Notulen Oordeelsvormende Vergadering Begroting 2024-2027

Laten we nog een concreet punt noemen: het aantal bomen in onze gemeente neemt af. We lezen alleen maar over beheer en onderhoud. Ondertussen gaat daarmee wel het aantal bomen achteruit. Wij roepen het college op om juist het aantal bomen in het straatbeeld te vergroten, niet alleen om onder te kunnen schuilen tijdens de regen, maar ook om de gevolgen van hittestress en stress van onze inwoners te verminderen. Ook hiervoor denken wij aan een motie of een amendement. Wij kiezen er ook voor om niet de lasten op onze inwoners af te wentelen. Met zestien miljoen euro aan reserves is dat in feite niet uit te leggen. Ravijnen zijn spannend als je hoogtevrees hebt, maar zorgen dat mensen niet drijfnat regenen is van grotere zorg. Wij denken aan een amendement om de stijging van de afvalstoffenheffing, al is het maar incidenteel, te minimaliseren en - als het kan - eerlijke oplossingen te vinden voor kwijtscheldingen. Laat ons tot slot onze positie in de regio versterken, waarover we weinig democratische zeggenschap hebben. U vraagt om anderhalve ton om de regio Amersfoort te versterken. Maar waar is de raad in dit verhaal? Gemeenteraden hebben het recht om bij een gemeenschappelijke regeling de gemeenschappelijke commissie in te laten stellen, bestaande uit raadsleden.

De regio is geen gemeenschappelijke regeling, maar zou iets soortgelijks mogelijk kunnen zijn? Kortom, laten we onze inwoners helpen met het uit de wind en de regen blijven. Wees niet alleen de weerman die goed kan vertellen over het weer, maar de bouwvakker die een schuilplaats biedt. Een schuilplaats met een dorps en groen karakter. Dank u wel, voorzitter. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Stormbroek. U sprak namens de fractie van POS. Ik geef het woord aan de heer Lucas en hij spreekt namens de fractie van het CDA. DE HEER LUCAS (CDA): Voorzitter, en alle luisteraars. Een mooie infographic. Dezelfde als vorig jaar en ook nu gebruik ik die als kapstok. Mevrouw Sterenberg vond het een genoegen om af te trappen. Ik vind het een genoegen om af te sluiten. Maar eerst een verontschuldiging. Vorig jaar zei ik dat ik mij herkende in deze persoon op het plaatje, de linker voor de duidelijkheid. Tenminste als je niet in de spiegel kijkt. Maar ik kreeg daar thuis mot over. Fréderique, mijn vrouw vroeg: ja, jij kan je wel herkennen in die ene, maar wie is die ander? Ben ik dat? Enfin, ik kom daar op het eind nog op terug. Maar ter geruststelling, het was gelukkig geen erge mot. Een dienstbare overheid: het is al genoemd door anderen. Een mooie opstelling van onze burgervader: buiten het gemeentehuis, fier achter zijn mensen staand, de receptie.

Het is ochtend, niet middag, want de receptie is bereikbaar. We zien niet of de burgemeester aanstalten maakte de receptie te helpen door een telefoontje aan te nemen. Maar in de begroting zien we daar wel aanstalten toe. Mooi vindt het CDA. Voorstellen om de dienstbaarheid te vergroten. Naast het verbeteren van websites, brieven qua informatie en taalgebruik. We weten van laaggeletterdheid onder volwassenen. De heer Baks gaf daar ook al voorbeeld van, en wij vinden het goed dat daar in ieder geval aandacht aan wordt gegeven. Voorzitter, het CDA ziet graag in de volgende versie van dit plaatje onze burgervader in gesprek en wat ons betreft aan de telefoon. Onverwachts je eigen burgemeester aan de lijn, hoe leuk is dat? En ik denk dat de wethouders, als onderdeel van B&W, dan ook een plekje willen in het telefonische bereikbaarheidsschema voor de middagen. Want als het al niet lukt het gemeentehuis bereikbaar te hebben de hele dag, moet je ook stoppen met het idee van een huis van de samenleving. De volgende gaat over onze kern, onze toekomst: de jongeren uit Soest. We hebben het er vaak over, maar hier zien we Jongeren Soest Uit. Jongeren die weglopen uit Soest en Soesterberg. Rechts zie je nog een klein stukje van een bankfiliaal. Ze kijken in ieder geval blij omdat ze gehoord hebben financieel in staat te zijn een woning te kopen. Dat neem ik maar even aan.

Maar als dat niet kan in Soest, is dat voor ons allemaal betreurenswaardig. Onze taak is de zorg dat onze jongeren in Soest een bestaan op kunnen bouwen. Zij dragen bij aan het karakter van de gemeente. Ze doen hier boodschappen, ze werken, ze sporten, ze doen vrijwilligerswerk. Voorjaar 2024 is het college twee jaar actief. Voorzitter, het CDA wil graag in de volgende versie van dit plaatje jongeren zien die hier naar tevredenheid wonen, die bijvoorbeeld de 12

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 sleutel krijgen van hun eigen woonstek. Iets voor de burgemeester? Hij staat al buiten het gemeentehuis. Het CDA wil ook dat onze ouderen in de gemeente kunnen blijven, zelfstandig wonend of met verzorging of verpleging, een mantelzorgwoning, hoe je het ook maar noemt. Maar laten we zorgen dat ze niet op het eind van hun leven onze dorpen uit moeten. Deze begroting wil vaart maken met bouwen. Het CDA steunt dat in ieder geval van harte, maar we willen dan ook echt effect zien en resultaat. Mensen hebben veel te doen, ontmoeten elkaar en doen mee. Een vergadertafel: ik hoop geen fractievergadering maar inwoners die praten over bijvoorbeeld een plan in de buurt. Of inwoners in gesprek met ambtenaren over een kleine financiële bijdrage voor een activiteit. Soest bestaat niet uit 47.000 losse enkelingen, maar uit 47.000 onderling verbonden mensen die in samenhang de diversiteit van Soest uitmaken. Het gaat wat ons betreft om de lijntjes die zorgen dat we samen sporten, samen muziek maken, cursussen beoefenen. De rol van de gemeente is meedoen en ontmoeten mogelijk maken. Op andere momenten spreken we over de visie sociaal domein, sport en kunst en cultuur. Goed dat de begroting ruimte heeft om bij die onderwerpen meedoen en ontmoeten mogelijk te maken. Dat nemen wij tenminste aan.

Voorzitter, het CDA ziet graag in de volgende versie van dit plaatje wat eruit al dat meepraten is voortgekomen. Het buurtfeest, het aangepast woningplan. Vertrouw inwoners en geef ze de voldoening van een mooi gezamenlijk resultaat. Van spelen naar leren: de jongste op dit plaatje. En dat wil zeggen het plaatje van de begroting. Lekker buiten spelend. Maar groeien gaat snel als je klein bent, weet ik als opa van één van vier en één van één. Voor je het weet ga je naar school. Voorzitter, het CDA ziet graag in de volgende versie van dit plaatje nog steeds een buiten spelend kind, maar ook graag dat hij naar een gezond en functioneel goed schoolgebouw kan. Gelukkig lezen we dat de reserve aangewend wordt voor het Integraal Huisvestingsplan dat terecht herzien wordt. We hopen alleen wel dat er voldoende financiën zullen zijn op dat moment. Wij zien ook graag acties om jongeren te betrekken bij de planvorming of gewoon te horen wat ze willen. Waardering: tot voor kort hadden we het jeugdlintje. Weer oppakken? Of een jongerenraad of kinderburgemeester instellen? Iets om later - in mijn idee - bij het sociaal domein verder over te spreken. Met een groep raadsleden kijken we binnenkort overigens hoe ze dat in Zeist oppakken. Voorzitter, ik eindig niet voor niks met de jongste op die infographic. Hij/zij staat voor de toekomst. Laten we zorgen dat die toekomst rooskleurig is.

