Document · PDF

1. Meerjarenbegroting 2025-2028

Gemeenteraad 7 november 2024, gemeente Son en BreugelBij agendapunt: 3. Meerjarenbegroting 2025-202841.062 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

1.619

1.431

1.430

6.712 Begeleiding (Wmo)

690

683

675

670

6.713 Dagbesteding (Wmo)

286

276

251

226

6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

6.71A Huishoudelijke hulp (WMO)

1.315

1.437

6.71B Begeleiding (WMO)

617

743

6.71C Dagbesteding (WMO)

237

303

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

187

245

6.72A Jeugdzorg begeleiding

1.160

1.063

6.72B Jeugdzorg behandeling

678

684

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

494

443

6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig

389

427

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

1.280

1.200

6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

734

600

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

6.74C Gesloten plaatsing

6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal

6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal

2.397

1.959

1.868

1.790

6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk

469

467

464

6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal

985

955

923

875

6.791 PGB Wmo

163

6.792 PGB Jeugd

305

295

285

275

6.811 Beschermd wonen (Wmo)

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.81A Beschermd wonen (WMO)

6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

Omschrijving

Realisatie 2023 Begroting 2024 Begroting 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028

6.821 Jeugdbescherming

292

282

272

259

6.822 Jeugdreclassering

6.82A Jeugdbescherming

246

252

6.82B Jeugdreclassering

6.91 Coördinatie en beleid Wmo

6.92 Coördinatie en beleid Jeugd

135

7.1 Volksgezondheid

884

922

974

970

937

955

28.227

24.697

23.961

22.996

22.883

22.657

0.10 Mutaties reserves programma 2

2.846

1.505

766

4.2 Onderwijshuisvesting

166

196

231

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

208

Totaal Lasten Baten

5.1 Sportbeleid en activering

5.2 Sportaccommodaties

455

138

169

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

261

135

252

5.5 Cultureel erfgoed

5.6 Media

3.475

496

475

463

411

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

6.3 Inkomensregelingen

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

3.177

3.193

3.326

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)

186

6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)

105

126

6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig

7.1 Volksgezondheid

Totaal Baten

10.930

6.009

5.629

5.583

5.406

Saldo (baten -/- lasten)

-17.297

-18.688

-18.332

-17.414

-17.477

-17.251

Begrotingsaanpassingen Omschrijving

I/S

2025

2026

2027

2028

1. Jeugd

-850.960

-716.560

-582.160

-405.760

2. Wmo

3.750

32.500

90.000

125.000

3. Sporthal de Landing

-114.360

-113.232

4. Netwerk CMD

30.000

5. Subsidies en overige uitgaven

60.600

57.000

60.600

57.000

6. IHP

18.229

18.069

7. Stimulering zwemonderwijs

Totaal

-10.000

-796.610

-607.060

-507.691

-298.923

+/+ is voordeel, -/- is nadeel

1. Jeugd Gezien de autonome ontwikkeling in de jeugdzorg is er een structurele verhoging nodig van het budget. De bedragen zijn het resultaat van deze autonome toename in vraag en inzet van jeugdzorg, een investering in het voorliggend veld en de verwachte kostenbesparing als gevolg van deze investering. Hierdoor neemt het benodigde extra budget over de jaren heen af. 2. Wmo Om de inzet van specialistische hulp Wmo uit te stellen, en in het beste geval te voorkomen, ontwikkelen we laagdrempelige indicatievrije voorzieningen. We zijn hiermee in 2023 al gestart met de indicatievrije dagbesteding in het Dommelhuis. Deze voorziening is succesvol en leidt tot minder directe instroom in de geïndiceerde dagbesteding. Ook voor de voorziening Individuele Begeleiding zoeken we naar alternatieven die groepsgewijs worden aangeboden. Tot slot willen we de verstrekking van kostbare bouwkundige woningaanpassingen verminderen door strikter vast te houden aan de verhuisverplichting ingeval de bouwkundige aanpassing hoger uitvalt dan een bepaald grensbedrag. Deze maatregelen tezamen leveren een gunstig financieel effect op. 3. Sporthal De Landing We gaan sporthal De Landing renoveren en verduurzamen. De financiële gevolgen van deze investering zijn opgenomen in deze meerjarenbegroting. De bedragen beslaan de kapitaallasten, oftewel afschrijving en rente.

Het is de verwachting dat realisatie van deze investering voordelen gaat opleveren ten aanzien van onderhouds- en energielasten. Deze voordelen zullen dan worden aangewend als gedeeltelijke dekking van de uit deze investering voortvloeiende kapitaallasten en worden betrokken in het nog aan te bieden raadsvoorstel. 4. Netwerk CMD Hoewel de verdere ontwikkeling van het CMD primair is gedreven door de inhoudelijke ontwikkeling en toegankelijkheid van het CMD zien we, door de samenwerking nog efficiënter in te richten, de mogelijkheid structurele kostenvoordelen te behalen. 5. Subsidies en overige uitgaven Subsidies en aantal andere uitgaven die we doen ten behoeve van de doelstelling in programma 2, zijn opnieuw bezien. De door de gemeenteraad bij de behandeling van de kadernota d.d. 3 juli 2024 aangenomen motie 'Handhaven subsidies verenigingen', hebben we hierin verwerkt.

Programma 3. Fysieke en veilige leefomgeving Inleiding Ons handelen en beleid voor de fysieke leefomgeving kent diverse abstractieniveaus. In het programma Fysieke en Veilige leefomgeving komen vooral de tactische en operationele kant van ons handelen voor de leefomgeving aan de orde. Het programma Economische en Ruimtelijke ontwikkeling richt zich meer op de visie en de strategische kant van het beleid voor de leefomgeving. Er is natuurlijk wel overlap tussen de programma’s, omdat de scheidslijn tussen het strategische en het tactische abstractieniveau niet zo scherp is. Een voorbeeld daarvan is het onderwerp natuur en landschap: enerzijds hebben we er een visie op en sluiten we qua strategie aan bij lopende regionale ontwikkelingen (Dommeldal uit de verf en Van Gogh Nationaal Park), anderzijds leggen we ook natuur en groen aan.

Wat willen we bereiken? Thema

Doelstellingen

Veiligheid en Vergunningen

1. Inwoners, ondernemers en bezoekers verblijven in een veilige leef- en woonomgeving.

Openbare Ruimte

2. We beheren de openbare ruimte veilig en doelmatig. 3. Samen met onze inwoners voeren we maatregelen uit om waterbeheersing klimaatadaptief te maken door gezamenlijk projecten uit te voeren en subsidies te benutten. 4. De openbare ruimte wordt ingericht zodat inwoners op verschillende manieren prettig verblijven, sporten en spelen. 5. We stimuleren onze inwoners actief mee te denken, ontwerpen, doen en beheren bij de (her) inrichting van de openbare ruimte in hun buurt. 6. We zorgen voor een groene leefomgeving met meer biodiversiteit. 7. We realiseren en beheren het Natuurnetwerk en versterken zo de natuurbeleving dicht bij huis. 8. We stimuleren met inkoop dat marktpartijen overgaan tot duurzame innovaties en maatschappelijk verantwoord ondernemen. 9. We zetten in op het principe van afval naar grondstof.

Mobiliteit

10. Weggebruikers kunnen comfortabel en veilig deelnemen aan het verkeer. 11. De kernen en centra zijn goed bereikbaar waarbij we de verkeersmodaliteiten inrichten geprioriteerd volgens het STOMP principe.

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

Nota Integrale Veiligheid gemeente Son en Breugel 2023-2026

2023 - 2026

19 januari 2023

2027

Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2023-2026

2023 - 2026

19 januari 2023

2027

Ontwikkelingsvisie Nieuwe Heide & Oud Meer

2022-2070

14 november 2022

Uitvoeringsprogramma VTH 2024

2024

N.v.t.

Beheerplan wegen 2016-2020

2016-2020

Mobiliteitsvisie en Mobiliteitsplan Son en Breugel

2014-2030

13 maart 2014

Q4 2024

Beleidsnota openbare verlichting

n.v.t.

6 oktober 2016

n.v.t.

MJOP civieltechnische kunstwerken

2024-2034

n.v.t.

