Notulen Besluitvormende Raadsvergadering 29 maart 2022

We zullen later nog wel eens terug kunnen kijken wat we goed gedaan hebben en wat beter had gekund, maar uw politieke moed om uw dagelijks bestuur, in het bijzonder mij, te steunen en niet te vervallen in gemakkelijk scorende oneliners heb ik buitengewoon gewaardeerd. Ik denk dat het echt in het belang geweest is van onze samenleving. We hebben de afgelopen jaren een veelheid aan besluiten genomen, we hebben felle debatten gevoerd, we zijn boos en blij geweest en ik ben van mening dat, ondanks alle complexiteiten van de afgelopen vier jaar, we erin geslaagd zijn om te laten zien dat ook bij ons 11

lokale politiek ertoe doet. Ja, we hebben een lagere opkomst gehad, maar niet heel veel lager. Alle partijen die hebben deelgenomen aan de verkiezingenzijn er op eigen kracht volledig in geslaagd, meneer Baks, om een zetel te veroveren. Voor de record, we hadden voor u geen Koninklijke Onderscheiding in de kast liggen. Dat is de kracht van het op gezonde wijze kunnen verschillen van opvattingen toch tot bestuur te komen. De kracht om na de verkiezingen altijd weer opnieuw te luisteren naar een ander. Je hoeft het er niet mee eens te zijn, maar iedereen in ons land mag gelukkig een eigen mening hebben en zich vertegenwoordigd voelen in ons lokaal parlement, de gemeenteraad. Dat wilde ik toch even gezegd hebben, zeker in deze ingewikkelde internationale tijden. Laten we blij zijn, dat we hier in deze pluriformiteit het lekker met elkaar oneens kunnen zijn. Dan het afscheid. Het is altijd moeilijk en met een beetje weemoed. Ik ben, zoals u misschien weet, een zeezeiler en dan heb je eb en vloed. De ene partij wordt met de verkiezingen een beetje kleiner en de andere een beetje groter. Soms raak je stukjes kust kwijt. Vandaag ook, in totaal dertien leden die afscheid nemen.

Ik ga dat nu even iets anders doen dan andere jaren, want ik ga per fractie kort stilstaan bij de vertrekkers, daarna de gelegenheid aan de vertegenwoordigers van die fracties om iets te zeggen en tenslotte aan de raadsleden die niet terugkeren in de raad om hun laatste woord te hebben. Dan moet ik naar blaadje vijf, ik had het een beetje door mekaar gehusseld. Ik begin bij de fractie van GGS. We gaan maar liefst afscheid nemen van drie GGS'ers: Yolanda Bonouvrié, Henk Diemers en Cees Paul. GGS is de fractie die het grootst was in de afgelopen periode en ik heb met bewondering gekeken hoe jullie, als buitengewoon verschillende persoonlijkheden, toch met elkaar een echte fractie zijn geworden. Dan ga ik eerst de tweede in de rij, Yolanda, toespreken. Een Soesterbergse in hart en nieren. Integer, recht door zee, zeer begaan met mens en dier en eigenlijk een beetje – ik heb dat zo mooi opgeschreven– met een onderbreking van vier jaar, want je was al eerder raadslid. Je hebt een pauze gehad tussen 2014 en 2018. Dit is de tweede periode in de raad. Ik zou iedereen willen waarschuwen, want over vier jaar is ze gewoon weer terug. Fris, uitgerust en bijgekomen van de heftige periode die we achter ons hebben.

Altijd een goed oog voor de Soesterbergse gemeenschap en keihard werkend op de achtergrond in de GGS-fractie voor met name de Soesterbergse gemeenschap en met een goed oog voor de thema's waar jij het woord namens jouw fractie over mocht voeren. Dank je wel, Yolanda. Henk: hij zei: "Doe het kort, hè. Niet te veel." Jij weet het wel, maar niet iedereen weet het, maar ik ben een heel groot fan van Henk. Je hebt eigenlijk de pech gehad, Henk, dat je in deze periode raadslid bent geweest. We hadden het er bij het afscheidsdiner over aan tafel. Je kwam binnen als het gezicht van Overhees met een warm hart voor de sport en met een nog warmer hart over wat er in deze samenleving allemaal speelt. Wat had jij graag al die kennis op de informele momenten met ons gedeeld. Echt een man van het volk, zoals je een volksvertegenwoordiging wil hebben. Het verhaal van buiten naar binnen willen brengen. Maar ach, wat is deze periode anders geworden dan we allemaal hebben gewild. Ik weet dat je met jouw humor een belangrijke inbreng in je fractie hebt gehad en daarmee zeer waardevol bent geweest. Ik weet ook dat jij je soms bijzonder hebt geërgerd aan het onderlinge gebrek en respect in deze raad, omdat jij vindt dat er ruimte moet zijn voor de mening van een ander. Nee Henk, het heeft niet aan jou gelegen, Corona heeft je echt dwars gezeten.

Een beetje letterlijk, maar in ieder geval figuurlijk. Twee jaar digitaal vergaderen heeft ervoor gezorgd dat we niet optimaal van al jouw talenten gebruik hebben kunnen maken, hoewel ik af en toe genoten heb als je weer een biertje aan het inschenken was op de digitale vergadering, maar dat geheel terzijde. Zorg en Welzijn, Sport en Recreatie, Verkeer en Vervoer waren niet de makkelijkste thema's in jouw portefeuille. Je bent het afgelopen jaar met pensioen gegaan en dat was een natuurlijk moment om te reflecteren en te zeggen: "Ik stop ook met mijn raadswerk." Dank je wel, Henk. Cees Paul, een beetje verstopt. Jij bent onnavolgbaar authentiek, heb ik opgeschreven, met een enorm cultuurhart. Je begon als fractie-assistent in de vorige periode en deze periode voor het echt. Je staat nu eerste reserve, dus ik ga mijn kruid nog een beetje droog houden. Toch kan ik met recht zeggen dat jij het raadslid bent met het meest tastbare resultaat van de afgelopen periode en dat vrijwel zonder kosten. Dames en heren, weet u nog de motie Slakkenhuis, ontdekt op de gemeentewerf? Dankzij jouw niet aflatende aandacht nu hier prompt te zien in de vijver voor het gemeentehuis, Cees, er zijn maar weinig raadsleden die een standbeeld kunnen realiseren, maar jij bent erin geslaagd. Namens iedereen die van kunst en cultuur houdt wil ik je daarvoor graag bedanken. Dank je wel, Cees.

Jan, jij wil namens de fractie, volgens mij, nog wat zeggen. DE HEER PAAUW (GGS): Dames en heren, goedenavond. Fijn dat ik als fractievoorzitter nu eindelijk eens wat mag zeggen van mijn eigen fractieleden. Bij zulk soort gelegenheden doet het altijd pijn om afscheid te moeten nemen van mensen die om een of andere reden niet meer terugkeren. Dat doet pijn, maar het geeft je op een gegeven moment de gelegenheid hun bijdrage eens wat meer voor het voetlicht te halen. Het functioneren van onze raad heeft invloed op ons als fractie. Dat hebben we kunnen merken, maar we hebben wel met zijn zessen een heel team gevormd. Dat is niet altijd heel soepeltjes gegaan, maar daar heeft iedereen zijn bijdrage aan moeten geven. Daarom wil ik mijn hele fractie hartelijk danken voor de saamhorigheid en het 12

overleg, wat we met zijn allen hebben gedaan, om er iedere keer uit te komen. Het is natuurlijk niet makkelijk als je wat wilt bereiken als fractie, als GGS. Dan moet je compromissen sluiten en we zijn er goed in geslaagd om toch ons eigen verhaal in stand te houden. Ik ben jullie er dankbaar voor dat we dat met zijn allen hebben bereikt. Voorzitter, ik kom even wat terug. Ik heb wat kleine presentjes. Het is altijd de bedoeling dat als mensen even vertrekken -u memoreerde er al aan, dat we op het ogenblik in een fase staan dat er straks een nieuw college wordt gevormd en we weten nog niet precies hoe het eruit komt. Dus ook al is Cees Paul de eerste reserve, hij is toch even weg en krijgt in ieder geval een cadeautje van mij, net zo goed als Yolanda en Henk. Dat geef ik jullie na afloop anders moet ik heen en weer lopen, maar ik wil apart toch zeggen hoe dat ging. Yolanda Bonouvrié heeft vier jaar in de raad gezeten en is nu weer teruggekomen. Zij heeft voor GGS veel betekend in de sfeer dat zij in wezen Soesterberg iedere keer bij ons op tafel heeft gelegd. Ze vraagt steeds van: denk daarom hoe dat gaat en wat de sfeer daarover is.

