5a.1 Concept Programmajaarverslag MRE 2020

25

▪

Wij organiseren één keer per maand een vergadering van het Dagelijks Bestuur. Het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven zorgt voor de externe vertegenwoordiging van de regio, de interne afstemming en werking en het functioneren van het Algemeen Bestuur.

Aanpassing Gemeenschappelijke Regeling Op basis van de ervaring in 2019 en 2020 wordt in 2021 de Gemeenschappelijke Regeling aangepast. Dit vereist een daarop aangepast proces en procedure omdat 21 gemeenteraden unaniem moeten instemmen met de Gemeenschappelijke Regeling. Eind 2020 wordt een procesvoorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling opgesteld. Lange termijn regionale strategie Het Dagelijks Bestuur zal een proces uitlijnen om te bepalen hoe we binnen de Metropoolregio Eindhoven kunnen toe werken naar een lange termijn strategie. Daartoe zal eerst een verkenning plaatsvinden m.b.t. de scope van deze strategie. Afstemming over regionale samenwerking met de regiogemeenten en de andere GR-en ▪ Wij organiseren periodiek bijeenkomsten voor bestuursambtenaren, griffiers om hen mee te nemen in de actuele ontwikkelingen en om tot procesafspraken te komen. ▪ Wij hebben regelmatig overleg met de gemeentesecretarissen. Indien gewenst bezoeken wij de gemeenteraden. ▪ Periodiek overleg met de andere GR-en om te komen tot een afgestemde aanpak m.b.t. P&Ccyclus, bedrijfsvoeringsvraagstukken en gezamenlijke opgaven Begroting, Bestuursrapportage, Jaarrekening en Werkprogramma ▪ De Begroting 2021 versturen we tijdig naar de colleges. Na de inzagetermijn wordt de Begroting 2021 vastgesteld door het Algemeen Bestuur.

▪ Begin 2020 stellen wij een Jaarrekening op over het jaar 2019. Deze zenden we in april naar de colleges en de raden. De behandeling is in het Algemeen Bestuur. ▪ Wij stellen tussentijds een Bestuursrapportage (BURAP) op. ▪ Najaar 2020 stellen we een nieuw werkprogramma voor 2021 op. ▪ Als zich tussentijds nieuwe thema’s aandienen die niet passen binnen de vastgestelde opdrachten, wordt op basis van het aanpassingsproces zoals beschreven in het Samenwerkingsakkoord en het Statuut overlegorganen Metropoolregio Eindhoven 2019 de afweging gemaakt of deze opgepakt moeten en kunnen worden. Gulbergen Officieel is de stortplaats nog niet gesloten, de nazorg is niet overgedragen aan de Provincie Noord-Brabant (zoals wettelijk is bepaald). De provincie wil zekerheden omtrent de risico’s van nazorg, alvorens verantwoordelijkheid te nemen. De regio zal een afkoopsom voor de nazorg moeten betalen aan de provincie (doelvermogen). Betrokken partijen Bestuurlijke samenwerking In het kader van bovengenoemde activiteiten stemmen de 21 gemeenten met elkaar af: colleges, raadsleden en ambtenaren. Daarnaast vindt er periodiek afstemming plaats met andere samenwerkingspartners, zoals provincie, waterschappen, Brainport Development NV en de andere 3 GR-en. Team MRE organiseert de afstemming, ontmoeting en kennisdeling tussen de gemeenten en de andere partijen.

26

Gulbergen ▪ ▪ ▪ ▪

De door de Regioraad/Algemeen Bestuur in het leven geroepen Adviescommissie Gulbergen zijnde adviesorgaan voor het Dagelijks Bestuur. De grondgebied gemeenten Nuenen c.a. en Geldrop-Mierlo. Libema zijnde exploitant van het Dierenrijk. De provincie Noord0Brabant en Attero in het kader van de overdracht en nazorg van de stortplaats Gulbergen.

Resultaten 2020 Algemeen 2020 was het jaar waar de veerkracht van onze samenwerking en de wijze hoe we gewend zijn elkaar te ontmoeten aardig op de proef gesteld. Zoals in dit jaarverslag ook is terug te lezen, zijn er desondanks ontzettend veel resultaten bereikt met elkaar. De veerkracht en gezamenlijke aanpak is als voorbeeld goed terug te zien in de economische herstelaanpak. Ook de noodzakelijke regionale afstemming en besluitvorming op de verschillende dossiers heeft met een digitale aanpak plaats kunnen vinden. Om met elkaar in contact te blijven zijn de digitale werkvormen doorontwikkeld. Naast de inhoudelijke thema’s zijn ook de regionale Ontwikkeldag ZuidoostBrabant en de Metropoolconferentie van dit najaar omgezet naar hybride werkvormen. Daarnaast heeft de crisis soms gevolgen (gehad) voor de procesplanning, zoals bij de Regionale Energiestrategie. Focus op versterken samenwerking In het Werkprogramma 2020 is binnen het programma Bestuurlijke Samenwerking de focus gericht op het versterken van de samenwerking, het bestuurlijk netwerk en de relatie met de gemeenteraden. Er is samen met de voorzitter en vicevoorzitter van de Raadstafel21 gewerkt aan een continue terugkoppeling bij de Raadstafel21 door actuele onderwerpen te agenderen.

Tijdens de Coronacrisis zijn extra informele overleggen georganiseerd met de voorzitter en vicevoorzitter van de Raadstafel21 om de informatiebehoefte bij raadsleden te toetsen. In het najaar hebben verschillende actieve informatiesessies plaatsgevonden met de raadstafel21 over onderwerpen zoals Brede welvaart en de wijze waarop sturing en betrokkenheid versterkt kan worden op verbonden partijen in zijn algemeenheid. Kennis en informatie geven ons de mogelijkheid om met elkaar het goede gesprek te blijven voeren over de belangrijkste opgaven voor ons als 21 gemeenten en hoe daar bovenlokaal gezamenlijke meerwaarde op behaald kan worden. In dat verlengde is in 2020 gestart met het nadrukkelijker inzetten op verkenningen en kennisontwikkeling. In dat verlengde zal dat ook doorgezet worden naar 2021 als aanloop naar de doorontwikkeling van het Samenwerkingsakkoord 2022 e.v. Brede welvaart zal daarbij als verbindend en overkoepelend thema worden gebruikt op onze 4 thema’s. Begin 2021 zal de Regionale monitor Brede welvaart worden opgeleverd. De samenwerking van ons als 21 gemeenten in het netwerk is onderdeel van een dicht samenwerkingslandschap binnen Zuidoost-Brabant. We verbinden verschillende agenda’s met elkaar en stemmen ook onze agenda af met de agenda’s van de verschillende subregio’s om dubbelingen te voorkomen.

Enkele voorbeelden daarvan in het 2e deel van dit jaar zijn de verbinding tussen de subregionale agenda’s rondom bedrijventerreinen in relatie tot de Ontwikkeldag en de procesondersteuning van de Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant als gezamenlijke inzet richting de Omgevingsagenda van het landsdeel Zuid Nederland. De Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant is op 17 december 2020 vastgesteld en dient als het ‘spoorboekje’ van de regio waarin alle afspraken landen die op de verschillende bovenlokale schaalniveaus met elkaar worden gemaakt.

27

Verbinding en coördinatie Om de verbinding binnen dit samenwerkingslandschap verder te versterken en om proactief in te spelen op programma’s van provincie en Rijk is de coördinatie op de Ontwikkeldag meer binnen de regio belegd. Daardoor vindt afstemming met en tussen de 21 gemeenten over de inhoudelijke inbreng van de regio Zuidoost-Brabant als geheel plaats. Dit positioneert de regio als geheel op de bovenliggende bestuurstafel met provincie en beide waterschappen en draagt bij aan de integraliteit van de opgaven. De gemeenten en de subregio’s focussen zich op de inhoud en regionaal bieden wij als samenwerking het platform om deze agenda’s met elkaar te verbinden en in een afgestemde coördinatie in te brengen op bovenregionale tafels. Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant en Omgevingsagenda Brabant-Limburg Om ervoor te zorgen dat de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en de omgevingsvisies en doelen van provincies en gemeenten op elkaar aansluiten, komen er omgevingsagenda’s. De omgevingsagenda is een nieuw ruimtelijk, integraal sturingsinstrument. In deze agenda’s staan de verschillende omgevingsvisies – nationaal, provinciaal en gemeentelijk – met elkaar in verbinding. Nieuw is dat de volledige scope voor de fysieke leefomgeving hierin wordt meegenomen en een gebiedsgerichte uitwerking krijgt. Dus inclusief bijvoorbeeld energietransitie, natuur en cultureel erfgoed, enzovoorts.

