Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 25 van 236
Met deze routekaart geven we de richting weer waarop wij onze portefeuille maatschappelijk vastgoed gaan verduurzamen richting 2050. Door een gebrek aan ambtelijke capaciteit zijn hier nog geen verduurzamingsprojecten gerealiseerd. Wat hebben we gedaan? Dit jaar hebben we projecten gerealiseerd bij de school de Werveling en de Ludgerusschool. Verder zijn we gestart met de planvorming voor een nieuwe school voor het Griftland College en de verplaatsing van de nevenpost van de Brandweer. In Soesterberg zijn we betrokken bij de komst van de nieuwe culturele voorziening in de Plint op het Den Berghplein. Verder is de ambtelijke capaciteit aangepast zodat er voldoende mensen zijn om de toekomstige doelen ook te realiseren. Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) 1.4 Accommodaties en eigendommen
L/B
Rekening 2022
L B
Resultaat
Begroting 2023
1.327 663 -664
Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2023: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. 1.4 Accommodaties en eigendommen
Rekening 2023
1.390 598 -792
1.197 614 -583
2023 L B
Toelichting op de afwijkingen boven € 100.000: Onderhoud gebouwen voordeel € 310.000 Het is gebleken dat bij verschillende locaties de kwaliteit van onderhoud nog voldoende was, zodat het geplande onderhoud niet heeft plaatsgevonden. Dit heeft geen resultaat tot gevolg omdat er daardoor een lagere onttrekking heeft plaatsgevonden uit de reserve onderhoud gebouwen. Relevante beleidsdocumenten a. Visie op samenwerking, raad 25 april 2013 b. Grip op samenwerking, raad 22 december 2016 c. Evaluatie gebiedsgericht werken, raad 22 december 2016) d. Strategische uitvoeringsagenda Dienstverlening en Informatievoorziening e. f. g. h.
Integraal accommodatiebeleid, raad 4 maart 2021 Gemeentelijk informatiebeveiligingsbeleid, B en W, maart 2014 Integraal Veiligheidsplan BES 2019-2022, raad 11 april 2019 Beleidsplan evenementen, raad 4 oktober 2018
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 26 van 236
193 16 209
Programma 2 – Fysieke leefomgeving Inhoud programma Tot dit programma behoren de volgende deelprogramma’s/ overzichten: 2.1. Wonen 2.2. Klimaat 2.3. Economie 2.4. Mobiliteit en infrastructuur 2.5. Natuur en landschap Wat heeft het gekost? Relevante beleidsdocumenten
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 27 van 236
Binnen fysieke leefomgeving hebben we een aantal maatschappelijke opgaven die over alle deelprogramma’s van het fysieke domein gaan en van invloed zijn op het bestuurlijk en sociaal domein: Invoeringsfase omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. 2023 was daardoor een jaar waarin alle noodzakelijke voorbereidingen (minimale vereisten) afgerond moesten zijn. Om de overgang zo goed mogelijk te laten verlopen, is verder gewerkt aan het maken en beschrijven van nieuwe vergunnings- & werkprocessen. Er is daarnaast ook geoefend en getest met deze nieuwe processen en de bijbehorende digitale systemen. Er is onder meer deelgenomen aan integrale ketentesten met partners uit de regio (RUD, Provincie, Waterschap, enz.). Ook zijn de werkafspraken over het werken met onze ketenpartners onder de Omgevingswet in 2023 formeel vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst met die partners. Intern hebben we onze integrale advisering over initiatieven in de fysieke leefomgeving verder doorontwikkeld en geprofessionaliseerd conform het VNG-model van de Omgevingstafel. Zo nemen enkele ketenpartners inmiddels structureel deel aan de Omgevingstafel en hebben in 2023 voor het eerst ook initiatiefnemers zelf aan de Omgevingstafel deelgenomen. Ten behoeve van het Omgevingsplan hebben we doorgewerkt aan en geoefend met een eerste set met (lokale) regels (de Regelbibliotheek).
Hierbij hebben we een groot deel van de bestemmingsregels voor woongebieden beleidsneutraal vertaald naar ‘regels over functies en activiteiten’ in zo’n woongebied. Omdat de nieuwe standaarden (IMOW = Informatie Model Omgevingswet) in combinatie met de nieuwe omgevingsplansoftware en het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) nog niet goed functioneren, zijn in 2023 ook voorbereidingen getroffen om vanaf 1 januari 2024 nog met de ‘oude standaarden’ (TAM-IMRO= Tijdelijke Alternatieve maatregelen Informatie Model Ruimtelijke Ordening) ) te kunnen werken. Dit was noodzakelijk om in 2024 medewerking te kunnen blijven verlenen aan nieuwe ruimtelijke initiatieven. In samenhang met de voorbereidingen rond het Omgevingsplan werkten we ook aan Toepasbare Regels. Dat zijn online regels (beslisbomen) waarbij mensen zelf kunnen kijken wat mag. Er is geoefend met het opstellen en publiceren van een aantal Toepasbare Regels. Om de nieuwe taken/werkzaamheden rondom het versiebeheer van het Omgevingsplan en het beheer van de Toepasbare Regels goed invulling te gaan geven, is in de tweede helft van 2023 een kwartiermaker ingehuurd die deze taken (tijdelijk) op zich neemt en op termijn advies uit gaat brengen over de structurele invulling hiervan binnen de organisatie.
Om toe te werken naar de doelen en ambities die gesteld zijn in de in december 2021 opgestelde Omgevingsvisie Soest en Soesterberg, begonnen we in 2022 met de voorbereiding van een aantal omgevingsprogramma’s. In de eerste helft van 2023 rondden we de startnotities voor 6 omgevingsprogramma’s (1. Wonen, 2. Werken, 3. Mobiliteit, 4. Water, Riolering & Klimaatadaptatie, 5. Energietransitie en 6. Groen & Landschap) af en bespraken deze in de gemeenteraad. Tijdens de behandeling gaf de raad aan dat zij, als tussenstap van de uitwerking van de omgevingsvisie in omgevingsprogramma’s, eerst nog een Afwegingskader wil vaststellen. Het afwegingskader borgt een zorgvuldige doorvertaling door het college. Dit instrument kreeg in de tweede helft van 2023 vorm en wordt begin 2024 aan
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 28 van 236
de raad ter besluitvorming voorgelegd, voordat in 2024 de programma’s verder vorm en invulling krijgen. Uitvoeringsfase omgevingswet en structurele financiële effecten Ow Doordat de inwerkingtreding van de omgevingswet met een jaar werd uitgesteld, startte de uitvoeringfase pas op 1 januari 2024. Over 2023 zijn dan ook geen structurele financiële effecten te melden die samenhangen met de uitvoering, omdat de uitvoering nog niet was gestart.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 29 van 236
Deelprogramma 2.1 Wonen Soest is een dorpse, vitale en groene gemeente. Iedere inwoner voelt zich thuis. We willen een gemeente zijn waar elke doelgroep passend en met plezier woont. Wat willen we bereiken? • •
Een passende woning voor alle doelgroepen; Een vitale, diverse en inclusieve samenleving in onze wijken
Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 3: goede gezondheid en welzijn • ons beleid te richten op een inclusieve samenleving voor alle leeftijden.
Het ontwikkelingsdoel 10: ongelijkheid verminderen • Beleid gericht op een inclusieve samenleving; • Zorgen voor gelijke kansen; • Uitvoeren van een verantwoord migratiebeleid.
Het ontwikkeldoel 11: duurzame steden • Betaalbare woningen realiseren; • Doorstroming op de woningmarkt bevorderen; • Een gezonde en veilige leefomgeving creëren.