Belangrijk is dat zij ook in gesprek ging met de inwoners van Soesterberg en als ze werd gevraagd: "Hoe zit het nou eigenlijk met die oude tempel?" Dan kon zij een prachtig verhaal hebben waarom we ooit hebben besloten waarom de oude tempel nu op de nominatie staat om daar een mooie woonwijk van te maken, omdat de uitvoering van Hart van de Heuvelrug nu pas komt. Yolanda, bedankt dat je dat hebt uitgedragen. Ik weet dat het niet altijd makkelijk is geweest om het te blijven doen, maar je hebt het volgehouden. Onze grote dank, ook voor je kritische houding naar de fractie toe. Als we het over bepaalde zaken niet eens konden worden, dan parkeerden we dat en gingen we dat later uitpraten. Ik ben je er dankbaar voor dat we als eenheid hebben opgetreden. Dan Cees Paul, de burgemeester refereerde al aan het prachtige standbeeld wat hij heeft gerealiseerd in de vijver. Iedere keer als ik erlangs loop en er komt nog geen water uit, denk ik: Cees, dat heb je niet goed geregeld. Maar goed, Cees, wie weet komt het nog dat er een fontein uitkomt. Het is heel bijzonder dat Cees eerst fractie-assistent is geweest en later bij ons raadslid. Hij wilde daarin met name zijn hobby cultuur graag doen, maar wij hadden toen wel de voorwaarde dat hij ook het dossier financiën onder zijn beheer had.

Hij is lid geweest van de Auditcommissie en daar heeft hij ons geholpen om te voorkomen dat we iedere keer artikel 46-vragen moesten gaan doen à € 3.000. Daar heeft Cees in ieder geval voor gezorgd. Cees, dank je wel voor al je inzet. Dan kom ik bij Henk Diemers. Henk, we zijn elkaar misschien acht jaar geleden voor het eerst tegengekomen in de duinen, toen we beiden met onze hond wandelden en zo gezellig over allerlei zaken in Soest spraken en keuvelden. Je gaf heel duidelijk aan dat jij zorgen had om de toestand in Soest en je wilde je best wat meer gaan verdiepen in wat er verder allemaal speelde in Soest. Het is geen verpakking van Smurfit, maar hij is open. Henk, we hebben een hele bijzondere relatie gekregen de afgelopen jaren, met name als ik er eens een keer doorheen zat of zat te vloeken in mezelf. Dan belde ik een dag later altijd Henk op: "Henk, ik moet even met je praten." Jij kon heel goed spiegelen wat er allemaal was gebeurd, je kon meehelpen dat we weer door konden en dat de standpunten die we hadden ingenomen ook op tafel lagen als we heel kritisch naar elkaar waren als dingen niet goed waren. Dank daarvoor. Jij bent een heel integer en eerlijk persoon en zegt alles recht voor zijn raap. Dat heb ik zo gewaardeerd dat je geen blad voor de mond nam en dat wel eens de knuppel in het hoenderhok van onze fractievergaderingen lag.

Daardoor duurde het wat langer, maar we wilden dat toch uitspreken en je gaf ons inzichten waar wij niet bij stilgestaan hadden. Henk, ik ga je missen. Jij hebt besloten dat je niet meer terug wilt komen als raadslid en je ook niet beschikbaar wilt stellen als lijstduwer, omdat je de kiezer niet op het verkeerde been wil zetten dat je toch beschikbaar bent, dus je wilt definitief afscheid nemen. Dat waardeer ik in ieder geval. Ik heb een kleinood voor bij jou in het huis wat een aandenken is dat jij hebt meegedaan aan de fractie van 2018 tot 2022. Je was voor saamhorigheid en overleg en daar wil ik je hartelijk voor danken. Henk, bedankt. VOORZITTER: Dank je wel, Jan Paauw. Yolanda, jij als eerste het woord? MEVROUW BONOUVRIÉ (GGS): Goedenavond allen, Soesters, Soesterbergers en mensen van buiten de contouren. Na de verkiezingen van 16 maart werd mij gevraagd of ik teleurgesteld was dat ik niet in de raad zou komen of dat ik blij zou zijn met mijn extra vrije tijd. De afgelopen vier jaar heb ik mijn vrije tijd met hart en ziel ingezet voor de gemeenteraad van Soest. Ik was dankbaar en vereerd dat ik zitting mocht hebben in de raad, dat ik de linking pin mocht zijn tussen inwoners van Soest en Soesterberg, het gebeuren in Het Witte Huis en weloverwogen keuzes mocht maken in het algemeen belang van de gemeente Soest.

Vandaag neem ik afscheid als raadslid, maar ik blijf voor 100% betrokken bij Soest en Soesterberg. Ik roep nieuwe raadsleden op om te blijven luisteren naar de stem van de kiezer. Die was er niet alleen op 16 maart, maar die zal er de komende vier jaar ook zijn. Blijf betrokken en blijf de inwoners betrekken bij ontwikkelingen die hen aangaan, direct of indirect, want de kijkcijfers op YouTube moeten omhoog. De kiezer moet weer willen kiezen voor een eerlijke en betrouwbare politiek. Ik wens de nieuwe raad veel wijsheid, collegialiteit en een goede samenwerking toe. Dank jullie wel allemaal. 13

VOORZITTER: Dank je wel, Yolanda. Ik kijk naar Cees Paul, jij hebt het woord. DE HEER PAUL (GGS): Dank u wel, voorzitter. Beste mensen, vandaag vertrek ik als raadslid. Ik sta nummer zes op de kieslijst van GGS en er zijn vijf kandidaten gekozen. Persoonlijk vind ik dat jammer. Jammer dat ik niet gekozen ben, want naast alle frustratie en teleurstellingen die je meemaakt als gemeenteraadslid is het ook interessant, leerzaam, eervol en vaak gewoon leuk. Ik heb ook de periode '14-'18 meegemaakt en dan bedoel ik niet de Eerste Wereldoorlog, maar de raadsperiode in de eenentwintigste eeuw, die ik in de loopgraven van de oppositie mee mocht maken. Dat was als fractie-assistent en ik heb gemerkt dat dat ook heel leerzaam is. Je bent voor 90% raadslid en je krijgt voor 10% betaald. Misschien ben ik hier, in deze zaal, binnenkort weer aanwezig als fractie-assistent of wellicht raadslid, als nummer twee, raadslid Aukje, weer wethouder Treep wordt namens GGS, want dan schuif ik een plekje op. Dan ben ik weer binnen, maar nog steeds niet direct gekozen. Dat is toch wel jammer. Uiteraard hoop en verwacht ik dat GGS weer zal deelnemen aan het college. Voor zover ik objectief genoemd kan worden, denk ik dat we een hele goede wethouder klaar hebben staan. Tijdens de laatste, mijn laatste, fractievergadering hadden we het over rode lijnen voor de coalitiebesprekingen.

Niet zozeer de rode contouren voor bebouwing, maar de spreekwoordelijke lijnen in het zand: waar moeten we opletten in de coalitieonderhandelingen? Mensen die mij een beetje beter kennen, weten dat ik niet altijd het zonnetje in huis ben, maar de zaken soms somber inzie voor de wereld, voor Europa, voor Nederland en zelfs voor Soest. Hoe vreedzaam, groen en vredig het hier ook is als je uit de trein stapt. Ik gaf aan dat het college aandacht moet hebben voor crisis, meervoud. We zijn nog niet vrij van de COVID-epidemie en de internationale crisis vanwege de oorlog in Oekraïne is ook hier voelbaar en zichtbaar in de vlag die hier buiten waait. Tegelijkertijd groeit de wereldwijde klimaatcrisis. Bij de laatste overstroming in 1919 stond het water tot aan de Lange Brinkweg. Nu hebben we de Afsluitdijk en staat Overhees blank na een stortbui. Alleen daarom al lijkt het bouwen in de polder en het veen geen goed idee. Het verdraagt zich niet met de adaptatie aan het nieuwe normaal van een op hol geslagen klimaat. Een nieuwe of hernieuwde epidemie, vluchtelingen en droogte dan wel watersnood, is geen ver-van-mijn- bed-show meer. Het gebeurt in onze eigen, dicht betegelde, achtertuin.

