9a. Jaarrekening 2021 gemeente Someren

Dienstverlening & Excellent werkgeverschap: • investering in medewerkers, processen, systemen en ondersteunende diensten; • evaluatie samenwerking lokale gebiedsteams en GR Peelgemeenten; • voorbereiding transitie beschermd wonen; • nieuw systeem OnView ter verbetering kwaliteit schuldhulpverlening; • voorbereiding flexpool Wmo; • borging expertise in gebiedsteams Jeugd; • nieuwe kennisbank ter ondersteuning van de taken Wmo, Jeugd en Schuldhulpverlening; • evaluatie DVO bijzondere bijstand Senzer; • positionering GR Peelgemeenten op de arbeidsmarkt; • Peelacademie: samen leren en ontwikkelen; • oog voor welzijn van de medewerker en duurzame inzetbaarheid; • werkgeverschap gedragswetenschappers en GZ-psycholoog; • voorbereidingen werkgeverschap schuldhulpverleners fase 1. Bedrijfsvoering & advisering: • jaarrapportages zorgkosten (inclusief controles prestatielevering); • Corona: zorgcontinuïteit en steunmaatregelen Wmo en Jeugdwet; • samenwerken aan kwaliteit - interne controle zorgkosten; • interne controle uitvoeringskosten ontwikkeld; • opzet nieuwe kostprijsberekeningssystematiek; • vergroten van kennis en bewustwording over privacy en informatiebeveiliging; • informatie- en archiefbeheer beter op orde; • samenwerking RHCe verder vormgegeven; • veranderende arbeidsmarkt; • inzet ZorgNed ter ondersteuning van inburgering; • diverse beleidsontwikkelingen (w.o.

implementatie woonplaatsbeginsel, voorbereidingen wettelijke (inhoudelijke) doordecentralisatie Beschermd wonen, aantal acties a.g.v. nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening).

Rapportages

Jaarstukken 2021

ENDVBEND

64

Naam

GGD Brabant Zuidoost

Vestigingsplaats

Eindhoven

Doel en openbaar belang

De GGD heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de publieke gezondheidszorg (PG) en de ambulancezorg (AZ).

Partners

Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel- De Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre. Gemeentebestuurders zijn vertegenwoordigd in het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur van de GGD. Het algemeen bestuur stelt de hoofdlijnen van het GGD beleid vast alsmede de begroting en de jaarrekening. Het dagelijks bestuur ziet toe op de dagelijkse gang van zaken, bereidt samen met de directeur de AB-vergaderingen voor en draagt zorg voor het uitvoeren van de besluiten van het AB. Zowel het DB als het AB vergadert ca 5 keer per jaar.

Bestuurlijk belang

Eigen vermogen

Per 31-12-2021 € 4.707.775,- en per 31-12-2020 € 4.420.407,-

Vreemd vermogen

Per 31-12-2021 € 25.904.088,- (waarvan voorzieningen € 1.218.146,-) en per 31-12- 2020 € 26.526.179,- (waarvan voorzieningen € 1.040.999,-)

Financieel resultaat

Het exploitatieresultaat 2021 bedraagt in zijn totaliteit ca. € 12.000,- positief, verdeeld over hetProgramma Publieke Gezondheid € 45.000,- positief en het Programma Ambulancezorg € 33.000,-negatief.

Financieel belang

Gemeentelijke bijdrage 2021 € 702.712,-

Risico's

De aangesloten gemeenten zijn aansprakelijk voor tekorten op basis van het aantal inwoners. De kwantificering van de risico’s op basis van een kans- en impact-inschatting vindt plaats via een zogenaamde risicoinventarisatie, die jaarlijks (bij het aanbieden van de programmabegroting) wordt opgesteld. Deze inventarisatie (zie ook paragraaf 4.1.2 Risicomanagement van de jaarstukken 2020 GGD) resulteert in een benodigde weerstandscapaciteit van ca. € 2.400.000,-voor het programma Publieke Gezondheid (PG) en ca. € 2.100.000,-- voor Ambulancezorg (AZ). Eerder is besloten dat, gegeven de financieringsstructuur, voor de beide programma’s PG en AZ afzonderlijke algemene reserves worden aangehouden. Gegeven de omzet 2020 is dan voor PG een kaderstellende bandbreedte van toepassing van min. € 600.000 en max. € 1.200.000,-en voor AZ van min. € 1.200.000,-- en max. € 1.500.000,--. De Algemene Reserve PG bedraagt, inclusief voorgestelde resultaatbestemming 2020, ca. € 550.000,--. De Algemene Reserve AZ bedraagt, inclusief het voorlopige resultaat 2020, ca. € 1.400.000,--. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat de algemene reserve niet tot het bedrag van de benodigde weerstandscapaciteit hoeft te worden aangevuld. Aangezien de benodigde weerstandscapaciteit (risico’s) hoger is dan de beschikbare weerstandscapaciteit (algemene reserves) is sprake van niet gedekte risico’s.

Bij programma PG lopen de gemeenten voor een bedrag van € 1.850.000,-- (€ 2.400.000,-- -/- € 550.000,--) risico. Op basis van verhouding inwoneraantallen betekent dit voor de gemeente Someren een risico van € 46.250,--. Bij programma AZ lopen de gemeenten voor een bedrag van € 700.000,-- (€ 2.100.000,-- -/- € 1.400.000,--) risico. Op basis van verhouding inwoneraantallen betekent dit voor de gemeente Someren een risico van € 17.500,--.

65

Ontwikkelingen

De belangrijkste ontwikkelingen waarmee de GGD te maken heeft gekregen in 2021 zijn: • Coronabestrijding (testen, broncontactonderzoek, vaccineren, informeren publiek en professionals); • Implementatie van het paraatheid- en spreidingsplan ambulancezorg; • Het borgen van publieke gezondheid in de omgevingsvisies en omgevingsplannen van gemeenten; • Programmatische aanpak voor preventie van suïcide- en depressie; • Optimaal inzetten van Jeugdgezondheidszorg (JGZ) als collectieve basisvoorziening in de jeugdzorgketen en in het sociale domein; • Integratie JGZ 0 – 4 binnen de GGD (per 1.1.2021 gerealiseerd); • Tekorten op de arbeidsmarkt van verpleegkundigen en artsen (extra inzet op werving en aantrekkelijk werkgeverschap); • Implementatie van het Lean gedachtengoed (continu verbeteren) binnen de GGD; • Implementeren van zelforganisatie en tweelagenstructuur.

Rapportages

Voorlopige jaarstukken 2021

ENDVBEND Naam

Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zuidoost-Brabant

Vestigingsplaats

Eindhoven

Doel en openbaar belang

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) is een organisatie waarin de brandweer en de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) samenwerken om incidenten en rampen te voorkomen, te beperken en te bestrijden. VRBZO is een samenwerkingsverband tussen 21 gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant.

Partners

Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel- De Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre.

Bestuurlijk belang

Eigen vermogen

Het bestuur van VRBZO bestaat uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten en kent een Algemeen Bestuur, Dagelijks Bestuur en de voorzitter. De bestuursorganen laten zich in hun taakuitoefening adviseren door de Adviescommissie Financiën & Bedrijfsvoering waarin vertegenwoordigers van het bestuur, gemeentesecretarissen(2) en controllers van gemeenten (2) zitting hebben. Daarnaast zijn er drie bestuurlijke vooroverleggen waarin onderwerpen met betrekking tot crisisbeheersing, incidentbestrijding en risicobeheersing met enkele burgemeesters inhoudelijk worden voorgesproken. Per 01-01-2021 € 2.483.003,- en per 31-12-2021 € 2.144.989,-

Vreemd vermogen

Per 31-12-2021 € 41.762.897,- waarvan voorzieningen € 3.221.034,-

Financieel resultaat

Het resultaat 2020 bedroeg: € 265.198,- positief en het ingeschat resultaat 2021 bedraagt € 72.817,- negatief

Financieel belang

Gemeentelijke bijdrage 2021 € 1.041.664,-.

Risico's

In de paragraaf Risicobeheersing en weerstandsvermogen van de Begroting 2021 zijn de risico’s en de bijbehorende weerstandcapaciteit benoemd. In de jaarstukken 2021 is deze paragraaf geactualiseerd. De omvang van de algemene reserve sluit aan bij het gewenste weerstandsvermogen op basis van de analyse van de risico’s.