Tot slot, dank aan het college en de medewerkers voor de begroting. Voor het vele werk dat er aan ten grondslag ligt. Mijn bijdrage doet niet recht aan alle thema's, maar gelukkig zijn veel andere thema's door anderen al genoemd. Het CDA wenst u Gods zegen toe bij de uitwerking van deze begroting. En dan echt tot slot nog terugkomend op het eerste plaatje: u ziet een man en een vrouw, tenminste laten we het niet ingewikkelder maken. Ik herkende mezelf en de ander. Dat is uiteraard mijn vrouw Fréderique. Maar ik moet bekennen, ik heb niet zo gelet op de lengte van het rokje. Zij wel, en ze is bang dat u denkt dat zij er elke dag zo bijloopt. Dus voorzitter, ik zie graag - en dit keer namens het thuisfront voor de duidelijkheid - in de volgende versie van dit plaatje dat mijn vrouw er netjes bij loopt. Dan weet ik zeker dat ook zij zich herkent in deze begroting. Zij is ook inwoner van Soest. Ik weet dan ook zeker dat ik dit verzoek gedaan hebbende, straks met een gerust hart thuis kan komen. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Lucas namens de fractie van het CDA. Goed, alle tien de fracties hebben inmiddels het woord gevoerd. Er zijn een aantal vragen gesteld aan het college. Niet heel veel, maar ik denk dat we met 20 minuten schorsing de raad de ruimte geven om even te verpozen. Het college kan met de organisatie aan het werk om de vragen die er zijn te beantwoorden.

Dus het college trekt zich even terug. Ik zie u om tien over negen terug. b. Begroting 2024 VOORZITTER: Dames en heren van de raad, ik heropen de vergadering. Het college heeft zich over een aantal dingen beraden. We beginnen met de wethouder Financiën, mevrouw Van Aalst en daarna ziet u vanzelf wel wie er voorbijkomt. Ik zal zelf afsluiten met de laatste opmerkingen. Wethouder Van Aalst, namens het college van B&W. WETHOUDER VAN AALST: Hartelijk dank. Ik wil ook de raad bedanken voor de algemene beschouwingen waar wij met aandacht naar geluisterd hebben. Om u als raad de gelegenheid te geven om onderling met elkaar het gesprek of zelfs debat te voeren, zullen wij proberen zo kort en bondig uw vragen te beantwoorden. Ik zal de verschillende onderwerpen uit mijn portefeuille aan bod laten komen. Ik ga graag als eerste in op mevrouw Welschen van D66 die zich afvraagt of het structurele geld voor de formatie op het leerlingenvervoer niet te intern gericht is. Wat hebben kinderen daaraan? Ik vind het belangrijk om daar even bij stil te staan. In deze algemene beschouwingen is het vaak gegaan over inwoners die de gemeente nodig hebben en dat wij hierin het gemeentehuis goed bereikbaar zijn.

Als je dan weet dat er steeds meer beroep wordt gedaan op passend onderwijs en daardoor ook op leerlingenvervoer, kunt zich voorstellen dat ouders die graag goed onderwijs willen voor hun kind, ook graag willen dat ze goed telefonisch te woord 13

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 worden gestaan en dat hun mailtjes beantwoord worden over vragen over het leerlingenvervoer: welke oplossing is er mogelijk als er geen vervoer nodig is? Vragen over het vervoer zelf. Het is belangrijk dat wij als gemeente een luisterend oor kunnen bieden en ouders te woord kunnen staan. Wij denken dat kinderen daar veel aan hebben. We hebben vanavond ook gehoord hoe belangrijk het is dat wij dat als gemeente doen. Wij willen ook zorgen voor goed leerlingenvervoer. Daar heeft u als raad een besluit over genomen. Wat hier niet herhaald hoeft te worden, is dat als er vervoer nodig is, wij dit dan ook inzetten. Wij bereiden ook een nieuwe aanbesteding voor, waarin we willen borgen dat het vervoer in regio goed geregeld is. Daarnaast vraagt u om een toezegging dat wij de raad om toestemming vragen voordat grote bedragen worden ingezet voor externen. Ik wil u meedelen dat wij u in de jaarstukken informeren over de inzet van externen. Op uw verzoek, zullen we dit uitgebreider doen. Nu is dat vrij summier en wij begrijpen die behoefte voor meer inzicht: wat is het verloop over de jaren heen? Kunnen we dat vanaf nu in beeld brengen? In het sociaal jaarverslag dat met u gedeeld werd, staat informatie over hoe het gaat met ons personeel en de inzet van externen.

We komen binnenkort nog te spreken over bouwen aan vertrouwen, en daar is de inzet van personeel en externen een onderdeel van. Binnen de taakverdeling die we hebben tussen raad en college, bedienen wij u in uw controlerende taak, wetende dat u aan ons de opdracht heeft gegeven om zoveel mogelijk vast personeel in te zetten. En dat doen wij ook. Ik ga niet alle redenen herhalen om externe huur in te zetten, maar die zijn er wel degelijk. Wij gaan daar zorgvuldig mee om, daar waar het een collegebevoegdheid is en dat is niet altijd het geval. De fractie van Soest2002, meneer Groothuis, u heeft in de begroting kunnen lezen dat wij het belang van de tweedelijns dienstverlening onderstrepen. We gaan meer in beeld brengen hoe het daarmee staat en daar hebben we een dashboard voor ontwikkeld. U vraagt: kunnen we daarover geïnformeerd worden? Wij doen dit graag in de jaarstukken, want dat is daar een mooi moment voor: hoe gaat het met die tweedelijns dienstverlening? Welke ontwikkelingen zien we daarin? We hopen dat we door de investeringen in de ambtelijke organisatie die u als raad mogelijk heeft gemaakt, op het gebied van de dienstverlening de vruchten daarvan gaan zien. U vraagt om de mogelijkheden om dit te volgen in mijnsoest.nl te verspreiden. We zien die mogelijkheid op de gemeentepagina door mensen er actief op te wijzen dat die mogelijkheid er vanaf nu bestaat.

Dan ga ik graag in op een vraag van de fractie van GGS: u wijst op het belang van de samenwerking tussen veiligheid en sociaal domein. Wij onderstrepen die woorden, maar nuanceren dit op één punt: u zegt dat als het in het sociaal domein niet goed gaat, dit gevolgen heeft voor het veiligheidsdomein. Zo simpel is dat niet. Door allerlei factoren kunnen we op een gegeven moment een veiligheidsvraagstuk hebben, maar het is wel van belang dat het sociaal domein en veiligheid met elkaar optrekken. Dat doen wij in toenemende mate. Soms is dat voor u zichtbaar als het gaat om het beleid. Dat beleid voeren we uit, en dan wordt het voor u minder zichtbaar. Maar hier op het gemeentehuis in de uitvoering met onze partners leggen we heel actief die link om de mogelijkheden daarvan te benutten. We zetten preventief in om veiligheidsvraagstukken te voorkomen. De fractie van GroenLinks vraagt expliciet aan het college van: wilt u met ons samenwerken om concrete plannen te maken om de begroting te verbeteren? Wij staan altijd open voor verbetering en samenwerking, wetende dat wij de begroting opbouwen met de kaders die u ons als raad gegeven heeft. De heer Baks van BBS doet een oproep om de stukken te controleren op leesbaarheid. Elk jaar hebben wij aandacht voor leesbaarheid en zetten we daar ook op in. U wijst ons op mogelijkheden ter verbetering.

Wij willen uw oproep graag opvatten als een aanmoediging om daar scherp op te blijven. De concrete voorbeelden die u aangegeven heeft, helpen ons daarbij zonder de informatiewaarde te verliezen. Dank u wel. VOORZITTER: Dank u wel, wethouder Van Aalst. Dan kijk ik nu naar wethouder Scholten voor haar deel van de beantwoording namens het college van B&W. WETHOUDER SCHOLTEN: Voorzitter, dank u wel. De fractie van ChristenUnie-SGP stelde een vraag over de Meent: waarom wordt er de keuze gemaakt om met het woonwagencentrum aan de gang te gaan en de woningbouwontwikkeling niet verder door te trekken? Dan verwijs ik u graag even naar de begroting van 2023 waarin de raad besloten heeft om dat uit elkaar te halen, omdat er toch noodzaak was tot het versnellen van de plannen rond het woonwagencentrum en het brandveilig maken daaromtrent. Dat is dus een keuze die de raad meegegeven heeft aan het college om uit te voeren. Dan vraagt u over de financiering en waarom de woningcorporaties niet op het eigendom van de gemeente aan de slag gaan. Daarbij geef ik u graag mee dat wij dit jaar aan de Agendacommissie gevraagd hebben om een besloten bijeenkomst te organiseren rond de Meent.

