Notulen Besluitvormende Raadsvergadering 29 maart 2022

Raadhuisplein : 2022/4 Besluitvormende Raadsvergadering : 29 maart 2022

NOTULEN van het verhandelde in de Besluitvormende Raadsvergadering d.d. 29 maart 2022 AANWEZIG: Voorzitter: dhr. R.T. Metz Griffier: mevr. M.A.C. van Esterik De leden: Dhr. M.J. Adriani (D66) Dhr. J.A. Baks (BurgerBelangen) Dhr. J. Boks (LAS) Mevr. Y.P. Bonouvrié (GGS) Dhr. R.A. Corbeij (VVD) Dhr. H.T. Diemers (GGS) Mevr. H.G. Flinterman (D66) Mevr. Y.C.M. Gastelaars (DSN) Dhr. B.R. Groothuis (Soest 2002) Dhr. K. Gündüz (PvdA) Dhr. R.P.O. Kramer (CDA) Dhr. P. Lucas (CDA) Dhr. J.R. van ’t Net (VVD) Dhr. C.A. Paul (GGS)

Mevr. M. Roose-Verdam (CU-SGP) Dhr. T. de Ruijter (GL) Mevr. K.L. Scholten (Soest 2002) Dhr. R.J. Sielcken (D66) Dhr. G.H.E.J. Stormbroek (POS) Mevr. E.M. Ter Beek-Suijkerbuijk (GL) Dhr. P.A. van der Torre (VVD) Mevr. H.A. Treffers (Soest 2002) Mevr. Van der Vijgh-Dhondt (VVD) Mevr. M.M. Walraven-van Dam (CU-SGP) Mevr. A. Weith-Plomp (GGS) Dhr. A.H.T. Witlox (PvdA) Dhr. T. de Wolf (GGS) Dhr. R.S.F. van Zutphen (VVD)

De wethouders: mevr. Van Aalst-Veldman, dhr. H.A. Dijkhuizen, mevr. N. Kundić en mevr. A. Treep-van Hoeckel. AFWEZIG: VOORZITTER: Goedenavond dames en heren, zou ik om uw aandacht mogen vragen? Welkom op deze raadsvergadering van 30 maart 2022. Wat fantastisch om in een volle zaal te zitten met een volle tribune. Wat hebben we dat met elkaar gemist. Daar gaan we het nog wel over hebben. Een bijzondere vergadering vanavond met een formeel deel en vooral ook een informeel deel. We nemen afscheid van dertien raadsleden en negen fractie-assistenten. Dat is altijd heel wat. Het is een markant moment zo'n einde-vergadering. U wist het misschien nog niet, maar om 24:00 uur is uw mandaat voorbij en dat geldt voor iedereen. We gaan straks het onderzoek doen, ook naar de rechtmatigheid van de verkiezingen en de geloofsbrieven. We gaan uiteraard alles en iedereen toespreken, zoals ik al zei. Dat is mooi, in mijn tekst stond -ik heb het programma het einde van de middag nog helemaal door elkaar moeten gooien. 'Onder het doek staat iets bijzonders', staat in mijn tekst, maar het doek ligt eronder. Het is wat fragiel, want er kan geen doek overheen. Chris Rodenburg en Nadja Willems gaan het straks toelichten, want die hebben een prachtig afscheidscadeau voor u gemaakt en die gaan toelichten wat je daarin kunt zien. U ziet daar een heel mooi boeket staan en dat zijn 50 verschillende bloemen.

Die staan symbool voor al de pluriformiteit die u hier inbrengt en u mag er straks, na afloop, allemaal eentje meenemen, want dat bonte, kleurrijke gezelschap wat u met elkaar de afgelopen vier jaar gevormd heeft ziet u daarin gereflecteerd. Ik zal niet kijken welke bloem u meeneemt en u mag er ook niet om vechten. U mag er wel over stemmen, maar dat geheel terzijde. Dat allemaal gezegd hebbend ben ik door de opening van deze vergadering heen, tenzij iemand nog een aanvulling op de agenda heeft? Dat is niet het geval. Dan kom ik bij het hamerstuk besluitenlijst over de Raadhuispleinbijeenkomst van 10 februari. Iemand daarover? Zo niet, aldus besloten. Ik geloof dat mijn hamer nog ontbreekt, maar dat geeft niks want ik hoef niet zoveel te hameren vandaag. Nog twee keer, maar dat kan op deze virtuele manier ook. Dan zijn we bij agendapunt 4a: de beoordeling van de rechtmatigheid verkiezingen, het formele punt. Het is wel een heel belangrijk punt, want het is uw laatste en hele belangrijke daad om de continuïteit van de democratie vast te stellen. Het Centraal Stembureau 1

stelt de uitslag van de verkiezingen vast, maar de gemeenteraad dient het verloop van de verkiezingen te onderzoeken en daar zijn goedkeuring aan te geven. Dat is een rechtmatig verklaren, zo staat het in de Kieswet, voor de purist, artikel 5 lid 4. Dat gebeurt door de oude raad voor de eerste samenkomst van de nieuwe raad en dat is morgen. Uit uw raad is een commissie ingesteld met betrekking tot het onderzoek, ook van de geloofsbrieven en de rechtmatigheid en dat advies wordt aan de raad voorgelegd bij monde van de voorzitter van de commissie, meneer Diemers. Meneer Diemers, mag ik u uitnodigen? Zoals u weet hebben wij afgesproken dat we alleen nog maar spreken vanaf het spreekgestoelte, dus mag ik u daartoe uitnodigen? DE HEER DIEMERS (GGS): Goedenavond. In gevolgen artikel v4 van de Kieswet wordt van de gemeenteraad een oordeel gevraagd over de rechtmatigheid van de verkiezingen. In dit kader hebben wij kennis genomen van het proces verbaal van het Centraal Stembureau en ook de processen-verbaal van de stembureaus ingezien. Naar aanleiding hiervan adviseren wij u om vast te stellen dat de gemeenteraadsverkiezingen van 14, 15 en 16 maart rechtmatig zijn verlopen. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Diemers. Dat zou ik u kunnen bekrachtigen als u daar zin in heeft. Wellicht is er een reden om dat niet te doen.

Zo niet, dan met handslag, in plaats van met hamerslag, is deze bekrachtigd. Blijft u rustig staan. U mag nog iets zeggen over de geloofsbrieven want die heeft u ook onderzocht. Meneer Diemers, u heeft opnieuw het woord. DE HEER DIEMERS (GGS): De commissie uit de raad van de gemeente Soest, in wier handen werd gesteld de geloofsbrieven en verder bij de Kieswet gevorderde stukken ingezonden door: E.F. van Aalst-Veldman, J.A. Baks, R. Christiaans, R.A. Corbeij, H.E. Dijkhuizen, D.Q.J. Exalto, H.G. Flinterman, B.R. Groothuis, K. Gündüz, I. van der Linden, P. Lucas, J.R. van 't Net, J.A. Paauw, T. de Ruijter, K.L. Scholten, T.N. Schotman, M.A. Sterenberg, G.H.E.J. Stormbroek, E.M. ter BeekSuijkerbuijk, A. Treep-van Hoeckel, J.J. Vrakking, M.M. Walraven-van Dam, V.H.A. van der Wardt, A. Weith-Plomp, B.M. Wegman, E. Weldink, H.C.P. Welschen, A.H.T. Witlox en T. de Wolf op 21 en 25 maart 2022 benoemd tot leden van de raad van de gemeente Soest, rapporteert aan de raad van de gemeente Soest, dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de benoemden aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoen. De commissie adviseert hun toelating als lid van de raad van de gemeente Soest. Soest, 29 maart 2022, de commissie vernoemd: Henk Diemers, Peter Lucas en Heather Treffers. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Diemers.

Als daar geen bezwaren zijn, dan hebben we hiermee het besluit bekrachtigd. Dank u wel, meneer Diemers. Wat een mooi laatste optreden. Sommige vieren het eerste, maar ik kom straks nog op u terug. Dames en heren, ik had het al heel kort over het kunstwerk wat er staat en dat is heel bijzonder. Dat is zo bijzonder dat niet ik de toelichting ga verzorgen, maar dat we dat aan meneer Rodenburg hebben gevraagd, die samen met Nadja Willems gaat toelichten wat zij voor u gemaakt hebben. We laten hem de hele avond staan. Dat is misschien een beetje sneu voor u, maar het is heel fragiel. Na afloop van de vergadering ga ik het aan een ieder van u uitreiken. De rest gaat zo toegelicht worden, maar dat u denkt van: oké. We laten hem even staan en u mag er straks allemaal eentje mee naar huis nemen, dus bent u gerust. Laat hem ook niet staan, want het is uniek wat hier staat. Mag ik meneer Rodenburg uitnodigen naar de microfoon te komen om toe te lichten wat hij samen met Nadja Willems heeft gemaakt? DE HEER RODENBURG: Goedenavond allemaal.