Wat hebben we gedaan? Toevoegen van passende woningen voor elke doelgroep Betaalbare woningen In 2023 zijn netto 161 woningen toegevoegd. Dit valt in de bandbreedte zoals afgesproken in de omgevingsvisie om jaarlijks tussen de 125 en 200 woningen te realiseren. Hiervan valt 56% in de categorie betaalbaar, waarvan 19% betaalbare koop- en huurwoningen. Via de voorwaarden uit de doelgroepenverordening, die in 2023 is vastgesteld, zal in de toekomst een hoger percentage (65%) in het betaalbare segment worden gerealiseerd. In 2023 is op verschillende wijzen gewerkt aan het toevoegen (en beschikbaar houden) van passende woningen voor elke doelgroep. Dat wil niet zeggen dat voor iedereen een woning beschikbaar was in Soest. De druk op de woningmarkt is in Soest, net als in veel gemeenten daarvoor te hoog.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 30 van 236
Woondeal Op 13 maart 2023 is de woondeal 2022–2030 regio Amersfoort door de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, de provincie Utrecht, de 9 regiogemeenten en 5 Utrechtse woningcorporaties getekend. In deze Woondeal geven we richting aan de invulling van de nieuwe rijksdoelstellingen, zoals het vergroten van het aandeel betaalbare woningbouw naar twee derde van de opgave, waarvan de helft sociale huurwoningen door de corporaties. Momenteel wordt er gewerkt aan een uitvoeringsagenda voor de woondeal om deze doelstellingen te bereiken. Effecten Masterplan Wonen In januari 2023 hebben wij met u de conclusies van de evaluatie Masterplan Wonen gedeeld. Met deze conclusies zijn we aan de slag gegaan. De doelgroepenverordening is vastgesteld in 2023 en de verordening starterslening en het compensatiefonds worden momenteel uitgewerkt en in het 1e half jaar 2024 ter vaststelling aangeboden. Doelgroepenverordening In oktober 2023 is de doelgroepenverordening gemeente Soest vastgesteld. Met deze verordening wordt ervoor gezorgd dat bij de realisatie van nieuwbouwwoningen minimaal 65% in de betaalbare categorie valt. Bij ontwikkelingen van meer dan 15 woningen moet minimaal 30% sociale huurwoningen worden gerealiseerd. Hierdoor wordt de woningmarkt voor doelgroepen met lagere en middeninkomens beter bereikbaar, wat bijdraagt aan de inclusiviteit in de wijken.
Door deze verordening wordt het woningaanbod in de nieuwbouw voor doelgroepen met lagere en middeninkomen bevorderd. Pilot stimulering doorstroming op de woningmarkt Eén van de uitgangspunten uit het Masterplan Wonen Soest is dat we iedere Soester een passende woning willen bieden. Een manier om dat te bereiken, is door de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. De gemeente is hiervoor in het 1e kwartaal van 2023 een pilot gestart in samenwerking met verhuurders Portaal, Cocon Wonen, Woonzorg Nederland, de Alliantie en de huurdersorganisaties. Insteek van de pilot is dat Soesters die naar een woning verhuizen die beter bij de woonsituatie past, voorrang krijgen op andere huurders. De eerste resultaten zijn positief. Verordening starterslening Mede naar aanleiding van de motie 2023/31 is de starterslening geëvalueerd. De starterslening draagt bij om een bredere doelgroep een kans te bieden op een passende koopwoning. In 2023 zijn hiervoor 8 aanvragen ontvangen en toegekend. Eind 2023 is de verordening starterslening 2013 geëvalueerd en is gestart met de voorbereidingen om te komen tot een verordening compensatiefonds sociale woningbouw gemeente Soest 2024. Hierin wordt de financiële afdracht geregeld bij plannen die geen of te weinig sociale huurwoningen opleveren en waarmee elders sociale huurwoningen kunnen worden gerealiseerd.
Verordening blijverslening In 2023 hebben we geen aanvragen ontvangen voor de blijverslening (lening om de woning toekomstbestendig te maken). Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 31 van 236
Huisvesting vergunninghouders / statushouders De gemeente Soest is verantwoordelijkheid om te voorzien in de huisvesting van vergunninghouders, ook bekend als statushouders. Zij hebben vanuit de asielprocedure een vergunning ontvangen om in Nederland te (ver)blijven. Ieder half jaar ontvangt de gemeente de taakstelling voor het komende half jaar van de Rijksoverheid, waarin het aantal vergunninghouders wordt vastgesteld dat zij volgens de wet - binnen 10 weken - dient te huisvesten. Deze taakstelling is gebaseerd op het landelijke aantal asielzoekers dat een verblijfsvergunning heeft ontvangen en het aantal inwoners van de gemeente. De gemeente Soest heeft de taakstelling voor 2023 gehaald: Achterstand uit 2022 Wettelijke taakstelling 2023 Totaal te huisvesten voor 1 januari 2024 Gehuisvest in 2023 Voorsprong per 31 december 2023 Voorsprong wordt in mindering gebracht op de taakstelling over 2024
2 105 107 109 2
De corporaties hebben 30 sociale huurwoningen aangeboden om de taakstelling in te vullen. Dit betreft afgerond 10% van de in 2023 vrijgekomen sociale huurwoningen. Daarnaast verblijven sinds september 2023 vergunninghouders op bungalowpark Albertsdorp. Deze vergunninghouders tellen, vanaf het moment dat ze opgevangen worden, mee voor de taakstelling. De gemeente moet deze vergunninghouders binnen 6 maanden vervolghuisvesting aanbieden in de gemeente Soest. In totaal zijn er vorig jaar 30 vergunninghouders opgevangen op Albertsdorp. Twee personen zijn inmiddels verhuisd naar een passende woning in de gemeente. Per vergunninghouder die op Albertsdorp wordt gehuisvest, ontvangt de gemeente Soest een vergoeding van € 9.280,00, ongeacht de duur van het verblijf in Albertsdorp. Prestatieafspraken In december 2023 hebben de woningcorporaties Portaal, de Alliantie en Woonzorg Nederland, de lokale huurdersorganisaties en de gemeente Soest volkshuisvestelijke prestatieafspraken gemaakt voor de periode 2024 tot en met 2026. In de prestatieafspraken komen de thema's beschikbaarheid, betaalbaarheid, duurzaamheid, leefbaarheid en wonen en zorg aan bod. Daarnaast zijn afspraken over de samenwerking gemaakt. Per thema is een doel en een ambitie voor de periode 2024-2026 geformuleerd. Per jaar worden de afspraken uitgewerkt in een jaarschijf.
Wonen met zorg Inwoners met een zorgvraag of mogelijk toekomstige zorgvraag vormen in toenemende mate een doelgroep die een passende woning of woonvorm nodig heeft. Uit het woningmarktonderzoek in 2023 blijkt dat Soest de komende jaren sterk gaat vergrijzen. Daarnaast heeft de Rijksoverheid aangekondigd dat er geen verpleeghuisplaatsen meer bijkomen. Dit houdt in dat ouderen met een zorgvraag langer in een reguliere woning blijven wonen, ook als zij zorg nodig hebben. In verpleeghuizen zullen alleen nog mensen met een zwaardere zorgvraag wonen. Zorginstellingen hebben steeds meer moeite om personeel Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 32 van 236
te vinden, zowel voor het verpleeghuis als voor de thuiszorg. Hierdoor wordt een steeds groter beroep op mantelzorgers gedaan. Om de professionele zorg en de mantelzorgers te ontlasten is het belangrijk dat ouderen een passende woning hebben. Hier moeten we in de woningbouwprogrammering rekening mee houden en we moeten de ouderen stimuleren om vroegtijdig na te denken over hun woonsituatie. De Rijksoverheid wil dat er in 2030 geen daklozen meer zijn en wil ook de intramurale voorzieningen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang afbouwen. Dit betekent aan één kant dat mensen met psychische of psychosociale problemen (beschermd wonen, maatschappelijke opvang en jeugdzorg) sneller uitstromen naar een reguliere woning en anderzijds dat mensen met psychische of psychosociale problemen minder snel opgenomen worden. We zetten dus in op goede afspraken met onze ketenpartners zodat we instroom kunnen voorkomen en kunnen zorgen voor een veilige landing in de wijk bij uitstroming. Begin 2023 hebben individuele gesprekken plaatsgevonden met zorgorganisaties, corporaties, huisartsen, ouderenbonden, makelaars, huurdersorganisaties, welzijnsorganisaties, mantelzorgcafé, zorgkantoor en de participatieraad over de uitdagingen die zij zien op het gebied van wonen met zorg. Voor de zomer zijn de uitkomsten van deze gesprekken teruggekoppeld in 2 stakeholdersbijeenkomsten.
