1. Meerjarenbegroting 2025-2028

Renterisiconorm

10.927

10.264

10.352

10.521

8.126

7.462

7.549

7.716

7 Ruimte(+)/Overschrijdingen(-)

Voor de komende jaren is er ruimte om lang geld aan te trekken volgens de renterisiconorm.

Leningenportefeuille Een belangrijk onderdeel van het financieringsbeleid vormt de omvang, flexibiliteit, gemiddelde looptijd en rentegevoeligheid van de leningenportefeuille. De leningenportefeuille van de gemeente ziet er als volgt uit: Opgenomen langlopende leningen Leningverstrekker

Looptijd Van

Rente

Oorspronkelijk

1-1-2025

31-12-2025 562

t/m

Provincie Noord-Brabant

2018

2033

1,13%

1.014

629

Provincie Noord-Brabant

2018

2033

1,18%

357

323

289

BNG

2024

2034

3,08%

20.000

19.000

17.000

BNG

2022

2042

1,72%

14.000

12.600

11.900

35.372

32.552

29.751

Totaal

67

Bedrijfsvoering Inleiding De bedrijfsvoering heeft als doel het zo optimaal mogelijk ondersteunen en uitvoeren van de programma’s. In de praktijk moet dit tot uiting komen in het goed bedienen van de klanten van onze gemeente, interne en externe processen efficiënt te laten verlopen en zorgvuldige besluitvorming te garanderen. Concreet gaat het om een goede dienstverlening aan de burger, namelijk door: • een efficiënt werkende organisatie; • een zorgvuldig besluitvormingsproces; • een gestructureerde planning en beheersing van de beleidsuitvoering; • waar mogelijk op een verantwoorde manier benutten van ICT-mogelijkheden; • de beschikbaarheid van gemotiveerd en gekwalificeerd personeel.

Organisatie die we willen zijn Doorontwikkeling organisatie Het organisatie-ontwikkeltraject met als titel 'Samenwerkt' is een continu proces. De daaruit voortvloeiende acties vertalen we in een jaarprogramma.. De nieuwe managers zijn gestart en gaan bijdragen aan de verdere implementatie en borging van de ingezette ontwikkeling. Het bevorderen van de integrale samenwerking, het verbeteren van de dienstverlening, projectmatig werken en procesoptimalisatie zijn daar onderdeel van. Werkgeluk bij medewerkers is daar een belangrijke voorwaarde voor en ook daaraan wordt nadrukkelijk aandacht besteed. Strategisch HRM – beleid Het strategisch HRM plan zetten we in om (middel) lange termijn ontwikkelingen die van invloed zijn op de ontwikkeling van de organisaties te vertalen naar een HRM – instrumentarium. De doorontwikkeling van de organisatie bepaalt onder andere welke onderwerpen we specifiek gaan oppakken. Speerpunt voor 2025 is de strategische personeelsplanning. Arbeidsmarktcommunicatie Binnen de Dienst Dommelvallei is een recruiter aangesteld die specifiek wordt ingezet op arbeidsmarktcommunicatie. In 2024 ontwikkelen we een arbeidsmarktstrategie leveren we een arbeidsmarktcommunicatiepan op dat in 2025 wordt uitgevoerd. Daarnaast nemen we deel aan regionale initiatieven zoals het project “Ruimte voor Groei”.

Dit is een leer- werktraject voor professionals op hbo- en academisch niveau die worden omgeschoold (“zij-instromers”) voor functies in het ruimtelijk domein.

Informatievoorziening Informatieplan 2024-2027 In de loop van 2024 is het geactualiseerde Informatieplan 2024-2027 voor de vier Dommelvalleiorganisaties opgesteld. Het gezamenlijk opgesteld informatieplan sluit aan/maakt deel uit van te realiseren organisatiedoelen van de Dommelvallei organisaties. Uitvoeren van het plan is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. De technologische ontwikkelingen staan niet op zichzelf. Ze zijn de motor voor digitale transformatie en daarmee verweven in de ontwikkelingen, processen en mensen. Belangrijke thema's in het plan: • Informatieveiligheid • Informatie vindbaar, beschikbaar, leesbaar, interpreteerbaar, betrouwbaar en toekomstbestendig • Meer doen met data in een context van mens, proces, ethiek, wetgeving en maatschappij • Het verhogen van gebruiksgemak en beheersbaarheid door een eenvoudiger applicatielandschap • Van IT-beheer naar IT-regie door de transitie naar de cloud. Informatiebeveiliging en privacy De gemeente wisselt op alle beleidsterreinen informatie uit. We willen hierbij een betrouwbare partner zijn voor onze inwoners, medewerkers en zakelijke partners en we hebben hierbij een maatschappelijke en wettelijke verantwoordelijkheid. Om aan de veranderende wet- en regelgeving te voldoen moet in de vier Dommelvallei-organisaties procesmatig werken worden versterkt.

68

Voldoen aan wet- en regelgeving Om de digitale en economische weerbaarheid ten aanzien van digitale dreigingen te versterken heeft de gemeente een zorgplicht, een meldplicht en hebben we daarnaast te maken met toezicht op het presteren. Op dit moment kunnen we nog niet altijd aantonen dat we gedocumenteerd voldoen aan de BIO, AVG en WPG. Het is noodzakelijk dat we inzicht krijgen in de stand van zaken van de informatieveiligheid en privacy binnen onze processen door het onderwerp informatieveiligheid bij alle besluiten die gaan over aanpassingen van werkprocessen, investeringen en aanpassingen in techniek, onderdeel van de afweging te maken. De Europese Unie heeft eind 2022 de Network and Information Security Directive (NIS2-richtlijn) aangenomen. Daar waar de BIO de kantoorautomatisering betreft, gaat de NIS2 hierin een stapje verder en is ook van toepassing op operationele technologie. Denk hierbij aan verkeersregelinstallaties en gemalen. Deze richtlijn wordt omgezet in landelijke wetgeving. De implementatie van de Cyberbeveiligingswet wordt naar verwachting medio 2025 vastgesteld. De impact van de implementatie is op dit moment nog onvoldoende bekend. De borging in processen is nu al noodzakelijk, maar wordt door de Cyberbeveiligingswet alleen nog maar belangrijker.

Kengetallen (peildatum 1-7-2024) Verdeling man/vrouw en fulltime/parttime Fulltime

Parttime

Totaal

Mannen

32

9

41

Vrouwen

18

34

52

Totaal

50

43

93

Verhouding man / vrouw man 44%, vrouw 56% Verhouding man / vrouw in vergelijkbare gemeenteklasse voor 2023: man 42%/ vrouw 58%* *bron: personeelsmonitor 2023

Formatie (excl. Griffie en College B&W) Factor

Begroting 2025

Managementteam

fte

6,00

Ruimte

fte

38,97

Samenleving

fte

33,47

Bedrijfsvoering & Dienstverlening

fte

15,95

Totale formatie

fte

94,39

Gemiddelde leeftijd 2024

2023

Mannen

49,5

51,8

Vrouwen

44,5

43,8

Totaal

46,7

47,4

1 januari tot 1 juli

2024

2023

Verzuimpercentage

7,13

7,76

Verzuimfrequentie

0,69

0,66

Gemiddelde leeftijd landelijk binnen gemeenten in 2023: 47,1 jaar

Ziekteverzuim (excl. zwangerschapsverlof)

Ziekteverzuimpercentage in vergelijkbare gemeenteklasse voor 2023: 6,3 Indicatoren BBV begroting

Jaarrekening 2023

begroting 2023

begroting 2024

begroting 2025

Formatie (FTE per 1000 inwoners)

5,63

5,70

5,18

Bezetting (FTE per 1000 inwoners)

4,85

4,86

4,21

5,35 5,24

Apparaatskosten (kosten per inwoner)

887,75

879,42

898,20

696,44

Externe inhuur (kosten inhuur externen als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen)

32,37%

12,56%

6,74%

8,51%

Overhead (% van de totale lasten)

14,69%

15,57%

15,78%

13,75%

69

Verbonden partijen Inleiding De paragraaf verbonden partijen moet inzicht geven in de relaties van de gemeente in rechtspersonen waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend én financiële belangen gemoeid zijn. Verbonden partijen zijn een manier om een bepaald beleidsvoornemen uit te voeren; het aangaan van verbonden partijen komt altijd voort uit het publiek belang. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Onder financieel belang wordt verstaan: een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichting niet nakomt.