Dan volgt nu een drie uur durende rede over het historische recht op het voormalige grondgebied van Baarn, wat eigenlijk gewoon Soestdijk is en Zeist wat eigenlijk vrijwel Soest heette en niet meer is dan een voortzetting van Soesterberg, dus van ons. Die drie uur durende reden heb ik verder geschrapt. Ik zie geen heil in het streven naar steeds grotere gemeentes. Onderzoek wijst uit dat het in de praktijk niet goedkoper en ook niet efficiënter is. De regiovorming bezie ik met het nodige wantrouwen vanwege het democratische- en staatsrechtelijke gat wat er ontstaat. Wat al ontstaan is, maar dit alles terzijde. Graag dank ik vrijwel alle raadsleden voor de samenwerking. Hartelijk dank voor de samenwerking met de wethouders, de burgemeester en natuurlijk de griffie. Spin klinkt niet aardig, ze zijn de spil in de lokale democratie. Dank aan de ambtenaren die ik heb mogen spreken als lid van de Auditcommissie, bijvoorbeeld. Hans Boks noemde het ook al. Een goede leerschool bij de voorbereiding van de begrotingen bijvoorbeeld de voorbereiding op de Cultuurvisie en andere losse onderwerpen. Dank aan de bodes die zich altijd bijzonder behulpzaam betonen om alles facilitair mogelijk te maken en dit geluid te laten klinken. Dank aan mijn moeder, die dit keer wel op me heeft gestemd. Tot ziens. VOORZITTER: Zoals ik al zei, bijzonder authentiek. Henk Diemers.

DE HEER DIEMERS (GGS): Allereerst wil ik Rob bedanken voor zijn toespraak naar mij toe. Ik waardeer het enorm en ik heb een dusdanige klik dat ik tegen Rob bijna alles durf te zeggen en dat het ook wordt gewaardeerd. Daar ben ik je heel erkentelijk voor, dank je wel. Jan Paauw refereerde dat ik inderdaad met GGS in contact ben gekomen door het wandelen met de honden in de duinen. Er is toen een soort van vriendschap ontstaan. Dit is gelijk de periode geweest waar de actiegroep van MAVO –Meer Aandacht Voor Overhees – werd opgericht. Deze groep werd destijds in het leven geroepen om het bouwen van een sporthal in de wijk te voorkomen. Het resultaat is u allen bekend. In die periode werd ik serieus gepolst of ik interesse had om me eventueel verkiesbaar te stellen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Onder het mom van 'kijk ook naar de andere kant van het actie voeren', had ik besloten om mij verkiesbaar te stellen. De keuze voor GGS was heel logisch, gezien de voorgesprekken die ik met de heer Paauw heb gehad. Het resultaat is bekend en ik had zitting gekregen in de raadsvertegenwoordiging door maar liefst twaalf partijen. In mijn optiek te veel partijen. Dit zit echter verweven in onze democratie. Als voorbeeld verwijs ik nu naar de huidige Tweede Kamer.

Ik, in de politiek met de wetenschap dat ik geen politicus ben en waarschijnlijk ook niet zal worden, gaf thuis aan de keukentafel veel gesprekstof, zowel serieus als hilariteit. Toen kwam corona, een wereldwijde onbekende situatie met veel gevolgen en consequenties. Ook binnen de raad had dit grote gevolgen. Er werd overgegaan op digitaal vergaderen, het gemis aan persoonlijk contact werd steeds voelbaarder en 14

het niet even napraten met elkaar na de vergadering kwam de sfeer niet ten goede. In deze periode is onze griffier Rien van Vliet met pensioen gegaan en heeft Marcella het stokje met veel enthousiasme overgenomen. Vorig jaar heb ik besloten om mij niet meer verkiesbaar te stellen als kandidaat voor de gemeenteraad, ook vanwege het feit dat ik met pensioen zou gaan. Voor mij is de gemeenteraad de vertegenwoordiging van onze plaatselijke bevolking. Dit moeten wij ons goed realiseren en er is nog veel werk aan de winkel om onze inwoners meer te betrekken bij het beleid binnen de gemeente. Denk hier onder andere aan het vormen van projectgroepen waar zowel burgers, raadsleden en ambtenaren zitting hebben. Als voorbeeld noem ik de nieuwbouw van de sporthal, de komende woonprojecten, het behoud van natuur et cetera. Ook het betrekken van de jeugd kan een belangrijke bijdrage leveren. Om een en ander te realiseren en te laten functioneren is scholing en regelmatige bijscholing voor de raadsleden van belang. Denk hierbij aan heisessies en externe cursussen met bijvoorbeeld een overnachting om elkaar buiten de vergaderingen beter te leren kennen en dit niet eenmalig, maar regelmatig te laten terugkomen. De nu gekozen gemeenteraad bestaat uit tien partijen in plaats van twaalf. Tevens heeft er een verjonging plaatsgevonden en dat is een goede ontwikkeling.

Rest mij alle bodes te bedanken voor al hun inzet om het werk mogelijk te maken en natuurlijk de goede verzorging van de inwendige mens. Ik wens de nieuwe gemeenteraad, het toekomstige college en de griffie veel succes en een goede samenwerking in de komende vier jaar. Ikzelf heb me al aangeboden om op de achtergrond toch nog wat te kunnen betekenen bij GGS en dat zal ik van harte doen. Het ga u goed. VOORZITTER: Ik heb weer geluid, dus dan ga ik naar de volgende fractie en zal dit kaartje er vast uithalen. Alsjeblieft. We gaan afscheid nemen van drie leden van de VVD-fractie: Peter van der Torre, Rik van Zutphen en Sietske van der Vijgh. Peter, je bent een monument in onze raad, maar misschien moet ik wel zeggen, net als Cees, een kunstwerk, want dat klinkt misschien iets aardiger, want je passie ligt in hetzelfde domein. Je begon als raadslid in 1999. Je ging er tussentijds uit en kwam in de vorige periode terug als wethouder namens jouw fractie. Ik kan zonder overdrijven zeggen: een keihard werkende wethouder die zijn tanden mocht zetten in moeilijke dossiers. Je maakte deze periode plaats voor de jongere garde van de VVD, maar je bleef je evenzeer keihard inzetten als volksvertegenwoordiger namens de VVD. Het is bijzonder knap hoe jij dat gedaan hebt. Je hebt je op tal van terreinen politiek, cultureel en charitatief ingezet.

Dat weten de meesten hier in de raad niet en daarom ga ik ze een keer noemen: Fonds voor Soest, Muziekpodium Eemland, Lions Club Soest en eerder al de Stichting Cultuurfestival Soest. Je hebt je bijvoorbeeld ook als penningmeester ingezet om de fusie te begeleiden van Idea Regio Cultuur Centrum, de cultuurorganisatie van de Bilt, Soest en Zeist. Deze raadsperiode begon roerig voor jou, met ook nog wisselingen in de fractie, het afscheid van jouw fractievoorzitter tussentijds en het super loyaal en bekwaam invullen van die positie in jouw fractie. Dan heb je alles gehad, denk je, en dan overlijdt een van je maatjes als lid van jouw fractie. Ik kan alleen maar zeggen: Peter, we hebben ontzettend veel respect hoe jij dat met zoveel genegenheid en energie voor de Soester samenleving hebt gedaan en hoe jij deze samenleving van dienst bent geweest. Dank je wel, Peter. Rik van Zutphen. Rik, je bent 20 jaar geleden naar Soest verhuisd vanuit Den Haag en dat je daar vandaan komt kunnen we nog horen. Je bent eerste reserve bij de VVD, dus net als bij Cees hou ik mijn kruid een beetje droog, want je bent van een gedegen opgebouwde politieke carrière. De vorige periode als fractie-assistent en nu als raadslid, dus ik ben benieuwd wat er nog in het vat zit. Jij hebt een herkenbaar VVD-geluid in de raadzaal en de digitale raadzaal gebracht en je hebt laten zien dat je het debat niet schuwt.

Ik weet dat je een bijdrage aan onze lokale samenleving wil leveren en dat heb je de afgelopen periode met veel inzet gedaan. Ook voor jou geldt dat corona je een beetje in de weg heeft gestaan, want daardoor kon je niet altijd de erkenning oogsten die je had verdiend. Zoals ik al zei: we gaan je vast nog opnieuw meemaken in deze aankomende raadsperiode. Sietske, ik heb je deze periode al een keer toegesproken. Ik zou bijna denken: je bent voor het cadeautje teruggekomen. Dat je wegging was logisch, want je ging een stap voor je carrière maken en dat je terug bent gekomen is eigenlijk heel tragisch. Het was ook maar heel kort. Ik grijp het verdwijnen van jou uiteraard aan om een ander pleidooi te houden, namelijk een vrouw in de raad. Ik wil alle politieke partijen oproepen om meer vrouwen hoog te kandideren op hun lijsten. Er zijn nu drie raden in Utrecht waar meer vrouwen dan mannen in de politiek zitten. Het is dat wij in Soest gewend zijn om met een meerderheid aan dames in het college van B&W te zitten, maar ik vind het heel erg dat we nog steeds geen getalsmatig gelijke verhouding hebben tussen man en vrouw in deze raad. Ik grijp dat even aan omdat jij nu hier bent en ik de andere woorden al had gesproken.