Ontwikkelingen

Covid-19 De coronacrisis had ook in 2021 nog een flinke impact op VRBZO. Met de Tijdelijke wet maatregelen Covid-19 (Twm) zijn veel bevoegdheden rondommaatregelen bij het kabinet en de Tweede Kamer belegd. Daarmee eindigdeformeel de situatie waarmee vergaande maatregelen via tijdelijke noodverordeningen werden opgelegd. Onderdeel van de invoering van deTwm was het aanbieden van een (eind)verslag namens de voorzitter veiligheidsregio aan gemeenteraden over de bestrijding van de crisis. In februari 2021 is het tweede verslag Covid-19 namens de voorzitter aangeboden aan gemeenteraden.

66

Daarna had VRBZO nog steeds een belangrijke taak in de coördinatie en afstemming in de regio. Op regionaal gebied vond via het regionaal beleidsteam op bestuurlijk niveau overleg plaats hoe de maatregelen (en versoepelingen) binnen de regio zo uniform als mogelijk worden toegepast. De coördinatie van werkzaamheden die hieruit voorkomen vergden capaciteit van de crisisorganisatie. Voor veel medewerkers uit de crisisorganisatie is de vermoeidheid zichtbaar. Met de versoepelingen vanuit het Rijk is in juli 2021 ook het crisisniveau van GRIP 4 na ruim 16 maanden afgeschaald. Dat betekent dat ook de crisisorganisatie grotendeels is ontbonden tot een kleine kerngroep. Zo is er bijvoorbeeld geen regionaal beleidsteam (RBT) meer actief is in de regio. Wel kunnen er nog naar behoefte bestuurlijke bijpraat momenten worden georganiseerd waarbij Covid-19 het onderwerp is. Op operationeel gebied heeft Covid-19 bij de brandweer niet direct tot problemen geleid. Wel was het in sommige brandweerposten in de regio moeilijk om roosters passend te krijgen bij toenemend aantal besmettingen. Door de flexibele instelling van veel medewerkers heeft dit niet tot extra risico’s geleid. Door de maatregelen was het praktisch onmogelijk om het volledige opleidings-, trainings- en oefenprogramma te doorlopen. Het programma heeft daardoor achterstanden opgelopen.

De meest essentiële oefeningen en trainingen zijn doorgegaan om te voorkomen dat de (eigen) veiligheid in het geding kwam. Andere aanvullende opleidingen, die nodig zijn om de ontwikkelingen in het vakgebied goed bij te houden, zijn veelal uitgesteld. Visie 2025 In 2021 is de koers voor de komende jaren vastgesteld. In het eerste kwartaal van 2021 zijn de (commissies van de) gemeenteraden samen met burgemeester bijgepraat op de ontwikkelingen en speerpunten uit de visie. In april visie door het bestuur vastgesteld. Daarna is direct aan de slag gegaan met de uitvoeringsagenda. Belangrijk accent hierin ligt op ontwikkeling van domein crisisbeheersing. Helaas zorgde de hoge werkdruk in dit domein door de coronacrisis ervoor dat we in 2021 niet alles konden doen wat we wilden. De komende jaren willen we hierop versterken. Omgevingswet In opdracht van het Veiligheidsberaad heeft Cebeon landelijk onderzoek uitgevoerd naar de kosten van de invoering van de Omgevingswet voorveiligheidsregio’s. Op landelijk niveau komen de totale implementatiekosten voor veiligheidsregio’s uit tussen de circa 20 en 30 miljoen euro, waarbij de kosten afhankelijk zijn van het totale risicoprofiel van de regio. De stelselherziening gaat naar verwachting leiden tot hogere structurele kosten voor de veiligheidsregio’s.

Uit het onderzoek blijkt een structurele kostenstijging van ongeveer 20% ten opzichte van de huidige kosten op de producten van risicobeheersing reëel. Vanuit de regionale samenwerking omgevingswet (gemeenten en diverse gemeenschappelijke regelingen) wordt nu in beeld gebracht wat de impact voor onze regio is. Vervolgtraject denktank rechtspositie brandweervrijwilligers Het Veiligheidsberaad, het ministerie van Justitie en Veiligheid (J&V) en de Brandweerkamer onderzoeken op welke wijze de brandweerorganisatie opnieuw kan worden vormgegeven, op zo'n manier dat er nadrukkelijk en fundamenteel verschil is tussen vrijwilligers en beroepskrachten. Dat is namelijk nodig vanuit juridisch oogpunt. In landelijk verband wordt bekeken hoe de brandweer hieraan invulling kan geven. Dit wordt aangepakt via diverse bouwstenen. De eerste bouwsteen gaat over de verschillen van inzet en inroostering van vrijwilligers en beroepskrachten. De impact voor VRBZO zit met name in het feit dat het niet meer mogelijk is vrijwilligers te consigneren in het rooster van de repressieve beroepsdienst. In verhouding tot andere regio's is de impact relatief klein. Indien de andere bouwstenen ook geïmplementeerd dienen te worden zal de impact groter zijn, maar dit is vooralsnog niet aan de orde.

67

Rapportages

Concept Jaarrekening VRBZO 2021

ENDVBEND Naam

Senzer (handelsnaam van de uitvoeringsorganisatie Werkbedrijf Atlant de Peel)

Vestigingsplaats

Helmond

Doel en openbaar belang

Integrale uitvoering Participatiewet, alsmede activiteiten op het vlak van arbeidsreïntegratie en aangepaste arbeid aan personen uit de deelnemende gemeenten, die op afstand staan van de reguliere arbeidsmarkt.

Partners

De deelnemende gemeenten zijn Asten, Deurne, Gemert-Bakel, GeldropMierlo, Helmond, Laarbeek, Someren..

Bestuurlijk belang

De gemeente Someren heeft het recht uit zijn midden, de voorzitter inbegrepen, 2 leden aan te wijzen voor het algemeen bestuur. Eén lid van het algemeen bestuur is tevens lid van het dagelijks bestuur.

Eigen vermogen

Per 31-12-2021 € 11.796.000,-

Vreemd vermogen

Per 31-12-2021 € 15.340.000,-

Financieel resultaat

Ingeschat resultaat 2021: € 0,- (sluitende begroting).

Financieel belang

Gemeentelijke bijdrage 2021 € 676.925,-

Risico's

Senzer streeft er naar om bedrijfsvoeringrisico’s af te dekken met het eigen weerstandsvermogen. Het Algemeen bestuur had in 2019 aanvankelijk het minimum weerstandsvermogen bepaald op 5% van de lasten. In de aanloop naar de begroting 2020 werd Senzer echter geconfronteerd met dusdanige forse kortingen op de BUIG dat die niet op te vangen waren met de beschikbare middelen in de begrote exploitatie. Naar aanleiding hiervan heeft het Algemeen bestuur haar besluit later in 2019 herzien en besloten om het weerstandsvermogen volledig in te zetten voor het afdekken van de tekorten in 2020 en een deel van het tekort in 2021. In 2022 en verder moeten de structurele lasten -op grond van wet- en regelgeving- weer gedekt worden door structurele bijdragen van de gemeenten. De structurele bijdragen worden verrekend conform de bestaande verdeelsleutel. De directe impact van de beschikbare rijksmiddelen op de begroting en daarmee de financierbaarheid van Senzer is fors gebleken. De begroting en meerjarenraming biedt op dit moment evenwel geen ruimte voor het opvangen van verdere neerwaartse bijstellingen van rijksmiddelen en/of bijdragen van deelnemende gemeenten. Het risico voor Senzer (en daarmee de gemeenten) maakt dat opnieuw gekeken zal worden naar het benodigde weerstandsvermogen en de risicoverdeling tussen gemeenten en Senzer daarbij.

Dit is bij het opstellen van de begroting nog niet afgerond en als zodanig dan ook niet verwerkt in deze paragraaf. De door Senzer gekwantificeerde risico's 2022 betreffen: · Rijksfinanciering en economische- en arbeidsmarktontwikkeling in relatie tot aantal uitkeringen en corresponderende lasten; · Lagere toegevoegde waarde: wegvallen opdrachten en/of druk tariefopstelling; · Verhuurbaarheid eigen locaties; · Onvolledig kunnen effectueren van de efficiëncymaatregelen; · Loon- en prijsontwikkeling die afwijkt van gehanteerde CPBramingen; · Opname van opgebouwde verlofrechten in één jaar. Deze risico's resulteren in een benodigd weerstandsvermogen van € 4.950.000. Het aanwezige weerstandsvermogen (bestaande uit algemene reserve en onverdeeld resultaat) bedraagt € 9.373.000 en is hiermee voldoende om de risico’s af te dekken.

