ruilgronden (om gebruik ergens anders voort te zetten) die we helaas nauwelijks hebben. In 2022 is daarom ook gestuurd op verwerving van ruilgronden buiten het natuurnetwerk, nog zonder resultaat. Er zijn enkele veelbelovende gesprekken met grondeigenaren van toekomstige natuurgrond en/of ruilgrond gevoerd. Met de ecologische verbindingszone Ekkersrijt brengen we natuur naar een industriële zone. Dat doen we samen met verschillende partijen en met provinciale subsidie.

Het ontwerp moet nog worden aangepast op basis van de watersysteemanalyse voor deze beek en de Groote Beek. De uitvoeringsvoorbereiding is doorgeschoven naar 2023.

Stimuleringsregeling landschap Provincie, waterschappen en gemeentes in Noord-Brabant stimuleren landschapsbeheer door particuliere grondeigenaren door vergoeding voor aanleg en beheer van landschaps-, en waterelementen, wandelpaden over boerenland en randen. In 2021 is een bijdrage gedaan voor openstelling van de Stimuleringsregeling Landschap binnen onze gemeente. In 2022 is de regeling opnieuw onder de aandacht gebracht via de gemeentelijke website subsidie landschap en natuur en er loopt een aanvraag. De regeling loopt nog. Ecologisch en duurzaam beheer Het openbaar groen en onze bermen in het bijzonder, geven we zoveel mogelijk waarde voor flora en fauna. Onze bermen beheerden we, waar mogelijk, ecologisch. Het maairegime hebben we sinds 2019 aangepast. Door ecologisch beheer herstelt de biodiversiteit en verwachten we dat de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups beter gedijen. Pro- en reactieve bestrijding van deze rups neemt bij herstel van een natuurlijk evenwicht af. In de bossen in beheer bij Bosgroep Zuid-Nederland paste de Bosgroep ecologisch bosbeheer toe. Plantmateriaal kochten we duurzaam in. Bij duurzaam groenbeheer legden we de link naar het zonnepanelenproject. Grote bomen werden niet gekapt ten faveure van zonnepanelen. Bij nieuwe plannen moet rekening worden gehouden met de locatie en groeiplaats van bestaande behoudenswaardige bomen. 7.

In de openbare ruimte gebruiken we duurzame materialen en hanteren we verantwoorde werkwijzen. In onze bestekken hebben we in 2022 zoveel mogelijk duurzame materialen en uitvoeringsmethoden voorgeschreven. 8. We streven naar een steeds betere afvalinzameling. Wij zijn verantwoordelijk voor de afvalinzameling van huishoudelijk afval. Deze taak wordt sinds 2022 uitgevoerd door Blink. Ons einddoel is om de hoeveelheid restafval terug te dringen naar 5% (35 kg per inwoner). Om dit te bereiken, moeten we aanvullende maatregelen treffen. Op 1 januari 2022 nam Blink de hele afvalorganisatie over. De eerste helft van het jaar is er prioriteit gegeven aan het goed laten verlopen van deze overgang, zodat onze inwoners weinig verandering ervaren. Vanaf Q3 2022 zijn we gestart met een aantal operationele trajecten richting de Milieustraat en inzameling. We merken de laatste jaren een forse toename van zwerfaval in de openbare ruimte. Gelukkig ontstaan er ook steeds meer initiatieven van inwoners om het afval op te ruimen, maar dit is helaas niet overal afdoende om de openbare ruimte netjes te houden. Sinds 2022 verlenen we de WSD opdracht om een ploeg medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt, voor een beperkt aantal uren per week, in te zetten om het gebied netjes te houden. In 2022 zijn we gestart met het strategisch traject over de doorontwikkeling van de GR Blink. Mobiliteit 9.

We zetten in op duurzame en slimme mobiliteit. We zetten acties in om het emissie-loos rijden te stimuleren. Son en Breugel neemt deel aan het provinciale project Slim Laden, bedoeld om de laadinfrastructuur voor elektrische auto’s versneld uit te breiden. We zetten ons dan ook actief in om het elektrisch rijden te stimuleren.

