Bijlage 4 E3 Huidige en Referentiesituatie bij Rapport Effect en Haalbaarheidsonderzoek RBT
Tekst van het document
Figuur 23: Zeer kwetsbare (rood) en kwetsbare (roze) gebouwen en kwetsbare locaties (donkerblauw) binnen en in de omgeving van zoekgebied Lungendonk
Referentiesituatie Vanuit het perspectief van externe veiligheid wordt er voor 2030 geen verandering van de plannen verwacht; de referentiesituatie 2030 blijft gelijk aan de huidige situatie.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
33
Projectgerelateerd
2.2.6
Situatiebeschrijving Luchtkwaliteit
Uit de NSL-Monitoringstool 1 zijn de concentraties in een straal van 1 kilometer rond het zoekgebied verkregen. De maximale concentratiewaarden zijn, voor twee zichtjaren, in onderstaande tabellen weergegeven en beschreven. Huidige situatie Tabel 4 laat zien dat er rond het zoekgebied Lungendonk (inclusief Stipdonk) geen overschrijdingen van de jaargemiddelde grenswaarden voor NO2, PM10 en PM2,5 voorkomen. De concentraties rond het zoekgebied liggen in de huidige situatie ruim onder de grenswaarden. Tabel 4. Maximale concentratie waarden rond zoekgebied Lungendonk (inclusief Stipdonk) uit de NSLMonitoringstool Concentratie NO2 [g/m3]
Concentratie PM10 [g/m3]
Concentratie PM2,5 [g/m3]
Grenswaarde
40
40
25
2020
21,0
17,8
10,2
Zichtjaar
Referentiesituatie Tabel 5 laat zien dat dat de concentraties NO2, PM10 en PM2,5, met name door strengere emissie-eisen aan wegverkeer, scheepvaart en industrie, in de toekomst zullen dalen en dat in 2030, in het zoekgebied Lungendonk (inclusief Stipdonk), ruimschoots wordt voldaan aan de grenswaarden voor NO2, PM10 en PM2,5. Tabel 5. Maximale concentratie waarden rond zoekgebied Lungendonk (inclusief Stipdonk) uit de NSLMonitoringstool Concentratie NO2 [g/m3]
Concentratie PM10 [g/m3]
Concentratie PM2,5 [g/m3]
Grenswaarde
40
40
25
2030
15,9
15,7
8,7
WHO-advieswaarde
10
15
5
Zichtjaar
Ook laat tabel 5 zien dat in 2030 het zoekgebied nog niet wordt voldaan aan de gezondheidskundige advieswaarden van de WHO (zie paragraaf Error! Reference source not found.). Voor NO2 wordt in 2030 wel al voldaan aan interim target 3 (20 µg/m3). Voor PM10 en PM2,5 wordt in 2030 voldaan aan interim target 4 (respectievelijk 20 en 10 µg/m3)2.
1
In het kader van het Nationaal Samenwerkingsverband Luchtkwaliteit (NSL) worden jaarlijks de concentraties van luchtverontreinigende stoffen langs de grotere wegen in Nederland berekend met de NSL-Monitoringstool. De berekeningen worden uitgevoerd voor het gepasseerde jaar en één prognosejaar (2020 en 2030). De resultaten van de berekeningen voor het achterliggende jaar vormen de basis voor de jaarlijkse rapportage luchtkwaliteit aan de EU. De heersende concentraties zijn overgenomen uit de NSLMonitoringstool. De actuele versie van de NSL-Monitoringstool (2021) bevat 2020 als gepasseerd zichtjaar. 2
De WHO benadrukt dat de advieswaarden haalbaar zijn, maar erkent dat het op veel plekken lastig zal zijn om dat op korte (of zelfs middellange) termijn te realiseren. Er zijn naast de advieswaarden daarom ‘interim targets’ geformuleerd.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
34
Projectgerelateerd
2.2.7
Situatiebeschrijving Wegverkeerslawaai
Voor het bepalen van het Wegverkeerslawaai in de huidige toekomstige situatie is meer informatie nodig uit het BBMA-verkeersmodel van Provincie Noord-Brabant. Momenteel wordt dit model opgevraagd.
2.2.8
Situatiebeschrijving Industriegeluid, geur en milieuzonering
Huidige situatie Industriegeluid Het is thans een extensief gebied waarin weinig geluidrelevante activiteiten plaatsvinden. Buiten het zoekgebied ligt een crossterrein. Dit terrein produceert geluid, maximaal 8 uur per week. Door veehouderijen is er sprake geuremissies. Een dominante zuidwestenwind kan geur verspreiden over aangrenzende functies. In de directe omgeving van het zoekgebied liggen geen woonkernen, wel is er sprake van verspreid liggende woonbebouwing, vaak gekoppeld aan agrarische bedrijvigheid.
Motorcross
Kassencomplex
Figuur 24 Geluid in omgeving zoekgebied
Referentiesituatie Industriegeluid Vergelijkbaar met de huidige situatie. De vergunde zonneparken beperken de mogelijkheden voor bedrijvigheid in de zwaarste categorieën die de meeste gebruiksruimte nodig hebben. Gekeken kan worden naar het verplaatsen van dit zonnepark op termijn, of naar plaatsing van zon-op-dak.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
35
Projectgerelateerd
2.3
Situatiebeschrijving Verkeer
Het beoordelingsaspect ‘verkeer’ valt uiteen in de ontsluiting en het omliggend wegennet (capaciteit), verkeersveiligheid en de mobiliteitstransitie. De huidige- en referentiesituatie op deze aspecten wordt hieronder toegelicht. Voor de analyse van de huidige en referentiesituatie is gebruik gemaakt van het BBMAmodel versie S203.
2.3.1
Situatiebeschrijving Ontsluiting en omliggend wegennet
Huidige situatie Onderstaande kaart geeft een aantal thermometerpunten weer voor de hoeveelheid verkeer op het betreffende wegvak.
Figuur 25: aantal thermometerpunten voor de hoeveelheid verkeer op het betreffende wegvak
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
36
Projectgerelateerd
Te zien is dat punten 4 tot en met 11 het dichtst bij Lungendonk liggen. Dat zijn thermometerpunten op de wegvakken weergegeven in navolgende tabel. In deze tabel zijn daarnaast het aantal motorvoertuigbewegingen (MVT) voor de ochtendspits (OS), avondspits (AS) en etmaal (ETM) op deze thermometerpunten weergegeven. Daarnaast is voor de ochtend- en avondspits de intenisiteitcapaciteitsverhouding (IC) van de betreffende wegvakken weergegeven. Tabel 6 De thermometerpunten met het aantal motorvoertuigbewegingen en de intensiteit-capaciteitverhouding van de betreffende wegvakken
#
Wegvak
Tussen
En
Richting
MVT OS
MVT AS
MVT ETM
IC OS
IC AS
1537
1473
8871
47
45
N612
Vossenbeemd
Aansluiting Lungendonk
Noord
4
Zuid
1261
1512
8714
41
46
Noord
1537
1473
8871
47
45
Zuid
1261
1512
8714
41
46
Oost
1649
892
6782
51
28
West
1092
1466
6759
36
44
Oost
1654
890
6784
51
28
West
1091
1466
6773
36
45
Oost
1075
939
5979
34
29
West
1167
1079
6267
38
33
Noord
1239
1573
7994
42
51
Zuid
1461
1238
8070
48
41
Noord
970
1281
6910
33
41
Zuid
1377
1124
6799
45
38
Noord
2259
1636
10708
70
52
Zuid
1491
2126
10459
49
65
5
6
7
8
9
10
11
N612
Rochadeweg
Rochadeweg
Rochadeweg
N279
N279
N612
Aansluiting Lungendonk
Rochadeweg
Kanaaldijk ZW
Aansluiting Varenschut
Aansluiting Varenschut
Varenschut
Varenschut
N279
Rochadeweg
Rochadeweg
Rochadeweg
N270
Brouwhuiseweg
Aansluiting Achterbroek
De IC-verhoudingen zijn een goede indicator of doorstromingsproblemen optreden in een van de spitsperioden. Op alle wegvakken, in de ochtend- en avondspits, is deze niet hoger dan 70%. Dit betekent dat er in de huidige situatie er geen doorstromingsproblemen optreden. Echter, er is geen directe ontsluiting richting de locatie van het beoogde regionale bedrijventerrein aanwezig.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
37
Projectgerelateerd