Ik heb een aantal keren in de raadzaal gezeten, maar dan op de publieke tribune en ik ben nog nooit gevraagd om de raad toe te spreken, dus ik wil even mijn momentje nemen, als u het goed vindt? U bent hier vanavond om afscheid te nemen van de afgelopen raadsperiode en u heeft daar met noeste arbeid, vele uren en een enorme inzet voor de gemeenschap gewerkt en daar hoort natuurlijk een cadeau bij. Daarvoor zijn wij, Nadja Willems – zij zit daar – en ik, Chris Rodenburg, gevraagd om een voorstel te doen. We zijn, kun je zeggen, vertegenwoordigers van het metselaarsgilde voor Soest en de samenleving, want zoals in menig verkiezingsprogramma staat zijn kunst en cultuur het cement van de samenleving. Deze keer hebben Rob Metz en Marcella van Esterik– als u klachten heeft over het cadeau weet u bij wie u moet zijn – ons gevraagd iets te bedenken met de afgelopen bijzondere periode in het achterhoofd. Dat zouden we dan samen moeten doen. We hebben beiden totaal andere vaardigheden, dus dat was wel even een dingetje, maar u begrijpt het spel: standpunten uitwisselen, eindeloos vergaderen, hier wat geven en daar wat nemen en uiteindelijk toch, met het gemeenschappelijk belang voor ogen, een coalitie vormen. Het motto van ons coalitieakkoord was 'thuis' of 'het huis'. Het resultaat daarvan ziet u hier.

De afgelopen raadsperiode is een unieke periode geweest doordat de raad veel digitaal vergaderde, ieder vanuit haar of zijn eigen huis en daardoor heeft het huis, of beter thuis, een andere rol in het dagelijks leven gekregen. Dat is verbeeld in de individuele kwetsbare huisjes met onvolkomenheden, maar het is wel thuis. Ik zei net dat ik een metselaar was, maar dat was natuurlijk figuurlijk, dat begrijpt u. Ik zit eigenlijk 2

meer in het hout en metaal en op dit moment zijn dat hele schaarse en dure materialen, dus u begrijpt, het mocht wat kosten. De huisjes zijn gemaakt van pallets vanuit de hele wereld en ik heb ze lokaal, in Soest, verzameld. Die haal ik uit elkaar en maak met de spijkertjes en het hout nieuwe vormen. Dat is helemaal circulair volgens de huidige trends. Na tientallen blokjes zagen en ruim 900 spijkertjes lassen had ik het wel een beetje gehad en vond ik het de beurt aan Nadja. Zij heeft de digitale laag van het kunstwerk vormgegeven. U ziet hier de huisjes als een gemeenschap staan, maar straks verdwijnt deze gemeenschap als u ieder een huisje meekrijgt. Die huisjes zijn wel met elkaar verbonden door een QR-code, vormgegeven als een muntje van de supermarktkarretjes. Dus u kunt ze altijd nog gebruiken als u denkt: nou, dat oude spul gooi ik weg, maar dan heb je in ieder geval nog een mooi muntje over. Met de QR-codes kunt u, via de telefoon, een aantal interviews zien met enkele van uw leden en een filmpje dat Nadja heeft gemaakt van de huisjes. Voor het filmpje werd elk huisje neergezet, gefotografeerd, weer een nieuw huisje neergezet, gefotografeerd, weer een nieuw huisje neergezet en gefotografeerd. Afijn, u begrijpt het, we hebben geen probleem met veel werk, net als u eigenlijk.

Er bestaat soms de indruk dat kunstenaars bijzonder lui zijn, maar wij zijn eigenlijk, net als u, bijzondere lui. Dank u wel. VOORZITTER: Dank je wel, Chris en Nadja. We gaan nu kijken. Ik moest van de techniek een paar minuten volpraten, begrijp ik, maar je mag hem starten: (tekst van de filmpjes) VOORZITTER: Dames en heren van de gemeenteraad van de gemeente Soest op deze vergadering van vanavond op 29 april 2021. Wij hebben bericht van verhindering van de heer Van der Torre. Verder geen berichten ontvangen. Dan ga ik naar agendapunt 1 en dat is de vaststelling van de agenda. Ik moet de begin-presentielijst eerst doen. Daar heeft u natuurlijk helemaal gelijk in. Ik kan niet vergaderen zonder de griffier naast mij. Ik ga de begin-presentielijst voorlezen, want dan weten wij wie er al wel en wie er nog niet aanwezig zijn. Wilt u alstublieft luid en duidelijk aangeven of u er bent, want ik kan nu alleen maar de vier tegeltjes zien en het scherm is niet volledig. Meneer Paauw. Present. Mevrouw Bonouvrié. Present. Meneer Diemers. Aanwezig. Meneer Paul. Aanwezig. Mevrouw Weith. Aanwezig. Meneer De Wolf. Aanwezig. Meneer De Wilde. Aanwezig. Meneer Corbeij. Aanwezig. Meneer Heidinga. Luid en duidelijk aanwezig. Meneer Van de Torre was afwezig, dat had ik gemeld. Dan de heer van Zutphen. Aanwezig. Mevrouw Scholten. Aanwezig. De heer Groothuis. Aanwezig. Mevrouw Treffers. Aanwezig.

Meneer Sielcken. Aanwezig. Meneer Adriani. Aanwezig. Mevrouw Flinterman. Aanwezig. Meneer De Ruijter. Aanwezig. Mevrouw Ter Beek-Suijkerbuijk. Aanwezig. Meneer Lucas. Aanwezig. Meneer Kramer. Aanwezig. Mevrouw Walraven. Aanwezig. Mevrouw Roose-Verdam. Aanwezig. Meneer Witlox. Aanwezig. Meneer Gündüz. Aanwezig. Mevrouw Gastelaars. Ja, ik ben er ook. Meneer Boks. Aanwezig. Meneer Stormbroek. Aanwezig. Tot slot, meneer Baks. Aanwezig. Goed, dan heb ik van tevoren een loting verricht voor het geval er hoofdelijke stemmingen zijn en dat betekent dat wij bij nummer vijf de stemming beginnen en dat is mevrouw Weith. Dat gezegd hebbend weten wij wie er aanwezig zijn, hebben we dat genoteerd, hebben wij echte aan- en afwezigheid vastgesteld en gaan wij naar de vaststelling van de agenda. Als u zou willen werken met handjes, dan is dat gemakkelijk voor mij in deze hybride vorm van vergaderen. Ik zie dat meneer Adriani een vraag heeft. Als u nu het geluid aanzet, meneer Adriani. DE HEER ADRIANI (D66): Dan ben ik ook te horen, dat helpt enorm. DE HEER BOKS (LAS): Heel hoopvol begonnen 8 partijen in 2018, niet als oppositie, maar als nietcoalitie. Direct ontstond een hechte samenwerking binnen die partijen, ook door de gezamenlijke app. Met steun van de griffie, onder leiding van Rien en later Marcella, heeft dit vier jaar kunnen standhouden.