Ter voldoening aan het bepaalde in de artikelen 1, 5, 8, 9, 15, 26 en 36 van het BBV komen hierna de volgende verbonden partijen aan de orde: Gemeenschappelijke regelingen: • Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven (MRE) te Eindhoven; • Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB) te Eindhoven; • Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) te Eindhoven; • Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Brabant Zuidoost te Eindhoven; • Gemeenschappelijke Regeling Dienst Dommelvallei te Mierlo; • Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorziening de Dommel (WSD) te Boxtel; • Gemeenschappelijke Regeling Reiniging Blink te Helmond; Vennootschappen en coöperaties: • Naamloze Vennootschap Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) te Den Haag; • Naamloze Vennootschap Brabant Water te Den Bosch; Stichtingen en verenigingen: • Stichting Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost te Helmond; • Stichting Bureau Inkoop en aanbestedingen Zuidoost Brabant (BIZOB) te Oirschot; • Stichting Beveiliging Bedrijven Ekkersrijt (SBBE) te Son en Breugel; • Stichting Begraafplaats en Uitvaartcentrum Wolfswinkel te Son en Breugel; In deze paragraaf zal in tabelvorm elke verbonden partij uitgewerkt worden aan de hand van de volgende indelingen: • Doel en openbaar belang van de verbonden partij; • Algemene visie op en beleidsvoornemens

omtrent inschakelen van de verbonden partij: uitgangspunten waarom en wanneer er gebruik wordt gemaakt van de verbonden partij; • Veranderingen en ontwikkelingen van de verbonden partij; • Risico’s: welke risico’s zijn er bij deelname; • Afbreukrisico van geen deelname: wat zijn de risico’s bij geen deelname; • Alternatieven voor geen deelname: welke alternatieven zijn er; • Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging: wie zijn er betrokken bij de samenwerking; • Frequentie van terugkoppeling naar de raad: frequentie van informatie terugkoppeling; • Financieel belang: welke kosten horen bij de samenwerking; • Vermogenspositie en resultaat boekjaar van de verbonden partij. De volgende afkortingen zijn gebruikt in de uitwerking van de verbonden partijen: DB: Dagelijks bestuur; GR: Gemeenschappelijke regeling; NV: Naamloze Vennootschap.

70

Gemeenschappelijke regelingen GR Metropoolregio Eindhoven (MRE) te Eindhoven Doel en openbaar belang Per 1 januari 2015 is de GR Metropoolregio Eindhoven (MRE) ontstaan als samenwerkingsverband van de 21 gemeenten in Zuidoost Brabant. In MRE-verband werken de gemeenten samen aan een gezonde (fysieke) leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers van de mooiste en meest inclusieve regio van Nederland. Door samen te werken op de grote maatschappelijke opgaven rondom de kwaliteit van de leefomgeving dragen we bij aan het welzijn en de brede welvaart van onze inwoners. Per 1 januari 2015 maakt het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) ook onderdeel uit van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven. RHCe heeft taken op het gebied van toezicht, behoud en het openbaar maken van de cultuurhistorische informatie. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij De regio wordt bestuurd op verschillende overheidsniveaus (lokaal, subregionaal en regionaal) en er wordt steeds geschakeld tussen die verschillende niveaus. Dit komt enerzijds doordat de leefwereld van onze inwoners (zoals werken, recreatie, winkelen, mobiliteit, etc.) de zich niet beperkt zich niet tot onze eigen gemeente, maar vindt plaats in de geheel regio.

Dit geldt ook voor de bedrijven in onze gemeente, die onderdeel uitmaken van een regionaal economisch netwerk (Brainport). Anderzijds zijn de maatschappelijk opgaven waar we voor staan steeds vaker gemeentegrens overstijgend. Zowel vanuit onze belangen als vanuit de noodzaak om samen vraagstukken op te pakken is regionale samenwerking belangrijk voor ons. Door MRE wordt de samenwerking op strategisch niveau ingevuld voor de beleidsthema’s economie, mobiliteit, energietransitie en transitie landelijk gebied. Samen met andere overheden (Rijk, provincie), bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties worden de thema’s economie, ruimte en mobiliteit verkend en wordt de regionale strategie bepaald. Daarnaast kan de Metropoolregio op tijdelijke thema’s de gezamenlijke belangen zowel van alle gemeenten als van enkele gemeenten behartigen. Door deze samenwerking wordt niet alleen een kostenbesparing gerealiseerd, maar worden de (ontwikkelings)mogelijkheden van de (sub)regio(‘s) beter benut. De gemeente brengt haar archief na verloop van tijd onder bij het RHCe, voor zover deze documenten niet vernietigd (moeten) worden. Veranderingen en ontwikkelingen De inhoud van de samenwerking is vastgelegd in het Samenwerkingsakkoord 2023-2026.

In dit document zijn de inhoudelijke en procesmatige strategie en de te bereiken doelen van de samenwerking in het MRE-gebied vastgelegd. Op basis hiervan wordt tweejaarlijks een werkprogramma opgesteld, dat elke keer voor een reactie wordt voorgelegd aan de gemeenteraden. Het werkprogramma voor de periode 2025-2026 wordt in het najaar 2024 voorbereid. Daarin zal meer duidelijk worden wat de gevolgen zijn van de (financiële) afspraken die afgelopen jaren met het Rijk zijn gemaakt, zoals de Beethovendeal. Risico's In het samenwerkingsakkoord hebben we afgesproken dat de Metropoolregio zich op strategisch niveau richt op de thema's Ruimte, Wonen, Economie, Mobiliteit, Energietransitie en Transitie Landelijk Gebied. Ook in het (vrijwillige) samenwerkingsverband Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) werken we met andere gemeenten samen op deels dezelfde thema's. Binnen SGE werken we echter op tactisch en operationeel nivo, zodat de samenwerkingen elkaar aanvullen. Risico is, dat taken en werkzaamheden en dubbel wordt uitgevoerd of onvoldoende worden afgestemd. Dit vraagt continu onze aandacht. Afbreukrisico van geen deelname Het risico is dat de gemeente Son en Breugel zich buiten sluit als zij niet deelneemt aan de Metropoolregio. De Metropoolregio is een belangenbehartiger van de regio en weet ook middelen bij anderen (veelal via cofinanciering) los te krijgen.

71

Alternatieven voor geen deelname Naast de Metropoolregio zijn er allerlei andere vormen van (gemeentelijke) samenwerking mogelijk. Zo is op subregionaal vlak een bestuursovereenkomst gesloten met de gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven en wordt er ook in Dommelvalleiverband samengewerkt. Op het niveau van Zuidoost-Brabant is, inhoudelijk gezien, geen vergelijkbare samenwerking. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant. Algemeen bestuur: lid: Suzanne Otters-Bruijnen, plv. lid: Jan Boersma. Raadstafel21: twee leden vanuit de raad: Martien Merks en Flip Verhagen Frequentie van terugkoppeling naar de raad Jaarlijks zijn er vaste momenten dat zaken vanuit MRE worden voorgelegd: jaarprogramma, kadernota, begroting en jaarrekening. Daarnaast incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. GR Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) te Eindhoven Doel en openbaar belang De ODZOB is een bij wet opgerichte rechtspersoon. De omgevingsdienst is opgericht om een verdere verbetering tot stand te brengen in: • de dienstverlening bij de uitvoering van de vergunningverlening, toezicht- en handhavingstaken op het gebied van milieu en het behoud en verbetering van de bodem-, water- en luchtkwaliteit; • de kwaliteit en veiligheid van de werk- en leefomgeving, zodat het aantal calamiteiten en milieudelicten afneemt.

Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij De ODZOB heeft een relatie met de partners in de GR en andere opdrachtgevers die wordt gekenmerkt door bereikbaarheid, beschikbaarheid, snelheid en betrouwbaarheid waar het gaat om de levering van diensten en producten, de beantwoording van vragen en het voldoen aan verzoeken betreffende de fysieke leefomgeving. Veranderingen en ontwikkelingen ODZOB streeft er naar om in de toekomst voor alle deelnemers de brede taken in het kader van de Omgevingswet te gaan uitvoeren. De vereiste kwaliteitseisen zijn daartoe noodzakelijk. Risico's Als de omzet achterblijft bij de verwachtingen zijn alle deelnemers aan de GR daarvoor (financieel) verantwoordelijk. Omdat het gemeentelijk werkprogramma slechts een klein onderdeel vormt van het totale uitvoeringsprogramma en -budget van de ODZOB is de individuele invloed van de gemeente(n) daardoor beperkt. Afbreukrisico van geen deelname Deelname voor wat betreft het basistakenpakket (vergunningverlening, toezicht, handhaving (VTHtaken), asbesttoezicht etc.) is wettelijk verplicht. Dit geldt niet voor de (incidentele) verzoektaken. Voor een groot deel van de verzoektaken is er geen gemeentelijke capaciteit en kennis meer aanwezig. Daarom zijn ook nagenoeg alle verzoektaken uitbesteed aan de ODZOB.

Alternatieven voor geen deelname De deelname voor wat betreft het basistakenpakket is wettelijk verplicht. Voor de uitvoering van een deel van de individuele verzoektaken zou het mogelijk om een alternatief te organiseren, maar dit is niet realistisch. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant en de provincie Noord-Brabant. Algemeen bestuur: lid: Jelle de Jong (wethouder), plaatsvervanger Steven Grevink (wethouder). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Structureel driejaarlijks (kadernota, begroting, jaarrekening); daarnaast incidenteel afhankelijk van ontwikkelingen, zoals het rekenkameronderzoek naar het functioneren van de ODZOB.

72

GR Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) te Eindhoven Doel en openbaar belang Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) behartigt de belangen van de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van: brandweerzorg, geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio, rampenbestrijding en crisisbeheersing en de gemeenschappelijke meldkamer, door: • Adequaat te reageren op spoedeisende hulpvragen van burgers, instellingen en bedrijven; • Het organiseren en coördineren van geneeskundige hulpverlening in de regio; • Het voorkomen en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar en/of ongevallen bij brand en alles wat hiermee verband houdt. Ook het aanschaffen en onderhouden van gemeenschappelijk materieel en de coördinatie van de werkzaamheden op dit gebied behoren tot de taak van VRBZO; • Het in beeld brengen van risico's; • Het organiseren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Omdat veiligheidsrisico’s zich niet houden aan gemeentegrenzen én omdat veiligheid een complexe zaak is, is in de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) bepaald dat de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant de verantwoordelijkheid voor veiligheid onderbrengen bij VRBZO.

Hierdoor werken de gemeenten op regionale schaal aan een veilige leefomgeving voor mensen die er wonen en verblijven, professionele hulp verlenen als het nodig is, waarborgen creëren voor fysieke veiligheid en voorbereidingen treffen voor rampenbestrijding en crisisbeheersing. Veranderingen en ontwikkelingen VRBZO werkt ook in 2025 op basis van een uitvoeringsjaarplan aan de in de visie 2028 vastgestelde speerpunten en thema's: Samen voor veilig, Weerbare samenleving en Toekomstbestendige organisatie. VRBZO ontvangt extra gelden van het Rijk om meer te investeren in crisisbeheersing. De gelden worden besteed aan de verbetering van crisisbeheersing en informatievoorziening in de regio, en aan een bijdrage aan landelijke verbetering van informatievoorziening. In de begroting 2025 vraagt VRBZO naast de gebruikelijke indexering geen extra middelen. VRBZO geeft vooral inzicht in de vraagstukken die ze uitwerkt en het proces richting de beleidscyclus 20262030. VRBZO geeft wel een signaal dat het wellicht nodig is dat investeringen in de veiligheidsregio eerder aan de orde moeten zijn dan in het begrotingsjaar 2026. Er kan eventueel sprake zijn van aanvullende begrotingsvoorstellen voor het begrotingsjaar 2025. De aandacht voor een toekomstbestendige brandweerorganisatie wordt ook in 2025 voortgezet.

VRBZO is zich er van bewust dat extra aandacht voor het toekomstbestendig maken van brandweerzorg essentieel is. De focus zal vooral liggen op vrijwilligheid, herijking beroepsbrandweer, verstedelijking, 2e loopbaanbeleid, vakbekwaamheid, huisvesting, informatiegestuurde brandweerzorg, natuurbrandbeheersing en duurzaamheid. Risico's De belangrijkste beleidsuitgangspunten voor VRBZO op gebied van risicomanagement zijn: Risico’s in een cyclisch proces inventariseren, beoordelen en monitoren via een continuïteitsplan. De risico’s, en eventueel genomen beheersmaatregelen om de impact te dempen, worden gemonitord en periodiek gewogen door het managementteam; De instelling van een weerstandsvermogen heeft als doel om een stabiele (trendmatige) ontwikkeling van de gemeenschappelijke bijdrage te waarborgen. De hoogte van de algemene reserve is afhankelijk van het begrotingstotaal en ligt tussen de € 2,4 miljoen en € 3,2 miljoen. De algemene reserve dient als primair weerstandsvermogen.

De deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling waarborgen de betaling van rente en aflossing van de door de Veiligheidsregio onder goedkeuring van gedeputeerde staten gesloten geldleningen volgens door het algemeen bestuur vast te stellen regels en naar evenredigheid van het aantal inwoners van iedere gemeente van het desbetreffende kalenderjaar en indien de geldschieters dit wensen onder het doen van afstand van de voorrechten, welke de wet aan borgen toelaat. Afbreukrisico van geen deelname Deelname is een wettelijke plicht (Wet gemeenschappelijke regelingen, Wet veiligheidsregio's).

73

Alternatieven voor geen deelname Geen alternatieven. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door 21 gemeenten uit de regio Zuidoost Brabant. Algemeen bestuur: lid: Suzanne Otters-Bruijnen (burgemeester). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Structureel tweejaarlijks (begroting, jaarrekening); daarnaast incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen over beleid en strategische keuzes binnen de veiligheidsregio. GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Brabant Zuidoost te Eindhoven Doel en openbaar belang Het belang van de GGD is sinds 2020 duidelijker geworden dan ooit tevoren. De GGD speelt een cruciale rol in de infectieziektebestrijding als onderdeel van de Wet publieke gezondheid. De GGD draagt dus bij aan de gezondheid van onze inwoners en ter preventie van ziekten. De GGD zet snelle interventies in op het gebied van gezondheid en behartigd de belangen van de 21 gemeenten op dit vlak. Financiering van de GGD is op basis van een inwonerbijdrage van de deelnemende gemeenten, financiering van contracttaken, zorgverzekeraars en particulieren. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij De gemeente maakt gebruik van de professionele kennis en voorzieningen welke de GGD bezit en door de gemeente niet zelfstandig in stand gehouden kunnen worden.