Referentiesituatie De intensiteiten op het wegennet groeien richting 2030, door een verwachte autonome groei van het aantal personenwagens per huishouden en de bouwopgave. Deze groei is gemiddeld 10% voor de ochtend- en avondspits, genomen over de verschillende thermometerpunten. In de tabel hieronder zijn voor de referentiesituatie de etmaal- en spitsintensiteiten gegeven, alsook de IC-verhoudingen. Tabel 7 De etmaal- en spitsintensiteiten en de IC-verhouding in de referentiesituatie
#
Wegvak
Tussen
En
Richting
MVT OS
MVT AS
MVT ETM
IC OS
IC AS
4
N612
Vossenbeemd
Aansluiting Lungendonk
Noord
1666
1749
10994
53
54
Zuid
1581
1675
10931
51
52
Aansluiting Lungendonk
Rochadeweg
Noord
1666
1749
10994
53
54
Zuid
1581
1675
10931
51
52
Kanaaldijk ZW
Aansluiting Varenschut
Oost
1873
1340
9060
59
43
West
1637
1794
9123
53
56
Aansluiting Varenschut
Varenschut
Oost
1878
1339
9052
59
43
West
1637
1794
9127
53
56
Varenschut
N279
Oost
1326
1335
7987
42
42
West
1629
1322
7864
52
41
Noord
1729
2079
12241
63
72
Zuid
2089
1697
11769
73
60
Noord
1616
1716
10781
58
60
Zuid
1877
1551
10191
66
56
Noord
2435
2352
13848
77
74
Zuid
2151
2319
13333
70
72
5
6
7
8
9
10
11
N612
Rochadeweg
Rochadeweg
Rochadeweg
N279
N279
N612
Rochadeweg
Rochadeweg
Rochadeweg
N270
Brouwhuiseweg
Aansluiting Achterbroek
Te zien is dat op thermometerpunten 9 en 11, op de N279 en N612, de IC-verhouding boven de 70% komt. Hier zijn in de betreffende spitsperiode (lichte) doorstromingsproblemen te verwachten. Er is in de referentiesituatie ook geen directe ontsluiting richting het regionale bedrijventerrein voorzien.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
38
Projectgerelateerd
2.3.2
Situatiebeschrijving Verkeersveiligheid
Huidige situatie Voor de verkeersveiligheid is gekeken naar het aantal geregistreerde ongevallen in de jaren 2014-2021, middels ViaSTAT. De locatie van de ongevallen is in de figuur hieronder weergegeven. In de huidige situajaren 2014 – 2021 hebben op de N612 tussen de Rochadeweg en Vossenbeemd ca. 25 ongevallen plaatsgevonden. Voornamelijk ter hoogte van de aanwezige woningen langs de N612 concentreren deze ongevallen zich, met 15 ongevallen. Deze woningen ontsluiten direct op de N612. De N612 heeft hier een snelheidsregime van 80 kilometer per uur en is een rechte weg langs het kanaal. Idealiter is hier een parallelweg aanwezig om de woningen te ontsluiten, maar door het kanaal is hier geen ruimte voor. Dit betekent dat verkeer naar deze woningen wil, flink moet afremmen om het perceel op te rijden. Verkeer komende van deze woningen moet invoegen in verkeer dat met een snelheid van 80 kilometer per uur rijdt. Dit leidt tot verkeersveiligheidsrisico’s. Referentiesituatie Door de groei van het verkeer op het omliggende wegennet, neemt de kans op een verkeersveiligheidsrisico zoals beschreven in de huidige situatie toe.
2.3.3
Situatiebeschrijving Mobiliteitstransitie
Figuur 26: Locatie van ongevallen in de jaren 2014-2021 in de omgeving van zoekgebied Lungendonk
Huidige situatie Door de ligging van het gebied Lungendonk tegen Helmond aan, zijn er goede mogelijkheden om in te zetten op de mobiliteitstransitie. Het NS-station en de ligging dragen bij aan de goede mogelijkheden. Referentiesituatie Ten opzichte van de huidige situatie is er in de referentiesituatie geen verschil.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
39
Projectgerelateerd
2.4
Situatiebeschrijving Landschap
Onderstaande kaart (figuur 27) geeft een overzicht van de huidige landschappelijke situatie.
7 Figuur 27: Landschap huidige situatie Lungendonk
Het zoekgebied ligt in het oude zandontginninglandschap, met kleine stukjes jong bos (bron: ruimtelijk afwegingskader De Peel). De dragers van dit landschap zijn essen, kampen, oude erven (al dan niet geclusterd) en weidegronden langs beken. De kleinschalige grillige verkaveling (behalve op de essen) worden deels omzoomd door houtwallen. Zowel beken als wegen kronkelen door dit landschap. (Agrarisch) bouwland is hogerop gelegen terwijl de weilanden juist bij de beken liggen. Daarnaast is er een afwisseling van coulissen (houtwal, bosjes en lanen) en open ruimtes (o.a essen) aanwezig. Tenslotte, wordt het landschap gekenmerkt door een microreliëf van essen en kampen, soms in de vorm van een steilrand.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
40
Projectgerelateerd
Figuur 28: Landschapstypekaart Lungendonk uit het ruimtelijk afwegingskader de Peel.
De locatie Lungendonk kent een divers landgebruik. Het zuidwestelijke deel is in gebruik als fruitteeltgebied, waartussen een klein areaal glastuinbouw ligt. De rest van deze mogelijke locatie bestaat vooral uit onregelmatig verkaveld weiland en bouwland. Daartussen ligt een drietal stukken land die aangewezen zijn als behorend tot het Natuurnetwerk Brabant (NNB). Langs de oostkant van het gebied ligt langs de ZuidWillemsvaart een aantal losstaande bedrijven. In het gebied liggen twee gebieden waarvoor een omgevingsvergunning voor de realisatie van een grondgebonden zonnepark is verleend. Die zijn inmiddels gerealiseerd. De locatie Lungendonk sluit niet volledig aan op de bestaande verstedelijkingsstructuur. Wel is de locatie goed aangesloten op het regionale wegennet. De N612 begrenst het gebied aan de oostzijde. Ten oosten, aan de andere kant van de Zuid-Willemsvaart, ligt het bedrijventerrein De Weijer, waarop het nieuwe bedrijventerrein mogelijk op aan kan sluiten. Ten zuiden liggen de Herselse Bossen. Het aspect landschap valt uiteen in meerdere criteria, waaronder Voedsel & Landbouwtransitie, Cultuur & Historie, Groene recreatie, Natuurlijkheid, Ruimtelijkheid en Verstedelijking. Deze criteria zijn afkomstig uit het Afwegingskader De Peel. Voor een toelichting op deze criteria, zie het rapport ‘Methode & Beoordelingscriteria’.
Onderstaand wordt de huidige- en referentiesituatie voor deze onderwerpen toegelicht voor de locatie Lungendonk
2.4.1
Situatiebeschrijving Voedsel en Landbouwtransitie
Huidige situatie Een groot gedeelte van het zoekgebied is in gebruik voor voedselproductie en weide. Het zoekgebied biedt ruimte voor vergroening en waterberging, maar biedt weinig potentie voor het versterken van bestaande stads- en dorpsranden. Referentiesituatie In 2030 zal nog altijd een groot deel van de gronden voedselproductie zijn. Wel zullen er in het licht van de landbouwtransitie wellicht verscheidene agrariërs hebben besloten om hun bedrijven te transformeren naar andere functies zoals natuurontwikkeling, recreatie of duurzame energieproductie. De bedrijven die nog voedsel produceren zullen dat op een innovatieve en duurzame wijze doen.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
41
Projectgerelateerd
2.4.2
Situatiebeschrijving Cultuur en historie
Huidige situatie In het zoekgebied zijn geen grote symbolische waarden aanwezig. Wel ligt er een archeologische vindplaats. Het historische karakter van het gebied is voornamelijk terug te zien in de verkavelings- en wegenstructuur versterkt door de houtwallen. Er is geen sprake van specifieke karakteristieke historische identiteitsdragers.
Figuur 29: Zoekgebied in 1930. De rechte rationele verkaveling, die langzaam organischer wordt richting Eindje, was toen al goed zichtbaar.
Referentiesituatie In de toekomst zal ook deze rationele verkaveling en rechte wegen, aangezet met houtwallen nog zichtbaar zijn. In het zuidelijke deel van het zoekgebied verandert dit in een meer organische kronkelende wegenstructuur.