2025

2017

n.v.t.

Bereikbaarheidsakkoord Zuidoost Brabant Beleidsnota openbaar groen 2021

2022-(geen specifieke einddatum)

Groenvisie Ekkersrijt Evenementenbeleid 2016

2025 Q4 2024

25 november 2021 13-dec-21

Vanaf 2016

N.v.t.

2025

Beleidsnotitie (beleidsregels) spelen

2019 - 2024

2020

Beleidsnota Duurzaamheid

2016-2020 met doorkijk naar 2030

6 oktober 2016

Q1 2025

Programma Water en Riolering 2023-2027

2023-2027

22 juni 2023

2027

Klimaatbestendig Son en Breugel 2030

2017-2030

2 november 2017

n.t.b.

Integraal Beheerplan Bos-en natuurterreinen 20202029

2020-2029

18 maart 2021

MJOB gemeentelijke gebouwen & maatschappelijke accommodaties

2025-2034

2 december 2015

Beleidsnotitie Gladheidsbestrijding 2008

2025

Wat gaan we ervoor doen? Veiligheid en Vergunningen 1. Inwoners, ondernemers en bezoekers verblijven in een veilige en prettige woonomgeving. We zetten ons op verschillende manieren in om een veilige en prettige woonomgeving te creëren. Aan de voorkant proberen we zo goed mogelijk mee te denken over wat kan binnen de gestelde regelgeving. We houden toezicht op hetgeen dat wordt gebouwd en uitgevoerd binnen de gemeente en indien nodig treden we handhavend op. Op het gebied van veiligheid leggen we prioriteit bij: • Ondermijnende criminaliteit; • Digitale criminaliteit; • Zorg en veiligheid; • Veilig ondernemen. De inzet zit zowel in de preventieve als repressieve sfeer. Richting inwoners werken we aan bewustwording zodat incidenten hopelijk voorkomen worden. Openbare Ruimte 2. We beheren de openbare ruimte veilig en doelmatig. Wegonderhoud Onze belangrijkste doelstelling voor het wegonderhoud is dat weggebruikers op veilige wijze gebruik kunnen blijven maken van de infrastructuur in Son en Breugel. Dit jaar stellen we een integraal groengrijs beheerplan op waar het beheerplan wegen een onderdeel van is. De benodigde budgetten worden vastgesteld op basis van de vastgestelde onderhoudsniveaus en daarop wordt het beheerplan gespecificeerd. Om op landelijke schaal eenzelfde beleving bij de onderhoudstoestand te hebben, heeft het CROW een hulpmiddel ontwikkeld.

De staat van onderhoud is opgedeeld in niveau A+ tot en met D. Hierbij is A+ het hoogste niveau, dat geldt wanneer een straat net is aangelegd. Het C niveau geldt hierbij als acceptabel minimumniveau. De onderhoudsniveaus in Son en Breugel zijn door de gemeenteraad vastgesteld op B voor de voetpaden en op C voor de overige verhardingen. Gladheidsbestrijding Om Son en Breugel ook tijdens de wintermaanden bereikbaar te houden, is een goede gladheidsbestrijding erg belangrijk. We hebben deze werkzaamheden uitbesteed. De Wijkteams bieden daarbij een helpende hand. We verwachten van onze inwoners dat ze zelf het trottoir aan de voorzijde van hun woning sneeuwvrij maken. Son en Breugel is aangesloten op het regionale meldingssysteem, aangestuurd door de gemeente Eindhoven. Met dit systeem zorgen we voor een regionale afstemming van de gladheidsbestrijding. Civieltechnische kunstwerken Civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen en duikers, vormen een belangrijke schakel in de infrastructuur. De technische staat van deze objecten moet goed zijn om een vlotte doorstroming te kunnen garanderen. Op basis van technisch onderzoek hebben we een actieplan opgesteld om het achterstallig onderhoud weg te werken. Inmiddels zijn er al vele werkzaamheden uitgevoerd. De brug in de Dommelpas moet nog in zijn geheel vervangen worden. Dit staat gepland voor Q2 2025.

Na de vervanging van de brug wordt bepaald hoe groot het budget moet zijn om jaarlijks het benodigde onderhoud uit te voeren. Met deze gegevens wordt het MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP) voor civieltechnische kunstwerken aangepast.

Groen Openbaar groen is een integraal onderdeel van de openbare ruimte en levert een belangrijke bijdrage aan de leefomgeving. Diverse aannemers en de wijkteams onderhouden hagen, plantsoenen, bomen, bermen en gazons op de door de gemeenteraad vastgestelde niveaus. In het beleid is vastgelegd dat we het groen meer biodivers en klimaatadaptief vormgeven. Er zijn in de gemeente verschillende plekken waar het kansrijk is om het openbaar groen extensiever te beheren. Hierdoor neemt de biodiversiteit toe. In 2025 starten we een nieuwe aanbesteding van het integraal groenbestek. Verder maken we gebruik van koppelkansen bij integrale werkzaamheden om biodiversiteit en klimaatadaptatie te bevorderen. Ook maken we zoveel mogelijk gebruik van subsidiemogelijkheden. Voorop staat dat de openbare ruimte veilig is en doelmatig wordt beheerd. We kiezen voor veilige en toekomstbestendige instandhouding van de openbare ruimte. We zetten bijvoorbeeld de driejaarlijkse boominspectie voort, waarna indien nodig direct een snoeironde plaatsvindt. Om het beheer veilig en doelmatig uit te voeren, is het belangrijk te beschikken over een optimaal datasysteem. Gemeentelijke gebouwen en maatschappelijke accommodaties We zetten de beschikbare middelen voor het gemeentelijk vastgoed doelmatig in. De focus ligt op veiligheid en het gedifferentieerd in stand houden van de gemeentelijke vastgoedportefeuille.

Hiermee lopen we vooruit op de nog nader vast te stellen accommodatie plannen en het vastgoedbeleid. We stellen de vastgoedcondities vast op conditiescore 1 tot en met 6. conditiescore 1 is het hoogste niveau "nieuwbouw kwaliteit" en conditiescore 6 is het laagste niveau "technisch rijp voor de sloop". De gemeentelijk vastgoedportefeuille wordt in “basis” in stand gehouden op conditiescore 3, wat staat voor een “sobere maar doelmatige” onderhoud strategie, of wat de wettelijke minimale ondergrens van ons verlangt. Strategisch vastgoed, vastgoed wat op korte termijn wordt afgestoten, of wordt gesloopt, wordt versobert in standgehouden op conditiescore 4 of 5. Het onderhoud prioriteren we op basis van veiligheid. We zoeken actief naar koppelkansen, maken werk met werk, en verduurzamen als natuurlijke vervangingsmomenten zich aandienen. Verduurzamingsmaatregelen om de gemeentelijke vastgoedportefeuille energiezuinig te maken en om de CO2 uitstoot te reduceren, voeren we uit als daar subsidiemogelijkheden of natuurlijke vervangingsmomenten voor zijn. We sluiten daarmee aan bij de klimaatdoelstellingen. 3. Samen met onze inwoners voeren we maatregelen uit om waterbeheersing klimaatadaptief te maken door gezamenlijk projecten uit te voeren en subsidies te benutten.

Binnen het thema water kennen we in de gemeente Son en Breugel vijf aandachtspunten: hoge grondwaterstanden, hemelwater (extreme buien), verdroging van de bodem, oppervlaktewaterkwaliteit en de inzameling van afvalwater. We hebben in 2024 een extreme situatie gekend als het gaat om hoog grondwater. Het grondwater heeft nog nooit zo hoog gestaan. Daarnaast hebben we diverse extreme regenbuien te verwerken gehad waarbij de bui van 16 mei veel overlast en schade heeft veroorzaakt. We willen een aantal probleemlocaties nader onderzoeken en op basis van de uitkomsten van de onderzoeken overgaan tot het treffen van maatregelen in het openbaar gebied. Haaks daarop staat de verdrogingsproblematiek waarbij wij als inwoners en (agrarische) bedrijven al jaren meer water onttrekken uit onze bodem dan dat we aanvullen. Daardoor neemt onze drinkwatervoorraad af. Ook blijven we binnen het stroomgebied van de Dommel samenwerken met het Waterschap en andere gemeentes om de waterkwaliteit van de Dommel te verbeteren. Inzameling van huishoudelijk afvalwater behoudt onze aandacht door doelmatig beheer en onderhoud van het rioolsysteem. Naast de maatregelen die we willen treffen om probleemlocaties klimaatbestendig in te richten, blijven we inzetten op afkoppelen. Daarbij gaan we beter kijken naar de verschillen in gebiedstypen.

