Bijlage 4 E3 Huidige en Referentiesituatie bij Rapport Effect en Haalbaarheidsonderzoek RBT
Tekst van het document
Figuur 46 : Zeer kwetsbare (rood), kwetsbare (roze) gebouwen en kwetsbare locaties (donkerblauw) binnen en in de omgeving zoekgebied Varenschut
Referentiesituatie Vanuit het perspectief van externe veiligheid wordt er voor 2030 geen verandering van de plannen verwacht; de referentiesituatie 2030 blijft gelijk aan de huidige situatie.
3.2.6
Situatiebeschrijving Luchtkwaliteit
Huidige situatie
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
66
Projectgerelateerd
Uit de NSL-Monitoringstool 3 zijn de concentraties in een straal van 1 kilometer rond het zoekgebied verkregen. De maximale concentratiewaarden zijn, voor twee zichtjaren, in onderstaande tabellen weergegeven en beschreven. Tabel 10 laat zien dat er rond het zoekgebied Varenschut geen overschrijdingen van de jaargemiddelde grenswaarden voor NO2, PM10 en PM2,5 voorkomen. De concentraties rond het zoekgebied liggen in de huidige situatie ruim onder de grenswaarden.
3
In het kader van het Nationaal Samenwerkingsverband Luchtkwaliteit (NSL) worden jaarlijks de concentraties van luchtverontreinigende stoffen langs de grotere wegen in Nederland berekend met de NSL-Monitoringstool. De berekeningen worden uitgevoerd voor het gepasseerde jaar en één prognosejaar (2020 en 2030). De resultaten van de berekeningen voor het achterliggende jaar vormen de basis voor de jaarlijkse rapportage luchtkwaliteit aan de EU. De heersende concentraties zijn overgenomen uit de NSLMonitoringstool. De actuele versie van de NSL-Monitoringstool (2021) bevat 2020 als gepasseerd zichtjaar.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
67
Projectgerelateerd
Tabel 10. Maximale concentratie waarden rond zoekgebied Varenschut uit de NSL-Monitoringstool Concentratie NO2 [g/m3]
Concentratie PM10 [g/m3]
Concentratie PM2,5 [g/m3]
Grenswaarde
40
40
25
2020
21,0
17,8
10,2
Zichtjaar
Referentiesituatie Tabel 11 laat zien dat dat de concentraties NO2, PM10 en PM2,5, met name door strengere emissie-eisen aan wegverkeer, scheepvaart en industrie, in de toekomst zullen dalen en dat in 2030, in het zoekgebied Varenschut, ruimschoots wordt voldaan aan de grenswaarden voor NO2, PM10 en PM2,5. Tabel 11. Maximale concentratie waarden rond zoekgebied Varenschut uit de NSL-Monitoringstool Concentratie NO2 [g/m3]
Concentratie PM10 [g/m3]
Concentratie PM2,5 [g/m3]
Grenswaarde
40
40
25
2030
15,9
15,7
8,7
WHO-advieswaarde
10
15
5
Zichtjaar
Ook laat tabel 11 zien dat er in 2030 in het zoekgebied nog niet wordt voldaan aan de aan de gezondheidskundige advieswaarden van de WHO (zie paragraaf Error! Reference source not found.). Voor NO2 wordt in 2030 wel al voldaan aan interim target 3 (20 µg/m3). Voor PM10 en PM2,5 wordt in 2030 voldaan aan interim target 4 (respectievelijk 20 en 10 µg/m3)4.
3.2.7
Situatiebeschrijving Wegverkeerslawaai
Voor het bepalen van het Wegverkeerslawaai in de huidige toekomstige situatie is meer informatie nodig uit het BBMA-verkeersmodel van Provincie Noord-Brabant. Momenteel wordt dit model opgevraagd.
3.2.8
Situatiebeschrijving Industrielawaai, geur en milieuzonering
Huidige situatie Varenschut is thans een extensief glastuinbouwgebied waarin nauwelijks geluid- of geurrelevante activiteiten plaatsvinden. In de directe omgeving van het zoekgebied liggen geen woonkernen, wel is er sprake van enkele verspreid liggende woningen/bedrijfswoningen aan de overzijde van het kanaal. De locatie is gelegen naast een gezoneerd bedrijventerrein. Deze geluidszone valt deels in het zoekgebied. Referentiesituatie Omdat de referentiesituatie voor 2030 vrijwel identiek is aan de huidige situatie zijn er voor de aspecten industrielawaai, geur en milieuzonering geen verschillen te verwachten in de referentiesituatie ten opzichte van de huidige situatie. De aanwijzing in de Omgevingsvisie van de gemeente Helmond als nieuw ‘werkgebied’ is positief voor het planvoornemen. Het voornemen om in deelgebied 6 200 arbeidsmigranten tijdelijk te huisvesten, een tijdelijk voorziening van zorg te realiseren en de zoektocht voor nog eens 80 werknemerswoningen passen echter niet goed bij een ontwikkeling tot het beoogde industrieterrein/bedrijventerrein. Echter kennen logies en tijdelijke huisvestingen uitzonderingen op de geluidsrestricties.
4
De WHO benadrukt dat de advieswaarden haalbaar zijn, maar erkent dat het op veel plekken lastig zal zijn om dat op korte (of zelfs middellange) termijn te realiseren. Er zijn naast de advieswaarden daarom ‘interim targets’ geformuleerd.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
68
Projectgerelateerd
3.3
Situatiebeschrijving Verkeer
Het beoordelingsaspect ‘verkeer’ valt uiteen in de ontsluiting en het omliggend wegennet (capaciteit), verkeersveiligheid en de mobiliteitstransitie. De huidige- en referentiesituatie op deze aspecten wordt hieronder toegelicht. Voor de analyse van de huidige en referentiesituatie is gebruik gemaakt van het BBMAmodel versie S203. Het bedrijventerrein Varenschut ontsluit middels de huidige Veldbeemd op de Rochadeweg in Helmond.
3.3.1
Situatiebeschrijving Ontsluiting en omliggend wegennet
Huidige situatie Onderstaande kaart geeft een aantal thermometerpunten weer voor de hoeveelheid verkeer op het betreffende wegvak.