Inwoners zonder eigen oprit kunnen een aanvraag indienen voor een openbare laadpaal in hun buurt. De locatie wegen we zorgvuldig af. Ook bekijken we gezamenlijk of we het aantal publieke laadpalen kunnen uitbreiden. In 2022 zijn er 15 verkeersbesluiten genomen voor het aanwijzen van parkeerplaatsen voor het laden van elektrische auto’s. Van deze 15 nieuwe laadpalen zijn er 9 proactief en 6 op aanvraag van inwoners. Realisatie is in 2023. Het aantal gebruikers van openbare laadpalen in gemeente Son en Breugel is in 2022 met +/- 95% (94,99) toegenomen ten opzichte van 2021. Met het opstellen van de nieuwe verkeersvisie hebben we ook aandacht voor vormen van slimme mobiliteit en de rol die we hierin kunnen spelen. In ons dorp is al een initiatief actief in de vorm van een elektrische deelscooter. Van belang is dat we dergelijke initiatieven goed in het vizier hebben en goede afspraken maken met de initiatiefnemers. 10. Weggebruikers kunnen comfortabel en veilig deelnemen aan het verkeer. In 2022 is een start gemaakt met het opstellen van het mobiliteitsplan. 11. Bedrijvenpark Ekkersrijt is optimaal aangesloten op de snelweg. De verkenningsfase om tot een tweede aansluiting op de snelweg te komen is in 2022 afgerond. Omdat het grootste gedeelte van de tweede aansluiting op grondgebied van Eindhoven ligt, is deze gemeente aan zet om stappen te zetten. 12.

Inwoners kunnen gebruik maken van dekkend openbaar vervoer. In 2022 hebben we ons in de diverse concessieoverleggen ingezet om het openbaar vervoer dekkend te houden.

Klimaat Voor een uitgebreide toelichting over klimaat wordt verwezen naar de algemene inleiding onder duurzaamheid en klimaat.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Werkvoorzieningsschap de Dommel (WSD) De WSD is ons sociaal ontwikkelbedrijf en voert de werkgeversverplichtingen uit van de voormalige Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). Daarnaast begeleidt de WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk en fungeren daarmee als sociaal ontwikkelbedrijf. Voor de gemeente Son en Breugel is een Lokaal Plan opgesteld op basis van het koersdocument ''Gezamenlijke doorontwikkelen''. Het Lokaal Plan omvat deelprojecten waaronder de werkdiagnose AanZet en Project Kansen. De deelprojecten bieden de mogelijkheid om gezamenlijk optimale dienstverlening te ontwikkelen. Met de Kenniskompanie als kennis- en expertisecentrum bundelen de samenwerkende gemeenten kennis en ervaring voor het ondersteunen van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost behartigt de belangen van de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van: brandweerzorg, geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio, rampenbestrijding en crisisbeheersing en de gemeenschappelijke meldkamer, door: • Adequaat te reageren op spoedeisende hulpvragen van burgers, instellingen en bedrijven; • Het organiseren en coördineren van geneeskundige hulpverlening in de regio; • Het voorkomen en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar en/of ongevallen bij brand en alles wat hiermee verband houdt, inclusief de coördinatie van de werkzaamheden op dit gebied; • Het organiseren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant voert namens de gemeente de vergunningverlenings-, toezicht- en handhavingstaken uit op het gebied van milieu. Daarnaast ondersteunt de ODZOB de gemeente op het gebied van allerlei milieu gerelateerde zaken zoals bodem, externe veiligheid, fijn stof, geuremissies etc. Reiniging Blink De gemeenschappelijke regeling Reiniging Blink voert vanaf 2022 namens de gemeente de afvaltaken uit, door: • De inzameling van huis- aan huisafval. • Exploitatie van de milieustraat. • (Digitale) dienstverlening naar de inwoners m.b.t. afval. • Beleidsadvisering.

Primaire begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Afwijking budget 2022

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 3

244

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

894

884

-9

1.2 Openbare orde en Veiligheid

739

908

771

-137

2.1 Verkeer en vervoer

1.612

1.823

1.667

-156

2.2 Parkeren

-22

2.5 Openbaar vervoer

-18

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

1.583

1.841

1.629

-212

868

880

1.049

169

7.2 Riolering 7.3 Afval

2.262

2.681

418

7.4 Milieubeheer

417

1.024

643

-380

Totaal Lasten

8.514

9.920

9.573

-347

0.10 Mutaties reserves programma 3

222

497

341

-156

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

-5

1.2 Openbare orde en Veiligheid

-27

2.1 Verkeer en vervoer

-7

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-33

7.2 Riolering

1.418

1.474

7.3 Afval

2.834

2.418

2.684

267

Baten

7.4 Milieubeheer

520

198

-322

Totaal Baten

4.619

5.037

4.811

-226

Saldo (baten -/- lasten)

-3.895

-4.883

-4.762

121

Programma 4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Portefeuillehouder(s) Jan Boersma Jelle de Jong

Inleiding De fysieke leefomgeving kent diverse abstractieniveaus. In het programma Fysieke en Veilige leefomgeving komen vooral de tactische en operationele kant van de leefomgeving aan de orde. Het programma Economische en Ruimtelijke ontwikkeling richt zich meer op de visie en de strategische kant van deze leefomgeving. Er is natuurlijk wel overlap tussen de programma’s omdat de scheidslijn tussen het strategische en het tactische abstractieniveau niet zo scherp is. Een voorbeeld daarvan is het onderwerp natuur en landschap: enerzijds hebben we een visie en sluiten we qua strategie aan bij lopende regionale ontwikkelingen (‘Dommeldal uit de verf’ en Van Gogh Nationaal Park), anderzijds moeten we ook natuur en groen aanleggen en onderhouden. Door visievorming op het ruimtelijk beleid en de uitvoering daarvan leveren we een bijdrage aan een levendig, groen en vitaal dorp en een gezonde en leefbare leefomgeving. Onze strategische inzet richt zich vooral op ons regionaal handelen en de doorwerking daarvan naar het lokale niveau. Dit programma richt zich ook op de duurzame economische structuur van de gemeente.