2.4.3
Situatiebeschrijving Groene recreatie
Huidige situatie In het zoekgebied is op dit moment beperkt sprake van groene recreatie. Referentiesituatie In de toekomst zal er o.a. door de landbouwtransitie potentieel meer ruimte komen voor groene recreatie. Het landschapstype oude zandontginningen is daarvoor zeer geschikt, met name door het afwisselende karakter open en gesloten en de dorpsrand nabij. Vooral recreatief medegebruik heeft hier potentie. Daarbij 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
42
Projectgerelateerd
kun je denken aan een voedselbos, wandelommetje, of een zonneveld waar omheen of doorheen gewandeld kan worden.
2.4.4
Situatiebeschrijving Natuurlijkheid
Huidige situatie Het natuurlijke karakter van het zoekgebied is sterk afwisselend; aan de noordzijde van het zoekgebied is het rationeel verkaveld en zijn de houtwallen strak ingepland. In het zuidelijke deel van het gebied (richting Eindje) is dit een stuk organischer en natuurlijker. Er zijn een aantal verschillende natuurlijke elementen zichtbaar zoals houtwallen, bosjes en erfbeplanting. Referentiesituatie Ook in de toekomst zal deze afwisseling aanwezig blijven. Wel kan deze verder aangetast worden door zonnevelden indien deze niet goed landschappelijk worden ingepast.
2.4.5
Situatiebeschrijving Ruimtelijkheid
Huidige situatie Het zoekgebied heeft een ruimtelijke uitstraling qua verkaveling en wegenstructuur. Het is afwisselend open en gesloten door de verschillende erven met erfbeplanting, agrarische open gronden en zonnevelden. Ook de kronkelende wegenpatroon aan de zuidzijde richting Eindje en Hersel draagt daaraan bij. Referentiesituatie In de toekomst zal het gebied ook afwisselend blijven qua ruimtelijkheid. Met name door de veel verschillende type ruimtegebruik met verschillende hoogtes en uitstraling in een klein gebied. Denk aan agrarische gronden, weides, zonnevelden, houtwallen, bosjes, erfbeplanting en de kleinschalige lintbebouwing van Eindje.
2.4.6
Situatiebeschrijving Verstedelijking
Huidige situatie Het zoekgebied sluit minder goed aan op de bestaande verstedelijkingsstructuur. Dit komt doordat alle bestaande bedrijvigheid zich ten noordoosten van de N612 bevindt. Het zoekgebied ligt in feite in het ‘groene hart’ tussen Mierlo, Helmond en Lierop in. Daarmee zou een ontwikkeling hier tegen de bestaande verstedelijkingsprincipes in gaan. Qua infrastructuur ligt er al een afslag van de N612 aan de Oostzijde. Dat maakt verstedelijking hier logistiek gezien wel geschikt.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
43
Projectgerelateerd
Figuur 30: Luchtfoto van het zoekgebied en omliggende verstedelijking.
Referentiesituatie Ook in de toekomst worden de ruimtelijke kwaliteiten van het ‘groene hart’ gerespecteerd. Het verdichten van het gebied vraagt om een zorgvuldige landschappelijke inpassing. Het zoekgebied sluit ook in de toekomst minder goed aan op de bestaande verstedelijkingsstructuur. Qua ontsluiting kan het zoekgebied in de toekomst wel goed worden ontsloten.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
44
Projectgerelateerd
Hoofdstuk 3: Huidige- & Referentiesituatie Varenschut
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
45
Projectgerelateerd
3
Huidige- & Referentiesituatie Varenschut
Huidige situatie op hoofdlijnen Onderstaand kaartbeeld weergeeft de huidige situatie voor Varenschut. In onderstaande paragrafen wordt de huidige situatie voor de aspecten Beleid- en Regelgeving, Milieu, Verkeer en Landschap toegelicht. De locatie Varenschut ligt tussen de Zuid-Willemsvaart en het al bestaande Helmondse bedrijventerrein De Weijer. Aan de zuidzijde wordt het gebied begrensd door de Rochadeweg. Tussen het bedrijventerrein De Weijer en de mogelijke locatie ligt het beekdal van de Nieuwe Aa, die een waterbufferende functie heeft en een belangrijke landschapsdrager is. Landschappelijk sluit dit gebied goed aan op de bestaande verstedelijkingsstructuur. De locatie is ook goed aangesloten op het regionale wegennetwerk. In de huidige situatie heeft dit gebied vooral een agro-industriële functie. Het grootste deel bestaat uit kassen. Op dit moment staan er kassen op vrijwel het hele gebied. Het verwijderen of verplaatsen van de kassen op deelgebied 7 en de medewerking van (of verkoop door) de ontwikkelaar op deelgebied 5 zijn randvoorwaarden voor de ontwikkeling van een bedrijventerrein in dit zoekgebied in de toekomst. In deelgebied 8 staan nog twee wooneenheden die ontwikkeling uitdagender maken. In de zuidoosthoek van het zoekgebied bevindt zich een voormalige stortplaats.
Figuur 31: Deelgebieden na splitsing zoekgebied
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
46
Projectgerelateerd
Figuur 32: huidige situatie op hoofdlijn Varenschut
Referentiesituatie op hoofdlijnen Onderstaand kaartbeeld (figuur 33) weergeeft de referentiesituatie voor locatie Varenschut. Hierin is onder andere weergegeven hoe de ontwikkeling van 100 Ha bruto regionaal bedrijventerrein binnen dit zoekgebied kan landen, en hoe dit daarbinnen is opgedeeld in twee ontwikkelfases. Deze locatie is echter te klein in omvang om deze gehele ontwikkelopgave te laten landen. De totale omvang van het zoekgebied is namelijk 35 Ha bruto. Een toelichting op het Programma en de onderverdeling van milieuzones is opgenomen in het rapport ‘Uitgangspuntennotitie’. De referentiesituatie voor 2030 is vrijwel identiek aan de huidige situatie. In de Omgevingsvisie van de gemeente Helmond is dit gebied ook aangewezen als nieuw ‘werkgebied’, wat betekent dat het realiseren van een bedrijventerrein op deze locatie aansluit bij de ambities van de gemeente. Belangrijkste aandachtspunt is de aanduiding van het beekdal als onderdeel van de Waterpoort. In de Omgevingsvisie van de gemeente Helmond is dit gebied aangewezen voor klimaatadaptatie. Er zijn geen (grootschalige) bouwplannen voorzien voor de locatie Varenschut en evenmin grootschalige aanpassingen aan de infrastructuur die door het gebied loopt. Hieronder worden de autonome ontwikkelingen die voorzien zijn op/ rondom het zoekgebied toegelicht.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
47
Projectgerelateerd
Figuur 33: referentie situatie op hoofdlijn Varenschut
Tijdelijke ontwikkelingen In deelgebied 6 is de gemeente voornemens om 200 arbeidsmigranten tijdelijk te huisvesten. Ook komt hier een tijdelijke voorziening voor zorg. Dit kan een tijdelijk effect hebben op de milieueisen van de dichtbij liggende percelen. Gebiedsvisie de Groene Punt De vastgestelde gebiedsvisie (juli 2019) De Groene Punt (direct ten zuiden van zoekgebied, ten zuiden van Rochadeweg en tussen de kanalen) zet in op de herontwikkeling van groen voor natuur en recreatie. Door de nieuwe begrenzing van het zoekgebied valt deze ambitie en ontwikkeling precies buiten het zoekgebied, hierdoor heeft dit in mindere mate een effect op de toekomstige ontwikkeling. Wel zal dit een aandachtspunt zijn ten aanzien van de natuurtoets.
3.1
Situatiebeschrijving Beleid en Regelgeving
3.1.1
Situatiebeschrijving Gemeentelijk beleid
Huidige situatie Omgevingsvisie De omgevingsvisie in Helmond is nog niet vastgesteld, wel zijn er al uitgangspunten bepaald voor het ontwikkelproces van de visie door de gemeente Helmond in de Nota van Uitgangspunten (2020). In de eerste fase van de omgevingsvisie heeft de gemeente een globale verkenning onder de bewoners uitgevoerd. Hier is de vraag gesteld aan welke drie gebieden de gemeente de beperkte ‘vrije’ ruimte moet 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
48
Projectgerelateerd
besteden. Opvallend hierbij is dat volgens de bewoners ca. 5% aan bedrijven (o.a. industrie, groothandel, opslag) uitgegeven moet worden. Structuurvisie 2030 (2014) In de structuurvisie van Helmond wordt aandacht besteed aan bedrijventerreinen in de gemeente. In figuur 34 is ook te zien dat het zoekgebied in de structuurvisie idealiter gerealiseerd wordt als nieuw werkgebied (donkerpaars).