Tevens wordt door de samenwerking met de regiogemeenten een schaalgrootte bereikt die een efficiënte en effectieve aanpak mogelijk maakt tegen zo laag mogelijke kosten. Dit draagt op een positieve wijze bij aan de gezondheid van de inwoners van onze gemeente en uitvoering van tal van wettelijke taken. Veranderingen en ontwikkelingen Met ingang van 2021 is de jeugdgezondheidszorg 0-4 binnen de GGD geïntegreerd waardoor er een doorlopende lijn in de JGZ is. Dit heeft een positief effect op de zorgverlening aan onze jeugd, maar zorgt ook voor een sterkere GGD organisatie. De aankomende jaren wordt gewerkt aan optimalisatie van de doorlopende lijn 0-4 jaar binnen de JGZ en de integrale financiering van de totale JGZ 0-18. Daarnaast zoekt de GGD steeds meer de samenwerking met de andere GGD-en in Noord-Brabant op onder meer het Wmo toezicht en medische milieukunde. Risico's De GGD is in 2020 aan de slag gegaan met de bestuursopdracht om de financiële risico’s voor gemeenten in de toekomst te beperken. Ondanks de coronacrisis is de GGD erin geslaagd deze opdracht uit te voeren. Echter is het voor de GGD noodzakelijk om een ‘normaal’ jaar te draaien om hier de volledige effecten van te zien. Trajecten die in gang zijn gezet zijn o.a.

het principe van zelforganiserend werken, het Lean principe van het continu verbeteren van de processen, verbetering van de informatieveiligheid en de professionalisering van het risicomanagement. Daarnaast wordt de financiële basis versterkt door uitbreiding van de contracttaken. Overigens is dit laatste tevens een financieel risico bij het wegvallen van contracttaken. De effecten van de bestuursopdracht zijn steeds beter merkbaar waardoor de risico's voor de 21 gemeenten afnemen. Afbreukrisico van geen deelname Het afbreukrisico van de GGD is dat wanneer de GGD niet zou bestaan er: • Geen behartiging van onze belangen bestaat op dit gebied en niet kunnen voldoen aan wettelijke verplichtingen waaronder het in stand houden van een GGD. • Geen uitvoering wordt gegeven aan een wettelijke taak; de Wet Publieke Gezondheid. Als individuele gemeente in de omvang van Son en Breugel kan deze taak onmogelijk tegen dezelfde kosten uitgevoerd worden.

74

Alternatieven voor geen deelname Het zoeken naar andere instanties (andere GGD) die uitvoering kunnen geven aan onze wettelijke taken op het gebied van openbare gezondheidszorg is geen reële optie gezien de verwevenheid met de Veiligheidsregio. Bestuurlijke betrokkenheid Deelname door de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant. Bestuurlijke vertegenwoordiging Algemeen bestuur: lid: Steven Grevink. Frequentie van terugkoppeling naar de raad Structureel tweejaarlijks (begroting, jaarrekening); daarnaast incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. GR Dienst Dommelvallei te Mierlo Doel en openbaar belang Dienst Dommelvallei is het samenwerkingsverband van de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel. In deze dienst zijn de bedrijfsvoeringstaken financiën, belastingen, personeel & organisatie, informatievoorziening en planning en control voor de drie gemeenten ondergebracht. Daarnaast hebben de gemeenten Son en Breugel en Nuenen de taken met betrekking tot werk en inkomen (sociale zaken en Participatiewet) en dienstverlening (o.a. burgerzaken) in deze dienst ondergebracht. Daarnaast voert deze dienst ondersteunende activiteiten (administratie en applicaties) uit met betrekking tot zorg en welzijn (Wmo) en jeugd.

Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Bij de vorming van Dienst Dommelvallei is aangegeven dat de dienst moet leiden tot: meer kwaliteit, minder kwetsbaarheid, minder kosten en goed werkgeverschap. Veranderingen en ontwikkelingen Dienst Dommelvallei ontwikkelt zich verder. Het nieuwe bedrijfsplan voor de dienst dat samen met de gemeenten in 2024 is opgesteld, moet een goede basis leggen voor de toekomstige dienstverlening door de dienst en de samenwerking met de gemeenten. Om de dienstverlening verder te optimaliseren wordt de nadruk gelegd op het versterken van elkaar. Het accounthouderschap wordt op alle taakvelden geïntensiveerd, de adviespositie versterkt en om te kunnen sturen op data en resultaten dient de onderliggende (stuur)informatie betrouwbaar, kwalitatief goed en direct toegankelijk te zijn. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt in een zo vroeg mogelijk stadium gezamenlijk afgestemd binnen de structurele overlegvormen tussen portefeuillehouders, gemeentesecretarissen, contactpersonen en managementteams. Risico's Financieel risico: Eventuele overschotten/tekorten worden teruggestort naar of bijbetaald door de deelnemende gemeenten. Er bestaat een risico van uittreding van een van de drie deelnemers, indien twee van de drie overblijven wordt de organisatie kwetsbaarder.

Een ander risico betreft het verlies aan binding met de gemeente. Dit kan zich voordoen als niet continue wordt geïnvesteerd in verbinding en samenwerking. Afbreukrisico van geen deelname Indien de gemeente de uitvoering van bepaalde taken niet langer meer neerlegt bij de dienst, dient de gemeente deze taken zelf uit te voeren dan wel onder te brengen in een ander samenwerkingsverband. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de gemeenten Geldrop-Mierlo, Nuenen en Son en Breugel.

75

Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit drie leden per college van de deelnemers. Suzanne OttersBruijnen (burgemeester), Jelle de Jong (wethouder) en Jan Boersma (wethouder) namens Son en Breugel. Het AB wijst uit zijn midden een voorzitter, die tevens voorzitter is van het Dagelijks Bestuur (DB). Het DB bestaat momenteel uit een collegelid uit het AB per deelnemer en de gemeentesecretarissen van de deelnemers. Suzanne Otters-Bruijnen is voorzitter van het DB. Frequentie van terugkoppeling naar de raad Structureel jaarlijks door middel van de begroting (zienswijzeprocedure), jaarrekening en tussentijdse rapportages. Daarnaast wordt uw raad over voor u relevante zaken tussentijds geïnformeerd. GR WSD te Boxtel Doel en openbaar belang WSD is ons sociaal ontwikkelbedrijf en voert de werkgeversverplichtingen van de voormalige Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit voor de gemeente Son en Breugel. Daarnaast begeleidt WSD inwoners die in het kader van de Participatiewet ondersteuning nodig hebben bij het vinden van werk. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij In 2020 zijn alle gemeenteraden akkoord gegaan met de geformuleerde ambitie voor de doelgroep: iedereen doet naar vermogen mee, waarbij meedoen belangrijker is dan alleen het hebben van betaalde arbeid.

De koers van de WSD richt zich op het doorontwikkelen van de lokale infrastructuur van elke gemeente. De structuur richt zich op de begeleiding van inwoners in de gemeente zelf, de ondersteuning voor inwoners met de lokale partners en het organiseren van werkgelegenheid in de gemeente. Deze lokale infrastructuur wordt ondersteund met plusdiensten en een bundeling van expertise via WSD. Met de groei van de doelgroep langdurig bijstandsgerechtigden en de toename van complexiteit van de bijstandspopulatie, blijft WSD als verbonden partij een waardevolle samenwerkingspartner in het realiseren van een hoge participatiegraad van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Veranderingen en ontwikkelingen De Wsw is per 1-1-2015 opgehouden te bestaan (er vindt geen nieuwe instroom plaats). De zittende doelgroep blijft gebruik maken van de Wsw. Er vindt gemiddeld jaarlijks 5% uitstroom plaats van de doelgroep. Door middel van de instroom vanuit de Participatiewet wordt de omvang van het bedrijf en werknemersbestand in stand gehouden. Het Koersdocument vormt ook voor 2025 nog de basis. Alle deelnemende gemeenten van de Gemeenschappelijk regeling (regio Boxtel, inclusief Nuenen en Son en Breugel) hebben de wijze van samenwerken en met WSD vastgelegd in lokale plannen.