Voor het eerst was er een alternatieve begroting en een heus interpellatiedebat. Beide een unicum voor Soest. Al die mooie samenwerking maakte deze periode heel bijzonder. Het was me een eer en een plezier om al die jaren voor onze inwoners te kunnen en mogen dienen, daarbij steeds gesteund en aangejaagd door de actieve LAS-fractie Peter van den Brink, Marianne Krom en later ook Ab Hooijer. MEVROUW ROOSE (CU-SGP): Ik vond het heel mooi om Soest van binnenuit te hebben mogen leren kennen de afgelopen periode. Het was voor mij één grote stoomcursus. Via de raadsagenda is ongeveer alles aangaande de samenleving voorbij gekomen en ook de raadsuitjes aan het begin van deze raadsperiode vond ik erg informatief en tegelijk teambuildend. Verder vond ik het erg leuk om diverse rollen als raadslid te hebben mogen leren kennen, waarbij de agenderende rol voor mij boven verwachting werd. Heel mooi om de aanpak van mensenhandel op de kaart te hebben mogen zetten. Last but not least heb ik bijzonder genoten van de veelkleurigheid van mensen en om samen met een ieder op te mogen trekken om Soest nog mooier te maken. 3

DE HEER KRAMER (CDA): Wat ik het allerleukste vond de afgelopen raadsperiode waren toch wel onze fractievergaderingen. Al was het maar omdat ze maar maximaal 40 minuten konden duren, want wij hadden ons Zoom-abonnement niet geüpdatet. Na 40 minuten wist je één ding zeker: fractievergadering klaar. Bijkomend voordeel van alle vergaderingen in de afgelopen periode is dat ik recht voor mijn koelkast zit, dus ik kwam nooit een drankje tekort. DE HEER METZ: Wat mij de afgelopen vier jaar als burgemeester en voorzitter van de gemeenteraad is opgevallen is de tomeloze werklust van de 29 raadsleden en fractie-assistenten om de beslissingen te nemen die goed zijn voor onze dorpen, Soest en Soesterberg. MEVROUW GASTELAARS (DSN): Waar kijk je met plezier op terug? Dat is helemaal niet zo'n moeilijke vraag. In de eerste plaats op het contact met de inwoners want daar zit je natuurlijk voor als raadslid. Je vertegenwoordigt de inwoners, je staat voor hun belangen en je staat voor alles wat je in de verkiezingen beloofd hebt. We zijn er als DSN altijd heel duidelijk in geweest. We hebben ons eigen geluid laten horen. We zijn niet afgeweken van onze verkiezingsbelofte en dat heeft ons gemaakt tot de partij die heeft laten zien dat politiek betrouwbaar kan zijn. Wat natuurlijk ook heel mooi is, is dat we in de acht jaar van ons bestaan zijn uitgegroeid tot de groenste partij van Soest.

Tot de partij die opkwam voor elke boom. Dat is toch geweldig! (einde van de filpmjes) VOORZITTER: Misschien leuk om te vermelden: dit zijn gewoon een keur aan filmpjes, maar met dit kunstwerk en dit filmpje hebben we het, in die zin, heel lang willen bewaren. Dit komt ook op de website van de raad staan, dus de periode die we nu achter de rug hebben blijft op deze manier voortleven op hele lange termijn. Dat is leuk, want dan weet u dat we onderdeel uitmaken van de geschiedenis en dat hebben we op deze manier verbeeld. Ontzettend veel dank en graag nog een keer applaus voor de twee kunstenaars die dit voor ons hebben gemaakt. Dames en heren, gaat u er maar voor zitten, want we gaan afscheid nemen. Nu ga ik ongelooflijk heen en weer lopen, want ik ga proberen om alles in de goede volgorde te doen. Ik had het anders voorbereid, dus dat is heel interessant. Ik heb allemaal van die mapjes en dat ga ik allemaal door elkaar gooien, maar ik begin met de fractie-assistenten, want we gaan van een aantal fractie-assistenten afscheid nemen. Dat heb ik hier ook ergens tussen zitten. Ik zou de fractie-assistenten, voor zover ze aanwezig zijn, in ieder geval willen vragen -dat zijn degenen die weggaan, want degenen die hier weer terugkomen roep ik niet. Mark Kronenburcht. Ik weet niet of Shane er is? Alex Strengholt. Holger is er volgens mij niet.

Carolien Ekeler, ik weet niet of zij er is. Peter van den Brink heb ik gezien. Ab Hooijer, ik weet niet of hij er is? Ja, ook. John Versteege, ik weet niet of hij er ook is? Ik zou willen vragen of jullie hiervoor willen komen staan? Kijken of mijn geluid het doet? Ja, mijn geluid doet het. Het is mooi om hier te komen staan, jongens. Ik sta een beetje voor jullie, maar dat is niet erg, hè? Als je zo wilt staan met je gezicht richting de raad. Dames en heren, met name voor de publieke tribune, want veel van u komen voor de raad, maar de fractie-assistenten doen heel veel werk ten behoeve van de raadsleden. Ze functioneren eigenlijk als raadslid, maar hebben een beetje de last dat ze meestal achter de schermen zitten. Sommigen zijn er net en hebben nog niet zoveel het woord gevoerd, maar een aantal al wel. Het mooie vind ik van Alex Strengholt dat hij dacht van: shit, ik krijg hier niet het laatste woord –dat mag u als raadsleden wel, want het is een raadsvergadering– dus ik doe het maar op Facebook. Ik kan hem aanbevelen, want ik heb ervan genoten. Ik heb gezien dat velen hem nu ook geliket hebben. Alex heeft echt het vuur uit zijn sloffen gelopen en is digitaal buitengewoon actief geweest. Natuurlijk voor de lol van de een en tot irritatie van de ander. Het is zo leuk als je van mening kan verschillen, maar voor Alex met een goed hart en met inzet voor het CDA en voor Soest.

Af en toe lekker ongenuanceerd om in ieder geval je punt duidelijk te maken. Mark, jij bent nog niet zo heel lang binnen geweest en volgens mij zijn we ook nog niet helemaal van je af. Je weet nooit wat er in de sterren staat en hetzelfde geldt een beetje voor Carolien. Ab zat hier al heel lang in de zaal. Dat vond ik zo mooi, dames en heren, want dan zat hij samen in de zaal, aan het begin van de vergadering, alvast te analyseren wat er allemaal zou gaan gebeuren. Ook jij bent af en toe aan het woord geweest. De afgelopen periode is natuurlijk een rare periode geweest. We hebben je vooral digitaal meegemaakt en daarmee hebben we het moeten doen en jij eigenlijk ook. Wat dat betreft is dit –ik ga er straks nog meer over zeggen– best een hele bijzondere periode. Peter kom ik in honderdduizend hoedanigheden in dit dorp tegen, of hij nou achter zijn trompet aanwandelt of dat hij hier in de raad het woord heeft. Hij mocht hier een keer in de raad, de commissie, en toen heb ik hem heel bruusk het woord ontnomen. Ik denk dat ik dat straks nog even met hem moet goedmaken, want nu kan het nog. Het valt ook niet mee. Dan kom je in één keer in zo'n gezelschap wat gewend is om met elkaar te debatteren en dan vind je dat je een inbreng moet leveren. Super goed dat deze fractie-assistenten zich toch in dit geweld stand hebben weten te houden, want zo is het soms toch ook wel.

Ik zou willen vragen om een daverend applaus voor de fractie-assistenten die zoveel werk hebben verzet. Altijd achter de schermen en ik heb jullie nu als eerste naar voren gehaald en jullie 4

mogen om die reden als eerste een bloemetje uit het boeket halen. Je mag hem er ook in laten staan, want dan blijft hij langer goed, maar dat laat ik aan jullie zelf over. Het wordt nog een lange avond. Dank jullie wel. Zo, dan gaat blaadje drie terug in dit mapje en ga ik met deze aan de gang. Ik loop voor op schema, dames en heren. Ik heb een schema van minuut tot minuut gekregen. Dat gaan we wel halen, denk ik. We hebben afgesproken dat we weer een beetje vanaf het spreekgestoelte gaan spreken. Dat geeft een wat actievere houding naar elkaar. Aan het begin van de raadsperiode gaan we dat doen en dat ga ik hier vandaag ook doen. Bij de toespraak die ik nu ga houden ga ik meestal staan, want ik ga van een tweetal raadsleden -mag ik deze, want anders ga ik alles op de grond gooien. Ik ken mezelf, daar heb ik buitengewoon veel talent voor. Sommige mensen zitten heel lang in de raad en ik zou Hans Boks willen vragen: kom nou eens even gezellig naast me staan, Hans. Dat is de reden dat ik die headset op heb, dames en heren. U denkt: wat een nieuwigheid is dat van die burgemeester, maar ik ben een wat beweeglijk type en als ik niet in de microfoon praat kunt u de helft maar horen. Nou vind ik zelf dat het zeker de moeite waard is dat u het geheel hoort. Ietsje meer naar voren, want u hoeft niet achter me te staan. Zo een beetje, want dan kan iedereen je aankijken.