In dat moment nemen wij u graag mee: hoe ver staan we? Welke keuzes worden er gemaakt? Hoe worden die keuzes uitgevoerd? POS vraagt naar het Odeon gebouw: kan dat geen schuilplaats worden voor jongeren met hun initiatieven? Dat is een sympathieke gedachte. Daar zijn we het met z'n allen over eens. Er zit een kleine 'mits' aan, en die voelde u wel aankomen denk ik: we zijn aan het onderzoeken hoe veilig het gebouw is. Wij hebben signalen gekregen dat de constructie zodanig is dat wij ons moeten beraden of we dit gebouw nu in gebruik kunnen 14

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 geven. Op het moment dat we weten of het veilig is of niet, kunnen we met verdere initiatieven eventueel aan de gang gaan als die behoeften zijn. GGS vroeg over de verkamering: kan het college toezeggen dat ze tegen het eerste half jaar 2024 het paraplubestemmingsplan geregeld heeft en dit aan uw raad kan aanbieden? Daaruit menen wij te concluderen dat u net zo'n grote eager heeft om dat te regelen als het college dat heeft. Dus dat is zeker een gedachte waar wij heel enthousiast van worden. Echter, ik kan nu even die toezegging niet doen. Dat heeft te maken met de zorgvuldigheid die wij nodig hebben om dit allemaal op papier te kunnen zetten. Een onderzoek naar planschade - mogelijkheden en onmogelijkheden - die zich voor kan doen op het moment dat wij dat paraplubestemmingsplan regelen, heeft prioriteit. Op het moment dat dat gedaan is, kunnen we de rest regelen en opschrijven. Ik kan u de termijn nog niet meegeven, maar weet dat wij er net zoveel belang en haast bij hebben als u. Dan vraagt de PvdA of we iets concreter kunnen zijn in de tekst dubbelgebruik van schoollokalen. Dat kan ik. Als u terugdenkt aan het najaar vorig jaar, hebben we elkaar kunnen constateren dat de Ludgerusschool in Soest een dubbel gebruik kon hebben in het gebouw. De school is daar gehuisvest.

Uiteindelijk is er door een interne verbouwing de mogelijkheid gecreëerd voor de kinderopvang Bink. Er zijn ruimtes beschikbaar voor wijkactiviteiten of als de gemeente iets wil organiseren. Als we dan denken aan het moment dat de kredietaanvraag voor Griftland naar de raad kwam met daarnaast ook een onderzoek voor dubbelgebruik, kan ik u zeggen dat we nu niet alleen nadenken over de schoollokalen, maar ook over de aula of de gymzalen die er binnen het gebouw gerealiseerd worden. Bij alle ruimtes die er zijn, onderzoeken wij mogelijkheden voor dubbelgebruik. Voorzitter, tot zover. VOORZITTER: Dank u wel, wethouder Scholten, namens het college. Dan wethouder Treep. WETHOUDER TREEP: Ook ik wil u danken voor uw beschouwingen en de vragen daarbij. Ik heb er een drietal genoteerd. Dan begin ik bij mevrouw Walraven-van Dam van de fractie ChristenUnieSGP over de Green Deal van Arnhem. Alsof ik mijn trui erbij uitgekozen heb, zou ik bijna willen zeggen. De inhoud van de Green Deal ken ik niet uit mijn hoofd, dus daar zou ik me graag ook in willen verdiepen. Volgens mij is zestien november een uitgelezen moment om daar verder over door te praten, omdat we dan met de raad over het nieuwe programma energietransitie praten, waar ook onze aanpak die wij nu doen op isolatie en het verduurzamen van gebouwen aan de orde komt. Dus dank voor uw suggestie.

Ik hoop dat het daar een goede plek kan krijgen om daarover van gedachten van te wisselen. De fractie van D66, mevrouw Welschen, vroeg: hoe zit het met -in volgordelijkheid - met de cultuurnota in deze begroting, waarin de taakstelling is verwerkt. In onze ideale planning was de cultuurnota al aan de orde geweest. Maar in ons nieuw vergadersysteem is de agenda nog wat fluïde en zit dat anders in elkaar. Het uiteindelijke besluit over de taakstelling valt wel bij de cultuurnota zelf, en zal dan ook terug moeten worden vertaald naar de financiële stukken. De fractie van Soest2002, meneer Groothuis, vroeg naar de aantallen omgevingsvergunningen en de (fatale) termijnen. Ik vind het een beetje een lastige vraag omdat we het hebben over de begroting 2024 waarin we naar volgend jaar kijken. We staan aan de vooravond van een nogal grootste verandering in het kader van de omgevingswet waarin onze hele systematiek anders wordt en er anders omgegaan wordt met fatale vergunningen, want die verdwijnen. Dus we zouden u dat aan kunnen leveren. Ik vind het bijna meer een vraag voor bij jaarstukken omdat je dan echt goed terug kan kijken. Kijkend naar de toekomst, vraag ik me af waarom u dat precies wil. Ik praat daar later vanavond nog graag even met u over door, als u dat goed vindt. Dat was de beantwoording van mijn vragen. VOORZITTER: Dank u wel, wethouder Treep. Wethouder Suna.

WETHOUDER SUNA: Dank u wel, voorzitter. Allereerst de vraag van de VVD over het e-team. Die wil ik uitvoerig beantwoorden om daar duidelijkheid over te krijgen. In de begroting heeft u kunnen lezen dat we voor het e-team een budget hebben tot 2023.Wij willen dat voortzetten, en vandaar dat we in de begroting budget vragen voor de komende twee jaar. Het gaat hier over informatiegebruik en -voorziening. Het is niet om één functionaliteit of applicatie, maar over grote veranderingen. Denk hierbij aan: informatieveiligheid en betere kwaliteit van onze dienstverlening voor onze inwoners. Daarnaast zijn er ook wettelijke verplichtingen. Er worden hogere eisen gesteld voor de vaststelling van informatie, en de organisatie moet daarin ondersteund worden. Zo kunnen onze collega's zich focussen op de inhoud en hoeven ze niet bezig te zijn met de techniek. Zoals ik al zei, er zijn veel veranderingen in de omgang met informatie. Ontwikkelingen gaan in een snel tempo door. Ik wil niet te technisch gaan, maar we gaan uit van veranderingen in Citrix. Er is ook whatsapp informatie nodig voor Woo-onderzoeken(Wet Openbare Overheid), en dit is de afgelopen periode sterk toegenomen. Tevens is het belangrijk om de informatie die er is goed op te slaan in ons systeem, maar zoals gezegd ook voor onze dienstverlening. Denk hierbij aan brieven van inwoners die zoek raken.

Hiermee kunnen we voorkomen dat dat gebeurt. Maar ook dat ze niet 15

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 blijven liggen op het moment dat er een collega ziek of afwezig is, en door iemand anders opgepakt kan worden. Kortom, we hebben dit nodig zodat onze medewerkers hun werk goed kunnen doen voor onze inwoners. U had een vraag over de startersleningen en dat is een terechte constatering. We zijn het daar volledig mee eens. Vorige week hebben we de doelgroepenverordening vastgesteld, waarin de betaalbare woning van 250.000 euro omhoog is gegaan. Dat betekent dat we ook kansen zien om de starterslening aan te passen. Daar gaan we de komende maanden mee aan de slag. Om een motie te voorkomen, kan ik u toezeggen dat we net zoals bij het Compensatiefonds - voor één april 2024 aan u een voorstel voorleggen inzake de startersleningen. De ChristenUnie-SGP - maar ook meerdere fracties -stelde vragen over de versnelling van de woningbouw en de corporatieplannen die daarbij gemoeid zijn. Allereerst, we zijn druk bezig met te kijken hoe we meer woningen kunnen realiseren. We kijken niet alleen maar naar de vraag van vluchtelingen en statushouders, maar ook de urgente woningzoekenden en onze starters. Volgende week krijgt u informatie over de stappen die we hierin aan het zetten zijn. Voor het eind van het jaar krijgt u concrete voorstellen over hoe we dat gaan doen.

