Document · PDF

Regels

Gemeenteraad 13 juni 2024, gemeente SomerenBij agendapunt: Vaststellen bestemmingsplan Hoeksestraat ong.28.346 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Sturingsfilosofie

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Legenda: Bos- en Heidegebied Beekdallandschap Kampenlandschap Oudere heideontginningen Jongere heideontginningen

Gebiedsindeling

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

2.8

Gebiedsindeling

Aan de opbouw van een landschap liggen vele factoren ten grondslag. Denk hierbij aan de bodemsoort, de ontginningsperiode en hydrologische kenmerken. Samen vormen al deze factoren een combinatie waardoor een plek tot een bepaald landschapstype behoord. Om hier grip op te krijgen is het landschap van Someren grondig geanalyseerd. In afbeelding 4 is een beknopt overzicht weergegeven van de analysekaarten. Zie de bijlage voor het volledige overzicht in detail. Op basis van deze analyse is het landschap in Someren te verdelen in vijf verschillende landschapstypen:

Boxtel

Datum:

Schaal:

Historische kaart: situatie anno 1840 Gebiedsanalyse Omgevingsvisie

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Getekend:

Formaat:

CJa

Gemeente Someren

www.bro.nl Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400

Helmond

info@bro.nl

Historische kaart: situatie anno 1930 Gebiedsanalyse Omgevingsvisie Gemeente Someren

Helmond

Boxtel

Datum:

Schaal:

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Getekend:

Formaat:

CJa

Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 www.bro.nl info@bro.nl

Bos- en Heidegebied Beekdallandschap Kampenlandschap Oudere heideontginningen Jongere heideontginningen

Mierlo

Gemeente Someren

Helmond

Boxtel

Datum:

Schaal:

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Getekend:

Formaat:

CJa

Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 www.bro.nl info@bro.nl

Deurne

• • • • •

Historische kaart: situatie anno 1970 Gebiedsanalyse Omgevingsvisie N

Historische kaart: situatie anno 2020 Gebiedsanalyse Omgevingsvisie

Lierop

Datum:

Schaal:

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Getekend:

Formaat:

CJa

Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 www.bro.nl info@bro.nl

Deurne

Lierop

Asten

Someren

Boxtel

Mierlo

Lierop

Asten

Helmond

Deurne

Mierlo

Gemeente Someren

Someren

Bodemtypen meest voorkomende soorten Humuspodzolgronden Hn21

Provinciale cultuurhistorische waarden

cHn21

Molenbiotoop

Hd21

Op de landschapstypenkaart is de indeling van de landschapstypen gegeven, die sturend is voor het beeldkwaliteitsplan. Samen met het streefbeeld is dit de basis voor de richtlijnen en bouwstenen die de inrichting van het landschap bepalen.

Historische vlakken buiten de culthistorische lanschappen

cHn23

Someren-Eind

Enkeerdgronden zEZ21

Someren-Eind

Hoogte op maaiveld

zEZ23

Someren-Heide

Meestal kwel, soms sterk

Eerdgronden EZg23 Lager gelegen

Someren-Eind

Historische stedenbouwkundige structuren

Sterke kwel

Someren-Heide

pZg23

Historische groenstructuren

Someren-Eind

Kwel en infiltratie

Hoger gelegen

Archeologische monumenten

Meestal kwel

Cultuurhistorische landschappen

Soms kwel

Cultuurhistorische vlakken

Someren-Heide

Infiltratie

pZn23

Historische zichtrelatie

Vaaggronden Zd21

Historisch geografische lijnen

ABzt

Monumentale bomen

Bebouwd

Monumentale bouwwerken

Maarheeze

Bodemtypen Gebiedsanalyse Omgevingsvisie Gemeente Someren

Boxtel

Datum:

Schaal:

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Getekend:

Formaat:

CJa

Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400

Helmond

www.bro.nl info@bro.nl

Hoogtekaart Gebiedsanalyse Omgevingsvisie Gemeente Someren

Boxtel

Datum:

Schaal:

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Getekend:

Formaat:

CJa

Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400

Helmond

www.bro.nl info@bro.nl

Deurne

Mierlo

Maarheeze

Kwel- en infiltratiekaart Gebiedsanalyse Omgevingsvisie N

Gemeente Someren

Boxtel

Datum:

Schaal:

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Getekend:

Formaat:

CJa

Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 www.bro.nl info@bro.nl

Provinciale cultuurhistorische waarden Gebiedsanalyse Omgevingsvisie N

Gemeente Someren

Boxtel

Datum:

Schaal:

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Getekend:

Formaat:

CJa

Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 www.bro.nl info@bro.nl

Deurne

Mierlo

Lierop

Asten

Someren

Someren-Eind

Interim omgevingsverordening Noord-Brabant - basiskaart landelijk gebied Landelijk gebied

Someren

Someren-Eind

Geomorfologie meest voorkomende soorten Vrij vlak, laaggelegen terrasafzettingswelving

Someren-Heide

Groenblauwe mantel

Someren-Heide

Terrasafzettingsvlakte

Gemengd landelijk gebied

Langgerekte dalvormige laagte

Waterwingebied

Glooing van beekdalzijde Beekdalbodem met meanderruggen en geulen Dekzandrug Landduin Dekzandvlakte

Maarheeze

Interim omgevingsverordening Noord-Brabant .... Gebiedsanalyse Omgevingsvisie

Boxtel

Datum:

Schaal:

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Geomorfologie Gebiedsanalyse Omgevingsvisie

Boxtel

Datum:

Schaal:

Bosscheweg 107

sept. 2021

1 : 50000

Figuur 4: Inventarisatie en analysekaarten (zie bijlage voor grote kaarten) Gemeente Someren

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

5282 WV Boxtel

+31 (0)411 850 400

Getekend:

Formaat:

CJa

Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

www.bro.nl

info@bro.nl

Streefbeeld/ bouwstenen

Gemeente Someren

Begrippenlijst

5282 WV Boxtel

+31 (0)411 850 400

Getekend:

Formaat:

CJa

Tekeningnr.:

Projectnr.:

P04503_ 2021....

P04503

www.bro.nl

info@bro.nl

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld Legenda: Bos- en Heidegebied Beekdallandschap Kampenlandschap Oudere heideontginningen Jongere heideontginningen Water Waterloop Bebouwde kom Kassengebied Ecologische verbindingszone Bufferzone Strabrechtse Heide (zie ook inspiratieprojecten) Bebouwing in het buitengebied Lintbebouwing Bebouwingsclusters Bolle akkers Indicatieve structuur landschapselementen (zie ook bouwstenen) Maat van de ruimtes en doorzichten (S, M, L, XL)

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren boomgaard Lage haag

Overzicht bouwstenen

max. 1.00m

max. 1 meter

10m

Solitair

Boomgroep

. 10 .00 m

Solitaire bomen en boomgroepen

6.00

max

in. m

Architectuur

Jonge Heideontginning

Ecologische verbindingszone

Oude Heideontginning

Vr i

Kampenlandschap

EVZ min. 25 meter

Beekdal Hoge haag

Achtererf

bomen

max. 2.00m

1/3

2/3

max. 1 meter bomen

Voorerf

Bosje

Oppervlak maximaal 500 m2

Poelen

Overgangszone tussen land en water oever is bij voorkeur 1:3

struiken

min. 1 hectare

min. 3 hectare

min. 10 hectare

20 - 40 meter

30 - 60 meter

40 - 80 meter

Oppervlak maximaal 500 m2

kruiden

Rietoevers en of diverse grassen en kruiden

kruiden

doorzicht

open uitstraling naar de weg

Oeverbeplanting/ pioniersbeplantingen

Rietoevers en of diverse grassen en kruiden

Houtsingel

Open natuur bos (kern)

mantel > 3 meter

zoom > 1 meter

bos (kern)

mantel > 3 meter

zoom > 1 meter

50 - 100 meter

Oeverbeplanting/ pioniersbeplantingen Overgangszone tussen land en water oever is bij voorkeur 1:3