Risico's WSD heeft een sluitende meerjarenbegroting opgesteld waarin rekening wordt gehouden met het behoud van het volume van 2100 medewerkers/inwoners vanuit de deelnemende gemeenten. Hiermee streven we naar een toekomstbestendige organisatie. De kans is aanwezig dat WSD aan de deelnemende gemeenten een aanvullende bijdrage vraagt wanneer in 2025 het break-even scenario niet gerealiseerd is. Volgens besluit van DB WSD van maart 2023 wordt een mogelijk negatief subsidieresultaat aangevuld vanuit de WSD Stimulusregeling. Afbreukrisico van geen deelname Hoog (bestuurlijk maar ook financieel als je zou besluiten om niet meer te deel te nemen aan de gemeenschappelijke regeling). Alternatieven voor geen deelname Aansluiten bij andere gemeenschappelijke regeling of inkoop van diensten. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de gemeenten Best, Boxtel, Nuenen, Oirschot, Oisterwijk, Meierijstad (alleen het verzorgingsgebied van de voormalige gemeenten Schijndel en Sint-Oedenrode), Son en Breugel, Sint Michielsgestel en Vught. Algemeen bestuur: Steven Grevink en José Goossens-Junier

76

Frequentie van terugkoppeling naar de raad Structureel jaarlijks (begroting, rekening); daarnaast incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. GR Blink Doel en openbaar belang Het doelmatig uitvoeren van de afvalinzameling en de reinigingstaken die bij wet, in het bijzonder de artikelen 10.21 en 10.22 van de Wet milieubeheer, aan de gemeente zijn opgedragen en/of voortvloeien uit de aan de gemeente op grond van de Gemeentewet toevertrouwde zorg voor de eigen huishouding. Binnen de kaders van het publiekrecht en in samenwerking met een privaatrechtelijke rechtspersoon. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Actieve bijdrage aan de lokale vertolking van het landelijk beleid inzake preventie van huishoudelijk afval conform het vigerende Landelijk Afvalbeheerplan (LAP), met in acht neming van lokale accenten. Verzekeren van de openbare dienstverlening wat betreft hoogwaardige inzameling en verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen, dit alles binnen de grenzen van haar werkgebied. Zorgdragen voor alle aanverwante activiteiten, zoals sortering, hergebruik en/of nuttige toepassing dan wel recycling van de huishoudelijke afval-/reststromen. Belangrijk is dat binnen de samenwerking zonder winstoogmerk de kernactiviteiten met betrekking tot huishoudelijke afvalstoffen efficiënt en effectief worden uitgevoerd, zoals eerder omschreven, t.w.

preventie en projectbeheer, inzameling, sortering en overslag, afzet en commercialisatie alsmede implementatie beheers- en controlesystemen in naam en voor rekening van de bij Blink aangesloten gemeenten en eventueel later aangesloten publieke partijen. Veranderingen en ontwikkelingen In 2023 hebben de gemeenten en PreZero geconstateerd dat er noodzaak is tot het ontvlechten van de publiek-private samenwerking. Dit leidt tot de uittreding van PreZero, het aanpassen van de GR en het opstellen van een nieuwe business case voor de gemeenschappelijke regeling. De uitvoering hiervan krijgt in 2024 vorm. Risico's Risico van beëindiging van deelname in Blink door een of meerdere deelnemers. Financieel risico voor deelnemers vanwege het ontbreken van eigen vermogen. Aanbestedingsrisico’s door het direct gunnen van diensten aan PreZero en/of andere partijen. Afbreukrisico van geen deelname Zelfstandige uittreding betekent schadeloos stellen van andere deelnemers. Aanbesteding en samenwerking met een andere afvalinzamelaar leidt tot veel minder flexibiliteit en minder invloed op de dagelijkse bedrijfsvoering. Alternatieven voor geen deelname Aanbesteding van de taken die betrekking hebben op huishoudelijke afvalstoffen en reiniging van verhardingen. Deelname in een andere GR constructie zoals Cure (de gemeenschappelijke regeling van gemeente Eindhoven, Valkenswaard en Geldrop-Mierlo).

Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Naast onze gemeente nemen nog acht andere gemeenten in de regio deel in de gemeenschappelijke regeling. Algemeen bestuur: J. Boersma (wethouder) Frequentie van terugkoppeling naar de raad Bij het vaststellen van de Begroting Blink; Bij wijzigingen van de gemeenschappelijke regeling; Bij toetreding van nieuwe gemeenten. Driejaarlijkse evaluatie van Blink.

77

Vennootschappen en coöperaties NV Bank Nederlandse Gemeenten te Den Haag Doel en openbaar belang De BNG Bank is de bank van en voor (decentrale) overheden en instellingen op het gebied van wonen, zorg, onderwijs, energie en infrastructuur. De BNG Bank is betrokken partner voor een duurzamer Nederland. De BNG Bank stelt de publieke sector in staat maatschappelijke doelstellingen te realiseren. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Het betalingsverkeer van de BNG Bank richt zich specifiek op zakelijke klanten in de publieke sector. De BNG Bank biedt een volledig pallet aan zakelijke producten. Digitaal, efficiënt en veiligheid staan hierbij centraal. Veranderingen en ontwikkelingen Bij het herijken van de strategie is het doel van de BNG gelijk gebleven. In Kompas Naar Impact 20242026 wordt beschreven hoe de BNG maatschappelijk impact wil maken. De BNG wil concreet invloed hebben op de kwaliteit van leven in Nederland. De BNG wil de belangrijkste financier zijn van de publieke sector om Nederland socialer en duurzamer te maken. Risico's De BNG Bank is na de Staat een van de grootste emittenten van Nederland. Het door de bank uitgegeven schuldpapier heeft een credit rating AAA van Moody’s, en AA+ van Standard & Poor’s en AA+ van Fitch. Door deze topratings kan de BNG Bank tegen lage prijzen geld aantrekken op de gelden kapitaalmarkt.

Hierdoor kan de bank hun klanten lage tarieven bieden. De dividenduitkering is afhankelijk van de resultaten. De BNG streeft niet naar een maximaal, maar naar een redelijk rendement op het eigen vermogen. De Staat is houder van de helft van de aandelen. De andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. De gemeente Son en Breugel bezit 29.991 aandelen à € 2,50 zijnde in totaal € 74.978. Afbreukrisico van geen deelname n.v.t. Alternatieven voor geen deelname n.v.t. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging De aandeelhouders hebben zeggenschap in BNG Bank via het stemrecht op de aandelen, die zij bezitten (een stem per aandeel) Als aandeelhouder: Suzanne Otters-Bruijnen (burgemeester). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. NV Brabant Water te Den Bosch Doel en openbaar belang Brabant Water is het drinkwaterbedrijf dat aan 2,5 miljoen inwoners en bedrijven in Noord Brabant drinkwater levert en ervoor zorgt dat de klanten altijd en overal in Brabant kunnen rekenen op zuiver en veilig drinkwater. Een verantwoordelijke taak, waarnaar gehandeld wordt. Brabant Water streeft niet naar winst, maar wel naar de beste kwaliteit en dienstverlening. Brabant Water biedt naast drinkwater ook water op maat en gespecialiseerde diensten en advies aan. De gemeente heeft een belang in Brabant Water N.V.

van 14.982 aandelen à € 0,10 (totaal € 1.498). Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Brabant Water is als drinkwaterbedrijf primair verantwoordelijk voor het waarborgen van de continuïteit van de waterlevering in haar voorzieningsgebied en de kwaliteit en druk van het geleverde drinkwater.

78

Veranderingen en ontwikkelingen Op 4 juli 2024 verscheen het rapport van de Zuidelijke Rekenkamer. Daarin waarschuwt de rekenkamer voor een drinkwatertekort in 2027 in de provincie Noord-Brabant. Ook signaleert de Rekenkamer dat deze uitvoering van de provincie achterblijft, waardoor onvoldoende resultaten worden behaald. De provincie is namelijk verantwoordelijk om te zorgen dat er voldoende schoon grondwater beschikbaar is om drinkwater van te maken. En dat er voldoende vergunningsruimte aanwezig is om dit water op te pompen. Dat is momenteel niet gegarandeerd. Brabant Water deelt het beeld van de Rekenkamer dat de provincie nu aan zet is om de drinkwatervoorziening voor alle Brabanders veilig te stellen en dat daar urgent en daadkrachtig handelen voor nodig is. Risico's n.v.t. Afbreukrisico van geen deelnam n.v.t. Alternatieven voor geen deelname n.v.t. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de aandeelhouders. Dat zijn de provincie Noord-Brabant en 60 gemeenten. Als aandeelhouder: Suzanne Otters-Bruijnen (burgemeester). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen.