Er is sprake van twee lagen: ▪

Omgevingsagenda Zuidoost-Brabant: Opgaven, waarover gemeenten/regio realisatieafspraken maken met de provincie/waterschappen - gereed december 2020 en

▪

Input voor de Omgevingsagenda Brabant-Limburg: Opgaven, waarover gemeenten/regio/ provincie/waterschappen realisatieafspraken willen maken met het Rijk – gereed mei 2021.

Een werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers van gemeenten, provincie en waterschappen heeft dit voorbereid. De ondersteuningsorganisatie van de Metropoolregio heeft de coördinerende verantwoordelijkheid om het proces goed uit te lijnen. Dit alles heeft geresulteerd in de vaststelling van deze agenda op de Ontwikkeldag van 17 december 2020. Metropoolconferentie Dit najaar heeft er (gelukkig) weer een Metropoolconferentie plaatsgevonden, weliswaar in aangepaste vorm. Ruim 110 deelnemers (raadsleden, collegeleden) hebben zich hiervoor aangemeld. De Metropoolconferentie stond in het teken van het concept-Werkprogramma 2021. Tijdens de conferentie konden raadsleden om, in navolging van de portefeuillehouders, meedenken over de belangrijkste acties voor 2021 binnen de vier thema’s. De inbreng tijdens de conferentie is meegewogen bij het verder uitwerken van het concept-Werkprogramma 2021. Werkprogramma 2021 Door de 21 gemeenten is vlak voor de zomervakantie begonnen met de concretisering van het concept-Werkprogramma 2021. Dit concept is na de ambtelijke voorbereiding besproken in de inhoudelijke portefeuillehoudersoverleggen en verder aangescherpt. De laatste stap in de voorbereiding van het concept-werkprogramma heeft plaatsgevonden via de Metropoolconferentie van 7 oktober 2020.

Na verwerking van de laatste input is, als sluitstuk, het conceptWerkprogramma 2021 voor zienswijzen aangeboden aan de gemeenteraden van de 21 gemeenten. De gemaakte zienswijzen zullen nog verwerkt worden in het definitieve werkprogramma wat uiteindelijk ter vaststelling aangeboden zal worden aan het algemeen bestuur van 24 februari 2021.

28

Samenwerking vier grote regionale Gemeenschappelijke Regelingen (GGD, Metropoolregio Eindhoven, Omgevingsdienst en Veiligheidsregio) Het Algemeen Bestuur heeft het Dagelijks Bestuur in december 2019 de opdracht gegeven onderzoek te doen naar de mogelijkheden van samenwerking en de synergievoordelen. We zijn tot de gezamenlijke conclusie gekomen dat er geen toegevoegde waarde zit in het anders organiseren van de bedrijfsvoering. Het Algemeen Bestuur is wel van mening dat binnen de 4 Gemeenschappelijke Regelingen als geheel efficiency te behalen moet zijn en dat blijvend gekeken moet worden naar intensivering van de samenwerking op het gebied van de bedrijfsvoering. Met de intensivering van de bestaande samenwerking en de brede bestuurlijk inhoudelijke afstemming kunnen we de gemeenten efficiënt en effectief ondersteunen bij de lokale en regionale opgaven. We vinden het belangrijk dat de gemeentebesturen goed aangesloten blijven bij de vier Gemeenschappelijke Regelingen. Daarom zullen de vier organisaties zich in de gebruikelijke raadsinformatiebijeenkomsten over de ontwerpbegroting 2022 in april 2021 gezamenlijk presenteren aan de gemeenteraden. In het najaar van 2021 zullen wij de raden informeren over de lange termijn ontwikkelingen.

Technische aanpassing Gemeenschappelijke Regeling Op 27 maart 2019 heeft het Algemeen Bestuur het Samenwerkingsakkoord 2019-2022 en Statuut Overlegorganen 2019 vastgesteld. Echter de Gemeenschappelijke Regeling is nog niet aangepast, omdat is afgesproken tot en met 2020 ervaring op te doen met de nieuwe manier van werken en we op basis daarvan in 2021 een geactualiseerde Gemeenschappelijke Regeling vaststellen. Het Algemeen Bestuur heeft in vergadering 16 december 2020 ingestemd met het procesvoorstel voor de technische aanpassing van de Gemeenschappelijke Regeling. Een ambtelijke begeleidingsgroep van bestuursambtenaren adviseert het Dagelijks Bestuur hierover. Uitgangspunt is dat het Algemeen Bestuur de aangepaste regeling in de vergadering van 30 juni 2021 vrijgeeft voor vaststelling door de gemeenten, zodat de regeling eind 2021 in werking kan treden. Landgoed Gulbergen De opgave voor Gulbergen betreft allereerst de overdracht van de stortplaats aan de Provincie Noord-Brabant. Daartoe wordt eerst een Nazorgplan gemaakt. Vervolgens zal de provincie dit moeten goedkeuren. Aan het Nazorgplan wordt momenteel gewerkt. Dit gebeurt in overleg met de provincie.

Ook hebben veelvuldig gesprekken plaatsgevonden met de provincie, die er uiteindelijk toe hebben geleid dat er een bestuurlijke interventie heeft plaatsgevonden ten aanzien van de wijze, waarop het proces in het kader van de nazorg is ingeregeld. Begin 2021 zal er een nieuw proces kunnen worden uitgelijnd. De tweede opgave voor Landgoed Gulbergen betreft de ontwikkeling van dit gebied. Om tot een ontwikkeling te komen, zijn in het verleden diverse pogingen gedaan om in samenwerking met Attero/Gulbergen BV – de erfpachter van het Landgoed – een ontwikkeling te realiseren. Deze samenwerking is tot heden onvoldoende succesvol geweest. Dit heeft ertoe geleid dat het proces ingezet is met doel om de erfpacht te beëindigen. Na diverse onderhandelingsronden zijn wij erin geslaagd om dit proces het afgelopen jaar af te ronden. Hierdoor heeft de Metropoolregio Eindhoven vanaf 21 december 2020 weer de volledige eigendom van het gebied Landgoed Gulbergen. Deze stap was noodzakelijke om Landgoed Gulbergen op termijn integraal te kunnen ontwikkelen, waarbij rekening wordt gehouden met de maatschappelijke belangen. De ambtelijke sessies die tussen de beide grondgebied gemeenten en de provincie hebben plaatsgevonden over mogelijkheden en randvoorwaarden voor een mogelijke invulling van Landgoed Gulbergen zullen nu vervolgens het bestuurlijke traject in gaan.