Mevrouw Walraven, ik kan u zeggen dat de corporaties een aantal concrete plannen hebben. We hebben deze week twee bestemmingsplannen in Soesterberg vastgesteld. Er komen er nog meer. De locaties zijn bekend. Het is vooral sloop en nieuwbouw, waardoor we nieuwe woningen aan de woningvoorraad toevoegen. Tevens kijken we binnen de gronden die zij op dit moment hebben, of we kunnen opplussen. Er wordt ook gekeken naar optoppingsmogelijkheden. Dus daar zijn we zeker druk mee bezig. Wij hopen u binnen een korte tijd concrete voorstellen voor te kunnen leggen. U noemde ook de mantelzorgwoningen. Er is op dit moment de mogelijkheid om dit vergunningsvrij te realiseren. De pre-mantelzorgwoningen - waar ook Soest2002 naar refereerde - zijn een onderdeel van het Omgevingsprogramma Wonen met Zorg. We gaan dit uitwerken en ook daar komt beleid over. De PvdA vroeg naar de LED- verlichting. Zoals u heeft kunnen lezen in de begroting, vragen we nu budget voor de nieuwe rotonde die aangelegd wordt. U vroeg wanneer. We verwachten in het voorjaar 2024 de rotonde Koningsweg-Pimpelmees aan te leggen. We leggen dan ook tegelijkertijd de LED-waarschuwingssignalering aan. De andere rotondes nemen we mee in het Omgevingsprogramma Mobiliteit, waarin we kijken naar waar dit kan en op welke manier. Daarna komen we met voorstellen naar u.

Afhankelijk van de grote vraag: waar leggen we al dan niet30 kilometer-zones aan? Of blijft het bij 50?Dat zal van invloed zijn op de keuze voor de resterende rotondes. Tevens kan ik u zeggen dat we deze week een besluit genomen hebben over de aanpak van de rotondes - in antwoord op GroenLinks - Dalweg-Beukenlaan en Dalweg-Steenhoffstraat, zodat we het langzaam verkeer daar ook veiliger kunnen regelen. U had vragen over deelfietsen en deelscooters. We willen dit zeker ook aanmoedigen, omdat we vinden dat het duurzaam is. GGS vroeg naar de uitvoering van de Sport- en Cultuurnota. We kunnen in 2024 wel degelijk beginnen met de uitvoering van de ambities. Daar hebben we middelen voor. Halverwege 2024 kunnen we u voorstellen doen inzake het budget dat we willen uitgeven aan die onderdelen. Het is wel een uitdaging om alle ambities te kunnen doen, want daar is extra capaciteit voor nodig. Maar veel van de ambities die we nu hebben staan, kunnen wij al uitvoeren. Ik kijk even naar mijn aantekeningen of ik nog iets heb. Volgens mij was dit het, voorzitter. VOORZITTER: Dan zijn er nog een tweetal vragen over, één over veiligheid en één over de regio die door verschillende fracties in andere vormen zijn gesteld. Ten eerste veiligheid: ChristenUnieSGP, de concreetheid en de doelgetallen daarin.

Laat ik het zo beantwoorden: het afgelopen jaar hebben wij ons mensenhandel beleid vastgesteld. Mensenhandel is één van thema's waarvan wij nog niet precies weten wat er allemaal plaatsvindt. Dan kun je daar een doel op stellen, maar dat is dan niet concreet omdat je niet weet waar je over hebt. Dat is de reden waarom we hebben gezegd dat we vooral met voorlichting en dat soort dingen aan de gang gaan, zodat we meer zicht krijgen op wat het is. Daarna kom je op meer concrete doelen, heb je meer grip en kan je dit uitvoeren. Het is wel degelijk de bedoeling om dit beet te pakken. Voor een deel heeft u dit in het IVP kunnen zien en is het concreet, maar voor een deel moeten we ook kunnen inspelen op de actualiteit. Er zijn een aantal vragen over de regio: de extra inzet van middelen. Met het aantreden van - ik wou bijna zeggen het vorige - het kabinet, heeft het Rijk met name in het domein ruimte veel regie naar zich toegetrokken. Er komt een nieuwe Nota Ruimte aan. Om grip en regie te krijgen op wat we in ons ruimtelijk domein willen, moeten we dat gemeenschappelijk doen, willen we het Rijk ervan kunnen weerhouden om dingen te doen die wij echt niet willen. Dat doen we in de regio gezamenlijk en is ook efficiënt. Ik heb daar vorige week in de regiobijeenkomst ook iets over gezegd.

Als we dat als gemeenten elk afzonderlijk zouden doen, zitten we niet aan tafel en kost het ons veel meer tijd en moeite. We trekken hier met de negen gemeenten - en met name de zeven Utrechtse gemeenten - gezamenlijk in op om die belangen goed over de bühne te brengen. Dat is noodzakelijk omdat het Rijk alleen maar met ons wil praten als wij ons in de provincie Utrecht verenigen. We doen dit bijvoorbeeld in het overleg MIRT dat volgende week maandag plaatsvindt, en waar eind volgende week meer over naar buiten komt. Het is efficiënt, effectief en we hebben een beter podium als we dat gezamenlijk doen. Maar omdat dit meer van 16

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 ons vraagt, moeten we daarin meer investeren. Zouden we dat niet doen, raken we onze positie en belangen kwijt. Als we dit als gemeente zelf zouden doen, zijn we meer geld kwijt dan als we dat nu via de regio doen. Heel belangrijk daarbij - en dat is het thema wat GGS en anderen aangaven is de democratische legitimering daarvan. Er loopt een proces met de griffiers om de raden zo goed en zoveel mogelijk daarbij te betrekken. We hebben vorige week de regiobijeenkomst gehad, en deze kan u terugkijken. Het ging daar vooral over het mobiliteitsdomein. Het is heel belangrijk dat u goed kijkt wat u doet. Ik heb daar als portefeuillehouder de oproep gedaan aan de raden om hun portefeuillehouders te bevragen over de vooruitgang binnen de regio's. Ik refereer even aan de inbreng van mevrouw Sterenberg: u moet met uw eigen portefeuillehouders daarmee goed aan de slag, zodat u aan de voorkant op weg bent naar die processen. Er is vanuit de regio veel belangstelling om dat op een goede manier te doen. Iedereen snapt dat als er besluiten genomen moeten worden, we niets gedelegeerd hebben hierover. De besluiten moeten genomen worden in alle gemeenteraden. Er zit in die zin geen risico in, anders dan dat het tempo van het Rijk soms heel hard en soms wat trager gaat. Dus we moeten daar mekaar goed in vasthouden.

Alle portefeuillehouders zijn zich daarvan van bewust. Het proces wat met de griffiers doorlopen is, is daar ook van doordrongen. Dat is van belang. In het sociaal domein bijvoorbeeld gaan we veel meer werken met een centrumgemeente. Dat krijgt dan automatisch meer het karakter van een GR. Dan bent u automatisch binnen de regelgeving aan de voorkant met rapporteurs enzovoort betrokken. Het blijft een zoektocht. De middelen zijn absoluut noodzakelijk om onze belangen te kunnen borgen. Het is goed om met elkaar in gesprek te blijven en u over alle voortgangen te informeren. Als wij zien dat er besluitvorming aankomt over een aantal thema's, zullen wij proberen om voldoende tijd in te bouwen om met elkaar het gesprek aan te gaan, zodat u de portefeuillehouder met een goede boodschap op pad kan sturen. U bent als raad aan zet. U kunt dan beter aan de voorkant goed sturen dan aan de achterkant ingewikkelde dingen met elkaar te veroorzaken. Dat is de zoektocht die we met elkaar moeten doen in de belangenbehartiging voor onze gemeente. Goed, dat was de aftrap in de beantwoording van het college van B&W. Is er behoefte aan een schorsing, zodat u zich daarop kunt beraden of wilt u met elkaar nu al het gesprek. Er zijn veel thema's waarin u elkaar vragen gesteld heeft, moties en amendementen heeft aangekondigd om te kijken hoe het tot verbetering van de begrotingsvoorstellen kan komen.