Meneer Boks staat er en dat is altijd wel leuk, want ik vergiste me wel eens. In 1995 ben je met je gezin in Soest komen wonen en ik heb me laten vertellen al heel snel op je plek en een enorme betrokkenheid bij de nieuwe woonplaats. Vanaf 2001 al actief in de gemeentepolitiek. Politieke ambities en de daaruit voortvloeiende aspiratie om als gemeenteraadslid aan de slag te gaan ontstonden uit uw wens om echt iets voor de samenleving van Soest en Soesterberg te kunnen betekenen. Je sloot je aan bij Soest2002 en debuteerde in september 2008 –denk eraan, mensen, september 2008!– in onze gemeenteraad. In 2013 besloot u om, samen met een aantal gelijkgestemden, een eigen partij op te richten, Lokaal Anders Soest. Een stap die veel stof deed opwaaien. Met Lokaal Anders Soest wilde u een tegengeluid laten horen. Een andere manier van politiek bedrijven en oude machtspatronen doorbreken. Stof of niet, uw tegengeluid sloeg aan en zowel in 2014 als in 2018 wist u met Lokaal Anders Soest een zetel in deze raad te veroveren. Daarmee werd u als eenpersoonsfractie acht jaar lang de verpersoonlijking van uw partij. Lokaal Anders Soest was Hans Boks en Hans Boks was Lokaal Anders Soest. U zegt zelf dat het allemaal anders is en dat het allemaal met al die andere mensen te maken heeft, maar. Het is jammer dat het geluid af en toe wegvalt. Dat heeft te maken met de techniek.

Hij kan er niks aan doen, want het heeft te maken met die kleine antennetjes die daarop staan en ik loop dan net iets te ver weg. Het was een rol die u past als een handschoen meneer Boks. U staat bekend als iemand die zich wil inzetten voor zijn medemens en daarbij altijd de gezamenlijkheid nastreeft, maar bovenal karakteriseert men u als een verbinder. Als iemand die steeds weer op zoek gaat naar de beste manier om partijen nader tot elkaar te brengen en daarbij scherp de verschillende kanten van een verhaal registreert. Dat doet u in uw professionele leven, waarin u na een best wel glanzende carrière in de grafische sector onder andere aan de slag ging als consultant en interim-manager voor bedrijven, maar hier spreek ik u toe als politicus. Dat deed u voor uw eigen partij, Lokaal Anders Soest. In het filmpje net beschreef u zichzelf als, in de positie van raadslid, een bevoorrechte functie die u in staat stelde om mensen nader tot elkaar te brengen en zo te helpen zoeken naar de best haalbare oplossing. Ik heb iemand anders dat desgevraagd nog net wat sterker horen formuleren. U ademt verbinding, dat is wat u drijft. Het is kenmerkend voor de persoon die u bent. U zat hier niet voor uzelf, meneer Boks, maar uitdrukkelijk voor de burgers, de inwoners van Soest en Soesterberg en om voor hen de veranderingen te bewerkstelligen die volgens u nodig waren.

U hebt bergen werk verzet de afgelopen jaren, meneer Boks, en u staat niet voor niets bekend als een zeer actief raadslid. Ik heb hier zelf aantekeningen bijgemaakt, want ik denk dat u soms eerder op de hoogte was van notities uit Den Haag dan vele van onze ambtenaren, maar dat staat niet in mijn tekst. Zo was u onder meer lid van de Auditcommissie, de raadswerkgroep Sociaal Domein, het manifest verbonden partijen en rapporteur voor de Uitvoeringsorganisatie Baarn, Bunschoten, maar zeker – dat wil ik niet onvermeld laten – de Vertrouwenscommissie. Daar bent u heel lang actief geweest en hij is een van de weinigen uit deze raad die nog in de Vertrouwenscommissie zat die mij heeft aanbevolen voor deze gemeenteraad. Dat schept altijd een aparte band tussen een burgemeester en dat raadslid. Dat wil ik hier dan ook uitgesproken hebben. Als voorzitter van de Vertrouwenscommissie hebben wij vele gesprekken met elkaar gevoerd. In het debat leerden wij u niet alleen kennen als iemand met grote dossierkennis, u was vooral, laat ik het maar voorzichtig formuleren, behoorlijk aanwezig. Het kritische tegengeluid was ook echt geluid. Lokaal Anders Soest kon niemand ontgaan. Er ging bijna geen raadsvergadering voorbij en er werd door u, namens LAS een, zoals ik dat altijd uitdruk, uitbundige inbreng geleverd.

Met uw messcherpe analyses hield u menigeen nog wel eens een spiegel voor en kon u zich met een ware pitbull-mentaliteit vastbijten in dossiers. Ik noem maar een paar voorbeelden: de Heijbergh, de familie Van Dorrestein, de Uitvoeringsorganisatie BBS en de alternatieve begroting van 2019, waar u de initiatiefnemer voor was. Daarbij liep u niet weg voor de scherpte in de discussie, maar altijd met het doel om er samen uit te komen. Dat is wat u typeert als politicus, maar ik denk ook als mensen als de verbinder die u bent en wil zijn. Dat werd door de collega's beslist gewaardeerd. Meneer Boks, u 5

wilt het na uw vertrek uit de gemeenteraad wat rustiger aan gaan doen, zo heb ik gehoord. Het is mooi geweest na in totaal ruim dertien intensieve jaren als raadslid, maar ik heb ook al begrepen dat het niet zo veel rustiger zou worden. Dat zou mij eerlijk gezegd verbaasd hebben. Weliswaar valt het doek nu voor Lokaal Anders Soest, geheel volgens planning heb ik me laten vertellen, want de partij blijkt bij de oprichting in 2014 al een houdbaarheidsdatum van acht jaar mee te hebben gekregen en die heft zichzelf nu op. Dat doen jullie grondig, want zelfs online is er bijna niks meer van LAS te vinden of over het politieke programma. De visie en de ideeën van Lokaal Anders Soest zijn niet verdwenen en ik heb begrepen dat het gedachtegoed van de partij nu wordt overgedragen aan een oude liefde, Soest2002. Naar verluid gaat u daar nog wat kabaal maken, zo stond het niet in mijn tekst trouwens. Het lijkt op het eerste gezicht misschien opmerkelijk na het vele stof dat de afsplitsing deed opwaaien, maar het is in feite het laatste wapenfeit van LAS als verbinder. Wanneer je als mens tot mens in gesprek gaat, kom je er heus wel uit. Dat is een krachtige boodschap, meneer Boks. Toen u begon als raadslid in Soest was uw ambitie om de politiek te transformeren en met uw partij hebt u daarom een tegengeluid willen laten horen.

U heeft zich hiervoor jarenlang met enorm veel tijd, energie en gedrevenheid ingezet. Dat getuigt van moed en volharding en daarvoor hebben wij als gemeentebestuur groot respect. Het is mij dan ook een eer en genoegen te kunnen berichten dat Zijne Majesteit de Koning heeft ingestemd met de voordracht om u te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau en graag reik ik u namens de Koning de bijbehorende versierselen uit, maar eerst geef ik u een hand. Van harte gefeliciteerd, je hebt het verdiendWe zullen die bloemen op de achtergrond nemen. Zo, kijk eens. Er hoort altijd een doosje bij met de gebruiksaanwijzingen er staan daar bloemen. Alsjeblieft. Nogmaals gefeliciteerd. Dames en heren, dit mapje is klaar. Ik blijf het altijd mooi vinden. Het is altijd gebruikelijk en dat hebben we bedacht– ik wordt gesouffleerd omdat ik het gebruikelijke weer doorbroken had, – dat er nog gelegenheid is voor meneer Wetzels om namens LAS het woord tot u te richten, dus die vraag ik nu om even naar voren te komen. Dan geef ik daarna het woord nog aan meneer Boks voor zijn laatste woord, want dat komt natuurlijk ook nog aan hem toe. Meneer Wetzels, u heeft het woord. DE HEER WETZELS: Dank u wel. Er zal uiteraard wat dubbeling inzitten met het verhaal van de burgemeester, want ik wist niet wat hij ging vertellen. Beste aanwezigen, beste Hans, beste geridderde, kan ik nu zeggen.

Vandaag eindigen in de Soester politiek twee tijdperken waar ik graag bij stil wil staan: het na ruim dertien jaar stoppen van Hans Boks als raadslid en natuurlijk het na acht jaar stoppen van LAS als lokale politieke partij. Ik ben Rob Wetzels, al jaren een goede vriend van Hans en vanaf de start bestuurslid met de rol van politiek geweten. Hans, 55 jaar geleden begon je al met werken. 20 jaar later werd je directeur-eigenaar van diverse grafische ondernemingen en je ontwikkelde je tot een succesvol en gewaardeerd sociaal betrokken ondernemer en een veel gevraagd bestuurder, begeleider en adviseur. Zoals al genoemd verhuisde je in 1995 naar Soest en rond 2000 ging bij jou de vraag spelen: wil ik naast mijn drukke werk ook politiek en maatschappelijk gaan bijdragen in mijn inmiddels geliefde woonplaats Soest? Zo raakte je betrokken bij de oprichting van Soest2002. In 2008 werd je raadslid voor Soest2002 omdat Hans van de Pol zich om een gezondheidsredenen als raadslid moest terugtrekken. Binnen de fractie van Soest2002 gingen in 2013 en de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 toenemende spanningen spelen over de koers, stijl van leidinggeven, samenwerken, et cetera. September 2013 – ik had staan november 2013 – leidde het tot een gedwongen afscheid moeten nemen van Soest2002. Ik was erbij, dat trof je diep en deed pijn.