Eén bijeenkomst over ouderen en één bijeenkomst over andere kwetsbare doelgroepen. Hierna is een uitvoeringsagenda opgesteld. De uitvoeringsagenda zal door medewerkers uit het fysieke en sociale domein, samen met stakeholders verder vormgegeven worden. Onderzoek naar stikstofdepositie vanuit woningbouw De middelen die voor 2023 beschikbaar zijn gesteld voor stikstof zijn gebruikt voor beleidsontwikkeling en een onderzoek naar hoe de RUD Utrecht ons hier het beste bij kan helpen. In het beleidskader hebben we eerst samen met de RUD een worst-case berekening gemaakt. Hieruit is een drempelwaarde vastgesteld in hoeverre een ontwikkeling vraagt om een uitgebreide stikstoftoets. Tijdens dit proces hebben we verder onderzoek gedaan naar de rol van de RUD Utrecht met betrekking tot milieuadvies en stikstof. Focus op enkele woningbouwprojecten Dalweg In februari 2023 is het bestemmingsplan vastgesteld. Parallel hieraan hebben we de gunningsfase van de tender doorlopen. Door de gewijzigde markomstandigheden vielen de grondopbrengsten lager uit dan begroot. Een herziening van de grondexploitatie was noodzakelijk. Voor de Dalweg zijn we eind 2023 gestart met de aanvraag voor de WoningBouwImpuls, 6de tranche, bedoeld om het nadelige resultaat van de grondexploitatie te dempen, omdat we circa 75% betaalbare woningen realiseren. Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 33 van 236
Soesterberg Noord In juni 2023 is de gebiedsvisie voor Kamer 2 en 3 vastgesteld. Om de gebiedsvisie uit te kunnen voeren werkten we in 2023 aan een ontwikkelstrategie; besluitvorming doen we in 2024. Voor Soesterberg Noord zijn we eind 2023 gestart met de aanvraag voor de WoningBouwImpuls 6de tranche. In kamer 2 is in het verleden een perceel aangekocht voor de bouw van een school. De afwegingen voor het programma van eisen en ontwerp nemen we mee in het herijken van de IHP; in de ontwikkelstrategie reserveren we deze locatie voor de school. Oude Tempel Voor de ontwikkeling van het plangebied is afgelopen jaar met de ontwikkelaar Ter Steege een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Daarna zijn de plannen gecommuniceerd en is het participatietraject gestart. Ook is in mei 2023 gestart met de actualisatie van de onderzoeksgegevens in het kader van de Wet natuurbescherming. Het gaat dan onder andere om de das, de vleermuis en de hazelworm. Voor de zomer 2023 is een motie aangenomen in Provinciale Staten waardoor de ontwikkeling van Oude Tempel een periode heeft stilgelegen. In het najaar is – met de beantwoording van de vragen in de motie – de planvorming weer opgestart. Woonwagencentrum De Meent en de gebiedsontwikkeling daaromheen We zijn gestart om het woonwagencentrum brandveilig te maken.
Planvorming samen met de bewoners is belangrijk, daarom spraken we alle bewoners gezamenlijk, maar voerden we ook persoonlijke gesprekken. Bij alle woonunits inclusief bergingen onderzochten we de bouwtechnische staat. Dit helpt ons om een stap verder te komen richting een gedragen variant voor de uitwerking. We spraken met de ontwikkelaar over het knippen van het totale project: woonwagencentrum enerzijds en woningbouwontwikkeling aan de oostzijde anderzijds. In goed overleg met elkaar beëindigden we de intentieovereenkomst. De ontwikkelaar kan een plan indienen voor woningbouw waarin een oplossing voor de verkeersontsluiting cruciaal is. Verbeteren van leefbaarheid en vitaliteit van onze wijken voor onze inwoners Masterplan Soesterberg Na het vaststellen van het Masterplan Soesterberg in 2010, is in Soesterberg de leefbaarheid verbeterd door de realisatie van allerlei ontwikkelingen uit dat Masterplan. In 2023 hebben we het profiel van de wegen Postweg en Veldmaarschalk Montgomeryweg aangepast. Een groot deel van het Masterplan is uitgevoerd. Er zijn nog enkele opgaven die we nog afronden, zoals de hoofdwegen binnen het dorp en de aanpak van kamer 2 in Soesterberg noord.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 34 van 236
Hart van Heuvelrug Binnen dit samenwerkingsverband van provincie Utrecht, gemeente Zeist en gemeente Soest is al een aantal projecten gerealiseerd. De Sauna en Groene Hoogte in Soest zijn inmiddels afgerond. De grootste projecten die nog uitgevoerd moeten worden zijn het vergroenen van Kamp van Zeist en de woningbouwprojecten Oude Tempel in Soest, Huis te Heide West, sortie 16 en de Willem Arntzhoeve in Zeist. Op Kamp van Zeist worden sinds 2022 vluchtelingen opgevangen door het COA en worden tegelijkertijd voorbereidingen getroffen om een groot deel van de locatie te vergroenen. Nadat de opvanglocatie sluit zal ook dat deel worden vergroend. Bij sortie 16 is het bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad van Zeist. Bestemmingsplan Huis ter heide West heeft ter inzage gelegen en wordt in de loop van 2024 ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Vliegbasis Voor de Woonwijk Vliegbasis Soesterberg en Sortie 16 is in 2023 door de Provincie besloten om een externe projectorganisatie op te richten, deze zal in de loop van 2024 actief worden en de ontwikkeling van deze twee projecten namens de provincie oppakken. Op verzoek van de stuurgroep Hart van de Heuvelrug/Vliegbasis is een studie verricht naar de haalbaarheid van het realiseren van betaalbare woningbouw in de woonwijk Vliegbasis.
Dit onderzoek heeft aangetoond dat met behoud van de financiële randvoorwaarden 10% betaalbare woningbouw kan worden gerealiseerd. Hierop heeft de stuurgroep besloten dit als nieuwe opgave mee te geven aan dit project. Voor de woonwijk Vliegbasis is in 2023 een akkoord gesloten tussen de Provincie en het Rijk over de sanering van de aangetroffen PFOS op de voormalige brandweerkazerne en brandweeroefenplaats. De sanering is in voorbereiding en wordt naar verwachting in 2026 gestart. De ontheffing Wet natuurbescherming van de woonwijk is door belanghebbenden aangevochten bij de rechtbank, na een tussenuitspraak in augustus 2023 is begin 2024 uitspraak gedaan door de rechtbank waarbij de ontheffing in stand is gebleven.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 35 van 236
Voor het wegnemen van de geluidscontouren vanuit het bedrijventerrein Soesterberg Noord zijn twee wijzigingsplannen ingediend door de Provincie. Wijzigingsplan 1 is door het College van B&W van Soest vastgesteld en wijzigingsplan 2 is ter inzage gelegd. Om ervoor te zorgen dat de gemeente Soest haar deel van de openbare ruimte – na oplevering van het project – in beheer kan nemen is een projectgroep voor beheer en onderhoud opgericht. Met al deze activiteiten is de realisatie van de woonwijk weer een stap dichterbij gebracht. Soesterberg Kom In 2019 heeft Portaal aangegeven dat ze hun eigendom in Soesterberg Kom willen gaan aanpakken. Portaal is gereed met het herstructureren van Moerbessenberg. Portaal wil daarnaast ook op andere locaties in de wijk hun bestaande woningvoorraad aanpassen en denkt hierbij aan een intensievere bebouwing. In totaal heeft Portaal plannen om ca. 155 extra woningen te realiseren in Soesterberg Kom. Dit realiseren ze door een intensievere bebouwing op de locaties met een bestaande woningvoorraad. De herstructurering van de woningvoorraad van Portaal geeft ons de gelegenheid om het openbaar gebied in Soesterberg Kom aan te pakken. We maken een uitvoeringsplan dat de planning van Portaal volgt. Aanpassingen van het openbaar gebied doen we in de periode 2025 tot 2030.