Dames en heren, ik ben natuurlijk niet betrokken bij de kandidatenlijsten van alle politieke partijen, maar hierbij meld ik mij aan als vrijwilliger voor alle vrouwen die in de politiek willen en die aspiratie hebben om in de raad te komen. U kunt van mij een training of opleiding krijgen. Dan ga ik nu eerst Peter het woord geven, want die gaat zijn twee buren toespreken en daarna hebben wij Karel van Geet bereid gevonden om Peter toe te spreken. Dus eerst Peter en dan Karel. Karel, misschien kun je alvast een beetje deze kant op tijgeren? 15

DE HEER VAN DER TORRE (VVD): Mensen, we kijken inderdaad terug op een hele bewogen periode. Een periode waarin veel is gebeurd, niet alleen politiek, maar ook op persoonlijk vlak binnen de fractie. Rob noemde het al. Sietske van der Vijgh vertrokken vanwege persoonlijke keuzes, Eric de Wilde vanwege dramatische gebeurtenissen op persoonlijk vlak en 'last but not least' het volkomen onverwachte overlijden van ons zeer gewaardeerde fractielid Fred Heidinga. Ook vanavond hebben wij, als fractie, zijn naam in gedachten. Bij de woorden die ik wil spreken, hou ik het kort. Zoals jullie weten is dat na Bert Krijger en het begin van de periode van Karel van Geet het adagium van de VVD. We houden het kort. Eerst even iets aangaande Rik. Rik, vanavond neem je afscheid als raadslid, maar morgen wordt je weer met open armen ontvangen als fractieassistent en wellicht als de fractie deel gaat uitmaken van de coalitie, dat je weer als volledig raadslid gaat functioneren. Toch wil ik wat woorden tot je richten, mede naar aanleiding van een aantal zaken die je me zelf hebt laten weten. Rik is onze éminence grise, een wijze grijze man, niet direct op de voorgrond tredend, maar wel duidelijk met een mening. Juridisch en economisch onderlegd en in het dagelijks leven verbonden aan een aantal hoge scholen, waarbij je vooral afstudeerstudenten met jouw wijze raad begeleidde.

Rik heeft acht jaar deel uitgemaakt van de fractie, eerst vier jaar als fractie-assistent en daarna afgelopen periode als raadslid. In de fractie wist hij met zijn bespiegelingen altijd een waardevolle bijdrage te leveren aan de discussies. In de fractie voelde Rik zich echt thuis en hij was altijd aanwezig, ondanks al zijn drukte overdag. Rik had trouwens altijd wel tijd voor een praatje en hij zit altijd vol verhalen. 'Never a dull moment' met Rik. Raadswerk betekent veel voor Rik. Een quote: 'raadswerk is veel breder dan de dagelijkse werkzaamheden en gaat over veel meer zaken die er voor de inwoners ook echt toe doen. Dat vind ik het leuke aan het raadswerk.' Einde quote. Minder leuk vond Rik soms de erg langdurende raadsvergaderingen, zeker als naar zijn zeggen, quote: 'een aantal raadsleden aan het drammen waren om hun punt te maken, ook al stond de uitkomst van de discussie eigenlijk al vast.' Einde quote. Moeilijk vindt hij het om aan te geven wat je als individueel raadslid nu echt bereikt. Je doet het namelijk als collectief met elkaar, is zijn mening. Rik vond het dan ook belangrijk dat besluiten met een breed draagvlak tot stand zouden komen. Weer een quote: 'Je probeert toch een zo breed mogelijk draagvlak te vinden en dat lukt niet altijd. Misschien zit daar wel het moeilijke van het raadslid zijn. Je kunt het eenvoudigweg niet iedereen naar de zin maken.

Als je het voor de ene goed doet is het voor anderen weer minder goed, althans in hun gevoelens.' Rik blijkt met genoegen terug te kijken op de afgelopen periode en hij gaat graag door. De fractie zal hem die kans graag geven, want we hebben Rik ervaren en ervaren hem nog steeds als een solide, betrouwbaar, waardevol fractielid en vooral ook als een fijne collega. Dat vraagt om een vervolg. Dus Rik, tot morgen. Sietske, na een goede voorbereiding ben je in 2014 in de raad gekomen. Je beheerde de portefeuille Sport, Onderwijs en Cultuur en deed dat zeer contentieus. Altijd goed ingelezen en altijd goed voorbereid, ook ten aanzien van de onderwerpen die niet tot je eigen portefeuille behoorden. Het was dan ook volkomen terecht dat je in 2018 aan je tweede termijn begon. In deze periode maakte je deel uit van de Auditcommissie en werd daar zeer gewaardeerd voor je kritische analyses. Eind 2019 stopte je met je raadslidmaatschap om persoonlijke redenen. Je had net een nieuwe werkkring gevonden. Kortgeleden hebben we een beroep op je moeten doen na het overlijden van collega-raadslid Fred. Dat beroep was gelukkig niet tevergeefs. Je bent super collegiaal, dank daarvoor. VOORZITTER: Dank u wel, Peter. Ga rustig zitten, want dan ga ik aan de heer Van Geet vragen om jou namens de fractie kort toe te spreken. DE HEER VAN GEET (VVD): Voorzitter, dank u wel.

Dames en heren, ik wil van deze gelegenheid gebruikmaken om op de eerste plaats de beide gedecoreerden te feliciteren. Yolande en Hans, van harte gefeliciteerd! Tevens wil ik gebruik maken van dit moment om de raadsleden die morgen weer doorgaan, de huidige raadsleden, erg veel succes te wensen voor de komende vier jaar. Dat geldt overigens ook voor potentiële nieuwe raadsleden die morgen aantreden. Ook jullie wens ik veel succes om dit mooie raadswerk te gaan doen. Ik zeg met nadruk: dit mooie raadswerk! Peter, je hebt zojuist afscheid genomen van de oude fractie, maar het is een beetje vreemd als je afscheid gaat nemen van jezelf. Dat kan niet en ik ben gevraagd om dat te doen. Je kunt je voorstellen dat ik die vraag bevestigend heb beantwoord. Niet om van je af te zijn, maar als blijk van waardering. Je bent, zoals de burgemeester al zei, in 1999 binnengekomen. Het bewijs daarvan zal ik je zo meteen overhandigen, dat het gebeurd is in die periode. Je bent eigenlijk kandidaat geworden in 1998. Ik denk dat wij binnen dit gremium, en waarschijnlijk samen met de burgemeester, de enigen zijn – misschien Rolf-Jan nog – die het monisme hebben meegemaakt. Monisme waar de wethouders deel uitmaakten van de raad en ook meestemden met hun eigen voorstellen. Ik kan u mededelen, dames en heren, ze stemden nooit tegen.

Je hebt dat gedaan tot 2002, maar je bent doorgegaan tot 2006 en toen stopte je om moverende redenen. Je had het druk in het onderwijs. Je bent weer teruggekomen als wethouder en dat was in 2014. Je had het grote genoegen dat je op dat moment, onder andere, de portefeuille Sociaal Domein had. Ik meen 16

dat Hans Boks het noemde, maar je was zeer nauw betrokken bij het fenomeen De Heijbergh. Ik wil niet zeggen dat je daar grijze haren door gekregen hebt –misschien had je die al een beetje, dat weet ik niet –maar dat was ongelooflijk pittig door alles wat daarbij gebeurde. Hans weet daar alles van. Wat me wel is opgevallen, is dat er halverwege die periode, dus 2014-2018, in één keer een switch kwam. Je ruilde met Marcel Adriani, want die ging het van jou overnemen en jij ging financiën doen. De reden daarvan is me tot op heden niet helemaal duidelijk geworden, maar gezien het feit dat Marcel een tijd een goede voorzitter is geweest van de Werkgroep Sociaal Domein, denk ik het antwoord te weten. Peter, jij werd geconfronteerd met bezuinigingen, want je ging de financiën overnemen en één daarvan was cultuur. Er is al het een en ander gezegd over jouw culturele instemmingen daar waren bezuinigingen in, vier ton. Ik vergeet dat van mijn leven niet meer. Je hebt het toch gedaan, dat wil zeggen: je hebt het voorstel, zoals dat hoort in het dualisme, voorgelegd aan de raad en de raad ging daarmee akkoord. Na die wethoudersperiode – dat werd ook al gememoreerd –ben je toch teruggekomen in de raad. Ik moet je zeggen, de manier waarop je dat hebt gedaan –dat heb ik uiteraard van zeer nabij meegemaakt– is bewonderenswaardig: rustig, weloverwogen, deskundig en buitengewoon collegiaal.