29

Mensen en middelen

30

REGIONAAL HISTORISCH CENTRUM EINDHOVEN (RHCe) Opgave lange termijn Het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) heeft enerzijds een wettelijke taak met betrekking tot de archiefzorg en wil anderzijds het geheugen van de samenleving zijn en daarmee een bijdrage leveren aan de identiteit van de regio. De formele doelstelling ligt verankerd in de Archiefwet 1995: het RHCe fungeert als archiefbewaarplaats van de overgebrachte archieven van de overheidsorganen binnen de regio Zuidoost-Brabant, met uitzondering van de gemeente Gemert-Bakel. Opgave en resultaten 2020 Het RHCe voert op verzoek van de gemeenten een deel uit van de bij de gemeenten berustende wettelijke taken, o.m. aangaande het beheer van de overgebrachte archieven van overheidsorganen binnen de regio Zuidoost-Brabant (m.u.v. gemeente Gemert-Bakel); daarnaast is het RHCe belast met het toezicht op de archiefzorg en -vorming door de gemeenten (inspectie en advies);. Voorwaarden daarvoor zijn: ▪ ▪ ▪ ▪

archiefopslag dat voldoet aan wettelijke normen en regelgeving; voldoende raadpleegbaarheid van het archiefbestand; een collectie die correspondeert met de regionale identiteit; een documentaire informatiehuishouding die voldoet aan de wettelijke normen en regelgeving en documenten die voldoen aan de vereisten van een archiefdocument ▪ inventarissen en indexen volgens overeengekomen normen (ontsluiting en publieksvoorzieningen). Betrokken partijen Deelnemende gemeenten, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, geïnteresseerden in erfgoededucatie, cultuurhistorie en erfgoedbeheer. Resultaten 2020 Bij en krachtens de Archiefwet 1995 worden regels gesteld ten aanzien van de zorg, het beheer, de bewaring en het toezicht op het beheer aangaande (overheids-)archieven en de inhoud daarvan. Daarbij moet worden voldaan aan beperkende en verplichtende regels uit overige wetgeving, waaronder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), de Auteurswet en de Wet hergebruik overheidsinformatie. Het doel van de Archiefwet is niet slechts een goed geordend en toegankelijk archief, maar ook borging van de bewaring van het cultuurhistorische karakter van archieven. Het betreft taken die de wetgever aan gemeenten heeft opgedragen. Twintig gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant laten deze taken ten aanzien van Archiefwet- en regelgeving uitvoeren door het RHCe.

Daarmee is het RHCe een uitvoeringsorganisatie die diensten voor gemeenten, burgers en instellingen verricht, onder andere door het beheer van archieven en collecties en beschikbaarstelling ter raadpleging daarvan. Op basis van de Archiefwet oefent het RHCe toezicht uit op het archiefbeheer door gemeenten, accepteert overbrenging van gemeentelijke archiefbescheiden naar de gemeenschappelijke archiefbewaarplaats, draagt zorg voor het beheer van de gemeenschappelijke gemeentelijke archiefbewaarplaats, stelt archiefstukken ter raadpleging beschikbaar aan gemeenten en burgers,

31

en verstrekt op basis van de gemeenschappelijke regeling adviezen over informatiebeheer van gemeenten. Indien particuliere archieven en collecties zijn opgenomen in de archiefbewaarplaats vallen ook deze onder de Archiefwet. Daarmee presenteert het RHCe historische gegevens van de regio en biedt mogelijkheden deze te verbinden met een breed publiek in de samenleving. In het jaar 2020 heeft het RHCe gewerkt aan verdere professionalisering in het kader van verandering en aanpassing. Daarmee is een beweging in gang gezet er meer toe te doen voor gemeenten, en voor de cultuurhistorie- en erfgoedpartners (oudheidkunde-verenigingen, heemkundekringen, erfgoedstichtingen en vele anderen). Daartoe is ook in 2020 veel gecommuniceerd; onder anderen met college- en raadsleden, en ook met onze erfgoedpartners (onder meer goedbezochte bijeenkomsten door middel van webinars -in verband met de Covid pandemie). Vanwege de maatregelen van de Bestuurscommissie is er ook in 2020 veel verbeterd. De Bestuurscommissie RHCe en het Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven hebben in de eerste helft van 2020 besloten over de toekomst van het RHCe: we gaan door met het RHCe als kennisinstituut op het gebied van archivistiek en informatica, met de opdracht om de door o.m.

de Archiefwet 1995 aan gemeenten opgedragen wettelijke taken uit te blijven voeren: advisering, toezicht, bewaring en raadpleegbaar stellen van gemeentelijk en particulier historisch erfgoed. Vanwege het belang daarvan heeft het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven op 16 december 2020 de besluiten van de Bestuurscommissie en het Dagelijks Bestuur overgenomen. Ter voorbereiding daarvan zijn de gemeenteraden geconsulteerd, aan de hand van de begeleidende onderbouwende documenten ten behoeve van het AB-besluit. De genoemde besluiten luiden: ▪ ▪ ▪ ▪

De taken van het RHCe, zoals die uit wet- en regelgeving en uit de tekst van de gemeenschappelijke regeling voortvloeien, onverkort voort te zetten, De huidige uitvoeringsactiviteiten, dienstverlening en werkwijzen van het RHCe te continueren, De advisering aan gemeenten te intensiveren (met name informatica en archivistiek), Met zusterinstelling(en) samen te werken ten voordele van dienstverlening aan gemeenten, instellingen en burgers (o.m. functionaliteit en toepassingsgebieden van het e-depot).

Naar aanleiding van de consultatieronde bij de gemeenten heeft elke van de 20 in het RHCe participerende gemeenten gereageerd. Dat zegt iets over de betrokkenheid en het aan het RHCe gehechte belang door die gemeenten; het resultaat is positief; 19 van de 20 gemeenten stemmen in met de voorstellen. De Bestuurscommissie zal kritische opmerkingen aanvatten om te komen tot een nog professioneler organisatie, met adequate dienstverlening en juiste advisering. Mensen en middelen

32

OVERHEAD METROPOOLREGIO EINDHOVEN & RHCe Opgave Aangaande de bedrijfsprocessen dient het volgende te worden bereikt: -

efficiënt en effectief regelen van de bedrijfsvoering; flexibiliteit in de organisatie en de uitvoering; borgen van kwaliteit dienstverlening aan gemeenten, burgers en instellingen.

Opgave en resultaten 2020 Om de kosten van overhead inzichtelijk en transparant te hebben worden deze conform de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verantwoord op een afzonderlijk programma. Hierbij dient de Notitie Overhead als uitgangspunt. De organisatie Metropoolregio Eindhoven bestaat uit twee diensten, de netwerkorganisatie Metropoolregio Eindhoven en het RHCe. Eerstgenoemde is een kleine netwerkorganisatie met een grote flexibiliteit, het RHCe daarentegen moet worden gezien als een uitvoeringsorganisatie waarbij steeds verder voortschrijdende automatisering, informatisering en digitalisering een grote rol speelt. Voor beide diensten geldt dat de bedrijfsvoering zo ingericht is dat deze efficiënt is en in overeenstemming is met de taken en schaal van de dienst. De taken op het gebied van financiën, personeel en organisatie zijn in 2020 voor beide diensten uitgevoerd door de werkorganisatie Metropoolregio Eindhoven, de facilitaire functie en ICT dienstverlening is belegd bij het RHCe. Resultaten 2020 In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt nader ingegaan op de bedrijfsactiviteiten 2020 van het concern Metropoolregio Eindhoven. Mensen en middelen

33

PARAGRAFEN METROPOOLREGIO EINDHOVEN

34

Paragrafen Inleiding In dit hoofdstuk wordt een aantal aspecten van de financiële huishouding belicht. Het betreft de paragrafen: - weerstandsvermogen en risicomanagement - financiering - bedrijfsvoering - verbonden partijen - grondbeleid - onderhoud kapitaalgoederen - rechtmatigheid

Weerstandsvermogen en risicomanagement Nota risicomanagement en weerstandsvermogen Metropoolregio Eindhoven Het Algemeen Bestuur heeft op 4 juli 2018 de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen Metropoolregio Eindhoven vastgesteld. In de nota is vastgelegd wat de organisatie onder risicomanagement verstaat en welke uitgangspunten hierbij worden gehanteerd. Tevens is beschreven welke risico’s door de Metropoolregio Eindhoven worden gedragen en welke door de deelnemende gemeenten. Als uitwerking van de nota zijn voor de organisatie de risico’s bij de jaarrekening geclassificeerd en financieel inzichtelijk gemaakt. Geconcludeerd kan worden dat de benodigde weerstandscapaciteit voor beide diensten voldoende is om de risico’s af te dekken. Vermogenspositie De concernorganisatie Metropoolregio Eindhoven (Metropoolregio Eindhoven, Regionaal Historisch Centrum en Voorziening Gulbergen) realiseert volgens de Begroting 2020 na tweede wijziging een omzet van € 16,3 miljoen. Deze baten zijn volgens de Notitie Algemene Reserve (vastgesteld Algemeen Bestuur 1 november 2017) bepalend voor de berekening van de hoogte van de Algemene Reserve. Metropoolregio Eindhoven De baten die in de Begroting 2020 na tweede wijziging zijn toe te wijzen aan de Metropoolregio Eindhoven bedragen € 13,2 miljoen.