Afkoppelen in combinatie met het creëren van waterberging heeft als voordeel dat we extreme buien beter kunnen opvangen, waardoor we overlast en schade verminderen, we minder water uit het riool overstorten in de Dommel en zo de oppervlaktewaterkwaliteit kunnen verbeteren en meer water de grond in krijgen in een (ondanks een extreem nat voorjaar) verdrogende bodem. Bij nieuwbouw en herinrichtingsprojecten koppelen we als gemeente af en vragen we inwoners, projectontwikkelaars en bedrijven dat ook te doen. In de bestaande bouw hebben we de hulp van onze inwoners nodig. Bewoners en bedrijven stimuleren we met een subsidie om schoon regenwater dat op het verhard oppervlak (verhardingen of daken) van hun eigen perceel valt, af te koppelen van het gemengd rioolstelsel. Door panden en verhardingen af te koppelen van het riool, hoeft er per saldo minder geïnvesteerd te worden in verzwaring en uitbreiding van het rioolstelsel.

4. De openbare ruimte wordt ingericht zodat inwoners op verschillende manieren prettig verblijven, sporten en spelen. Gemeentelijke bossen: balans tussen recreatie en natuur De gemeentelijke bossen zijn kenmerkend voor het groene karakter van Son en Breugel. Ze bieden een prettig verblijfsklimaat waar zowel inwoners als bezoekers genieten van natuurbeleving en ontspanning. Door de toegenomen recreatiedruk en versnippering door wegen, staan natuurwaarden in het gebied onder druk. We blijven op de ingeslagen weg werken aan een duurzaam en toekomstbestendig bos. Het opgezette beleid voor recreatieve zonering van de gemeentelijke bossen zetten we in 2025 zorgvuldig voort. Elke zone is afgestemd op de specifieke behoeften van gebruikers en de unieke kenmerken van de landschappelijke flora en fauna. Het doel is de optimale balans tussen recreatie en natuurbehoud, volgens de ontwikkelingsvisie Nieuwe Heide & Oud Meer. Hiervoor delen we de bossen in drie zones in: 1. Intensieve Recreatiezone - Centraal gelegen bij populaire toegangen, horeca en woonwijken. Hier verbeteren we paden voor diverse recreatievormen en verkennen we de mogelijkheden voor speelaanleiding en andere groepsactiviteiten. Honden zijn welkom, mits aangelijnd buiten hondenlosloopgebied. 2. Normaal Gebruikzone - Geschikt voor individuele en kleinschalige activiteiten zoals hardlopen en paardrijden.

Toegang is hier strikt beperkt tot de paden. Voor de natte, bosrijke delen leggen we laarzenpaden aan om intensieve recreatie te beperken. 3. Extensieve Recreatiezone - Gericht op natuurontwikkeling en verstoringsvrije zone voor dieren. Er is hier beperkt ruimte voor rustige natuurbeleving. Recreatie concentreert zich tot rustige natuurbeleving vanaf paden, waarbij we kwetsbare gebieden ontzien. Honden zijn niet toegestaan. Betrokken partijen: De Bosgroep Zuid-Nederland beheert de bossen. We werken samen met de lokale IVN, Scouting Dutmella en andere stakeholders om recreatieve en educatieve activiteiten als de Natuurwerkdag te organiseren. Tijdsplanning: De bosontwikkeling volgt onze langetermijnvisie en verloopt stap voor stap. We voeren dit gefaseerd uit in verschillende zones. Nieuwe aanplant heeft ongeveer tachtig jaar nodig om uit te groeien tot volwassen bomen, waardoor dit proces veel tijd vergt. Door deze aanpak verzekeren we dat onze bossen een bron van ontspanning en natuurlijk erfgoed blijven, zowel voor onze inwoners als voor flora en fauna. Speelplaatsen en bewegingsvoorzieningen Bij (her)inrichtingen hebben we aandacht voor goede speel-en bewegingsvoorzieningen voor jong en oud. Hierbij concentreren we ons op bestaande locaties. Naast het feit dat kinderen in de speeltuintjes kunnen spelen en bewegen zijn het tevens ontmoetingsplekken voor de ouders.

Ze vervullen dus een recreatieve, educatieve en sociale functie. Son en Breugel beschikt in totaal over 38 speelplekken. Daarnaast leggen we in 2025 een pumptrack aan. Om ervoor te zorgen dat de speeltuintjes veilig blijven, inspecteert een externe gecertificeerde inspecteur jaarlijks alle toestellen, inclusief ondergrond. Daarmee voldoen we aan de wettelijke verplichtingen. 5. We stimuleren onze inwoners actief mee te denken, ontwerpen, doen en beheren bij de (her) inrichting van de openbare ruimte in hun buurt. We betrekken onze inwoners bij projecten in de openbare ruimte. Daarbij hebben we oog voor initiatieven van inwoners. De spelregels uit de Beleidsnota Openbaar groen 2021 blijven van toepassing. Daarnaast volgen uit de participatieverordening en het beleidskader Inwonerbetrokkenheid heldere werkprocessen en kaders waarbinnen we participatie kunnen uitvoeren. Hierdoor gaat de kwaliteit van de projecten omhoog.

6. We zorgen voor een groene leefomgeving met meer biodiversiteit. We streven naar het vergroenen van wijken en straten en naar meer biodiversiteit. De groene woonkwaliteit die ons dorp al heeft, willen we versterken. Dit bereiken we onder andere door de verstening terug te dringen door bij reconstructies minder verharding/stenen toe te passen of door andere materialen te gebruiken. In regionaal verband blijven we ons inzetten om de luchtkwaliteit te verbeteren en de geluidsdruk te verminderen. Ook planten we niet langer één soort aan in een straat, maar altijd twee of drie verschillende soorten. We stimuleren het gebruik van inheemse en klimaatadaptieve beplantingen, ook in projecten. We passen het maaibeleid zoveel mogelijk aan naar ecologisch maaien (1 of 2 x per jaar). Dit laatste kan plaatsvinden als we overgaan tot het integraal groenbestek na 2026. 7. We realiseren en beheren het Natuurnetwerk en versterken zo de natuurbeleving dicht bij huis. De natuurgebieden zijn de parels van Son en Breugel. Door intensieve landbouw, wegen en stedelijke uitbreiding zijn deze gebieden vaak niet goed verbonden. Dieren en planten kunnen zich hierdoor moeilijk verplaatsen. Dit schaadt de plaatselijke biodiversiteit. Ons doel is de ecologische continuïteit te verbeteren en bestaande natuurgebieden te verbinden.

Dit doen we als onderdeel van het NatuurNetwerk Brabant (NNB) onder provinciaal beleid. We richten tussenliggende landbouwgronden in als natuurgebied, zoals in het Dommeldal. Zo ontstaat een robuuster en beter functionerend Natuurnetwerk. Het Natuurnetwerk loopt van het buitengebied tot diep in ons dorp, het Dommeldal. Kinderen en volwassenen hebben steeds minder verbinding met de natuur. Groen in de directe omgeving bevordert het contact met de natuur. Kinderen leren er veel over natuur en landschap. Inwoners die de waarde van groen begrijpen, gaan er zorgvuldiger mee om. We werken samen met organisaties zoals het lokale IVN, Scouting Dutmella en andere betrokkenen om natuureducatie te bevorderen. Dit combineren we met activiteiten zoals de Natuurwerkdag en World Cleanup Day. Op deze manier betrekken we inwoners actief bij de natuur en versterken we hun verbondenheid met het groen in hun omgeving. 8. We stimuleren met inkoop dat marktpartijen overgaan tot duurzame innovaties en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Door de ondertekening van het Maatschappelijk verantwoord inkopen-manifest (MVI) en het opstellen van het bijbehorende actieplan MVI houden we bij alle aanbestedingen structureel rekening met duurzaamheid, social return en lokale/regionale werkgelegenheid. BIZOB, de WSD en de duurzaamheidsmedewerkers adviseren hierover bij alle inkoopstrategieën.