Zoals u de wethouder Financiën heeft horen zeggen is dat aan u, want het college heeft de begroting ter bespreking aan u gegeven. Ik zie meneer Paul reageren. DE HEER PAUL (GGS): Voorzitter, voordat we de volgende ronde in gaan, denk ik dat het verstandig is dat we even schorsen, zodat de fracties even met elkaar kunnen overleggen. Heel goed. Tien minuten? Ik zie meneer Stormbroek. DE HEER STORMBROEK (POS): Als we een verhelderende vraag willen stellen over een antwoord van het college, hoe doen we dat dan? VOORZITTER: Dat is dan in tweede termijn. DE HEER STORMBROEK (POS): Mijn vraag was ook of er nog nadere vragen kunnen gesteld worden. Dat is hierna aan de orde, begrijp ik. VOORZITTER: Ja, maar het gaat erom dat u met elkaar als raad in gesprek bent. De verduidelijkende vragen, vind ik wel een mooie opmerking. Goed, we schorsen tien minuten, tot tien uur. VOORZITTER: Dames en heren van de raad, mag ik u vragen uw plekken weer in te nemen? Ik heropen de vergadering. We hebben de eerste termijn - voor degenen die nu ingeschakeld zijn van de algemene beschouwingen gehad. Het college heeft in algemene zin de specifieke vragen beantwoord. We gaan nu de tweede termijn in, waarin de raad gaat reageren op elkaar. Ik heb begrepen dat er ook nog toelichtende vragen zijn. Ik wil wel benadrukken dat het niet de bedoeling is om in de tweede termijn een hele nieuwe vragenronde te doen.

Het moeten toelichtende vragen zijn op de eerste termijn. Ik kijk even rond. Wie wenst het woord? Meneer Paul, meneer Stormbroek, de heer Witlox, mevrouw Welschen, mevrouw Sterenberg, mevrouw Walraven-van Dam. Dat is het vooralsnog. Meneer Paul, GGS, u heeft het woord. DE HEER PAUL (GGS): Voorzitter, dank u wel. Ik heb drie verduidelijkende vragen. Wij moeten als raad de Cultuur- en Sportnota nog vaststellen. Alle financiële paragrafen staan daar nog niet in. Ook de toekomstige acties niet. Op welke wijze gaan we de acties - die daarin staan en waarmee we starten in 2024 - regelen? Als ik u goed begrepen heb, wordt dit geregeld bij de voorjaarsnota. Mocht dit anders zijn, overwegen wij een amendement. Een aanvullende vraag over de regio: je kan er niet zonder want dan verlies je je positie in de toekomst. Wij willen weten hoe de andere 17

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 gemeentes daarin staan. Dragen die ook bij aan de vergroting van dit bureau? Een vraag over de verkamering: het bevreemdt ons een beetje dat er geen toezegging kan komen voor één juli. Dat is prima, maar ik wil graag een datum van u weten wanneer dit uiterlijk naar de raad komt. Even een kleine reactie naar GroenLinks: u zei over 2026 dat die gelden vanuit het Rijk er wel zullen komen. Ik lees toch duidelijk in het programma: we hebben in 2023 een uitkering van het Rijk ontvangen voor de uitvoering van de klimaatopgave. Dit ontvangen wij ook voor 2024 en 25. Ik lees niets over 2026. Daarop heb ik mijn statement gebaseerd. Dank u wel. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Paul, GGS. Meneer Stormbroek, POS. DE HEER STORMBROEK (POS): Dank u wel, voorzitter. Een verduidelijkende vraag richting het college over het Odeon gebouw: als ik goed gehoord heb, hoorde ik de portefeuillehouder zeggen dat er een onderzoek plaatsvindt naar de veiligheid van het gebouw. Dat is opmerkelijk omdat daar nog een vereniging actief in is.

Waarom is er nog een vereniging actief in een mogelijk onveilig gebouw? Daarop aanhakend: wat zou u nodig hebben van de raad om het Odeon gebouw zo snel mogelijk veilig te maken? Een budget of iets dergelijks? Ik proef een beetje dat u wel interesse heeft om iets te doen met maatschappelijke organisaties en jeugd. Zouden we, als het gebouw veilig is, een toezegging kunnen krijgen van u dat dat daadwerkelijk gebruikt wordt voor maatschappelijke organisaties, zoals Weggeefbasis, Jeugd in Soesterberg? Verder ben ik heel benieuwd hoe de collega’s denken over een eventueel amendement voor het TBS-terrein. Ik denk dat het tijd is dat daar duidelijkheid over komt en we ons daarover uitspreken. Dat vind ik heel leuk om in de groep te gooien. Dank u wel. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Stormbroek. Meneer Witlox, PvdA. DE HEER WITLOX (PvdA): Ik heb een verduidelijkende vraag naar aanleiding van de beantwoording van de wethouder over de deelscooters en -fietsen. Ik kan zijn enthousiasme om daarmee overlast te voorkomen nergens vandaan halen. Waarop is die behoefte voor deelscooters gebaseerd? Ik meen me te herinneren dat een jaar geleden een bedrijf hier overal deelscooters heeft neergezet. Dat is mislukt, met name omdat de behoefte er niet was. Ik wil graag dat die behoefte toegelicht wordt.

VOORZITTER: Blijft u heel even staan, heeft u het antwoord op deze vraag nodig om uw stem over de begroting te laten horen? DE HEER WITLOX (PvdA): Nee, natuurlijk niet. VOORZITTER: Mevrouw Welschen, D66. MEVROUW WELSCHEN (D66): Dank u wel. Ik heb nog een aantal onbeantwoorde vragen en een enkele verduidelijkende vraag. Ik ben toch echt heel erg benieuwd naar de definitie van onorthodox besturen van het college. Rondom de jongeren in Soesterberg: de vraag rond een mogelijk centrum voor jongeren is reeds beantwoord, maar ik ben benieuwd naar de status van de skatebaan. Een verduidelijkende vraag: als we de taakstelling op cultuur schrappen, dan wordt de begroting aangepast? Bedankt aan de wethouder voor de toezegging om de inhuur derden te verantwoorden. Ik was nog benieuwd of het mogelijk is dat de raad vooraf geïnformeerd kan worden bij de ruime inzet voor middelen voor adviesopdrachten. Nog één verduidelijkende vraag: hoeveel leerlingen maken gebruik van leerlingenvervoer en gaan er gebruik van maken? Wat is de stijging waarvoor deze 50.000 euro nodig zijn? Dank u wel. VOORZITTER: Ik zou bijna dezelfde vraag willen stellen als die ik aan de heer Witlox gesteld heb. Ik heb een technische opmerking: als u de begroting wil wijzigen, moet u een amendement indienen. Dus alle veranderingen die u wil, moet u echt per amendement doen. U gaat daarover.

Ik zie een groot vraagteken en ga het zo uitleggen. Mevrouw Sterenberg,VVD. MEVROUW STERENBERG (VVD): Ik twijfel even, want ik had een vraag aan de raadsleden en niet per se aan het college. Ik zie een instemmend knikje dat dit mag. Ik heb meerdere partijen gehoord over de paragraaf dienstverlening. In mijn betoog heeft u iets kunnen horen over de handen aan het stuur. Mijn vraag: zijn ze van mening dat erin deze begroting drie pagina's over dienstverlening zouden moeten ten opzichte van bijvoorbeeld vijf zinnen bij andere onderwerpen? Of hebben we als raad er behoefte aan om het onderwerp dienstverlening middels een notitie in deze raad te bespreken? Het is anders iedere keer schipperen in het zoeken naar hoeveel tijd je besteedt aan dit onderwerp in je algemene beschouwingen. Het is duidelijk een onderwerp dat leeft. Dat is mijn uitnodiging. Is dit een typisch onderwerp waar we het als raad over willen 18

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 hebben. Een verduidelijkende vraag richting de heer Stormbroek: u vroeg of de partijen er voor open zouden staan om een amendement in te dienen over het TBS-terrein. Als u enige richting of duiding kan geven, kunnen we daarover een oordeel geven. Nu is het een erg wijde zak. Die heb ik eerder gehoord. VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Sterenberg. Mevrouw Walraven-van Dam, ChristenUnie-SGP. MEVROUW WALRAVEN- VAN DAM (CU-SGP): Dank u wel, voorzitter. Ik heb een verduidelijkende vraag over de Meent. Wij kregen het antwoord van de wethouder dat we vorig jaar besloten hebben om dit los te koppelen. Ik heb de begroting van vorig jaar daar even op nagekeken en daar staat niet echt in dat we dat losgekoppeld hebben, maar dat we een primaire en secundaire doelstelling hadden. We hebben - primair - 3,5 miljoen gegeven voor de herinrichting van het woonwagencentrum. En daarna - secundair - de ontwikkeling van de aangrenzende gronden. Er wordt ook nog gesproken over de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. Pas bij deze begroting wordt over de ontkoppeling gesproken. Dus verwarring alom en graag duidelijkheid. Wij hebben er vorig jaar niet voor gekozen om dat los te koppelen. Dank u wel. VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Walraven-van Dam. Ik kijk even of er nog meer mensen zijn die verduidelijkende vragen hebben.