Ik moet eerlijk zeggen, ik vraag me af of ik dat zelf zo had kunnen opbrengen. Die waardering komt jou echt toe, want met jouw verbindende mogelijkheden heb je dat allemaal gedaan. We komen aan het eind van deze periode. Jouw politieke carrière stopt hiermee. Je hebt een fors aantal jaren aan de politiek deelgenomen en voor jou is het nu afgelopen. Ik wens je, uiteraard niet alleen jou, maar ook jouw dierbaren, voor de toekomst veel succes, vooral gezondheid en wij blijven elkaar uiteraard zien. Ik heb je beloofd dat ik je een bewijs zou geven dat je in 1999 al gekomen was en dat kom ik je nu aanbieden samen met een bos bloemen. VOORZITTER: Ik kan u moeilijk iets weigeren, meneer Van Geet. Zegt u nou dat die bloemen uit 1999 zijn? Dames en heren, we hebben enige tijd hier met elkaar doorgebracht. Ik ben natuurlijk nog lang niet klaar, maar ik denk dat het een goed moment is om een korte pauze in te lassen. Pardon, ik krijg weer op mijn donder. Ik moet natuurlijk de kandidaten de gelegenheid geven om iets te zeggen. Zal ik eerst Sietske vragen om het woord te voeren, dan Rik en dan Peter? Wat zeg je? Rik en Peter? U laat de beurt voorbijgaan. Peter, dan heb jij het laatste woord namens jullie alle drie. VVD'ers zijn toch altijd heel bescheiden, dat merken we weer. DE HEER VAN DER TORRE (VVD): Vreemd om afscheid te nemen van- en op een plek waar je veel uren hebt doorgebracht.

Een plek waar je soms je ziel en zaligheid hebt ingelegd. Een goed moment om even terug te kijken op de afgelopen jaren, denk ik. Waarom wordt iemand eigenlijk raadslid? Ik wilde in ieder geval een bijdrage leveren aan de samenleving. Dat deed ik al via divers vrijwilligerswerk– Rob zei er al iets over – maar ik wilde meer doen met een groter bereik. Ik wilde mezelf verder ontwikkelen en mijn netwerk uitbreiden, maar vooral wilde ik meer doen met mijn liberale levensvisie, meer dan die ene keer stemmen in de vier jaar. Dat betekende voor mij nu zelf verantwoordelijkheid nemen voor een betere samenleving, in casu de Soester samenleving. De officiële taken van een raadslid zijn vrij overzichtelijk. Je bent volksvertegenwoordiger, je vertegenwoordigt de mensen die op jou of je partij hebben gestemd. Dat betekent natuurlijk wel dat je je dorp en de kiezers echt moet kennen. Kaderstellend, je bepaalt de hoofdlijnen van het beleid. Dat vereist kennis, inlevingsvermogen, een kritische blik en waar nodig je nek durven uitsteken. We hebben ook een controlerende taak, want je controleert of het beleid juist is uitgevoerd. Hierbij dien je na te gaan of je de gestelde doelen wel hebt bereikt en waar beleidsbijstelling nodig is.

Dit laatste is echt een ondergeschoven kindje in de meeste gemeenteraden, omdat je daarmee moeilijk politiek kan profileren, maar ik wil wel aangeven dat het belangrijk is. Wat betekent dat raadswerk nou in de praktijk? Vooral veel informatie lezen, overleggen, vergaderen, ervaren, maar vooral luisteren en veel tijd investeren in mensen en helaas soms ook in procedures. Een van de belangrijke dingen die je moet leren is het omgaan met verschillende belangen. Bij veel van de moeilijke beslissingen in de raad gaat het uiteindelijk om die belangenafweging. Soms en misschien wel vaak schuren of botsen die belangen. Algemeen belang versus individueel belang. Belang van bewonersgroep A versus groep B. Partijbelang versus coalitiebelang, et cetera. Voorbeelden hoef ik eigenlijk niet te noemen, zoals bouwplannen voor woningzoekenden ten opzichte van het belang van direct-omwonenden of, een keuze waar we onder andere nu voor staan, wel of geen windmolens. Voor allebei zijn hele goede argumenten te geven, belangenafweging. Dat zijn serieuze zaken waarmee je wordt geconfronteerd en die je bewust maken van de verantwoordelijkheid die je hebt voor de Soester samenleving. Als gemeenteraadslid ben je ook nog partijlid.

Je partij ziet je als haar vertegenwoordiger van haar belangen, maar daar geef je als raadslid natuurlijk je eigen aanvulling aan, gebaseerd op persoonlijke opgedane inzichten. De partijvisie is je leidraad, maar daar moet je je eigen afwegingen bij kunnen maken, zonder last of ruggespraak en vanuit je eigen geweten. Bij alle afwegingen en krachten die intern op je inwerken, zoals hierboven geschetst, moet je je tegelijkertijd terdege bewustzijn van het externe beeld wat je oproept. Ga je hierbij voor de korte 17

termijn populariteit? Hoe je scoort in de raad? Bij je achterban? Hoe scoor je in de media? Of geef je soms toch maar even iets weg voor de korte termijn, om voor de lange termijn echt iets voor elkaar te betekenen en voor elkaar te krijgen? Belangrijk vind ik dat je altijd open bent en uitlegt waarom je de keuzes maakt. Wat me bijblijft van de Soester raad is dat er, ondanks de soms in de vergaderingen uitvergrote tegenstellingen, wel echt zorgvuldige afweging bij de besluitvorming plaatsvindt. In de meeste fracties vinden goede discussies plaats en de partijen komen goed beslagen ten ijs in de raad. In de raadsvergaderingen zelf komt in het onderling debat soms iets te weinig het een en ander uit de verf. Dat heeft wellicht te maken met de structuur, maar daar gaat de komende tijd aan gewerkt worden en de geluiden van de nieuwe fracties over toekomstige samenwerking klinken positief. Ik kijk met een goed gevoel terug op mijn jaren in de Soester politiek. Ik heb veel mogen meemaken. Ik heb als wethouder sturing kunnen geven en in relaties met inwoners, belangengroepen, fracties, raad en college veel waardering ondervonden. Al deze ervaringen hebben mij een completer mens gemaakt en ik ben blij dat ik heb kunnen bijdragen aan een beter en mooier Soest.

Ik bedank alle raadsleden, de voorzitter van de raad, mijn fractiegenoten, het college, de griffier en de ambtelijke medewerkers met wie ik samen heb gewerkt en van wie ik weet dat ze zich nog elke dag inzetten voor onze mooie gemeente. Als laatste wil ik, net als Karel, de komende raad, die morgen van start gaat, veel succes wensen en ik hoop dat ze dezelfde mooie ervaringen mogen hebben als ik heb gehad in mijn periode. Dank jullie wel. VOORZITTER: Dank je wel. Dan gaan we nu een korte pauze doen van een minuutje of tien. Dan wordt er aan de bel geklingeld en vraag ik u weer om terug te komen. VOORZITTER: Mag ik iedereen vragen om weer te gaan zitten. Als dat het geval is heropen ik deze vergadering. Ik ga even naar de andere kant. Ik ben er nog eentje kwijt. Mevrouw Gastelaars komt vanzelf terug, denk ik, of die is al op weg naar Portugal. Ik zie haar niet, dus ik ga toch maar beginnen als jullie het goed vinden. Soest2002, mevrouw Heather Treffers. Blijf nog maar even zitten, want ik ben nog lang niet klaar. De partij groeit, maar Heather stopt. Ik kan de afwegingen natuurlijk volgen en zonder iets naars over de nieuwe kandidaten te willen zeggen, ga ik je wel missen. Het zakelijk inbrengen in een politieke omgeving, onbevangen, scherp op de inhoud en aangenaam in de relatie.