Gebiedssamenwerking, coördinatie en sturing Van A(mersfoort) tot Z(eist) Op 31 maart 2023 hebben de regiopartijen en het ministerie van Defensie een Alliantieverklaring ondertekend waarin zij hebben afgesproken om – in lijn met de nieuwe omgevingswet - samen te werken aan ruimtelijke vraagstukken waar Defensie de komende jaren voor staat. Vanuit de gemeente is een kwartiermaker inmiddels aan de slag. In de samenwerking met de andere overheden is momenteel een gebiedsmanager ingehuurd en is een gebiedskompas opgesteld waarin de ruimtelijke vraagstukken in het gebied zijn samengebracht. De Heuvelrug is een belangrijke drager van kwaliteiten, waaronder (de beleving van) natuur en erfgoed en de aanwezigheid van strategische grondwatervoorraden. Deze kwaliteiten staan onder druk, onder andere door klimaatverandering. De verstedelijking op en nabij de Heuvelrug neemt toe en daarmee ook de noodzaak om nog zorgvuldiger om te gaan met de Heuvelrugzone als verbindend groengebied binnen het NOVEX-gebied Utrecht-Amersfoort. Het ministerie van Defensie wil in de regio Soesterberg logistieke en operationele eenheden en onderwijs- en trainingsfaciliteiten samenbrengen, die nu op verschillende locaties (in sterk verouderd vastgoed) gehuisvest zijn. Dit kan impact hebben op het gebied.
Tegelijk kunnen door het doelmatiger ruimtelijk indelen van in- en uit te plaatsen defensieonderdelen ruimte ontstaan voor andere opgaven in het gebied. Het vraagt om een interdisciplinaire blik, Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 36 van 236
waarmee vanuit de kracht en kwaliteiten van het gebied naar de implicaties en kansen van de opgaven wordt gekeken. Al deze ruimtelijke vragen, landen in een zogenaamd ontwerpend onderzoek dat gericht is om inzichten op te doen, de ruimtelijke kwaliteiten te behouden en een gemeenschappelijk, integraal gebiedsperspectief op te stellen. Tegelijkertijd zijn enkele concrete projecten al in uitvoering, zoals het Programma Hart van de Heuvelrug en een aantal initiatieven gericht op woningbouw. Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) 2.1 Wonen
L/B
L B
Resultaat
Rekening 2022
Begroting 2023
7.906 6.496 -1.410
Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2023: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. 2.1 Wonen
Rekening 2023
13.399 6.680 -6.718
12.339 5.038 -7.301
2023 L B
1.059 -1.642 -583
Toelichting op de afwijkingen boven €100.000: Bouwgrondexploitaties per saldo een voordeel van € 56.000 Jaarlijks worden de grondexploitaties herzien. Een aantal deelprojecten van Masterplan Soesterberg zijn afgerond en afgesloten (nadeel € 339.000). In 2023 is het raadsbesluit genomen om € 3,9 mln te onttrekken uit de algemene reserve en te storten in de exploitatie voor de dekking van de extra lasten uit de bouwgrondexploitatie Dalweg. Bij de herziening van deze grondexploitatie Dalweg is een bedrag van € 3,6 mln berekend. Er is dus minder onttrokken uit de algemene reserve. (voordeel 283.000). Omgevingsvergunningen nadeel € 1.050.000 In de najaarsnota 2023 was uitgegaan van een voordeel van € 400.000. Er was rekening gehouden dat een aantal grote projecten tijdig, binnen de eerste 3 maanden van 2024, vergund zouden worden. Echter deze projecten hebben vertraging opgelopen en konden hierdoor niet meegenomen in 2023, waardoor in plaats van een voordeel juist een nadeel gepresenteerd wordt. Deze grote projecten zullen nu in 2024 vergund gaan worden. Relevante beleidsdocumenten Wonen a. Masterplan Wonen Soest, raad 19 mei 2020 b. Huisvestingsverordening gemeente Soest, raad 4 maart 2021 c. Doelgroepenverordening Soest, raad 14 oktober 2021 d. Woondeal addendum regio Amersfoort, regio 14 juli 2021 e.
Beleidsnota Vergunning Toezicht en Handhaving (Verordening kwaliteit vergunningverlening toezicht en handhaving), raad 22 december 2016)
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 37 van 236
f. Plan van Aanpak Soest Omgevingswetproof (januari 2018) g. Op 10 februari 2022 zijn de volgende raadsbesluiten genomen (zie raadsvoorstel Omgevingswet - Sturingsfilosofie, adviesrecht en participatie en raadsvoorstel verplichte adviescommissie onder de Omgevingswet) h. Omgevingsvisie (Omgevingsvisie Soest en Soesterberg en Opdrachten voor omgevingsprogramma's), raad 21 december 2021 i. Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort 2030-2040 raad, 14 oktober 2021 j. Gebiedsvisie Dalweg, raad 17 december 2020
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 38 van 236
Deelprogramma 2.2 Klimaat We maken de overstap naar duurzame elektriciteit en warmtebronnen. In de toekomst maken we geen gebruik meer van fossiele brandstoffen. Ook passen we ons aan klimaatverandering aan en zetten we in op het hergebruiken van grondstoffen en werken we aan een circulaire economie. Als gemeente Soest zetten we ons in om de snelheid van de klimaatverandering af te remmen. Dit doen we samen met onze inwoners en ondernemers. Wat willen we bereiken? • We stimuleren energiebesparing in de samenleving, de energie die nog nodig is wekken we duurzaam op. • We werken aan het verminderen van afval en stimuleren en faciliteren het scheiden van afval en grondstoffen. • We werken aan het verminderen van de gevolgen van extreem weer door goed advies te geven over ingrepen in de (openbare) ruimte. • We werken aan het behoud van een gezond milieu. Global Goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Ontwikkelingsdoel 6: schoon water en sanitair • In de toekomst hebben we voldoende en kwalitatief goed water voor iedereen doordat we nu werken aan een goed rioolstelsel en verbetering en bescherming van de waterkwaliteit.
Ontwikkelingsdoel 7: betaalbare en duurzame energie • Het is belangrijk dat de energietransitie inclusief is. En dat de verandering naar het nieuwe systeem niet leidt tot achteruitgang in welvaart van wie dan ook.
Ontwikkelingsdoel 11: duurzame steden en gemeenschappen • Het blijft fijn wonen in Soest doordat we onze leefomgeving aanpassen op de gevolgen van de klimaatverandering (te nat, te heet, te droog).
Ontwikkelingsdoel 12: verantwoorde consumptie en productie • Door in Soest te werken aan duurzaam gebruik van grondstoffen (en ze niet meer weg te gooien), werken we aan onze circulaire economie.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 39 van 236
Ontwikkelingsdoel 13: klimaatactie: • We werken voortdurend aan het besef dat we ook in Soest stappen tegen klimaatverandering kunnen zetten door middel van communicatie en educatie. Ontwikkelingsdoel 14: leven in het water • We versterken de ecosystemen in onze sloten en plassen door te werken aan de kwaliteit van het oppervlaktewater.
Ontwikkelingsdoel 16: vrede, justitie en sterke publieke diensten • We werken aan het vergroten van het vertrouwen in het lokale bestuur door te zorgen voor duidelijkheid en transparante participatieprocessen.
Wat hebben we gedaan? Dit deelprogramma gaat over verschillende onderwerpen met elk een eigen focus. Maar die samen bijdragen aan een groenere, eerlijkere en betere wereld. De onderwerpen zijn klimaatadaptatie, grondstoffenbeleid, circulaire economie, milieu en energietransitie. Samenwerken aan de energietransitie We werkten in 2023 verder aan het Programma Energietransitie 2020-2025. Dat deden we via de pijlers wonen, werken, mobiliteit, gemeente als voorbeeld en het onderwerp energieopwekking. We werkten hiervoor nauw samen met onze lokale partners, zoals Energie Actief Soest (EAS), de Soester Energie coöperatie (SOEN) en Bedrijvenmanagement organisatie (BMO, samenwerking Soester bedrijvenverenigingen) en de woningcorporaties. In 2023 hebben we tegelijkertijd gewerkt aan de herijking van het energieprogramma. Dit was gekoppeld aan de omgevingsprogramma’s die volgen uit de Omgevingsvisie. Maar we zijn in 2023 ook tot het inzicht gekomen dat er meer nodig is dan alleen een omgevingsprogramma. De energietransitie raakt immers veel meer dan alleen het fysieke domein. Het is een maatschappelijke transitie die vraagt om anders denken en doen met energie. Dat leidt tot een nieuw energieprogramma dat om die redenen ook benoemd is als voorbeeldopgave voor de organisatie. In 2023 hebben we van het Rijk middelen gekregen om uitvoering te geven aan het Klimaatakkoord.