68

Ontwikkelingen

Senzer heeft te maken met de volgende ontwikkelingen: · Ontwikkelingen economie en werkgelegenheid (verwachte toename aan aanvragen en instroom in de bijstand); · Corona steun- en herstelpakket: doorloop sociaal pakket in 2022: o intensieve ondersteuning en begeleiding naar nieuw werk; o scholing en ontwikkeling voor behoud van werk; o bestrijding van jeugdwerkloosheid; o aanpak van armoede en schulden. · Bijdragen aan een inclusieve samenleving, mede met inzet inclusieve technologie; · Nieuwe Wet inburgering (invoeringsdatum 01-01-2022); · Wetsvoorstel Breed Offensief (datum behandeling Tweede Kamer onduidelijk); voorgenomen maatregelen: · Inwerkingtreding landelijk uniforme methode voor loonwaardebepaling per 01-07-2021; · Toepassing nieuwe financieringswijze loonkostensubsidie per 0101-2022; · Terugkeer 'menselijke maat' in wetgeving en beleid. Minder verplichtingen, meer bevoegdheden; · Het Werkgeversservicepunt Helmond - De Peel; · Cao Aan de Slag (voor werknemers die onder Participatiewet aan de slag zijn); · Ontwikkelingen huidige bestand: toename duur van trajecten naar werk, intensievere begeleiding, uitdaging om duurzame uitstroom te realiseren; · Samen werken aan een sterker Senzer (aanscherpen van de opdracht, de herpositionering van Senzer).

Rapportages

Begroting 2022 (jaarcijfers ontbreken)

ENDVBEND Naam

Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB)

Vestigingsplaats

Eindhoven

Doel en openbaar belang

De Omgevingsdienst is ingesteld om ten behoeve van de deelnemers taken uit te voeren op het gebied van het omgevingsrecht en daarmee als uitvoeringsdienst van het lokaal en provinciaal bestuur een bijdrage te leveren aan het realiseren en borgen van de door de verantwoordelijke overheden in de regio Zuidoost-Brabant aangegeven kwaliteit van de fysieke leefomgeving.

Partners

Gemeenten Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel-De Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven, Waalre en de Provincie Noord-Brabant.

Bestuurlijk belang

Het bestuur van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant bestaat uit het Algemeen Bestuur, het Dagelijks Bestuur en de voorzitter.

Eigen vermogen

Per 01-01-2021 € 2.429.098,- en per 31-12-2021 € 3.265.823,-

Vreemd vermogen

Per 01-01-2021 € 4.522.785,- waarvan voorzieningen: € 0,- en per 31-122021 € 5.149.541,- waarvan voorzieningen: € 0

Financieel resultaat

Het resultaat 2020 bedroeg € 354.143,- Het ingeschat resultaat 2021 bedraagt exclusief mutaties reserves € 836.725,-inclusief mutaties reserves: € 1.045.965,-

Financieel belang

Bijdrage 2021: € 661.179,-

69

Risico's

Ten behoeve van Ontwerpbegroting 2023 en jaarrekening 2021 zijn de risico’s opnieuw geïnventariseerd. Deze inventarisatie is opgenomen in bijlage C. Uit deze inventarisatie blijkt dat de verwachtingswaarde van de risico’s met de grootste potentiële impact € 2.742.500 bedraagt. De algemene reserve van de ODZOB bedraagt per ultimo 2021 € 1.905.317. Dat betekent dat de ODZOB-deelnemers het niet afgedekte deel van € 837.183 in hun eigen financiële buffers zouden moeten afdekken. •

Ontwikkelingen

•

•

•

Rapportages

In het najaar van 2021 is de bestuurlijke evaluatie van het ROK (Regionaal Operationeel Kader) voor milieutoezicht opgeleverd. Parallel daaraan is gewerkt aan de verdere professionalisering van de uitvoering. Met name op het vlak van de interne organisatie, monitoring en planning zijn stappen voorwaarts gezet. Hierdoor zijn we er in geslaagd om in het najaar van2021 de planning voor 2022 aan onze deelnemers te presenteren. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is (wederom) verschoven. Nu naar 1 januari 2023. De nieuwe wet leidt tot een stelselherziening met een grote impact op de bevoegde gezagen en organisaties die bij de wet betrokken zijn. Dit vraagt om regionale afstemming en samenwerking; vandaar dat de ODZOB in 2021 intensief heeft samengewerkt met haar deelnemers en andere ketenpartners. Het ODZOB-programma ter voorbereiding op de Omgevingswet heeft inmiddels de eerste (deel)projecten opgeleverd. Er is ook enige vertraging opgelopen door de verschuiving van de aanvangsdatum van de nieuwe wet. Dit betreft met name de opleidingsactiviteiten; deze verschuiven naar 2022. In 2021 zijn de voorbereidingen op de inrichting van de nieuwe VTHapplicatie vertraagd. Deels door de vertraagde start van de Omgevingswet en deels door een (inmiddels vervallen) geschil met de leverancier.

Het afgelopen jaar was er, mede naar aanleiding van het vervolg op het rekenkameronderzoek uit 2020, veel aandacht voor de (grip op de) samenwerking tussen de ODZOB en haar partners. Het in 2021 in gang gezette traject zal in 2022 zeker een vervolg krijgen.

Voorlopige cijfers jaarrekening 2021

ENDVBEND Naam

Gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB)

Vestigingsplaats

Oss

Doel en openbaar belang

BSOB is opgericht om de kwaliteit van de dienstverlening en continuïteit van de waardering, heffing en inning van gemeentelijke- en waterschapsbelastingen te garanderen. En wel tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten.

Partners

De deelnemers zijn de gemeenten Oss, Bernheze, Maashorst, Boekel, Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Laarbeek, Someren en het Waterschap Aa en Maas.

Bestuurlijk belang

De gemeente Someren is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.

Eigen vermogen

Per 31-12-2021 € 1.243.000,- en per 31-12-2020 € 299.412,-

Vreemd vermogen

Per 31-12-2021 € 15.196.000,- (waaronder nog af te dragen belastingontvangsten € 14.301.000,-)en per 31-12-2020 € 14.732.593,(waaronder nog af te dragen belastingontvangsten € 13.682.346,-).

Financieel resultaat

Over het jaar 2021 € 938.297,- voordelig.

Financieel belang

Gemeentelijke bijdrage 2021 € 381.833,-

70

Risico's

Ontwikkelingen

Rapportages

Gezien de bepalingen, opgenomen in de gemeenschappelijke regeling en de Nota Financieel Beleid aangaande de bestemmingen van resultaten, zijn eigen vermogen, stille reserves of voorzieningen niet noodzakelijk. In artikel 53 van de Gemeenschappelijke Regeling is een zogenoemde garantstelling opgenomen. Dit houdt in dat de deelnemers er zorg voor dragen dat BSOB te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan al haar verplichtingen ten opzichte van derden te voldoen. De risico’s komen conform de regelingen voor rekening van de deelnemers naar rato van hun aandeel in de bedrijfsactiviteiten (bijdragen). De belangrijkste ontwikkelingen bij BSOB in 2021 zijn: • Extern onderzoek naar toekomstperspectief BSOB heeft geleid tot de keuze voor vergaande automatisering en formatiereductie. Een strategisch HRM-plan is hiervoor opgesteld; • Aanpak BSOB heeft geleid tot daling aantal bezwaarschriften; • Waarderen op oppervlakte wordt in twee fasen ingevoerd.

Someren in eerste fase vanaf 2022; • Gemeente Sint Anthonis is als gevolg van herindeling uitgetreden uit BSOB; • Gemeenten Uden en Landerd zijn samengevoegd tot gemeente Maashorst; • Waarderingskamer heeft BSOB opnieuw positief beoordeeld met vier sterren (vijf is maximum); • Positief financieel resultaat van € 938.297,- waarvan € 455.000,- door uittredingsvergoeding van Sint Anthonis en € 483.000,- uit bedrijfsvoering; • Someren ontvangt in 2022 € 13.765,- als aandeel in het positief resultaat uit bedrijfsvoering. Concept-Jaarstukken 2021

ENDVBEND Naam

Metropoolregio Eindhoven (MRE)

Vestigingsplaats

Eindhoven

Doel en openbaar belang

Samenwerkingsverband tussen 21 gemeenten in de regio ZuidoostBrabant. Het takenpakket is vastgelegd in artikel 4 van de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven. Kerntaken: Strategische bestuurlijke samenwerking op de thema's Economie (inclusief uitvoering Stimuleringsfonds en betaalautoriteit Brainport Development NV), Transitie landelijk gebied, Energietransitie en Mobiliteit (incl. GGA). Het fungeren als archiefbewaarplaats van de overgebrachte archieven van de overheidsorganen binnen de regio Zuidoost-Brabant, met uitzondering van de gemeente Gemert-Bakel.