Volgens de in de Notitie Algemene Reserve opgenomen staffel betekent dit dat de hoogte van de algemene reserve zich tussen de € 600.000 en € 1.200.000 moet bevinden. De stand per 31-12-2020 bedraagt € 880.620, vanuit de risicoanalyse zijn risico’s benoemd voor eenzelfde bedrag. Regionaal Historisch Centrum (RHCe) De baten die in de Begroting 2020 na tweede wijziging zijn toe te wijzen aan het RHCe bedragen ruim € 3 miljoen. Volgens de in de Notitie Algemene Reserve opgenomen staffel betekent dit dat de hoogte van de algemene reserve zich tussen de € 150.000 en € 300.000 moet bevinden. De stand per 31-12-2020 bedraagt € 299.949, vanuit de risicoanalyse zijn risico’s benoemd voor € 275.000. Landgoed Gulbergen Het weerstandsvermogen van de Landgoed Gulbergen wordt begrensd door de in de Voorziening / bestemmingsreserve Landgoed Gulbergen aanwezige middelen. Door de afkoop van de erfpachtovereenkomst met Attero is beheer en exploitatie van het Landgoed Gulbergen geheel voor rekening en risico van de Metropoolregio Eindhoven. Tot op heden is er met de Provincie Noord Brabant geen overeenstemming over de inhoud van het nazorgplan en de financiële vertaling hiervan naar het doelvermogen. Dit houdt in dat de kosten van pre-nazorg eveneens voor rekening blijven komen van de Metropoolregio Eindhoven. Het

35

uitblijven van bestuurlijke overeenstemming kan op termijn leiden tot uitputting van middelen in relatie tot de ontwikkeling van het landgoed. Coronavirus COVID-19 Op dit moment wordt de wereld nog steeds geconfronteerd met de gevolgen van COVID-19. Ook de Metropoolregio Eindhoven ondervindt hier hinder van. De Rijksoverheid treft continue maatregelen waar de Metropoolregio gehoor aan moet geven. De eerste intelligente lockdown periode had sluiting van het pand voor medewerker en publiek tot gevolg. Medewerkers hebben gedurende deze periode zo veel mogelijk vanuit thuis gewerkt, diverse bijeenkomsten zijn geannuleerd, verschoven naar een latere datum of op afstand in digitale vorm gehouden. Maatregelen zijn getroffen om archiefstukken fysiek toegankelijk te houden. Tijdens deze periode zijn alle besluiten genomen welke wettelijk vereist waren (o.a. vaststelling Programmabegroting 2021 en de Jaarrekening 2019). Er heeft geen vertraging in de besluitvorming plaatsgevonden Na de versoepeling van de maatregelen is een start gemaakt met het COVID-proof maken van het pand aan de Raiffeisenstraat zodat zowel medewerkers als publiek een veilige omgeving geboden kon worden. De studiezaal is weer opengesteld voor publiek en zijn de medewerkers weer voor korte perioden naar de werkplek op kantoor gegaan.

Op dit moment hebben we echter weer met een opleving van het virus te maken en is zowel de studiezaal als de kantooromgeving als gevolg van landelijke maatregelen weer tijdelijk gesloten. Hoe lang deze periode van onzekerheid nog duurt en wat het uiteindelijke effect zal zijn op de organisatie Metropoolregio Eindhoven, kan op dit moment niet worden ingeschat. Wat financiën betreft wordt de Metropoolregio Eindhoven niet getroffen door het virus aangezien de organisatie middelen ontvangt van de deelnemende gemeenten in de vorm van een inwonerbijdrage. Hierdoor kan de Metropoolregio Eindhoven gedurende deze crisis normaal aan de financiële verplichtingen blijven voldoen. Beëindiging erfpacht Landgoed Gulbergen De ontwikkeling van Landgoed Gulbergen is een proces dat al ruim 20 jaren speelt. In al die jaren hebben de volgende opgaven een rol gespeeld die nu nog steeds actueel zijn: 1. Het sluiten van de stortplaats en de overdracht van de (milieu-hygiënische) nazorg aan de provincie. 2. De ontwikkeling van Landgoed Gulbergen tot een (boven)regionaal park. Ad 1. Nazorg stortplaats Op grond van de Nazorgregeling Wet Milieubeheer dient een nazorgplan ter goedkeuring aan de provincie voorgelegd te worden, voordat deze overgedragen kan worden aan de provincie. Op dit moment wordt gewerkt aan de totstandkoming van het nazorgplan.

Bij de overdracht van de stortplaats dient er een bijdrage (doelvermogen) te worden betaald aan de provincie voor de eeuwigdurende nazorg. De inmiddels afgedragen gelden zijn door de provincie ondergebracht in een Provinciaal nazorgfonds. Zodra het nazorgplan gereed is, worden de financiële consequenties voor de Metropoolregio Eindhoven inzichtelijk gemaakt en verwerkt in de P&C documenten. Ad 2. Ontwikkeling Landgoed Gulbergen In het verleden had Attero een inspanningsverplichting om Landgoed Gulbergen te ontwikkelen. Tussen partijen was een erfpachtovereenkomst aangegaan voor de ontwikkeling van het gebied. De kosten van de ontwikkeling kwamen volledig ten laste van de Metropoolregio Eindhoven. Voor het afdekken van deze verplichtingen waren voorzieningen getroffen in de balans. Omdat Attero er niet in slaagde om een voldragen ontwikkelingsplan voor dit gebied te produceren is door het bestuur in 2018 besloten om een exit strategie te onderzoeken. De exit strategie dient toe te zien op overdracht van Landgoed Gulbergen aan een marktpartij en tegelijk een ontwikkeling in overeenstemming met gemeentelijke/regionale doelstellingen.

36

Medio december 2020 is door de partijen Gulbergen B.V., Attero B.V. en Metropoolregio Eindhoven een hoofdovereenkomst gesloten voor de beëindiging van de erfpacht. Als gevolg van de beëindiging van de erfpacht heeft Metropoolregio Eindhoven een bedrag van circa € 17,1 miljoen aan Attero betaald. Het gevolg hiervan is dat Metropoolregio Eindhoven weer het volledige eigendom heeft van de gronden in het gebied. Daarnaast zijn de opstallen van de golfbaan en een tweetal woningen overgenomen. De overname van de opstallen en woningen is verdisconteerd in het bedrag van € 17,1 miljoen. Als gevolg van de beëindiging van de erfpachtovereenkomst vervalt ook de verplichting om een ontwikkelingsvergoeding aan Attero te betalen. Dit heeft ertoe geleid dat in de jaarrekening 2020 de voorzieningen voor Landgoed Gulbergen zijn vrijgevallen ten gunste van het exploitatieresultaat. Omdat deze middelen echter beschikbaar moeten blijven voor de ontwikkeling van het gebied en het nog aan de provincie over te dragen doelvermogen in het kader van de nazorg van de voormalige stortplaats, zal bij de resultaatbestemming 2020 het voorstel worden gedaan om de middelen toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve. In de eerste helft van 2021 zullen de financiële gevolgen van de ontwikkeling en het beheer van het landgoed inzichtelijk worden gemaakt.

Ook zal de inrichting van de administratie waar nodig worden aangepast om de kosten en opbrengsten van de ontwikkeling zo goed als mogelijk te monitoren. Zodra meer inzicht is in de financiële gevolgen zullen deze worden verwerkt in de administratie en indien nodig worden vertaald in een begrotingswijziging. Fiscale positie Landgoed Gulbergen Naar aanleiding van een in 2017 uitgevoerde fiscale nulmeting is het afstemmingsoverleg met de Belastingdienst inzake de BTW-positie Landgoed Gulbergen nog niet afgerond. Gevolg hiervan is dat de in 2018 door de Belastingdienst oplegde naheffing over het jaar 2013 nog niet is afgewikkeld. Metropoolregio Eindhoven en de Belastingdienst blijven in overleg, waarbij nu tevens de toekomstige BTW-positie zal worden betrokken als gevolg van de afkoop erfpachtconstructie Attero in december 2020. Claim Attero minderlevering brandbaar restafval 2015-januari 2017 Er is een eindvonnis in het geschil tussen Attero en de Brabantse gewesten over de garantieplicht van aanlevering van brandbaar restafval over de jaren 2015-januari 2017. Het NAI heeft geoordeeld dat, in tegenstelling tot de jaren 2011-2014, de Brabantse gewesten en gemeenten verplicht zijn een naheffing te betalen voor de minderlevering.