We willen een kwaliteitsverbetering maken in het klimaatneutraal inkopen van de grond-, wegen- en waterbouw en andere onderdelen van de openbare ruimte. De criteria leggen we vast in een Handboek Openbare ruimte en het herijkte duurzaamheidsbeleid. 9. We zetten in op het principe van afval naar grondstof. In 2025 ronden we de eerste fase van het nieuwe grondstoffenbeleid af. We zetten hiermee stappen richting een circulaire samenleving . Onze belangrijkste ambities hierbij zijn: • Het verbeteren van het inzamelsysteem en deze toekomstbestendig inrichten; • Het verminderen van de hoeveelheid aangeboden afval; • Afvalscheiding en hergebruik stimuleren en daarmee de kwaliteit van grondstoffen verhogen. Na het op orde brengen van de basis in de eerste fase stellen we eind 2025 scenario’s op met structurele veranderingen die nodig zijn voor het behalen van de gemeentelijk circulaire ambities. Op deze manier houden we aansluiting bij het VANG-programma (van afval naar grondstof). In het najaar van 2024 starten we met het vervangen van ondergrondse containers die regelmatig door technische storingen buiten gebruik zijn.

Mobiliteit 10. Weggebruikers kunnen comfortabel en veilig deelnemen aan het verkeer. Elke verkeersdeelnemer telt mee. Wij zetten ons in voor een optimale bereikbaarheid, vlotte doorstroming, goede parkeerbalans en een verkeersveilige omgeving. Om kaders te stellen op het gebied van verkeer en vervoer, heeft de gemeente een Mobiliteitsvisie vastgesteld waarbij participatie van inwoners en organisaties centraal stond. Volgens deze kaders zetten we de koers voort voor een verkeersveilig en bereikbaar Son en Breugel. Specifiek in deze is de Visie Verkeersveilige Schoolomgeving opgesteld voor alle basisscholen in de gemeente. Samen met de scholen gaan we uitvoering geven aan deze visie. Daarnaast gaan we met gedragscampagnes weggebruikers betrekken en bewust maken van ieders eigen bijdrage in het verkeer. Want we zijn immers samen verantwoordelijk voor verkeersveiligheid. 11. De kernen en centra zijn goed bereikbaar waarbij we de verkeersmodaliteiten inrichten geprioriteerd volgens het STOMP principe. • •

• • •

De Mobiliteitsvisie Son en Breugel geeft, in algemene zin, sturing aan een optimale en verkeersveilige bereikbaarheid voor alle wijken en het centrumgebied. Deze visie is ook leidend bij de (her)inrichting van onze wegen, wijken en het Centrumplan Son. In de regio blijven we in overleg voor goede en veilige aansluitingen op de doorfietsroutes F50 en F58. Deze bieden een veilige, snelle en milieuvriendelijke verbinding met onze buurgemeenten; Meierijstad, Eindhoven, Best en Nuenen. We gaan actief aan de slag om te starten met de uitvoering van de snelle fietsroutes door de gemeente Son en Breugel. Daarbij is het streven om komend jaar ook een realistische financiële en uitvoerbare planning voor alle snelfietsroutes op te stellen. Samen met partners als Brainport Bereikbaar en werkgevers/ondernemers op Ekkersrijt, stimuleren we alternatieve vormen van vervoer als fiets en openbaar vervoer voor woonwerkverkeer. De aanpak hiervoor krijgt in 2025 vervolg. Ook voor onze bewoners starten we, in samenwerking met Brainport Bereikbaar, een campagne om hen te enthousiasmeren en te stimuleren tot het gebruik van openbaar vervoer en fiets. Waar mogelijk stimuleren en faciliteren we initiatieven voor deelmobiliteit.

•

We zetten actief in op gedragsbeïnvloeding voor diverse doelgroepen in het verkeer. Dit gebeurt op het gebied van communicatie, bewustwording, trainingen en zichtbaarheid. Hiervoor wordt een jaarplanning opgemaakt. Daarnaast sluiten we aan bij uitvoering van de Landelijke Campagnekalender Verkeersveiligheid van Veilig Thuiskomen.

•

We zijn nauw betrokken bij de openbaar vervoer concessieaanbesteding van de provincie Noord Brabant waarbij we actief lobbyen voor een optimaal openbaar vervoer aanbod in de gemeente. Niet alleen voor inwoners die hiervan afhankelijk zijn, maar ook voor inwoners en forenzen voor wie het openbaar vervoer een goed alternatief kan zijn ten opzichte van hun eigen auto. De mobiliteitstransitie is een gezamenlijke opdracht. Voor een goed bereikbaar en ontsloten Son en Breugel blijven we daarom actief betrokken bij de omliggende gemeenten en de MRE voor alle ontwikkelingen op het gebied van Mobiliteit, voor kansen voor Son en Breugel en voor een goede samenwerking.

•

Bijdragen verbonden partijen aan dit programma Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost behartigt de belangen van de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van: brandweerzorg, ambulancezorg, geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio, rampenbestrijding en crisisbeheersing en de gemeenschappelijke meldkamer, door: • Adequaat te reageren op spoedeisende hulpvragen van burgers, instellingen en bedrijven; • Het organiseren en coördineren van geneeskundige hulpverlening in de regio; • Het voorkomen en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar en/of ongevallen bij brand en alles wat hiermee verband houdt. Ook het aanschaffen en onderhouden van gemeenschappelijk materieel en de coördinatie van de werkzaamheden op dit gebied behoort tot de taak van VRBZO; • Het in beeld brengen van risico's; • Het organiseren van de brandweerzorg en crisisbeheersing. Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) De Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant voert namens de gemeente de vergunningverlenings-, toezicht- en handhavingstaken uit op het gebied van milieu. Daarnaast ondersteunt de ODZOB de gemeente op het gebied van allerlei milieu gerelateerde zaken zoals bodem, externe veiligheid, fijn stof, geuremissies etc.

Reiniging Blink De gemeenschappelijke regeling Reiniging Blink voert vanaf 2022 namens de gemeente de afvaltaken uit, door: • De inzameling van huis- aan huisafval. • Exploitatie van de milieustraat. • (Digitale) dienstverlening naar de inwoners m.b.t. afval. • Beleidsadvisering.

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma zijn verbonden. Zowel de baten als de lasten worden als positieve bedragen weergegeven. Het saldo wordt weergegeven als negatief als er meer lasten zijn dan baten en als positief als er meer baten zijn dan lasten. Bedragen x €1.000 Omschrijving

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Lasten 0.10 Mutaties reserves programma 3

1.1 Crisisbeheersing en Brandweer

971

992

1.086

1.085

1.2 Openbare orde en Veiligheid

731

930

978

998

978

2.1 Verkeer en vervoer

2.222

2.607

2.491

2.716

2.888

2.944

2.2 Parkeren

2.5 Openbaar vervoer

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

1.719

1.779

1.807

1.831

1.836

958

951

1.137

1.329

1.557

1.750

2.394

2.170

2.190

2.191

2.192

2.195

7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

1.026

1.068

961

1.050

1.033

1.031

Totaal Lasten

10.128

10.580

10.758

11.255

11.642

11.897

Omschrijving

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Baten 0.10 Mutaties reserves programma 3

426

1.011

260

215

1.2 Openbare orde en Veiligheid

2.1 Verkeer en vervoer

192

2.2 Parkeren

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

122

101

154

7.2 Riolering

1.556

1.632

1.800

2.016

2.262

2.473

7.3 Afval

2.760

2.730

2.774

2.779

2.783

2.787

410

451

375

374

373

371

Totaal Baten

5.493

5.968

5.441

5.659

5.864

6.079

Saldo (baten -/lasten)

-4.635

-4.612

-5.317

-5.596

-5.778

-5.818

7.4 Milieubeheer

Begrotingsaanpassingen Omschrijving

I/S

2025

2026

2027

2028

1. Onderhoud openbare ruimte

-500.000

-575.000

-750.000

-800.000

2. Energiekosten openbare verlichting

-76.000

-576.000

-651.000

-826.000

-876.000

Totaal +/+ is voordeel, -/- is nadeel

1. Onderhoud openbare ruimte Door de provincie worden eisen gesteld aan een gezonde begroting. Waaronder voorzieningen te treffen om het onderhoud op lange termijn ook te blijven te realiseren. Dit vraagt om een jaarlijkse dotatie. Via een groeimodel gaan we toegroeien naar de benodigde omvang voor de instandhouding van ons wegennetwerk op het gewenste niveau. We volgen hierbij de CROW richtlijnen. De start van deze voorziening betekent een verhoging van de raming voor onderhoud openbare ruimte in deze begroting. 2. Energiekosten openbare verlichting De energietarieven zijn gestegen door het aangaan van een nieuw energiecontract. In het voorgaande energie contract waren de prijzen gunstiger dan in dit nieuwe contract doordat deze waren vastgezet voor de energiecrisis.