struiken

Open natuur

min. 20 hectare

S,M,L- doorzichten

Jonge Heideontginning

Lint

Natuurvriendelijke oever

3-10m

Oude Heideontginning

Cluster

geen gesloten gevelbeeld

S,M,L- open ruimtes

bijgebouwen staan achter de voorgevel rooilijn van de hoofdwoning min. 2 meter

Kampenlandschap Beekdal

gezamelijk erf 3-10m

doorzicht min. om de vier woonpercelen

Recreatief wandelpad

min. 1 hectare

min. 3 hectare

min. 10 hectare

min. 20 hectare

20 - 40 meter

30 - 60 meter

40 - 80 meter

50 - 100 meter

doorzicht

boomgaard

open uitstraling naar de weg

Doorzichten Lint

Recreatief wandelpad

geen gesloten gevelbeeld

Cluster

1-3m

bijgebouwen staan achter de voorgevel rooilijn van de hoofdwoning min. 2 meter

Knotbomen in een rij of een griend

gezamelijk erf doorzicht min. om de vier woonpercelen

Kruidenrijke stroken en velden

5 - 10m

1-3m

Knotbomenrij

Knotbomen in een rij of een griend

3-10 meter

5 - 10m

Kruidenrijke akker- en weideranden

10m

Hekwerken

10m

Solitair

Boomgroep min. 1-2 meter

in. 6.00 m

er met

max

min. 20 meter Kruidenrijke stroken en velden

. 20

min

Struweelhaag Knotbomen in een rij of een griend

. 10

.00

5 - 10m

min. 20 meter breed

Vr i

5 - 10m

max. 0,5 hectare

3-10 meter

1-3 meter Struweelhaag

Achtererf

Bomenlaan

min. 20 meter

Bomenrij

5 - 10m

Struweelhagen

5 - 10m

. 20

min

er met

Kruidenrijke vegetatie

2/3

max. 0,5 hectare

1-3 meter Struweelhaag

Voortuin met landelijk karakter

1/3

Voorerf

Bomenrij

Bomenlaan wegprofiel

2m Oppervlak maximaal 500 m2

1-3 meter 8m - 15m Overgangszone tussen land en water oever is bij voorkeur 1:3

Bomenrij

Woning georiënteerd op de weg

Bomenrij/bomenlaan

8m - 15m

Lage haag Oeverbeplanting/ pioniersbeplantingen

2m max. 1.00m

Rietoevers en of diverse grassen en kruiden

wegprofiel

Afstand tot de weg dient te passen in het landschap

Verspringing in de rooilijn van min. 2-4 meter

Haag

min. 2 meter min. 2 meter

Linten en clusters

max. 1 meter Bijgebouw ondergeschikt

Robuuste inpassing

Insallaties/ silo’s op het achtererf

8m - 15m achter voorgevelrooilijn Woning georiënteerd op de weg

Afstand tot de weg dient te passen in het landschap

Verspringing in de rooilijn van min. 2-4 meter

3-10m

min. 2 meter min. 2 meter

boomgaard Bijgebouw ondergeschikt

Robuuste inpassing

Insallaties/ silo’s op het achtererf

Recreatief wandelpad

Boomgaard

EVZ min. 25 meter

Hoge haag

Recreatieve paden

achter voorgevelrooilijn

1-3m

Overige bebouwing en bouwwerken

max. 2.00m 10m

10m

10m Solitair

Boomgroep

in. 6.00

max

. 10 .00

max. 1 meter

m Vr i

Achtererf

Dinsdag 20 september 2022 2/3

Voorerf

1/3

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

3.1

Someren om trots op te zijn

Someren: een buitengebied om trots op te zijn. Een beeldkwaliteitsplan gaat over het algemeen in op het versterken van huidige kwaliteiten en het inpassen van nieuwe ontwikkelingen. Maar het mag niet vergeten worden dat Someren nu al een landschap heeft met veel kwaliteit. Verschillende landschapstypen met elk hun eigen ontstaansgeschiedenis komen samen in Someren. Dit zorgt voor een rijk contrast in landschapstypen. Van oude en kleinschalige landschappen in het noorden tot jonge en grootschalige landschappen in het zuiden. Elk landschap is daarmee uniek. We koesteren de huidige waarden maar zetten ook in op het herstellen en versterken van de algehele (beeld)kwaliteit van het buitengebied in de gemeente Someren. Dit doen we in de vorm van een streefbeeld. Dit streefbeeld is op basis van een grondige landschapsanalyse (zie ook de kaarten in de bijlage), het beeldkwaliteitsplan uit 2011, en een veldinventarisatie opgesteld. Dit streefbeeld geeft op hoofdlijnen het gewenste beeld van het landschap weer. Omdat het op dit moment nog onduidelijk is wat er in de toekomst gaat spelen, is het streefbeeld opgesteld op structuurniveau. De belangrijkste principes en structuren die bepalend zijn voor de beeldkwaliteit zijn weergegeven op de kaart. Het grondgebied van de gemeente Someren is hierin herkenbaar, maar de kaart is niet herleidbaar naar individuele percelen.

Het streefbeeld biedt het samenhangende beeld voor de gemeente Someren als geheel. De structuren uit het streefbeeld geven samen met de richtlijnen per landschapstype en de bouwstenen houvast om op een juiste manier aan de slag te gaan in het landschap. De exacte locatie van inrichtingsmaatregelen wordt dus bepaald zodra projecten zich aandienen. Het streefbeeld geeft de houvast om dat op een passende wijze te doen. Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

De belangrijkste kenmerken uit het streefbeeld worden per landschapstype toegelicht in de paragraaf ‘kenmerken’.

3.2

Van streefbeeld naar richtlijnen

Het landschap en de beeldkwaliteit ervan zijn niet statisch. Ze zijn continu aan verandering onderhevig. We zoeken de mogelijkheden om de oude kenmerkende landschapskarakteristieken te herstellen en nieuwe kwaliteiten toe te voegen. Dit doen we op twee schaalniveaus: •

•

Structuurniveau: elementen die bijdragen aan de beeldkwaliteit van het Somerense landschap op het niveau van landschapstypen. Deze elementen hebben een grote meerwaarde voor de beeldkwaliteit doordat ze meestal meerder percelen beslaan, denk bijvoorbeeld aan een doorlopende bomenrij, daarom zijn dit maatregele op structuurniveau. Kavelniveau: nieuwe (rode) ontwikkelingen die vanuit ander beleid mogelijk gemaakt worden, moeten op een goede manier in het landschap ingepast worden. Hiervoor moet het erf en de randen hiervan ingepast worden met maatregelen die op kavelniveau aansluiten bij de landschapskarakteristiek. Het betreft hier dan ook meestal maatregelen met een beperktere omvang.

De kansen voor het beschermen, herstellen en versterken van de landschappelijke karakteristieken van elk landschapstype worden in dit hoofdstuk nader toegelicht. Welke bouwstenen passen in dit landschapstype en op welke manier moeten deze toegepast worden? De detailuitwerking van de bouwstenen zoals maatvoering en plantkeuze wordt nader uiteengezet in het hoofdstuk ‘bouwstenen’. Bij het opstellen van de bouwstenen is niet alleen gekeken naar de beeldkwaliteit, maar ook naar aspecten zoals biodiversiteit en klimaatadaptatie.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Figuur 5: Heide en boslandschap