De Metropoolregio Eindhoven heeft als contractpartner namens de 21 gemeenten uitvoering gegeven aan het financiële deel van het vonnis wat betrekking heeft op deze regio. Inmiddels is vanuit de Vereniging van Contractanten een procedure gestart bij het Gerechtshof om het vonnis te vernietigen, de zitting in deze zaak vindt plaats in april 2021. Indien de uitspraak negatief uitvalt voor de Brabantse gewesten en gemeenten, kan dit financiële gevolgen hebben voor de in de Metropoolregio Eindhoven deelnemende gemeenten omdat de door Metropoolregio Eindhoven vooruitbetaalde naheffing doorberekend zal worden naar deze gemeenten. Een verdeelsleutel hiervoor zal pas na een eventuele negatieve uitspraak worden bepaald. Subsidie verstrekking In het kader van subsidieverstrekking door het Stimuleringsfonds loopt er een juridisch geschil met een derde partij, zijnde geen subsidient. Zowel op publiekrechtelijke als civiele basis is deze zaak in het voordeel van de Metropoolregio Eindhoven beslecht. De betrokken partijen zijn het Rijk de Provincie en de Metropoolregio Eindhoven. De landsadvocaat is ingeschakeld, waarbij in eerste instantie de kosten van juridische bijstand voor 25 procent voor rekening van de Metropoolregio Eindhoven komen. Verwacht wordt dat dit dossier op korte termijn gesloten kan worden.

37

Werkkapitaal Voorheen werd het werkkapitaal op de diverse thema’s onttrokken aan de bestemmingsreserve Fysiek domein. De middelen in deze reserve waren niet onbeperkt waardoor het risico ontstond dat bij gelijkblijvende taken er in de toekomst geen werkkapitaal meer beschikbaar zou zijn. Met ingang van 2020 is dit opgelost en wordt het werkkapitaal voortaan structureel gedekt uit de inwonerbijdrage. Het hierdoor niet meer benodigde saldo van de bestemmingsreserve Fysiek domein is terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. Voorziening Reorganisatie SRE Alle toekomstige verplichtingen volgend uit de transformatie van het SRE naar de Metropoolregio Eindhoven zijn gedekt binnen de voorziening Reorganisatie SRE. Financiële kengetallen Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat dit jaarverslag een aantal verplichte financiële kengetallen. De kengetallen zijn afgeleiden van bestaande informatie en genereren geen ‘nieuwe’ informatie. De kengetallen geven het bestuur inzicht in de financiële positie van de Metropoolregio Eindhoven. Door het BBV is geen norm vastgesteld waarmee de uitkomsten van de onderstaande kengetallen vergeleken moeten worden.

De voorgeschreven kengetallen zijn: Netto schuldquote & de netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de Metropoolregio Eindhoven ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat er bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden te berekenen. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is én wat dat betekent voor de schuldenlast. De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de Metropoolregio Eindhoven in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de Metropoolregio Eindhoven heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Tevens zijn in het BBV kengetallen voorgeschreven voor de grondexploitatie en de belastingcapaciteiten. Deze kengetallen zijn met name van belang voor gemeenten. Beide kengetallen zijn niet van toepassing voor de Metropoolregio Eindhoven en zijn derhalve niet uitgewerkt.

38

De kengetallen laten het volgende beeld zien:

Toelichting: De netto schuldquote van de Metropoolregio Eindhoven bedroeg ultimo 2020 negatief 9% (begroot negatief 53%). De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen bedroeg ultimo 2020 negatief 6% (begroot negatief 47%). De reden dat de netto schuldquote minder negatief was in 2020 dan begroot, is dat in december 2020 een bedrag van € 17,1 miljoen betaald moest worden in verband met de beëindiging van de erfpacht Landgoed Gulbergen. Daarnaast stegen de totale baten door de incidentele vrijval van de voorzieningen in de balans van Landgoed Gulbergen, wat eveneens tot een verslechtering leidde van de netto schuldquote. Doordat de netto schuldquote in 2020 negatief was, kan worden geconcludeerd dat de vorderingen de schulden per saldo overtreffen. De solvabiliteitsratio bedroeg 55% ten opzichte van 15% begroot. De positieve ontwikkeling van de solvabiliteitsratio wordt primair veroorzaakt door het rekeningresultaat 2020. Op het programma Metropoolregio Eindhoven, Landgoed Gulbergen is een incidentele baat gerealiseerd van € 11,9 miljoen in verband met de vrijval van de voorzieningen Gulbergen als gevolg van de afkoop erfpachtconstructie Landgoed Gulbergen. Op grond van de solvabiliteitsratio kan worden geconcludeerd dat de Metropoolregio Eindhoven ruimschoots in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen.

De structurele exploitatieruimte is volgens de bovenstaande becijferingen negatief. De structurele lasten overtroffen de structurele baten. Dit wil zeggen dat de Metropoolregio Eindhoven niet of nauwelijks in staat is om structurele tegenvallers op te vangen. Op basis van de bovenstaande financiële kengetallen kan worden geconcludeerd dat de financieringsstructuur van de Metropoolregio Eindhoven gezond is, maar dat de exploitatie weinig tot geen ruimte biedt om structurele tegenvallers op te vangen.

Financiering Inleiding In de Wet Fido (Financiering Decentrale Overheden), Ruddo (Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden) en de Wet Schatkistbankieren zijn de kaders gesteld voor een verantwoorde professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van de decentrale overheden. De treasuryfunctie wordt daarbij door de wet als volgt gedefinieerd: ”het sturen en beheersen van-, het verantwoorden over-, het toezicht houden op: de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële positie en de hieraan verbonden risico’s”. In de wet worden voorschriften, richtlijnen en normeringen genoemd. Voorbeelden hiervan zijn de kasgeldlimiet en de renterisiconorm.

39

Zowel bij de begroting als bij de jaarrekening dient de Metropoolregio Eindhoven een paragraaf Financiering op te nemen. In deze paragraaf wordt aangegeven op welke wijze in 2020 uitvoering is gegeven aan de treasuryfunctie. Kasgeldlimiet Volgens de Wet Fido is de Metropoolregio Eindhoven verplicht te rapporteren over de kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet, uitgedrukt in een percentage (8,2%) van het totaal van de uitgaven, bepaalt het bedrag wat de Metropoolregio Eindhoven maximaal kort mag lenen. Op basis van de jaarrekening 2020 zou de kasgeldlimiet € 1,2 miljoen bedragen, echter omdat er geen behoefte is geweest om gelden aan te trekken, is hier geen risico gelopen. Renterisico Ook geeft de Wet Fido aan dat er inzicht moet worden gegeven in het renterisico voor de komende 4 jaren. Het renterisico ontstaat bij het aflopen van leningen. Eventueel nieuw af te sluiten leningen kunnen gepaard gaan met hogere rentekosten. De Metropoolregio Eindhoven heeft een annuïteitenlening lopen bij de BNG voor de financiering nieuwbouw Regionaal Historisch Centrum. De looptijd van de lening is afgestemd op de looptijd van het activum. De lening bedroeg oorspronkelijk € 7.079.000 en heeft een looptijd van 40 jaar. Het huidige rentepercentage bedraagt 2,35%. De hoogte van de lening per 31 december 2020 bedraagt € 4,9 miljoen. De renterisiconorm bedraagt 20% van het totaal van de uitgaven.