Wat wilden we bereiken? Thema

Doelstellingen

Ruimte en Wonen

1. Voor 1 januari 2024 implementeren we de Omgevingswet. 2. De nieuwe Omgevingsvisie en het nieuwe Omgevingsplan voor Son en Breugel worden vastgesteld. 3. De uitvoeringsprogramma’s van het bestaand beleid voeren we uit (zoals Toekomstvisie, Structuurvisie, Duurzaamheid en Woonvisie). 4. In Son en Breugel vindt voldoende gedifferentieerde woningbouw plaats voor een diversiteit aan doelgroepen. 5. We voorzien in een tijdige en kwaliteitsbewuste ontwikkeling van ontwikkelingslocaties.

Overige ruimtelijk beleid

6. In 2030 wil Son en Breugel een klimaat neutrale gemeente zijn.

7. We integreren natuur en landschap in ruimtelijk beleid en ruimtelijke ontwikkelingen. Regio

8. We werken op strategisch niveau samen binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven en de Metropoolregio Eindhoven. Dit geven we vorm door bestuurlijke en ambtelijke inbreng m.b.t. 'Ruimte', 'Wonen' en ‘Economie’ en lokale doorwerking van regionaal beleid op deze thema’s. 9. Son en Breugel is partner van het Van Gogh Nationaal Park en blijft aangesloten bij ‘Dommeldal uit de Verf’. 10. Wij stimuleren recreatieve en toeristische initiatieven.

Economie

11. Ondernemen mogelijk maken en stimuleren door het versterken van het vestigingsklimaat en ondernemersklimaat in het Centrum en op Ekkersrijt. 12. Binnen de kaders van de Omgevingsvisie ontwikkelen we Ekkersrijt (voormalig Masterplan Ekkersrijt en pilot Omgevingsplan Ekkersrijt Sciencepark) door. 13. We houden structureel overleg met de ondernemersverenigingen OVSB en OVE.

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Toekomstvisie voor Son en Breugel

2012 - 2030 21 juni 2012

omgevingsvisie Son en Breugel en omgevingsplan Son en Breugel (2021 resp 2022)

Structuurvisie voor Son en Breugel

2014 - 2030 6 februari 2014

omgevingsvisie Son en Breugel en omgevingsplan Son en Breugel (2021 resp 2022)

Omgevingsvisie Son en Breugel; OOg op een zonnige toekomst!

2022 - pm

cyclus proces. Nieuwe versie n.a.v. uitwerkingsplan deelgebied/deelthema

Woonvisie voor Son en Breugel

2012 - 2020 20 december 2012

Woningbouwprogramma Son en Breugel 2016/2020 – 2030 (addendum op de Woonvisie)

2016/2020 - 16 juni 2016 2030

19 mei 2022

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

2022

Actieprogramma Wonen (i.r.t. omgevingsvisie) Cultureel Erfgoed (2019 - 2030) gemeente Son en Breugel

2019-2030

Centrumvisie Son

n.v.t.

21 juni 2012

Centrumvisie Breugel en uitvoeringsprogramma

n.v.t.

21 juni 2012 resp. 29 augustus 2013

Plan van Aanpak Implementatie Omgevingswet Son en Breugel (Implementatieprogramma Omgevingswet)

2016 - 2029 6 december 2016 (college)

omgevingsvisie Son en Breugel en omgevingsplan Son en Breugel (2021)

Afsprakenkader Wonen 2017 SGE

2017 e.v.

21 december 2017

Actualisatie najaar 2021

Landschapsinvesteringsregeling gemeente Son en Breugel

2013 e.v.

29 augustus 2013

Intergemeentelijke Structuurvisie Rijk van Dommel en Aa 2011 e.v.

1 september 2011

Verslingerd aan de Dommel

2012 e.v.

23 augustus 2012

Visie Sciencepark

2017 e.v.

21 december 2017

Nota Grondbeleid

2020-2024

17 december 2020

Kaders als Koers - kaders voor de woningbouwprogrammering op ontwikkelingslocaties

2019 e.v.

19 december 2019

Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven

2019 e.v.