Figuur 34: Ruimtelijk perspectief Helmond 2030 (Structuurvisie 2030, 2014)
Intergemeentelijke Structuurvisie Rijk van Dommel en Aa (2011) Het zoekgebied valt onder de intergemeentelijke structuurvisie Rijk van Dommel en AA. Deze structuurvisie is opgesteld omdat het gebied door verstedelijking onder druk komt te staan. Zoals de structuurvisie beschrijft is Rijk van Dommel en AA een ruimtelijk onderdeel van de Brainport en kan de ‘Quality of Life’ van de Brainport versterken. In deze structuurvisie wordt het wensbeeld voor Rijk van Dommel en Aa beleidsmatig vastgelegd. In de figuur hieronder de hoofdkoers van de structuurvisie voor landelijk gebied, recreatie en groenblauwe mantel (figuur 35).
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
49
Projectgerelateerd
Figuur 35: hoofdkoers Intergemeentelijke Structuurvisie Rijk van Dommel en Aa (2011)
Woonvisie Woonvisie 2016 – 2020, gemeente Helmond geeft een visie waar verschillende partijen afspraken hebben gemaakt met de doelstelling voor het gezamenlijk invullen van de woningbouwbehoefte. In de Woonagenda 2019-2021 staat het actuele woningbouwprogramma beschreven. Wonen is ook onderdeel van de Structuurvisie 2030 Helmond. In de figuur hierboven is te zien dat er in het zoekgebied Varenschut geen ambitie is om woongebieden te ontwikkelen. Bestemmingsplan Varenschut I (2012) • Het grootste gedeelte van het gebied heeft enkelbestemming agrarisch zonder bestemde (landschappelijke) waarden. Dit betekent dat agrarisch landgebruik voorop staat en dat er binnen deze bestemming geen sprake is van bestemde (landschappelijke) waarden. In het westelijke gedeelte is er ook enkelbestemming agrarisch met landschappelijke waarden en enkelbestemming bos. • Enkelbestemming agrarisch met waarden houdt in dat er in dit gebied sprake is van landschappelijke waarde die aandacht en bescherming verdienen. • Voor de enkelbestemming bos geldt dat er in principe niet gebouwd mag worden. • Aan de oostelijke kant geld ook de dubbelbestemming ecologie. Dit betekent dat het gebied voornamelijk bestemd is voor de ontwikkeling van ecologische waarden en de aanleg en instandhouding van een natte en of droge ecologische verbindingszone.
• Een groot deel van het gebied krijgt de functieaanduiding glastuinbouw. Het oostelijke deel van het zoekgebied geldt er de gebiedsaanduiding geluidzonde industrie. Binnen deze zone mogen geen geluidgevoelige objecten gebouwd worden • Zie de bestemmingsplankaart in figuur 36
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
50
Projectgerelateerd
Figuur 36: Bestemmingsplan Varenschut I (2012-04-03) Zoekgebied Varenschut indicatief weergegeven met zwarte cirkel (Bron: Ruimtelijkeplannen).
Referentie situatie Sinds eind 2020 is de gemeente Helmond bezig met het opstellen van de omgevingsvisie voor Helmond 2040. Hierin gaat de gemeente Helmond richting geven aan de omgang van verkeer, milieu, wonen, energie en andere omgevingsaspecten voor de komende 20 jaar (vanuit 2020 gezien). In 2020 is de Nota van Uitgangspunten voor de omgevingsvisie vastgesteld, waarin bewoners aangeven dat er 5% van de ‘vrije’ ruimte besteed moet worden aan bedrijven. De Omgevingsvisie moet in 2024 vastgesteld worden door de Raad.
3.1.2
Situatiebeschrijving Waterschapsbeleid
Voor de situatiebeschrijving van het waterschapsbeleid is gebruikt gemaakt van de Legger en Keur van waterschap Aa en Maas. De volgende aspecten zijn in beeld gebracht: attentie waterhuishouding, waterwingebied, gevoeligheidsfactor, invloedsgebied Natura2000 en beschermd gebied (zie figuur 37). Deze laatste twee criteria worden ook nader toegelicht onder paragraaf 3.2.2 ‘Natuur en Ecologie’. Huidige situatie Attentiezone waterhuishouding (waterkwaliteit) Het zoekgebied grenst aan Attentiezone waterhuishouding (omleiding kanaal/de oude Zuid-Willemsvaart). Voor dit soort gebied geldt dat het niet is toegestaan om bestaande grondwateronttrekkingen naar deze gebieden toe of binnen deze gebieden te verplaatsen. Ook is er sprake van een vergunningplicht voor grondwateronttrekkingen. Waterwingebied Het zoekgebied is niet gelegen in een waterwingebied. Gevoeligheidsfactor Het zoekgebied Varenschut ligt in gevoeligheidsfactor 1. De gevoeligheidsfactor indiceert hoeveel ruimte er gereserveerd moet worden om de benodigde watercompensatie te realiseren. Hier geldt: benodigde compensatie (in m3) = toename verhard oppervlak (m2) * gevoeligheidsfactor * 0,06 (in meter).
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
51
Projectgerelateerd
Gevoeligheidsfactor 1 betekent dat er maximale compensatie nodig is bij een toename van verhard oppervlak. Invloedsgebied Natura2000 Het zoekgebied is gelegen buiten het invloedsgebied Natura 2000. Beschermd gebied Het zoekgebied Varenschut ligt niet in een beschermd gebied. Wel grenzen er beschermde gebieden aan het zoekgebied (NNB). Hiervoor geldt dat het niet is toegestaan om bestaande grondwateronttrekkingen naar dit gebied toe of binnen deze gebieden te verplaatsen. Ook geldt er een vergunningsplicht
Figuur 37: huidige situatie waterschapsbeleid Varenschut
Referentiesituatie Er zijn geen grote aanpassingen te verwachten in het waterschapbeleid tussen nu en 2030.
3.1.3
Situatiebeschrijving Provinciaal beleid
Huidige situatie Voor de situatie beschrijving van het provinciaal beleid is het IOV (Interim omgevingsverordening) van Noord-Brabant gebruikt. De verordening treedt gelijktijdig met de Omgevingswet in werking, naar verwachting per 1 juli 2023. De volgende zaken zijn meegenomen: stedelijk afweegbaar gebied, landelijk gebied, gemengd landelijk gebied, diep grondwaterlichaam gebied, beperkingen veehouderij, stalderingsgebied, glasbouwvestigingsgebied, NNB, groenblauwe mantel, regionale waterberging en reservering waterberging (figuur 38). Stedelijk afweegbaar gebied
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
52
Projectgerelateerd
Het zoekgebied bevindt zich geheel in de aanduiding stedelijk afweegbaar gebied. Dit betekent dat het mogelijk is om het buitengebied te transformeren naar stedelijk gebied als dat nodig is om in de stedelijke ruimtebehoefte te voorzien. Landelijk gebied (landbouw) Het zoekgebied bevindt zich volgens de Interim Verordening in de aanduiding landelijk gebied exclusief de NNB-gebieden. Dit betekent dat een ruimtelijke ontwikkeling in landelijk gebied samen moet gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Gemengd landelijk gebied Het zoekgebied bevindt zich in de aanduiding gemengd landelijk gebied. Dit houdt in dat er meer ontwikkelmogelijkheden voor bedrijvigheid en bebouwing is. Diep grondwaterlichaam (waterkwaliteit) Het zoekgebied valt in het gebied met de aanduiding diep grondwaterlichaam. In deze gebieden wordt grondwater voor nu en de toekomst beschermd. Boven, in of onder een diep grondwaterlichaam is onconventionele winning van koolstoffen verboden. Beperkingen veehouderij In het gehele gebied is er sprake van beperkingen in de veehouderij. Stalderingsgebied Het zoekgebied valt in een stalderingsgebied. Dit houdt in dat een veehouder in principe niet mag uitbreiden met nieuwe hokdierhouderijen. Glasbouw-vestigingsgebied In het zoekgebied bevindt zich geen glasbouw-vestigingsgebied.