Voor de Metropoolregio Eindhoven is dit ruim € 3,0 miljoen op basis van de jaarrekening 2020. Het renterisico op de vaste schuld is de komende 4 jaar nihil. Treasurybeheer De administratieve organisatie en de uitvoering vinden plaats binnen de kaders van de Wet Fido, Ruddo en de wet Schatkistbankieren. Het beleid is gericht op een verantwoord beheer van de middelen, waarbij risico’s zoveel mogelijk worden uitgesloten en de kosten zo laag mogelijk worden gehouden. Het schatkistbankieren bepaalt de uitvoering van de Treasury. Tijdelijk overtollige liquide middelen worden verplicht aangehouden bij het Ministerie van Financiën. Per 31 december 2020 bedraagt de totale portefeuille € 10,3 miljoen, waarvan ruim € 8,6 miljoen wordt aangehouden in liquide vorm bij het Ministerie van Financiën. Omdat in verband met de afkoop van de erfpachtconstructie Attero / Landgoed Gulbergen liquide middelen benodigd waren, is de perpetuele obligatie verkocht. Hiermee is een koersresultaat gerealiseerd van ruim € 570.000. Binnen de wet Schatkistbankieren kunnen onder bepaalde voorwaarden middelen worden ge- en uitgeleend van of aan andere decentrale overheden (het zogenaamde onderling lenen). Van deze mogelijkheid heeft de Metropoolregio Eindhoven in 2020 geen gebruik gemaakt. Landgoed Gulbergen De middelen in de Voorziening / bestemmingsreserve Landgoed Gulbergen worden aangehouden in de Schatkist.

In het kader van de overdracht van de nazorg van de voormalige stortplaats en het hierbij behorende doelvermogen, is aan de provincie Noord Brabant bij vooruitbetaling reeds een bedrag van nominaal € 25,7 miljoen voldaan. Ter gedeeltelijke betaling van de afkoopsom erfpachtovereenkomst Attero is hiervan in 2020 een bedrag van € 10 miljoen teruggeroepen. De huidige waarde van deze portefeuille bij de provincie bedraagt ultimo 2020 € 23 miljoen.

40

Bedrijfsvoering Algemeen Goed bestuur De Metropoolregio Eindhoven voert periodiek een governance toets uit op basis van de Code goed openbaar bestuur. Deze code is ontwikkeld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en geeft richtlijnen voor besturen van alle organisaties in het hart van de overheid. Het gaat om codes voor de volgende aspecten: Openheid en integriteit, participatie, behoorlijke contacten met burgers, doelgerichtheid en doelmatigheid, legitimiteit, lerend en zelfreinigend vermogen en verantwoording. Deze toets heeft tot op heden geen aanleiding gegeven tot aanpassingen. Metropoolregio Eindhoven De concernorganisatie Metropoolregio Eindhoven is een organisatie met een grote flexibiliteit met betrekking tot de bedrijfsvoering. Aan de hand van een informatiebeleidsplan wordt continu gewerkt aan de verdere optimalisering met als doel overeenstemming tussen taak en schaal. COVID-19 heeft in 2020 een grote rol heeft gespeeld in de organisatie van de bedrijfsvoering. Zaken welke zijn opgepakt / afgerond: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪

Aanpassing netwerkomgeving ICT gericht op het ongestoord kunnen werken vanuit de thuisomgeving en digitaal te kunnen overleggen/vergaderen (software en hardware). Faciliteren medewerkers met hulpmiddelen ten behoeve van de thuiswerkomgeving. Mobiele telefoons en notebooks zijn bij zowel MRE als RHCe vervangen. COVID-proof maken pand Raiffeisenstraat 18 waardoor zowel medewerkers als publiek een veilige omgeving geboden kan worden. Verdere Inrichting DI binnen Afas. Introductie van de Wet Normalisering Rechtspositie Ambtenaren per 1 januari 2020. Afstemming over de Belastingdienst over BTW positie Landgoed Gulbergen, mede naar aanleiding van afkoop erfpachtconstructie Attero. Inkoopplan 2021 voor beide werkorganisaties opgesteld. Samen met de drie andere gemeenschappelijke regelingen GGD, ODZOB en Veiligheidsregio en een vertegenwoordiging vanuit de gemeenten en gemeentesecretarissen is een start gemaakt om de gezamenlijke beleidsnotities (synchronisatie P&C-cyclus, harmonisatie verordeningen) te actualiseren. Uitkomsten van het onderzoek naar het gezamenlijk uitvoeren van bedrijfsvoeringstaken door de vier grote gemeenschappelijke regelingen (GGD, ODZOB, Veiligheidsregio en Metropoolregio Eindhoven) zijn voorgelegd aan het Algemeen Bestuur op 16 december 2020.

Landgoed Gulbergen Het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven heeft het beheer en de beschikkingsmacht over de gelden in het kader van de verkoop van de aandelen van NV Razob overgedragen aan het Dagelijks Bestuur. Daartoe is de “Adviescommissie Gulbergen” ingesteld. Deze commissie adviseert het Dagelijks Bestuur over de onttrekking aan de beschikbare middelen en de wijze van beheren van deze gelden. Voor de ambtelijke ondersteuning van de Adviescommissie is een procesmanager Landgoed Gulbergen aangewezen.

41

Verbonden partijen Brainport Development NV Brainport Development NV is een vennootschap met Triple Helix-aandeelhouders, waarbij het overheidsaandeel 50 procent is. Brainport Development is gericht op het structureel verankeren van de Brainport Next Generationstrategie. Gelet op de regionale opgave van Brainport Development wordt de financiering verkregen via een inwonerbijdrage en treedt de Metropoolregio Eindhoven op als enige subsidiënt en vervult zij de rol als regionale betaalautoriteit De vier gemeenten (Eindhoven, Helmond, Best en Veldhoven) die ook in het aandelenkapitaal van Brainport Development NV deelnemen, worden op grond van de gemeenschappelijke regeling een extra bijdrage gevraagd op basis van hun specifiek belang. Er zijn voor de Metropoolregio Eindhoven een aantal instrumenten voor de beïnvloeding van en de sturing op Brainport Development: ▪

▪

Aan de voorkant, als het gaat om het programma en de aard van de activiteiten. Dit gebeurt in het thema Economie door de afgesproken consultatie over het jaarplan. Daarnaast is de Metropoolregio Eindhoven vertegenwoordigd in het bestuur van de Stichting Brainport en heeft een formele rol als aandeelhouder. Bij de financiering, waarbij het gaat om de omvang van de uit te voeren activiteiten in relatie tot het budget. Op 1 juli 2020 heeft het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven ingestemd met een nieuwe financiering voor de periode 2021-2024.

Gegevens deelneming Belang MRE in verbonden partij begin begrotingsjaar Belang MRE in verbonden partij eind begrotingsjaar Financiële gegevens Brainport Development NV Eigen vermogen 1-1-2020 Eigen vermogen 31-12-2020 Vreemd vermogen 1-1-2020 Vreemd vermogen 31-12-2020 Financieel resultaat 2020

1.539 aandelen van nominaal € 453,78 1.539 aandelen van nominaal € 453,78 € 3.265.620 € 3.286.620 (o.b.v. concept cijfers 2020) € 2.317.297 € 3.613.746 (o.b.v. concept cijfers 2020) € 21.000 (o.b.v. concept cijfers 2020)

Breedband Regio Eindhoven B.V. Op initiatief van het Regionaal Breedband Consortium Zuidoost-Brabant (RBC), bestaande uit circa 20 maatschappelijke organisaties en enkele bedrijven, is een breedbandring (glasvezelinfrastructuur) in Eindhoven, met uitlopers naar Geldrop-Mierlo, Veldhoven en Helmond gerealiseerd, waarop ook eigen vestigingen zijn aangesloten. Hiertoe zijn opgericht de Stichting Glasrijk en de exploitatiemaatschappij Breedband Regio Eindhoven BV. De Metropoolregio Eindhoven, een van de “Founding Fathers”, heeft een zetel in het Algemeen Bestuur van de Stichting Glasrijk en is aandeelhouder in de Breedband Regio Eindhoven BV tot maximaal 136.000 gewone aandelen van nominaal € 1,–. Op grond van de verslaggevingsvoorschriften (BBV) volgt onderstaand een recap van (financiële) informatie van de deelneming in Breedband Regio Eindhoven B.V.