Als dat niet het geval is, heeft het college behoefte aan een schorsing? Ja, ik zie een korte schorsing. VOORZITTER: Mag ik iedereen weer vragen om te gaan zitten? Ik heropen de vergadering en vraag aan het college om te beginnen met de beantwoording. Als eerste wethouder Van Aalst. WETHOUDER VAN AALST: Graag ga ik als eerste in op de vraag gesteld door de fractie van GGS over de regiogemeenten: in hoeverre dragen die bij aan de taken die we als regio te doen hebben? Ik kan u meedelen dat afhankelijk van de grootte van de gemeente, alle regiogemeenten een bedrag hebben opgenomen in hun begrotingen. Daarnaast vroeg u: lukt het u om de integrale afweging -en u weet allemaal wat ik daarmee bedoel - in de voorjaarsnota te verwerken? U heeft in de begroting gezien dat wij voor 2024 budgetten hebben opgenomen om direct iets te kunnen doen met het beleid dat we aan het actualiseren zijn. Of het lukt voor de voorjaarsnota hangt af van de besluitvorming die nog moet plaatsvinden over die beleidsstukken. U heeft daar nog over besloten. De visie sociaal domein komt eerst. Een aantal andere heeft u al in uw bezit, maar de omgevingsprogramma's volgen nog. Het hangt dus af van uw besluitvorming, maar wij streven ernaar om dat zo snel mogelijk te doen. Als dit bij de kadernota zou zijn, kunnen wij nog steeds beslissen over het lopende jaar en budgetten benutten.

De fractie van D66 vroeg: is het mogelijk om vooraf geïnformeerd te worden over de externe inhuur. Ik heb in de eerste termijn beantwoord dat dat niet past bij de taakverdeling zoals we die tussen raad en college hebben afgesproken, maar dat wij wel bereid zijn om u die informatie te verstrekken zodat u kan zien dat wij zoveel mogelijk mensen - zoals afgesproken- vast in dienst proberen te nemen. U vroeg naar enkele cijfers als het gaat om het leerlingenvervoer. Dat zijn feitelijke cijfers waarop we u schriftelijk zullen beantwoorden. U vroeg om stil te staan bij onorthodox besturen. U had al een hele mooie definitief op het scherm. Ook heel lang, en dat laat zien hoe ingewikkeld het kan zijn. Ik kan er veel woorden aan wijden, maar ga proberen dit niet te doen. Je moet dat onorthodox zien in het opgavegericht besturen wat we met elkaar willen doen, waarbij we niet denken in bepaalde kokers. Bijvoorbeeld: wij zijn sociaal domein en doen alleen maar alles voor sociaal domein. Nee, binnen de organisatie werken we samen aan opgaven waarin iedereen zijn eigen taak heeft. We werken ook samen met de samenleving omdat we de vele dingen die we als overheid te doen hebben denk hierbij weer aan het sociale domeinen het benutten van eigen kracht met zelfredzaamheid niet vanuit het gemeentehuis kunnen oplossen. We moeten dat samen met de samenleving doen.

We hebben ook niet altijd keiharde data om op te sturen, zodat we precies A, weten wat eraan de hand is en B, wat het effect gaat zijn van wat wij doen. Wij moeten dus soms besluiten durven nemen zonder alle informatie te hebben. Dat is in de wijze waarop wij met elkaar werken soms wel eens onorthodox. Dat is wat we daarmee hebben bedoeld. Daar hebben we nog slag in te maken, want we hebben gezegd dat we eerst willen werken aan de basis op orde, zodat we opgavegericht kunnen gaan besturen. We beginnen daar stilletjes aan mee, zoals u in de begroting heeft kunnen lezen. De vraag over de taakstelling cultuur: hoe verhoudt zich dat tot de cultuurnota? Deze begroting stellen we met elkaar vast nog voordat het jaar ingaat. U heeft afgesproken om bij de cultuurnota te besluiten over wat er met de taakstelling moet gebeuren. De besluitvorming over de cultuurnota is nog voorzien voordat het begrotingsjaar ingaat. U kunt op dat moment besluiten nemen over de taakstelling die u wilt, en dat zal dan ook de begroting wijzigen. DE HEER PAUL (GGS): Voorzitter, bij interruptie. 19

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 VOORZITTER: Meneer Paul. DE HEER PAUL (GGS): Voorzitter, ik heb toch behoefte om daar even op in te pikken. Als je aan de Cultuur- of Sportnota iets wil corrigeren in de komende maand, dan zegt u dat we nog tijd genoeg hebben om dat mee te nemen. Dat betekent dat als je de buurtsportcoach erin wil brengen en laten gelden voor 2024, moet je die correctie op die prijsindicatie meenemen voor 2024. Begrijp ik u goed dat dat op die manier geregeld kan worden bij de behandeling van de Cultuur- en Sportnota? WETHOUDER VAN AALST: Het antwoord wat ik net gaf, was op de vraag van mevrouw Welschen over de taakstelling. We zien dat erin deze begroting een taakstelling wordt opgenomen. De besluitvorming vindt plaats bij de Cultuurvisie. Hoe verhoudt zich dat tot elkaar? Daarvan heb ik aangegeven dat de taakstelling hierin is opgenomen zoals die erin stond. Zoals u heeft voorgenomen, neemt u een besluit over de taakstelling bij de Cultuurnota. De besluiten die u dan neemt wijzigen op dat punt de begroting.

Als het gaat over bredere voorstellen met financiële gevolgen uit de Sport- en Cultuurnota, daarvan heeft u in de begroting kunnen lezen dat het verstandig is -gezien het budget dat we tot onze beschikking hebben, wetende dat u veel ambities heeft als het gaat om het sociaal domein, nog niet weet wat eruit deze Omgevingsprogramma's gaat komen - om daar op één moment een besluit over te nemen. Dat noemen we een integrale afweging, zodat u weet wat de consequenties van die besluiten zijn. De keuze is uiteraard aan u of u dat wilt doen. Dank u wel. VOORZITTER: Dank u wel, wethouder Van Aalst. Wethouder Scholten. WETHOUDER SCHOLTEN: Voorzitter, dank wel. De fractie van GGS vroeg over de verkamering een uiterlijke datum waarop het voorstel naar de raad zou kunnen komen. Dat geeft aan hoe u belangrijk dat onderwerp acht en dat delen wij met u. Absoluut! Maar we delen ook wat anders met elkaar, en dat is de zorgvuldigheid in onze besluitvorming. Vanuit dat perspectief kan ik u op het moment geen uiterlijke datum geven. Maar wees ervan overtuigd dat we er allen belang bij hebben dat dit snel geregeld is. POS vroeg nog over het Odeon gebouw: een bouwkundig onderzoek zal de staat van het gebouw aan moeten geven.

U vraagt: op het moment dat dat bekend is, kunt u dan toezeggen dat maatschappelijke organisaties gebruik kunnen maken van dit gebouw? Ik kan u vertellen, wij zijn druk bezig met de inventarisatie van de vraag naar huisvesting voor maatschappelijke organisaties. Dat betekent dat we graag in beeld hebben welke organisaties hoeveel meter -om het even heel plat te slaan - nodig hebben om hun taken uit te kunnen voeren. Weet dan dat wij dat leggen tegen alle accommodaties die wij hebben en daarna zullen we tot een zorgvuldige afweging moeten komen. Op dat moment kunnen we zien wie wat waar eventueel huisvesting nodig heeft. ChristenUnie vraagt een nadere toelichting over de Meent. Heel graag delen we alle antwoorden op de vragen die u heeft rond dit project, maar ik zou u willen vragen: bewaar ze even tot we in alle beslotenheid met elkaar alle vragen en info met elkaar kunnen delen. Dank, voorzitter. VOORZITTER: Mevrouw Flinterman. MEVROUW FLINTERMAN (D66): Kunt u toelichten waarom dit een besloten bijeenkomst gaat worden? Dit was in eerste instantie niet zo bedoeld volgens mij. Dank, voorzitter. WETHOUDER SCHOLTEN: Die bedoeling is er altijd geweest en dat heeft te maken met het feit dat grote financiële en gemeentelijke belangen hier een rol spelen. Dat zijn zaken die je in beslotenheid met elkaar bespreekt.