In een glasbouw-vestigingsgebied is glasbouwtuinbouwbedrijf toegestaan. NNB Natuur Netwerk Brabant: NNB grenst met een klein gebied aan het deelgebied 5 en 7. Ook hier geldt dat wanneer een ontwikkeling wordt toegestaan in het landelijk gebied die ecologische waarden en kenmerken in het NNB kan aantasten, het nodig is dat deze negatieve effecten worden beperkt en worden gecompenseerd. In Paragraaf 3.2.2 Natuur en Ecologie wordt hier nader op ingegaan. Groenblauwe mantel Het zoekgebied grenst aan de Groenblauwe mantel (de oude Zuid-Willemsvaart en deel van de nieuw AA). Net zoals bij de NNB geldt dat de negatieve effecten van het bedrijventerrein die de Groenblauwe mantel kan aantasten worden beperkt en worden gecompenseerd. Regionale waterberging In het zoekgebied bevindt zich geen regionale waterberging Reservering waterberging In het zoekgebied bevindt zich geen reservering waterberging Referentie situatie Er zijn geen grote aanpassingen te verwachten in het provinciaal beleid tussen nu en 2030.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
53
Projectgerelateerd
Figuur 38: huidige situatie provinciaal beleid Varenschut
3.1.4
Situatiebeschrijving Regionaal beleid Energietransitie
Onder het thema Regionaal beleid i.r.t. de Energietransitie wordt gekeken naar de Netcapaciteit en Transportschaarste, Warmtetransitie en Restwarmte, en Windenergie. Deze aspecten zijn deels afkomstig uit het Afwegingskader De Peel. Huidige situatie Netcapaciteit en Transportschaarste Om inzicht te krijgen in de netcapaciteit en de transport schaarste in het zoekgebied is de landelijke capaciteitskaart elektriciteitsnet van Netbeheer Nederland (2022) gebruikt. Deze kaart bestaat uit twee kaartlagen: afname en invoeding. Onder afname verstaan we: het afnemen van elektriciteit op het net. Invoeding is het geven van energie aan het net. Voor beide lagen geldt dezelfde legenda: - Transparant: (nog) geen transportschaarste - Geel: er dreigt transportschaarste - Oranje: vooraankondiging structurele congestie bij ACM (Autoriteit Consument & Markt). - Rood: structurele congestie, nieuwe aanvragen voor transport worden niet gehonoreerd Onderstaand figuur weergeeft de landelijke capaciteitskaart van Netbeheer Nederland afname en invoeding elektriciteitsnet voor het zoekgebied Varenschut. De oranje kleur code betekent een vooraankondiging structurele congestie bij ACM (Autoriteit Consument & Markt). Dit houdt in dat er bijna geen transportcapaciteit beschikbaar is, en dat hiervan een melding is gedaan bij ACM. Er wordt onderzocht wat de mogelijkheid is van congestiemanagement.
Aangrenzend aan het zoekgebied is er al sprake van een rode kleur: structureel congestie, nieuwe aanvragen voor transport worden niet gehonoreerd. Deze rode 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
54
Projectgerelateerd
kleur betekent dat er geen transportcapaciteit beschikbaar is, ook niet wanneer congestiemanagement ingezet wordt.
Figuur 39: Landelijke capaciteitskaart van Netbeheer Nederland afname (links) en invoeding (rechts) elektriciteitsnet voor het zoekgebied Varenschut (bron: Capaciteitskaart elektriciteitsnet (netbeheernederland.nl)
Warmtetransitie en Restwarmte In de Transitievisie Warmte Helmond (2021) wordt de noodzaak voor de energietransitie erkend. Een structurele verandering is nodig om de aarde leefbaar te houden. Centraal in hun visie is ‘van het gas af’, maar ook minder verbruik door besparen en isoleren is hiermee verbonden. In 2017 heeft de gemeente Helmond samen met verschillende stakeholders de intentieverklaring Aardgasvrij Helmond ondertekend. Sinds het ondertekenen van deze intentie werken verschillende partijen samen aan de voorbereiding van deze transitievisie warmte en zijn er concrete pilots opgestart. Deze pilots lopen in de meest kansrijke koploperbuurten: (1) Brouwhuis-West; (2) Brouwhuis-Oost; (3) Rijpelberg-Oost; (4) Rijpelberg-West; (5) Annabuurt en Suytkade; (6) Leonardus; (7) Centrum; (8) Stationsgebied; (9) Eeuwsels; (10) Binderen. In 2045 wil de gemeente C02-neutraal zijn, wat zij willen bereiken door in te zetten op het gebruik van duurzamere vormen van energie, en het verminderen van het energiegebruik. De rol van bedrijven wordt in de Transitievisie Warmte Helmond belicht. Bij de warmtetransitie op bedrijventerreinen vervult Stichting Bedrijventerreinen Helmond een coördinerende rol. Bedrijven nemen niet alleen warmte af, maar houden soms ook warmte over. Deze restwarmte kan dan worden ingezet als energiebron elders.
Bedrijven zijn dus een belangrijke partner in de warmtetransitie. Toch ligt de voorkeur van de gemeente op bedrijven die restwarmte voorkomen. Mocht dit toch het geval zijn dan wordt de restwarmte wel ingezet. Het is hierbij belangrijk niet afhankelijk te worden van een bedrijf voor leveringsgarantie. Naast restwarmte wordt er ook gekeken naar: luchtwarmte, bodemwarmte, zonthermie, aguathermie, geothermie, biomassa en de inzet van duurzaam gas. Ennatuurlijk ontwikkelt in de wijken Rijpelberg en Brouwhuis de grootste toepassing van aquathermie van de Benelux. Warmte van oppervlaktewater in en om de stad wordt gebruikt. Op dit moment onderzoekt Ennatuurlijk of het mogelijk is om warmte uit het oppervlaktewater van de Zuid-Willemsvaart te halen. Windenergie Uit de RES MRE (2021) blijkt dat het dichtstbijzijnde zoekgebied voor grootschalige opwek van zonne- en windenergie nummer 15 is. Daarnaast is een beperkt deel van zoekgebied 15 voor windenergie aangewezen, parallel aan de A67 (figuur 40).
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
55
Projectgerelateerd
Figuur 40 Zoekgebieden voor Grootschalige Opwek van zonne- en windenergie rondom zoekgebied Varenschut (RES MRE, 2021)
Referentie situatie Varenschut heeft voor zowel de capaciteitskaart afname en invoering elektriciteitsnet de oranje kleurcode. Dit houdt in dat er sprake is van een vooraankondiging van structurele congestie. Dit houdt in dat er bijna geen transportcapaciteit beschikbaar is, en dat hiervan een melding is gedaan bij ACM. De capaciteit in Noord-Brabant wordt getracht te vergroten door Enexis, door het uitbreiden en het verzwaren van het elektriciteitsnetwerk en het landelijke hoogspanningsnet. Of verzwaring van het elektriciteitsnet in 2030 voldoende is voor de aansluiting van nieuwe ontwikkelingen is onduidelijk. Hierover zal afstemming plaats moeten vinden met de netbeheerder en bevoegd gezag. De kansen van aquathermie worden benut door het gebruik van warmte van oppervlaktewater in en om de stad en uit het oppervlaktewater van de Zuid-Willemsvaart. Aangezien het zoekgebied Varenschut niet valt in de zoekgebieden voor grootschalige opwek wind en zonne-energie van de RES MRE (2021) is de verwachting dat het zoekgebied niet in gebruik is genomen voor de opwekking van grootschalige wind en zonne-energie.
3.1.5
Situatiebeschrijving Vrijetijdseconomie
Huidige situatie In de Structuurvisie 2030 van Helmond wordt benoemd dat de Gemeente Helmond samen met andere grote Brabantse steden en de provincie Noord- Brabant in BrabantStad-verband een visie op cultuur en vrijetijdseconomie ontwikkelen. Deze visie staat voor toegankelijkheid voor iedereen waarin er sprake is van een brede lokale basis en een (regionaal/inter-) nationaal) toonaangevende top. De Structuurvisie Helmond 2030 (p. 41) stelt: “Een volwaardig cultureel en vrijetijdsysteem als onderdeel van een aantrekkelijk vestigingsklimaat wordt van essentieel belang geacht voor een duurzame ontwikkeling van Brabant Brainport in het bijzonder- als één van de toonaangevende economische regio’s in Europa”. In het zoekgebied en haar omgeving worden niet veel recreatieve activiteiten voor de vrijetijdseconomie gedetecteerd. Wel bevindt zich aan de noordelijke kant van het zoekgebied een off road racetrack: Mac de Helm. Dit circuit is gelegen tussen het industriegebied Hoogeind, de Rochadeweg en de Zuid-Willemsvaart. Er zijn verder geen uitbreidingsplannen voor de off road racetrack te vinden. Aan de zuidkant van het zoekgebied is het wandelgebied Stipdonk. Dit wandelgebied ligt in ‘De Groene Punt’. De Groene Punt
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
56
Projectgerelateerd
behoort tot de gemeente Helmond en wordt ingesloten door de Rochadeweg en de kanalen (figuur 41). De vastgestelde gebiedsvisie (juli 2019) De Groene Punt) zet in op de herontwikkeling van groen voor natuur en recreatie. Deze ‘groene punt’ valt niet in het zoekgebied, maar is wel aangrenzend hieraan. Voor mogelijkheden op het gebied van groene recreatie wordt verwezen naar paragraaf 2.4.3 ‘Groen Recreatie’.