42

Gegevens deelneming Belang MRE in verbonden partij begin begrotingsjaar 129.200 aandelen van nominaal € 1,00 Belang MRE in verbonden partij eind begrotingsjaar 129.200 aandelen van nominaal € 1,00 Financiële gegevens Breedband Regio Eindhoven B.V. Eigen vermogen 1-1-2020 € 3.586.302 Eigen vermogen 31-12-2020 € 3.892.381 (o.b.v. concept cijfers 2020) Vreemd vermogen 1-1-2020 € 974.828 Vreemd vermogen 31-12-2020 € 1.016.407 (o.b.v. concept cijfers 2020) Financieel resultaat 2020 € 306.079 (o.b.v. concept cijfers 2020) Vereniging van Contractanten De Vereniging van Contractanten (VvC) behartigt de gemeenschappelijke belangen van de Brabantse gewesten (en gemeenten) inzake de inzameling van huishoudelijk afval. De Metropoolregio Eindhoven is namens de 21 gemeenten lid van de VvC. De 21 gemeenten, de Metropoolregio Eindhoven en Attero hebben ieder individueel een overeenkomst gesloten inzake de regionale afvalverwerking op grond waarvan de gemeenten het eigendom van (onder andere) het huishoudelijk restafval overdragen aan Attero. Vervolgens heeft de Metropoolregio Eindhoven samen met de overige Brabantse gewesten Afvalsturing Brabant opgericht, waarmee vervolgens aanbiedings-overeenkomsten zijn gesloten voor de verwerking van huishoudelijk afval.

Attero heeft als eigenaar van het afval deze overeenkomsten medeondertekend, waardoor het eigendom van het huishoudelijk afval is overgegaan op Afvalsturing Brabant. Zo lang het geschil over de minderlevering brandbaar restafval over de periode 2015-januari 2017 nog niet definitief is opgelost, wordt de vereniging in stand gehouden.

Grondbeleid Landgoed Gulbergen Om het Landgoed Gulbergen te kunnen realiseren, waren de betreffende gronden in (blote) eigendom van de Metropoolregio Eindhoven. Contractueel werden deze vervolgens in erfpacht gegeven aan Attero. Per 21 december 2020 is deze erfpachtovereenkomst met Attero beëindigd. Hiermee is het volledige eigendom van het gebied Landgoed Gulbergen weer in handen van de Metropoolregio Eindhoven gekomen, inclusief het beheer van het gebied. De Metropoolregio Eindhoven zet de komende periode in op een overdracht van het landgoed aan de markt waardoor ontwikkeling mogelijk zal worden.

Onderhoud kapitaalgoederen Gebouw Raiffeisenstraat 18 Eindhoven Groot onderhoud aan pand aan de Raiffeisenstraat 18 te Eindhoven wordt uitgevoerd conform het Meerjaren Onderhouds Planning (MJOP) 2019-2028. Op grond van dit plan wordt jaarlijks € 52.100 gestort in de voorziening groot onderhoud. De kosten voor groot onderhoud worden gedekt uit deze voorziening. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.

43

Rechtmatigheid De accountant dient in zijn controleverklaring een oordeel te geven over de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid. Ten aanzien van het aspect rechtmatigheid spelen het begrotingscriterium (passen de uitgaven binnen de geautoriseerde begroting?) en het voorwaardencriterium (in hoeverre wordt de externe en interne wet- en regelgeving opgevolgd?) een belangrijke rol. De reikwijdte van de accountantscontrole is vastgelegd in het controleprotocol. Voorwaardencriterium Voor de rechtmatigheidscontrole is de volgende regelgeving in het bijzonder relevant: ▪ Verordening ex artikel 212 van de gemeentewet betreffende de uitgangspunten voor het financiële beheer en de inrichting van de financiële organisatie van de gemeenschappelijke regeling ▪ Verordening ex artikel 213 van de gemeentewet betreffende de controle op het financiële beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeenschappelijke regeling. ▪ Het treasurystatuut waarin de voorwaarden en bevoegdheden aangaande de financiering zijn vastgelegd. ▪ Het inkoopbeleid van de Metropoolregio Eindhoven. De naleving van de regelgeving wordt gemonitord middels verbijzonderde interne controle. Uit deze controles blijken geen materiële rechtmatigheidsfouten. Begrotingscriterium De spelregels omtrent het begrotingscriterium zijn nader uitgewerkt in het controleprotocol.

Hierin staat vermeld dat wanneer het gerealiseerde programmasaldo hoger is dan de, ook na de laatste begrotingswijziging, geraamde bedragen per definitie sprake is van onrechtmatige uitgaven. Als algemene regel is in het controleprotocol opgenomen dat alle overschrijdingen die per begrotingsonderdeel per saldo 10% van het programmasaldo, met een ondergrens van € 50.000, te boven gaan gemeld worden. Onderstaand is een recapitulatie opgenomen van de begrote versus gerealiseerde programmasaldi (exclusief mutaties in de reserves). Programma Metropoolregio Eindhoven RHCe Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing vpb Bedrag onvoorzien

Saldo begroot -722.671 902.668 -500.429 -2.125.168 -5.019 -16.969

Saldo gerealiseerd 12.179.355 1.469.260 -498.978 -1.875.153 -5.019 652.458

Verschil 12.902.026 566.592 1.451 250.015 0 669.427

Uit de recapitulatie blijkt dat er geen sprake is van een begrotingsoverschrijding. Rechtmatigheidsverantwoording vanaf 2021 Tot en met 2020 geven externe accountants een rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening af. Door een wetswijziging wordt vanaf 2021 het bestuur zelf verantwoordelijk voor het opstellen van een rechtmatigheidsverantwoording. Deze verantwoording wordt gecontroleerd door de externe accountant. De controle op het onderdeel rechtmatigheid is binnen MRE vormgegeven door een onafhankelijke verbijzonderde interne controle. De opzet en de reikwijdte van de interne controle zijn vastgelegd in een intern controleplan en de daarbij behorende werkplannen. Zodra meer duidelijkheid is over de rechtmatigheidsverantwoording 2021 zullen we nagaan in hoeverre aanpassingen in het interne controleplan noodzakelijk zijn om te komen tot een betrouwbare rechtmatigheidsverantwoording.

44

PROGRAMMAJAARREKENING 2020 METROPOOLREGIO EINDHOVEN

45

Overzicht baten en lasten

Toelichting op het overzicht baten en lasten Algemeen In het “Overzicht van baten en lasten” zijn weergegeven de lasten, de baten en het saldo per programma, de algemene dekkingsmiddelen en de mutaties in de algemene en bestemmingsreserves. Dit resulteert in het saldo van de lopende rekening, welke per vakdienst is vermeld. Resultaat Het resultaat over 2020 bedraagt € 13.305.985 positief en is als volgt opgebouwd: Metropoolregio Eindhoven RHCe Landgoed Gulbergen

€ 944.644 € 586.112 € 11.775.229

46

Verschillen overzicht baten en lasten

47

Toelichting op verschillen overzicht baten en lasten Economie Het thema Economie bestaat uit de volgende onderdelen: ▪ ▪ ▪

Economie Stimuleringsfonds Bijdrage Brainport Development NV

Op Economie wordt een voordeel behaald van ruim € 1.224.000, onder te verdelen in voordelen op personele kosten van bijna € 9.000 en programmakosten van € € 1.215.000. Met betrekking tot de personele kosten kan gesteld worden dat deze in lopen met wat hiervoor in de begroting is opgenomen. Het voordeel op de programmakosten wordt nagenoeg volledig veroorzaakt door het wel vrijvallen maar nog niet in boekjaar 2020 uitgegeven hebben van de middelen in het kader van het Herstelplan Breed Economisch Vestigingsklimaat. De middelen vloeien conform het AB-besluit bij de Bestuursrapportage Metropoolregio Eindhoven, peildatum 1 oktober 2020 per einde boekjaar 2020 terug in de bestemmingsreserve Herstelaanpak Breed Economisch Vestigingsklimaat. Zoals het BBV dit voorschrijft, vindt verwerking hiervan plaats op het onderdeel “mutatie reserves”. De eerste uitgaven in het kader van de herstelaanpak hebben inmiddels in januari 2021 plaatsgevonden. Het onderdeel Stimuleringsfonds laat per saldo een nadeel zien van ruim € 16.000. Aan personele kosten wordt ten opzichte van de begroting € 1.000 minder toegerekend (voordeel), lagere kosten van programmamanagement (bepaald op basis van verantwoorde uren door de betrokken medewerkers) leiden tot een lagere onttrekking uit de voorziening van € 17.000 (nadeel).