Ik zie nog zo voor me dat jij over de huisvesting onderwijs je tot in de finesses in alle 27 bijlages hebt verdiept van die materie, er een mening over had en er het liefst met de wethouder en de ambtelijke organisatie over in gesprek wilde gaan. Je hebt enthousiast deelgenomen aan de Raadswerkgroep Sociaal Domein, buiten het zicht vaak van de politiek zo'n werkgroep van de raad, maar het is belangrijk werk wat daar gebeurt. Ook jij bent een van die raadsleden die in de verbinding naar de samenleving vooral voor jouw fractie veel hebt kunnen betekenen, maar helaas door corona in dat werk belemmerd bent geraakt. Ik herinner me dat ik bij een thuisbezoek – voor degenen die dat niet weten, de nieuwe raadsleden hou je vast en ik kom bij allemaal thuis langs – bij jou thuis was en toen hebben we over dat prachtige boekje dat je hebt gemaakt gesproken, over de tekeningen en illustraties. Dat is een boekje waar je veel van jezelf hebt gegeven en jezelf kwetsbaar durfde te maken. Die kwetsbaarheid heb je ook in de politiek durven laten zien. Ik heb daar veel respect voor en ik spreek de verwachting uit dat we in Soest vast nog meer over je zullen gaan horen. Ik weet dat Karin ook nog wat tegen je wil zeggen, dus Karin, als jij nou hier wilt komen, dan mag jij het overnemen.

MEVROUW SCHOLTEN (SOEST2002): Heather, er werd je eens door een journalist gevraagd: waarvoor sta jij in de politiek? Jouw antwoord was: "Aanpakken." Je houdt van een duidelijke koers, zei je tegen die journalisten je zet je graag in voor goede zorg aan ouderen. Dat aanpakken, daar verwees de burgemeester zojuist ook naar, hebben we gezien. Dossier Onderwijs lag je na aan het hart. Je knaagde je tot op de laatste letter, de laatste pagina en de laatste bijlage vast in alles wat cijfertjes en lettertjes waren, die het dossier uiteindelijk helemaal van jou maakten. Dat was groots en dat bracht ons in de fractie tot gesprekken, waarvan we soms hadden van: de waarom vraag, constant de waarom vraag. Hij was zo steengoed, want we bleven discussiëren met elkaar en je hield ons scherp daarin. Het waren mooie momenten en ze waren intensief, maar jij hielp elke keer weer te zorgen dat bij ons dingen niet gewoon waren als we het over dat dossier hadden, maar dat we een kritische kijk bleven houden. Dat was jouw inzet, Heather. Bij Veilig Wonen in Soest was je ook zeer betrokken. Je haalde vaak, bij regelmaat zelfs, met de fractie dingen aan die je in je leven in het contact met de inwoners tegengekomen was. Ook daar knaagde je je in vast.

Als wij na een tijdje zeiden: "Heather, is het opgelost?" Dan wist je het precies te vertellen of je gaf ons aan: "Nou, daar moeten we op blijven letten, want het is nog niet over. Heb je wel eens op die groepering gelet? Daar gebeurt ook het nodige. Dat is niet altijd goed voor andere groepen Soesters. Blijf alert!" Jij bleef het ons bij herhaling melden. Dat is je kracht, Heather, want als je je er voor inzet, zet je je er finaal voor in en dat is lovenswaardig, dus daarvoor complimenten en dank. Er kwamen andere dingen op jouw pad. Een boek waarin je jezelf 18

liet zien als schrijfster, als prachtig tekenaar en waarin een onderwerp aan de orde kwam wat jou na aan het hart lag, maar wat jou ook kwetsbaar maakte. Hoe knap om dat zo uit te dragen. Boek twee is in de maak of misschien zelfs al bijna klaar, maar complimenten, heel knap. Uiteindelijk ging het bij je knarsen. Er kwam wat zand tussen de radertjes: kinderen, één man, één hond, één paard en een heleboel fractievergaderingen. De vergaderingen die Soest2002 heel graag mee wilden maken deden we graag in compleetheid, dus nog meer beroep op jouw vrije tijd. Dat ging knarsen en op het moment dat de kandidaatstelling daar was, had jij de gedachte: passen alle speerpunten bij mij en past de tijdsvraag nog steeds bij mij? Dat was een worsteling en ook dat hebben we gewaardeerd in jou, want het was niet achteloos besluiten van: dan stop ik ermee en doe ik wat anders. Nee, je hebt het heel weloverwogen gedaan na meerdere gesprekken met mij en het bestuur. Dus ook daarvoor een compliment, er was niets achteloos. Om de tijd die je nu heel graag in wilt zetten voor de man, de hond, het paard, de kinderen, het huishouden misschien en je vriendinnen die je zo gemist hebt, hebben wij een cadeau voor je gekocht met een Soester achtergrond, want dat blijft, onze Soester ondernemers.

Hiermee kun je één man, één kind, een heleboel mannen, een heleboel kinderen of een heleboel uit je sociale netwerk uitnodigen om gezellige dingen te doen. Heel veel dank voor jouw inzet, Heather. VOORZITTER: Heather, nu mag je wel naar voren komen. MEVROUW TREFFERS (SOEST2002): Dank voor de mooie woorden, Karin en Rob Metz. Geacht college, raadsleden en allen die hier aanwezig zijn of thuis luisteren. Hoe zou het zijn, raadslid zijn? Dat vroeg ik mij vier jaar geleden af na jaren binnen het ambtelijk apparaat gewerkt te hebben. Nu raadsvoorstellen beoordelen en richting geven in plaats van ze te schrijven. Hoe zou de dynamiek voelen en het spel gespeeld worden? Die kans kwam voorbij en ik greep hem met twee handen aan. Het was een ervaring die ik niet had willen missen en mijn blikveld heeft verruimd. De politiek bleek complexer dan ik had durven vermoeden. Wist ik uit ervaring dat de echte informatie vaak te vinden was in de achterliggende, soms dikke, dossiers. In de praktijk ging de aandacht veel vaker naar de omstanders en belanghebbenden en wat die er op de publieke tribune over te zeggen hadden. Die emoties liepen soms hoog op. Enerzijds maakte dat ons snel duidelijk waar de pijnlijke punten lagen, anderzijds zat niet de stille meerderheid op die tribune. Die stem leek wel eens ver weg. Geheel onbevangen ging ik dit avontuur aan. Helaas sloeg bij ons het noodlot toe.

Ik verloor mijn vader en moest genoodzaakt al zijn zaken waarnemen, onder andere een omvangrijk lopend bouwproject. Gelukkig kon onze oud-voorzitter, Loek de Rooij, mij daarbij helpen. Wie had ooit kunnen vermoeden dat hij en zijn vrouw heel kort daarop zouden komen te overlijden. Dat relativeert enorm, niet te bevatten. Hetzelfde geldt natuurlijk voor Fred Heidinga, onze auteur en vriend. Zware dossiers kwamen voorbij, zoals boer Dorrestein en de oude tempel, waar veel weerstand op kwam vanuit de samenleving. Nog los van de opvattingen in onze fractie, moesten we soms blind koersen op wat de raadsleden voor ons al hadden besloten in de jaren daarvoor. Daar kwam de coronacrisis ook nog eens bij. Veel werd in Den Haag bepaald en dat werd nu voelbaar. De horeca had het zwaar te verduren, het contact met de inwoners was moeilijk. De kloof tussen politiek en de samenleving groeide. Als raadslid heb je een publieke functie, maar daarvan kreeg ik het soms ook Spaans benauwd, zeker met een stel pubers in huis die zich niet bepaald aan al die regels hielden. Scholen waren gelukkig bekend terrein voor mij, al was het soms niet eenvoudig om niet die diepte in te gaan en om op het procesvlak te blijven. Geregeld kwamen er lastige maatschappelijke onderwerpen voorbij waar ik graag met de hele raad over had willen praten.

Politiek gevoelige zaken en die los je niet op door ze dood te zwijgen. Met het bespreekbaar maken zet je een eerste stap. Daarvoor moet overigens ook de ruimte worden geboden. Werd er een motie ingediend vanuit de oppositie, dan vroeg ik vaak: "En, gaat er iemand van de coalitie mee?" Helaas was het antwoord daarop vaak 'nee', maar we doen het voor onze achterban. Zolang je echter geen raadsmeerderheid krijgt, wordt dat amendement of die motie verworpen en uiteindelijk is de achterban daar niet mee geholpen. Pas als je de ander zijn belangen doorgrond en begrijpt, lukt het de juiste handreiking te doen, de ander werkelijk te begrijpen en in staat te zijn om tot oplossingen te komen. Dan kun je rekenen op echt draagvlak van een meerderheid. Ik wens de nieuwe raad hierin veel moed en wijsheid toe. Overigens konden we die brug binnen onze fractie vaak heel goed slaan. Discussies werden gevoerd met wederzijds respect voor elkaars opvattingen. Het lukte altijd om gezamenlijk tot een besluit te komen. Vele uren hebben wij samen gedebatteerd en ik denk daar met bijzonder mooie herinneringen aan terug. Uiteraard wil ik mijn voltallige fractie en bestuur daarvoor bedanken, alsmede mijn raadsleden en 'last but not least' de mensen die op mij gestemd hebben en hun vertrouwen in mij hebben gesteld.