Marianne Krom-de Ron en Peter van den Brink volgden je snel daarna en jullie gingen samen verder als fractie Boks. Met nog vier maanden tot de gemeenteraadsverkiezingen 2014 moest er veel en snel gebeuren. Vanuit die situatie en onze vriendschap ontstond onze nauwe samenwerking in de lokale politiek. Het leidde tot het oprichten van de politieke partij Lokaal Anders Soest, een naam die precies de doelen en de ambitie van de partij weergaf. Als eerste het keren van het niet of slecht met elkaar samenwerken door de coalitie en oppositiepartijen en het college in Soest. Als tweede het veranderen van wat we maar genoemd hebben: de benepen oriëntatie en focus van de Soester politiek, gekenmerkt door issue en korte termijn benaderingen en het voorop stellen van eigen belangen. In dat kader nam het bestuur van LAS in nauw overleg met de fractie direct twee belangrijke besluiten. Besluit één: LAS moet niet een normale politieke partij zijn, want dan ben je uit op je eigen continuïteit. LAS moest juist een project zijn, gericht op het acht jaar vol gas gaan voor het realiseren van de door LAS beoogde impact en zo ook haar eigen overbodigheid organiseren. Kortom, bij zowel voldoende als onvoldoende impact en succes stopt LAS na twee raadsperiodes. Onlangs voegden wij die daad bij ons eerste besluit. Besluit twee was: standvastigheid is geboden.

Daarom is het cruciaal de visie en de ambitie van LAS te verankeren in enkele gidsende principes. Principes die bij alle onderwerpen en dossiers als toetssteen, inspiratiebron en handleiding worden gebruikt. Ik noem ze even kort: het met passie dienen van de Soester inwoners en bedrijven; steeds blijven gaan en staan voor een vitale en duurzame ontwikkeling van Soest, met de nadruk op de langere termijn; ruimte bieden voor inbreng van alle belanghebbenden ruim voordat een plan ambtelijk is dichtgetimmerd en vier – niet de minste – het uitdagen en uitdragen van verminderd leiderschap. 6

Leiderschap gericht op breed samenwerken over de oude scheidslijnen heen, aangespoord door uitdagend, betrouwbaar, integer en transparant handelen van LAS en door gedegen inbreng door LAS wat situatie-doorbrekend kan werken. Bij de twee raadsperiodes bleef LAS helaas nipt een één zetel-partij. Dat betekende dat jij, Hans, het primaire gezicht en de publieke woordvoerder van LAS moest zijn, die daarbij met veel steun van fractie en bestuur steeds weer het sprekende voorbeeld moest zijn van het in de praktijk brengen van de visie, de ambitie en de gidsende principes van LAS. Gelukkig paste dit helemaal bij jou, bij waar je persoonlijk voor staat en wie jij als persoon bent. Hans, ik verwacht dat velen mijn volgende opsomming van jouw typerende kernwaarden en eigenschappen herkennen: sociaal bewogen en betrokken; de ander zien, betrekken en horen; hardwerkend en ondernemend; steeds zorgend voor goede dossierkennis en kennis van zaken; gaan en staan voor LAS, maar vooral de gezamenlijk een de groter Soester zaak; gericht op samenwerken en er samen beter uitkomen; een verbinder in hard en nieren; bestrijder van onrecht en betrouwbaar en transparant handelend.

Hans, op basis hiervan heb je in mijn en onze LASogen, maar ik denk ook in de ogen van veel raadsleden, collegeleden, ambtenaren, inwoners en bedrijven van Soest, in je raadslidjaren steeds echt persoonlijk politiek leiderschap getoond. Je schuwde het niet om je vinger op pijnlijke plekken te leggen wanneer zaken politiek en/of ambtelijk ernstig dreigden mis te gaan. Je schuwde daarbij ook niet om constructief ander perspectief te presenteren wat de Soester gemeenschap beter zou kunnen dienen. Kortom, je durfde het aan om de olifant te benoemen, zoals jij die ervoer in de bestuurlijke en de ambtelijke kamers. De olifant die tot dan toe alsmaar werd miskend. Je deed dat niet om te winnen, niet om de ander te verslaan, niet om er zelf beter van te worden, niet om de macht naar je toe te trekken, maar om te zeggen wat er gezegd moest worden en om gedaan te krijgen wat nodig was in het kader van het grotere algemene belang van Soest. Hans, goed voorbeeld doet goed volgen. Dat bleek weer toen Soest2002 aangaf de LAS-fakkel op haar passende wijze verder te willen dragen, waarbij ze jou gevraagd hebben om daarbij hun aanduwer te zijn. Met het overnemen van onze legacy zijn wij als ex-LAS natuurlijk erg blij. Zo is de afscheiding van Soest2002 weer ongedaan gemaakt en heeft LAS op de valreep stevig mogen bijdragen aan het maken van Soest2002 tot de grootste partij.

Hans, bedankt voor al je bezieling, inzet, input en volharding om raad, college, ambtenaren, burgers en bedrijven uit te dagen om samen te bouwen aan een met het oog op de toekomst wezenlijk, beter, duurzaam en vitaal Soest. Je hebt daarbij veel tegenslagen en teleurstellingen moeten doorstaan, maar steeds bleek je niet klein en kapot te krijgen. Met volharding heb je de samenwerking in oppositiekant naar een hoger plan weten te brengen. Helaas geldt dat niet voor het samenwerken als gehele raad met college, maar we moeten hoopvol zijn voor wat de nieuwe formatie voor Soest in petto heeft. We hopen op een breed bestuursakkoord en een andere bestuursmentaliteit, de voornemens die in het recente verkenningsdebat breed zijn geuit. Hans, ik ben ervan overtuigd dat men jou om je kwaliteiten, inzet en persoon in dit huis zal gaan missen, maar dat zijn dan hopelijk ook de momenten waarop even terug 'top of mind' is waar het jou en ons, als LAS, om te doen was. Zo kan onze erfenis dan weer even zijn beoogde constructieve bijdragende werking hebben. Dit missen zal overigens niet alleen voor jou gelden, Hans, maar ook voor Yolande Gastelaars van DSN. Yolande, namens ex-LAS van harte bedankt voor jouw enorme inzet en inbreng in dit huis.

Naast jou, Hans, bedank ik ook graag Marianne, Peter en Ab, de andere fractieleden van ex-LAS voor hun grote inzet en ik wens jullie graag alle goeds toe voor de komende, minder politiek beladen, jaren. Tot zover. VOORITTER: Dank u wel, meneer Wetzels. Ik moet nog een beetje wennen aan het applaudisseren, maar dat hoort er echt bij hoor bij deze raad. Hans, het laatste woord. DE HEER BOKS (LAS): Het is allemaal de laatste keer. De laatste keer het kaartje erin en de laatste keer hier staan. Best lastig hoor. Aan 20 jaar actieve politiek en dertien jaar raad komt vanavond een eind en in de aanloop naar zo’n moment kijk je terug. Ik heb zojuist gemerkt dat anderen dat met en voor mij deden. Mooie woorden van Rob Wetzels, het geweten van LAS. Dank daarvoor, maar vooral voor jouw inspiratie en nooit aflatende enthousiasme om onze fractie te voeden met de laatste inzichten, vooral op duurzaamheid en rentmeesterschap. Ik weet nog dat je in december 2015 terugkwam uit Parijs, vol van de dingen die je daar hoorde, toen je die conferentie daar in Parijs hebt bijgewoond en die bij ons binnenbracht. Wat stond dat ver af van de dorpspolitiek waar ik toen middenin stond. Nu heeft het prioriteit, ook hier in dit huis. Dank je, inspirator. Dank je, vriend. Een bijzondere dank aan onze burgemeester, Rob Metz, voor het uitreiken van die mooie onderscheiding en die mooie woorden.