22 augustus 2019

Huisvestingsverordening gemeente Son en Breugel 2020-2023

2020-2023

19 december 2019

Masterplan Ekkersrijt

2015 e.v.

12 november 2015

Regionale Energie Strategie MRE

2021-2023

Q4 2021

Actualisatie elke 2 jaar

Transitievisie Warmte

2021-2026

Q4 2021

Actualisatie elke 5 jaar

Omgevingsplan Sciencepark 2020

Wat hebben we ervoor gedaan? Ruimte en Wonen 1. Voor 1 januari 2024 implementeren we de Omgevingswet. De Omgevingswet komt in plaats van 26 wetten en 120 Algemene Maatregelingen van Bestuur (AMvBs) op het fysieke domein. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is in 2022 wederom uitgesteld. De verwachting is nu dat de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking treedt. In 2019 zijn we gestart met het implementatieprogramma. Een meerjarig programma waarbij werkprocessen en werkzaamheden worden aangepast aan de intenties van de Omgevingswet. Met de inzichten uit het verleden is budget hiervoor beschikbaar gesteld. Er ontstaat steeds meer zicht op de hoeveelheid werk die de wijziging van huidige werkprocessen en beleidsdocumenten met zich meebrengt welk kennisniveau is vereist, wat het effect is van de nieuw benodigde werkprocessen op klantserviceniveaus, de aanpassing van huidige rollen, taken en verantwoordelijkheden. In 2022 is een eerste mijlpaal bereikt door het vaststellen door de raad van de "Omgevingsvisie; OOg op een zonnige toekomst!". Daarmee is het nieuwe beleidskader als basis voor een cyclisch beleidsproces ingericht. In de 2e helft van 2022 is een start gemaakt met het opstellen van plannen van aanpak voor de gewenste uitwerkingen van een aantal uitwerkingen van deelgebieden en deelthema's.

Zodra hiervan één of meer resultaten beschikbaar zijn, worden deze in het kader van het cyclisch beleidsproces vertaald naar een volgende versie van onze omgevingsvisie. Daarmee blijft het beleid actueel. In de begroting 2023 - 2026 zijn de benodigde budgetten voor de uitvoering van deze uitwerkingen geregeld. In 2022 zijn flinke stappen gezet in de vormgeving van het omgevingsplan voor Son en Breugel (het gemeentebrede omgevingsplan). Voor één proefgebied (een woonwijk) is een vertaling gemaakt van het vigerende bestemmingsplan naar het omgevingsplan. Daarmee wordt steeds meer helder wat de beoogde structuur van ons omgevingsplan zou moeten gaan worden. Tegelijkertijd wordt te vertaling naar het omgevingsplan van dit proefgebied opgenomen in onze software 'Digitaal stelsel Omgevingswet', zodat we grip krijgen over de digitale werking en zicht krijgen wat gebruikers (in- en extern) zien. In 2022 is flink geoefend met een deel van onze nieuw beoogde werkprocessen. Door het uitstel van de Omgevingswet kan dit oefenen in 2023 worden voortgezet. Ervaring hierbij gaan leiden tot de inrichting van de werkprocessen die er naar verwachting 1 januari 2024 moeten staan. Het kennisniveau is verhoogd door het volgen van een aantal opleidingsdagen gericht op één of meer technische onderdelen van de Omgevingswet.

2. De nieuwe Omgevingsvisie en het nieuwe Omgevingsplan voor Son en Breugel worden vastgesteld. De Omgevingswet vraagt om een integrale afweging van alle beleidsvelden met invloed op de fysieke leefomgeving, zodat we een veilige en gezonde leefomgeving kunnen realiseren. Variabelen zijn onder meer de leefbaarheid, gezondheid, mobiliteit, werkgelegenheid, duurzaamheid, veiligheid en wonen. De Omgevingswet heeft daarnaast ook de ambitie om de inzichtelijkheid voor de samenleving te vergroten, een samenhangende benadering te bevorderen, te versnellen en te verbeteren en lokale afwegingsruimte te bieden. Bovendien vereist de Omgevingswet een integrale inbreng van nieuwe beleidsthema’s op het gebied van gezondheid, klimaat en energie. We zijn in februari 2019 gestart met onder meer het opstellen en vormgeven van de omgevingsvisie en het omgevingsplan voor Son en Breugel. De "Omgevingsvisie Son en Breugel; OOg op een zonnige toekomst!" is op 19 mei 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Inmiddels is gestart met een aantal uitwerkingen van deelgebieden en deelthema's. De werkzaamheden in het kader van het 'omgevingsplan Son en Breugel' (versie 1.0) lopen achter als gevolg van een gebrek aan interne capaciteit achter op de eerder afgegeven planning (eind 2022). De externe contractpartner heeft aangegeven dit te kunnen ondervangen.