3.3

Heide en boslandschap

3.3.1 Kenmerken Het heide en boslandschap bevindt zich aan de westzijde van de gemeente Someren met de Strabrechtse heide als belangrijkste onderdeel. Het heide en boslandschap stopt niet bij de gemeentegrens, maar strekt zich uit tot de buurgemeenten zoals Heeze-Leende en Nederweert. Dit landschap heeft een hoge recreatieve en ecologische waarde. Deze ecologische waarden zijn beschermd middels verschillende beschermingsregimes zoals de aanduiding van Natura 2000. De uitgestrekte natte en droge Heidegebieden liggen met een aantal grote vennen als enclaves in de bossen van Someren. In dit landschapstype staan de natuurwaarden en het beheer hiervan voorop. Transformatie van naaldbos naar gemengd loofbos is gewenst, maar ook de omzetting naar heide of stuifzandgebieden behoren tot de mogelijkheden. Hierbij moeten aanwezige(cultuurhistorische) waarden en elementen als grafheuvels, padenstelsels van zandpaden, etc. gewaarborgd blijven. Het Rondvenneke is een zeldzaam voorbeeld van een Pingo-ruïne (relatief kleine laagte met

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

open water en een bijzondere verlandingsvegetatie omgeven van een lage randwal). Deze elementen verdienen een prominente plaats in het Heide en boslandschap.

en leeftijd van bomen en er is weinig ondergroei van struiken en bosplanten. Een deel van de naaldbomen, kan langzaam maar zeker plaatsmaken voor loofbomen, struiken en andere planten. In het gemengde bos dat ontstaat, is een meer diverse voedselrijkdom en zijn meer nest- en schuilplekken voor insecten, vogels en zoogdieren 3.3.3 Richtlijnen kavel Omdat in dit landschapstype geen of nauwelijks nieuwe bebouwing of uitbreiding van bestaande bebouwing is toegestaan, zijn hiervoor geen ontwerprichtlijnen opgesteld op kavelniveau. In het geval zich ooit een ontwikkeling in dit landschapstype voordoet dan is de beeldkwaliteit hiervan maatwerk.

Figuur 7: Beekdallandschap

3.4

Beekdallandschap

3.4.1 Kenmerken De beken lopen van zuid naar noord door het Somerense landschap. Onder meer de aanleg van de Zuid-Willemsvaart en de ontginning van de heidegebieden hebben ervoor gezorgd dat de loop van een aantal beken veranderd is. De nog aanwezige beekdalen lopen als groene aders door het landschap. Doordat er door de jaren heen veel kenmerkende elementen uit het beekdallandschap verdwenen zijn, is de herkenbaarheid hiervan verloren gegaan. Figuur 6: Heide en boslandschap, landschapstypenkaart

Het Beekdallandschap is een van oorsprong laag gelegen, nat en kleinschalig landschap. Omdat de beekdalen gevoelig zijn voor hoog water, werd er van oudsher niet in gebouwd. De meeste beken in de gemeente Someren zijn in loop der jaren gekanaliseerd tot rechte sloten en watergangen. In tegenstelling tot vroeger komt er nog maar weinig beplanting voor in de beekdalen. Wel zijn nog veel beekbegeleidende bosstructuren aanwezig. Omdat de beekdalen qua omvang beperkt zijn is ervoor gekozen om ook de broekgebieden tot dit landschapstype te rekenen. De broekgebieden zijn lager

3.3.2 Richtlijnen structuur • Bevorderen en versterken van natuurwaarden met name in de overgang naar de bosgebieden (inrichten van mantel- en zoomvegetaties) (zie ook inspiratieprojecten in paragraaf 3.8). • In de bossen staan nog veel naaldbomen, die grotendeels aan het begin van de vorige eeuw zijn aangeplant voor de houtproductie. Er is weinig variatie in soorten Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Zicht

gelegen gebieden in een beekdal die regelmatig overstromen en ‘s winters vaak langere tijd onder water staat. 3.4.2 Bouwstenen • Bomenlanen; • Bomenrijen; • Bosjes; • Ecologische verbindingszone; • Groen voorerf (voortuin met landelijk karakter). • Hagen; • Hekwerken; • Houtsingels; • Knotbomen; • Kruidenrijke akker- en weideranden; • Kruidenrijke vegetatie; • Linten & clusters; • Natuurvriendelijke oevers; • Open ruimtes - maat S; • Overige bebouwing of overige bouwwerken; • Poelen; • Recreatieve paden; • Solitaire bomen en boomgroepen; • Zichtlijnen - Maat S.

BEEKDAL

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

•

Water •

Doorzichten - maat S zijn niet altijd lang, maar erop gericht op de beek en om het beekdallandschap beleefbaar te houden. Probeer door openingen tussen landschapselementen en/of bebouwing verassende doorkijken te realiseren op de beek. Hermeandering van rechtgetrokken beken en watergangen passend binnen de landschappelijke structuur is de ambitie. Veel beken zijn in het verleden (deels) rechtgetrokken. Een hermeandering kan een grote ecologische en landschappelijke waarde hebben.

•

Aandacht voor de kwaliteit van waterlopen en kwelgebieden in het gebied. Zoek naar de mogelijkheden om bestaande of nieuwe watergangen in te zetten voor bredere doeleinden zoals klimaatadaptatie of biodiversiteit d.m.v. natuurvriendelijke oevers.

•

Meer ruimte voor water in het beekdal. Het verbreden of verlagen van de gronden langs de beekloop maken dat er meer water kan worden vastgehouden in het beekdal. Ook versterkt dit de herkenbaarheid van de beek en mogelijkheden voor klimaatadaptatie.

Figuur 8: Beekdallandschap, landschapstypenkaart

3.4.3 Richtlijnen structuur Ruimte • Open ruimtes - maat S zijn gevarieerd in grootte en vorm, maar overwegend klein. Versterking S van deze kleinschaligheid wordt gezocht met het toevoegen van landschapselementen zoals boomgroepen, houtsingels of bomenrijen. Zet ruimtes niet dicht, maar beplant maximaal twee zijdes zodat de variatie in het beekdal beleefbaar blijft.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Bebouwing • • Het beekdal is zoveel mogelijk vrij van bebouwing.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Kruidenrijke randen bij voorkeur langs oevers beek

•

Indien bebouwing vanuit andere beleidsoverwegingen toch toegestaan wordt, dan zoveel mogelijk in aansluiting op de bestaande linten, knopen en clusters conform de bouwstenen: linten & clusters, overige bebouwing of overige bouwwerken;

•

Kruidenrijke vegetatie extensieve graslanden nabij beek

•

Kruidenrijke akker- en weideranden bij voorkeur aan de oevers van de beek en verspreid door het beekdallandschap. Kruidenrijke vegetatie op extensief beheerde graslanden nabij de beek. Probeer waar mogelijk het karakter van historische extensieve hooilanden te herstellen.

Oriëntatie van de bebouwing kan wisselen: haaks, parallel of in sommige gevallen ook enigszins gedraaid georiënteerd op de openbare weg. Een studie naar de historische oriëntatie van bebouwing in een bepaalde straat of bebouwingsconcentratie kan helpen in het maken van de juiste keuze voor de oriëntatie en positie van bebouwing.

Biodiversiteit • Ecologische verbindingszones inrichten voor de daarvoor aangewezen flora- en faunasoorten.

Landschap • Solitaire bomen en boomgroepen als beekbegeleidende beplanting in de lengte van de beek. Deze landschapselementen hebben meerwaarde als markering van de beek, maar zorgen ook voor een betere waterkwaliteit door schaduwvorming op de beek.

Recreatie • Het inrichten van recreatieve paden die de beek beleefbaar maken voor extensieve recreatie.

•

Solitaire bomen en boomgroepen in de lengte van het beekdal

•

Houtsingels haaks op beekdal

Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en versterken/ aanvullen

•

Houtsingels , bomenrijen en knotbomen haaks op de beek nabij de erfgrens of perceelgrens op enige afstand van bebouwing. Deze landschapselementen versterken de kleinschaligheid, houden de beek beleefbaar en zijn goed bruikbaar als schuil- en nestelgelegenheid voor kleine dieren die in het beekdal leven. Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en waar mogelijk aanvullen en versterken.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Realisatie van kleinschalige biotopen als ecologische stapstenen met bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers, poelen, bosjes en/of kruidenrijke vegetatie.

behalve als dit noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering. Achtererf • Een dichte houtsingel maakt een robuuste overgang naar het landschap. Achtererf robuuste overgang door houtsingel

•

Transparante erfgrens

Behoud zichtlijnen vanuit het erf naar de beekloop

Op strategische plekken en met aantoonbare meerwaarde kan het achtererf ingepast worden met een andere meer transparante bouwsteen zoals een bomenrij, of kruidenrijke akker- of weiderand.