Dit zal verder gedeeld worden in de Agendacommissie in welke mate en vorm. VOORZITTER: Wethouder Suna. WETHOUDER SUNA: Voorzitter, de PvdA vroeg naar deelfietsen en -scooters. Wij willen op allerlei manieren inzetten op verduurzaming en dit is daar een onderdeel van. We willen de klimaatdoelen halen en mensen de kans geven om op verschillende manieren gebruik te kunnen maken van deelmobiliteit. Dus niet alleen deelauto's, maar ook deelfietsen en -scooters. Ik geef u gelijk dat we dit goed moeten reguleren en verrommeling op straat moeten voorkomen. We moeten daar aandacht voor hebben en zullen dit monitoren. We nemen dat zeker mee. VOORZITTER: Dat is de beantwoording van het college in de tweede termijn. Ik zie meneer De Ruijter. Gaan we nu naar de volgende ronde waarin we met elkaar het gesprek aangaan, of heeft u nog een andere vraag of opmerking? 20

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 DE HEER DE RUIJTER (GL): Voorzitter, wat mij betreft is dat prima. Maar meneer Paul heeft ook een vraag aan mij gesteld. Ik denk dat hij dit antwoord nodig heeft om te kunnen bepalen of hij kan instemmen met de begroting. VOORZITTER: U heeft volledig gelijk. U heeft het woord. Daarna kunnen we prima doorgaan. Mijn advies zou nu ook zijn om op elkaar te reageren. Dat zou ook mijn advies zijn om op elkaar te reageren daar waar er vragen zijn. DE HEER STORMBROEK (POS): Interruptie voorzitter. Het college is klaar met de beantwoording en is niet meer aan zet. Ik heb het gevoel dat mijn vraag over Odeon niet volledig beantwoord is. VOORZITTER: Het college is klaar met deze beantwoording. Zo doen we dat in deze termijn. DE HEER STORMBROEK (POS): Maar als je geen antwoord krijgt op je vraag. VOORZITTER: U heeft volgens mij wel antwoord gekregen op uw vraag. DE HEER STORMBROEK (POS): Ik heb volgens mij een vraag gesteld over onveiligheid. VOORZITTER: Nee, het antwoord op de vraag is dat er een bouwkundig onderzoek gedaan wordt. Wat we verder met het gebouw doen, hoort u daarna. DE HEER STORMBROEK (POS): Maar het gebouw wordt gebruikt en er wordt gezegd dat het onveilig is. VOORZITTER: Dat is niet relevant voor de begrotingsbehandeling. DE HEER STORMBROEK (POS): Dat vind ik wel.

VOORZITTER: Daar stelt u een schriftelijke vraag over en dan krijgt u daar keurig antwoord op. Het gaat over de begrotingsbehandeling en dit is een vraag buiten de orde van de begrotingsbehandeling. Het heeft er zelfs helemaal niets mee te maken. Ik wil overgaan tot de termijn waarin u antwoord geeft op elkaars vragen, op de uitdagingen die gepresenteerd zijn. Kijk ook even of u een groter draagvlak kan krijgen voor de aangekondigde moties en amendementen, ter verbetering van de begroting zoals die is aangeboden door het college. Ik geef het woord aan de heer De Ruijter namens GroenLinks. DE HEER DE RUIJTER (GL): Dank u wel, voorzitter. Eerst een antwoord op de vraag van meneer Paul: alle gemeenten krijgen sinds 2022 uitvoeringsmiddelen voor klimaat en energie. Dat kunt u vinden in de brief van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat van 25 oktober 2022. Die gelden zijn er tot en met 2030. Voor Soest is dat 850.000 euro voor al die jaren. Daar bovenop en dat leest u in de begroting - krijgt Soest vanaf dit jaar ongeveer hetzelfde bedrag daar nog eens bovenop. Dat is misschien toeval, maar dat zijn zogenaamde CDOKE gelden die tot 2025 lopen. Daar heeft u gelijk in. Overigens is daar ook een tweede tranche voor opengesteld, waar misschien het college aanspraak op genomen heeft. Er is dus sowieso geld tot 2030 en nog extra geld tot 2025. Zo moet u mijn opmerking lezen.

Dan heb ik een vraag aan u maar ook aan alle andere fracties: vindt u ook niet dat met al deze gelden de plannen voor de energietransitie in Soest concreter mogen worden, zodat wij als raad aan het stuur dan wel van een elektrische auto dan wel van een fiets kunnen zitten? Een tweede vraag aan u allen vanuit GroenLinks: bent u met ons van mening dat conform het advies van de Rekenkamercommissie voor het stimuleren van fietsgebruiker toch echt meer nodig is dan het aanleggen van meer fietspaden en het aanbrengen van lampjes bij rotondes? Kijkt u nog eens naar het rapport, want wij overwegen mogelijk een amendement om meer te doen conform het advies van de Rekenkamercommissie, dan we nu in de beantwoording van het college hebben kunnen horen. Mijn derde vraag aan u allen is: steunt u onze oproep om bij al onze besluiten meer aandacht te besteden aan de gevolgen voor toekomstige generaties? Dan kunnen wij een motie voorbereiden. Dank, voorzitter. VOORZITTER: Dank u wel, meneer De Ruijter. U heeft de handdoek in de ring gegooid. Zijn er nog anderen die andere handdoeken in de ring willen gooien dan wel deze oppakken en beantwoorden? Meneer Stormbroek, u heeft het woord. DE HEER STORMBROEK (POS): Dank u wel, voorzitter. Ik maak van de gelegenheid gebruik om te antwoorden op de vraag van de VVD over het TBS-terrein.

Tweeëneenhalf jaar geleden heeft deze raad een motie aangenomen om een onderzoek te doen naar de mogelijkheden voor woningbouw 21

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 op het TBS-terrein. We hebben het stuur overgedragen, en we zijn een beetje op het punt gekomen waarbij ik denk: misschien moeten we dat stuur terugpakken, want er gebeurt in onze optie te weinig over dit onderwerp met het college aan het stuur. Op pagina vier in de begroting hebben we een aantal aandachtspunten/pijlers benoemd: Soesterweg-Noord, Dalweggebied en woningbouw. Misschien moeten we een vierde pijler toevoegen: woningbouw op het TBS-terrein in combinatie met bedrijventerrein. Misschien is dit een mooi amendement, maar ik ben erg benieuwd naar het standpunt van de VVD hierover. Ook van de rest natuurlijk. VOORZITTER: Maar deze handdoek wordt onmiddellijk opgepakt door mevrouw Sterenberg van de VVD. MEVROUW STERENBERG (VVD): Ja, ik gooi niet zo snel een handdoek in de ring. U wilt iets toevoegen aan de begroting waardoor u al een uitspraak doet, terwijl u heeft gevraagd om een onderzoek. Dat zou in de ogen van de VVD bijzonder zijn, omdat we dat onderzoek – waar we al tweeënhalf jaar op wachten -nog niet hebben en dan zonder de uitkomsten van dat onderzoek die keuze gaan maken. Het zou toch logischer zijn dat u uw vraag concreter maakt, namelijk: wanneer kunnen we dat onderzoek verwachten? VOORZITTER: Meneer Stormbroek. DE HEER STORMBROEK (POS): Dat zou zeker kunnen.