Partners

Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen c.a., Oirschot, Reusel- De Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven en Waalre.

Bestuurlijk belang

Het bestuur van de Metropoolregio Eindhoven bestaat uit het Algemeen Bestuur, het Dagelijks Bestuur en de voorzitter. In de hoofstukken vier e.v. van de GR is alles omtrent samenstelling en werkwijze van deze organen geregeld. De bestuursorganen laten zich in hun taakuitoefening bijstaan door portefeuillehoudersoverleggen en andere overlegorganen. Samenstelling en werkwijze van deze overlegorganen is geregeld in een onderliggend statuut.

Eigen vermogen

Per 01-01-2021 € 17.742.682,- en per 31-12-2021 € 14.324.968,-

Vreemd vermogen

Per 01-01-2021 € 14.523.580,- waarvan voorzieningen € 7.125.279,- en per 31-12-2021 € 14.426.667,- waarvan voorzieningen € 6.660.736,-

Financieel resultaat

Het resultaat 2020 bedroeg: € 265.198,- positief. Het ingeschat resultaat 2021 bedraagt € 72.817,- negatief

Financieel belang

Gemeentelijke bijdrage 2021 (incl. RHC) € 271.338,-

71

Risico's

Ontwikkelingen

Rapportages

Op basis van de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen Metropoolregio Eindhoven (vastgesteld AB juli 2018) wordt bepaald wat de organisatie onder risicomanagement verstaat en welke uitgangspunten hierbij worden gehanteerd. Tevens is bepaald welke risico’s door de Metropoolregio Eindhoven worden gedragen en welke door de deelnemende gemeenten. Als uitwerking van de nota zijn voor de organisatie de risico’s in beeld gebracht, geclassificeerd en financieel inzichtelijk gemaakt. Jaarlijks worden bij het opstellen van de begroting en jaarrekening deze risico’s opnieuw beoordeeld. De huidige stand van de algemene reserves is voldoende om deze risico’s af te dekken. Algemeen ▪ COVID-19 speelde ook in 2021 nog een grote rol. Medewerkers werken afwisselend thuis en op kantoor, werkplekken zijn beschikbaar volgens een rooster. Fysieke archiefstukken zijn en blijven raadpleegbaar in de bezoekersruimte. De bezoekersruimte is op afspraak open. Er geldt een maximum aantal bezoekers, zodat de 1,5 meter afstand gewaarborgd blijft. Alle afspraken uit het Samenwerkingsakkoord (MRE) en het Programma 2021-2022 (RHCe) zijn nagekomen, besluiten welke wettelijk vereist waren (o.a. vaststelling Programmabegroting 2022 en de Jaarrekening 2020) zijn genomen. Er heeft geen vertraging in de besluitvorming plaatsgevonden. ▪ Op 29 juni jl.

heeft het Hof Den Haag het arbitrale eindvonnis inzake de minderlevering brandbaar restafval 2015-januari 2017 nietig verklaard. De uitspraak hield tevens in dat Attero de door de Metropoolregio Eindhoven vooruitbetaalde naheffing moest terugbetalen. Dit is inmiddels gebeurd. Attero is tegen de uitspraak van het Hof in cassatie gegaan, wanneer deze procedure start is nog niet bekend. De looptijd van de procedure wordt ingeschat op 1,5 jaar. Dienst Metropoolregio Eindhoven ▪ Op meerdere momenten zijn in 2021 (digitale) bijeenkomsten georganiseerd waar gemeenten (raden en colleges) input konden leveren t.b.v. de realisatie van het Werkprogramma 2022. Na afronding van de zienswijzeprocedure hierop zal besluitvorming door het Algemeen Bestuur plaatvinden in de vergadering van 23 februari 2022. ▪ In de vorm van een ambitiedocument zijn voorbereidingen getroffen om te komen tot de realisatie van een nieuw samenwerkingsakkoord voor de periode 2022-2025. Dienst Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) ▪ Volgend op het besluit van het Algemeen Bestuur op 16 december 2020 over het toekomstperspectief RHCe, zijn de openstaande vacatures nagenoeg volledig ingevuld. Gulbergen ▪ Samen met de gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen c.a.

zijn de kaders en randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het gebied in kaart gebracht en met medewerking van een Landschapsarchitect vertaald in een viertal ontwikkelrichtingen van het gebied. Hiermee is een volgende stap gezet in de definitieve invulling van het gebied. Voorlopige jaarrekening 2021

ENDVBEND Naam

Blink

Vestigingsplaats

Helmond

Doel en openbaar belang

Blink heeft tot doel zorg te dragen voor gemeentelijke uitvoeringstaken op het vlak van afvalinzameling en reiniging van de openbare ruimte van de deelnemende gemeenten binnen de Gemeenschappelijke Regeling, die bij wet aan de deelnemende gemeenten zijn opgedragen en/of die voortvloeien uit de aan de gemeenten toevertrouwde zorg voor de eigen huishouding op het terrein van het milieu. De intergemeenschappelijke samenwerking met een particuliere partner leidt hierbij tot een maatschappelijke meerwaarde.

72

Partners

Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen, Someren en Suez.

Bestuurlijk belang

Het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling bestaat uit een Algemeen en een Dagelijkse Bestuur.

Eigen vermogen

Blink kent geen eigen vermogen.

Vreemd vermogen

Per 31-12-2021 € 5.015.000,- en per 31-12-2020 € 4.154.000,-

Financieel resultaat

Nihil, er vindt jaarlijks afrekening plaats met de deelnemende gemeenten.

Financieel belang

Bijdrage 2021 € 1.464.000,-.

Risico's

In het boekjaar 2020 en 2021 heeft Blink een risico-analyse uit laten voeren. Daarmee zijn de eerste stappen gezet om risicobeheersing te implementeren binnen de bedrijfsvoering van Blink. Blink kent in het jaar 2021 geen vermogen om risico’s op te vangen. De kosten die voortvloeien uit risico’s worden een-op-een doorgerekend naar de Blink-gemeenten. In de toekomst (implementatie 2022) bevat de P&C cyclus van Blink een risicoparagraaf waarin de risico’s benoemd worden financiële impact (kunnen) hebben op de bedrijfsvoering van en de afvalmarkt waarin Blink opereert.

Ontwikkelingen

In 2021 heeft een evaluatie GR Blink plaatsgevonden. Naar aanleiding van deze evaluatie is door een tweetal juridische adviseurs de constructie van de GR onderzocht. Dit onderzoek ziet met name toe op de vormgeving van de publieke private samenwerking binnen de GR in relatie tot de huidige aanbestedingswetgeving. De uitkomsten van het onderzoek zijn in het Algemeen Bestuur besproken. Op basis van de voorliggende verslagen kunnen nog geen eenduidige conclusies worden getrokken en is door het Algemeen Bestuur besloten dat verdere verdieping noodzakelijk is. Het Dagelijks Bestuur heeft de opdracht gekregen om dit in 2022 verder te onderzoeken en daarbij verschillende toekomstscenario’s uit te werken. De uiteindelijke conclusie van de lopende onderzoeken en de keuze voor het toekomstscenario zijn daarmee voor het toekomstig rechtmatigheidsoordeel van de GR en de aangesloten gemeenten relevant. In de fase van de begroting 2021 kende Blink nog geen risico-paragraaf. Gemeenten worden gedurende het boekjaar 2021 geïnformeerd over de ontwikkelingen en er worden forecasts afgegeven. Dit is geformaliseerd in de vorm van kwartaalrapportages. Dit is de reden voor de toelichting van de kostenmutaties.

Rapportages

Jaarrekening 2021

ENDVBEND Naam

ICT Noord-en Midden-Limburg (ICT NML)

Vestigingsplaats

Roermond

Doel en openbaar belang

Flexibelere, efficiëntere en professionelere dienstverlening op gebied van ICT. Een volwaardig partner van huidige en toekomstige deelnemers om de uitdagingen vanuit maatschappij en technologie het hoofd te bieden.

Partners

De deelnemers zijn de gemeenten Venlo, Roermond, Weert, Nederweert, Asten en Someren.

Bestuurlijk belang

De gemeente Someren is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.

Eigen vermogen

Per 01-01-2021 € 263.698,- en per 31-12-2021 € 424.168,-

Vreemd vermogen

Per 01-01-2021 € 714.445,- en per 31-12-2021 € 826.475,-

Financieel resultaat

De jaarrekening 2021 van ICT NML sluit met een voordelig financieel resultaat van afgerond€ 124.000,-.