Figuur 41 Wandelgebied De Groene Punt (bron: Stipdonk ("De Groene Punt") (slbh.nl)_
In het bestemmingsplan Varenschut I zijn er geen toeristische/recreatieve aanduidingen te vinden. Referentiesituatie Op dit moment zijn er voor het zoekgebied geen toekomstige plannen voor de vrijetijdseconomie. Wel wordt in de Stadvisie Helmond (2012) benoemd dat vrijetijdseconomie steeds belangrijker wordt als economische factor. Daarnaast heeft het thema cultuur en vrijetijdseconomie een apart hoofdstuk in de structuurvisie van Helmond, waarin ook de relevantie van sport benadrukt wordt. In Perspectief Vrijetijdseconomie De Peel 2030 (nov, 2019) worden wel verschillende trends rondom vrijetijdsgedrag en het toerisme van bewoners en bezoekers in De Peel benoemd. Deze trends zijn (1) een sterke groei in het aantal inwoners van Eindhoven, lichte groei in Helmond; (2) een sterkte stijging in het aantal internationals Eindhoven en Helmond; (3) het inkomen van inwoners van de peelgemeenten blijven relatief laag; (4) een toename van het aantal ouderen met vrijetijd; (5) meer horeca en aanverwante reuring in de Peel; (6) groeiende behoefte aan ruimte, rust en traagheid; (7) groeiende behoefte aan betekenisvolle vrijetijd; (8) aanhoudende populariteit aan streekproducten; (9) verduurzaming van de landbouw; (10) onstuitbare opmars van de e-bike; (11) gestage groei buitenlands en binnenlands bezoek aan Nederland.
3.1.6
Situatiebeschrijving Maatschappelijk draagvlak
Voor het onderdeel ‘Maatschappelijk draagvlak’ wordt afgestemd met uw communicatieadviseurs. Samen wordt de huidige- en referentiesituatie voor het zoekgebied in beeld gebracht, gebaseerd op de eerder opgestelde Stakeholderanalyse en uw ervaringen tijdens het voortraject. Op dit moment wordt een overleg met uw communicatieadviseurs hierover ingepland. Huidige situatie Participatieplatformen en belangengroepen VOLOP Helmond een samenwerkingsproject van de gemeente Helmond, Helmond Marketing en VOLOP Brabant. Het doel van dit samenwerkingsverband is het stimuleren van de aantrekkelijkheid van het centrum door de lege panden te vullen met lokale initiatieven vanuit de Helmonders zelf. Hoewel dit samenwerkingsproject niet bedacht is door lokale initiatieven, worden burgers wel gestimuleerd om mee te denken over de aantrekkelijkheid van het centrum Helmond.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
57
Projectgerelateerd
Op dit moment zijn er geen duidelijke initiatieven vanuit de samenleving in de gemeente Helmond te vinden. Toch is er wel een samenwerkingsproject waar burgers bij betrokken worden.
Maatschappelijk draagvlak op basis van voortgaand traject Nader in te vullen. Referentie situatie Participatieplatformen en belangengroepen Nader in te vullen. Maatschappelijk draagvlak op basis van voortgaand traject Nader in te vullen.
3.2
Situatiebeschrijving Milieu
Onderstaande paragraaf beschrijft de huidige- en referentiesituatie van de diverse milieuthema’s. Deze bestaan uit bodem, natuur & ecologie, stikstofdepositie, klimaat & water, externe veiligheid, luchtkwaliteit en wegverkeerslawaai.
3.2.1
Situatiebeschrijving Bodem
Huidige situatie Bodemkwaliteit Beschikbare bodemkwaliteitsgegevens Binnen het zoekgebied Varenschut zijn verschillende bodemonderzoeken uitgevoerd. De resultaten van deze onderzoeken kunnen een belemmering vormen voor de voorgenomen herontwikkeling van het zoekgebied tot regionaal bedrijventerrein. Binnen het noordoostelijke deel van het zoekgebied is een omvangrijke grondwaterverontreiniging aanwezig met vooral PFOA en GenX. Deze verontreiniging is het gevolg van emissies van deze stoffen naar de lucht vanaf een bedrijfsterrein aan de Grasbeemd in Helmond. De lokale interventiewaardecontour van deze beide stoffen is met behulp van de blauwe contour weergegeven in figuur 42. Ook buiten deze contour kunnen nog lichte tot matige verontreinigingen met PFAS aanwezig zijn. Bij toekomstige ontwikkelingen binnen het zoekgebied zullen de contouren mogelijk nog geactualiseerd moeten worden. Net ten noorden van het zoekgebied is in verband met de uitbreiding van het bedrijventerrein Varenschut Noord in de periode 2021/2022 een bodemonderzoek uitgevoerd. Ook uit dit onderzoek blijkt dat het grondwater sterk verhoogde concentraties PFOA en GenX bevat. De grond bevat eveneens ten opzichte van de lokale achtergrondwaarde verhoogde gehaltes PFOA en GenX, Het valt niet uit te sluiten dat de grond binnen het zoekgebied eveneens verhoogde gehaltes PFOA en GenX bevat.
Een deel van de grond die in het kader van de herontwikkeling vrijkomt is mogelijk niet toepasbaar. Uit de resultaten van de overige (relatief oude) bodemonderzoeken die binnen het zoekgebied zijn uitgevoerd blijkt dat de grond licht verhoogde gehaltes bevat van de parameters uit het standaardpakket voor grond, Plaatselijk worden in de grond matig tot sterk verhoogde gehaltes arseen aangetoond.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
58
Projectgerelateerd
Figuur 42 - Ligging interventiewaarde contour PFAS en GenX in grondwater
Voormalige stortplaats In de zuidoosthoek van het zoekgebied bevindt zich een klein gedeelte van de voormalige stortplaats Stipdonkseweg (I) / Nieuwe Aa. De ligging van de stortplaats is weergegeven in figuur 43.
Figuur 43 - Ligging stortplaats Stipdonkseweg (I) / Nieuwe Aa
Aan de bovenstroomse zijde van het voormalige stort bevat het grondwater ten opzichte van de streefwaarde verhoogde concentraties chroom en zink. Aan de benedenstrooms zijde bevat het grondwater ten opzichte van de streefwaarde verhoogde concentraties arseen, chroom, nikkel, zink, benzeen, xylenen, naftaleen, trichloormethaan en tetrachlooretheen. Het valt niet uit te sluiten dat het aanwezige stortmateriaal de milieuhygiënische kwaliteit van het grondwater nadelig beïnvloed heeft. De dikte van de deklaag is bepaald door middel van boringen tot 1,5 m-mv. De deklaag is minimaal 0,8 m dik. De grond in de deklaag bevat verhoogde gehaltes. 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
59
Projectgerelateerd
In de huidige situatie is er geen sprake van humane of ecologische risico's. Ook is er geen sprake van verspreidingsrisico's. Er gelden geen nazorgverplichtingen. Wel dient rekening te houden met het treffen van maatregelen bij de herinrichting van het voormalige stort. Voor regelgeving ten aanzien van werkzaamheden in of op een stortlocatie wordt verwezen naar de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Zinkassenwegen Binnen het zoekgebied liggen geen zinkassenwegen. Conclusie De verontreinigingen in grond en/of grondwater staan de geplande ontwikkeling tot regionaal bedrijventerrein niet in de weg, maar leiden mogelijk wel tot extra kosten, die voortvloeien uit extra bodemonderzoek en het voorbereiden, begeleiden en uitvoeren van eventueel benodigde bodemsaneringen. Archeologie en Cultuurhistorie In het dal van de Aa, ten oosten van de Veldbeemd, kunnen in het veen prehistorische vondsten worden aangetroffen. Het oostelijke deel van het zoekgebied Varenschut heeft om die reden een middelhoge archeologische verwachting gekregen. Het zoekgebied Varenschut is niet aangemerkt als een gebied met een hoge cultuurhistorische waarde. Referentiesituatie Bodemkwaliteit De referentiesituatie voor 2030 is vrijwel identiek aan de huidige situatie.