Programma 4. Economische en ruimtelijke ontwikkeling Inleiding De fysieke leefomgeving kent diverse abstractieniveaus. In het programma Fysieke en Veilige leefomgeving komen vooral de tactische en operationele kant van de leefomgeving aan de orde. Het programma Economische en Ruimtelijke ontwikkeling richt zich meer op de visie en de strategische kant van deze leefomgeving. Er is natuurlijk wel overlap tussen de programma’s omdat de scheidslijn tussen het strategische en het tactische abstractieniveau niet zo scherp is. Een voorbeeld daarvan is het onderwerp natuur en landschap: enerzijds hebben we een visie en sluiten we qua strategie aan bij lopende regionale ontwikkelingen (‘Dommeldal uit de verf’ en Van Gogh Nationaal Park), anderzijds moeten we ook natuur en groen aanleggen en onderhouden. Door visievorming op het ruimtelijk beleid en de uitvoering daarvan leveren we een bijdrage aan een levendig, groen en vitaal dorp en een gezonde en leefbare leefomgeving. Onze strategische inzet richt zich vooral op onze regionale afstemming en doorvertaling naar het lokale niveau. Dit programma richt zich ook op de duurzame economische structuur van de gemeente.

Wat willen we bereiken? Thema

Doelstellingen

Omgevingswet 1. Uitvoering geven aan een adequate uitvoering van de omgevingswet in de vorm van vergunningen en procedures (BOPA’s en wijzigen van het omgevingsplan). 2. Doorontwikkeling van de omgevingsvisie. 3. Het opstellen van het omgevingsplan Son en Breugel. 4. Het opstellen van de “beslisboom” in het omgevingsloket. 5. Zorgen voor een tijdige en adequate afhandeling van ruimtelijke initiatieven. 6. Met een vastgesteld woonprogramma voorzien in kwalitatief gewenste woningbouwlocaties ten behoeve van een diversiteit aan doelgroepen. Duurzaamheid 7. Son en Breugel wil een klimaat neutrale gemeente zijn. 8. Son en Breugel moet in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig zijn. 9. We verhogen biodiversiteit in ons buitengebied en bebouwd gebied. 10. We koesteren de landschappelijke kwaliteit. Economie

11. Ekkersrijt blijft een economische toplocatie binnen het Brainport ecosysteem aanvullend op de andere toplocaties in de regio. 12. We onderhouden nauwe contacten met de ondernemers en scheppen randvoorwaarden waarmee het aantrekkelijk blijft voor ondernemers zich in de centra te vestigen.

Regio

13. Door in regionaal verband samen te werken met andere overheden en organisaties werken we efficient en benutten elkaars kwaliteiten om de ontwikkeling in de Brainportregio mogelijk te maken.

Relevante beleidsnota's Naam

Periode

Vastgesteld in de raad

Plan van Aanpak Implementatie Omgevingswet Son en Breugel (Implementatieprogramma Omgevingswet)

2016-2029

6 december 2016

Omgevingsvisie Son en Breugel; Oog op een zonnige toekomst !

2022-pm

19 mei 2022

Woonvisie voor Son en Breugel

2012 - 2020 20 december 2012

vervalt na vaststelling Uitwerkingsprogramma Wonen

Woningbouwprogramma Son en Breugel 2016/2020 – 2030 2016/2020 - 16 juni 2016 (addendum op de Woonvisie) 2030

vervalt na vaststelling Uitwerkingsprogramma Wonen

Kaders als Koers - kaders voor de woningbouwprogrammering op ontwikkelingslocaties

Herijking via Uitwerkingsprogramma Wonen

2019 e.v.

Uitwerkingsprogramma Wonen Centrumvisie Son

19 december 2019

Planning vaststelling nieuw beleidsplan

cyclus proces. Nieuwe versie n.a.v. uitwerkingsplan deelgebied/deelthema

ntb n.v.t.

21 juni 2012

Uitwerkingsprogramma Centrumvisie Son

ntb

Uitwerkingsprogramma Ekkersrijt

ntb

Uitwerkingsprogramma Gebiedsvisie Sonniuswijk

ntb

Uitwerkingsprogramma Nota kostenverhaal

ntb

vervalt na vaststelling Uitwerkingsprogramma Centrumvisie Son

Afsprakenkader Wonen 2017 SGE

2017 e.v.

21 december 2017

Visie op Wonen Stedelijk Gebied Eindhoven

2019 e.v.

22 augustus 2019

Regionale Woondeal Zuidoost Brabant 9 maart 2023

2022 - 2030

Huisvestingsverordening gemeente Son en Breugel 20242027

2024-2027

Nieuwe Woondeal via MRE voorzien in 2025 21 december 2023

Vaststelling nieuwe Huisvestingsverordening voorzien in 2025

Landschapsinvesteringsregeling gemeente Son en Breugel 2013 e.v.

29 augustus 2013

Nota Grondbeleid

2021-2024

17 december 2020

Masterplan Ekkersrijt

2015 e.v.

12 november 2015

Herijking via Uitwerkingsprogramma Ekkersrijt

Visie Sciencepark

2017 e.v.

21 december 2017

Herijking via Uitwerkingsprogramma Ekkersrijt

Programmering werklocaties SGE en financieel arrangement 2021 - 2024

2021-2024

23 september 2021

Regionale programmering werklocaties

Regionale Detailhandelsvisie 2023

2023 e.v.

23 november 2023

Regionale Energie Strategie MRE

2021-2023

Q4 2021

Transitievisie Warmte

2021-2026

Q4 2021

Actualisatie elke 5 jaar

Wat gaan we ervoor doen? Omgevingswet 1. Uitvoering geven aan een adequate uitvoering van de omgevingswet in de vorm van vergunningen en procedures (BOPA’s en wijzigen van het omgevingsplan). In 2025 geven we verder invulling aan onze wettelijke verplichtingen binnen de Omgevingswet. De opgedane ervaringen gaan we tussentijds monitoren en evalueren. Dit kan leiden tot bijstellingen van producten. Het groeiend inzicht in de betekenis en de (juridische) uitwerking van de Omgevingswet kan ook leiden tot het oppakken en uitwerken van nieuwe activiteiten. 2. Doorontwikkeling van de omgevingsvisie. Op 19 mei 2022 heeft de raad de "Omgevingsvisie Son en Breugel; OOg op een zonnige toekomst!" (versie 1.0). vastgesteld. Ons doel is deze omgevingsvisie actueel te houden met een vierjaarlijkse beleidscyclus. Nieuwe inzichten, uitwerkingsprogramma's en ontwikkelingen op de diverse beleidsterreinen, voor zover het het fysiek domein betreft, verwerken we in de volgende versies van de omgevingsvisie zodat er altijd een up-to-date versie is. Ter afronding van de werkzaamheden om te komen tot de volgende versie van onze omgevingsvisie volgt de vaststelling van de "Omgevingsvisie Son en Breugel; OOg op een zonnige toekomst!" (versie 02) in 2025. 3. Het opstellen van het omgevingsplan Son en Breugel. Op 1 januari 2024 hebben we als overgangsmaatregel een 'Omgevingsplan van rechtswege'.