Financieel belang

Gemeentelijke bijdrage 2021 € 315.348,-

73

Risico's

De volgende risico’s zijn geïdentificeerd: · Diefstal en fraude; · Langdurig ziekteverzuim; · Inbreuk op informatiebeveiliging; · Opleidingsniveau en verandervermogen medewerkers; · Juridisch risico rondom contracten; · Afscheid nemen personeel; · Langdurige uitval ICT systemen. Deze risico's resulteren in een benodigd weerstandsvermogen van € 352.000. Het aanwezige weerstandsvermogen bedraagt per ultimo 2022 € 350.000 en is hiermee voldoende om de risico’s af te dekken.

Ontwikkelingen

De drie belangrijkste speerpunten voor 2022 zijn: · Dienstverlening ICT NML aan de deelnemers; · Doorontwikkeling organisatie; · Uitbreiding / differentiatie van het producten- en dienstenportfolio.

Rapportages

Jaarrekening 2021

ENDVBEND Vennootschappen en coöperaties Naam

Brabant Water NV

Vestigingsplaats

Den Bosch

Doel en openbaar belang

Verzorgen watervoorziening

Bestuurlijk belang

Jaarlijkse aandeelhoudersvergadering

Risico's

Geen

ENDVBEND Naam

NV Bank Nederlandse Gemeenten

Vestigingsplaats

Den Haag

Doel en openbaar belang

Voorzien in financieringsbehoefte van publiekrechtelijke rechtspersonen.

Bestuurlijk belang

Jaarlijkse aandeelhoudersvergadering

Risico's

Geen

ENDVBEND Naam

Coöperatieve Bosgroep Zuid-Nederland U.A.

Vestigingsplaats

Heeze

Doel en openbaar belang

Bos- en natuurbeheer. De Bosgroep ondersteunt de leden op diverse manieren bij de ontwikkeling, inrichting en beheer van hun bos- en natuurterreinen.

Bestuurlijk belang

Gemeente Someren is lid van bosgroep.

Risico's

De leden zijn slechts aansprakelijk tot het bedrag van hun contributie en hoeven niet mee te betalen aan tekorten.

ENDVBEND Stichtingen en verenigingen Naam

Stichting Bureau Inkoop en aanbestedingen Zuid-Oost Brabant (BIZOB)

Vestigingsplaats

Oirschot

Doel en openbaar belang

Verzorgen inkoopfunctie voor deelnemende gemeenten

Bestuurlijk belang

De gemeente Someren is met één deelnemer vertegenwoordigd in de Vergadering van aangeslotenen en met één lid vertegenwoordigd in het Bestuur.

74

Risico's

De termijn van een individuele, bilaterale samenwerkingsovereenkomst is 4 jaar, waarna er de mogelijkheid van uittreding of continuering (al dan niet onder gewijzigde voorwaarden) bestaat.

ENDVBEND Naam

Stichting Beheer en Exploitatie Veiligheidshuis Brabant Zuidoost

Vestigingsplaats

Helmond

Doel en openbaar belang

In het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Zuidoost werken overheid, politie, justitie, reclassering, kinderbescherming en (verslavings)zorg samen. Hun gezamenlijke doel is de veiligheid en leefbaarheid in de 21 regiogemeenten in Brabant Zuidoost te verbeteren.

Bestuurlijk belang

Het algemeen bestuur (AB) bestaat uit bestuurders van de 21 gemeenten in de regio Brabant Zuidoost. Het AB vertegenwoordigt de Stichting Beheer en Exploitatie Veiligheidshuis Brabant Zuidoost. Naast het AB kennen we een regiegroep, bestaande uit de bestuurders van twintig ketenpartners die op 2 december 2016 de samenwerkingsovereenkomst ondertekenden. De regiegroep heeft een adviserend functie.

Risico's

Ultimo december 2016 is er een samenwerkingsovereenkomst ondertekend. Na afloop van de termijn bestaat er de mogelijkheid van uittreding of continuering.

ENDVBEND

75

Onderhoud kapitaalgoederen De paragraaf kapitaalgoederen geeft een dwarsdoorsnede van de jaarrekening. Met het onderhoud van kapitaalgoederen zijn vaak grote bedragen gemoeid. Met name de onderhoudskosten voor de volgende kapitaalgoederen vormen een substantieel deel van de jaarlijkse exploitatiekosten: •

Onderhoud Wegen

•

Onderhoud Riolering

•

Onderhoud Groen

•

Onderhoud Gebouwen

De uitgaven aan kapitaalgoederen bedragen per gemeente gemiddeld 15% van de begroting. Daarom is het belangrijk om kritisch te kijken naar het onderhoud van deze kapitaalgoederen. Onderhoud Wegen Kwaliteitsniveau / actueel beleidskader / financieel De jaarlijkse storting voor de voorziening onderhoud wegen is bedoeld voor al het (tussentijdse) onderhoud aan alle verharding, uitgezonderd het klein (dagelijks) onderhoud uitgevoerd door de buitendienst. Op basis van het meerjarig onderhoudsplan bedraagt de storting in de voorziening onderhoud wegen voor 2021 € 825.000,-. De rehabilitaties (vervanging van de verharding aan het einde van de levensduur) worden opgevoerd via IP’s. Voor 2021 was hier een bedrag van € 2.050.000,- opgenomen. Volgens de meerjarige onderhoudsplanning 2020-2021 zou de stand van de voorziening onderhoud wegen ultimo 2021 € 806.000,- zijn. De werkelijke stand is wat lager, namelijk € 760.000,-. In 2021 zijn er dus wat meer kosten gemaakt dan in 2020 was voorzien in de planning. Om integraal te werk te kunnen gaan zijn er werkzaamheden doorgeschoven in tijd. Er is echter ook onderhoud uitgevoerd wat nog niet was gepland maar wel nodig bleek te zijn. Daarnaast zijn er meerkosten gemaakt door de benodigde inhuur van extern personeel. In zijn totaliteit heeft dat er voor gezorgd dat er circa € 59.000,-- meer is uitgegeven dan was voorzien in de planning.

Voor deze 'meerkosten' was voldoende ruimte binnen de voorziening. Het meerjarenonderhoudsplan wordt elke twee jaar geactualiseerd. Dit plan is gebaseerd op de landelijk geaccepteerde wegbeheersystematiek van het CROW (Stichting Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de grond-, water- en wegenbouw en de verkeerstechniek). De werkwijze hierbij is als volgt: gestart wordt met een weginspectie waarbij alle wegvakonderdelen worden beoordeeld op vier schadegroepen: textuur, vlakheid, samenhang en kantstrook. De resultaten van deze inspectie worden ingevoerd in een computerprogramma waarin gedragsmodellen zitten. Op basis van factoren als leeftijd, ondergrond, wegconstructie enz. en de inspectiecijfers stelt het programma onderhoudsverwachtingen vast. De verwachting van de eerste jaren is redelijk betrouwbaar, daarna neemt de betrouwbaarheid af. Bij het vaststellen van het noodzakelijke onderhoud is, anders dan bij andere kapitaalgoederen (gebouwen en riolering), het weer een onzekere factor. Daarom is het noodzakelijk dat het plan elke twee jaar wordt geactualiseerd. Het onderhoud van de eerste jaren wordt getoetst met de praktijk zodat een

76

planning opgesteld kan worden voor de eerste drie jaar. Met het onderhoud voor de eerste twee jaar uit de planning gaan we buiten daadwerkelijk aan de slag. Het wegonderhoud wat is uitgevoerd in 2021 was gebaseerd op de meerjarige onderhoudsplanning 2020-2022. In het voorjaar van 2022 is een nieuwe meerjarige onderhoudsplanning 2022-2024 opgesteld. Voor de financiering op de lange termijn is het Kostendekkingsplan wegen 2023 opgesteld. Onderhoud Riolering Kwaliteitsniveau/actueel beleidskader/financieel Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) is in december 2020 vastgesteld en betreft de periode 2021 tot en met 2025. Het vGRP is wettelijk voorgeschreven en is vastgelegd in de Wet Milieubeheer. Het beleid is gericht op een efficiënt beheer en onderhoud van de voorzieningen binnen de gemeente Someren. Met het huidig GRP hebben we voldoende middelen om de riolering- en waterhuishouding goed te kunnen beheren. Daarnaast zijn in het vGRP maatregelen opgenomen om knelpunten m.b.t. wateroverlast aan te pakken en om het systeem aan te passen zodat dit beter opgewassen is tegen het veranderende klimaat. In het GRP is per jaar inzichtelijk gemaakt wat de reguliere kosten zijn en welke projecten uitgevoerd worden (inclusief verwachte kosten). Verschillen tussen ontvangen rioolheffing en de kosten m.b.t. riolering worden verrekend met de voorziening GRP (artikel 44 lid 2).