Dat betekent wel dat ervoor gekozen is dit meer stapsgewijs uit te voeren, waardoor de afronding van het gemeentebrede omgevingsplan verwacht wordt in 2024/2025. Inmiddels zijn er stappen vooruit gezet. Voor één proefgebied is gestart om het vigerende bestemmingplan om te zetten naar het omgevingsplan (ook in digitale vorm). Daarmee ontstaat steeds meer zicht op de gewenste structuur van ons omgevingsplan en de werking hiervan in het Digitaal Stelstel Omgevingswet. Met deze ervaringen van dit proefgebied (af te ronden voorjaar 2023) verwachten we andere gebieden c.q. bestemmingsplannen sneller te kunnen omzetten. Een afronding van het gemeentebrede omgevingsplan wordt 2024/2025 verwacht. 3. De uitvoeringsprogramma’s van het bestaand beleid voeren we uit (zoals Toekomstvisie, Structuurvisie, Duurzaamheid en Woonvisie). In de geldende beleidsvisies hebben we ambities, doelstellingen en veelal ook uitvoeringsprogramma’s opgenomen die een richting aanduiden. Veelal is er sprake van een uitnodiging aan de samenleving en andere netwerkpartners om te komen met eigen initiatieven. Zodra derden initiatieven indienen, toetsen we deze aan de intenties van deze visies. In de "Omgevingsvisie Son en Breugel; OOg op een zonnige toekomst!" zijn ook diverse uitwerkingen voor deelgebieden en deelthema's aangekondigd.

Er is in 2022 gestart om voor ieder deelgebied of deelthema een plan van aanpak op te stellen, dat inzicht geeft in de verdere procesgang van deze uitwerking. Mochten er voor andere thema's visies gewenst of nodig zijn, dan wordt het vertrekpunt gevormd door onze omgevingsvisie (versie 1.0) en moet de uitkomst van nieuwe visies vertaald worden in een integratie van een volgende versie van de omgevingsvisie (versie 2.0, versie 3.0 etc.). Dit noemen we kortweg het cyclisch beleidsproces. Nieuwe initiatiefvoorstellen worden getoetst aan deze Omgevingsvisie als nieuwste beleidskader voor de gemeente. Uitvoering Centrumvisie Son Het Dommelhuis is in 2022 opgeleverd en geopend en sindsdien in exploitatie. Er is in 2022 tevens een start gemaakt met een proces om te komen tot een centrumvisie. Er is in dat kader een projectorganisatie opgetuigd en er is een grondexploitatie vastgesteld. Verder is in 2022 een aanbesteding opgestart om een stedenbouwkundig bureau te kiezen voor het opstellen van de centrumvisie. In de aanbesteding is opgenomen dat er veel aandacht moet zijn voor participatie met de gemeenschap (o.a. ondernemers en omwonenden) en het tussentijds betrekken van de gemeenteraad. Doelstelling van de centrumvisie is te komen tot een integraal eindbeeld van het centrum van Son waarbij verschillende initiatieven goed op elkaar zijn afgestemd.

Hierbij nadrukkelijk rekening houdend met en afgestemd op het nog op te stellen mobiliteitsplan. Uitvoeringsprogramma centrum Breugel In 2022 is de boerderij formeel opgeleverd. De werkzaamheden hebben zich in 2022 vooral gericht op de engineering van de Bongerd. Helaas is er vertraging opgelopen in het proces doordat de aanwezigheid van vleermuizen niet kon worden uitgesloten.

4. In Son en Breugel vindt voldoende gedifferentieerde woningbouw plaats voor een diversiteit aan doelgroepen. Woningbouwprogramma Son en Breugel 2016/2020-2030 Dit woningbouwprogramma is een aanvulling op de Woonvisie. In 2019 is de notitie "Kaders als Koers -kaders voor de woningbouwprogrammering op ontwikkelingslocaties 1 t/m 13-" vastgesteld. In 2022 is verder inhoud en vorm gegeven aan de woningbouwplannen voor meerdere locaties. Meerdere bestemmingsplanprocedures zijn gevoerd of voorbereid. In het kader van de omgevingsvisie komt er geen afzonderlijke update meer van de woonvisie. Na de vaststelling van de 'Omgevingsvisie Son en Breugel; OOg op een zonnige toekomst' is een start gemaakt met een 'uitwerkingsprogramma wonen'. Daarin wordt aandacht besteed aan nieuwe wetgeving, ontwikkelingslocaties voor woningbouw, flankerend beleid, faciliteren doelgroepen en dergelijke. Tevens vindt daarin ook een lokale doorvertaling plaats van regionaal beleid op het gebied van wonen in het Stedelijk Gebied Eindhoven. Prestatieafspraken Naar aanleiding van de nieuwe Woningwet hebben we in 2017 “prestatieafspraken nieuwe stijl” gemaakt met Woonstichting ‘thuis en Woonbedrijf. Ook de huurdersvertegenwoordigers van beide corporaties zijn hierbij betrokken. Jaarlijks doen de beide corporaties een zogenaamd ‘bod’ op de gemeentelijke Woonvisie/Woningbouwprogramma.