Daar ben ik zeer erkentelijk voor. Ik zag in de kantlijn een aantal dingen die erbij geschreven waren en ik weet dus dat die echt helemaal van jou komen. Dank je wel daarvoor, Rob. Wij hebben elkaar steeds positief kritisch gevolgd. Ik stond aan het begin van jouw carrière hier in Soest. In de coronatijd, moet ik zeggen, heb ik dat wel eens gemist. De Veiligheidsregio nam jou iets teveel in beslag, naar mijn mening. Erover nadenkend komt ook naar voren dat ik twee keer voor een vooronderzoek naar mogelijke integriteitsschending bij jou op bezoek mocht komen. Dat waren momenten dat ik vond dat ik het algemeen belang diende. 7

Anderen zagen dat anders en, inderdaad, ging ik wel heel dicht langs het formele randje. BBS, Potter en De Boer hebben we op het scherpst van de snede uitgediscussieerd. Onze relatie heeft er niet onder geleden, maar ik heb er wel veel van geleerd, dank je wel. Als je zo de namen van de afgelopen jaren in gedachten doorloopt, dan komen als vanzelf de namen van een aantal ambtenaren naar boven. Met velen heb ik goede inhoudelijke contacten gehad, waarbij wederzijds respect steeds het uitgangspunt was. Bijzonder daarin waren voor mij Renier Kalt, vooral over Soesterberg, Bob Boersema en Hans Sluizeman. Wij hebben de laatste periode minder contact gehad, maar in de eerste vier jaar vrij uitvoerig en ik heb veel van jou geleerd, dank je wel. Bob Boersema, die noemde ik al, samen met Rien van Vliet hebben mij alles geleerd wat ik nu weet over de gemeentefinanciën. Natuurlijk, de griffie! Formeel aan de buitenkant. Daar moeten de nieuwe raadsleden nog maar even aan wennen. Als je belt dan krijg je: "Met Heleen Kuijer, gemeente Soest." "Met Aafje Brandt, gemeente Soest." "Met Rien van Vliet, gemeente Soest", maar direct daarna worden ze spontaan en kun je gewoon met ze praten. Dat heb ik veel gedaan. Vaak belde ik hen om stoom af te blazen of ondersteuning te vragen voor een motie of een amendement. Nooit tevergeefs en ik kwam er altijd vrolijk en goed geïnformeerd uit.

Dank jullie wel. Natuurlijk geldt het ook voor Marcella die de taken van Rien vlekkeloos overnam in een hele moeilijke tijd. Dank voor jouw steun in mijn afkicktijd, want zo mag je dat toch wel zien. De afgelopen periode, wetende dat je moet stoppen, is echt afkicken geweest. Ik weet nog dat ik naar het slotdebat liep en toen het gevoel had van: dit is iets wat iemand die in de Jellinek kliniek heeft gezeten en die dan naar de kroeg gaat om te bewijzen dat die afgekickt is. Dat gevoel had ik. Ik hoefde niet meer terug naar de kliniek. De periode tussen 2018 en 2022 heb ik al zeer bijzonder ervaren. De oppositie werd omgevormd tot niet-coalitie. De zes overgebleven partijen uit die nietcoalitie hebben toch maar mooi de meerderheid in de komende periode. Noblesse oblige. De samenwerking binnen die acht partijen, voor het eerst in de Soester raadsgeschiedenis, is waar ik nu met enige trots op terugkijk. Met ieders inbreng slaagden we erin om vrijwel altijd tot een gezamenlijke reactie op collegevoorstellen of eigen plannen te komen. Net voor de corona-ellende maakten we een alternatieve begroting. Door die samenwerking waren we ook in staat om het eerste heuse interpellatiedebat te voeren. Onze contacten verliepen veelal via een speciale app die begon met de naam 'niet-coalitie groep'.

Dat we gaandeweg enige frustratie opliepen blijkt uit de naam die we er in 2019 aangaven 'de stoom-afblaas-groep'. Mijn zeven collega's daarin, Peter, Ties, Johan, Ad, Gerben, Yolande en Karin hebben samen met vele talentvolle ambtenaren in Soest mijn laatste vier politieke jaren onvergetelijk gemaakt. Dan mijn fractie: vanaf het begin Marianne Krom die zich samen met Peter van de Brink in 2013 bij mij aansloten. Wekelijkse vergaderingen, waar zowel letterlijk als figuurlijk veel ter tafel kwam. In 2018 kwam Ab Hooijer erbij. Vrienden en fractiegenoten, bedankt voor jullie support, inbreng en enthousiasme. Zonder jullie was ik hier nu niet gekomen. Vrijdag doen we het nog eens dunnetjes samen over, want dan sluiten we dat af. Dus ik waarschuw de inwoners vast: kijk vrijdagavond uit op straat. Tot slot dank aan de inwoners, die mij steeds weer tot actie brachten om dat te doen waar we hiervoor zitten. Het was een eer om al die jaren als raadslid onze inwoners te mogen dienen. Dank u wel. VOORZITTER: Dank u wel, meneer Boks. Dan loop ik weer naar het spreekgestoelte en met een beetje geluk heb ik geluid. We doen alles anders, dus we beginnen aan de achterkant, Yolande. Wil jij hier komen staan? Ga lekker staan! Leuk dat ik het woord tot je mag richten.

Dat is wel bijzonder, want ik denk dat wij, het meeste van iedereen, nog wel eens procedure-debatjes gevoerd hebben in de afgelopen acht jaar. Wanneer wel en wanneer niet? Wanneer ben je nou bij het onderwerp en wanneer ben je niet bij het onderwerp? We hebben de degens gekruist in procedure en inhoud, maar we konden elkaar na afloop altijd met veel plezier in de ogen kijken. Ik heb je doopceel gelicht, want zo gaat dat als je afscheid neemt, Yolande. Mevrouw Gastelaars, u werd geboren in Belgisch Congo, bracht uw jeugd door in Naarden, maar wortelde uiteindelijk in Soest. Daar ben je in 1989 naartoe verhuisd. Je vestigde je hier met een communicatieadviesbureau en er vloeiden talloze artikelen en verschillende boeken uit uw pen. Ik heb me laten vertellen dat het unieke polderlandschap, het bos en de duinen direct je hart gestolen hebben. Het duurde niet lang of er was een hele grote betrokkenheid bij de nieuwe woonplaats. In 2002 – denk eraan, dames en heren, 20 jaar terug – volgde je je groene hart en werd je actief in de lokale politiek, gedreven als je was om al dat natuurschoon te beschermen en je in te zetten voor de samenleving. Eerst een groot aantal jaren als raadslid voor Gemeentebelangen Groen Soest.

Om uw eigen ideeën en overtuigingen meer ruimte te geven richtte u, met een aantal gelijkgestemden, eind2013 – ik was er net bij, ik was twee weken in dienst, geloof ik – een nieuwe partij op, Democraten Soest Natuurlijk. Bij de gemeenteraadsverkiezingen, razend knap, in 2014, krap drie maanden later met nieuwkomer DSN direct een zetel in de gemeenteraad. Deze zetel is door de trouwe achterban ook daarna bij de verkiezingen weer opnieuw toegedeeld. Als tekstschrijver – ik citeer even vrij uw eigen website– 'speelt u met woorden', zegt u 'om de boodschap zo te formuleren dat die binnenkomt om te informeren, te inspireren, te enthousiasmeren en uit te dagen'. Een goeie tekst, hè? Van je eigen website. Ik zie in deze 8

omschrijving grote overeenkomsten met de politiek. Het debat is immers de manier om binnen een democratie te communiceren en dat u zich al 20 jaar thuis voelt in het debat en de lokale politiek is dan ook weinig verbazingwekkend, het is u op het lijf geschreven. Sinds de oprichting van Democraten Soest Natuurlijk bent u het gezicht van de partij en vertegenwoordigt u, als eenpersoonsfractie, een grote groep Soesters en Soesterbergers die zich, net zoals u, zorgen maken over klimaatverandering of de plannen en omgeving en die zich, net als u, willen inzetten voor duurzaamheid, global goals en een samenleving waar iedereen zich veilig en geaccepteerd voelt om aandacht te vragen voor het LHBTI-vraagstuk in Soest. Daarvoor heeft u, bijvoorbeeld, in 2017 een bijeenkomst georganiseerd in het gemeentehuis met Elly Lust als voorzitter. Uw inzet voor de LHBTI-gemeenschap levert u een Regenboogplein voor het COC op. Ik zie mijn aantekeningen ernaast staan en daar schiet ik dan zelf weer over in de lach, dus ik zal ze laten lopen. We hebben u leren kennen als een volhardend politicus die zich goed voorbereidde en happig de verbale strijd aanging, net als de heer Boks, en uitbundig het debat inging.