In onderstaand overzicht worden afwijkingen (> € 25.000) in de uitgaven per 31-12-2021 van de projecten die in het GRP zijn opgenomen voor 2021, toegelicht: Projecten

Begroot Werkelijk toelichting x 1.000 x 1.000

Reparaties n.a.v. inspecties uitgevoerd vóór 2020

83

98

Afgerond, overschrijding als gevolg van kosten n.a.v. 2020

Vervangen besturingen drukriool

350

45

Eerste besturingen vervangen, project loopt door in 2022

Vervangingsinvesteringen div. gemalen en randvoorzieningen

109

72

Kosten fluctueren per jaar afhankelijk van optredende defecten

Vervangen / relinen hoofdriool inclusief aanleg HWA-systeem

399

113

Div. projecten vertraagd, ook vervangingen vertraagd

Diverse kleine verbetermaatregelen drukrioolstelsels

30

18

Loopt door in 2022

Uitbreiding grondwatermeetnet + meten in infiltratiestelsels

20

0

Vertraagd i.v.m. nieuwe hoofdpost a.g.v. overstap naar ICT NML

Digitaliseren analoge schetsen huisaansluitingen

60

6

Project is opgestart, wordt afgerond in 2022

Inmeten resterende rioolhoogten (b.o.b.)

30

2

In uitvoering, wordt in 2022 afgerond

Opstellen Blauw-aderenplan

25

9

Loopt door in 2022

Personeel en communicatie Onweerstaanbaar Someren 2020

261

390

Kosten geboekt op deze IP-post i.p.v. op exploitatie Riolering-Kolken

Stimuleringsregeling afkoppelen particulieren

100

53

Opstartfase beperkt aantal uitkeringen, loopt door in 2022

Haspelstraat vervangen kolk- en huisaansluitingen

50

29

Project gereed, kosten zijn fors lager dan ingeschat

77

Projecten

Begroot Werkelijk toelichting x 1.000 x 1.000

Rioolmaatregelen Keizerstraat-Grebbe

550

257

Project loopt, afronding in 2022, budget ruim voldoende

Aanpak wateroverlast Someren-Noord / Slievenseloop

550

295

Project loopt door in 2022, resterend budget wellicht onvoldoende

Aanleg hemelwaterriool Kanaalstaat

251

8

Projectvoorbereiding loopt, geplande uitvoering in 2022

Aanpak wateroverlast Hoornmanstraat kern Someren

50

1

Project in opstartfase, uitvoering voorzien in 2023

Afkoppelen Kloosterweg-Bergstraat-Beelstraat

745

4

Project in opstartfase, uitvoering voorzien in 2023

Aanpak Wateroverlast Willem-Alexanderlaan Someren-Eind

1216

3

Project in opstartfase, uitvoering voorzien in 2023

Afkoppelkansen in combinatie met projecten openbare ruimte

108

2

Div. projecten vertraagd, ook meekoppelkansen vertraagd

Overige budgetten (zonder noemenswaardige afwijkingen)

53

54

Onderhoud Groen Kwaliteitsniveau/actueel beleidskader Het groenbeleid (2017) verwoord het belang van het openbaar groen in de gemeente Someren in relatie tot een kwalitatieve leefomgeving voor de inwoners. Een algemeen uitgangspunt is dat het areaal openbaar groen de mate van flexibiliteit bepaalt om het openbaar gebied aan te passen aan de maatschappelijke ontwikkelingen nu en in de toekomst. Een actueel voorbeeld is het creëren van extra waterberging in het openbaar groen. Daarnaast staat het groen ten dienste van allerlei functies die bijdragen aan een kwalitatieve leefomgeving (voorbeelden recreatie, spelen, beleving, biodiversiteit e.d.). Op het gebied van klimaatadaptatie groeit de bewustwording dat het openbaar groen een cruciale rol speelt bij de vermindering van hitte in het stedelijk gebied en het vasthouden van neerslag om verdere verdroging tegen te gaan. De veranderende weersomstandigheden zetten het na te streven kwaliteitsniveau van beheer en bij instandhouding van het groen onder druk. In 2021 was er sprake van extreme onkruidgroei en groei van de beplantingen. Hierdoor is het gewenst beeld gedurende langere tijd niet behaald. Financieel De kosten voor het groenonderhoud in de periode 2019 - 2023 zijn in beeld gebracht aan de hand van een kostendekkingsplan.

Door verschuivingen bij de aanpak in maatschappelijk verantwoord beheer, prijsstijgingen in de markt en klimaatveranderingen zijn de kosten momenteel aan het stijgen. De beschikbare middelen voor het dagelijkse, jaarlijkse en incidentele onderhoud voor groen staan hierdoor onder druk. Er lopen acties om hier op te anticiperen. Op basis van afschrijvingstermijnen van het groen zijn voor de periode 2019 - 2024 de benodigde financiële middelen gereserveerd voor de rehabilitatie van het groen. Onderhoud Gebouwen De saldi van de onderhoudsvoorziening voor de gemeentelijke gebouwen (exclusief schoolgebouwen) bedragen ultimo 2021 in totaliteit € 1.595.947,- (exclusief BTW). Dit saldo is ten opzichte van ultimo 2020 met € 170.000,- toegenomen. Conform het onderhoudsplan 2022-2061 zou de stand ultimo 2021 € 1.426.000,- (exclusief BTW) zijn. Jaarlijks worden er posten naar voren gehaald maar ook doorgeschoven. Het verschil in de begrote en werkelijke stand wordt met name 78

veroorzaakt door diverse vooruitgeschoven grotere onderhoudswerkzaamheden. Als voorbeeld hiervan gelden interieuraanpassingen gemeentehuis, aanbrengen dakveiligheid diverse gebouwen, doorgeschoven vervanging van diverse installaties. Kwaliteitsniveau/actueel beleidskader Voor de gebouwen wordt om de twee jaar een voortschrijdend meerjarenplan opgesteld. Dit meerjarenplan is erop gericht de gebouwen in stand te houden voor de functie waarvoor ze zijn ingericht. De onderhoudsplanning wordt opgesteld op basis van actuele onderhoudstoestanden alsmede de geldende regelgeving (bijvoorbeeld legionella, Nen 1006, Nen 1010 scopekeuringen etc.) op dit gebied.

79

Lokale Heffingen Deze paragraaf gaat over de gemeentelijke belastingen en heffingen. De lokale heffingen zijn een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en raken de burger direct in de portemonnee. Deze paragraaf bevat een verantwoording van de beleidsvoornemens en geeft een overzicht op hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen. Om meer inzicht te geven in de positie van de gemeente Someren is een overzicht opgenomen op regionaal niveau. Hierbij moet worden aangetekend dat de verschillen in lastenpotentie tussen de gemeenten in belangrijke mate worden gecompenseerd door het verdeelsysteem van het gemeentefonds. Daardoor zijn de verschillen in tarieven tussen de gemeenten in belangrijke mate het gevolg van het verschil in kwantiteit en kwaliteit van de lokale voorzieningen en de doelmatigheid en doeltreffendheid van de beleidsuitvoering. Hierbij is een normerende, sturende en controlerende functie voor het bestuur weggelegd. Dit laatste niet alleen om de lastendruk te beheersen maar ook om na te gaan of de burger waar voor zijn geld krijgt.

Overzicht belastingopbrengsten en gemeentelijke leges 2021 Onderstaand is een overzicht van de opbrengsten weergegeven.

Begroting 2021

Jaarrekening 2021

Onroerende-zaakbelasting

4.568

4.632

Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht

1.894

1.881

Rioolheffing

1.681

1.681

Hondenbelasting

96

131

Toeristenbelasting

245

238

1.620

1.758

10.104

10.321

Belastingsoort

Gemeentelijke leges (excl. rijksleges) Totaal

80

Onroerende zaakbelasting (OZB) Tot en met 2019 werd door het Rijk een macronorm gesteld om te voorkomen dat de collectieve lastendruk onevenredig stijgt. Vanaf 2020 is deze vervangen door de benchmark lokale lasten, waarin naast de OZB ook de rioolheffing en de afvalstoffenheffing worden vergeleken. Meer hierover in het onderdeel Woonlasten regionaal van deze paragraaf. De opbrengst OZB voor woningen is € 12.000,- lager dan begroot en bedraagt € 3.085.000,-. Voor niet-woningen is de opbrengst € 76.000 hoger dan begroot en bedraagt € 1.547.000,-.