In 2022 is de actualisatie van de prestatieafspraken voor 2023 en later voorbereid. Ook de raad is hierover in een aparte bijeenkomst meegenomen. 5. We voorzien in een tijdige en kwaliteitsbewuste ontwikkeling van ontwikkelingslocaties. Na vaststelling eind 2019 van de nieuwe woningbouwkaders "Kaders als Koers" is in 2022 verder vorm gegeven aan deze nieuwe kaders op diverse ontwikkelingslocaties. In Son en Breugel gaat het nu met name om woningbouw in de bestaande omgeving. Dit vraagt om het verantwoord gebruik maken van aanwezige kwaliteiten met locatiespecifieke afwegingen. Als gevolg van interne afwegingen en de inbreng vanuit de omgevingsdialoog, zien we dat processen steeds langer zijn gaan duren. Ook in 2022 hebben we gemerkt dat de omgevingsdialoog (burgerparticipatie) steeds meer inzet vraagt. Omwonenden worden steeds kritischer, de acceptatie wordt steeds kleiner en discussies over 'NIVEA' (wel woningbouw, maar 'niet in mijn voor- en achtertuin') worden vergroot ingebracht. Het draagvlak wordt steeds moeilijker. Daarmee nemen doorlooptijden van studies, planuitwerkingen en dergelijke fors toe. De betekenis van deze burgerparticipatie zien we ook terug komen bij onze besluitvorming. Deze wordt steeds lastiger en leidt tot terugkerende en extra werkzaamheden. Initiatiefnemers hebben het in 2022 steeds lastiger gekregen om woningbouwprojecten van de grond te krijgen.

De prijsstijgingen en stapeling van ambities zetten exploitaties fors onder druk. Om uitvoering te geven aan onze voorwaarden van woonprogramma's leidt dit tot zeer uitdagende gesprekken en zet dit gemeentelijk grondopbrengsten onder druk om toch haalbare projecten te krijgen en stappen te kunnen zetten in nieuwe woningbouwprojecten in Son en Breugel. Desondanks zijn in 2022 enkele plannen afgerond of in procedure gebracht. De voortgang van andere plannen is echter fors getemperd. In 2022 zijn er voor onze gewenste woningbouwopgave strategische gronden gekocht zodat nieuwe potentiële woningbouwlocaties ingezet kunnen worden. Ook is een aanzet gegeven om enkele locaties beschikbaar te krijgen als 'tijdelijke woonlocatie' zodat op een snellere manier een woningaanbod gecreëerd kan worden als reactie op de toenemende vraag naar woningen. De gevraagde inzet van de medewerkers is in 2022 daarmee voor alle ontwikkelingslocaties fors toegenomen, waardoor ook extra externe capaciteit is ingezet op enkele locaties. Sonniuspark Sonniuspark is in 2022 volledig uitgegeven. De bouw van de woningen loopt nog wel door tot in 2023. Gedurende de looptijd van het project Sonniuspark is de raad geïnformeerd over de ontwikkelingen in Sonniuspark aan de hand van voortgangsrapportages.

Overige ruimtelijk beleid 6. In 2030 wil Son en Breugel een klimaat neutrale gemeente zijn. Wij willen de transitie naar een fossielvrije samenleving versnellen. Samen met de regio hebben we in 2021 hiervoor de Regionale energie strategie (RES) vastgesteld. De RES is een gezamenlijk een bod, voor de uitvoering van het klimaatakkoord tot 2030, richting de Rijksoverheid. In 2022 zijn we gestart met de uitwerking hiervan, met onder andere een zoekgebied voor grootschalige energie langs de A50 en in Sonniuswijk. Voor de uitfasering van het aardgas (transitievisie warmte) zijn we gestart met het gesprek in 't Zand om uiteindelijk te komen tot een startdocument voor het wijkuitvoeringsplan. In 2022 hebben we een plan van aanpak gemaakt voor de duurzaamheidsaanpak op Ekkersrijt. Deze aanpak dient ook als subsidieaanvraag voor de Grote Oogst-aanpak voor de Provincie. We stimuleren onze inwoners via concrete projecten.