Stichtingen en verenigingen Stichting Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost te Helmond Doel en openbaar belang Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, (justitiële) overheidsinstellingen en maatschappelijke organisaties. Het doel is de verbetering van veiligheid en leefbaarheid in de 21 gemeenten in Brabant Zuidoost. Het is van belang om onderscheid te maken tussen het zorg- en veiligheidshuis als professionele netwerkorganisatie en het zorg- en veiligheidshuis als facilitator voor ketenpartners. Het landelijk kader richt zich specifiek op het zorg- en veiligheidshuis als netwerkorganisatie van verschillende partners in de zorg-, de strafrechtketen en gemeenten, gericht op een ketenoverstijgende persoon-, systeem- en gebiedsgerichte aanpak van, of advisering rondom, complexe problematiek. In de rol van facilitator biedt de netwerkorganisatie aan ketenpartners de mogelijkheid om werkplekken te huren in een kantoor. Het zorg- en veiligheidshuis Brabant-Zuidoost is in de kern een smalle organisatie. Haar professionaliteit ligt op het gebied van procesregie, advisering en informatievoorziening.

Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij De kracht van het zorg- en veiligheidshuis is een goede samenwerking tussen de verschillende organisaties om problemen op het gebied van veiligheid beter aan te pakken. Daarbij behouden alle partners hun eigen (wettelijke) verantwoordelijkheden. Problemen worden in een mix van preventie, repressie en zorg aangepakt. Zo wordt geprobeerd potentieel grote problemen klein te houden. De casussen worden aangepakt middels de werkwijze Casus Op Maat (COM) en de Persoonsgerichte Aanpak (Jeugd, Huiselijk geweld, Personen met onbegrepen gedrag, Radicalisering). Daarnaast stimuleert en ondersteunt het zorg- en veiligheidshuis de gemeenten om gebruik te maken van het escalatiemodel in de zorg- en veiligheidsketen AVE (aanpak voorkoming escalaties) en dit lokaal te implementeren.

79

Veranderingen en ontwikkelingen In 2016 is de rechtsvorm van het Zorg- en Veiligheidshuis gewijzigd en is de Stichting Beheer en Exploitatie Veiligheidshuis Brabant Zuidoost opgericht. Vanaf begin 2018 is de naam gewijzigd in Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost. In de afgelopen jaren is er ingezet op de (door)ontwikkeling van de COM (casus op maat) en de PGA (persoonsgerichte aanpak). Dit heeft geresulteerd in een PGA op de volgende thema's: -PGA Jeugd, voor jeugdkopstukken/sleutelfiguren tussen de 12 en 23 jaar met overlastgevend en/of crimineel gedrag. - PGA personen met onbegrepen gedrag, voor personen met verward gedrag die een gevaar (kunnen) zijn voor zichzelf of hun omgeving - PGA radicalisering / Expertisetafel Radicalisering. Dit overleg is beschikbaar voor ondersteuning, advies en COM-zaken voor de schaalgrootte Oost Brabant voor wat betreft signalen/cases met betrekking tot radicalisering. - PGA huiselijk geweld / MDA++ , dit is een werkwijze met als doel het duurzaam doorbreken van geweld in de meest complexe casussen en het realiseren van herstel met en voor de verschillende gezinsleden. Risico's Alle 21 gemeenten uit de regio nemen deel aan de Stichting en dragen daaraan bij. Afbreukrisico van geen deelname Er kan dan geen gebruik worden gemaakt van de voordelen die het zorg- en veiligheidshuis kan bieden, zoals informatie, expertise en menskracht.

Bepaalde organisaties hebben ook aangegeven geen capaciteit te hebben om deel te nemen aan overlegstructuren in alle afzonderlijke gemeenten. Alternatieven voor geen deelname De gemeente moet dan zelf meer regelen op het gebied van complexe casuïstiek en kan geen beroep meer doen op inbreng van bepaalde maatschappelijke instanties en strafrechtpartners. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant. Samenwerking met politie, maatschappelijke en justitiële organisaties. Alle gemeenten vaardigen een wethouder zorg of een burgemeester af als lid van het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur kiest uit hun midden weer – per basisteam – een wethouder zorg en een burgemeester als lid van het Dagelijks Bestuur. Op dit moment worden de gemeenten die behoren tot het basisteam Dommelstroom vertegenwoordigd in het Dagelijks Bestuur door voorzitter burgemeester S. Otters-Bruijnen (Son en Breugel) en wethouder M. Sanders-de Jonge (GeldropMierlo) namens de gemeenten die behoren tot het basisteam Dommelstroom. Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. Stichting Bureau Inkoop en aanbestedingen Zuidoost Brabant (BIZOB) te Oirschot Doel en openbaar belang Inkoopuitgaven maken een zeer groot deel uit van de jaarlijkse begroting. Door samenwerking kunnen gemeenten hun inkoop professionaliseren.

Daarnaast vertaalt de kwaliteit van inkoop zich direct in de kwaliteit van producten, diensten en werken. Integer en efficiënt inkopen heeft een positieve uitstraling naar burgers, het bedrijfsleven en de eigen medewerkers. Goed ingerichte inkoopprocessen vergroten het vertrouwen van de samenleving in de manier waarop gemeenschapsgeld wordt besteed. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij De gewijzigde Aanbestedingswet 2017 laat voldoende ruimte over om eigen beleid te voeren op het gebied van inkopen en aanbesteden. Het inkoop- en aanbestedingsbeleid waarborgt de naleving van wet- en regelgeving, een doelmatige inkoop en bestuurlijke integriteit. Het inkoopbeleid gaat uit van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur: openheid, objectiviteit en zorgvuldigheid. Door gebruik te maken van objectieve voorwaarden, kunnen gemeenten de keuze voor een leverancier verantwoorden. Deze helderheid biedt ook voordelen voor ondernemers, die weten waar ze aan toe zijn.

80

Veranderingen en ontwikkelingen In 2017 heeft gemeente Son en Breugel het manifest Maatschappelijk verantwoord inkopen ondertekend en een actieplan vastgesteld. Dit betekent dat we bij elke aanbesteding de mogelijkheden voor social return en duurzaamheid opnemen. Ter ondersteuning daarvan maken wij gebruik van het advies Social Return van de WSD. Risico's Door deel te nemen aan BIZOB wordt het risico op juridische procedures door onjuiste inkoop- en aanbestedingstrajecten verkleind. Afbreukrisico van geen deelname De aansluiting bij BIZOB is een keuze voor continuïteit in organisatorische en personele zin voor de invulling van de inkoopfunctie. Naast het mislopen van de mogelijk gunstigere prijzen en/of hogere kwaliteit, ligt er een afbreukrisico op gebied van efficiencyverbetering, rechtmatigheid en een versterking van de expertise. Alternatieven voor geen deelname In plaats van aansluiting bij BIZOB kan ook gekozen worden voor het volledig intern invullen van de inkoopfunctie. Daarnaast kan een commercieel inkoopbureau worden ingehuurd om gelijksoortige ondersteuning te bieden. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Het verzorgingsgebied van BIZOB is ingedeeld in vijf clusters, te weten: 1. BOV en De Kempen; 2. Dommelvallei+ en A2; 3. Peelgemeenten; 4. Noordoost; 5. Overig, aangesloten organisaties niet zijnde gemeenten.