•

Behoud zichtlijnen vanuit het erf naar de beekloop.

•

Ook op het achtererf wordt waar mogelijk de hoeveelheid verharding beperkt.

3.4.4 Richtlijnen kavel Voorerf • Groene en kleinschalige uitstraling met de inrichting van een ‘groen voorerf’. Groen voorerf

Lage haag

•

Omzoomd met een lage haag of landschappelijk houten hekwerk.

•

Minder verhard oppervlak door optimale logistieke indeling van het bedrijf zorgt voor een groene en natuurlijke uitstraling van het erf. Probeer bestrating zoveel mogelijk op het achtererf te concentreren. Erven/bedrijven hebben maximaal één inrit,

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Figuur 9: Kampenlandschap

3.5

Kampenlandschap

3.5.1 Kenmerken In het noordelijk deel van de gemeente Someren ligt het kampenlandschap. Dit oude agrarische landschap wordt gekenmerkt door een onregelmatige structuur. De verkaveling is kleinschalig en op sommige plekken grillig van vorm. In de loop der tijd heeft het landschap een relatief meer open karakter gekregen. Van oorsprong komen hier veel meer landschapselementen voor zoals houtsingels en bosjes. Het gebied kent een grote afwisseling van groen en bebouwing. De boerderijen die van oudsher vrijliggend of in kleine clusters gebouwd zijn, liggen inmiddels in relatief dichte linten, knopen en clusters. De bolle akkers en steilranden, die door jarenlang landbouwkundig gebruik zijn ontstaan kenmerken het gebied en onderscheiden het van de andere landschapstypen in Someren. Maar deze elementen zijn vaak ook kwetsbaar omdat ze soms niet passen in het hedendaags landbouwkundig gebruik.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

3.5.2 Bouwstenen • Architectuur; • Bomenlanen; • Bomenrijen; • Boomgaard; • Bosjes; • Ecologische verbindingszone; • Groen voorerf (voortuin met landelijk karakter). • Hagen; • Hekwerken; • Houtsingels; • Kruidenrijke akker- en weideranden; • Kruidenrijke vegetatie; • Linten & clusters; • Natuurvriendelijke oevers; • Open ruimtes - maat M; • Overige bebouwing of overige bouwwerken; • Poelen; • Recreatieve paden; • Solitaire bomen en boomgroepen; • Struweelhagen; • Zichtlijnen - Maat M.

Figuur 10: Kampenlandschap, landschapstypenkaart

BEEKDAL

KAMPENLANDSCHAP

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

3.5.3 Richtlijnen structuur Ruimte • Open ruimtes – maat M zijn gevarieerd in grootte en vorm. Versterking van deze kleinschaligheid M wordt gezocht met het verbinden van bestaande landschapselementen of het toevoegen van kleinschalige opgaande landschapselementen zoals boomgroepen, houtsingels, boomgaarden, struweelhagen, solitaire bomen of bomenrijen. Zet ruimtes niet dicht, maar beplant maximaal twee zijdes zodat het landschap vanaf de openbare weg beleefbaar blijft.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Boomgroepen op overhoeken

Zicht •

M Water •

Doorzichten – maat M zijn afwisselend kort en langer en geven verassende doorkijken in het gevarieerde landschap.

•

Boomgroepen op overhoeken om het landschap een kleinschaliger karakter te geven.

•

Houtsingels en bomenrijen op de erfgrens of perceelgrens op enige afstand van bebouwing. Percelen niet omkaderen, maar aan één of twee zijden afbakenen met een houtsingel of bomenrij.

Houtsingels en bomenrijen op erfgrens

Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en versterken/ aanvullen

•

Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en waar mogelijk aanvullen en versterken.

Kruidenrijke akker- en weideranden

Bebouwing • Indien bebouwing vanuit andere beleidsoverwegingen toch toegestaan wordt, dan zoveel mogelijk in de bestaande linten, knopen en clusters conform de bouwstenen: linten & clusters, overige bebouwing of overige bouwwerken. •

Een subtiele verspringing in de rooilijn zorgt voor een speels karakter met zichtlijnen richting het landschap.

•

Aandacht voor het behoud van open ruimtes in bebouwingsclusters en het zicht daarop vanuit de omgeving bij het toevoegen van nieuwe bebouwing of erfbeplantingen.

Landschap • Solitaire bomen her en der in het landschap als markering van een erfgrens/perceel, of als schaduwboom voor vee midden in een weiland. Solitaire boom als markering perceel

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

•

Kruidenrijke akker- en weideranden verspreid door het landschap.

Kruidenrijke vegetatie

•

Kruidenrijke vegetatie op extensief beheerde graslanden.

•

Waardeer en bescherm de cultuurhistorisch en landschappelijk waardevolle oude akkergebieden met in het bijzonder de steilranden en bolle akkers. Een bolle akker is een vanuit het midden glooiende akker. Het effect is kunstmatig ontstaan door een bepaalde wijze van ploegen en had ten doel de afwatering te optimaliseren. Door bij het ploegen de grond steeds perceelinwaarts te keren, bereikte men deze hoogteverschillen. Een steilrand is een abrupt hoogteverschil in het landschap. Door geen, of het verkeerde beheer kunnen bolle akkers en steilranden verdwijnen, terwijl het behoud hiervan van grote cultuurhistorische waarde is. In het streefbeeld zijn de locaties met bolle akkers geduid op de kaart.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Biodiversiteit • Ecologische verbindingszones inrichten voor de daarvoor aangewezen flora- en faunasoorten. •

Realisatie van kleinschalige biotopen als ecologische stapstenen met bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers, poelen, bosjes en/of kruidenrijke vegetatie.

Recreatie • Het inrichten van recreatieve paden voor een fijnmazig recreatief netwerk door het buitengebied. Zoek kansen om oude werk- en kerkenpaden te herstellen vanwege de cultuurhistorische waarde. 3.5.4 Richtlijnen kavel Voorerf • Groene en kleinschalige uitstraling met de inrichting van een ‘groen voorerf’. Groen voorerf

Lage haag

•

Solitaire boom of boomgroep als markering erfgrens

•

Het voorerf kan omzoomd worden met een lage haag of landschappelijk houten hekwerk, maar in het kampenlandschap is ook een open overgang van openbaar naar privé passend. Een solitaire boom of kleine boomgroep bijvoorbeeld ter markering van de erfgrens.

Boomgaard naast voorgevel

•

Een gedeelte van de tuin naast de voorgevel inrichten als boomgaard.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

•

Minder verhard oppervlak door optimale logistieke indeling van het bedrijf zorgt voor een groene en natuurlijke uitstraling van het erf. Erven/bedrijven hebben maximaal één inrit, behalve als dit noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering.

•

De architectuur van bebouwing is een belangrijk onderdeel van hoe een gebied wordt beleefd. De vormgeving van de bebouwing moet aansluiten op de kenmerken van het gebied. Over het algemeen betekent dit een ingetogen en eenvoudige architectuur met eigentijdse elementen die aansluiten op de bouwvorm van de oorspronkelijke boerderijen in het gebied.

Achtererf • De zijkanten van het erf worden begeleid door boomgaarden, houtsingels en/of struweelhagen. Zijkanten erf begeleid door struweel en of boomgaard

•

De achterzijde van het erf wordt ingepast met een dichte houtsingel of onregelmatige kleine bosjes.

•

Op strategische plekken en met aantoonbare meerwaarde kan het achtererf ingepast worden met een andere meer transparante bouwsteen zoals een bomenrij, of kruidenrijke akker- of weiderand.