Dit doen we op verschillende manieren: - In 2022 hebben 1045 huishoudens een voucher ingeleverd voor kleinschalige energiebesparende maatregelen; - 441 bewoners hebben zich inschreven voor een inkoopactie (voor grootschalige besparende maatregelen zoals zonnepalen en isoleren) en dit heeft geleid tot 47 opdrachten met een totale investering van € 231.688,- en CO2 reductie van 62 ton CO2; - Tot 1 april 2022 konden inwoners een offerte vragen bij de De Groene Zone Zonnepanelen. Uiteindelijk hebben 215 huishoudens gebruik gemaakt van de regeling om hiermee zonnepanelen te kopen; - We zijn samen met SonEnergie een digitaal en fysiek energieloket gestart, waar inwoners laagdrempelig informatie krijgen over het verduurzamen van hun woning; - SonEnergie heeft +/- 100 energiescans uitgevoerd bij koopwoningen in 2022; - De energiecoach heeft 116 huurders geholpen om eenvoudige manieren energie te besparen in de woning. 7. We integreren natuur en landschap in ruimtelijk beleid en ruimtelijke ontwikkelingen. Son en Breugel positioneert zich beter als de groene gemeente die we zijn, waarbij we natuur en landschap integreren in ruimtelijk beleid en ruimtelijke ontwikkelingen. We werken aan natuur en landschap in samenwerking met andere overheden en organisaties. Regio 8. We werken op strategisch niveau samen binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven en de Metropoolregio Eindhoven.

Dit geven we vorm door bestuurlijke en ambtelijke inbreng m.b.t. 'Ruimte', 'Wonen' en ‘Economie’ en lokale doorwerking van regionaal beleid op deze thema’s. Op het gebied van economische en ruimtelijke ontwikkeling werken we in de Metropoolregio Eindhoven (de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant) en het Stedelijk Gebied Eindhoven (Eindhoven, de randgemeenten en Helmond) voor verschillende thema's regionaal samen. In alle bestuurlijke en ambtelijke overleggen van zowel MRE als SGE hebben we actief deelgenomen en inhoudelijke inbreng geleverd. Belangrijk overkoepelend onderwerp afgelopen jaar was de voorbereiding van het nieuwe samenwerkingsakkoord MRE en de nieuwe samenwerkingsagenda SGE. Met betrekking tot de inhoudelijke thema's binnen MRE is onder meer gewerkt aan: de schaalsprong, de woondeal, de uitwerking van de RES (en de relatie met netschaarste), de bereikbaarheid van de regio en vervolgstappen uit Regionaal streefbeeld landelijk gebied. Tevens zijn in verband met kennisontwikkeling afgelopen jaar diverse webinars georganiseerd.

Meest in het oog springende onderwerpen waar in het SGE samen aan gewerkt is, zijn de uitvoering van de bedrijventerreinprogrammering en het ROW, de Kantorenbrief, een nieuwe detailhandelsvisie, de uitvoering van het Afsprakenkader Wonen, het vaststellen van het Verstedelijkingsakkoord met het Rijk, en het opstarten van projecten in het kader van de strategie "Groots!".

9. Son en Breugel is partner van het Van Gogh Nationaal Park en blijft aangesloten bij ‘Dommeldal uit de Verf’. Son en Breugel is partner van Van Gogh Nationaal Park en van het project Dommeldal uit de Verf. We zijn aangesloten bij het 'Van Gogh National Park', dat met name gericht is op het (recreatief) vermarkten van een groter natuur- en landschapsgebied binnen Brabant. In het gedachtengoed van Van Gogh hebben we bij ontwikkelingen oog voor de kwaliteiten van ons landschap en onze natuur en we benutten kansen om deze te versterken. Binnen het project Dommeldal uit de Verf realiseren we de ontbrekende onderdelen in het Natuurnetwerk Brabant binnen het Dommeldal, samen met de gemeenten Nuenen, Eindhoven en Geldrop-Mierlo en waterschap De Dommel, Staatsbosbeheer en Brabants Landschap. De visie van “Dommeldal uit de Verf” hebben we geïntegreerd in de omgevingsvisie. 10. Wij stimuleren recreatieve en toeristische initiatieven. De gemeente hanteert op recreatief en toeristisch gebied een reactief beleid, maar wel met een positieve grondhouding. In 2022 zijn er geen recreatieve of toeristische initiatieven aan de gemeente voorgelegd. Na de covid periode met vele beperkingen hebben weer evenementen kunnen plaatsvinden zoals de ELE rally, Beach event, jaarmarkt, het Towerfestival, BBQ spektakel en andere ontspanningsmomenten.