Van deze ruim acht ton is onder meer het team versterkt. De warmteregisseur is gestart. Daarnaast is tijdelijke versterking en externe expertise aangetrokken om een nieuwe impuls te geven. Zo is onder meer een programmasecretaris gestart. En hebben we extra ondersteuning aangetrokken voor het ontwikkelen van de isolatieaanpak. Naar aanleiding van de nulmeting heeft het college gevraagd om een actieplan om inzichtelijk te maken op welke wijze Soest de circulaire doelen kan halen op een manier die past bij de organisatie. Dit doen we in samenhang met MVOI (maatschappelijk verantwoord ondernemen en inkopen) en Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 40 van 236
grondstoffenbeleid. Ook is specifieke expertise aangetrokken voor participatie en windprojecten ter ondersteuning van het OER-project. Daarnaast is een teamlid beschikbaar als coördinator voor netcongestie organisatiebreed. We hebben gewerkt aan het beter verkrijgen, beheren en inzichtelijk maken van data. In de energietransitie verzamelen we namelijk veel data (o.a. van inwoners, ondernemers, bedrijfsprocessen en panden) zodat we zoveel mogelijk op basis van feiten en juiste inzichten de transitie kunnen vormgeven. Ook zijn we samen met andere afdelingen aan de slag met de vraag hoe we de verduurzaming bij maatschappelijk vastgoed. Door vanuit het totaalperspectief te kijken naar verduurzaming, kunnen we sneller meer meters maken Opwek van duurzame energie In juni hebben we de intentieverklaring OER A28 (Opwek Energie op Rijksvastgoed A28) ondertekend. Het doel van de verkenning is om inzicht te krijgen in de ruimtelijke, maatschappelijke, technische, bestuurlijke, financiële, juridische en planologische mogelijkheden langs de A28. Dit onderzoek richt zich op het gebied tussen Utrecht en Amersfoort. Het is een gezamenlijke inspanning van Rijkswaterstaat, Defensie, Prorail, provincie Utrecht en de gemeenten Utrecht, Amersfoort, Leusden, Zeist, De Bilt en Soest. Daarnaast hebben in 2023 geïnteresseerden zich gemeld voor het zoekgebied naast de Isselt.
Deze partijen onderzoeken of ze een gezamenlijk plan kunnen maken. Ondertussen heeft de gemeente Amersfoort vervolgstappen gezet voor de ontwikkeling van twee windturbines op de Isselt. Het is de verwachting dat zij in 2025 tot vergunningverlening overgaan. Onze inwoners zijn geïnformeerd en uitgenodigd voor bijeenkomsten. In RES-verband zijn we gestart met het zoeken naar mogelijkheden om versnelling van zon op dak te realiseren zoals ook solar carports. Uit de RES 2.0 (voortgangsrapportage) is gebleken dat we als regio achterblijven. Er zijn zorgen of we ons bod kunnen gaan realiseren in 2030. Netcongestie is hierbij een factor die vooral vertragend werkt. Er zijn, ook met netcongestie, nog steeds mogelijkheden door vraag en aanbod van energie bij elkaar te brengen. Netcongestie Netcongestie bedreigt niet alleen de energietransitie maar ook het ondernemersklimaat en de woningbouwopgave. Het is een symptoom van het bestaande energiesysteem dat piepend en krakend dreigt tot stilstand te komen. In 2023 zijn we begonnen met het opstarten van lokale samenwerkingen. Zodat we energie kunnen delen en zo het net gaan ontlasten. In het voorjaar hebben we voor bedrijven een netcongestielunch georganiseerd. Dit is het startpunt gebleken van een samenwerking op de Soestdijkse Grachten en de Centurionbaan. Daar onderzoeken we hoe we netcongestie het hoofd kunnen bieden.
De provincie Utrecht heeft een subsidie gegeven om te werken aan oplossingen in Soest en Soesterberg. Als eerste resultaat hebben we eind 2023 energieprofielen opgesteld. Dit is de basis voor maatwerkoplossingen waar we de komende jaren op doorbouwen.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 41 van 236
Netcongestielunch met ondernemers In 2023 is ook veel aandacht gegaan naar het betrekken van alle disciplines die geraakt worden door netcongestie. Netcongestie betekent immers dat al in de eerste stadia van ieder project nagedacht moet worden over hoe de energievoorziening wordt georganiseerd. We zijn in 2023 met Stedin gestart met het uitwerken van de ‘Buurtaanpak’ voor Soest en Soesterberg. Daarin moeten de komende 5 tot 10 jaar ongeveer 100 extra transformatorhuisjes een plek vinden in het straatbeeld. Sociale energietransitie Iedereen in Soest moet meekunnen in de energietransitie. De mensen die zelf de minste middelen hebben, wonen vaak ook in de slechtst geïsoleerde woningen. Zij betalen dus verhoudingsgewijs de hoogste energierekeningen. We werken in Soest al lang samen met onze lokale partners om de gevolgen van hoge energieprijzen tegen te gaan met de aanpak energiebesparing voor sociale minima. Samen met Present, Energie Actief Soest, schuldhulpmaatjes, woningcorporatie Portaal en Stichting Balans brachten we kleine energiebesparende maatregelen gratis aan in woningen. Deze aanpak voeren we uit in de hele gemeente. In 2023 hebben we een belangrijke mijlpaal bereikt.
We hebben al meer dan 1000 huishoudens in onze gemeenten geholpen aan een structureel lagere energierekening! In het succesvolle project ‘Energie in Smitsveen’, dat landelijke bekendheid geniet, zorgt onze aanpak energiebesparing voor het eerste contactmoment met inwoners. Het is daarmee een ingang om met inwoners te werken aan het nemen van eigenaarschap en verantwoordelijkheid en versterken van de sociale cohesie. En zo de problemen in hun wijk zelf aan te pakken. Deze aanpak hebben we in 2023 vertaald naar de wijken de Engh en Soesterberg onder de noemer ‘Sociale energie in wijken’. Isolatieaanpak In 2023 hebben we onze lokale isolatieaanpak vastgesteld. Isolatie vormt de basis voor de warmtetransitie. Voor de uitvoering ervan hebben we middelen van het Rijk en de provincie gekregen. Deze middelen benutten we om grote energiebesparende maatregelen aan woningen aan te brengen. Dat gaat om het isoleren van bouwdelen die niet of slecht zijn
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 42 van 236
geïsoleerd zoals de vloer, de gevel/spouwmuur, het dak en de zolder/vlieringvloer en de ramen en deuren. Mensen met een eigen woning, energielabel D tot en met F, die deze maatregelen zelf niet of nauwelijks kunnen betalen, komen hiervoor in aanmerking. In 2023 zijn 22 Utrechtse gemeenten en de provincie Utrecht gestart met een energiedienstencentrum (EDC). Een samenwerking om efficiënt de beschikbare middelen en de expertise in te zetten, in een tijd van schaarste in materialen en mensen. Zodat we het isoleren van woningen beter en efficiënter kunnen uitvoeren. Vanuit het EDC kijken we ook naar andere kansen voor samenwerking. Warmtetransitie In 2023 is de warmteregisseur gestart. Eindelijk zijn we nu voortvarend aan de slag met de warmtetransitie. Vanuit de inhoud hebben we in beeld gebracht wat kansen en mogelijkheden zijn. Dit doen we in nauwe samenwerking met onze lokale partners. Samen werken we toe naar een onderbouwde en concrete aanpak zodat iedere inwoner zijn handelingsperspectief leert kennen. Vanwege de nieuwe ontwikkelingen landelijk en in onze gemeente, werken we niet naar een Transitievisie Warmte. We weten ondertussen veel meer. Zoals de aanstaande wettelijke verplichting om een omgevingsprogramma voor warmte op te stellen in uiterlijk 2026. Het nieuwe energieprogramma geeft ons een goede kapstok om ondertussen gewoon aan de slag te gaan.