Grote dossierkennis, kritisch op verstening, over 5G, kritisch over vuurwerk, ballonnen, op financiën, op lastenverzwaring voor de burgers, kritisch op het bestuur van deze gemeente en u aarzelde niet om daar regelmatig artikel 46-vragen over te stellen. Vooruit, dames en heren, hier staat ze, de wereldkampioen artikel 46-vragen in onze gemeente. € 3.000 per vraag was het geloof ik, en dat kon je niks schelen. Dat had ik erbij geschreven. Soms een luis in de pels, maar ook iemand die er geen twijfel over liet bestaan waar zij voor stond en die met hart en ziel voor haar standpunten streed. Dat werd door uw collega's zeer zeker gewaardeerd. U heeft zich in uw twintigjarige politieke carrière op veel fronten in onze samenleving ingezet. U had zitting in verschillende commissies, u had oog voor de mensen in onze samenleving die wel wat extra steun en aandacht konden gebruiken. Dat resulteerde onder andere op uw initiatief, ik mag wel uitbundig zeggen, aandringen en volhardendheid– dat stond niet in de tekst – in het hijsen van de regenboogvlag op Coming Out Day het afgelopen jaar. Het gedachtegoed waar de vlag voor staat, dat ieder mens uniek is en er mag zijn, draagt u als geen ander uit.

Dat was niet alleen een belangrijke boodschap naar onze samenleving, maar het laat ook weer eens zien dat in een democratie, ook met een eenpersoonsfractie, de aanhouder wel degelijk kan winnen, zeker wanneer deze met een goed onderbouwd verhaal komt. Mevrouw Gastelaars, zonder afbreuk te doen aan uw inzet op andere terreinen, maar als u ergens voor gezorgd heeft tijdens uw periode als raadslid, dan is het wel dat wanneer de groene glans van onze gemeente wat dof dreigde te worden, deze door u met ferme hand werd opgepoetst. U heeft zich altijd sterk gemaakt voor een robuust groen beleid. Ik herinner me nog de discussie over de inventarisatie van ons bomenbestand en daar had u in ieder geval een hoofdrol voor het behoud van waardevolle bomen in onze gemeente. U heeft gestreden tegen, naar uw opvatting, zinloze kap en gevochten voor iedere groene reus waarvan u vond dat deze het verdiende om te blijven staan. Ze vervulden, volgens u, een sleutelrol in het oplossen van de problematiek rondom klimaatverandering of, zoals u het zelf zo krachtig verwoordde: 'groen is de levensader van de samenleving'. Met het planten van twee tamme kastanjes twee weken geleden op kinderboerderij De Veenweide was uw politieke cirkel rond.

Mevrouw Gastelaars, uw vertrek betekent het einde van de politieke partij Democraten Soest Natuurlijk in de raad, maar de politieke koek is op, zo heeft u uitgelegd, en het is tijd voor wat nieuws. Binnenkort volgt u daarom opnieuw uw hart en nu leidt het naar het zonnige Portugal. Daar wacht u een heel nieuw avontuur. U gaat er een gezondheid- en welzijnscentrum beginnen. Ik heb begrepen dat daarmee voor u een droom werkelijkheid wordt en ik heb mij laten vertellen dat het heel goed toeven wordt in het viersterren zorghotel waar lichaam en geest volledig tot rust en in balans kunnen komen. Mevrouw Gastelaars, kijk nog maar eens goed om u heen, want ik denk dat u hier heel wat potentiële gasten ziet die wel toe zijn aan zo'n holistische ervaring. Dan zijn we uiteindelijk toch nog als was in uw handen. Mevrouw Gastelaars, toen u begon als raadslid in Soest was het uw ambitie om deze prachtige groene gemeente groen te houden en ervoor te zorgen dat iedereen zich in deze gemeente veilig en geaccepteerd voelt. Daar hebt u zich jarenlang met tomeloze energie en met hart en ziel voor ingezet. U hebt daarin echt het verschil kunnen maken en daar zijn wij u, als gemeentebestuur, zeer erkentelijk voor. U stond 24-uur klaar voor burgers die vaak letterlijk bij u op de deur klopten en daarvoor hebben wij veel respect.

Het is me dan ook een eer en genoegen om te kunnen berichten dat Zijne Majesteit de Koning heeft ingestemd met de voordracht om u te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau en graag reik ik u, namens de Koning, de bijbehorende versierselen uit. Van harte gefeliciteerd, je hebt hem verdiend. Nou ruïneer ik een mooi jasje, maar je kunt hem met verve dragen. Je hebt bloemen en de gebruiksaanwijzing. De draaginsigne zit hier ook bij. Ze staan daar. Dan moet je even wachten tot we zover zijn, want we krijgen nog twee sprekers. Ik wil eerst het woord geven aan mevrouw Koomen en dan heb jij het slotwoord. Daarna doen we een korte pauze en mag jij de foto maken. Mevrouw Koomen, u heeft het woord. MEVROUW KOOMEN: Beste aanwezigen, lieve Yolande. Het gaat niet om uiterlijk vertoon, maar om de inhoud en dat heb jij laten zien, lieve Yolande. Je hebt je ingezet voor een echt groen Soest en 9

voor een gemêleerd Soest. Jij hebt Elly Lust naar Soest gehaald en ervoor gezorgd dat de regenboogvlag elk jaar op 11 oktober op het gemeentehuis wordt gehesen, doorzetter, en dat met alle tegenwerking. Ik herinner me nog dat iemand het woord lepra-vlag in de mond nam. Ongelooflijk, hoe dom kun je zijn! Ook zo jammer dat jouw betrokkenheid en expertise niet werd gewaardeerd bij de raadswerkgroep. Yolande, je hebt ook aandacht gevraagd voor landelijke kwesties: de uitrol van 5G; een vuurwerk-vrij Soest; een ballonnen-vrij Soest; een duurzaam Soest; een bladblazer-vrij Soest; een windmolen-vrij Soest en zo kan ik er nog veel opnoemen. Toen bekend werd dat je de politiek ging verlaten kwamen er zoveel mooie woorden en krantenberichten vanuit de samenleving. Teksten die je normaal aan je graf hoort en nu gewoon uitgesproken worden. Betrokken deskundige op het gebied van echt groen, een 'to the point' raadslid, al was het vaak David die tegen Goliath streed. De afgelopen jaren was er een goede samenwerking met de oppositie. Jammer dat jullie moesten beuken tegen een machtsblok. Partijen die liever gaan bouwen in het groen dan op het TBS-terrein, want daar zou een prachtige nieuwbouwwijk kunnen komen. De eerste woningen zijn toch daar opgeleverd: vogelhuisjes. Een eerste stap naar nieuwbouw voor woningen voor de jeugden, de ouderen van Soest.

Jij stond op voor de inwoners van Soest en voor betrouwbare politiek. Open, eerlijk en doen wat je belooft. Wat in je verkiezingsprogramma staat, daar moet je voor gaan. Je stond voor een gedegen financieel beleid, een robuust groenbeleid en een betrouwbaar en sociaal overheidsbeleid voor jong en oud. Kostenbeheersing in plaats van lastenverhoging. Bestaande bebouwing herbestemmen in plaats van bouwen in het groen. Accommodaties multifunctioneel gebruiken en beschermen van de kostbare natuur. Dat stond voor jou voorop. Wat jammer dat van het dualisme de laatste jaren niets meer terechtkwam. Jij was graag in gesprek met de inwoners van Soest en die wisten je te vinden. Wat zou het mooi zijn als in de komende raadsperiode het dualisme weer op de kaart wordt gezet. Raadsvergaderingen in de samenleving in plaats van hier in de raadzaal, wat toch altijd barrières opwerpt voor de inwoners van Soest. De coalitie in contact met de oppositie. Wat zou het mooi zijn als de onderhandelingen voor een nieuwe coalitie nu zouden plaatsvinden in de openbaarheid in plaats van achter gesloten deuren. Nu het verhaal van jouw politieke carrière: ik zou er wel een boek over kunnen schrijven Yolande, alleen ben ik geen schrijfster, maar dat ben jij wel. Dus, als je straks tijd over hebt in Portugal, zou je daar misschien een mooie politieke roman over kunnen schrijven.