Tot 2032 hebben we de gelegenheid dit 'Omgevingsplan van rechtswege' om te zetten naar een "Omgevingsplan Son en Breugel". We zetten de werkzaamheden voor het opstellen van het "Omgevingsplan Son en Breugel" voort. In 2025 is het "ontwerpOmgevingsplan Son en Breugel" gereed, waarna we de wettelijke procedure starten. Het Omgevingsplan moeten we eveneens periodiek aanpassen. Wijzigingen als gevolg van het honoreren van initiatiefvoorstellen, de wettelijke verplichting om vergunningen die in afwijking van het omgevingsplan (BOPA's) toch zijn verleend moeten we binnen vijf jaar vertalen naar het Omgevingsplan en ook wijzigingen die voortkomen uit de aanpassing van de Omgevingsvisie, moeten we verwerken in het Omgevingsplan.

4. Het opstellen van de “beslisboom” in het omgevingsloket. Onder de Omgevingswet wordt van gemeenten verwacht om de regels toegankelijker te maken voor inwoners en bedrijven. Dit gebeurt met zogenaamde Toepasbare Regels in de vorm van beslisbomen in het Omgevingsloket. Deze gaan we opstellen op basis van de regels van het (concept)"Omgevingsplan Son en Breugel". In 2024 zijn we hiermee begonnen en we zetten dit in 2025 voort. 5. Zorgen voor een tijdige en adequate afhandeling van ruimtelijke initiatieven. De Omgevingswet, die alle verzoeken voor vergunningen en gebiedsontwikkelingen bundelt, vraagt om een tijdige afhandeling van verzoeken en initiatieven. In 2025 geven we verder invulling aan onze werkprocessen binnen de Omgevingswet. De opgedane ervaringen gaan we tussentijds monitoren en evalueren. Dit kan leiden tot bijstellingen van deze producten. 6. Met een vastgesteld woonprogramma voorzien in kwalitatief gewenste woningbouwlocaties ten behoeve van een diversiteit aan doelgroepen. De ambitie die de raad heeft vastgelegd in de "Omgevingsvisie Son en Breugel; OOg op een zonnige toekomst!" vraagt op het gebied van wonen om een minimale toename van 700 woningen tot 2040. Het collegeprogramma vraagt om de realisatie van 250 wooneenheden in de periode 2022-2026.

Daarnaast hebben we ons als gemeente gecommitteerd aan de Regionale Woondeal, Versnellingsopgave en andere regionale afspraken. • De werkzaamheden voor de lopende woningbouwprojecten zetten we voort. • Naar aanleiding van het 'Uitwerkingsprogramma Wonen' blijven we locaties monitoren die in aanmerkingen (kunnen) komen voor woningbouw. • Om meer grip te krijgen op de woningmarkt en grondposities, overwegen we strategische aankopen. • Een ander middel om grip te houden op de woningmarkt is de toepassing van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg). Op 20 april 2023 heeft de gemeenteraad o.a. het besluit genomen om de Wvg te vestigen op een deel van de wijk Breeakker. De ontwikkelvisie voor dit deel van de wijk wordt in 2025 vertaald naar het Omgevingsplan. • Andere doelgroepen (asielzoekers, Oekraïners, statushouders, arbeidsmigranten, flexwerkers e.d.) vragen om de inzet van (flexibele) woonlocaties. Operationalisering hiervan is noodzakelijk om ook tegemoet te komen aan wettelijke verplichtingen en regionale afspraken. Daarvoor ontwikkelen we locaties en overleggen we met initiatiefnemers en betrokken partijen. • Het college heeft meerjarige Prestatieafspraken gemaakt met Woonstichting ‘thuis en Woonbedrijf. Deze worden waar nodig jaarlijks geactualiseerd. Duurzaamheid 7. Son en Breugel wil een klimaat neutrale gemeente zijn.

Wij willen de transitie naar een fossielvrije samenleving versnellen. Bij het opstellen van plannen en ideeën geven we veel vrijheid aan inwoners, organisaties en bedrijven in de gemeente, zodat de verschillende stakeholders aan de voorkant kunnen meedenken met uitvoerbare plannen als gevolg. • Energiebesparing is een voorwaarde voor een realiseerbare energietransitie en heeft daarom prioriteit. We continueren daaraan bijdragende projecten, zoals het uitvoeren van inkoopacties en het Energieloket, waarmee we onze inwoners helpen met het nemen van duurzaamheidsmaatregelen. Eind 2024 zijn we gestart met de uitvoering van De Groene Zone Isoleren, waarmee we een grote stap zetten in het ontzorgen van onze inwoners op de gehele breedte van isolatiemaatregelen. We hebben daarbij extra aandacht voor inwoners met een kleine portemonnee, evenals het natuurvriendelijk uitvoeren van isolatiemaatregelen. • Voldoende energieopwekking is een regionale uitdaging. We werken aan de mogelijkheden voor (grootschalige) opwek van energie, onder andere in het Energielandschap in Sonniuswijk en op no-regret gebieden langs bijvoorbeeld rijkswegen.

•

• •

•

Het elektriciteitsnetwerk zit op slot. Netschaarste vraagt om een sterke impuls in het provinciale en regionale energienetwerk. Om toekomstige problemen te voorkomen vraagt het een andere manier van werken van overheden, netbeheerders en bedrijven. Samen met de netbeheerder starten we eind 2024 met een proactieve uitrol van het middenen laagspanningsnetwerk in Son en Breugel met als uitgangspunt het vergroten van de netcapaciteit in Son en Breugel. In 2025 is het algemene Duurzaamheidsbeleid waaronder de doelstellingen herijkt en vastgesteld. We stellen voor de uitvoering hiervan een uitvoeringsagenda op. Met de inzet van verschillende communicatiemiddelen trekken we de aandacht van de verschillende stakeholders. Met deze middelen laten we zien wat inwoners, verenigingen en bedrijven van Son en Breugel al doen en kunnen bijdragen aan het reduceren van CO2uitstoot. We stimuleren goede initiatieven en promoten ambassadeurschap. In onze ambitie om aardgasvrij te worden, zoals gesteld in de Transitievisie Warmte, hebben we in 2024 in samenwerking met de bewoners een wijkuitvoeringsplan voor de wijk ’t Zand opgesteld, die in 2025 vertaald wordt naar concrete acties. Dit is een van de plannen waarin we leren en ervaren hoe heel Son en Breugel aardgasvrij kan gaan wonen. We brengen de lessen en resultaten actief onder de aandacht in heel Son en Breugel.

Samen met de ondernemers, Provincie Noord-Brabant en Waterschap De Dommel zetten we verdere stappen in de verduurzaming op Ekkersrijt met de aanpak ‘De Grote Oogst. Hiermee organiseren we de komende jaren pilots, waaronder de inzet van een energiehub regisseur, om bedrijven toch te laten groeien binnen de huidige knelpunten.

8. Son en Breugel moet in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig zijn. De gevolgen van de klimaatverandering worden steeds meer merkbaar. We krijgen te maken met langere periodes van hitte, droogte en met stevige hoosbuien. Dit leidt niet alleen tot overlast, maar kan ook tot economische schade en gezondheidsrisico’s leiden. We werken daarom aan een klimaatbestendig en waterrobuust Son en Breugel. Bijvoorbeeld meer ruimte creëren voor water, groen, zodat we verdroging en hittestress tegengaan. Samen met gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk hebben we afspraken gemaakt om in 2050 klimaatveerkrachtig en waterrobuust ingericht te zijn (Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie 2018). We zijn gestart met een pilot op Ekkersrijt voor de aanpak voor klimaatadaptatie voor Son en Breugel. In de aanpak kijken we naar de openbare en particuliere ruimte in de gemeente. Zo geven we ook aan wat bedrijven hier zelf aan kunnen doen. Ook bekijken we hoe we dit proces verder kunnen organiseren. 9. We verhogen biodiversiteit in ons buitengebied én bebouwd gebied. De gezondheid van onze leefomgeving gaat achteruit. Planten- en diersoorten verdwijnen uit ons landschap, wat leidt tot een afname van biodiversiteit. Hierdoor komen essentiële ecosysteemdiensten, zoals waterzuivering, natuurlijke plaagbestrijding en bestuiving onder druk te staan.