In 2023 hebben de warmte-initiatieven in Overhees en Soestduinen ook weer verdere stappen gezet. De vijvers blijken een kansrijke optie te zijn als warmtebron voor ruim 1000 woningen. Komend jaar ligt de focus van het aansluiten van enkele woningen op de vijvers als opmaat naar de rest van de buurt. In Soestduinen kan het naastliggende drinkwaterproductiebedrijf van Vitens als warmtebron benut worden. De inwoners hebben in 2023 een stichting opgericht om zo gezamenlijk de volgende stappen te kunnen zetten. Het streven is om de aanleg van het net te combineren met de beoogde gemeentelijke werkzaamheden. Daarnaast zijn de gesprekken gestart om te onderzoeken of de ontwikkelingen van de Dalweg en de nieuwbouw van het Griftland kansen bieden voor lokale warmtenetten. Duurzamer autogebruik In 2023 hebben SOEN en Auto Smeeing vijf nieuwe elektrische deelauto’s in Soest geplaatst. Dat brengt het totaal op 10 naast de twee bestaande van SOEN en de drie van MyWheels. Onze inwoners hebben zo ruime gelegenheid om gebruik te maken van deelauto’s in plaats van een (veelal) tweede eigen auto. SOEN werkt hard aan communicatie rond de deelauto’s om voldoende deelnemers te werven. Als gemeente ondersteunen we daarin. De laatste maanden zien we een stijging van de deelnemers, maar meer inzet is nog nodig. Daarnaast hebben we in 2023 ook 170 nieuwe locaties aangewezen voor de laadpalen.
De vraag naar laadpalen blijft toenemen.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 43 van 236
Officiële ingebruikname van een elektrische deelauto Restafval verminderen Minder restafval en betere gescheiden inzameling van grondstoffen heeft prioriteit. De ondergrondse containers voor GFT bij de hoogbouw in de gemeente Soest, zijn aangebracht in Q4 2023. Ook circulaire economie speelt een rol in het verminderen van afval en het behalen van andere klimaatdoelen. In een circulaire economie bestaat geen afval en gooien we niets weg. Alle onderdelen van bijvoorbeeld gebouwen of meubels zien we als grondstoffen. Die kunnen we in de toekomst voor andere producten gebruiken. Zo verminderen we afval en verbruiken we minder grondstoffen. Daardoor wordt ook de CO2 uitstoot minder. Zoals al benoemd, hebben we hiervoor in 2023 de nulmeting uitgevoerd. DoneerRing We zijn gestart met de uitvoering van de motie DoneerRing in 2023. Dit wordt gedekt uit de resterende zwerfafvalvergoeding. De doneerringen zijn opgehangen en de nulmeting heeft plaatsgevonden. De evaluatie vindt in 2024 plaats.
Onthulling DoneerRingen Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 44 van 236
Verminderen effecten extreem weer In 2023 is er gewerkt aan een Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie (UAKA). Dit is afgesproken in het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie en de Nationale Adaptatie Strategie. We zijn gestart met het maken van een overzicht van de effecten van klimaatverandering op Soest. Deze informatie is gebaseerd op de data van o.a. de klimaateffectatlas van het Waterschap Vallei en Veluwe. In regionaal verband hebben we meegewerkt aan de opstelling van het convenant Klimaatadaptief Bouwen, nu ondergebracht in het convenant Duurzaam Bouwen. Dit biedt de handvatten voor het toetsingskader van ruimtelijke initiatieven t.a.v. klimaatadaptatie. Van Gemeentelijk Water- en Rioleringsplan (GWRP) naar Omgevingsprogramma Water, Riolering en Klimaatadaptatie (WRK) De kaarten die gemaakt worden voor de Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie verwerken we in het Programma Water, Riolering en Klimaatadaptatie (WRK), als opvolger van het huidige Gemeentelijk Water en Rioleringsplan (GWRP). Actualisatie Kostendekkingsplan Riolering In 2023 is het kostendekkingsplan van de riolering geactualiseerd. Dit geeft inzicht in de kosten die gemaakt moeten worden op zowel de korte- als lange termijn, met name rond het beheer van ons rioleringsstelsel en watergangen. Deze is geïndexeerd en gebaseerd op huidige voorspellingen.
De inzichten en aanbevelingen worden meegenomen in het Omgevingsprogramma Water, Riolering en Klimaatadaptatie. Rioleringsproblematiek Soesterberg Tijdens hevige regelval bereikt de bestaande capaciteit van het riool zijn limiet, op zulke momenten wordt er geloosd op de bodem. Als er meer woningen worden aangesloten op dit riool, zullen deze lozingen vaker voorkomen. Naast de overschrijdingen door regenwater uit het gemengde riool, wordt er ook regenwater geloosd op het riool, wat niet is toegestaan. In 2022 zijn we gestart met een verkenning van de problematiek en het opzetten van een projectstructuur. In 2023 hebben we via vier gedefinieerde sporen verder gewerkt aan oplossingen. In 2023 is de formatie voor riolering structureel met 1 fte opgehoogd en is een nieuwe collega gestart. De noodzaak bleek uit de uitgevoerde formatiescan voor gemeentelijke watertaken via de Stichting Rioned. Regionaal grondwatermodel Er wordt gewerkt aan een grondwatermodel voor het gehele grondgebied van het waterschap Vallei & Veluwe en de provincie Flevoland. Een grondwatermodel is een geohydrologisch instrument waarmee voorspellingen kunnen worden gedaan over de effecten van klimaatverandering en andere ontwikkelingen. In 2023 is ook een regionale samenwerking met Amersfoort, Baarn en het waterschap gestart om specifiek voor onze regio een model te maken.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 45 van 236
Een gezond milieu behouden De RUD Utrecht hield op basis van de dienstverleningsovereenkomst toezicht op het naleven van de milieuregelgeving door bedrijven. Hiernaast nam de RUD Utrecht deel aan de Omgevingstafel en gaf advies op het gebied het gebied van ecologie, geluid, bodem en de Omgevingswet. Eind van het jaar is besloten met de andere omgevingsdienst in Utrecht -de ODRU- het fusietraject te starten met als doel één Omgevingsdienst voor de hele provincie in 2026. Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) 2.2 Klimaat
L/B
L B
Resultaat
Rekening 2022 7.006 5.610 -1.396
Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2023: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. 2.2 Klimaat
Begroting 2023
Rekening 2023
9.087 7.799 -1.288
8.104 6.679 -1.425
2023 L B
983 -1.120 -138
Toelichting op de afwijkingen boven de € 100.00: Milieudienst RUD voordeel € 130.000 De afrekening over 2022 vond plaats begin 2023. De RUD Utrecht behaalde minder productie in 2022 dan geraamd waardoor € 78.000 is terugbetaald. Soest hield eind 2022 rekening met een bedrag van € 54.000 dat nog betaald moest worden als afrekening. Dat was niet nodig. Daardoor ontstond er een voordeel in 2023. Energietransitie nadeel € 323.000 In de najaarsnota 2023 bestond het geoormerkte bedrag uit het verwachte resultaat van de meerjarenbegroting 2023 van het programma energietransitie. In 2023 zijn er alsnog uitgaven gedaan voor een bedrag van € 323.000. Dit leidt tot een aanpassing van het oormerkvoorstel, zie hoofdstuk 4.7 aanpassing oormerkvoorstellen najaarsnota. Relevante beleidsdocumenten Klimaat a. Nota bodembeheer met Bodemkwaliteitskaart 2021-2031 (Nota bodembeheer gemeente Soest 2021-2031), raad 10 februari 2022 b. Beleidsnota PFAS met Bodemkwaliteitskaart PFAS (Beleidsnota PFAS), raad 10 februari 2022 c. Grondstoffenaanpak 2021-2023, raad 17 december 2020 d. Gemeentelijk water - en rioleringsplan 2018-2022, (GWRP) raad 21 december 2017 e. Programma Energietransitie 2020-2025,raad 6 februari 2020
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 46 van 236
f. g. h. i. j.