BIZOB is een stichting en wordt aangestuurd door de gemeenten. Vanuit elke aangesloten gemeente zit iemand in de Vergadering van Aangeslotenen. De afgevaardigde, namens Son en Breugel, voor de vergadering van aangeslotenen is de heer Jan Boersma. Het bestuur wordt gevormd door een afvaardiging van twee bestuurders per regio. Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. Stichting Beveiliging Bedrijven Ekkersrijt (SBBE) te Son en Breugel Doel en openbaar belang De doelstellingen van de SBBE zijn als volgt geformuleerd: • Het bevorderen van de veiligheid in het algemeen en meer speciaal het bevorderen van ongestoord gebruik van hun goederen door de gerechtigden, alles op het bedrijvenpark Ekkersrijt en omgeving • Het verrichten van alle verdere handelingen, die met het vorenstaande in de ruimste zin verband houden of daartoe bevorderlijk kunnen zijn. • De stichting tracht haar doel onder meer te verwezenlijken door het aanbieden van een pakket van beveiligingsmiddelen en –maatregelen. Dit pakket is gezamenlijk en in samenwerking met de beveiligingsbranche samengesteld door de gemeente Son en Breugel, de Nationale Politie, basisteam Dommelstroom en de gebruikers van bedrijventerreinen.

Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij De gemeente Son en Breugel verwacht van de SBBE dat zij de veiligheid op het industriepark Ekkersrijt zo optimaal mogelijk waarborgt door het treffen van maatregelen, in eerste instantie gericht op de aangesloten ondernemingen. De stichting SBBE moet zichzelf kunnen bedruipen met bijdragen van ondernemers, die nu nog op vrijwillige basis zijn aangesloten. Het resultaat moet zijn het terugdringen van het aantal inbraken, het opsporen van eventuele daders en een toename van het algehele gevoel van veiligheid op Ekkersrijt. Veranderingen en ontwikkelingen In 2022 zijn betere camera's geplaatst en tevens is het aantal camera's uitgebreid. Op dit moment worden geen veranderingen of ontwikkelingen voorzien.

81

Risico's Voor de gemeente vormt deze verbonden partij geen risico, omdat de gemeente geen vermogen aan de stichting beschikbaar heeft gesteld. Afbreukrisico van geen deelname Via de bestuurlijke vertegenwoordiger kan invloed worden uitgeoefend op de activiteiten van de SBBE. Zonder deze invloed kan het bestuur van de SBBE een richting kiezen die de gemeente Son en Breugel niet passend zou vinden. Alternatieven voor geen deelname De gemeente kan de beveiliging op het industriepark Ekkersrijt voor eigen rekening en risico uitvoeren. Dit is echter geen realistisch scenario, feitelijk is er geen alternatief aanwezig. Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Deelname door de gemeente Son en Breugel en Ondernemersvereniging Ekkersrijt (OVE) Stichtingsbestuur: lid: J. Boersma (op voordracht van het college van B&W). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen. Stichting Begraafplaats en Uitvaartcentrum Wolfswinkel te Son en Breugel Doel en openbaar belang Het exploiteren en beheren van de begraafplaats Wolfswinkel te Son en Breugel. Algemene visie op en beleidsvoornemens omtrent inschakelen van de verbonden partij Uitgangspunt van de Stichting en de gemeente is een rendabele exploitatie van de begraafplaats. Tot op heden is het exploiteren van een begraafplaats niet rendabel.

Na een onderzoekstraject samen met de Stichting heeft het college de raad eind 2021 een voorstel gedaan om in te stemmen met het aangaan van een samenwerking met Respectrum crematorium B.V. om te komen tot de bouw van een kleinschalig crematorium en de overname van de begraafplaats en uitvaartcentrum Wolfswinkel. In de raadsvergadering van april 2022 is daar mee ingestemd. Daarna heeft de B.V. opdracht gegeven tot het opstellen van een nieuw bestemmingsplan om het crematorium mogelijk te maken. Het ontwerp bestemmingsplan is in augustus 2023 ter inzage gelegd. Aan het bouwplan van het crematorium wordt ook gewerkt, zodat een aanvraag om omgevingsvergunning kan worden ingediend wanneer de bestemmingsplanprocedure is doorlopen. Ook wordt dan de noodzakelijke exploitatieovereenkomst tussen de gemeente en de B.V. gesloten. Hierdoor wordt de samenwerking formeel bekrachtigd. Veranderingen en ontwikkelingen Het aantal begrafenissen neemt af. In de uitvaartzorg is meer vraag naar crematies en alternatieve wijzen van begraven. Risico's De gemeente heeft een lening en een aanvullende lening met recht van hypotheek en een achtergestelde lening aan de Stichting verstrekt. De Stichting komt haar afgesproken aflossingsverplichting op de lening met recht van hypotheek na.

Omdat ingeschat wordt dat de Stichting onvoldoende in staat is om aan haar aflossingsverplichtingen in 2023 te voldoen is hiervoor een risico opgenomen in de risicoparagraaf. Voor de achtergestelde lening is een voorziening getroffen. Afbreukrisico van geen deelname Het in stand houden van een gemeentelijke begraafplaats is een wettelijke taak. Alternatieven voor geen deelname In het projectplan zijn een aantal scenario’s uitgewerkt. Inmiddels heeft de raad in 2022 besloten een samenwerking aan te gaan met een externe partij om aan de begraafplaats een crematorium toe te voegen.

82

Bestuurlijke betrokkenheid en vertegenwoordiging Gemeente Son en Breugel (50%), VOF P. Kuis & Zn., St. Oedenrode, (50%). Stichtingsbestuur: lid: K. Vortman (raadslid, op voordracht van het college van B en W). Frequentie van terugkoppeling naar de raad Incidenteel, afhankelijk van ontwikkelingen.

83

Verbonden Partijen

Realisatie

Realisatie

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Resultaat

2023

2023

Prognose

Prognose

Eigen vermogen 2023

2025

21.146.523

833.753

11.984.208

Prognose

Bijdrage

Bijdrage

2024

2025

Vreemd vermogen Resultaat 2025

2025

Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven (MRE)

13.902.613

Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (ODZOB)

2.480.854

7.805.774

532.056

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO)

3.261.747

29.828.652 1.010.542

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Brabant Zuidoost (GGD)

6.980.000

34.315.000 1.290.000

Dienst Dommelvallei

689.000

Werkvoorziening de Dommel (WSD) Reiniging Blink

0 nvt

2.956.000

14.503.432

0

256.011

284.108

1.981.541

7.393.162

0

501.764

501.352

4.049.062

38.548.567

0

951.570

998.785

3.915.000

27.411.000

0

751.076

807.970

139.465

332.000

3.925.000

0

5.397.304

5.996.634

0

onbekend

onbekend

0

774.645

722.795

nvt

onbekend

0

1.880.000

1.728.000

onbekend

onbekend

0 5.273.000

215.000

Vennootschappen en coöperaties Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

0

0

0

onbekend

onbekend

onbekend

Brabant Water

0

0

0

onbekend

onbekend

onbekend geen bijdrage geen bijdrage

0

0

0

onbekend

onbekend

onbekend

6.021

6.388

1.302.202

1.973.315

943.507

onbekend

onbekend

onbekend

215.943

227.955

0

0

0

onbekend

onbekend

onbekend geen bijdrage geen bijdrage

-193.964

528.367

53.603

onbekend

onbekend

onbekend geen bijdrage geen bijdrage

Stichtingen en verenigingen Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost Bureau Inkoop en aanbestedingen Zuidoost Brabant (BIZOB) Beveiliging Bedrijven Ekkersrijt (SBBE) Begraafplaats en Uitvaartcentrum Wolfswinkel

84

Grondbeleid Inleiding Het grondbeleid en de gemeentelijke grondexploitaties hebben een belangrijke invloed op -en samenhang met- de realisatie van de andere beleidsprogramma's van een gemeente. Daarnaast hebben het grondbeleid en de grondexploitaties een grote financiële impact op de algehele financiële huishouding van de gemeente. De eventuele financiële kansen en risico's zijn van belang voor de algemene financiële en reservepositie van de gemeente.