81

Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten

Ledigingen van containers

Aantal ledigingen van containers

2017

2018

2019

2020

2021

77.162

79.145

77.733

85.364

83.183

2017

2018

2019

2020

2021

7.731

7.901

8.012

8.255

8.406

Aantal aansluitingen

Aantal aansluitingen

Het aantal aansluitingen is in 2021 met 151 toegenomen ten opzichte van 2020. Het aantal ledigingen daalt daarentegen van 85.364 in 2020 naar 83.183 in 2021. De grootste daling (-1.372) 82

heeft plaatsgevonden bij de 140 liter restcontainers. De 240 liter groencontainers dalen met 483 en de 240 liter restcontainers met 184. Het aantal ledigingen per aansluiting was in 2021 9,9 en is daarmee gedaald ten opzichte van 2020, toen bedroeg deze verhouding 10,3. Rioolheffing en rioolaansluitrecht Met de rioolheffing worden de kosten verhaald die de gemeente maakt voor de uitvoering van de zorgplichten voor afvalwater en voor hemel- en grondwater. De rioolheffing wordt geheven van degene die aan het begin van het belastingjaar eigenaar is van een WOZ-object. Hiervoor is een (directe of indirecte) aansluiting via het rioleringsstelsel niet noodzakelijk. De rioolheffing mag hooguit kostendekkend zijn op begrotingsbasis. De tarieven zijn gedifferentieerd in een tarief voor woningen, een tarief voor niet-woningen en een kwart-tarief voor objecten met een oppervlak dat kleiner is dan 40 m2. 2021 Woningen

173,74

Niet-woningen

260,6

Kwart-tarief

43,43

83

Hondenbelasting Hondenbelasting wordt geheven van houders van honden die binnen de bebouwde kom wonen. Het doel van het hondenbeleid is vooral gericht op het verminderen van overlast. Het uitgangspunt is dat het hondenbeleid budgettair neutraal is. Dit betekent dat de hondenbelasting gelijk moet zijn aan de kosten voor maatregelen die de overlast moeten verminderen (hondentoiletten, hondenuitlaatstroken, taken BOA en overige kosten). Bij de opbrengst hondenbelasting 2021 is uitgegaan van maximaal 100% kostendekking. Aantal honden 2017

1.516

2018

1.551

2019

1.584

2020

1.647

2021

1.748

Toeristenbelasting Toeristenbelasting wordt op grond van artikel 224 van de Gemeentewet geheven van personen die niet staan ingeschreven in de BRP. Bij de heffing geldt geen restrictie dat het om toeristische of recreatieve overnachtingen moet gaan. De toeristenbelasting van een belastingjaar wordt opgelegd en ingevorderd in het daarop volgende jaar. In deze jaarstukken zijn de nog te ontvangen opbrengsten over 2021 gebaseerd op het begrote aantal overnachtingen. De invloed van de coronamaatregelen op de opbrengst toeristenbelasting wordt pas in de loop van 2022 duidelijk. Het tarief voor het belastingjaar 2021 bedraagt € 1,30 per overnachting voor recreatieve overnachtingen en € 2,00 voor niet-recreatieve overnachtingen. Tarief toeristenbelasting

2020 Algemeen

2021

1,25

Recreatief

1,30

Niet-recreatief

2,00

84

Aantal overnachtingen 2019

2020

2021 *

Recreatief

82.260

47.873

82.000

Niet-recreatief

57.103

69.829

69.000

139.363

117.702

151.000

Totaal * begroot

85

Opbrengst betreffende jaar:

2019

2020

2021 *

Recreatief

€ 110.053

€ 100.500

€ 106.600

Niet-recreatief

€ 64.881

€ 53.300

€ 138.000

€ 174.934

€ 153.800

€ 244.600

Totaal * begroot

86

Gemeenteleges Leges publiekszaken De legesopbrengsten publiekszaken zijn € 28.000,- lager dan begroot. Dit komt grotendeels door lagere leges voor reisdocumenten, een gevolg van de coronamaatregelen. Leges omgevingsvergunningen en bestemmingsplanwijzigingen De legesopbrengsten omgevingsvergunning zijn € 240.000,- hoger dan geraamd, door grootschalige projecten. De leges voor bestemmingsplanwijzigingen waren € 25.000,- lager dan begroot. Overige leges De legesopbrengsten van de milieustraat waren begroot op € 200.000,-. De werkelijke opbrengst bedraagt € 211.000,-. De in rekening gebrachte leges en degeneratiekosten aan nutsbedrijven zijn lager dan geraamd. De werkelijke opbrengsten bedragen € 133.000,- begroot was € 165.000,-.

87

Woonlasten regionaal en kwijtschelding In onderstaande tabellen staan de tariefstijgingen en gemiddelde woonlasten weergegeven. In tabel 5 wordt de tariefstijging voor een gezinshuishouden in 2021 in Someren weergegeven, alsmede de landelijke gemiddelde tarieven. Hieruit blijkt dat het OZB-tarief woningen-eigenaar iets hoger is het landelijk gemiddelde. De rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn lager dan gemiddeld. In tabel 6 worden de gemiddelde woonlasten 2021 van een meerpersoonshuishouden weergegeven van gemeenten in de regio. Onder de gemeentelijke woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een gemeente betaalt aan OZB, rioolrecht en afvalstoffenheffing, minus een eventuele heffingskorting. De woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in Someren bedragen in 2021 € 740,00. In de goedkoopste gemeente in Nederland zijn de gemiddelde woonlasten € 573,00, in de duurste is dit € 1.440,00. Gemiddeld betalen meerpersoonshuishoudens dit jaar € 777,00 aan hun gemeente. De vermelde gegevens zijn ontleend aan de digitale COELO Atlas van de lokale lasten 2021.

Tabel 5: Tarieven en stijgingen 2020 Someren - Landelijk Tarieven Someren

2020

2021

OZB woningen eigenaar

0,1154%

0,1221%

Afvalstoffenheffing (1)

€194,70

€223,90

Rioolheffing

€148,17

€ 173,74

2020

2021

OZB woningen eigenaar

0,1102%

0,1043%

Afvalstoffenheffing

€283,00

€ 305,00

Rioolheffing

€199,00

€ 201,00

2020 vs 2019

2021 vs 2020

-0,012%

1,058%

Afvalstoffenheffing

34,5%

15,0%

Rioolheffing

-13,9%

17,3%

2020 vs 2019

2021 vs 2020

-5,50%

-5,35%

Afvalstoffenheffing

7,6%

7,7%

Rioolheffing

1,53%

1,00%

Gemiddeld tarief (landelijk)

Mutatie Someren OZB woningen eigenaar

Mutatie gemiddeld (landelijk) OZB woningen eigenaar

(1) vastrecht en diftar (gemiddeld)

88

Tabel 6: Woonlasten per gemeente Gemeente

2020

2021

Laarbeek

€ 800

€ 814

Someren

€ 740

€ 796

Helmond

€ 766

€ 785

Asten

€ 758

€ 831

Geldrop-Mierlo

€ 703

€ 738

Gemert-Bakel

€ 849

€ 891

Deurne

€ 889

€ 891

Woonlasten in % hoger / lager dan Someren Gemeente

2020

2021

Laarbeek

8%

2%

Someren

0%

0%

Helmond

4%

-1%

Asten

2%

4%

Geldrop-Mierlo

-5%

-7%

Gemert-Bakel

15%

12%

Deurne

20%

12%

89

Kwijtschelding Of een belastingplichtige in aanmerking komt voor kwijtschelding, wordt beoordeeld aan de hand van een inkomens- en vermogenstoets op grond van door het Rijk vastgestelde normen. De daarbij te hanteren kosten van bestaan worden vastgesteld op 100% van de inkomsten van de belastingplichtige. Beleid in Someren is dat aan uitkeringsgerechtigden op grond van de Wet werk en bijstand automatisch kwijtschelding wordt verleend als voldaan wordt aan de inkomenstoets. Het aantal verzoeken om kwijtschelding en het aantal verleende kwijtscheldingen treft u aan in onderstaande tabel. Kwijtschelding 2017

2018

2019

2020

2021

Aantal verzoeken

170

153

142

123

111

Verleende kwijtschelding

157

149

86

61

72*

* Op de peildatum zijn nog 14 verzoeken in behandeling.