De Uitvoerings- en Handhavingsstrategie Regio Utrecht (U&H-strategie) 2022-2023 Landelijke handhavingsstrategie (LHS) en Leidraad LHS RUD Utrecht Grondstoffenaanpak 2021-2023, raad 17 december 2020 Beleidsplan milieu 2017-2021 (VTH-Beleidsplan Milieu, 2017 Nota bodembeheer met Bodemkwaliteitskaart 2021-2031 (Nota bodembeheer gemeente Soest 2021-2031), raad 10 februari 2022 k. Beleidsnota PFAS met Bodemkwaliteitskaart PFAS (Beleidsnota PFAS), raad 10 februari 2022
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 47 van 236
Deelprogramma 2.3 Economie Als gemeente willen we de randvoorwaarden bieden voor ondernemers om zich te kunnen ontwikkelen, door te groeien en te innoveren. Dit doen we gezamenlijk met het bedrijfsleven. Dat betekent dat werken aan verbinding en ondersteuning van ondernemers. Wat willen wij bereiken? • We verbinden ondernemers door ondersteuning aan ondernemers te bieden • We pakken onze rol binnen de regio en scheppen met de Visie Werklocaties de condities voor ondernemers om zich te kunnen ontwikkelen en door te groeien • We faciliteren en jagen innovatie aan door hierover met ondernemers mee te denken Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende ontwikkelingsdoelen: Ontwikkelingsdoel 3: goede gezondheid en welzijn • Naast gezondheidszorg is vitaliteitszorg voor iedereen toegankelijk healthy urban living).
Ontwikkelingsdoel 7: betaalbare en duurzame energie • Iedereen heeft toegang tot een lokale en schone energiebron of tot de kennis om dit te realiseren.
Ontwikkelingsdoel 8: eerlijk werk en economische groei • Iedereen heeft de mogelijkheid om zingevend en waarde creërend werk te doen.
Ontwikkelingsdoel 10: ongelijkheid verminderen • We stimuleren economische initiatieven, waarin mensen in vertrouwen hun talent in kunnen zetten voor de wereld, omdat ze weten dat er ook genoeg energie hun kant op komt.
Ontwikkelingsdoel 12: verantwoorde consumptie en productie • Iedereen heeft de toegang tot de kennis om bewust te consumeren en te produceren waarbij zowel bedrijven als particulieren extra wordt aangemoedigd dit te doen.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 48 van 236
Ontwikkelingsdoel 15: leven op het land • Het leven en werken op het land is in harmonie met de natuur.
Wat hebben we gedaan? Ondernemers ondersteunen We hebben met de Soester Zakenkring het ondernemerscongres ‘Business Boost Soest’ georganiseerd, rondom het thema kunstmatige intelligentie. Met de Bedrijvenmanagement Organisatie Soest (BMO) hebben we gewerkt aan het kwaliteitsniveau van de bedrijventerreinen. In overleg met de lokale MKB-organisaties hebben we het project Centrummanagement uitgevoerd. Het doel van dit project is het aantrekkelijk en toekomstbestendig houden van winkelgebieden. Hiervoor zijn korte termijn acties, zoals het renoveren en realiseren van voorzieningen in de openbare ruimte uitgevoerd. De gemeentelijke basiscapaciteit is op orde gebracht door het invullen van de beschikbare vacatures. Voor de toeristisch-recreatieve sector hebben we met het Regionaal Bureau voor Toerisme Heuvelrug & Vallei (RBT) verschillende campagnes opgezet en uitgevoerd. Voorbeelden zijn: het Heuvelrugmagazine en recreatiekranten, campagnes voor ‘Meimaand fietsmaand’, ‘Oktober wandelmaand’, vakantie en winter op de Heuvelrug en deelname door het RBT met Utrecht Region aan twee internationale beurzen in België en Duitsland. Onder de noemer ‘Uit in Soest’ hebben we de gemeente gepromoot, met als accent fietsen en wandelen in alle seizoenen. Hiervoor is met name social media ingezet.
We hebben ook acties georganiseerd waarbij lokale ondernemers een overnachting of diner ter beschikking stelden. In december is hierover een online-artikel verschenen over een bezoek aan Soest. Verder is in 2023 besloten het logo en de huisstijl van ‘Uit in Soest’ een update te geven. Hiermee kunnen we Soest herkenbaar promoten. Condities scheppen voor ondernemers, onder meer met het opstellen van de Visie Werklocaties We hebben een onderzoek laten uitvoeren naar een mogelijke intensivering en uitbreiding van de bedrijventerreinen in Soest en Soesterberg. De resultaten hebben we ook betrokken bij het opstellen van de regionale bedrijventerreinenstrategie. Het doel van de strategie is het behouden en ontwikkelen van voldoende en passende bedrijfsruimte in de regio. Verder hebben we in regionaal verband samengewerkt met de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht, de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht Region (ROM) en de Economic Board Utrecht. Belangrijke doelen hierbij zijn het ondersteunen van ondernemers en de regionale economie door: financiële investeringen, advies over innovatie en het gericht aankopen van bedrijfsruimte.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 49 van 236
Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) 2.3 Economie
L/B
L B
Resultaat
Rekening 2022 567 150 -417
Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2023: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. 2.3 Economie
Begroting 2023
Rekening 2023
683 66 -616
648 56 -591
2023 L B
Toelichting op de afwijkingen boven € 100.000: Geen afwijkingen boven het grensbedrag Relevante beleidsdocumenten Economie a. Toetsingskader ruimte voor bedrijven, raad 22 februari 2018 b. Retailbeleid Soest en Soesterberg 2016-2026, raad 22 december 2016 c. Beleidsplan Recreatie en Toerisme 2012-2020, raad 16 februari 2012 d. Provinciaal Programma Wonen en Werken 2021, GS 4 oktober 2021 e. Horecabeleid buitengebied Soest 2019-2029, raad 10 oktober 2019
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 50 van 236
35 -10 25
Deelprogramma 2.4 Mobiliteit en infrastructuur Dit deelprogramma gaat over de zorg voor openbare boven- en ondergrondse infrastructuur en het gebruik daarvan. We hebben het over het beheer en onderhoud van wegen en fietspaden dat altijd nodig is. En hoe ons wegen- en fietsnetwerk bijdraagt aan de bereikbaarheid van onze gemeente en de gezondheid van onze inwoners. Wat willen we bereiken? Met de startnotitie voor het Omgevingsprogramma mobiliteit (april 2023) hebben we de doelstellingen voor het mobiliteitsbeleid vastgesteld. Het deelprogramma Mobiliteit en infrastructuur helpt mee aan het bereiken van deze doelstellingen: • We willen een vitale en aantrekkelijke woon, werk en recreatiegemeente behouden. • We willen een gezonde leefstijl bevorderen. • We willen zorgen voor een prettige en natuurlijke leefomgeving. • We willen de CO2 uitstoot van onze verplaatsingen terugdringen. • We willen de (verkeers)veiligheid verbeteren. • We willen ervoor zorgen dat iedereen zich kan verplaatsen. Daarnaast willen we onze infrastructuur schoon, heel en veilig houden. Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende ontwikkelingsdoelen: Ontwikkelingsdoel 3: goede gezondheid en welzijn • Stimuleren van lopen en fietsen. In beweging zijn is gezond en goed voor de weerstand.
Ontwikkelingsdoel 9: duurzame industrie, innovatie en infrastructuur • We werken aan veilige wegen waar iedereen toegang toe heeft. Dat doen we bijvoorbeeld door de infrastructuur voor fietsers te verbeteren. Ook werken we aan de verkeersveiligheid voor met name kwetsbare verkeersdeelnemers. Ontwikkelingsdoel 10: ongelijkheid verminderen • Stimuleren dat iedereen zich kan verplaatsen ongeacht wat iemands lichamelijke, psychische of economische gesteldheid is.