Achterzijde ingepast met houtsingel of bosjes

Transparante erfgrens

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Figuur 11: Oudere heideontginningen

3.6

Oudere heideontginningen

3.6.1 Kenmerken De oudere heideontginningen kunnen als een overgangslandschap tussen de jongere heideontginningen en het kampenlandschap gezien worden. Dit landschapstype ligt als een band van oost naar west tussen het kampenlandschap en de jongere heideontginningen. Deze gebieden zijn rond de eeuwwisseling 19e - 20e eeuw ontgonnen in de vooruitstrevende pioniersgeest van die tijd. De landschappelijke lijnen zijn minder organisch dan die van het kampenlandschap en ook de schaal is iets groter. Maar dit landschap heeft een duidelijk minder grootschalig en weids karakter met rechte ontginningslijnen als de jongere heideontginningen. Rijke groenstructuren van houtsingels, lanen en bospercelen kenmerken de oudere heideontginningen. Waar verschillen in de ondergrond zoals natte of droge omstandigheden in het kampenlandschap ook bovengronds ook goed zichtbaar zijn, is dit in de oudere heideontginningen minder duidelijk waarneembaar.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

3.6.2 Bouwstenen • Architectuur; • Bomenlanen; • Bomenrijen; • Boomgaard; • Bosjes; • Ecologische verbindingszone; • Groen voorerf (voortuin met landelijk karakter). • Hagen; • Hekwerken; • Houtsingels; • Kruidenrijke akker- en weideranden; • Kruidenrijke vegetatie; • Linten & clusters; • Natuurvriendelijke oevers; • Open ruimtes - maat L; • Overige bebouwing of overige bouwwerken; • Poelen; • Recreatieve paden; • Solitaire bomen en boomgroepen; • Struweelhagen; • Zichtlijnen - Maat L.

Terug naar laatst weergegeven pagina

CHAP

nning

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Kruidenrijke vegetatie

Water •

• Aandacht voor de kwaliteit van waterlopen en kwelgebieden in het gebied. Zoek naar de mogelijkheden om bestaande of nieuwe watergangen in te zetten voor bredere doeleinden zoals klimaatadaptatie of biodiversiteit d.m.v. natuurvriendelijke oevers.

Biodiversiteit • Ecologische verbindingszones inrichten voor de daarvoor aangewezen flora- en faunasoorten.

•

Bevorderen en versterken van natuurwaarden met name in de overgang naar de bosgebieden (inrichten van mantel- en zoomvegetaties).

•

Realisatie van kleinschalige biotopen als ecologische stapstenen met bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers, bosjes en/of kruidenrijke vegetatie.

Solitaire boom als markering perceel

Houtsingels en bomenrijen op erfgrens

•

Figuur 12: Oudere heideontginningen, landschapstypenkaart

3.6.3 Richtlijnen structuur Ruimte • Open ruimtes – maat L zijn gevarieerd in grootte en vorm. Behoud en herstel van de landschapL pelijke schaal met aanleg van kleine bossen voor een sterke ruimtelijke structuur. Zicht •

Doorzichten – Maat L zijn afwisselend en overwegend lang. Waar mogelijk is het aangrenzende beekdallandschap zichtbaar en beleefbaar.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Bomenrijen op de erfgrens of perceelgrens op ruime afstand van bebouwing en andere landschapselementen. Percelen niet omkaderen, maar aan maximaal één zijde afbakenen met een of bomenrij.

Kruidenrijke vegetatie op extensief beheerde graslanden.

Recreatie • Het inrichten van recreatieve paden die het landschap beleefbaar maken voor extensieve recreatie. 3.6.4 Richtlijnen kavel Voorerf • Groene uitstraling met de inrichting van een ‘groen voorerf’. Groen voorerf

•

Bossen op percelen verspreid door het landschap, met respect voor ruimtebeleving.

Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en versterken/ aanvullen

• Kruidenrijke akker- en weideranden

•

Lage haag

Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en waar mogelijk aanvullen en versterken. Kruidenrijke akker- en weideranden verspreid door het landschap.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

•

Omzoomd met een lage haag of landschappelijk houten hekwerk.

Solitaire boom of boomgroep als markering erfgrens

•

Een solitaire boom of kleine boomgroep bijvoorbeeld ter markering van de erfgrens.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Boomgaard naast voorgevel

•

Een gedeelte van de tuin naast de voorgevel inrichten als boomgaard.

•

Achtererf • De zijkanten en achterzijde van het erf worden begeleid door bosjes, boomgaarden, houtsingels en/of struweelhagen. Zijkanten erf begeleid door struweel en of boomgaard

•

Transparante erfgrens

Op strategische plekken en met aantoonbare meerwaarde kan het achtererf ingepast worden met een andere meer transparante bouwsteen zoals een bomenrij, of kruidenrijke akker- of weiderand.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Figuur 13: Jongere heideontginningen

3.7

Jongere heideontginningen

3.7.1 Kenmerken In het zuiden van de gemeente liggen de jongere heideontginningen. Dit landschap is het meest recent ontgonnen van alle Somerense landschappen. Doordat de landbouwtechnieken op het moment van ontginnen moderner was dan ten tijde van het ontstaan van het kampenlandschap, zijn de jongere heideontginningen veel grootschaliger. Dit paste beter bij de grote landbouwmachines dan de oudere, kleinschalige en grillige verkavelingen. De kenmerken van de jongere heideontginningen zijn de regelmatige en rechtlijnige patronen binnen relatief grootschalige gebieden met verre zichten. De overgang naar de bosgebieden is in dit landschap vrij hard, door een vrij rechtlijnige bosgrens. Er zijn enkele zeer waardevolle open gebieden waar ook geen/ weinig bebouwing aanwezig is. Structurerend in het landschap zijn de aanwezige bomenlanen van (Amerikaanse) Eiken. In het gebied zijn veel en grootschalige agrarische bedrijven aanwezig. Door de hier aanwezige open gebieden zijn de bedrijven op grotere afstand zichtbaar.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

3.7.2 Bouwstenen • Architectuur; • Bomenlanen; • Bomenrijen; • Boomgaard; • Bossen; • Ecologische verbindingszone; • Groen voorerf (voortuin met landelijk karakter). • Hagen; • Hekwerken; • Houtsingels; • Kruidenrijke akker- en weideranden; • Kruidenrijke vegetatie; • Linten & clusters; • Natuurvriendelijke oevers; • Open ruimtes - maat XL; • Overige bebouwing of overige bouwwerken; • Recreatieve paden; • Solitaire bomen en boomgroep; • Struweelhagen; • Zichtlijnen - Maat XL;

Terug naar laatst weergegeven pagina

inning

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

S Water •

Bebouwing • Indien bebouwing vanuit andere beleidsoverwegingen toegestaan wordt, dan zoveel mogelijk in de bestaande linten, knopen en clusters conform de bouwstenen: Linten, knopen en clusters, overige bebouwing of overige bouwwerken. Landschap • Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en waar mogelijk aanvullen en versterken. De rechte bomenlanen langs de infrastructuur kenmerken dit gebied. Veel lanen bestaan uit Amerikaanse Eiken die vanwege de leeftijd binnenkort aan vervanging toe zijn. Hier liggen kansen om meer boomsoorten in dit gebied te introduceren ten behoeve van bijvoorbeeld de biodiversiteit. Probeer wel het karakter van grote rechte lanen te behouden. Bomenlanen langs de infrastructuur behouden en versterken/ aanvullen

Figuur 14: Jongere heideontginningen, landschapstypenkaart

3.7.3 Richtlijnen structuur Ruimte • Open ruimtes maat XL zijn overwegend groot. Het landschap heeft een open karakter. Alleen de XL randen, infrastructuur en erven zijn beplant met opgaande begroeiing.

•

Inhoudsopgave

Bevorderen en versterken van natuurwaarden met name in de overgang naar de bosgebieden (inrichten van mantel- en zoomvegetaties).

•

Realisatie van kleinschalige biotopen als ecologische stapstenen met bijvoorbeeld natuurvriendelijke oevers en/of kruidenrijke vegetatie.