Verschillende factoren zoals versnippering, vermesting en verdroging zorgen voor slechtere kwaliteit buiten natuurgebieden. Voor een gezonde leefomgeving en veerkrachtige natuur moeten we de basisvoorwaarden voor biodiversiteit verbeteren, zowel in het buitengebied als in stedelijke gebieden. Dit betekent dat we zorgen voor de juiste condities, zodat algemene soorten algemeen blijven of worden. Zonder deze condities verliezen we deze soorten uit ons landschap. In 2025 werken we binnen de Dommelvallei samen met de gemeenten aan de opzet van een biodiversiteitsmonitoring, waarmee de biodiversiteit buiten de natuurgebieden in kaart wordt gebracht. Daarnaast ontwikkelen we gezamenlijk beleid om de biodiversiteit structureel te verbeteren. Deze aanpak richt zich op een duurzame verhoging van de biodiversiteit, ook in gebieden waar natuur niet de primaire functie is. Wanneer de kwaliteit van de leefomgeving in deze gebieden goed is, profiteert de gehele natuur hiervan mee.

10. We koesteren de landschappelijke kwaliteit. Van het Dommeldal en de uitgestrekte bossen tot een krachtig boerenland, ons dorp kenmerkt zich door een afwisselend landschap. Het biedt rust aan de rand van de drukke metropoolregio Eindhoven. We koesteren deze landschappelijke kwaliteit en werken samen aan de landschapsontwikkeling van de toekomst. We hebben verschillende regelingen om agrariërs en particuliere grondeigenaren in het buitengebied te stimuleren bij te dragen aan een vitaal landschap. Met de Stimuleringsregeling Landschap (Stila) helpen we grondeigenaren om hun percelen te vergroenen. Ze kunnen karakteristieke landschapselementen toevoegen die de landschapsontwikkeling versterken. We maken gebruik van de LEADER subsidie, die we inzetten voor de ontwikkeling van Het Groene Woud. Deze Europese subsidie ondersteunt projecten die bijdragen aan brede plattelandsontwikkeling. Projecten moeten lokaal worden opgezet en uitgevoerd, bij voorkeur met gebiedsgerichte samenwerking. Ze moeten de leefbaarheid, het voorzieningenniveau, de biodiversiteit, de landschapskwaliteit en de sociale samenhang versterken. We zijn ook partner van het Van Gogh Nationaal Park. Samen werken we aan het landschap van de toekomst.

Dit betekent mooie natuur, een groene en gezonde leefomgeving tot in het hart van ons dorp, duurzaam toerisme en een vitaal boerenland met perspectief voor de toekomst. Economie 11. Ekkersrijt blijft een economische toplocatie binnen het Brainport ecosysteem aanvullend op de andere toplocaties in de regio. Ekkersrijt is al jarenlang een economische toplocatie; niet alleen binnen de Brainportregio, maar ook op nationaal niveau. Het gebied biedt ruimte voor typische hightech bedrijven passend bij het Brainportprofiel, en ook aan een breed scala van bedrijven die bijdragen aan de versterking van het gehele Brainport ecosysteem. Daarbij hoort ook de Meubelboulevard Ekkersrijt met een (boven)regionale verzorgingsfunctie. Om deze status te kunnen handhaven investeren we samen met ondernemers actief in een duurzame ontwikkeling van het gebied, zodat het aantrekkelijk blijft voor nieuwe investeringen, ondernemers én consumenten/bezoekers. In de vastgestelde Omgevingsvisie hebben we het beleid op Ekkersrijt op hoofdlijnen vastgelegd. Dit werken we verder uit in een gebiedsprogramma voor geheel Ekkersrijt. Dit programma is de actualisatie van het huidige Masterplan Ekkersrijt. Daarnaast werken we voor twee deelgebieden een aparte visie uit, namelijk het Science Park en de Meubelboulevard.

In alle gevallen spelen de verduurzamingsthema’s energie en klimaat en de inrichting van de openbare ruimte een belangrijke rol. Een andere belangrijke randvoorwaarde om de economische positie te kunnen handhaven is de realisatie van de 2e aansluiting van Ekkersrijt. In overleg met de gemeente Eindhoven en als onderdeel van het Bereikbaarheidsakkoord wordt gewerkt aan de realisering van deze aansluiting. Bij het opstellen van het gebiedsprogramma en de twee deelgebiedsvisies betrekken we nadrukkelijk de ondernemers. De Ondernemersvereniging Ekkersrijt (OVE) speelt hierin een belangrijke rol. We hebben een open houding en denken in mogelijkheden ten aanzien van initiatieven en ontwikkelingsmogelijkheden. Om die reden voeren we met OVE een structureel kwartaaloverleg. Hierbij bespreken we strategische en uitvoeringsvraagstukken, zoals het gebiedsprogramma, duurzaamheid, belangrijke zaken op het gebied van ruimtelijke ordening, veiligheid, parkeren en bereikbaarheid. Daarnaast blijven we investeren in het onderhouden van een goed netwerk met de individuele ondernemers en vastgoedeigenaren op Ekkersrijt. 12. We onderhouden nauwe contacten met de ondernemers en scheppen randvoorwaarden waarmee het aantrekkelijk blijft voor ondernemers zich in de centra te vestigen. Het centrum van Son is een dynamisch en aantrekkelijk gebied om te wonen, te ondernemen en te verblijven.

Doel is om het gezonde en florerende centrum voor inwoners, bezoekers en ondernemers blijvend te versterken. Een goede kwaliteit en aantrekkelijkheid van de openbare ruimte is belangrijk voor het verblijfs- en ondernemersklimaat in het centrum van Son. Een aantrekkelijke openbare ruimte voorziet ook in een goede en veilige bereikbaarheid voor alle modaliteiten volgens onze mobiliteitsvisie en in alle voorzieningen die daar voor nodig zijn. Tevens is er voldoende ruimte om evenementen te kunnen faciliteren.

In samenspraak met de Ondernemersvereniging Son en Breugel en haar centrumteam werken we intensief samen om het centrumgebied toekomstbestendig en aantrekkelijk te houden voor ondernemers, consumenten, bezoekers en andere gebruikers. We zijn gestart met het opstellen van een nieuwe centrumvisie, die ook de status van gebiedsprogramma als uitwerking van de Omgevingsvisie heeft. Het opstellen van de centrumvisie vindt fasegewijs plaats: (I) Inventarisatie en input ophalen, (II) scenario’s uitwerken, (III) gebiedsvisie opstellen. Gedurende het gehele proces hebben we aandacht voor de participatie van verschillende stakeholders. We hebben een open houding en denken in mogelijkheden ten aanzien van initiatieven en ontwikkelingsmogelijkheden. Hiervoor is communicatie én het onderhouden van contacten met het lokale bedrijfsleven en nieuwe initiatiefnemers erg belangrijk. Daarom vindt structureel kwartaaloverleg plaats met de Ondernemersvereniging Son en Breugel, nemen we actief deel aan het Centrumteam en zetten we stevig in op een sterk netwerk en actief relatiebeheer met het bedrijfsleven in het dorp. Regio 13. Door in regionaal verband samen te werken met andere overheden en organisaties werken we efficient en benutten elkaars kwaliteiten om de ontwikkeling in de Brainportregio mogelijk te maken.

Samenwerking binnen MRE en SGE Op het terrein van economische en ruimtelijke ontwikkeling wordt de regionale samenwerking in de Metropoolregio Eindhoven (MRE / de 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant) en in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE / Eindhoven, de randgemeenten daarvan en Helmond) steeds belangrijker als gevolg van de schaalsprong in de regio. In de MRE werken we samen op de thema's Ruimte, Wonen, Economie, Mobiliteit, Energietransitie en Transitie Landelijk Gebied. In het SGE werken we samen op de thema's Economie, Wonen, Voorzieningen & Evenementen en Ruimte. Voor alle thema's participeren we zowel in een ambtelijk als een bestuurlijk overleg. Daarnaast nemen we deel aan de verschillende overkoepelende bestuurlijke en ambtelijke overleggen, te weten het Algemeen Bestuur van het MRE, het Bestuurlijk en Ambtelijk Platform van het SGE en de ambtelijke coördinatieoverleggen. Vanuit deze regionale samenwerking volgen voor de bovengenoemde beleidsthema’s beleidskaders en regionale (financiële) afspraken: • beleidskaders op gebied van ruimte voor zowel stedelijk als landelijk gebied, zoals Ontwikkelstrategie Zuidoost Brabant, NOVEX stedelijk Brabant en Brabants Programma Landelijk Gebied.