Ontwikkelingsdoel 11: duurzame steden en gemeenschappen • We werken aan vervoer voor iedereen, dat geen verdere schade toebrengt aan de planeet. In onze omgevingsvisie staat daarover dat we eerst kijken naar lopen en fietsen, daarna naar openbaar vervoer en eventueel deelauto’s. Pas in de laatste plaats kijken we waar we moeten investeren in de privéauto. Dit noemen we het STOMP-principe.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 51 van 236
Ontwikkelingsdoel 13: klimaatactie: • Verminderen van uitstoot binnen de mobiliteit sector.
Ontwikkelingsdoel 15: leven op het land • Verkeer opvangen aan de randen van bossen door recreatiedruk te sturen.
Wat hebben we gedaan? Verkeersveiligheid verbeteren Voor ons is verkeersveiligheid een belangrijk onderwerp. We richten ons daarbij vooral op de kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals fietsers en voetgangers. In 2023 deden we dat onder andere voor de volgende projecten: •
•
•
Om de verkeersveiligheid op rotondes te verbeteren verleggen we een aantal fietspaden bij rotondes. Dit doen we bijvoorbeeld om snelheid van fietsers die bij de rotondes aankomen te verlagen. We werkten hiervoor ontwerpen uit. Eind 2023 stelden we deze ontwerpen vast. De proef met LED-knipperlichten op de rotonde Koningsweg-Dalweg blijkt succesvol. Vanwege dit succes leggen we de LED-knipperlichten bij meerdere rotondes aan te beginnen op de nieuwe rotonde Konigsweg-Pimpelmees. Die rotonde is een onderdeel van het Verkeersplan Soest-Zuid. In het ontwerp voor de nieuwe rotonde Koningsweg – Pimpelmees hebben we rekening gehouden met de ruimte die nodig is voor de LEDknipperlichten. Via de Najaarsnota is budget beschikbaar gekomen voor de LEDknipperlichten. Verbeteren oversteekbaarheid met nieuwe oversteeklocaties Vrijheidsweg, Birkstraat, Beukenlaan en Torenstraat. -Voor de Torenstraat hebben we in 2023 gekeken naar de inpassing van een veilige voetgangersoversteek. Dit bleek een uitdaging vanwege de beperkt beschikbare ruimte. We hebben meerdere varianten bekeken. Omdat ook groot vrachtverkeer van het kruispunt gebruik moet maken, moet eerst ook duidelijkheid komen over ontwikkelingen in de omgeving. Dit heeft namelijk gevolgen voor hoe het kruispunt eruit komt te zien.
Ook vroegen we de provincie om de subsidievoorwaarden aan te passen, zodat aanpassingen aan dit kruispunt mogelijk ook voor een verkeersveiligheidssubsidie in aanmerking kunnen komen. -Voor de Vrijheidsweg hebben we het verkeerskundig schetsontwerp gereed. We startten de eerste voorbereidingen op voor de vervolgonderzoeken. -De nieuwe oversteeklocaties bij de Birkstraat en Beukenlaan zijn niet op een goede en veilige manier in te passen om de oversteekbaarheid te verbeteren.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 52 van 236
• •
Om een veilige oversteek te maken moet eerst beslist worden of de functie van de wegen gaat veranderen (blijft de weg 50km/u of gaat de weg naar 30km/u). Onbewaakte spoorwegovergang De Gouden Ploeg. We hebben een overeenkomst bereikt met ProRail om de spoorwegovergang De Gouden Ploeg te gaan beveiligen. Op de Peter van Den Breemerweg plaatsten we op meerdere kruispunten “60”markering om weggebruikers te attenderen op de maximum snelheid. Om de twee scherpe bochten beter op te laten vallen stelden we een adviessnelheid van 30 km/uur in.
Aanpak te hard rijden Binnen de ‘Aanpak te hard rijden’ leggen we verkeersdrempels aan om de verkeersveiligheid in woonwijken te verbeteren. Dat doen we aan de hand van inwonersverzoeken en snelheidsmetingen. We legden drie verkeersdrempels aan, twee op de Dorresteinweg ten zuiden van de Koningsweg en één op de Zandlaan. Flitspaal aan de Vredehofstraat en een flexflitser (een tijdelijke flitspaal die het OM op meer plekken inzet) aan de Dalweg. Voorjaar 2023 plaatste het OM de flitspaal aan de Vredehofstraat. De flexflitser stond twee keer langs de Dalweg. De laatste periode was van september – november 2023. Het OM gaf aan dat we ook voor andere plekken in Soest een aanvraag kunnen doen. We hebben daarom onze eerdere aanvraag nog een keer ingediend met de vraag of ook de andere locaties hiervoor in aanmerking komen.
Flitspaal Dalweg Meer fietsen We vinden het belangrijk dat mensen die in de gemeente Soest wonen of werken meer gaan fietsen. Dat is gezond, goed voor het klimaat en het helpt om Soest bereikbaar te houden. In 2023 deden we dat voor de volgende projecten: • Doorfietsroute Amersfoort – Utrecht: We rondden de werkzaamheden aan deze doorfietsroute in de gemeente Soest af. • Doorfietsroute Amersfoort – Hilversum: We maakten een ontwerp voor een doorfietsroute van Amersfoort naar Hilversum. We zorgden via de Najaarsnota voor budget om het deel in de gemeente Soest uit te laten voeren.
Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest
Pagina 53 van 236
•
•
•
Fietspad Middelhoefseweg: Dit project is onderdeel van het Regionaal Fietsplan Soest. Het ontwerp en het bestek voor het fietspad is klaar. Samen met gemeente Amersfoort spraken we over de planprocedure. Door vertrekkende medewerkers bij Amersfoort is op dit onderwerp tijd verloren gegaan. Daardoor startten we helaas niet in 2023. Fietspad over de Vliegbasis: Flora en Fauna is erg belangrijk op de vliegbasis. We werkten met verschillende partijen aan de aanvraag voor ontheffing Wet natuurbescherming. Beschermende maatregelen voor een aantal diersoorten kostten meer tijd dan verwacht. Een verkennend onderzoek naar niet gesprongen explosieven rondden we af. Het ontwerp ligt klaar en de verkenning voor alle Omgevingsvergunningen met bijbehorende onderzoeken zijn we gestart. Fietsverbinding Soest – Lage Vuursche – Hilversum: In 2023 voerden we meerdere gesprekken met omliggende gemeenten en de provincie over de bereikbaarheid van deze regio. Deze fietsverbinding maakte daar een belangrijk deel van uit. Deze gesprekken verliepen positief. Samen met de gemeenten Baarn en Zeist werkten we aan een ontwerp om de Embranchementsweg veiliger te maken voor fietsers.
Deelmobiliteit In regioverband onderzochten wij de mogelijkheden voor deelmobiliteit(hubs) in Soest. Hiervoor hebben we verschillende werkateliers bijgewoond, waarbij we onder andere aan tafel zijn gegaan met marktpartijen en ook het juridische deel aan bod kwam. Samen met Goedopweg, een organisatie die duurzame mobiliteit stimuleert, lieten we een verkenning uitvoeren naar geschikte locaties voor mobiliteitshubs. Ook hebben we met buurgemeenten onderzocht wat de mogelijkheden zijn om deelmobiliteit te vergroten in de regio. Verkeersplan Soest Zuid Met het Verkeersplan Soest-Zuid werken we aan het goed en veilig bereikbaar houden van Soest. Voor autoverkeer, voor het openbaar vervoer en veilig oversteken voor fiets en voetganger. In 2023 hebben we de plannen voor een aantal deelgebieden verder voorbereid. In 2023 hadden we veel contact met de nutsbedrijven over de planning en startten de nutsbedrijven met hun werkzaamheden. Dit kostte veel meer inzet dan gedacht, vooral door verzwaring van de energienetten. We zijn begonnen in deelgebied 1 (30km zone) met de civiele werkzaamheden buiten. We hebben een strategie voor de communicatie opgesteld. Aan het eind van 2023 hebben we de BouwApp gelanceerd voor het werk Verkeersplan SoestZuid. De BouwApp is meer dan 5000 keer gedownload.