Bij herhaling vragen wij wel eens: hoe staat het er nu mee? We wachten op een Visie Bedrijventerreinen en een onderzoek. Ik denk: het duurt vrij lang en we hebben nog geen antwoord gekregen. We moeten dan misschien als hoogste orgaan in deze gemeente het stuur weer pakken en zeggen: voeg dit maar toe in de begroting, want het duurt te lang. Als de VVD een motie wil indienen die zegt: over twee maanden willen wij een aantal scenario's voor het TBS-terrein, kan dat ook. Het gaat er vooral om dat er eindelijk een keertje duidelijkheid komt. In allerlei programma's wordt er geroepen: woningbouw TBS-terrein. U hoort dat vast en zeker ook. We moeten duidelijkheid hebben. Dat is allerbelangrijkste. VOORZITTER: Mevrouw Sterenberg. MEVROUW STERENBERG (VVD): U wil die duidelijkheid en heeft verzocht om het onderzoek. Dan is het toch logischer dat u vraagt om de uitkomsten van dat onderzoek, dan zonder het onderzoek stelling in te nemen. Mijn oproep namens de VVD om hier meer de handen aan het stuur te hebben, is wel dat we afhankelijk zijn van - de benzine is niet helemaal van toepassing - de stroom die via de laadpaal binnenkomt. Dus van de juiste informatie om hierover het debat te kunnen voeren. Zonder dat, kan ik geen debat daarover voeren, want dan zullen we op achterhaalde standpunten het debat voeren.

Dat doen we het liefst op de informatie die dan nodig is om tot het besluit te komen. VOORZITTER: Dat lijkt mij een heldere gedachtenwisseling. DE HEER STORMBROEK (POS): Begrijp ik u dan goed dat u misschien volgende week met een motie komt om het college op te roepen om binnen nu en een maand eindelijk een keer met de onderzoeksresultaten te komen en scenario's voor de raad? MEVROUW STERENBERG (VVD): De grap is dat u telkens tot nu toe bij ieder onderwerp het TBSterrein noemt, ook wanneer het niet over het TBS-terrein gaat. Volgens mij heeft u vooral die behoefte, dus zou ik verwachten dat u met die motie komt. DE HEER STORMBROEK (POS): Ik zie dat als een uitnodiging. Daar kunt op rekenen, denk ik dan. VOORZITTER: Ik ben benieuwd. Anderen? Ja, gaat u verder. DE HEER STORMBROEK (POS): GroenLinks heeft om een aantal reacties gevraagd. Energietransitie concreter maken: het lijkt ons alleen maar goed om duidelijkheid te verschaffen aan onze inwoners. Dus als u daarmee komt, prima idee. Wat ons betreft blijven windmolens wel weg uit Soesterberg. Dat wil ik alvast meegeven. En dan: toekomstige generaties mee te nemen in de voorstellen. Niets op tegen, denk ik. VOORZITTER: Er wordt nog een gebaar gemaakt over fietsen. Er was nog een tweede vraag en die ging over de aanbevelingen van de Rekenkamer voor de fiets.

Als ik het kort samenvat: doen we daar wat meer dingen in? Ik krijg een soort van instemmende knik, dus dat is ongeveer de 22

Oordeelsvormende Vergadering : 2 november 2023 Begroting 2024-2027 samenvatting. Fiets hem er maar in, zou ik zeggen, en dan zien we wel wat het gaat worden. Dat was ooit een televisieprogramma uit mijn jeugd. Mevrouw Flinterman. MEVROUW FLINTERMAN (D66): Dank u wel, voorzitter. 'Fiets hem erin' eindigde heel nat in het water. Dat is niet de bedoeling, denk ik. Paste wel bij het betoog van de heer Stormbroek in eerste termijn. Ik wilde even vanuit mijn portefeuilles reageren op de dingen die tot nu toe aan de orde zijn geweest. GroenLinks vraagt of de plannen voor de energietransitie concreter kunnen. Wat D66 betreft, altijd op dit onderwerp. Maar dan is mijn vraag weer aan de heer De Ruijter: hoe concreet? Wat heeft u in gedachten? Waar bent u naar op zoek? We hebben met deze agenda binnenkort een sessie over de energietransitie. Dat lijkt me het moment om het daar met elkaar hebben over hoe we die plannen concreter kunnen maken. Aansluitend op uw vraag: hoe kunnen we Soest aantrekkelijker maken voor generaties na ons, zodat die ook nog leuk dorp hebben om in te leven? Dat is voor D66, als progressieve partij, altijd het uitgangspunt. We doen het niet alleen voor onszelf, maar met name voor de wereld die we achterlaten. Dus ook daar kunnen we heel positief over zijn. De fietsroutes: goed punt. Bij ons staat de fiets ook op één.

Daarnaast hebben wij een plan in ons verkiezingsprogramma staan om de fietsroutes van sport naar school in Soest veiliger, bereikbaarder en aantrekkelijker te maken, zodat het ook voor iedereen goed is - voor met name kinderen -om met de fiets naar de school te gaan en niet de auto gebracht te worden. Of om met de fiets naar de Bosstraat te kunnen en niet met de auto gebracht moeten worden. Ik denk dat iedereen weet wat voor een chaos het daar op zaterdag kan zijn. Als u mee kan gaan in onze gedachten, hebben we elkaar daarin gevonden. Als laatste wil ik vanuit de portefeuille kunst nog even toelichten dat we waarschijnlijk volgende week met een amendement komen om in 2024 een oplossing te vinden voor de financiële nood van de Bachschool. We hebben vorige week een heel naar verhaal daarover gehoord, en we willen ervoor zorgen dat de docenten en leerlingen van die school prettig de kerst in kunnen, met de zekerheid dat wij daarvoor gaan staan. Tot zover. VOORZITTER: Mevrouw Walraven-van Dam, ChristenUnie-SGP. MEVROUW WALRAVEN- VAN DAM (CU-SGP): Dank u wel, voorzitter. GroenLinks, de concretere energieplannen gaan we binnenkort bespreken. Maar wij zijn zeker voor om daarin mee te denken en te gaan. Meer doen voor fietsers: ook dat staat bij ons hoog in het vaandel. Dus daar zijn we voor, en willen daar graag in meedenken en -doen.

Besluiten voor de komende generaties: daar kunnen we ook niet tegen zijn, want dat is heel belangrijk. Dat heeft ook erg te maken met de twee andere. Heel positief. Het TBS-terrein: we wachten heel graag het onderzoek af. Als er een motie die kant opgaat, kunt u onze steun verwachten. Het amendement over de Bachschool: ook wij schrokken vorige week heel erg. Wij zullen die zeker steunen, want ik kan me niet inbeelden dat we geen muziekschool meer hebben voor onze kinderen. Graag. Dank u wel. VOORZITTER: Mevrouw Sterenberg en daarna meneer Groothuis. MEVROUW STERENBERG (VVD): Ik had op dit late tijdstip toch nog een helder moment toen het over het fietsen ging. Sinds kort heb ik trouwens een elektrische fiets. Dat is een beetje een thema. We hebben aan het begin van de avond de inspreker gehad. Iedereen heeft heel erg zijn best gedaan op de algemene beschouwingen, waardoor we minder zijn ingegaan op wat de inspreker ons verzocht heeft ten aanzien van de begroting. Ik ben benieuwd hoe de andere partijen daartegenover staan. Ik heb het even gefilterd, en het lijkt erop dat de inspreker om laagdrempelige maatregelen vraagt.

Het is een technische vraag die moet ingediend worden bij het college, maar: wat zouden die kosten zijn zodat wij als raad het hier vervolgens over kunnen hebben? Zijn deze reëel genoeg om mee te nemen in deze begroting? We hebben het hier continu over hoe het belangrijk het is dat inwoners meedoen, dus laten we dat niet vergeten zo laat op de avond. VOORZITTER: Hij is genoteerd en ik stel hem ook even in als technische vraag aan het college met het verzoek om de raad zo spoedig mogelijk te informeren daarover, zodat u het kunt betrekken bij uw afweging over moties, amendementen en anderszins. Meneer Groothuis, Soest2002. DE HEER GROOTHUIS (Soest2002): Dank u. Ik zal het even doorlopen. Het TBS-terrein: ik denk dat iedereen wel weet hoe onze partij tegenover woningbouw op het TBS-terrein staat, maar ik kan op dit moment niet zeggen of we meegaan in de motie want ik ken de inhoud niet. Ik ga dit eerst afwachten. Energie: ik ga mee met de andere partijen, dit komt binnenkort aan de orde en dan is het tijd genoeg om het daarover te hebben. We moeten concreet zijn, daar ben ik altijd voor. Hoe concreter hoe beter. Meer mogelijkheden voor fietsen: dat zou ik graag concreet zien. Veiligheid voor fietsen: ik fiets zelf ontzettend veel door heel Soest. Ik weet precies waar u op duidt, maar we moeten daar erg concreet in zijn.