• thematische beleidskaders en (financiële) afspraken, zoals de Woondeal Zuidoost Brabant, de Regionale Programmering Werklocaties Zuidoost Brabant, de Regionale Mobiliteitsvisie, de regionale bekostigingssystematiek infrastructuur en het Regionale detailhandelsbeleid. In dit kader is het zeker ook relevant om de afspraken tussen Rijk en regio die zijn vastgelegd in het Beethoven-convenant te noemen. Hierdoor kunnen ontwikkelingen in de regio versneld plaatsvinden. Deze afspraken hebben ook lokale gevolgen, zoals het doorvertalen ervan naar de gemeentelijke Omgevingsvisie. Ook bij gebiedsontwikkelingen, woningbouwopgaven en andere beleidskaders moeten we altijd kijken naar de regionaal gemaakte afspraken. Dommeldal uit de verf en Van Gogh Nationaal Park Son en Breugel is partner van het 'Van Gogh Nationaal Park' en van het project 'Dommeldal uit de Verf'. We zijn aangesloten bij het 'Van Gogh Nationaal Park', dat vooral gericht is op het (recreatief) vermarkten van een groter natuur- en landschapsgebied in Brabant. In het gedachtengoed van Van Gogh hebben we bij ontwikkelingen oog voor de kwaliteiten van ons landschap en onze natuur en we benutten kansen om deze te versterken. Daarnaast sluiten we ons ook vanuit toeristisch-recreatief perspectief aan bij het 'Van Gogh Nationaal Park'.

Door hierbij aan te sluiten kunnen we de aanleg van (nieuwe) recreatieve voorzieningen beter stimuleren dan dat we dat zelfstandig doen. En zo sluiten we aan op het regionale toeristisch-recreatieve product/aanbod en routenetwerk Binnen de samenwerking in Rijk van Dommel en Aa realiseren we de ontbrekende onderdelen in het Natuurnetwerk Brabant binnen het Dommeldal, samen met de gemeenten Nuenen, Eindhoven en Geldrop-Mierlo en Waterschap De Dommel, Staatsbosbeheer en Brabants Landschap. De visie van 'Dommeldal uit de Verf' hebben we geïntegreerd in de omgevingsvisie.

Bijdragen verbonden partijen aan dit programma Beveiliging Bedrijven Ekkersrijt (SBBE) De Stichting Beveiliging Bedrijven Ekkersrijt (SBBE) is een verbonden partij waarmee we samenwerken op het bedrijventerrein. De Stichting verzorgt de beveiliging van het terrein met camera's die in het openbaar gebied hangen en met een beveiligingsteam. De samenwerking draagt bij aan de waarde van Ekkersrijt als economische toplocatie. Metropoolregio Eindhoven (MRE) De MRE is een regionale samenwerking tussen 21 gemeenten in Zuidoost Brabant op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Voor meer informatie hierover verwijzen wij u naar de aparte paragraaf "Verbonden partijen". Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) Het SGE is een vrijwillige samenwerking van negen gemeenten: Eindhoven, Helmond, Best, GeldropMierlo, Nuenen, Oirschot, Son en Breugel, Veldhoven en Waalre. Deze samenwerking vindt plaats op basis van een samenwerkingsconvenant. Binnen het SGE wordt door de negen gemeenten samengewerkt binnen de thema's Wonen, Economie, Ruimte en Voorzieningen & Evenementen.

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

0.10 Mutaties reserves programma 4

275

250

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

279

420

371

360

356

3.1 Economische ontwikkeling

154

149

176

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.3 Bedrijfsloket en regelingen

3.4 Economische promotie

101

115

Lasten

7.5 Begraafplaatsen

8.1 Ruimte en leefomgeving

724

1.163

1.008

601

671

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

991

3.635

3.939

1.178

547

521

8.3 Wonen en bouwen

997

923

1.081

1.076

Totaal Lasten

3.584

6.739

7.004

3.821

3.190

3.229

0.10 Mutaties reserves programma 4

105

231

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

493

279

287

282

276

3.1 Economische ontwikkeling

Baten

Omschrijving

Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

3.3 Bedrijfsloket en regelingen

3.4 Economische promotie

7.5 Begraafplaatsen

8.1 Ruimte en leefomgeving

153

1.621

3.615

3.939

1.178

547

520

8.3 Wonen en bouwen

714

647

705

735

Totaal Baten

3.063

4.932

5.272

2.530

1.894

1.867

Saldo (baten -/lasten)

-522

-1.807

-1.733

-1.290

-1.296

-1.361

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)

Begrotingsaanpassingen Omschrijving

I/S

2025

2026

2027

2028

1. Onderhoud gebouwen

-335.000

-299.000

-316.000

-287.000

2. Toerekening van uren aan projecten

200.000

3. Begraafplaats Wolfswinkel

28.000

4. Duurzaamheid

5.000

5. Omgevingsvisie

70.000

-70.000

-102.000

4.000

-83.000

-124.000

Totaal +/+ is voordeel, -/- is nadeel

1. Onderhoud gebouwen De gemeentelijke vastgoedportefeuille bestaat uit diverse gemeentelijke gebouwen, (rijks)monumenten en maatschappelijke accommodaties. Om de gemeentelijk accommodaties meerjarig op het gewenste conditieniveau te houden en voor een gezonde begroting, moet er jaarlijks een dotatie worden gedaan in de voorziening. De meerjaren onderhoudsbegroting (MJOB) is geactualiseerd. Hiermee hebben we inzichtelijk gemaakt welke omvang de jaarlijkse dotatie bedraagt. 2. Toerekening van uren aan projecten We kijken scherper naar gemaakte projecturen en rekenen deze aan de projecten toe. Deze kosten brengen we in rekening bij betrokkenen. 3. Begraafplaats Wolfswinkel Door het afsluiten van een nieuw contract nemen de erfpachtopbrengsten toe. 5. Omgevingsvisie De interval van het aanpassen van de Omgevingsvisie wordt i.p.v. 2 jaar nu 4 jaar. Daarvoor moet in 2028 een budget worden gereserveerd.

Paragrafen Overeenkomstig het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten zijn hieronder de volgende paragrafen opgenomen: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid 8. Wet open overheid 9. Beleidsindicatoren

Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft op hoofdlijnen een overzicht van de lokale heffingen en belastingen.

Beleid Bij het heffen en invorderen van belastingen zijn we onder meer gebonden aan: • de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen (AWR); • de Algemene wet bestuursrecht (Awb), (inclusief de algemene beginselen van behoorlijk bestuur); • de Invorderingswet 1990; • de Gemeentewet; • diverse Uitvoeringsbesluiten. De wet geeft duidelijke kaders aan voor de heffing, invordering en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Het maken van uitzonderingen op de regels uit de wetgeving is niet toegestaan, dit om rechtsongelijkheid voor de burger te voorkomen. Het tarievenbeleid is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: • Geen algemene lastenstijging. De gemiddelde lasten voor de inwoners mogen niet meer toenemen dan de inflatiecorrectie. Lastenverzwaring voor inwoners blijft achterwege en indien enigszins mogelijk zullen we gemeentelijke belastingen, tarieven, heffingen en/of leges verlagen. • Streven naar kostendekkendheid in de tariefstelling voor leges en retributies. • Het profijtbeginsel bij de overige heffingen hanteren. In overeenstemming met de beleidsuitgangspunten, bepaald in de Kadernota, worden de tarieven voor 2025 als volgt aangepast: • Voor de OZB zijn de tarieven verlaagd om de waardeontwikkeling te compenseren. Daarna wordt voorgesteld om een inflatiecorrectie van 3,3% toe te passen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14614210/1