Wonend aan een rode contour, was het oprekken van die rode contouren als verkiezingsitem voor mij een principezaak. Dan is het belangrijk je hart te volgen en afstand te nemen. Natuurlijk ben ik trots op de verkiezingsuitslag van mijn partij. Ik wens hen en u allen veel succes toe komende raadsperiode. Ik sluit graag af met een klein gedichtje van Toon Hermans: Luisteren, het geldt voor alle mensen, wie of wat je ook bent. Luisteren naar de ander is een groot 19

talent. Aldoor luisteren naar jezelf, dat misleidt ontiegelijk, want de eigen akoestiek is ongehoord bedrieglijk. Dank u wel. VOORZITTER: Dank je wel. Dan ga ik naar de fractie van D66. Ik weet dat daar ook hard gewerkt is in de afgelopen periode en ik heb daar twee heren waar ik afscheid van mag nemen: Marcel Adriani en Rolf-Jan Sielcken. Nog niet helemaal, denk ik, maar Marcel in ieder wel. Jij was net als Peter in de vorige periode wethouder en ik heb met ontzettend veel plezier met je samengewerkt. Ik heb ook jouw doopceel een beetje gelicht. Sinds 2001 actief voor D66, ik hoop dat het klopt. Ik had het net over een gedegen politieke carrière bij een ander, maar die van jou is daar zeker ook getuige van. Super loyaal aan jouw partij en principieel in je standpunten, ook als ze ten koste van jezelf gaan. Dat maakte deze periode voor jou heel bijzonder, want ondanks het verhuizen naar Soest, daar heb je veel privé-offers voor moeten brengen, heb je toch de hele periode voor D66 in deze raad zitting genomen. Chapeau! Ik heb in het college uit eigen waarneming kunnen zien dat je een uiterst kundig bestuurder bent en in de raad heb ik kunnen zien dat je een bedreven politicus bent. Ik zou haast zeggen: ik weet eigenlijk niet wat je leuker vindt. Met het oog voor verbinding heb je leiding gegeven aan de Raadswerkgroep Sociaal Domein. Best knap als oudwethouder in dat domein.

Daarbuiten, niet zo zichtbaar voor de meesten, ben je heel actief geweest voor de Wethoudersvereniging, het Toon Hermans Huis in Amersfoort en lid van de Auditcommissie hier. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik heb genoten van jouw gevoel voor ironie en humor, maar vooral heb ik genoten van jou als mens. Dank je wel, Marcel. Dan jouw buurman Rolf-Jan. Als je het hebt over een lange en intensieve betrokkenheid, in 1999 was je al voor D66 actief. In 2003 deed je mee aan de gemeentelijke bijeenkomst over de rondweg in Soest. Ik heb laatst nog iemand dat woord horen laten vallen. Op 7 november 2013 werd je – toen was je al als lijsttrekker door D66 benoemd – gauw als fractie-assistent geïnstalleerd om al te kunnen bijdragen. In 2014 werd je fractievoorzitter van die fractie. De grootste fractie zelfs op dat moment in de gemeenteraad. Die periode vond je wel wat saai, want de meeste besluiten werden met een grote meerderheid genomen. De afgelopen periode ben je vooral opgevallen door als ruimtelijk geweten keer op keer scherp bij de wettelijke taken van de raad te blijven. Een echte en terechte specialist met oprecht de intentie om naar anderen te willen luisteren, bruggen te slaan, argumenten te volgen en die tegen jouw afwegingskaders aan te leggen.

Je bent voorzitter geweest van de Raadswerkgroep Omgevingswet, wat hier unaniem door de raad als uitwerking is geaccepteerd, dus ik denk dat wij nog veel aan je zullen denken. Natuurlijk ook nog een beetje horen, want ik heb begrepen dat je als fractie-assistent ons van al die ervaring toch nog in de aankomende periode laat profiteren. Dank je wel, Rolf-Jan en tot morgen, denk ik. Tineke, jij wil vast nog wat zeggen namens de fractie. MEVROUW FLINTERMAN (D66): Marcel, een toespraakje. Ik weet dat je je hier altijd een beetje ongemakkelijk bij voelt, maar als ik je met deze speech nog vijf minuten langer in deze raadzaal kan houden zal ik dat niet laten. Nog even volhouden. Je zit hier voor de laatste keer als volksvertegenwoordiger, want voor wie het nog niet weet – Rob heeft het ook al gezegd – je kwam hier bijna zeven jaar geleden als wethouder, als opvolger van Yvonne Kemmerling die tussentijds naar Amersfoort vertrok. Je kwam vanuit Naarden waar je al wethouder was en ook eerder raadslid bent geweest. Dat je vervolgens in 2018 in de raad van Soest kwam was niet het plan. Je was lijsttrekker, had een ander pad voor ogen en dat is anders gelopen. Zo gaat dat soms met de plannen die we maken, maar als lijsttrekker heb je de kiezers niet teleurgesteld.

Je hebt je zetel ingenomen en vervolgens meer dan je best gedaan deze raadsperiode als raadslid, maar ook als vraagbaak, mentor en coach binnen onze fractie. Je was voorzitter van de Auditcommissie, lid en voorzitter van de Werkgroep Sociaal Domein en voorzitter van de avonden samenleving. Veel waardering daarvoor. Het illustreert je betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel naar partij, fractie en deze raad. Je werkende leven heb je na je wethouderschap weer in no time ingevuld bij de Wethoudersvereniging en je hebt je eigen administratiekantoor opgezet. Met veel succes, want je hebt het heel druk, zeg je altijd het laatste jaar. We leerden elkaar kennen toen ik kandidaatraadslid en jij lijsttrekker werd in 2017 en ik met verbazing een parallel universum instapte waarin jij me wegwijs maakte. Dat begon al met je motto – ik heb het net nog tegen Yolande Gastelaars gezegd, want zij heeft dat helemaal geïllustreerd in haar periode – 'Een goed raadslid is een ijverig raadslid.' Het kan zo op een tegeltje. Marcella, voor de nieuwe raad een tegeltje voor elk nieuw raadslid? Je positieve benadering van het werk van onze fractie voerde daarbij vaak de boventoon. Complimenten geven, successen vieren en anderen op het podium zetten, een hele fijne eigenschap, Marcel. Een ander kenmerk is je analytisch vermogen.

Je kan haarfijn duiden wat de cruciale aandachtspunten van een raadsvoorstel zijn. Als ze dan in de fractievergadering verhit discussieerden over linksom en rechtsom, kun jij met een simpele opmerking het hele speelveld ineens omgooien of duiden. Zo'n uitspraak is: "Wat is eigenlijk het doel van dit voorstel?" Of: "Wat vinden we hier als D66 eigenlijk van?" Geen standpunt zonder te toetsen aan ons gedachtegoed of aan het grotere plaatje. Waartoe doen we dit? Je bent een meester in het omdenken. Als het niet 20

zo kan, hoe dan wel? En het 'ja, mits' en niet het 'nee, tenzij'. Ook je bijdragen in de raad waren kenmerkend voor je: kort, krachtig en altijd 'to the point' en bij voorkeur met die leuke 'sound bite'. De portefeuille Sociaal Domein, waar je woordvoerder van was, paste goed bij je intrinsieke sociale betrokkenheid, want je stelt altijd het woord sociaal in onze sociale liberale partij voorop. Die sociale betrokkenheid zien we ook terug in je vrijwilligersfuncties bij de Stichting Ondernemersladder of je inzet bij het Toon Hermans Huis in Amersfoort en je vrijdagmiddag-ritjes op de bus van de SWOS. "Nee, ik kan niet, want ik heb vrijdagmiddag SWOS-busritjes." Dat hebben we de laatste jaren regelmatig gehoord als er iets was in fractie of raad op vrijdagmiddag. Iets waar je je niet op laat voorstaan, maar wat wel illustratief is voor wie je bent, Marcel, is klaarstaan voor anderen, betrokken zijn en helpen. Dan is het nu eindelijk klaar. Je vertrekt uit de actieve politiek en je gaat doen wat je Netty hebt beloofd: reizen, relaxen en genieten. Een plan wat er al lang ligt en wat jullie nu echt gaan uitvoeren. We hebben met de fractie al afscheid van je genomen, maar ik wilde je vanavond toch nog iets meegeven. Zoals je misschien weet verzamel ik spreuken-tegeltjes. Ik noemde het net al even. De hele wc hangt vol.