Recreatie • Het inrichten van recreatieve paden die het landschap beleefbaar maken voor extensieve recreatie. 3.7.4 Richtlijnen kavel Voorerf • Groene en kleinschalige uitstraling met de inrichting van een ‘groen voorerf’. Groen voorerf

Lage haag

•

Kruidenrijke akker- en weideranden verspreid door het landschap. Boomgaard naast voorgevel

Kruidenrijke vegetatie

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Omzoomd met een lage haag of landschappelijk houten hekwerk. Een solitaire boom of kleine boomgroep bijvoorbeeld ter markering van de erfgrens.

•

Een gedeelte van de tuin naast de voorgevel inrichten als boomgaard.

•

Kruidenrijke vegetatie op extensief beheerde graslanden.

Doorzichten – maat XL zijn afwisselend en overwegend lang. Het landschap heeft een groen karakter door het agrarisch gebruik en de beplanting op erven en langs infrastructuur.

Dinsdag 20 september 2022

•

Solitaire boom of boomgroep als markering erfgrens

Kruidenrijke akker- en weideranden

•

Zicht

Biodiversiteit • Ecologische verbindingszones inrichten voor de daarvoor aangewezen flora- en faunasoorten.

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

•

Achtererf • De zijkanten en achterzijde van het erf worden begeleid door bosjes, boomgaarden, houtsingels en/of struweelhagen. Zijkanten erf begeleid door struweel en of boomgaard

•

Transparante erfgrens

Op strategische plekken en met aantoonbare meerwaarde kan het achtererf ingepast worden met een andere meer transparante bouwsteen zoals een bomenrij, of kruidenrijke akker- of weiderand.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Legenda: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Overgangszone Strabrechtse heide EVZ’s Beekdalen Bomenlanen jongere heideontginningen Kassengebied Someren Eind Kanaalzone A67

Inspiratieprojecten

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

3.8

Inspiratieprojecten

Niet alle eenheden die Someren kenmerken zijn helder in één landschapstype te vatten. Sommige eenheden overstijgen de grens van een landschapstype, of bieden vanwege hun kenmerken grote kansen om de beeldkwaliteit te verhogen. Omdat deze eenheden van grote waarde kunnen zijn om de beeldkwaliteit te versterken en niet aan bod komen in de richtlijnen en bouwstenen noemen we deze eenheden ‘inspiratieprojecten’. Deze unieke plekken bieden kansen om op een hoog schaalniveau aan de slag te gaan met beeldkwaliteit. Deze lijst met ‘inspiratieprojecten’ dient ter inspiratie om mee aan de slag te gaan. De lijst is niet limitatief, doet geen uitspraken over prioriteiten en zegt niet of deze inspiratieprojecten gerealiseerd gaan worden. Het kan dienen als inspiratie wanneer er bijvoorbeeld op gemeentelijk niveau aan de slag gegaan wordt met ruimtelijke kwaliteit. De inspiratieprojecten zijn: 1. Overgangszone Strabrechtse heide 2. EVZ’s 3. Beekdalen 4. Bomenlanen jongere heideontginningen 5. Kassengebied Someren Eind 6. Kanaalzone 7. A67 3.8.1 Overgangszone Strabrechtse heide Ruimtelijke kenmerken De overgang van het natuurgebied de Strabrechtse heide naar het omringende agrarische landschap is op dit moment relatief hard. Dicht beboste, hoogopgaande natuur gaat direct over in agrarische percelen.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Kans Het kan voor de beeldkwaliteit, maar ook voor bijvoorbeeld de biodiversiteit een grote meerwaarde zijn als deze overgang wordt verzacht. Hierbij kan gedacht worden aan het creëren van een geleidelijke bosrand, bestaande uit kern, mantel en zoomvegetaties. Maar ook het toevoegen van landschapselementen in het agrarische landschap, of het extensiever gebruiken van de gronden kan bijdragen aan het verzachten van de overgang van natuur naar het agrarische gebied. Dit hoeft niet altijd ten koste te gaan van agrarische grond. Ook door aanpassingen te doen in het natuurgebied zelf kan de overgang verzacht worden.

3.8.2 EVZ’s Ruimtelijke kenmerken Er zijn verschillende ecologische verbindingszones aangewezen in de gemeente. Sommige van deze zones zijn al ingericht voor de desbetreffende doelsoorten, sommige nog niet. Vaak zijn deze zones gelegen in kwetsbare gebieden. Kans Primair hebben deze zones uiteraard een ecologisch doel om natuurgebieden te verbinden voor flora en fauna. Maar doordat de inrichting van deze verbindingszones vaak goed aansluit bij de natuurlijke vegetatie van een plek, dient dit een dubbel doel. Door de ecologische verbindingszones te realiseren, kan de ecologie en de beeldkwaliteit gebaat zijn.

Door allerlei recente aanpassingen zoals het verdwijnen van landschapselementen en het kanaliseren van de beekloop zijn deze beekdalen ruimtelijk haast niet meer herkenbaar. Kans Het opnieuw herkenbaar inrichten van deze beekdalen heeft een grote meerwaarde voor de beeldkwaliteit, maar tevens kunnen opgaven zoals recreatie, ecologie en klimaat integraal een plek krijgen in dit kwetsbare gebied. 3.8.4 Bomenlanen jongere heideontginningen Ruimtelijke kenmerken Karakteristiek in de jongere heideontginningen zijn de lage kaarsrechte bomenlanen langs de wegen in een verder relatief open landschap. Deze bomenlanen zijn veelal aangeplant rond dezelfde tijdsperiode (ca. 1950-1960). Dit betekent dat deze bomenlanen ook rond dezelfde periode aan het einde van hun vitale levensduur komen en aan vervanging toe zijn. Kans Enerzijds zijn deze bomen zeer kenmerkend voor dit landschapstype en anderzijds zijn er veel argumenten om niet zomaar alleen dezelfde soorten te herplanten bij vervanging. Denk bijvoorbeeld aan de waarde voor biodiversiteit van meer diverse groenstructuren. Maak voor deze bomenlanen een integraal plan waarmee de beeldkwaliteit, maar ook de andere (potentiele) waarden van deze structuren toekomstbestendig behouden en versterkt kunnen worden.

3.8.3 Beekdalen Ruimtelijke kenmerken De beekdalen lopen van zuid naar noord door het landschap van Someren. Deze beekdalen hebben een belangrijke ordenende rol gespeeld bij in de opbouw van het landschap van Someren.

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

3.8.5 Kassengebied Someren-Eind Ruimtelijke kenmerken Het kassengebied ten noord-westen van Someren Eind is een opvallende verschijning in het Somerense landschap. Het ligt als een vierkant blok ‘bebouwing’ aan het einde van een beekdal. Er zijn plannen geweest voor een groene inpassing, maar deze zijn nooit gerealiseerd. Kans Het gebied vormt de uitgelezen mogelijkheid om de ruimtelijke kwaliteit van het gebied te vergroten. Bijvoorbeeld door de randen van het gebied passend in het landschap in te passen, of de doorgaande landschapsstructuren in het gebied terug te laten komen. 3.8.6 Kanaalzone Ruimtelijke kenmerken De Zuid-Willemsvaart en de zone hier omheen loopt van zuid naar noord langs de gemeentegrens. Deze kanaalzone doorsnijdt meerdere landschapstypen. Het kanaal en de weg ernaast liggen enigszins verhoogd in het landschap. De percelen ernaast zijn veelal relatief klein en haaks op het kanaal georiënteerd.

3.8.7 A67 Ruimtelijke kenmerken De snelweg A67 loopt in oost-west richting ten noorden van Lierop door de gemeente. De zone rond de snelweg geeft een inkijkje in het landschap van Someren. De weg doorsnijdt een bosgebied en het kampenlandschap. Daarnaast is ook de kern Lierop zichtbaar met de Koepelkerk als bijzonder bouwwerk. Kans De zone rond de snelweg wordt door veel reizigers over de snelweg gezien. Het is enerzijds het visitekaartje van Someren, wat een inkijkje geeft in het Somerense landschap, maar anderzijds kan de snelweg ook aanleiding vormen voor ‘nieuwe landschappen’. Denk bijvoorbeeld aan de koppeling van andere functies aan de snelwegzone zoals duurzame energieopwekking.

Kans De kanaalzone is een bijzonder element in het Somerense landschap. De aanleg ervan heeft het landschap in het verleden stevig veranderd. Qua historie en landschappelijke/ recreatieve kwaliteit is het een zone met grote potentie. Toch is de zone niet overal goed beleefbaar. Het nadenken over het versterken van de ruimtelijke waarden van dit gebied en het beter beleefbaar maken van deze waarden is een kans voor dit gebied.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Streefbeeld

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

Bouwstenen

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Bouwstenen

De bouwstenen vormen een praktische handleiding voor inrichtingsmaatregelen die passen in het typische Somerense landschap. In de richtlijnen per landschapstype is toegelicht welke bouwstenen passen binnen een bepaald landschapstype en hoe deze toegepast moeten worden. Dit kan per landschapstype verschillend zijn. De specificaties van de bouwstenen zijn over de verschillende landschapstypes over het algemeen hetzelfde. De plantkeuze per bouwsteen verschilt bijvoorbeeld wel per landschapstype.

Plantkeuze De plantkeuze is uitgewerkt per landschapstype zodat het sortiment zo goed mogelijk aansluit bij de soorten die van nature voorkomen in een bepaald landschapstype. Als basis is het sortiment genomen uit het beeldkwaliteitsplan van de gemeente Someren uit 2011. Deze sortimentslijst is op basis van de analyse van het landschap (zie bijlage) getoetst en waar nodig aangevuld. Daarbij is ook aangegeven welke soorten een significante bijdrage leveren aan de biodiversiteit en welke soorten in het kader van klimaatadaptatie geschikt zijn omdat ze goed tegen droge, of juist natte omstandigheden bestand zijn.

De bouwstenen zijn als volgt opgebouwd: Principetekeningen Elke bouwsteen is voorzien van één of meerdere schematische principetekeningen die de verschijningsvorm en de positie van een bouwsteen in het landschap verduidelijken. De afmetingen die in de tekeningen weergegeven zijn, komen overeen met de maatvoeringen die beschreven zijn in de specificaties. Specificaties De specificaties geven maat en inhoud aan de bouwsteen. Over het algemeen zijn maatvoeringen gegeven binnen bepaalde marges. Dit betreft dan de minimale en maximale maat. Een boomgroep die groter zou zijn dan de maximale maat valt automatisch binnen het bouwsteen bosje. De mogelijkheden om af te wijken van de specificaties is beschreven in paragraaf 2.3

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

In de bouwstenen is dus de ideale combinatie van beplanting voorgesteld. Mocht u hiervan gemotiveerd willen afwijken, dan is het van belang dat u een soort waarvan u de keuze goed kan motiveren. Zoals in paragraaf 2.3 is beschreven kan het vanwege bijvoorbeeld de bestaande situatie, of de specifieke omstandigheden op een locatie noodzakelijk zijn af te wijken van het voorgestelde sortiment.

soorten uiteraard niet passend. Bij bestaande beplanting is het een maatwerkafweging hoe hiermee om te gaan. Wanneer de ongewenste beplanting niet weggehaald wordt, dan kan mogelijk gedacht worden aan het vervangen met een inheems soort zodra deze soort aan het einde van de levensduur is. Stila Stila is de ‘Subsidieregeling Landschap Noord-Brabant’. Het doel van deze provinciale regeling is het stimuleren van de aanleg en het beheer van landschapselementen, bloemrijke randen en wandelpaden door particuliere grondeigenaren. Net als de meeste Brabantse gemeenten neemt ook de gemeente Someren deel aan Stila. Deze stimuleringsregeling is gebaseerd op paketten/elementen zoals bloemrijke randen of houtsingels. Voor de opbouw van de bouwstenen in voorliggend BKP is zoveel mogelijk aangesloten bij de paketten die Stila hanteert. Waar nodig is een Somerense toevoeging gedaan op basis van lokale kenmerken. Stila is te vinden op:

Probeer wel zoveel mogelijk in de buurt te blijven van het voorgestelde sortiment. Bijvoorbeeld door een soort uit een ander landschapstype te kiezen, een cultivar van een voorgestelde soort. Kies in ieder geval nooit voor een invasieve exoot. Dit zijn plantensoorten die van nature niet in Nederland voorkomen, maar zich hier wel prima thuisvoelen. Daardoor kunnen ze zich vestigen in het landschap en de natuur en met een snelle vermeerdering schade toebrengen aan de soorten die op een plek van nature voorkomen. Naast de invasieve soorten zijn er de ongewenste soorten. Dit zijn plantensoorten die niet passen bij de beeldkwaliteit van een bepaald landschap, maar verder niet direct schadelijk zijn. Denk hierbij aan Laurier of Coniferen. Het verdient de voorkeur om aan te sluiten bij het in dit beeldkwaliteitsplan voorgestelde sortiment. Bij nieuwe aanplant zijn ongewenste

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Stila

Terug naar laatst weergegeven pagina

A: bosje

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

A: bosje

bomen

Een bosje is een robuust landschapselement met naast de landschappelijke waarde ook een grote waarde voor de biodiversiteit. Een bosje vergt weinig onderhoud en heeft een natuurlijke verschijningsvorm.

Specificaties realisatie •

• • • •

•

Een bosje is minimaal 1000 m2 en maximaal 5000 m2 groot. Een kleiner bosje valt onder de bouwsteen ‘boomgroep’ en een groter bosje is een bosgebied; Plantafstand struiken 1,25 x1,25 meter; De mantel is minimaal 3 meter breed en bestaat voornamelijk uit struikvormers; De zoom is minimaal 1 meter breed en bestaat voornamelijk uit kruidenrijke vegetatie.; Bij dit type element kan bij de aanplant het beste gekozen worden voor een verhouding van 30-40% boomvormende soorten en 60-70% struikvormende soorten; Struikvormers worden in groepen aangeplant van 5- 7 planten van dezelfde soort bij elkaar. Boomvormers mogen ook individueel aangeplant worden. Er dienen minimaal 5 verschillende soorten struikvormers te worden toegepast.

struiken

kruiden

Specificaties beheer •

• •

Streef in het beheer naar een indeling waarbij boomvormers overblijven in een grid met een onderlinge afstand van min. 8 meter hart op hart; Overhangende takken kunnen gedurende het gehele jaar worden teruggesnoeid. Het element wordt voor maximaal 80% beheerd als bos met opgaande beplanting.

Open natuur

bos (kern)

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

mantel > 3 meter

zoom > 1 meter

Terug naar laatst weergegeven pagina

A: bosje

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Specificaties beplanting Wetenschappelijke naam

Nederlandse naam

Meerwaarde

Legenda Grote meerwaarde biodiversiteit

Struikvormers

Klimaatbestendig (nat)

Acer campestre

Veldesdoorn

Amelanchier lamarckii

Krentenboompje

Cornus mas

Gele Kornoelje

B Beekdallandschap

Cornus sanguinea

Rode Kornoelje

K Kampenlandschap

Corylus avellana

Hazelaar

OH Oudere heideontginningen

Crataegus monogyna*

Meidoorn*

JH Jongere heideontginningen

Euonymus europeus

Kardinaalsmuts

Ilex aquifolium

Hulst

* Houd rekening met bufferzone bacterievuur ten zuiden van

Ligustrum vulgare

Liguster

de Provinciale Weg (toepassing Meidoorn niet toegestaan)