Nota Grondbeleid De Nota Grondbeleid 2021-2024 is op 17 december 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Met de vaststelling van Nota Grondbeleid is ook besloten om een actievere grondpolitiek te voeren. Als gevolg hiervan zijn er afgelopen periode gronden/locaties strategisch aangekocht. De opdracht van de gemeenteraad om een Nota Kostenverhaal op te stellen waardoor aan particuliere initiatiefnemers een financiële bijdrage gevraagd kan worden voor planoverstijgende kosten, wordt op dit moment uitgewerkt. Jaarlijks wordt de grondprijzenbrief geactualiseerd. Binnen het grondbedrijf zijn er op dit moment 4 actieve grondexploitaties (Bouwgrond in Exploitatie): - Akkerpad - Centrum Breugel - Centrum Son - Sonniuspark Voor grondexploitaties worden de komende jaren de volgende parameters aangehouden: Periode

Kosten

Opbrengsten

Rente

Civiel

Plankosten

Woningbouw

Bedrijven

Kantoren

Overige

Kosten

Opbrengsten

2024

3,0%

5,0%

1,0%

1,5%

1,5%

1,5%

1,3%

1,3%

2025/2026

2,0%

4,0%

2,0%

2,0%

2,0%

2,0%

1,3%

1,3%

2027 e.v.

2,0%

2,0%

2,0%

2,0%

2,0%

2,0%

1,3%

1,3%

Project Akkerpad Na een lange voorgeschiedenis is in 2020 met de projectontwikkelaar overeenstemming bereikt over de realisatie van 8 woningen op deze locatie en is op 24 september 2020 de grondexploitatie door uw raad vastgesteld. Op 19 januari 2023 is het bestemmingsplan Breugel, Akkerpad vastgesteld en is inmiddels onherroepelijk geworden. Op dit moment worden de voorbereidingen getroffen voor het bouwrijp maken van de locatie. Naar verwachting neemt de projectontwikkelaar in 2024 de grond af. Deze relatief kleine ontwikkeling kent per einde 2023 een negatief resultaat als gevolg van kostenstijging. De Netto Contante Waarde per 1-1-2024 bedraagt € 23.124 negatief.

Project Centrum Breugel Voor het uitvoeringsprogramma Breugel is door de gemeenteraad op 17 december 2020 een nieuwe grondexploitatie vastgesteld. Sindsdien is gewerkt aan de nadere uitwerking van de plannen. Binnen het plangebied zijn ook vastgoedontwikkelingen, zoals de nieuwbouw van sporthal De Bongerd. Die onderdelen vallen buiten de grondexploitatie. In de grondexploitatie hebben we verwerkt dat de locatie van de school De Regenboog vrijkomt voor ontwikkeling van woningbouw. Dit gebeurt volgens planning medio 2025. De Netto Contante Waarde per 1-1-2024 bedraagt € 2.928.392 negatief. Voor dit verlies hebben we een voorziening opgenomen.

Project Centrum Son De grondexploitatie Centrum Son is op 21 december 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2023 is gestart met een stedenbouwkundigbureau voor de gebiedsvisie voor het centrum van Son, waarvan in 2024 nog werkzaamheden doorlopen. Daarnaast is een participatietraject in 2024 gestart. Volgens de huidige verwachting wordt in 2025 de gebiedsvisie door de raad vastgesteld waarna kan worden begonnen met het vernieuwen van centrum Son. De Netto Contante Waarde per 1-1-2024 bedraagt € 4.447.880 negatief. Voor dit verlies is een voorziening opgenomen.

85

Complex Sonniuspark (inclusief Ruimte voor Ruimte) De laatste bouwkavel van Sonniuspark is op 1 maart 2022 getransporteerd. De planning is om de kavel eind 2024 bouwrijp te hebben. Hierna worden geen kosten meer verwacht en kan de GREX worden afgesloten. Vanuit het project zijn in eerdere jaren meerdere winstnemingen genomen die in totaal optellen tot circa € 10,2 miljoen. De Netto Contante Waarde bedraagt per 1-1-2024 € 320.303 negatief. Voor dit verlies is een voorziening opgenomen.

Reserves en voorzieningen Algemene reserve grondexploitatie De stand van de reserve grondexploitaties bedraagt per 31-12-2023 € 1.183.537

Nog te vormen grondexploitaties In 2023 hebben we Houtens 19 en Sonniuswijk 32 – 34 strategische aangekocht. Gronden die strategisch zijn aangekocht leggen we in een later stadium, na verdere planvorming, één of meerdere grondexploitaties voor aan uw gemeenteraad. In de tussenliggende periode worden de gronden, als ‘’warme gronden’’ administreren we tegen verwervingskosten onder de materiele vaste activa. De boekwaarde wordt, minimaal tweejaarlijks, opnieuw beoordeeld.

Risico's •

• •

•

De woningbouwkosten zijn in het eerste kwartaal van 2024 verder gestegen ten opzichte van 2023. Dit heeft onder andere te maken met de inwerkingtreding van nieuwe cao’s waarin lonen zijn gecorrigeerd voor inflatie. In het eerste kwartaal van 2024 zijn de nieuwbouwprijzen deels gestegen. Dit betreft met name de woningen waar geen prijsafspraken op gemaakt zijn als gevolg van de woonvisie. Voor de woningen die niet duurder worden maar waar wel de bouwkosten stijgen zou de residuale grondwaarde lager kunnen komen te liggen dan de in de grondexploitaties geprognotiseerde grondwaarde. Wanneer de kosten voor het bouw- en woonrijp maken met meer stijgen dan de nu opgenomen parameters voor kostenstijging zal dit financiële gevolgen hebben voor lopende projecten. Vanwege nieuwe regelgeving over het bepalen van de interne rekenrente is de rekenrente voor de meerjarenbegroting 2025-2028 opnieuw bepaald. Deze komt uit op een lager percentage dan opgenomen in de doorrekening van de grondexploitaties voor de jaarrekening 2023. Wanneer de rente die de gemeente op haar leningen betaalt gaat stijgen, zal ook de rekenrente voor de grondexploitaties stijgen wat gevolgen heeft voor het verwachte resultaat. De eerstvolgende herziening van de rekenrente is tijdens de actualisatie bij de jaarrekening 2024.

De inschatting is dat de stand van de Algemene reserve grondexploitaties van € 1,18 miljoen voldoende is om de risico’s op te vangen. Voor de jaarrekening 2024 vindt hiervoor een nadere kwantificering/inventarisatie plaats.

86

Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden. De Woo schrijft voor dat er in de jaarlijkse begroting aandacht moet worden besteed aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de Woo. Contactpersonen Wet open overheid De senior beleidsmedewerker en beleidsmedewerker met het taakveld Juridische zaken zijn aangewezen als contactpersonen als bedoeld in de Wet open overheid. De contactpersonen beantwoorden vragen en helpen bij het vinden van publieke informatie. Openbaarmaking op verzoek Op grond van artikel 4.1 van de Woo kan iedereen een verzoek om publieke informatie indienen bij een bestuursorgaan. Dit wordt ook wel passieve openbaarmaking genoemd. Verzoeken kunnen schriftelijk per post, digitaal via het formulier op de website of mondeling worden ingediend. Verzoeken om publieke informatie handelen we zoveel mogelijk in overleg met de indiener van het verzoek af. Het uitgangspunt is dat informatie openbaar wordt gemaakt, tenzij er sprake is van een van de uitzonderingsgronden van artikel 5.1 van de Woo of een van de beperkingen van artikel 5.2 van de Woo. Openbaarmaking uit eigen beweging De Woo verplicht tot het actief, uit eigen beweging, openbaar maken van documenten. Dit wordt ook wel actieve openbaarmaking genoemd. Deze verplichting heeft betrekking op elf categorieën van informatie die benoemd zijn in artikel 3.3 van de Woo.