De in de begroting 2020 vastgestelde inwonerbijdrage Stimuleringsfonds van ruim € 2,7 miljoen is conform in rekening gebracht en leidt niet tot afwijkingen. De regionale inwonerbijdrage en bijdragen van de gemeenten Eindhoven, Helmond, Veldhoven en Best in het kader van individueel aandeelhouderschap ten behoeve van de basisfinanciering van Brainport Development NV zijn conform de in de meerjarenfinanciering 2017-2020 vastgestelde bedragen in rekening gebracht en doorbetaald aan Brainport Development. Transitie Landelijk Gebied Het thema Transitie Landelijk gebied laat een voordeel zien van bijna € 4.600. Dit wordt veroorzaakt door een voordeel op de personele kosten van € 1.700 (in lijn met begroting) en een beperkt deel niet besteed werkkapitaal (€ 2.900 voordeel). Energietransitie Het thema Energietransitie laat in de exploitatie een nadeel zien van ruim € 77.000, veroorzaakt door een voordeel op de personele kosten van bijna € 15.000 en een nadeel op de programmakosten van € 92.000. Ook in 2020 is weer veel inzet gepleegd op het thema, het vertrek van een medewerker en het daarna werven van een nieuwe medewerker heeft ervoor gezorgd dat er minder uren zijn toegerekend aan het thema. In de exploitatie leidt dit tot een voordeel van € 15.000.

De programmakosten zijn meerjarig gedekt door het reguliere werkkapitaal beschikbaar in de begroting en de in 2019 via de gemeente Cranendonck ontvangen Rijksmiddelen. Deze Rijksmiddelen staan gereserveerd in de bestemmingsreserve Energietransitie. De onttrekking uit de reserve ter egalisatie van de op het thema verantwoorde kosten is conform BBV verantwoord op het onderdeel “mutatie reserves”. Het op het thema gepresenteerde tekort heeft hiermee geen invloed op het exploitatiesaldo.

48

Mobiliteit, incl. GGA Het thema Mobiliteit, waaronder ook de taak Gebiedsgerichte aanpak Mobiliteit (GGA) wordt verantwoord, laat een voordeel zien van ruim € 50.000. Dit wordt veroorzaakt door een voordeel op de personele kosten van € 18.000 en het in 2020 niet volledig hoeven inzetten van het werkkapitaal (€ 32.000 voordeel). Voor wat betreft GGA zijn de gemeentelijke bijdragen van € 31.000 ontvangen, daarnaast zijn provinciale subsidies van eveneens € 31.000 ontvangen. Het deel wat in 2020 niet is besteed, blijft beschikbaar voor de taak. Bestuurlijke samenwerking, organisatie, regionale strategie en Gulbergen Het deelprogramma Bestuurlijke samenwerking, organisatie, regionale strategie laat per saldo een voordeel zien van bijna € 4.000. Dit voordeel wordt veroorzaakt door een nadeel op de personele kosten van € 19.000, een nadeel op de programmakosten van € 8.000 en hogere baten van € 23.000. Het nadeel op de personele kosten wordt grotendeels veroorzaakt doordat procesondersteunende werkzaamheden in het kader de Omgevingswet en Omgevingsagenda op het deelprogramma zijn verantwoord, deze waren niet geraamd in de begroting. De programmakosten laten een kleine overschrijding zien van € 8.000. Hiermee kan gesteld worden dat de uitgaven nagenoeg volledig in lijn liggen met het budget van ruim € 240.000 wat in de begroting is toegekend.

De hogere baten betreffen een laatste incidenteel ontvangen loonsuppletie over het jaar 2020 van een bij de Metropoolregio Eindhoven werkzame medewerker en niet geraamde specifieke bijdragen van provincie, gemeenten en de gemeenschappelijke regelingen GGD, ODZOB en Veiligheidsregio in het kader van de werkzaamheden Omgevingswet en Omgevingsagenda. De inwonerbijdrage regionale opgaven van ruim € 3 miljoen is bij de deelnemende gemeenten in rekening gebracht en volledig ontvangen. Landgoed Gulbergen laat in 2020 een voordeel zien van ruim € 11,7 miljoen. Dit is volledig te wijten aan het afkopen van de erfpachtconstructie met Attero in december 2020. Waar in voorgaande jaren het saldo van de jaarlijkse exploitatiebaten en –lasten werd toegevoegd of onttrokken aan de voorziening Gulbergen, is dit door de afkoop niet meer mogelijk. Volgens de financiële voorschriften is er door het verwerven van de volledige eigendom geen sprake meer van verplichtingen naar derden waardoor vorming van een voorziening niet mogelijk is. Hier dient nu een bestemmingsreserve voor te worden gevormd. In financieel technische zin betekent dit dat het saldo uit de voorziening dient vrij te vallen ten gunste van de exploitatie.

Omdat de middelen wel beschikbaar dienen te blijven ten behoeve van de kosten van beheer en onderhoud, pre-nazorg en ten behoeve van het eventueel in de toekomst aan de provincie over te dragen doelvermogen in het kader van de overdracht nazorg voormalige stortplaats, zal bij resultaatbestemming worden voorgesteld de middelen in een nieuw te vormen bestemmingsreserve te storten. RHCe Het programma RHCe vertoont een voordeel van ruim € 566.000. Dit wordt veroorzaakt door een overschot op de personele kosten van € 231.000, een voordeel op de programmakosten van € 349.000 en een nadeel op de baten van € 14.000. De voordelen op de personele en programmakosten worden volledig veroorzaakt door vrijgevallen budgetten enerzijds als gevolg van het vertrek of pensionering van medewerkers, anderzijds het gevolg van continuering van de in 2018 ingezette lijn van versobering van bepaalde diensten en van scherpere toedeling van rollen, bevoegdheden en verantwoordelijkheden tussen gemeenten en RHCe conform wet- en regelgeving. Deze vrijgekomen ruimte, gereserveerd binnen de begroting onder de noemer organisatieontwikkeling, is niet besteed in afwachting van het besluit van het Algemeen Bestuur in december 2020 over de te volgen koers in de toekomst. Nu deze koers is bepaald, wordt in 2021 invulling gegeven aan deze ruimte, zowel aan de personele kant als in de programmasfeer.

49

Het nadeel op de baten wordt veroorzaakt door het, vooruitlopend op de invoering van de nieuwe Archiefwet 2021, niet meer in rekening brengen van toezichtcontracten bij openbaar lichamen welke vallen onder de Wet gemeenschappelijke regelingen. Deze openbaar lichamen moeten in de eigen gemeenschappelijke regeling gaan vastleggen welke deelnemer verantwoordelijk is voor de blijvend te bewaren documenten. Het is naar de archiefdienst van deze deelnemer dat de documenten moeten worden overgebracht. Algemene dekkingsmiddelen In december 2019 en juli 2020 heeft het Algemeen Bestuur n.a.v. het structureel maken binnen de inwonerbijdrage Regionale opgaven van het werkkapitaal op de thema’s besloten het saldo van de bestemmingsreserve Fysiek domein van in totaal € 505.000 terug te betalen aan de deelnemende gemeenten. Deze terugbetaling is op het programma Algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Aan de batenkant wordt op dit programma de in 2020 ontvangen couponrente op de ING perpetuele obligatielening verantwoord. Bij 2e begrotingswijziging 2020 is ter dekking van de in de primaire begroting niet geraamde vennootschapsbelasting reeds een bedrag van € 5.019 opgenomen, de totaal ontvangen couponrente in 2020 bedroeg € 6.469. Per saldo leidt dit tot ene exploitatievoordeel van ruim € 1.451.