Ik heb er eentje uitgetrokken, die geef ik vanavond aan jou, met de toepasselijke spreuk 'Van het concert des levens krijgt niemand een program'. Marcel, dank je wel voor je weliswaar niet zo geplande raadsperiode, maar het was wel een 'concierto Adriani' in majeur. Dank je wel. Goed, envelopje twee. Rolf-Jan, Rob begon er net ook zo mee, Rolf-Jan. De rector op de middelbare school zegt: "Ja, Rolf-Jan." Dan hebben we weer een afscheidsspeech en dit is echt niet de bedoeling. Zo hadden we het niet bedacht dat je niet meer terug zou komen als raadslid, maar zo hard is politiek. Gelukkig heb je meteen aangeboden fractie-assistent te worden, dus morgen kom je gewoon weer terug en doen we net alsof er niks is gebeurd. Rob zei het net al, 1999, maar je politieke carrière gaat nog veel verder terug. Dat weet misschien niet iedereen in deze raad, maar die begon al eind jaren '70 als persoonlijk assistent van een gemeenteraadslid in Amsterdam en via assistent van het Tweede Kamerlid Jacob Kohnstamm werd je in de jaren'80 beleidsmedewerker bij de Tweede Kamerfractie van D66, jawel. Daarna kwam de lokale politiek, waar je begon als fractie-assistent. De cirkel is misschien wel rond. Uiteindelijk ben je in 2014 verkozen als raadslid en meteen gebombardeerd tot fractievoorzitter van een fractie van vijf. Dat is nog eens een binnenkomer. Daar moet je nou eens om komen: twee.

Zo kan het verkeren. D66 was toen de grootste partij in de raad van Soest en vormde een coalitie met CDA, VVD en Soest2002, waar jij met wethouder Yvonne Kemmerling een belangrijke bouwsteen aan hebt geleverd. Vier jaar later trokken we na de verkiezingen samen op in de coalitieonderhandelingen met GGS, VVD en CU-SGP. Jij als ervaren politicus en ik als de doordrammende nieuwkomer. Een fijne samenwerking, waarin we elkaar heel goed hebben aangevuld. Afgelopen september heb je het stokje als fractievoorzitter overgedragen aan mij en opereer je wat meer in de luwte. Als fractievoorzitter was je een leider zonder te leiden, met een korte 'ei'. Je gaf ruimte voor inbreng, een ander geluiden afwijkende standpunten, want fractiediscipline is een woord wat we eigenlijk niet kennen in onze partij. Fractieovereenstemming wel, soms na hele lange discussies. Jouw uitgangspunt is daarbij, dat we er als redelijk denkende mensen met elkaar toch uit moeten zien te komen. Volgens mij is dat best goed gelukt de afgelopen vier jaar, toch? Als raadslid ben je druistig, zo noem ik het maar. Je roept nog wel eens iets vanuit de emotie van het moment, zwaaiend met je armen van verontwaardiging, maar altijd vanuit betrokkenheid en de inhoud en dat kenmerkt je. Altijd bezig om een goede oplossing te bedenken voor lastige problemen. Een verbinder en een echte bruggenbouwer.

"Resultaat en draagvlak gaan voor mij hand in hand", is een van je uitspraken. Zoals je inbreng bij project Veenzoom, pragmatisch en oplossingsgericht. Of bij het ingewikkelde Dorrestein, zoekend naar ruimte en overeenstemming. Je kennis van zaken in je voorzitterschap in de Werkgroep Omgevingswet. Dan het dwaalspoor van de verstrooide professor dat je hebt uitgezet. De Rolf-Jan die zijn afspraken vergeet, de stukken niet kan vinden en digitaal de weg kwijt is, maar daar achter zit een scherpe, analytische jurist die puntig op inhoud een voorstel analyseert, een standpunt poneert of een ingediend amendement fileert. Ik heb veel geleerd van je argumentatie en redeneerlijnen en hoe je bijvoorbeeld een goede motie schrijft, want elke zin en elk woord doet ertoe in het punt dat je wilt maken. Zoals gezegd, we hadden je nog graag vier jaar als raadslid erbij gehad en ik denk dat ik dat namens deze hele raad mag zeggen. Als smaakmaker, als ons politiek geweten en als de gezellige borrelaar na afloop van de vergadering. Gelukkig blijf je als fractie-assistent meedoen of misschien liever in jouw geval de Karel van Geet-benaming, als fractie-adviseur en dat waarderen we erg.

We zijn blij dat we in de fractie de komende vier jaar nog vaak de vraag kunnen stellen: is Rolf-Jan er nog niet? Dan, uit het raam kijkend, je met wapperende jaspanden op je fiets aan zien komen stormen op de Dalweg, je horen mopperen als je weer iets niet kunt vinden in je mail, biertjes kunnen drinken in de tuin of je bulderende lach op de raadsborrel horen. Als progressieve denker en D66'er van het eerste uur heb je het soms moeilijk in de raad van Soest. Vooruitgang is vaak twee stappen naar voren en één naar achter. Blijf ons progressieve geweten, Rolf-Jan, in de fractie, maar ook in de raad. Ook voor jou een toepasselijke spreuk: 'Wie achter de kudde aanloopt, sjouwt altijd door de stront'. Toepasselijk bij jou als persoon, maar ook bij Soest als het boerendorp wat het toch eigenlijk gewoon is. Als je hem naast 21

de plaat van De Zaaier in de keuken hangt--Ik hoop niet dat we ooit weer digitaal gaan vergaderen, maar als dat zo is, dan is het een mooi duo en een mooie reminder voor ons allemaal. Tot morgen. VOORZITTER: Dank je wel, Tineke. Mag ik het woord geven aan Marcel Adriani. DE HEER ADRIANI (D66): Rob, dat waren mooie en warme woorden, dank je wel. Tineke, dank je wel. Nou ben ik een beetje van mijn à propos af en dat is lastig, want ik had niks op papier staan, dus ik moet het uit mijn hoofd doen. Ik ga mijn best doen, voorzitter. Ik sluit vandaag een periode af van meer dan 20 jaar betrokkenheid bij lokaal openbaar bestuur. Dit lijkt een goed moment om het hardop een keer toe te geven: ik heb het niet zo op de overheid. Dat dat zo is blijkt iedere keer als ik een landelijke stemwijzer invoer en de Piratenpartij stoer bovenaan komt te staan, met tot mijn niet geringe opluchting D66 op een tweede plaats en voor de statistici onder u, de CU op een derde plaats. Ik heb het niet zo op de overheid van links, waar onbeperkte macht en middelen ingezet lijkt te mogen worden om van die overheid een soort van rare geluksmachine te maken die ieder gevoel voor de eigen verantwoordelijkheid en voor het eigen geluk wegtikt en van ons langzaam afhankelijke kasplantjes maakt.

Ik heb het ook niet zo, voorzitter, op de overheid van rechts, waar op een kille manier nergens geld voor lijkt te zijn, waarin de inwoner die zich tot de overheid wendt en met wantrouwen bekeken wordt – ik zei: ik kan het, maar nu ben ik het even kwijt en dat is jammer – en waar onbeperkte macht en middelen ingezet lijken te mogen worden om alles wat anders is dan het modale op armslengte te houden. Nou zou je je kunnen afvragen: waarom heb je je dan meer dan 20 jaar met ziel en zaligheid en al je creativiteit en tijd voor die overheid ingezet? Welaan, ik ben er tot in het diepst van mijn vezels van overtuigd dat we als maatschappij een aantal dingen beter samen kunnen oppakken dan dat ieder voor zich dat oppakt of dat we het aan de markt overlaten. In die geest heb ik met plezier en trots mijn steen bijgedragen. Weggaan is moeilijk, ook al is het een door mijzelf gekozen moment en is het na een periode die ik net zo lief misschien wel niet had gehad. Het blijft toch moeilijk. 'Partir c'est mourir un peu' en zo is het ook. Het heeft twee voordelen en die wil ik vanaf deze plaats voluit uitnutten. De ene is dat er warme woorden tegen je gesproken worden. Dat bleek het geval, dank jullie wel daarvoor. Dat is enorm ego-strelend en raakt mij diep.