'Background information, it is all in the Cloud', het zou prachtig zijn. Ik wil dit nog meegeven: wij zijn destijds uit GGS gestapt om te laten zien dat politiek wel betrouwbaar kan zijn en ik vind, samen met jou, dat we daar voor 100% in geslaagd zijn. Ik hoop dat anderen daar een voorbeeld aan gaan nemen en doen wat er in hun verkiezingsprogramma staat. Yolande, ik ben er supertrots op dat jij hebt doorgezet en DSN blijft voorlopig nog bestaan op internet. Een kritische touch naar de gemeentepolitiek in Soest. Wat goed dat je besloten hebt, nu je over de 60 bent, om te stoppen. Geen partij van de ouderen. Het zou goed zijn voor Soest als meer oudere raadsleden de weg zouden vrijmaken voor de jongeren. Wij waren 40-plus toen we in de raad stapten en we zien nu in de wereld dat veel ouderen te oud zijn om goede beslissingen te kunnen nemen. Yolande, jij hebt die beslissing wel genomen, jij had de guts daarvoor. De enige groene partij van Soest heeft het pand verlaten. Jammer, maar zoals ik zojuist al zei: DSN blijft bestaan. Weliswaar buiten deze raadszaal, maar wel net zo kritisch en scherp als voorheen om kennis en ervaring door te geven en als het nodig is weer die luis in de pels te zijn. Het is een rol die jou heel goed ligt, zo heb je aan Soest laten zien.

Yolande, ik wens jou en Marijke alle goeds toe voor de toekomst in het mooie Portugal en namens DSN geef ik aan onze paradijsvogel deze bloemen. VOORZITTER: Mevrouw Gastelaars, het is goed gebruik dat u van deze microfoongebruik kunt maken om het laatste woord tot ons te richten en van dat gebruik ga ik niet afwijken. Je hebt het woord. MEVROUW GASTELAARS (DSN): Rob en Ingrid, dank voor de mooie woorden en ook voor de mooie herinneringen. Jullie hebben het verteld, ik hoef niet meer. Het is allemaal gezegd, want DSN is acht jaar lang een geweldige partij geweest. Dat hebben jullie kunnen lezen en dat hebben jullie kunnen volgen. Dank ook voor deze onderscheiding, het lintje. Het is automatisme dat als je twaalf jaar raadslid bent geweest, je die krijgt. Ik heb twaalf jaar, of meer, in de raad gezeten, dus hij lag op me te wachten, maar in dit geval is drie keer scheepsrecht. Dat weet jij ook. Toen wij in december 2013, drie maanden voor de verkiezingen, bekend maakten dat wij uit GGS stapten en met een eigen partij verder gingen, verklaarde bijna iedereen ons voor gek. Het zou ons nooit lukken en dus werden de toespraken voorbereid en de lintjes voor Ingrid en mij aangevraagd. De winst was niet zo groot als we gehoopt hadden, maar DSN behaalde wel één volwaardige zetel. Geen restzetel, maar een volwaardige zetel.

Ik zat erin, Ingrid kreeg haar lintje en medeoprichter Alte Venema kreeg een bos bloemen. Mijn lintje werd teruggestuurd. Vier jaar later, in 2018, is hij opnieuw aangevraagd, want je weet immers maar nooit of zo’n een mens-partij weer een zetel weet te bemachtigen. Maar ja, ook toen waren we er weer bij. We hadden zelfs ruim 10% meer stemmen en werden als DSN opnieuw een van de 29. Alleen had de administratie het niet helemaal 10

door. Die kon het niet helemaal bijbenen, want een paar weken later kreeg ik een officiële brief van de commissaris van de Koning, waarin hij mij feliciteerde met mijn onderscheiding. Die brief zal ik over een paar weken wel weer krijgen, want nu is hij echt. Ik heb trouwens in aanloop naar dit moment, omdat het geen verrassing was, gegoogeld naar Gastelaars en Koninklijke onderscheiding en ik kwam er twee tegen. Eentje in '58 en eentje in '66, dus daarmee ben ik de derde op rij en eigenlijk werd het wel weer tijd voor een Gastelaars, toch? In aanloop naar dit moment heb ik regelmatig teruggedacht over 20 jaar raadslidmaatschap en ongeveer het eerste wat me te binnenschoot was een informele ontmoeting met de oud-burgemeester van Zoetermeer. Hij zei edelachtbare tegen me, want zo hoort het formeel. Hij drukte me toen ook op het hart nooit te vergeten dat de gemeenteraad het hoogste orgaan is in de gemeente en dat burgemeester en wethouders verantwoording moeten afleggen aan de raad. Ik ben het nooit vergeten, maar theorie en praktijk, zo bleek de afgelopen jaren, komen niet altijd overeen. Wat me ook te binnenschoot was de reden waarom ik 20 jaar geleden besloot om me kandidaat te stellen voor de gemeenteraad.

Ik had een paar jaar actie gevoerd tegen de gemeente vanwege een bestemmingswijziging en kapvergunning bij mij in de buurt en toen vond ik dat ik het zelf maar moest doen als ik het zoveel beter wist. Ik kreeg die kans bij GGS. Er volgde een mooie tijd totdat het niet meer leuk was, maar desalniettemin dank voor die eerste mooie jaren samen. Het logo van GGS is nog altijd een mooie herinnering aan die tijd. Ik heb het samen met mijn vormgeefster ontwikkeld voor de winkelwagen-muntjes van de campagne 2010 en de basis van de foto van Ingrid Koomen. Na GGS kwam DSN en dat werden acht bijzondere jaren, waarin we hebben laten zien – Ingrid zei het al –dat politiek wel betrouwbaar kon zijn en daar hebben we echt ons allemaal voor ingezet: het bestuur en de fractie-assistenten net zo goed als de vaste kerngroep van DSN. Ik weet, Rob, dat jij vaak zei dat wij de grootste fractie hadden, maar dat is ook zo, want we zaten regelmatig met een heel betrokken team van tien tot twaalf mensen de raadsvergadering en andere zaken voor te bereiden. We hebben het al eerder gevierd, maar daarom ook hier nogmaals veel dank voor jullie tijd en inzet. Tot slot – Hans kwam daar ook al op terug – dank aan de oppositiepartijen van de laatste vier jaar.

De samenwerking over onze verschillen heen heeft deze laatste periode niet alleen een gouden randje gegeven, maar heeft er ook voor gezorgd dat de andere 50% van de Soester kiezers gehoord werd in dit huis en zo hoort het. Dit was het, kort maar krachtig. Nogmaals dank en tot ziens. VOORZITTER: Yolande, blijf even staan. Ik schors deze bijeenkomst om samen met Hans en jou een foto te maken voor Caspar en de media. Dan gaan we dat doen waar hij dat wil. Ik schors voor vijf minuten. VOORZITTER: Ik wacht nog heel even op terugkomst van de griffier, want die is iets voor mij scoren. Dames en heren, ik heropen de vergadering. We dachten: waarom zouden we eigenlijk de Koninklijke onderscheidingen niet aan het begin van de avond doen, want anders zit de familie de hele avond te luisteren naar al het goeds wat alle andere raadsleden gedaan hebben. Dat is misschien wel veel gevraagd en het is leuk en feestelijk om het zo mee te maken. Fijn om te zien dat u de gedecoreerden al voor een deel heeft gefeliciteerd. Ik ga nu over naar de andere elf raadsleden, want ik heb al negen fractie-assistenten gehad en ik heb inmiddels twee Koninklijk gedecoreerden achter de rug, zou ik haast zeggen. Ik ga toch heel kort terugkijken op de afgelopen periode met twaalf partijen in de raad op 29 raadsleden.

Er is wat te kiezen voor Soester stemmers en als ik zeg Soester stemmers, dan bedoel ik ook die van Soesterberg, want dat zijn ook inwoners van de gemeente Soest. Dus wat mij betreft moeten die zich ook gesproken voelen. Laat ik beginnen met te zeggen dat ik er niet omheen kan dat dit absoluut de moeilijkste raadsperiode in mijn best wel lange carrière in het lokaal openbaar bestuur is geweest. Ik heb 28 jaar achter me liggen en ik heb nog nooit eerder meegemaakt dat we niet na afloop van de vergadering konden bijpraten, dat we niet de persoonlijke verhoudingen konden onderhouden, de scherpe randjes die soms in een debat ontstaan konden bijslijpen en alles wat daarbij hoort. COVID-19, corona in de volksmond, heeft de werking van onze democratie een lelijke knauw gegeven. Ik kom daar bij de verschillende leden, waar ik straks afscheid van ga nemen, nog op terug. We hebben met elkaar onontgonnen terrein verkend en laten zien dat lokaal bestuur een uiterst vitale en belangrijke bestuurslaag is en die heeft daar de waardering niet altijd voor gekregen. Ik hecht eraan om hier mijn dank uit te spreken aan de leden van B&W en de raad, die mij als persoon in mijn rol alle steun hebben gegeven die nodig was om ook in Soest een zo adequaat mogelijke invulling aan onze rol te kunnen geven.