Figuur 47. aantal thermometerpunten voor de hoeveelheid verkeer op het betreffende wegvak
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
69
Projectgerelateerd
Te zien is dat punten 4 tot en met 11 het dichtst bij Varenschut liggen. Dat zijn thermometerpunten op de wegvakken weergegeven in navolgende tabel. In deze tabel zijn daarnaast het aantal motorvoertuigbewegingen (MVT) voor de ochtendspits (OS), avondspits (AS) en etmaal (ETM) op deze thermometerpunten weergegeven. Daarnaast is voor de ochtend- en avondspits de intenisiteitcapaciteitsverhouding (IC) van de betreffende wegvakken weergegeven. Tabel 12 De thermometerpunten met het aantal motorvoertuigbewegingen en de intensiteit-capaciteitverhouding van de betreffende wegvakken
#
Wegvak
Tussen
En
Richting
MVT OS
MVT AS
MVT ETM
IC OS
IC AS
4
N612
Vossenbeemd
Aansluiting Lungendonk
Noord
1537
1473
8871
47
45
Zuid
1261
1512
8714
41
46
Aansluiting Lungendonk
Rochadeweg
Noord
1537
1473
8871
47
45
Zuid
1261
1512
8714
41
46
Kanaaldijk ZW
Aansluiting Varenschut
Oost
1649
892
6782
51
28
West
1092
1466
6759
36
44
Aansluiting Varenschut
Varenschut
Oost
1654
890
6784
51
28
West
1091
1466
6773
36
45
Varenschut
N279
Oost
1075
939
5979
34
29
West
1167
1079
6267
38
33
Noord
1239
1573
7994
42
51
Zuid
1461
1238
8070
48
41
Noord
970
1281
6910
33
41
Zuid
1377
1124
6799
45
38
Noord
2259
1636
10708
70
52
Zuid
1491
2126
10459
49
65
5
6
7
8
9
10
11
N612
Rochadeweg
Rochadeweg
Rochadeweg
N279
N279
N612
Rochadeweg
Rochadeweg
Rochadeweg
N270
Brouwhuiseweg
Aansluiting Achterbroek
De IC-verhoudingen zijn een goede indicator of doorstromingsproblemen optreden in een van de spitsperioden. Op alle wegvakken, in de ochtend- en avondspits, is deze niet hoger dan 70%. Dit betekent dat er in de huidige situatie er geen doorstromingsproblemen optreden.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
70
Projectgerelateerd
Referentiesituatie De intensiteiten op het wegennet groeien richting 2030, door een verwachte autonome groei van het aantal personenwagens per huishouden en de bouwopgave. Deze groei is gemiddeld 10% voor de ochtend- en avondspits, genomen over de verschillende thermometerpunten. In de tabel hieronder zijn voor de referentiesituatie de etmaal- en spitsintensiteiten gegeven, alsook de IC-verhoudingen. Tabel 13 De etmaal- en spitsintensiteiten en de IC-verhouding in de referentiesituatie
#
Wegvak
Tussen
En
Richting
MVT OS
MVT AS
MVT ETM
IC OS
IC AS
4
N612
Vossenbeemd
Aansluiting Lungendonk
Noord
1666
1749
10994
53
54
Zuid
1581
1675
10931
51
52
Aansluiting Lungendonk
Rochadeweg
Noord
1666
1749
10994
53
54
Zuid
1581
1675
10931
51
52
Kanaaldijk ZW
Aansluiting Varenschut
Oost
1873
1340
9060
59
43
West
1637
1794
9123
53
56
Aansluiting Varenschut
Varenschut
Oost
1878
1339
9052
59
43
West
1637
1794
9127
53
56
Varenschut
N279
Oost
1326
1335
7987
42
42
West
1629
1322
7864
52
41
Noord
1729
2079
12241
63
72
Zuid
2089
1697
11769
73
60
Noord
1616
1716
10781
58
60
Zuid
1877
1551
10191
66
56
Noord
2435
2352
13848
77
74
Zuid
2151
2319
13333
70
72
5
6
7
8
9
10
11
N612
Rochadeweg
Rochadeweg
Rochadeweg
N279
N279
N612
Rochadeweg
Rochadeweg
Rochadeweg
N270
Brouwhuiseweg
Aansluiting Achterbroek
Te zien is dat op thermometerpunten 9 en 11, op de N279 en N612, de IC-verhouding boven de 70% komt. Hier zijn in de betreffende spitsperiode (lichte) doorstromingsproblemen te verwachten.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
71
Projectgerelateerd
3.3.2
Situatiebeschrijving Verkeersveiligheid
Huidige situatie Voor de verkeersveiligheid is gekeken naar het aantal geregistreerde ongevallen in de jaren 2014-2021, middels ViaSTAT. De locatie van de ongevallen is in de figuur hieronder weergegeven.
Figuur 48. Locatie van ongevallen in de jaren 2014-2021 in de omgeving van zoekgebied Varenschut
In de figuur is op de plek van de aansluiting van Varenschut op de Rochadeweg één ongeval geregistreerd. Opgemerkt dient te worden dat dit kruispunt recent is heringericht, en dit ongeval plaatsvond in 2017. Op de Rochadeweg zijn 9 ongevallen geregistreerd op het kruispunt met de Varenschut (geen gewonden, geen overledenen). Referentiesituatie De referentiesituatie voor het gebied Varenschut is niet wezenlijk anders dan de huidige situatie. De problematiek is daarmee vergelijkbaar. Deze kan toenemen, door meer verkeer wat betekent dat de kans op een verkeersveiligheidsrisico toeneemt.
3.3.3
Situatiebeschrijving Mobiliteitstransitie
Huidige situatie Door de ligging van het gebied Varenschut, tegen Helmond aan, zijn er goede mogelijkheden om in te zetten op de mobiliteitstransitie. Het NS-station en de ligging dragen bij aan de goede mogelijkheden. Referentiesituatie Ten opzichte van de huidige situatie is er in de referentiesituatie geen verschil.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
72
Projectgerelateerd
3.4
Situatiebeschrijving Landschap
Onderstaand kaartbeeld (figuur 49) geeft de huidige landschappelijke situatie van zoekgebied Varenschut weer. Het zoekgebied ligt in het beekdallandschap van de (nieuwe) Aa. (bron: ruimtelijk afwegingskader de Peel). Van oudsher ligt het ook voor een deel in het oude ontginningenlandschap.
Figuur 49: Landschappelijke situatie zoekgebied Varenschut
Het beekdallandschap kent vele verschijningsvormen in de Peelregio. In de loop der tijd zijn beeklopen genormaliseerd of rechtgetrokken. Een aantal beekdalen heeft hierdoor nog een open karakter (weinig opgaande begroeiing) en is ingericht op de afvoer van landbouwwater (rechte loop en steile, onbegroeide oevers). Dat is op deze plek het geval. Andere beekdalen in de regio hebben hun natuurlijke loop teruggekregen door meer ruimte te geven en de waterloop weer te laten meanderen.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
73
Projectgerelateerd
Figuur 50:Landschapstypekaart Varenschut uit het ruimtelijk afwegingskader de Peel.
De locatie Varenschut ligt tussen de Zuid-Willemsvaart en het al bestaande Helmondse bedrijventerrein De Weijer. Aan de zuidzijde wordt het gebied begrensd door de Rochadeweg. Tussen het bedrijventerrein De Weijer en de mogelijke locatie ligt het beekdal van de Nieuwe Aa, die een waterbufferende functie heeft en een belangrijke landschapsdrager is. Landschappelijk sluit dit gebied goed aan op de bestaande verstedelijkingsstructuur. Op dit moment is het gebied in gebruik voor glastuinbouw en als landbouwgrond. Het huidige landgebruik bestaat voornamelijk uit kassen en landbouw. De locatie is ook goed aangesloten op het regionale wegennetwerk. Het aspect landschap valt uiteen in meerdere criteria, waaronder Voedsel & Landbouwtransitie, Cultuur & Historie, Groene recreatie, Natuurlijkheid, Ruimtelijkheid en Verstedelijking. Deze criteria zijn afkomstig uit het Afwegingskader De Peel. Voor een toelichting op deze criteria, zie het rapport ‘Methode & Beoordelingscriteria’. Onderstaand wordt de huidige- en referentiesituatie voor deze onderwerpen toegelicht voor de locatie Varenschut.
3.4.1
Situatiebeschrijving Voedsel en Landbouwtransitie
Huidige situatie Het zoekgebied biedt ruimte voor vergroening en waterberging en sluit uitstekend aan op de bestaande stadsrand. Het zoekgebied is volledig in gebruik voor de productie van voedsel, waarvan het merendeel in kassen wordt verbouwd. Referentiesituatie In 2030 wordt hier waarschijnlijk nog steeds veel voedsel geproduceerd op een efficiënte manier. Wellicht zijn er dan kansen gepakt om het voedsel nog innovatiever, duurzamer en meer biologisch te produceren.
3.4.2
Situatiebeschrijving Cultuur en historie
Huidige situatie Er zijn geen voorbeelden van natuurlijk of archeologisch erfgoed in het zoekgebied bekend. Het zoekgebied ligt precies op de scheiding van het beekdallandschap met het oude ontginningenlandschap. Dat is goed te zien op onderstaande kaart uit de periode 1900 – 1950 (figuur 51). Het oude ontginningenlandschap wordt doorsneden door de Zuid-Willemsvaart. Die volgde niet de lijnen van het landschap, maar was vooral van economisch belang voor de afvoer van veen. Destijds een van de belangrijkste vormen van brandstof. Vanaf
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
74
Projectgerelateerd
1960 werden de gronden massaal ontgonnen voor agrarisch gebruik en grasland (figuur 52). Hierbij werd ook de nieuwe Aa aangelegd en de oude meanderende Aa rechtgetrokken. Het huidige kassencomplex is pas begin van de 21e eeuw gerealiseerd. Waarbij de originele kleinschalige kavelstructuur is doorbroken. Het enige wat een passant hedendaags doet herinneren aan deze scheiding is de kromme Weidebeemd en een doodlopend stukje kanaaldijk (figuur 53).