Prunus spinosa

Sleedoorn

Bron: https://www.nvwa.nl/onderwerpen/plantenziekten-en-pla-

Rhamnus Frangula

Vuilboom

gen/bacterievuur/bufferzones

Ribes rubrum

Aalbes

Rosa canina

Hondsroos

Rosa rubiginosa

Egelantier

Sambucus nigra

Vlier

Sorbus aucuparia

Lijsterbes

Viburnum opulus

Gelderse Roos

Klimaatbestendig (droog)

Boomvormers Alnus glutinosa

Els

Betula pendula

Ruwe Berk

Betula pubescens

Zacht Berk

Carpinus betulus

Haagbeuk

Fagus sylvatica

Beuk

Fraxinus excelsior

Pinus sylvestris

Grove Den

Populus alba

Witte Abeel

Populus nigra

Zwarte populier

Populus tremula

Ratelpopulier

Prunus avium

Kers

Quercus robur

Zomereik

Salix alba

Schietwilg

Salix cinerea

Grauwe wilg

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

B: houtsingel

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

B: houtsingel

Houtsingel rij 1

rij 2 rij 3 rij 4 rij 5

Een houtsingel is een lijnvormig element in het landschap. Het geeft structuur aan het landschap en heeft een grote invloed op de ruimtebeleving. Het is een belangrijk element als biotoop en verbindingszone voor vogels en andere kleine dieren. Een houtsingel bestaat overwegend uit struiken, maar kan hier en daar ook forser uitgroeien.

Specificaties realisatie •

• • • •

• •

Een houtsingel heeft een breedte van 6 - 10 meter (minimaal 5 rijen beplanting); Plantafstand struiken 1,25 x 1,25 meter; Boomvormers worden aangeplant in de middelste rij(en); De buitenste rijen worden aangeplant met inheemse struikvormers; Bij dit type element kan bij de aanplant het beste gekozen worden voor een verhouding van 10-20% boomvormende soorten en 80-90% struikvormende soorten; Struikvormers worden in groepen aangeplant van 5- 7 planten van dezelfde soort bij elkaar; Er dienen minimaal 5 verschillende soorten struikvormers te worden toegepast.

bomen

struiken

6 - 10m

Specificaties beheer •

•

De voorkeur gaat uit naar het vrij uit laten groeien van de houtsingel, hierbij mogen overhangende takken worden teruggesnoeid. Bij het beheren van het element mogen de struikvormers deels worden afgezet. Voldoende boomvormers dienen behouden te blijven. Snoeiwerkzaamheden worden uitgevoerd in de periode tussen 1 november en 15 maart; takken die over aangrenzende percelen hangen, mogen het hele jaar worden teruggesnoeid.

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Houtwal rij 1

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

rij 2 rij 3 rij 4 rij 5

Terug naar laatst weergegeven pagina

bomen

B: houtsingel

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

Specificaties beplanting Wetenschappelijke naam

Nederlandse naam

Meerwaarde

Legenda Grote meerwaarde biodiversiteit

Struikvormers

Klimaatbestendig (nat)

Acer campestre

Veldesdoorn

Amelanchier lamarckii

Krentenboompje

Cornus mas

Gele Kornoelje

Cornus sanguinea

Rode Kornoelje

K Kampenlandschap

Corylus avellana

Hazelaar

OH Oudere heideontginningen

Crataegus monogyna*

Meidoorn*

JH Jongere heideontginningen

Euonymus europeus

Kardinaalsmuts

Ilex aquifolium

Hulst

* Houd rekening met bufferzone bacterievuur ten zuiden van

Ligustrum vulgare

Liguster

de Provinciale Weg (toepassing Meidoorn niet toegestaan)

Prunus spinosa

Sleedoorn

Bron: https://www.nvwa.nl/onderwerpen/plantenziekten-en-pla-

Rhamnus Frangula

Vuilboom

gen/bacterievuur/bufferzones

Ribes rubrum

Aalbes

Rosa canina

Hondsroos

Rosa rubiginosa

Egelantier

Sambucus nigra

Vlier

Sorbus aucuparia

Lijsterbes

Viburnum opulus

Gelderse Roos

Klimaatbestendig (droog) Beekdallandschap

Boomvormers Alnus glutinosa

Els

Betula pendula

Ruwe Berk

Betula pubescens

Zacht Berk

Carpinus betulus

Haagbeuk

Fagus sylvatica

Beuk

Fraxinus excelsior

Pinus sylvestris

Grove Den

Populus alba

Witte Abeel

Populus nigra

Zwarte populier

Populus tremula

Ratelpopulier

Prunus avium

Kers

Quercus robur

Zomereik

Salix alba

Schietwilg

Salix cinerea

Grauwe wilg

Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

C: knotbomenrij

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

C: knotbomenrij

Knotbomen in een rij of een griend

Een knotbomenrij is een lijnvormig landschapselement wat vooral voorkomt op lager gelegen natte delen van het landschap. Door met beheer de takken periodiek te snoeien, ontstaat het karakteristieke beeld van een knotboom.

Specificaties realisatie • • • • • •

Een rij knotbomen bestaat minimaal uit 5 bomen; Plantafstand in de rij van minimaal 5 meter en maximaal 10 meter. De minimale lengte is 25 meter en de maximale breedte 50 meter. Meerdere knotbomenrijen naast elkaar worden ook wel een griend genoemd. Een griend kan bestaand uit meerdere soorten wilgen. Een griend heeft een minimaal oppervlak van 100 m2 en maximaal 5000 m2 groot.

Specificaties beheer •

Knotbomenrijen van meer dan 30 stuks worden in minimaal twee fasen geknot. Ca. de helft van de knotbomenrij wordt het ene jaar geknot en de andere helft wordt minimaal 2 jaar later geknot.

5 - 10m

Specificaties beplanting Wetenschappelijke naam

Nederlandse naam

Meerwaarde

Legenda Grote meerwaarde biodiversiteit

Knotbomenrij Alnus glutinosa

Els

Salix alba

Schietwilg

Klimaatbestendig (nat) Struweelhaag

Klimaatbestendig (droog)

B Beekdallandschap K Kampenlandschap OH Oudere heideontginningen JH Jongere heideontginningen

1-3 meter Dinsdag 20 september 2022

Inhoudsopgave

Streefbeeld/ bouwstenen

Begrippenlijst

Terug naar laatst weergegeven pagina

5 - 10m

D: struweelhaag

Beeldkwaliteitsplan Buitengebied Someren

D: struweelhaag

Struweelhaag

Een struweelhaag bestaat vooral uit doornstruiken. De haag is dicht beplant. Hierdoor is het de ideale plek voor vogels om te broeden, maar ook om voedsel te zoeken. Doordat de struweelhaag regelmatig flink gesnoeid wordt, heeft deze een minder natuurlijke uitstraling dan bijvoorbeeld de houtsingel.

Specificaties realisatie • • •

• • •

Een struweelhaag wordt in één- of twee rijen aangeplant. Circa 50% bestaat uit doorndragende struiken. Een struweelhaag bestaat enkel uit struikvormers. Er dienen minimaal 5 verschillende soorten te worden toegepast. Plantafstand in een éénrijig element is 0,25 tot 0,5 meter. Plantafstand in een tweerijig element is 0,5 tot 1 meter. De rijen worden kruislings aangeplant. Een struweelhaag is 1-3 meter breed.

Specificaties beheer • •

De struweelhaag mag één maal per drie jaar gesnoeid worden. Terugsnoeiwerkzaamheden worden verricht in de periode tussen 1 oktober en 15 maart.

1-3 meter

Specificaties beplanting Wetenschappelijke naam

Nederlandse naam

Struikvormers

Meerwaarde

Bomenrij

Acer campestre

Veldesdoorn

Amelanchier lamarckii

Krentenboompje

Cornus mas

Gele Kornoelje

Cornus sanguinea

Rode Kornoelje

Corylus avellana

Hazelaar

Crataegus monogyna*

Meidoorn*

Euonymus europeus

Kardinaalsmuts

Ilex aquifolium

Hulst

Ligustrum vulgare

Liguster

Grote meerwaarde biodiversiteit

Prunus spinosa

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14147837/1