De bodemvruchtbaarheid en bodemerosie zullen bij de autonome ontwikkeling van het zoekgebied niet verslechteren ten opzichte van de huidige situatie.
Archeologie en Cultuurhistorie De eventuele archeologische resten liggen op een diepte van 3 tot 4 m-mv. Als het grondverzet in het kader van de herontwikkeling van het zoekgebied niet dieper reikt dan 3 m-mv worden de aanwezige archeologische waarden niet verstoord.
3.2.2
Situatiebeschrijving Natuur en ecologie
Huidige situatie In de huidige situatie heeft dit gebied vooral een agro-industriële functie. Het grootste deel bestaat uit kassen. De potentiële waarde hiervan voor beschermde natuur is verwaarloosbaar. Naast de kassen liggen enkele waterbassins met begroeide niet al te steile oevers. Deze lijken zeker geschikt als broedlocatie voor bijvoorbeeld oever- en watervogels. Aan de zuidzijde van het perceel liggen een paar graslanden met agrarische opstallen. Rondom deze gebouwen en langs het kanaal en de wegen staan deels grote bomen. Dit zuidelijke deel is daarmee geschikt voor algemene planten- en diersoorten van agrarisch gebied. Beschermde gebieden - Natura 2000 en Natuurnetwerk Brabant Deze locatie ligt ruim 4 kilometer ten noord-oosten van Natura 2000-gebied Strabrechtse heide & Beuven. Deze afstand is groot genoeg om uit te kunnen sluiten dat er externe werking van licht, geluid etc. mogelijk is. Stikstof verspreidt zich echter over veel grotere afstanden, waardoor stikstofdepositie wel een mogelijk knelpunt is. In dit gebied komen stikstofgevoelige habitattypen voor, waarvoor thans en in de voorziene 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
60
Projectgerelateerd
toekomst de KDW wordt overschreden. In de nabije omgeving liggen meer Natura 2000-gebieden. Ook met zeer stikstofgevoelige doelen. Direct ten noorden van het zoekgebied ligt een gebiedje uit het NNB. Het beheertype is N16.04 Vochtig bos met productie. Beschermde soorten In het zoekgebied of in de omgeving daarvan zijn waarnemingen bekend van de zwaarder beschermde soorten eekhoorn, vleermuizen, broedvogels en de alpenwatersalamander. In de bomenrij langs het kanaal zijn veel vleermuizen gevestigd. Daarnaast komen ook algemene soorten voor die onder de provinciale vrijstelling vallen. Met name de bomenrij langs het kanaal en de daaraan grenzende vijvers en oevers hebben enig belang als leefgebied. Referentiesituatie Het is moeilijk voorspelbaar wat er ten aanzien van beschermde natuurwaarden in Nederland zal veranderen tussen 2022 en 2030. Er zijn ingrijpende plannen om de stikstofdepositie terug te brengen en er zijn ook plannen om de biodiversiteit te versterken. Beiden zouden in theorie een duidelijk positieve impact moeten hebben op beschermde gebieden en soorten. Echter, dit soort plannen bestaan al tientallen jaren, de EHS (voorloper van het NNB) had al in 2018 gereed moeten zijn terwijl er nu sprake is dat zelfs de nieuwe deadline van 2027 niet gehaald zal worden. Ten zuiden van het zoekgebied wordt nieuwe natuur ontwikkeld en zal rond 2030 gerealiseerd zijn.
Dit is een gebied wat zeer nat is, en straks onderdeel wordt van het Natuur Netwerk Brabant. Ten aanzien van de waterkwaliteit geldt iets vergelijkbaars. Nederland heeft de eerste deadline gemist en heeft uitstel gekregen tot 2027 maar thans heeft pas 1% de gewenste kwaliteit. Op basis van deze ervaringen tot nu toe, is voor de referentiesituatie 2030 uitgegaan van slechts een marginale verbetering ten aanzien van beschermde natuurwaarden in en om deze locaties. Daarom is aannemelijk dat er tussen 2022 en 2030 vrijwel niets zal veranderen ten aanzien van beschermde natuurwaarden in en rondom deze locatie. Beschermde gebieden – Natura 2000 en Natuurnetwerk Brabant In de nabije Natura 2000-gebieden zullen inmiddels vrijwel alle maatregelen uit de 1e en 2e beheerplanperiode uitgevoerd zijn. Daardoor zal de hydrologie mogelijk wat verbeterd zijn, maar door de gevolgen van klimaatverandering is dat waarschijnlijk weer tenietgedaan. Ten aanzien van stikstofdepositie is een kleine afname te verwachten. De effecten daarvan op de instandhoudingsdoelen zijn naar verwachting nog niet merkbaar omdat de effecten van de verzuring en vermesting nog lang door zullen werken. Daarom zullen de nabije Natura 2000-gebieden nog vrijwel net zo kwetsbaar zijn voor stikstofdepositie. Het bosje ten noorden van deze locatie is weer wat jaren ouder geworden.
Het beheer zal erop gericht zijn dood hout te laten liggen en een natuurlijke ontwikkeling van het bosje mogelijk te maken. Door de nog steeds te hoge stikstofdepositie en verdroging (de omgeving is diep gedraineerd) zal de vegetatie nog steeds verruigd zijn. Maar het ouder worden van bos biedt wel steeds meer kansen aan vogels, bepaalde insecten en andere organismen. De verwachting is dat dit bosje daarom een kleine toename aan waarde heeft laten zien. Beschermde soorten Het zoekgebied was en blijft relatief onaantrekkelijk voor de meeste zwaarder beschermde soorten dieren en ongeschikt voor plantensoorten. Meer algemene diersoorten kunnen zeker gewoon voor blijven komen en gebruik maken van de oevervegetatie, de bomen en de graslanden.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
61
Projectgerelateerd
3.2.3
Situatiebeschrijving Stikstofdepositie
Huidige situatie In de directe omgeving van het zoekgebied Varenschut ligt een aantal Natura 2000-gebieden waar sprake is van (bijna) overschrijdingen van de kritische depositiewaarden. Het meest nabijgelegen Natura 2000gebied Strabrechtse Heide & Beuven ligt op circa 4,5 kilometer van het zoekgebied. Ontwikkelingen die mogelijk tot een toename van de stikstofdepositie binnen deze stikstofgevoelige habitattypen leiden dienen berekend en beoordeeld te worden conform het stappenplan zoals opgenomen in het rapport ‘Effect en Haalbaarheidsonderzoek’. Binnen het zoekgebied Varenschut ligt een glastuinbouwbedrijf die, middels NOx-emissies vanuit de kassen, bijdragen aan de stikstofdepositie binnen nabijgelegen Natura-2000 gebieden. Ook de bemesting van enkele landbouwgronden binnen het zoekgebied leidt tot ammoniakemissie en stikstofdepositie binnen nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Referentiesituatie In de directe omgeving van het zoekgebied Varenschut ligt een aantal Natura 2000-gebieden waar naar verwachting in 2030 nog steeds sprake is van (bijna) overschrijdingen van de kritische depositiewaarden. Het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied Strabrechtse Heide & Beuven ligt op circa 4,5 kilometer van het zoekgebied. Het is onzeker of de doelstelling van minimaal 50% areaal met stikstofgevoelige habitats onder de kritische depositiewaarde in 2030 gehaald zal worden.
Ook aanstaande en lopende rechtszaken maken de mogelijkheden voor toestemmingsverlening voor nieuwe activiteiten moeilijker. De bouwfase moet sinds november 2022 altijd meegenomen worden. De verwachting is daarom dat stikstofdepositie tot na 2030 een groot knelpunt blijft voor toekomstige ontwikkelingen. Binnen het zoekgebied Varenschut bevindt zich een glastuinbouwbedrijf en landbouwpercelen, mogelijk met vergunde rechten voor stikstofdepositie. De kans bestaat dat deze bedrijven gebruik zullen gaan maken van de landelijke saneringsregeling en dat de vergunde rechten ingezet zullen worden voor landelijke stikstofreductie. Daarmee verdwijnt de mogelijkheid tot intern te salderen.