Figuur 51: Varenschut 1900-1950
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
75
Projectgerelateerd
Figuur 52: Kaart vanaf 1960 waarbij de ontginning naar agrarische en weidegronden goed te zien is. Hierbij werd de nieuwe Aa aangelegd en de oude Aa rechtgetrokken.
Figuur 53: Ontwikkeling van het kassencomplex en bedrijventerrein de Weijer
Referentiesituatie De kans dat er in de toekomst in dit gebied is op cultuurhistorisch vlak gaat veranderen is gering.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
76
Projectgerelateerd
3.4.3
Situatiebeschrijving Groene recreatie
Huidige situatie Het zoekgebied kent weinig activiteiten gerelateerd aan groene recreatie in de huidige situatie. Alleen aan de westzijde van het zoekgebied op de Kanaaldijk Z.O. wordt momenteel gerecreëerd. Deze smalle geasfalteerde weg langs het water met hoge bomenrij maken dit een geschikte plek voor een ommetje voor fietsers en fanatieke wandelaars.
Figuur 54: Kanaaldijk Z.O. in de winter als recreatieve route voor wandelaars en fietsers.
Referentiesituatie Met de verstedelijkingsopgaven en het steeds drukker wordende buitengebied zijn goede recreatieve routes langs het water van belang. In de toekomst zal dit dus nog steeds aanwezig zijn. Zeker met het ‘groene punt’ vlakbij, waar natuurontwikkeling wordt gestimuleerd.
3.4.4
Situatiebeschrijving Natuurlijkheid
Huidige situatie In het zoekgebied zelf zijn weinig natuurlijke waarden aanwezig door het hoge functionele ruimtegebruik voor intensieve voedselproductie. Wel wordt het aan meerdere zijdes begrensd door natuur. Aan de noordzijde door een klein populierenbos met lichte onderbegroeiing (figuur 55). Daarnaast nog de oude doodlopende Weidebeemd (zandpad), ideaal als fourageergebied voor kleine zoogdieren (figuur 56). Aan de westzijde een grote bomenrij langs het kanaal met wandelpad (figuur 57) en tot slot aan de oostzijde de nieuwe Aa met lichte oevervegetatie (in de lente/zomer) (figuur 58). Hieronder opeenvolgend te zien v.l.n.r.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
77
Projectgerelateerd
Figuur 55: populierenbos
Figuur 56: Zandpad
Figuur 57: bomenrij langs het kanaal westzijde
Figuur 58: nieuwe Aa met lichte oevervegetatie
Referentiesituatie In de toekomstige situatie zal de natuurlijkheid zich voornamelijk aan de randen blijven bevinden.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
78
Projectgerelateerd
3.4.5
Situatiebeschrijving Ruimtelijkheid
Huidige situatie De grootschalige kascomplexen hebben een grote invloed op de ruimtelijkheid. Hierdoor oogt het zoekgebied erg functioneel. Aan de zuidzijde is wel nog wat open ruimte met twee woningen als klassieke lintbebouwing. Dit levert een bijzonder ruimtelijk contrast op. Verder ligt de ontsluitingsweg en de kanaaldijk verhoogt, waardoor dit een ideale plek is voor een waterbufferende functie. Referentiesituatie In de toekomst zal het ruimtelijke contrast tussen de twee kleine woningen aan het oude lint en het grote kassencomplex blijven bestaan, wat deze locatie uniek maakt.
3.4.6
Situatiebeschrijving Verstedelijking
Huidige situatie Het zoekgebied sluit zeer goed aan op de bestaande verstedelijkingsstructuur en past binnen gemeentelijke ambities voor uitbreiding van het verstedelijkt gebied. Referentiesituatie Ook in de toekomst is deze plek geschikt voor verstedelijking, passend in de maat en schaal van de nabijgelegen bedrijventerreinen en de uitstekende ontsluiting op de N612.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
79
Projectgerelateerd
4
Huidige- & Referentiesituatie Achterbroek
Huidige situatie op hoofdlijnen Onderstaand kaartbeeld (figuur 59) geeft de huidige situatie van zoekgebied Achterbroek weer. De locatie Achterbroek heeft een solitaire ligging in het buitengebied en sluit niet aan op bestaand stedelijk gebied. Aan de noordwestzijde grenst deze locatie aan een groot bosgebied (Herselse bossen of Gebergten en Herselse Heide). Aan de oostzijde wordt het begrensd door de Zuid-Willemsvaart en aan de zuidzijde door de snelweg A67. Via de A67 en N612 is de locatie erg goed ontsloten op het regionale en landelijke wegennet. Er liggen meerdere burgerwoningen en agrarische bedrijven binnen het zoekgebied. Dit gebied is momenteel in gebruik als bouwland en weiland. De noordrand van de locatie wordt ingenomen door de buurtschap Achterbroek. De natuurlijke omgeving met bossen is deels in recreatief gebruik; hier liggen een motorcircuit en een wielerbaan. Centraal aan de noordrand, aan de Steemertseweg, ligt de Mariakapel Lierop. Dit is een waardevol cultuurhistorisch element. Het zoekgebied is gelegen buiten het door de provincie aangewezen stedelijk afweegbaar gebied en ligt in de groenblauwe mantel. Het gebied/locatie Achterbroek is op basis van provinciaal beleid in principe dus uitgesloten van een stedelijke ontwikkeling zoals een bedrijventerrein.
Ontwikkeling van gebieden in de groenblauwe mantel is vooral gericht op een goed functionerend watersysteem en in samenhang daarmee ecologische en landschappelijke waarden en kenmerken (welke nader zijn geduid in de gebiedspaspoorten van provincie). Dat geeft aan dat eventuele nieuwe (rode) ontwikkelingen alleen mogelijk zijn wanneer deze ondergeschikt en ondersteunend zijn aan deze waarden en deze versterken of ondersteunen. Een bedrijventerrein zal leiden tot een transformatie van dit gebied en is dus niet of moeilijk te verenigen met deze doelen.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
80
Projectgerelateerd
Figuur 59: huidige situatie hoofdlijnen Achterbroek
Referentiesituatie op hoofdlijnen Onderstaand kaartbeeld (figuur 60) weergeeft de referentiesituatie voor zoekgebied Achterbroek. Er zijn maar een beperkt aantal autonome ontwikkelingen gepland tot 2030, welke hieronder kort worden toegelicht.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
81
Projectgerelateerd
Figuur 60: referentiesituatie hoofdlijnen Achterbroek
Mestvergister De mogelijke mestvergister bij de kwekerij Bercvenne, biedt een kans om duurzaam gas te gebruiken in het te ontwikkelen bedrijventerrein. Schaal en omvang is echter niet bekend.
4.1
Situatiebeschrijving Beleid en Regelgeving
4.1.1
Situatiebeschrijving Gemeentelijk beleid
Huidige situatie Concept Hoofdlijnen Omgevingsvisie Someren (2022) Concept Hoofdlijnen Omgevingsvisie Someren (2022) beschrijft het belang van het ontwikkelen van een nieuw bedrijventerreinen in verband met vraag die is ontstaan als resultaat van de economische groei. De programmering van nieuwe bedrijventerreinen vindt in regionaal verband plaats. In het Concept Hoofdlijnen Omgevingsvisie Someren (2022) wordt beschreven dat wanneer bedrijven in het buitengebied doorgroeien ze moeten verplaatsen naar een bedrijventerrein. Aandachtspunt hierbij is dat er voldoende ruimte moet zijn op bedrijventerreinen in Someren. Dit wordt in Concept Hoofdlijnen Omgevingsvisie Someren (2022) erkent als een nieuwe opgave of nieuwe accenten ten opzichte van het bestaand beleid. Daarnaast is er de ambitie voor een toekomstbestendige economie en bedrijventerreinen. Dit houdt bijvoorbeeld in dat Someren inzet op behoud van voldoende ruimte om te kunnen ondernemen, maar ook het stimuleren (en waar mogelijk faciliteren) van startende bedrijven en de dynamiek van bestaande bedrijven. Een nieuwe opgave of nieuw accent ten opzichte van bestaand beleid is dat er gezorgd moet worden voor voldoende ruimte voor werken in de toekomst waardoor locaties met een bedrijvenbestemming deze bestemming bij 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
82
Projectgerelateerd
voorkeur ook behouden. Daarnaast is het belangrijk dat de fysieke randvoorwaarden voor een goed functionerend bedrijventerrein in orde zijn. Verder is er op dit moment geen ruimte voor bedrijven op bedrijventerreinen beschikbaar, wat kan leidden tot knelpunten wanneer bedrijven groeien en zouden moeten verplaatsen Intergemeentelijke Structuurvisie Rijk van Dommel en Aa (2011) Het zoekgebied valt onder de intergemeentelijke structuurvisie Rijk van Dommel en AA. Deze structuurvisie is opgesteld omdat het gebied door verstedelijking onder druk komt te staan. Zoals de structuurvisie beschrijft is Rijk van Dommel en AA een ruimtelijk onderdeel van de Brainport en kan de ‘Quality of Life’ van de Brainport versterken. In deze structuurvisie wordt het wensbeeld voor Rijk van Dommel en Aa beleidsmatig vastgelegd. In de figuur hieronder de hoofdkoers van de structuurvisie voor landelijk gebied, recreatie en groenblauwe mantel (figuur 61).
Figuur 61: hoofdkoers Intergemeentelijke Structuurvisie Rijk van Dommel en Aa (2011)
Woonvisie In de Woonvisie Someren 2030, opgesteld in 2019, stelt de gemeente Someren dat de gemeente in de toekomst een aantrekkelijke plek blijft om te wonen. De ambitie is dat Someren zich regionaal onderscheid in woonaantrekkelijkheid, met kwaliteiten als het dorpse gemeenschapsgevoel, de veiligheid, de nabijheid van natuurgebieden en het aanbod van voorzieningen. In 2030 wil de gemeente bekend staan om de karakteristieke dorpse en landelijke woonmilieus waar concepten als doe-mentaliteit en circulariteit aan de orde zijn. Verder staat de woonwens van inwoners centraal, en draagt nieuwbouw naar behoefte per kern bij aan de leefbaarheid. Verder zijn de dorpen en wijken inclusief en voert Someren een actief woonbeleid. Op dit moment zijn er geen plannen voor woningbouw in of rondom het zoekgebied bekend. Bestemmingsplan buitengebied (2011) • Zie de bestemmingsplankaart in figuur 62 • Bij bestemming wonen is er sprake van bewoning (geel). • De enkelbestemming bedrijf is een ‘verzamelbestemming’ en dit omvat naast bestaande nietagrarische bedrijven ook agrarisch verwante bedrijven. • In de bestemming groen staat het in stand houden van natuur- en landschapselementen voorop. In principe mag hier niet gebouwd worden.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
83
Projectgerelateerd
• • •
•
In het bestemmingsplan is er sprake van enkelbestemming agrarisch met waarden. Dit houdt in dat er in dit gebied sprake is van landschappelijke waarde die aandacht en bescherming verdienen. In het bestemmingsplan wordt in een groot deel van het zoekgebied de dubbelfunctie cultuurhistorisch waardevol beschreven. In het oostelijke deel van het zoekgebied wordt in het bestemmingsplan geschreven over aardkundig waardevol. Het zoekgebied valt geheel in de gebiedsaanduiding vrijwaringszoneradar. Dit betekent dat het niet toegestaan is om enig bouwwerk te bouwen of houtopstanden of beplanting aan te brengen of de bodem op te hogen tot boven 45m1 boven NAP. Op dit moment is het laagste punt ongeveer rond de 20m1 boven NAP (blauw) en het hoogste punt 23 m1 boven NAP (oranje) (figuur 63). Ook de reconstructiewet- verwevingsgebied is te vinden: dit betekent dat omschakeling naar en nieuwvestiging van intensieve veehouderijen zijn niet toegestaan. Daarnaast ook reconstructiewet-extensiveringsgebied: dit betekent dat omschakeling naar en nieuwvestiging van intensieve veehouderijen zijn niet toegestaan
Figuur 62: Bestemmingsplan Buitengebied (2011-06-29) Zoekgebied Achterbroek indicatief weergegeven met zwarte cirkel (Bron: Ruimtelijkeplannen).
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
84
Projectgerelateerd
Figuur 63: Hoogte NAP (bron: AHN-viewer (arcgisonline.nl)
Referentie situatie Er zijn geen grote aanpassingen binnen het zoekgebied te verwachten in het gemeentelijk beleid tussen nu en 2030.
4.1.2
Situatiebeschrijving Waterschapsbeleid
Voor de situatiebeschrijving van het waterschapsbeleid is gebruikt gemaakt van de Legger en Keur van waterschap Aa en Maas. De volgende aspecten zijn in beeld gebracht: attentie waterhuishouding, waterwingebied, gevoeligheidsfactor, invloedsgebied Natura2000 en beschermd gebied (zie figuur 64). Deze laatste twee criteria worden ook nader toegelicht onder paragraaf 4.2.2 ‘Natuur en Ecologie’ Huidige situatie Attentie waterhuishouding Het zoekgebied is aangrenzend aan een attentiegebied waterhuishouding. Voor dit soort gebied geldt dat het niet is toegestaan om bestaande grondwateronttrekkingen naar deze gebieden toe of binnen deze gebieden te verplaatsen. Ook is er sprake van een vergunningplicht voor grondwateronttrekkingen. Waterwingebied Het zoekgebied is niet gelegen in een waterwingebied. Gevoeligheidsfactor In het gebied is er sprake van gevoeligheidsfactor 1, ½. ¼. Ongeveer de helft van het zoekgebied bestaat uit gevoeligheidsfactor 1. De gevoeligheidsfactor indiceert hoeveel ruimte er gereserveerd moet worden om de benodigde watercompensatie te realiseren. De formule hiervoor is: benodigde compensatie (in m3) = toename verhard oppervlak (m2) * gevoeligheidsfactor * 0,06 (in meter). Leidend uit deze formule betekent gevoeligheidsfactor 1 dat er maximale compensatie nodig is bij een toename van verhard oppervlak.
Invloedsgebied Natura2000 Het zoekgebied is volledig gelegen in een invloedsgebied Natura2000. Hiervoor geld dat er een vergunningplicht is, waarbij het waterschap fungeert als bevoegd gezag. In dit gebied is wateronttrekking en vervuiling onwenselijk.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
85
Projectgerelateerd
Beschermd gebied Er is een beschermd gebied gelegen ten noordwesten buiten het zoekgebied. Voor dit gebied geldt dat het niet is toegestaan om bestaande grondwateronttrekkingen naar deze gebieden toe of binnen deze gebieden te verplaatsen. Ook is er sprake van een vergunningplicht voor grondwateronttrekkingen.
Figuur 64: huidige situatie waterschapsbeleid
Referentiesituatie Er zijn geen grote aanpassingen in het zoekgebied te verwachten in waterschapsbeleid tussen nu en 2030.
4.1.3
Situatiebeschrijving Provinciaal beleid
Huidige situatie Voor de situatie beschrijving van het provinciaal beleid is het IOV (Interim omgevingsverordening) van Noord-Brabant gebruikt. De verordening treedt gelijktijdig met de Omgevingswet in werking, naar verwachting per 1 juli 2023. De volgende zaken zijn meegenomen: stedelijk afweegbaar gebied, landelijk gebied, gemengd landelijk gebied, diep grondwaterlichaam gebied, beperkingen veehouderij, stalderingsgebied, glasbouwvestigingsgebied, NNB, groenblauwe mantel, regionale waterberging en reservering waterberging (figuur 65). Stedelijk afweegbaar gebied Het zoekgebied valt buiten stedelijk afweegbaar gebied. Dit betekent dat er minder potentie is voor stedelijke ontwikkeling in dit gebied.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
86
Projectgerelateerd
Landelijk gebied Het zoekgebied bevindt zich volgens de Interim Verordening in de aanduiding landelijk gebied exclusief de NNB-gebieden. Dit betekent dat een ruimtelijke ontwikkeling in landelijk gebied samen moet gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Gemengd landelijk gebied Het zoekgebied bevindt zich niet in aangeduid gemengd landelijk gebied. Diep grondwaterlichaam Het zoekgebied valt geheel binnen de aanduiding diep grondwaterlichaam. In deze gebieden wordt grondwater voor nu en de toekomst beschermd. Boven, in of onder een diep grondwaterlichaam is onconventionele winning van koolstoffen verboden. Beperkingen veehouderij In het westelijke deel van het zoekgebied is er sprake van uitbreidingsbeperkingen voor veehouderij. Stalderingsgebied Het zoekgebied valt in een stalderingsgebied. Dit houdt in dat een veehouder in principe niet mag uitbreiden met nieuwe hokdierhouderijen. Glasbouwvestigingsgebied In het zoekgebied bevindt zich geen glasbouw-vestigingsgebied. In een glasbouw-vestigingsgebied is glasbouwtuinbouwbedrijf toegestaan. NNB Er grenzen NNB-gebieden aan het zoekgebied. Ten noordwesten, aan de Zuid-Willemsvaart én ter hoogte van de oprit van de A67.
Wanneer er een ontwikkeling wordt toegestaan in landelijk gebied die de ecologische waarden en kenmerken in het NNB kan aantasten is het nodig dat deze negatieve effecten worden beperkt en worden gecompenseerd. In Paragraaf 4.2.2 Natuur en Ecologie wordt hier nader op ingegaan. Groenblauwe mantel Het zoekgebied is volledig gelegen in de groenblauwe mantel. Dit houdt in dat ontwikkelingen vooral gefocust zijn op een functionerend watersysteem en in samenhang daarmee ecologische en landschappelijke waarden en kenmerken. Het realiseren van een bedrijventerrein staat dus haaks op de waarden van de groenblauwe mantel Regionale waterberging In het zoekgebied is er geen sprake van regionale waterberging. Aan de andere kant van de N612 is een regionale waterberging. Reservering waterberging Eer is geen reservering waterberging gelegen in het zoekgebied.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
87
Projectgerelateerd
Figuur 65: huidige situatie provinciaal beleid Achterbroek
Referentiesituatie Er zijn geen grote aanpassingen in het zoekgebied te verwachten in het provinciaal beleid tussen nu en 2030. De provincie is bezig met het beleidsstuk ‘Zuidelijke ontsluiting Helmond’, hierin zullen keuzes gemaakt worden die invloed hebben op de bereikbaarheid van dit zoekgebied. Er is sprake dat de N612 wordt verbreed van 1x2- naar 2x-2-baansweg.
4.1.4
Situatiebeschrijving Regionaal beleid Energietransitie
Onder het thema Regionaal beleid i.r.t. de Energietransitie wordt gekeken naar de Netcapaciteit en Transportschaarste, Warmtetransitie en Restwarmte, en Windenergie. Deze aspecten zijn deels afkomstig uit het Afwegingskader De Peel. Huidige situatie Netcapaciteit en Transportschaarste Om inzicht te krijgen in de netcapaciteit en de transport schaarste in het zoekgebied is de landelijke capaciteitskaart elektriciteitsnet van Netbeheer Nederland (2022) gebruikt. Deze kaart bestaat uit twee kaartlagen: afname en invoeding. Onder afname verstaan we: het afnemen van elektriciteit op het net. Invoeding is het geven van energie aan het net. Voor beide lagen geldt dezelfde legenda: - Transparant: (nog) geen transportschaarste - Geel: er dreigt transportschaarste - Oranje: vooraankondiging structurele congestie bij ACM (Autoriteit Consument & Markt). - Rood: structurele congestie, nieuwe aanvragen voor transport worden niet gehonoreerd Onderstaand figuur weergeeft de landelijke capaciteitskaart van Netbeheer Nederland afname en invoeding elektriciteitsnet voor het zoekgebied Achterbroek. De oranje kleur code betekent een vooraankondiging structurele congestie bij ACM (Autoriteit Consument & Markt). Dit houdt in dat er bijna geen 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
88
Projectgerelateerd
transportcapaciteit beschikbaar is, en dat hiervan een melding is gedaan bij ACM. Er wordt onderzocht wat de mogelijkheid is van congestiemanagement.
Figuur 66: landelijke capaciteitskaart van Netbeheer Nederland afname (links) en invoeding (rechts) elektriciteitsnet voor het zoekgebied Achterbroek (bron: Capaciteitskaart elektriciteitsnet (netbeheernederland.nl)
Warmtetransitie en Restwarmte In de Transitie Visie Warmte Gemeente Someren 1.0 (Mei, 2021) wordt benoemd dat de gemeente Someren in 2050 een volledig energieneutrale gemeente wil zijn. Dit betekent dat de huizen in de gemeente Someren aardgas vrij moeten zijn. Om de warmte transitie mogelijk te maken wil de gemeente Someren aan de slag gaan met bewoners en ondernemers door bijvoorbeeld te gaan kijken hoe woningen beter geïsoleerd kunnen worden. De gemeente ziet zichzelf als regisseur van de warmte transitie en faciliteert alle betrokkenen daar waar mogelijk. Uit de Transitie Visie Warmte Gemeente Someren 1.0 worden de volgende warmtebronnen benoemd die beschikbaar zijn om de warmtevraag in 2050 te voorzien: - Bodemenergie - Aardwarmte - Lucht warmtepompen - Zonnewarmte - Biogas - Biosmassa - Riothremie - Restwarmte bedrijven - aquathermie Achterbroek valt in het gebied waar er een natuurlijk tempo (2022-2050) wordt verwacht. Dit betekent dat individuele warmteoplossingen per gebouw voor de hand liggen, en dat bewoners hun eigen tempo kiezen. Verkenningsbuurten zijn aangegeven met donkerbruin. Verkenningsbuurten, zijn buurten waar het potentieel mogelijk is om rond 2030 aardgasvrij te zijn. De gemeente Someren start in 2022 met haalbaarheidsonderzoeken voor deze buurten, maar het is nog niet besloten wanneer en hoe de buurten van het aardgas afgaan.
Verkenningsbuurten (2022-2030) zijn niet gelegen in het zoekgebied Achterbroek (figuur 67)
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
89
Projectgerelateerd
Figuur 67: fasering gemeente Someren (Transitie Visie Warmte Someren 1.0, p.45)
Windenergie Uit de RES MRE (2021) blijkt dat het dichtstbijzijnde zoekgebied voor grootschalige opwek van zonne- en windenergie gebied nummer 15 is. Daarnaast is een beperkt deel van gebied 15 voor windenergie aangewezen, parallel aan de A67. Zoekgebied Achterbroek overlapt niet met zoekgebied 15, maar liggen wel dicht bij elkaar (figuur 68). Er worden onderzoeken opgestart om te kijken of er in een zone rond de A67 een energie landschap ontwikkeld kan worden. Hierbij zal zeker ook naar windenergie gekeken worden.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
90
Projectgerelateerd
Figuur 68: Zoekgebieden voor Grootschalige Opwek van zonne- en windenergie rondom zoekgebied Achterbroek (RES MRE, 2021)
Referentiesituatie Achterbroek heeft voor zowel de capaciteitskaart afname en invoering elektriciteitsnet de oranje kleurcode. Dit houdt in dat er sprake is van een vooraankondiging van structurele congestie. De capaciteit in NoordBrabant wordt door Enexis getracht te vergroten. Dit doen zij door, het uitbreiden en het verzwaren van het elektriciteitsnetwerk en het landelijke hoogspanningsnet. Of verzwaring van het elektriciteitsnet in 2030 voldoende is voor de aansluiting van nieuwe ontwikkelingen is onduidelijk. Hierover zal afstemming plaats moeten vinden met de netbeheerder en bevoegd gezag. Achterbroek maakt op een natuurlijk tempo de overstap naar aardgasvrij. Aangezien het zoekgebied Achterbroek niet valt in de zoekgebieden voor grootschalige opwek wind en zonne-energie van de RES MRE (2021) is de verwachting dat het zoekgebied Achterbroek niet in gebruik is genomen voor de opwekking van grootschalige wind en zonne-energie.
4.1.5
Situatiebeschrijving Vrijetijdseconomie
Huidige situatie In de Beleidsnotitie ‘De Kracht van Toerisme’ (okt, 2021) van de gemeente Someren wordt de toeristische ambitie duidelijk uitgesproken. Hierin werkt de gemeente Someren ook samen met de andere zes peelgemeenten. Samen werken zij onder de naam ‘Het Land van de Peel’ aan een gezamenlijke marketingstrategie. Voor mogelijkheden op het gebied van groene recreatie wordt verwezen naar paragraaf 4.4.3 ‘Groen Recreatie’. Jaarlijks wordt er in het zoekgebied het festival Peteyfest op de Steemertseweg gehouden. In 2017 kwamen hier meer dan 2.000 bezoekers op af. In het bestemmingsplan Buitengebied is er geen horeca bestemming te vinden. Referentie situatie Om de toeristische ambitie te verwezenlijken en omdat het festival Peteyfest al jaren plaatsvindt, wordt er geen reden verwacht om het festival niet meer te organiseren.
4.1.6
Situatiebeschrijving Maatschappelijk draagvlak
Voor het onderdeel ‘Maatschappelijk draagvlak’ wordt afgestemd met uw communicatieadviseurs. Samen wordt de huidige- en referentiesituatie voor het zoekgebied in beeld gebracht, gebaseerd op de eerder opgestelde Stakeholderanalyse en uw ervaringen tijdens het voortraject. Op dit moment wordt een overleg met uw communicatieadviseurs hierover ingepland. Huidige situatie Participatieplatformen en belangengroepen Er is georganiseerde participatie via bijvoorbeeld een initiatief van bewoners en betrokkenen in samenwerking met de gemeente Sommeren is ‘Samen voor Someren’. Het stimuleren van participatie en het verbinden van mensen is het doel van de stichting. ‘Samen voor Someren’ heeft ook een inwonerspanel opgezet, namelijk “Zùmmere denkt mee”. Dergelijke initiatieven duiden op georganiseerde en betrokken bewoners.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
91
Projectgerelateerd
Maatschappelijk draagvlak op basis van voortgaand traject Nader in te vullen. Referentie situatie Participatieplatformen en belangengroepen Nader in te vullen. Maatschappelijk draagvlak op basis van voortgaand traject Nader in te vullen.
4.2
Situatiebeschrijving Milieu
Onderstaande paragraaf beschrijft de huidige- en referentiesituatie van de diverse milieuthema’s. Deze bestaan uit bodem, natuur & ecologie, stikstofdepositie, klimaat & water, externe veiligheid, luchtkwaliteit en wegverkeerslawaai.
4.2.1
Situatiebeschrijving Bodem
Huidige situatie Bodemkwaliteit Algemene bodemkwaliteit Binnen het zoekgebied Achterbroek zijn verschillende bodemonderzoeken uitgevoerd, De resultaten van deze onderzoeken kunnen een belemmering vormen voor de voorgenomen herontwikkeling van het zoekgebied tot regionaal bedrijventerrein, Uit de (overwegend relatief oude) bodemonderzoeken die uitgevoerd zijn binnen het zoekgebied blijkt dat de grond en het grondwater verhoogde waarden bevat van de verschillende stoffen die opgenomen zijn in de standaardanalysepakketten voor grond en grondwater. In de bovengrond zijn plaatselijk ten opzichte van de Achtergrondwaarde verhoogde gehaltes zware metalen aangetoond (m.n. cadmium, koper, nikkel en zink). In het freatisch grondwater worden ten opzichte van de streefwaarde verhoogde concentraties cadmium, chroom, koper, lood en zink aangetoond. Volgens de Bodemkwaliteitskaart PFAS voor de deelnemende gemeenten in Noord-Brabant bevat de boven- en ondergrond van het zoekgebied Achterbroek geen verhoogde gehaltes PFAS en GenX. Lokale bodemkwaliteit Binnen het zoekgebied is een locatie aanwezig waar sprake was van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Op de locatie Steemertseweg 11 in Someren is in de grond een geval met ernstige bodemverontreiniging met zware metalen aangetoond. Het geval is eind 2008/begin 2009 gesaneerd.
Hierbij is 100 m3 sterk met zware metalen verontreinigde grond verwijderd. Na sanering is er geen nazorg nodig. De bodemkwaliteit is geschikt gemaakt voor het gebruik ‘wonen met tuin’. De saneringscontour is weergegeven in de volgende figuur.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
92
Projectgerelateerd
Figuur 69- Saneringscontour Steemertseweg 11
Voormalige stortplaatsen Binnen en aangrenzend aan het zoekgebied liggen vier voormalige stortplaatsen. De ligging van deze voormalige stortplaatsen is weergegeven op de volgende figuur.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
93
Projectgerelateerd
Figuur 70: Ligging stortlocaties
De stortplaats Groenebeemdweg/Herselseweg is een voormalige ontgronding (oppervlak 0,5 ha). Deze ontgronding is in 1974 aangevuld met puin afkomstig van de bouw- en wegenbouw. Op de puinlaag is een laag organisch materiaal aangebracht, De deklaag op het stort is gemiddeld 0,45 meter dik en bevat licht verhoogde gehaltes koper en zink. Ook de somparameter EOX is verhoogd. Het grondwater stroomt in een noordelijke tot oostnoordoostelijke richting. Aan de bovenstroomse zijde bevat het grondwater een licht verhoogde concentratie chroom. Het grondwater aan de benedenstroomse zijde bevat licht verhoogde concentraties arseen, chroom en koper. De stortplaats Achterbroek/Oude Goorenweg was ook een voormalige ontgronding (diepte 3 m-mv, oppervlak 1 ha). Deze ontgronding is in de periode 1973 tot en met 1979 aangevuld met bouw- en sloopafval. Het stortmateriaal is afgedekt met een deklaag met een gemiddelde dikte van 0,96 m. De deklaag bevat licht verhoogde gehaltes koper, zink, PAK en minerale olie. Ook de somparameter EOX is verhoogd. Het grondwater stroomt in een overwegend noordnoordoostelijke richting. Aan de bovenstroomse zijde van het stort bevat het grondwater licht verhoogde concentraties chroom en naftaleen.
Aan de benedenstroomse zijde van het stort bevat het grondwater verhoogde concentraties arseen, cadmium, kwik, nikkel en zink, Daarnaast zijn ook verhoogde concentraties benzeen, xylenen, naftaleen en tetrachlooretheen aangetoond. Ook de somparameter fenolindex is verhoogd. De stortplaats Herselse Heide was een voormalige ontgronding (diepte 8 m-mv, oppervlak 6 ha). Deze ontgronding is vanaf 1944 tot 2014 materiaal gestort. Het stortmateriaal bestaat uit huishoudelijk afval, bedrijfsafval en bouw- en sloopafval. Het stortmateriaal is afgedekt met een deklaag met een gemiddelde dikte van 0,92 meter. De deklaag bevat matig verhoogde gehaltes zink en licht verhoogde gehaltes 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
94
Projectgerelateerd
cadmium, koper, lood, PAK en minerale olie. Ook de somparameter is verhoogd. In 2014 is de gehele stortplaats afgedekt met licht verontreinigde grond afkomstig van de Strabrechtse Heide. De lokale grondwaterstromingsrichting is noord gericht. Het grondwater aan de bovenstroomse zijde van het stort bevat verhoogde concentraties cadmium, nikkel en zink. Aan de benedenstroomse zijde van het stort bevat het grondwater verhoogde concentraties arseen, cadmium, chroom, nikkel, zink, benzeen, xylenen, naftaleen en 1,2-dichloorethenen. Ook de fenolindex is verhoogd. De stort Terrein van de firma Jacobs is ook een ontgronding (diepte 3 tot 5 m-mv, 1,8 ha). Deze ontgronding is in de periode 1980 tot 1987 aangevuld met bouw- en sloopafval. De stort is afgewerkt met een deklaag met een gemiddelde dikte van 0,64 meter. De deklaag bevat verhoogde gehaltes zink, PAK en minerale olie. De somparameter EOX is ook verhoogd. De totale stromingsrichting is noordoost gericht. Het grondwater aan de bovenstroomse zijde van de stortplaats bevat een verhoogde concentratie zink. Aan de benedenstroomse zijde van de stortplaats bevat het grondwater verhoogde concentraties arseen, cadmium, chroom, koper, zink en xylenen. In de huidige situatie is er bij de vier voormalige stortplaatsen geen sprake van humane of ecologische risico's. Ook is er geen sprake van verspreidingsrisico's.
Er gelden geen nazorgverplichtingen. Wel dient er bij de herinrichting van de voormalige stortplaatsen rekening te worden gehouden houden met het treffen van aanvullende maatregelen. Voor regelgeving ten aanzien van werkzaamheden in of op een stortlocatie wordt verwezen naar de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Zinkassenwegen Delen van de Achterbroek zijn aangeduid als zinkassenweg, maar deze delen liggen buiten het zoekgebied. Conclusie De verontreinigingen in grond en/of grondwater staan de geplande ontwikkeling tot regionaal bedrijventerrein niet in de weg, maar leiden mogelijk wel tot extra kosten, die voortvloeien uit extra bodemonderzoek en het voorbereiden, begeleiden en uitvoeren van eventueel benodigde bodemsaneringen. Archeologie en Cultuurhistorie Langs de bestaande wegen het Kerkenhuis, de Verhagenstraat en de Achterbroek liggen terreindelen met een hoge archeologische waarde en een middelhoge tot hoge archeologische verwachting. Een gedeelte van het gebied maakt deel uit van het cultuurhistorisch waardevol gebied Jonge heidebebossing Herselsche Heide/Gebergten (Dommeldal). De waarden en kenmerken van dit gebied zijn de oude zandwegen van Lierop naar Hulsel en Stipdonk en de gefixeerde zandduinen. Dit gedeelte ligt ten noorden van het Kerkenhuis, de Verhagenstraat en de Achterbroek.
Referentiesituatie Bodemkwaliteit De referentiesituatie voor 2030 is vrijwel identiek aan de huidige situatie. De bodemvruchtbaarheid en bodemerosie zullen bij de autonome ontwikkeling van het zoekgebied niet verslechteren ten opzichte van de huidige situatie. Archeologie en Cultuurhistorie
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
95
Projectgerelateerd
In het bestemmingsplan zijn voor de gebieden met een hoge archeologische waarde en een middelhoge tot hoge verwachting regels opgenomen om deze te beschermen. Toekomstige werken en/of werkzaamheden mogen geen onevenredige afbreuk doen aan het behoud en de bescherming van de archeologische waarden van de gronden. Door middel van omgevingsvergunningen worden voorwaarden opgelegd, waarmee de eventuele verstoring van de aanwezige archeologische waarde en verwachtingen worden beperkt. De terreindelen die aangewezen zijn als een cultuurhistorisch waardevol gebied komen in aanmerking van het beschermingsregime dat opgenomen wordt in het omgevingsplan. Door dit beschermingsregime zal de cultuurhistorische waarde van deze terreindelen niet verslechteren.
4.2.2
Situatiebeschrijving Natuur en ecologie
Huidige situatie Achterbroek is net als Varenschut grotendeels een agrarische locatie. In dit gebied zijn er wat minder landschappelijke elementen die voor natuur een rol spelen, hoewel ook hier wat bosjes en singels aanwezig zijn. Aan de noordwestzijde grenst deze locatie aan een groot bosgebied (Herselse bossen of Gebergten en Herselse Heide). Aan de oostzijde wordt het begrensd door de Zuid-Willemsvaart en aan de zuidzijde door de snelweg A67. Door deze beide begrenzingen ligt het gebied voor landdieren wat minder goed bereikbaar. Beschermde gebieden - Natura 2000 en Natuurnetwerk Brabant Deze locatie ligt ruim 2 kilometer ten noord-oosten van Natura 2000-gebied Strabrechtse heide & Beuven. Deze afstand is groot genoeg om uit te kunnen sluiten dat er externe werking van licht, geluid etc. mogelijk is. Stikstof verspreidt zich echter over veel grotere afstanden, waardoor stikstofdepositie wel een mogelijk knelpunt is. In dit gebied komen stikstofgevoelige habitattypen voor, waarvoor thans en in de voorziene toekomst de KDW wordt overschreden. In de nabije omgeving liggen meer Natura 2000-gebieden. Ook met zeer stikstofgevoelige doelen. Het bosgebied dat direct ten noordwesten grenst aan deze locatie is onderdeel van het NNB. Het natuurbeheertype hier is N16.03 Droog bos met productie.
Dit was vooral een aangeplant dennenbos waar de beheerder SBB al geruime tijd bezig is om de natuurwaarde te verhogen door het aanbrengen van kapvlaktes, openhouden van stukjes stuifzand en heide en door meer variatie in het bomenbestand te brengen. Het gebied wordt veel gebruikt voor recreatie en er ligt bijv. ook een crossbaan. Net buiten de locatie liggen nog enkele kleine snippers NNB aan de oostzijde tegen het kanaal of de A67. Beschermde soorten In het zoekgebied of in de omgeving daarvan zijn waarnemingen bekend van de zwaarder beschermde soorten eekhoorn, vleermuizen en broedvogels. Daarnaast komen ook algemene soorten voor die onder de provinciale vrijstelling vallen. De meest geschikte leefgebieden voor beschermde soorten liggen langs de noord- en westrand van de locatie. Het grootste deel is nauwelijks geschikt. Referentiesituatie Het is moeilijk voorspelbaar wat er ten aanzien van beschermde natuurwaarden in Nederland zal veranderen tussen 2022 en 2030. Er zijn ingrijpende plannen om de stikstofdepositie terug te brengen en er zijn ook plannen om de biodiversiteit te versterken. Beiden zouden in theorie een duidelijk positieve impact moeten hebben op beschermde gebieden en soorten.
Echter, dit soort plannen bestaan al tientallen jaren, de EHS (voorloper van het NNB) had al in 2018 gereed moeten zijn terwijl er nu sprake is dat zelfs de nieuwe deadline van 2027 niet gehaald zal worden.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
96
Projectgerelateerd
Ten aanzien van de waterkwaliteit geldt iets vergelijkbaars. Nederland heeft de eerste deadline gemist en heeft uitstel gekregen tot 2027 maar thans heeft pas 1% de gewenste kwaliteit. Op basis van deze ervaringen tot nu toe, is voor de referentiesituatie 2030 uitgegaan van slechts een marginale verbetering ten aanzien van beschermde natuurwaarden in en om deze locaties. Daarom is aannemelijk dat er tussen 2022 en 2030 vrijwel niets zal veranderen ten aanzien van beschermde natuurwaarden in en rondom deze locatie. Beschermde gebieden – Natura 2000 en Natuurnetwerk Brabant In de nabije Natura 2000-gebieden zullen inmiddels vrijwel alle maatregelen uit de 1e en 2e beheerplanperiode uitgevoerd zijn. Daardoor zal de hydrologie mogelijk wat verbeterd zijn, maar door de gevolgen van klimaatverandering is dat waarschijnlijk weer tenietgedaan. Ten aanzien van stikstofdepositie is een kleine afname te verwachten. De effecten daarvan op de instandhoudingsdoelen zijn naar verwachting nog niet merkbaar omdat de effecten van de verzuring en vermesting nog lang door zullen werken. Daarom zullen de nabije Natura 2000-gebieden nog vrijwel net zo kwetsbaar zijn voor stikstofdepositie. Als gevolg van de recente beheersmaatregelen in de Gebergten en Herselse Heide is de verwachting dat er aanmerkelijk meer jonge opslag zal komen en het bos gevarieerder wordt.
Het zal nog decennia duren voordat de kronenlaag echt gevarieerder is, maar in het algemeen wordt een licht positieve trend verwacht ten aanzien van soortendiversiteit. De ontwikkeling van heide en stuifzand zal naast beheer, afhankelijk zijn van verbeteringen op gebied van stikstof en verzuring. Daarnaast speelt mogelijk ook het droger en warmer worden van het klimaat een negatieve rol. Daarom wordt niet verwacht dat de kwaliteit van heide en stuifzand zal verbeteren. Beschermde soorten Het zoekgebied was en blijft relatief onaantrekkelijk voor de meeste zwaarder beschermde soorten dieren en ongeschikt voor plantensoorten. Meer algemene diersoorten kunnen zeker gewoon voor blijven komen en gebruik maken van de oevervegetatie, de bomen en de graslanden.