Deze zijn goed bezocht door zowel eigen inwoners als die van de regio. Economie 11. Ondernemen mogelijk maken en stimuleren door het versterken van het vestigingsklimaat en ondernemersklimaat in het Centrum en op Ekkersrijt. De gemeente maakt deel uit van de samenwerking tussen Ondernemersvereniging Son en Breugel (OVSB) en het centrumteam. Dit jaar is wederom succesvol invulling gegeven aan diverse centrumactiviteiten, evenementen en (winkel)acties en heeft de kermis plaatsgevonden op het Raadhuisplein. Naast een veelal ondersteunende rol heeft de gemeente geïnvesteerd in sfeerbeleving in het centrumgebied (kerstboom, hanging baskets, decemberverlichting. Tevens vond een centrumschouw plaats met het centrumteam. Er is veel inzet geleverd in communicatie en afstemming met (startende) ondernemers en de ondernemersverenigingen OVE en OVSB. In samenspraak met de Ondernemersvereniging Ekkersrijt is succesvol een plan van aanpak ingediend voor het provinciale subsidieprogramma De Grote Oogst voor het verduurzamen van Ekkersrijt en heeft het project Entree meubelboulevard Ekkersrijt de nodige inzet gevraagd. Er heeft overleg plaatsgevonden met (belangen)organisaties als VNO/NCW, Horeca Nederland, Brainport Development, Clok en de provincie over economische aangelegenheden.

Vanuit het aanwezige positieve vestigingsklimaat is met vastgoedeigenaren en projectontwikkelaars gesproken over herontwikkelingsmogelijkheden van diverse locaties op Ekkersrijt. Tevens zijn huisvestingsverzoeken van lokale en regionale bedrijven met interesse voor Ekkersrijt of de regio begeleidt naar de economische SGE samenwerking 9voor1. 12. Binnen de kaders van de Omgevingsvisie ontwikkelen we Ekkersrijt (voormalig Masterplan Ekkersrijt en pilot Omgevingsplan Ekkersrijt Sciencepark) door. In het Masterplan Ekkersrijt staat onze visie op dit terrein. Dit is zowel themagericht, op thema's zoals mobiliteit en digitalisering, als gebiedsgericht. Het bijbehorende uitvoeringsprogramma bevat 17 projecten. De visie en de projecten hebben we geëvalueerd. De conclusie is dat een aparte gebiedsgerichte benadering heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van het terrein, maar dat een herijking van de visie en het uitvoeringsprogramma aan de orde is. Een dergelijke aanpak past ook naadloos binnen de omgevingsvisie en (omgevings-)programma Ekkersrijt. Om die reden worden beide trajecten samengenomen in het traject van de uitwerking van de omgevingsvisie in programma's. De voorbereiding hiervoor zijn gestart na de vaststelling van de omgevingsvisie in 2022.

We hebben afgelopen jaar dus nog gewerkt vanuit de kaders die in het Masterplan Ekkersrijt worden gegeven. Echter onze intentie is om zoveel mogelijk maatwerk te leveren, omdat veranderingen daarom vragen. Zo hebben we de eerste stappen gezet voor een nieuw toekomstvisie voor de Meubelboulevard. Daarnaast hebben we samen met provincie, waterschap, OVE en ondernemers gewerkt aan een aanpak voor de verduurzaming van Ekkersrijt. Hiermee hebben we een aanvraag gedaan voor de provinciale bijdrageregeling Grote Oogst. Door externe ontwikkelingen is het proces van de uitwerking van de ontwikkelvisie voor het deelgebied Sciencepark vertraagd. Concrete vervolgstappen worden in 2023 verwacht. 13. We houden structureel overleg met de ondernemersverenigingen OVSB en OVE. De structuur van kwartaaloverleg met de Ondernemersvereniging Son en Breugel en de Ondernemersvereniging Ekkersrijt is ook dit jaar gehanteerd. Hierbij zijn zowel de strategische als uitvoeringsvraagstukken besproken. Tevens hebben enkele ad hoc overleggen plaatsgevonden met zowel de OVSB als OVE voor urgente ambtelijk of bestuurlijke afstemming.

Klimaat Voor een uitgebreide toelichting over klimaat wordt verwezen naar de algemene inleiding onder duurzaamheid en klimaat.

Bijdrage verbonden partijen aan dit programma Beveiliging Bedrijven Ekkersrijt (SBBE) De Stichting Beveiliging Bedrijven Ekkersrijt (SBBE) is een verbonden partij waarmee samen wordt gewerkt op het bedrijventerrein. De Stichting verzorgt de beveiliging van het terrein middels camera's die in het openbaar gebied hangen en een beveiligingsteam.

Primaire begroting 2022

Begroting na wijziging 2022

Realisatie 2022

Afwijking budget 2022

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 4

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

152

188

3.1 Economische ontwikkeling

125

135

136

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

142

-92

3.3 Bedrijfsloket en regelingen

-6

3.4 Economische promotie

-12

7.5 Begraafplaatsen 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen

572

841

237

-604

3.548

8.281

5.391

-2.891

819

772

-47

5.315

10.503

6.886

-3.616

0.10 Mutaties reserves programma 4

4.485

4.205

-280

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

223

432

532

3.1 Economische ontwikkeling

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.3 Bedrijfsloket en regelingen

-7

3.4 Economische promotie

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12836996/1