90

91

Bedrijfsvoering Corona Ook 2021 bleek dankzij corona een bijzondere en op onderdelen ook onzekere tijd. Het had een grote impact op de economie en het dagelijks leven van alle inwoners, maar ook binnen het gemeentehuis heeft het zijn impact gehad. Thuiswerken bleef de norm en vele bindingsactiviteiten moesten als gevolg van de maatregelen worden geannuleerd. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Corona. Regionale samenwerking Er wordt op vele terreinen regionaal samengewerkt, veelal in de vorm van verbonden partijen. Deze zijn terug te vinden in de desbetreffende paragraaf. Nieuw is de samenwerking gericht op ICT. In 2021 is het team I&A Asten-Someren ontvlochten. De I-taken zijn nu weer belegd bij de eigen gemeentelijke organisatie. Hiervoor is een nieuw team opgericht, waarvan de doorontwikkeling in 2022 verder zal plaatsvinden. De A-taken zijn ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling ICT Noord Midden Limburg. De afronding daarvan zal begin 2e kwartaal 2022 plaatsvinden. Organisatieontwikkeling In 2021 hebben we de organisatie gemeente Someren onder de loep genomen en geconstateerd dat een verdere ontwikkeling van de organisatie nodig is om klaar te zijn voor de complexe vraagstukken van de toekomst. Complexe vraagstukken bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw, duurzaamheid, onderwijs en dienstverlening.

Niet alleen voor de burger, maar steeds meer samen en in verbinding met burgers. Deze complexe vraagstukken vragen om een wendbare organisatie waarin professionele medewerkers eigen verantwoordelijkheid en initiatief mogen en kunnen nemen. Een organisatie waar nabijheid is. Van het college naar de ambtelijke organisatie, van het management naar medewerkers en van medewerkers naar burgers en ondernemers. - De burger staat centraal - We zijn betrouwbaar en duidelijk - We zijn maximaal transparant - We staan dicht bij de samenleving

92

Financiering In samenhang met de Wet Financiering decentrale overheden (Fido) zijn in de comptabiliteitsvoorschriften bepalingen opgenomen ter bevordering van de transparantie van de financiële verslaglegging door openbare lichamen. Concreet houdt dit in dat openbare lichamen financieringsparagrafen in hun jaarverslag moeten opnemen. Deze paragraaf is een belangrijk instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. Het financieringsstatuut geeft de infrastructuur voor de inrichting van de financieringsfunctie. Gemeentefinanciering De gemeente voert, gelet op haar publiekrechtelijke taak om maatschappelijk kapitaal te beheren, een risicomijdend treasurybeleid. Binnen dit risicomijdend beleid stelt de gemeente zich ten doel een zo hoog mogelijk rendement over het belegd vermogen en/of zo laag mogelijke kosten over leningen te realiseren, binnen duidelijk geformuleerde randvoorwaarden ter beperking van risico’s. De mogelijkheden om gelden te beleggen zijn door de invoering van het verplicht schatkistbankieren, waarbij gemeenten in het algemeen verplicht zijn om overtollige gelden bij het Rijk te stallen, zeer beperkt. Aan decentrale overheden is enkel toegestaan om onderling leningen af te sluiten.

Vanwege de zeer beperkte risico's zijn de rentepercentages echter zeer laag en daardoor is dit niet echt een aantrekkelijk alternatief. Bedragen x 1.000 Renteschema: a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering

-188

b. De externe rentebaten (inzake o.a. uitstaande geldleningen BNG, erfpacht-, duurzaamheids-, en startersleningen)

792

c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend

0

De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden

0

toegerekend Saldo door te rekenen externe rente

604

d1. Rente over eigen vermogen

0

d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)

0

De aan taakvelden (programma’s inclusief overzicht Overhead) toe te rekenen rente

0

e. De werkelijk aan taakvelden (programma’s inclusief overzicht Overhead)

0

toegerekende rente (renteomslag) f. Renteresultaat op het taakveld treasury

604

93

Risicobeheer De belangrijkste algemene financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn koersrisico’s, renterisico’s en kredietrisico’s. Hieronder wordt weergegeven in welke mate deze risico’s zich bij onze gemeente voordoen en op welke wijze de gemeente deze risico’s beheerst. 1. Koersrisicobeheer De koersrisico’s van de gemeente zijn zeer beperkt omdat uitsluitend middelen worden uitgezet in vastrentende waarden, zoals deposito’s en obligaties. Vastrentende waarden garanderen dat op de einddatum de nominale waarde wordt uitgekeerd. Op de einddatum is dus geen sprake van koersrisico’s. 2. Renterisicobeheer Door schommelingen in de rentevoet loopt een gemeente renterisico. Het renterisico kan worden gemeten door middel van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm.

Kasgeldlimiet Berekening kasgeldlimiet: Begrotingstotaal

49.613.000

8,5% van begrotingstotaal

4.217.000

Kortlopende leningen Ruimte

0 4.217.000

De kasgeldlimiet begrenst de omvang van de korte financiering (korter dan een jaar). De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal van de gemeente bij aanvang van het jaar. Bij toepassing van deze norm bedraagt de kasgeldlimiet voor de gemeente Someren € 4,2 miljoen afgerond. Momenteel zijn er geen leningen aangegaan met een looptijd van maximaal een jaar. Dat betekent dat het renterisico onder de kasgeldlimiet uitkomt. Renterisiconorm Berekening renterisiconorm Begrotingstotaal

49.613.000

20% van begrotingstotaal

10.000.000

Aflossing lening 2021

10.000.000

Ruimte

0

Algemeen De renterisiconorm heeft tot doel om het renterisico bij het opnemen van leningen te beheersen/beperken. Het effect van de renterisiconorm op de financieringswijze is dat de herfinanciering van vaste leningen niet ineens plaatsvindt, maar over een periode van minimaal vijf 94

jaar wordt gespreid. Dit betekent dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen voor gemeenten niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Situatie Someren Voor 2021 bedraagt de renterisiconorm voor de gemeente Someren € 9.992.260,- afgerond € 10.000.000,-. De gemeente Someren kent enkel een lening van € 10,0 mln. Aflossing vind plaats in december 2022. Met dit bedrag komt de gemeente Someren uit op de gestelde norm. 3. Kredietrisicobeheer De gemeente gaat leningen aan, zet middelen uit en verleent garanties uitsluitend ten behoeve van de publieke taak. Uitzettingen geschieden uitsluitend aan tegenpartijen die aan de in het treasurystatuut genoemde eisen voor kredietwaardigheid voldoen. Daardoor worden kredietrisico’s beperkt. Opgenomen geldleningen Door de gemeente Someren zijn geen afzonderlijke leningen aangegaan ten behoeve van derden. Verstrekte geldleningen In totaliteit heeft de gemeente Someren per 31-12-2021 een bedrag van € 11.000,- (afgerond) aan leningen verstrekt aan stichtingen en verenigingen actief binnen de gemeente Someren. Via het stimuleringsfonds volkshuisvesting is per ultimo 2021 een bedrag van € 5,5 miljoen aan startersleningen en duurzaamheidsleningen verstrekt. Verder is in 2016 een achtergestelde lening aan de BNG verstrekt van € 13,4 miljoen.

In het kader van het project "De Groene Zone" is ultimo 2021 een bedrag van € 265.000,- aan leningen verstrekt voor het plaatsen van zonnepanelen. Liquide middelen De gemeente Someren heeft per 31-12-2021 een bedrag van € 11.688.000,- aan liquide middelen bij het Rijk uitstaan in de vorm van spaargeld. De gemeente is verplicht om overtollige gelden bij het Rijk te stallen (schatkistbankieren).

Schatkistbankieren Algemeen Voor decentrale overheden betekent schatkistbankieren dat zij al hun overtollige middelen aanhouden in de schatkist bij het ministerie van Financiën. Dit houdt in dat geld en vermogen niet langer bij banken en instellingen buiten de schatkist mogen worden gehouden. Overtollige middelen mogen alleen in rekening-courant en via deposito's bij de schatkist worden aangehouden of onderling worden uitgeleend aan andere decentrale overheden. Drempelbedrag Het drempelbedrag is een minimumbedrag (afhankelijk van de omvang van de decentrale overheid) dat gemiddeld buiten de schatkist mag worden gehouden. Het drempelbedrag is gelijk aan 0,75% van het begrotingstotaal, waarbij het drempelbedrag minimaal € 250.000,- bedraagt. Het drempelbedrag van de gemeente Someren is € 419.000,-. Met ingang van 1 juli 2021 is het drempelbedrag gewijzigd. De drempel is gelijk aan 2,0% van het begrotingstotaal indien het begrotingstotaal lager is dan € 500 miljoen (deze wijziging van regeling treedt in werking met ingang van 1 juli 2021), waarbij het drempelbedrag minimaal € 1 miljoen bedraagt. Indien het begrotingstotaal hoger is dan € 500 miljoen is de drempel gelijk aan € 10 miljoen plus 0,2% van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat. De drempel is nooit lager dan € 1 miljoen.