4.2.3
Situatiebeschrijving Stikstofdepositie
Huidige situatie In de directe omgeving van het zoekgebied Achterbroek ligt een aantal Natura 2000-gebieden waar sprake is van (bijna) overschrijdingen van de kritische depositiewaarden. Het meest nabijgelegen Natura 2000gebied Strabrechtse Heide & Beuven ligt op circa 3 kilometer van het zoekgebied. Ontwikkelingen die mogelijk tot een toename van de stikstofdepositie binnen deze stikstofgevoelige habitattypen leiden dienen berekend en beoordeeld te worden. Binnen het zoekgebied Achterbroek liggen veehouderijen die, middels de ammoniakemissies vanuit stallen, bijdragen aan de stikstofdepositie binnen de nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Ook de bemesting van de landbouwgronden binnen het gebied leidt tot ammoniakemissie en stikstofdepositie binnen nabijgelegen Natura 2000-gebieden. Referentiesituatie In de directe omgeving van het zoekgebied Achterbroek ligt een aantal Natura 2000-gebieden waar naar verwachting in 2030 nog steeds sprake is van (bijna) overschrijdingen van de kritische depositiewaarden. Het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied Strabrechtse Heide & Beuven ligt op circa 3 kilometer van het zoekgebied. Het is onzeker of de doelstelling van minimaal 50% areaal met stikstofgevoelige habitats onder de kritische depositiewaarde in 2030 gehaald zal worden. Ook aanstaande en lopende rechtszaken maken de 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
97
Projectgerelateerd
mogelijkheden voor toestemmingsverlening voor nieuwe activiteiten moeilijker. De bouwfase moet sinds november 2022 altijd meegenomen worden. De verwachting is daarom dat stikstofdepositie tot na 2030 een groot knelpunt blijft voor toekomstige ontwikkelingen. Binnen het zoekgebied Achterbroek bevinden zich veehouderijen en landbouwpercelen, mogelijk met vergunde rechten voor stikstofdepositie. De kans bestaat dat deze veehouderijen gebruik zullen gaan maken van de landelijke saneringsregeling en dat de vergunde rechten ingezet zullen worden voor landelijke stikstofreductie. Daarmee verdwijnt de mogelijkheid tot intern salderen.
4.2.4
Situatiebeschrijving Klimaat en Water
Huidige situatie Grondwaterkwaliteit Voor het thema grondwaterkwaliteit is van belang of Achtenbroek in een grondwaterbeschermingsgebied valt. Figuur 17 in paragraaf 2.2.4 van dit Rapport geeft de locaties van de grondwaterbeschermingsgebieden weer in de omgeving van de zoekgebieden. Geconcludeerd wordt dat Achterbroek niet in een grondwaterbeschermingsgebied of boring vrije zone valt en dat daarmee geen aanvullende grondwaterrestricties van toepassing zijn. Dit thema is daarmee niet onderscheidend. Wateroverlast De huidige situatie voor wateroverlast wordt beschreven door de wateroverlast die optreedt bij een bui die eens in de 100 jaar voorkomt. Onder het huidige klimaat is dit een bui waarbij 70 mm in 2 uur valt. Binnen het zoekgebied Achtenbroek liggen de meeste wateroverlastlocaties in het noorden en midden van de onderzoeklocatie (zie Figuur 71). Ook bij een bui van 140 mm in 2 uur krijgen dezelfde locaties te maken met wateroverlast. Wel is er meer wateroverlast op de locaties en wordt ook het natuurgebied zeer nat.
Figuur 71: Wateroverlast zoekgebied Achterbroek (links; 70 mm in 2 uur, rechts; 140mm in 2 uur)
Hittestress Hittestress wordt getoetst aan de hand van het Urban Heat Island (UHI) effect. Het UHI-effect geeft een delta temperatuur weer tussen de locatie en het omliggende rurale gebied. Achtenbroek ligt aan de noordelijke rand van het dorp Lierop en kent een laag UHI-effect van 0.51 – 0.76°C (zie figuur 19 in paragraaf 2.2.4). Droogte We spreken van droogte wanneer er minder water beschikbaar is dan normaal; er kan dan een watertekort ontstaan. Voor het thema droogte wordt gekeken naar de gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG). De gemiddeld laagste grondwaterstand is voor Achterbroek > 2m (zie figuur 20 in Paragraaf 2.2.4). Dit houdt in dat groenvoorzieningen moeilijk het grondwaterpeil kunnen gebruiken voor toevoer van water. 17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
98
Projectgerelateerd
Overstromingen Voor het thema overstromingen bepalen we de kans van overstromingen van elk van de zoekgebieden bij een middelgrote kans van overstromen (1 per 100 jaar). Het falen van het regionale systeem heeft geen gevolgen voor Achterbroek en is daarmee niet onderscheidend (zie figuur 21 in Paragraaf 2.2.4). Referentiesituatie Grondwaterkwaliteit De provincie Noord-Brabant heeft aangegeven dat de waterwingebieden in de toekomst niet worden uitgebreid. Ook voor de referentiesituatie gelden er dus geen restricties voor de zoekgebieden. De provincie Noord-Brabant heeft wel een regionale strategie opgesteld voor een robuuste drinkwatervoorziening, inclusief de aanwijzing van aanvullende strategische voorraden (ASV) om ook in de toekomst aan de (toenemende) vraag naar drinkwater te kunnen voldoen. Het tekort aan drinkwater wil Brabant Water voorkomen door in te zetten op waterbesparing, om zo een trendbreuk te realiseren in de groei van de vraag naar drinkwater en te voorkomen dat het beschouwde groeiscenario realiteit wordt. De ASV-gebieden zijn nog niet vastgesteld waardoor een toets hierop niet kan worden uitgevoerd. Wateroverlast Als gevolg van klimaatverandering komen extremen op het gebied van wateroverlast steeds vaker voor. De kans op voorkomen van een bepaalde bui kan aan het einde van de eeuw dan wel twee keer zo groot zijn als nu.
Naast dat wateroverlast in de toekomst vaker voor zal komen zal ook de order van grote van wateroverlast toenemen in de toekomst. Naar verwachting worden de buien immers steeds heviger. De resulteert erin dat de gebieden waar water op straat voorkomt groter worden en de hoeveelheid water op straat toeneemt (mate van inundatie). Hittestress De gemiddelde temperatuur zal door klimaatverandering in de toekomst alleen maar toenemen. Het is momenteel onzeker hoe deze verandering eruit komt te zien door klimaatmitigatie maar de Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) verwacht momenteel dat de aarde tussen 2030 en 2052 met 1,5 graden zal zijn opgewarmd. Dit heeft ook zijn effect op het Urban Heat Island effect, waarbij vooral maximale waarden zullen toenemen en worden uitvergroot. Het effect zal in de toekomst naar verwachting alleen maar toenemen. Droogte De kans op langere perioden van droogte zal in de toekomst toenemen, vooral in de zomer. Bij grote klimatologische veranderingen kunnen terugkoppelingen optreden die de kans op zomerdroogte sterk doen toenemen. Dit geldt bijvoorbeeld voor veranderingen in luchtstromingen in het voorjaar. Droogte in deze periode leidt via allerlei koppelingen tussen land en atmosfeer tot een grotere kans op droogte in de zomer. Hierdoor moet droogte voorkomen worden om meer water vast te houden in de grond.
Voor Achterbroek betekent dit dat de grondwaterstand verder kan uitzakken en de verdroging toeneemt. Overstromingen Door de opwarming van de aarde smelt het ijs rond de polen en warmt het zeewater op, waardoor het uitzet. Door deze twee redenen leidt klimaatverandering tot zeespiegelstijging. Hiernaast is de verwachting voor 2050 dat de gemiddelde winterse neerslag met 6-30% zal zijn gestegen. Wat leidt tot hogere overstromingskansen.
17 februari 2023
BI4504-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0002
99