3.2.4
Situatiebeschrijving Klimaat en Water
Huidige situatie Grondwaterkwaliteit Voor het thema grondwaterkwaliteit is van belang of het Varenschut in een grondwaterbeschermingsgebied valt. Figuur 17 in paragraaf 2.2.4 geeft de locaties van de grondwaterbeschermingsgebieden weer in de omgeving van de zoekgebieden. Geconcludeerd wordt dat Varenschut niet in een grondwaterbeschermingsgebied of boring vrije zone valt en dat daarmee geen aanvullende grondwaterrestricties van toepassing zijn. Dit thema is daarmee niet onderscheidend. Wateroverlast De huidige situatie voor wateroverlast wordt beschreven door de wateroverlast die optreedt bij een bui die eens in de 100 jaar voorkomt. Onder het huidige klimaat is dit een bui waarbij 70 mm in 2 uur valt. Binnen het zoekgebied Varenschut liggen de meeste wateroverlastlocaties in het noordwesten van de locatie (zie Figuur 4).
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
62
Projectgerelateerd
Figuur 44. Wateroverlast zoekgebied Varenschut (links; 70 mm in 2 uur, rechts; 140mm in 2 uur)
Hittestress Hittestress wordt getoetst aan de hand van het Urban Heat Island (UHI) effect. Het UHI-effect geeft een delta temperatuur weer tussen de locatie en het omliggende rurale gebied. Varenschut ligt dicht bij de stad Helmond waardoor het een UHI-effect kent van tussen de 0.51 - 1.01°C (Figuur 19 in paragraaf 2.2.4). Droogte We spreken van droogte wanneer er minder water beschikbaar is dan normaal; er kan dan een watertekort ontstaan. Voor het thema droogte wordt gekeken naar de gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG). Varenschut ligt in een gebied met een gemiddeld laagste grondwaterpeil van 1 – 1,5m wat inhoudt dat de droogte hier minder speelt (Figuur 20 in paragraaf 2.2.4). Overstromingen Voor het thema overstromingen bepalen we de kans van overstromingen van elk van de zoekgebieden bij een middelgrote kans van overstromen (1 per 100 jaar). Het falen van het regionale systeem heeft grote gevolgen voor Varenschut (zie figuur 21 in paragraaf 2.2.4). Referentiesituatie Grondwaterkwaliteit De provincie Noord-Brabant heeft aangegeven dat de waterwingebieden in de toekomst niet worden uitgebreid. Ook voor de referentiesituatie gelden er dus geen restricties voor de zoekgebieden.
De provincie Noord-Brabant heeft wel een regionale strategie opgesteld voor een robuuste drinkwatervoorziening, inclusief de aanwijzing van aanvullende strategische voorraden (ASV) om ook in de toekomst aan de (toenemende) vraag naar drinkwater te kunnen voldoen. Het tekort aan drinkwater wil Brabant Water voorkomen door in te zetten op waterbesparing, om zo een trendbreuk te realiseren in de groei van de vraag naar drinkwater en te voorkomen dat het beschouwde groeiscenario realiteit wordt. De ASV-gebieden zijn nog niet vastgesteld waardoor een toets hierop niet kan worden uitgevoerd. Wateroverlast Als gevolg van klimaatverandering komen extremen op het gebied van wateroverlast steeds vaker voor. De kans op voorkomen van een bepaalde bui kan aan het einde van de eeuw dan wel twee keer zo groot zijn als nu. Naast dat wateroverlast in de toekomst vaker voor zal komen zal ook de order van grote van wateroverlast toenemen in de toekomst. Naar verwachting worden de buien immers steeds heviger. De
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
63
Projectgerelateerd
resulteert erin dat de gebieden waar water op straat voorkomt groter worden en de hoeveelheid water op straat toeneemt (mate van inundatie). Hittestress De gemiddelde temperatuur zal door klimaatverandering in de toekomst alleen maar toenemen. Het is momenteel onzeker hoe deze verandering eruit komt te zien door klimaatmitigatie maar de Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) verwacht momenteel dat de aarde tussen 2030 en 2052 met 1,5 graden zal zijn opgewarmd. Dit heeft ook zijn effect op het Urban Heat Island effect, waarbij vooral maximale waarden zullen toenemen en worden uitvergroot. Het effect zal in de toekomst naar verwachting alleen maar toenemen. Droogte De kans op langere perioden van droogte zal in de toekomst toenemen, vooral in de zomer. Bij grote klimatologische veranderingen kunnen terugkoppelingen optreden die de kans op zomerdroogte sterk doen toenemen. Dit geldt bijvoorbeeld voor veranderingen in luchtstromingen in het voorjaar. Droogte in deze periode leidt via allerlei koppelingen tussen land en atmosfeer tot een grotere kans op droogte in de zomer. Hierdoor moet droogte voorkomen worden om meer water vast te houden in de grond. Voor Varenschut betekent dit dat de grondwaterstand verder kan uitzakken en de verdroging toeneemt. Overstromingen Door de opwarming van de aarde smelt het ijs rond de polen en warmt het zeewater op, waardoor het uitzet.
Door deze twee redenen leidt klimaatverandering tot zeespiegelstijging. Hiernaast is de verwachting voor 2050 dat de gemiddelde winterse neerslag met 6-30% zal zijn gestegen. Wat leidt tot hogere waterstanden in de rivieren met grotere overstromingskans.
3.2.5
Situatiebeschrijving Externe Veiligheid
Het aspect Externe Veiligheid valt uiteen in Risicobronnen, risicovolle activiteiten met een PR10-6 contour, aandachtsgebieden voor brand en explosie. Huidige situatie Risicobronnen Aan de hand van de EV Signaleringskaart is voor de locatie Varenschut één risicobron in de omgeving van het zoekgebied relevant in het kader van externe veiligheid, zie Error! Reference source not found.. Deze risicobron heeft een aandachtsgebied dat over het zoekgebied valt. De risicobron is in Error! Reference source not found. 8 weergegeven. Na de tabel wordt de risicobron toegelicht.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
64
Projectgerelateerd
1
Figuur 45: Risicobronnen in de omgeving van het zoekgebied Varenschut
Tabel 8 Overzicht van risicobronnen zoekgebied Varenschut Nr Risicobron Binnen/buiten zoekgebied 1
Hogedruk aardgastransportleiding Z-540-01 Direct naast zoekgebied
Relevante PR10-6 per jaar contour
Invloedsgebied/ aandachtsgebied
Beperkt tot afmetingen buisleidingen
Brandaandachtsgebied 155 m
Risicovolle activiteiten met een PR10-6 contour Hogedruk aardgastransportleiding Z-540-01 De hogedruk aardgastransportleiding Z-540-01 ligt direct naast het zoekgebied Varenschut. Deze buisleiding heeft een PR10-6 per jaar contour. De contour beperkt zich tot direct op de leiding. Daarnaast valt het planvoornemen binnen het aandachtsgebied (155 meter) van deze buisleiding. Error! Reference source not found.9 geeft de buisleidinggegevens met bijbehorende afstanden van de PR10-6 per jaar contour en het brandaandachtsgebied. Tabel 9 Aardgastransportleidinggegevens Z-540-01 Leiding Druk
Diameter
Hogedruk aardgastransportleiding Z-540-01
14 inch
40bar
PR10-6 per jaar contour Beperkt tot afmetingen buisleidingen
Brandaandachtsgebied 155 meter
Tevens is er sprake van een belemmeringenstrook van 5 meter aan weerszijden van de leiding (gemeten vanuit het hart van de buisleiding). Deze strook leidt tot beperkingen voor onder meer bouwwerken (niet gerelateerd aan de buisleiding) en voor graafwerkzaamheden. De belemmeringsstrook dient opgenomen te worden in het omgevingsplan. De aanwezigheid van de leiding legt geen beperkingen op aan de eventuele ontwikkeling van een bedrijventerrein, behalve de belemmeringenstrook van 5 meter aan weerszijden waarbinnen niet mag worden gebouwd. 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
65
Projectgerelateerd
Aandachtsgebieden voor brand en explosie In en rond het zoekgebied Varenschut zijn in de huidige situatie geen zeer kwetsbare gebouwen gesitueerd. Wel zijn er in de omgeving van zoekgebied Varenschut meerdere kwetsbare gebouwen en locaties aanwezig (zie Error! Reference source not found.). Wanneer zeer kwetsbare gebouwen binnen een brand- en/of explosieaandachtsgebied liggen, is het bevoegd gezag verplicht een voorschriftengebied aan te wijzen. Dit is optioneel voor (beperkt) kwetsbare gebouwen en (beperkt) kwetsbare locaties. Binnen een gifwolkaandachtsgebied worden geen voorschriftengebieden vastgesteld. Nieuwbouw binnen een voorschriftengebied moet voldoen aan de bouwkundige (of gelijkwaardige) maatregelen eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving.