Jaarstukken 2023

Jaarstukken 2023

INHOUDSOPGAVE BESTUURLIJKE INLEIDING ......................................................................................................... 3 HOOFDSTUK 1 – TOELICHTING FINANCIEEL RESULTAAT ...................................................... 6 HOOFDSTUK 2 – PROGRAMMAVERANTWOORDING........................................................... 11 PROGRAMMA 1 – BESTUURLIJKE OMGEVING............................................................................................................................. 11 DEELPROGRAMMA 1.1 BESTUUR ................................................................................................................................................ 12 DEELPROGRAMMA 1.2 DIENSTVERLENING ................................................................................................................................ 19 DEELPROGRAMMA 1.3 VEILIGHEID ............................................................................................................................................. 22 DEELPROGRAMMA 1.4 ACCOMMODATIES EN EIGENDOMMEN ............................................................................................... 25 PROGRAMMA 2 – FYSIEKE LEEFOMGEVING ................................................................................................................................

27 DEELPROGRAMMA 2.1 WONEN.................................................................................................................................................. 30 DEELPROGRAMMA 2.2 KLIMAAT................................................................................................................................................. 39 DEELPROGRAMMA 2.3 ECONOMIE ............................................................................................................................................. 48 DEELPROGRAMMA 2.4 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR ....................................................................................................... 51 DEELPROGRAMMA 2.5 NATUUR EN LANDSCHAP ..................................................................................................................... 58 PROGRAMMA 3 – SOCIALE LEEFOMGEVING .............................................................................................................................. 63 DEELPROGRAMMA 3.1 SOCIAAL DOMEIN ................................................................................................................................. 64 DEELPROGRAMMA 3.2 ONDERWIJS ...........................................................................................................................................

75 DEELPROGRAMMA 3.3 SPORT, KUNST EN CULTUUR................................................................................................................. 78 OVERHEAD..................................................................................................................................................................................... 86 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ................................................................................................................................................. 88

HOOFDSTUK 3 – PARAGRAFEN............................................................................................... 91 PARAGRAAF A - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ......................................................................................... 91 PARAGRAAF B - FINANCIERING .................................................................................................................................................111 PARAGRAAF C - BEDRIJFSVOERING ..........................................................................................................................................116 PARAGRAAF D - ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ..............................................................................................................124 PARAGRAAF E – VERBONDEN PARTIJEN ...................................................................................................................................130 PARAGRAAF F – GRONDBELEID .................................................................................................................................................150 PARAGRAAF G – LOKALE HEFFINGEN .......................................................................................................................................156

HOOFDSTUK 4 – JAARREKENING ......................................................................................... 163 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9

BALANS ............................................................................................................................................................................163 GRONDSLAGEN ...............................................................................................................................................................164 SPECIFICATIE ACTIVA .......................................................................................................................................................171 SPECIFICATIE PASSIVA .....................................................................................................................................................177 RECAPITULATIESTAAT LASTEN EN BATEN ......................................................................................................................189 TOELICHTING JAARREKENING .........................................................................................................................................190 RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING 2023 .............................................................................................................198 CONTROLEVERKLARING EN RESULTAATBESTEMMING ..................................................................................................199 SISA: SINGLE INFORMATION, SINGLE AUDIT

...............................................................................................................204

HOOFDSTUK 5 – BIJLAGEN.................................................................................................... 219 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

OVERZICHT (DEEL)PROGRAMMA’S EN PORTEFEUILLEHOUDERS..................................................................................219 KERNGEGEVENS ...............................................................................................................................................................220 KREDIETRAPPORTAGE EN TOELICHTING ........................................................................................................................223 SUBSIDIES .........................................................................................................................................................................234 TAAKVELDEN ....................................................................................................................................................................235

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 2 van 236

Bestuurlijke inleiding Hierbij bieden we u de jaarstukken 2023 aan. We leggen hierin verantwoording af over het gevoerde beleid en over de inzet van de financiële middelen. Graag staan we in deze inleiding stil bij enkele in het oog springende ontwikkelingen uit het afgelopen jaar. Veel aandacht voor woningbouw We hebben hard gewerkt aan woningbouw. We hebben bestemmingsplannen gemaakt die de raad vorig jaar heeft vastgesteld. We hebben plannen voorbereid die de raad dit jaar behandelt. Er zijn woningbouwprojecten in uitvoering gegaan. En er zijn nieuwe woningen opgeleverd. Onze focus lag daarbij vooral op betaalbare woningen. We gaven voorrang aan plannen van corporaties. En we hebben een nieuwe doelgroepenverordening vastgesteld om meer betaalbare woningen en sociale huur te realiseren. De samenleving dacht met ons mee Op allerlei verschillende manieren. Bijeenkomsten, klankbordgroepen, straatinterviews, digitale participatie, participatie voor jongeren. Mensen dachten mee bij grote participatietrajecten rond het nieuwe beleid voor het Sociaal Domein, cultuur en sport. En voor de Omgevingsprogramma’s die in ontwikkeling zijn. Maar ook bij meer concrete onderwerpen zoals inrichting van de openbare ruimte of de toekomst van het zwembad.

Bestemmingsplan Dalweg vastgesteld In de Gebiedsvisie Dalweg (2020) is bepaald dat Het Dalweggebied een aantrekkelijke, levendige, herkenbare plek met groene uitstraling moet worden. Onderdeel hiervan vormt de bouw van maximaal 250 woningen. Hiervoor heeft uw raad op 9 februari 2023 ingestemd met het bestemmingsplan Dalweg e.o. Ook stelde uw raad, op 7 december 2023, extra middelen voor de grondexploitatie beschikbaar. Dit was noodzakelijk door de sterk gewijzigde marktomstandigheden. Omgevingsprogramma’s voor Wonen, Werken, Mobiliteit, Water, Groen en Energie Op 20 april 2023 heeft uw raad besloten de door ons college vastgestelde startnotities uit te laten werken voor het opstellen van omgevingsprogramma’s voor Wonen, Werken, Mobiliteit, Water, Groen en Energie. Deze programma’s vloeien voort uit de Omgevingsvisie Stap voor stap ver komen uit 2021. Een belangrijk onderdeel van de aanpak was de participatie met onze inwoners, ondernemers belangenverenigingen en andere stakeholders. De opbrengsten hebben we met u gedeeld tijdens een beeldvormende raadsbijeenkomst op 28 september 2023. Ook gaf u opdracht om een afwegingskader te ontwikkelen en dit ter besluitvorming aan uw raad voor te leggen. Hierover is besluitvorming voorzien in 2024.

Gebiedsvisie Soesterberg biedt kaders voor ontwikkeling woonwijk In aansluiting op het Masterplan Soesterberg hebben we verder gewerkt aan de plannen voor de transformatie van Soesterberg-Noord tot een gezonde groene woonwijk. Met het vaststellen van de Gebiedsvisie Soesterberg-Noord (raad 8 juni 2023) is hiervoor een belangrijke stap gezet. De Gebiedsvisie geeft het kader waarbinnen de lopende en toekomstige particuliere initiatieven worden getoetst. Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 3 van 236

Gebiedsontwikkeling van A tot Z van start Op 31 maart 2023 hebben de zeven partijen (waaronder de gemeenten Amersfoort, Leusden, Soest en Zeist) en het ministerie van Defensie een Alliantieverklaring ondertekend. Daarin hebben zij afgesproken om gezamenlijk te werken aan de opgaven in het gebied tussen Amersfoort en Zeist. Voor het gebied wordt een gemeenschappelijk, integraal perspectief ontwikkeld, waarin alle opgaven in samenhang worden uitgewerkt. Winkeltijden verruimd Conform het voornemen uit het coalitieakkoord zijn de winkeltijden op zon- en feestdagen verruimd. Daarmee geven we gehoor aan de wens van veel ondernemers en inwoners. Hiertoe stelde uw raad op 29 juni 2023 een nieuwe Winkeltijdenverordening vast. Ook nam uw raad een motie aan om de nieuwe regeling na een jaar te evalueren. Realisatie nieuw sociaal-cultureel centrum Soesterberg stap dichterbij Op 20 april 2023 is een belangrijke stap gezet in een al lang lopend traject om te komen tot een sociaal-cultureel centrum voor Soesterberg. Uw raad stelde middelen beschikbaar om samen met onze partners, Stichting Samen voor Soesterberg, Stichting De Linde, SWOS en Balans en Kunstenhuis Idea, een voorziening te realiseren in de Plint van het Den Berghplein. De oplevering van de nieuwe accommodatie is voorzien in 2024.

Nieuwe beleidskaders voor het sociaal domein, de cultuur en de sport Wat voor gemeente we willen zijn als het gaat om zorgen voor elkaar? Die vraag stond centraal in de gesprekken met inwoners, ondernemers en organisaties. De uitkomsten zijn betrokken bij de nieuwe integrale Visie sociaal domein 2024-2028: In verbinding, samen doen: een zorgzaam en veerkrachtig Soest. Vijf opgaven staan centraal: gezonde leefstijl, bestaanszekerheid, mentale weerbaarheid, kansengelijkheid en meedoen & inclusie uw raad stelde de visie op 7 december 2023 vast. De nieuwe Visie sociaal domein heeft een directe relatie met de gelijktijdig vastgestelde Nota sport en bewegen 2024-2028 en de nieuwe Cultuurnota. Voor alle drie beleidsnota’s geldt dat verdere uitwerking nodig is. Voor de Visie sociaal domein doen we dat in jaarlijkse uitvoeringsplannen. Nieuwe sporthal en nieuwbouw Griftland in voorbereiding In 2023 is de bouw van de nieuwe sporthal en de nieuwe entree voor Sportboulevard De Engh afgerond. Aan de totstandkoming is intensief overleg met omwonenden voorafgegaan. Dit heeft er mede toe geleid dat er geen enkel bezwaar tegen de plannen is ingediend. Voor de vervangende nieuwbouw van het Griftland college staan we aan het begin van het proces. Vorig jaar stemde uw raad in met een voorbereidingskrediet.

Aangescherpte prioriteiten in het Integraal veiligheidsplan 2023-2026 Met de vaststelling van het Integraal veiligheidsplan 2023-2026 op 26 oktober 2023 heeft de raad prioriteiten aangescherpt op een viertal deelgebieden: ondermijning, jeugdcriminaliteit en -overlast, zorg en veiligheid (met een duidelijke verbinding naar het sociaal domein) en digitale veiligheid. Hierbij nam de raad een motie aan met de strekking om jongeren vooral positief te benaderen en te investeren in flankerend jeugdbeleid.

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 4 van 236

Opvang vluchtelingen: brede maatschappelijke aanpak nodig Door oorlogen in de wereld zijn er de afgelopen jaren weer meer vluchtelingen naar ons land gekomen. Alle gemeenten moeten helpen bij het opvangen van vluchtelingen. Uit Oekraïne maar ook uit andere landen waar mensen niet veilig zijn. In Kamp van Zeist werd daarom weer voor 5 jaar een asielzoekerscentrum voor maximaal 400 vluchtelingen geopend. En in het Fletcher hotel aan de Birkstraat kwamen 90 vluchtelingen. Voor beide locaties zijn er klankbordgroepen van bewoners. Hoewel aanvankelijk maar weinig mensen zaten te springen om vluchtelingenopvang in de buurt, vinden de klankbordgroepen wel dat het nu goed gaat. Bouwen aan vertrouwen: basis op orde Met de vaststelling van de begroting 2023 heeft uw raad besloten om de dienstverlening van onze gemeente in de volle breedte weer op een gewenst niveau te brengen. Dit besluit was gestoeld op de constateringen van de tijdelijke taskforce Bouwen en Wonen (2022). Het afgelopen jaar zijn al flinke stappen gezet binnen de vier pijlers van het programma Bouwen aan vertrouwen: Besturen, Integraal sturen en werken, Bedrijfsvoering en Mensen. De middelen die uw raad beschikbaar heeft gesteld om de formatie op een aantal taakvelden te versterken, zijn voor een groot deel besteed.

Daarbij moeten we wel opmerken dat het voor bepaalde type functies nog steeds erg moeilijk is om personeel te vinden. Mede daarom kon een deel van de functies niet vast ingevuld kon worden. Financieel voordelig jaarresultaat We hebben het jaar 2023 afgesloten met een voordelig saldo van € 4,6 miljoen, waarvan we voorstellen € 1,3 miljoen te bestemmen voor besteding in 2024 en € 3,3 miljoen toe te voegen aan de algemene reserve. Een belangrijke oorzaak voor het overschot betreft de opvang van ontheemde Oekraïners: net als vorig jaar ontvingen we voor de opvang aanzienlijk meer middelen van het Rijk dan we uitgaven: voor 2023 een voordelig verschil van € 3,6 miljoen. Dit beeld herkennen we ook bij andere gemeenten. De omvang van de algemene reserve, de buffer voor het opvangen van tegenvallers en eventuele exploitatietekorten, blijft daarmee ruim € 20 miljoen (exclusief het rekeningsoverschot 2023). Dat is ook ruim boven het afgesproken minimumniveau van € 7 miljoen. Deze ruimte lijkt riant, maar moet wel worden bezien in het perspectief van de financiële ontwikkelingen in de komende jaren.

Hierbij springen in het oog: het nog altijd niet door het Rijk herstelde ‘ravijnjaar’ 2026 (en de jaren daarna), de toenemende financiële risico’s in de bekostiging van de jeugdzorg en de voorziene stijgende investeringsbehoefte (denk aan de ontwikkelingen in Soesterberg, onderwijsgebouwen en het zwembad). Samen verder aan de slag! We zijn, samen met uw raad, onze inwoners en ondernemers, aan de slag gegaan met de uitvoering van het coalitieakkoord Bouwen aan de toekomst, samen aan de slag! In dit jaarverslag laten we zien wat we in 2023 hebben bereikt. Mede door de nog altijd krappe arbeidsmarkt hebben we echter niet alles kunnen doen wat we ons hadden voorgenomen. Omdat we vooralsnog nog geen tekenen zien van ontspanning, blijft dit een risico voor de uitvoering van onze projecten. Dat neemt niet weg dat we onze koers uit het coalitieakkoord met overtuiging blijven vervolgen: samen verder aan de slag! Burgemeester en wethouders van de gemeente Soest 25 april 2024 Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 5 van 236

Hoofdstuk 1 – Toelichting financieel resultaat Financieel beeld samengevat We hebben 2023 afgesloten met een overschot van € 4,6 miljoen. Dat is € 5,4 miljoen meer dan verwacht bij de najaarsnota. Toen verwachtten we nog een tekort van € 0,7 miljoen. Ontwikkeling van het begrotingssaldo 2023 Bedragen x € 1.000 Primitieve begroting 2023 Bijstellingen: - Amendement hondenbelasting - Najaarsnota 2022 - Amendement omgevingswet - Voorjaarsnota - Meicirculaire - Septembercirculaire - Najaarsnota 2023 Resultaat na najaarsnota 2023 Bijstelling na najaarsnota Resultaat jaarrekening

380 -126 150 -12 -1.583 155 -235 562 -708 5.353 4.645

Resultaatsbestemming We stellen voor om het totale resultaat van € 4.645.000 als volgt te bestemmen: Oormerkvoorstellen Bestemmingsvoorstel programma Vluchtelingen Dotatie algemene reserve Totaal

Bedragen x € 1.000 455 850 3.340 4.645

De oormerkvoorstellen betreft taken die we door onverwachte ontwikkelingen in 2023 niet konden uitvoeren. In de najaarsnota is voor oormerkvoorstellen € 2.716.000 opgenomen. We stellen voor om, in aanvulling hierop, € 455.000 door te schuiven naar 2024. Voor het programma Vluchtelingen stellen we voor een bedrag van € 850.000 te bestemmen. Dit betreft middelen voor de uitvoering van de bestuursopdracht ‘Opvang vluchtelingen en huisvesting starters, statushouders en spoedzoekers’ dat in 2024/2025 wordt uitgevoerd. De kosten hiervoor worden geraamd op € 850.000. Voorgesteld wordt om de middelen die overblijven te storten in de algemene reserve. Een overzicht van alle oormerkvoorstellen staat in paragraaf 4.8 Controleverklaring en resultaatbestemming. Toelichting op het jaarrekeningresultaat In de tabel hieronder staan de belangrijkste verschillen ten opzichte van de najaarsnota 2023. In de programma’s (hoofdstuk 3) staat bij het onderdeel ‘Wat heeft het gekost’ een toelichting op deze afwijkingen. In deze paragraaf geven we een korte toelichting op de grootste verschillen.

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 6 van 236

In de recapitulatiestaat Lasten en baten (hoofdstuk 5.5) staan de verschillen per programma, uitgesplitst naar lasten en baten. Een aantal verschillen hangt samen met een ander programma. Wij zijn van oordeel dat de over- en onderschrijdingen, met de uitleg in de programma’s, passen in het beleid dat uw raad heeft vastgesteld. Jaarresultaat 2023 op hoofdlijnen (bedragen x € 1.000) Bestuurlijke omgeving Bekostiging opvang ontheemden Oekraïne Voorziening politieke ambtsdragers Hogere lasten door 3 verkiezingen Onderhoud gebouwen (budgettair neutraal; verrekening met reserve) Programma Fysieke leefomgeving Aanpassing voorzieningen grondexploitaties Omgevingsvergunningen Energietransitie (saldo wordt verrekend met oormerkvoorstellen uit najaarsnota) Baten begraafplaatsen Invoer nieuwe voorziening groot onderhoud wegen Energielasten openbare verlichting Programma Sociale leefomgeving Onderhoud welzijnsgebouwen (budgettair neutraal; verrekening met reserve) Sociaal domein algemeen Jeugd Integratie Werk en inkomen Regionaal Sociaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort (RWA) Schulden, armoede en overhead BBS Energietoeslag (zie bijdrage in algemene uitkering) Onderwijs: doelgroepenvervoer Sport, kunt en cultuur: onderhoud gebouwen (budgettair neutraal; verrekening met reserve) Overhead Saldo dekking personeelskosten (budgettair neutraal) Onderhoud gemeentehuis (verrekening met reserve)

Energielasten gemeentehuis Dienstverleningsovereenkomst met BBS

Voordeel Nadeel 3.560 151 125 310

56 1.050 323 106 1.151 205

197 675 591 537 831 431 628 1.237 138 691

671 135 115 120

Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering (decembercirculaire) Stelposten Dubieuze debiteuren Reserveringen

1.431 192 216

Totaal

11.197

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

1.535

Pagina 7 van 236

6.211

Oekraïne De grootste afwijking zit in de middelen voor de ‘bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne’. Elke gemeente ontvangt van het Rijk een specifieke bijdrage die gebaseerd is op het aantal op te vangen Oekraïense vluchtelingen. De lasten die we maken zijn lager en hoeven niet afgerekend te worden. Terugkijkend naar de najaarsnota had hier al melding gemaakt moeten worden dat er een afwijking zou zijn. Omgevingsvergunningen In najaarsnota is een te positieve raming opgenomen. Hierdoor is een correctie nodig. Daarnaast was de verwachting dat aantal projecten in de 1e drie maanden vergund zou worden in 2024. Dit is niet gehaald en telt hierdoor niet mee in 2023. Waardoor in plaats van een voordeel juist een nadeel gepresenteerd wordt. Nieuwe voorziening groot onderhoud wegen Met de vaststelling op 20 april 2023 door de raad van het wegenbeheerplan (2022-2026) is besloten een voorziening groot onderhoud in te stellen conform nota reserves en voorzieningen (2022) opgesteld op basis van Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Hiermee komt een deel van de huidige reserve wegen en vervanging verkeerslichten te vervallen. Per 31 december 2023 is er een storting in de voorziening groot onderhoud wegen van € 1,2 mln. gedaan. Diverse lasten sociaal domein De totale lasten van het deelprogramma sociaal domein bedragen ongeveer € 60 miljoen in 2023.

De onderschrijdingen bedragen per saldo € 1,2 miljoen. Dit is 2% van de totale lasten. De budgetten in dit deelprogramma bestaan uit een aantal open-einde regelingen, zoals de Jeugdhulp. Hier zijn minder kosten aan hulp gemaakt. Dit geldt ook voor de sociale uitkeringen, met een lagere instroom in de BUIG door een gunstige arbeidsmarkt en minder gebruik van de bijzondere bijstand. Het werkvoorzieningsschap RWA kende een beter jaarresultaat, waardoor de bijdrage lager is. Nadelen binnen dit deelprogramma bestaan uit hogere salarisbijdragen door CAO afspraken en de uitkering van de energiecompensatie voor minima tot 130% is in 2023. De gemeente heeft in de algemene uitkering (via de decembercirculaire) voor de energiecompensatie de middelen ontvangen. Saldo dekking personeelskosten Het budget voor de ‘basis op orde’ is in de najaarsnota 2023 toegekend aan de diverse deelprogramma’s. Ook is een stelpost opgenomen bij de overhead. Op de diverse deelprogramma’s is sprake van overschrijdingen op de personeelskosten. De stelpost bij de overhead dekt deze overschrijdingen met een bedrag van € 671.000. Dit gebeurt budgettair neutraal. Algemene uitkering Via het weekbericht hebben wij u in december 2023 geïnformeerd over de effecten van de decembercirculaire. Hierbij gaven we aan dat deze mutaties in de jaarrekening 2023 worden verwerkt.

Een groot deel van de decembercirculaire betreft de energietoeslag (zie programma sociale leefomgeving).

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 8 van 236

Reserveringen Het saldo op de post reserveringen betreft de optelsom van verschillende mutaties. Een aantal van deze mutaties is hiervoor benoemd, zoals reserve onderhoud gebouwen en de vrijval van de reserve wegen. De overige mutaties worden toegelicht in de volgende hoofdstukken. Verantwoording jaarresultaat Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten we het jaarresultaat splitsen in het resultaat vóór reservering, na reservering en na bestemming. Het verschil is het saldo van de reservemutaties (toevoegingen en onttrekkingen). Dit staat in onderstaande tabel weergegeven. In paragraaf 4.4 worden de reservemutaties toegelicht onder het kopje “eigen vermogen”. Rekeningresultaat 2023

(bedragen x € 1.000)

Totale lasten Totale baten Resultaat voor reservering

Begroting na wijzigingen 2023 150.662 143.216 -7.447

Realisatie 2023 143.013 142.455 -558

8.920 15.658 -708

9.066 14.269 4.645

-708

1.305 3.340 0

Mutaties reserves: Toevoeging aan reserves (lasten) Onttrekking aan reserves (baten) Resultaat na reservering Voorstel tot bestemming: Oormerk- en bestemmingsvoorstel Dotatie algemene reserve Resultaat na bestemming

Verkorte balans Balans per 31 december 2023 31-12Activa 31-12-2023 2022 Passiva Vaste activa Vaste passiva Immateriële vaste activa 786 587 Eigen vermogen Materiële vaste activa 102.219 91.887 Gerealiseerd resultaat Voorzieningen Financiële vaste activa 3.409 3.363 Vaste schulden Totaal vaste activa 106.414 95.837 Totaal vaste passiva Vlottende activa Voorraden Uitzettingen met een rente typische looptijd < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa Totaal Activa

(bedragen x 1.000) 31-12-2023

31-12-2022

57.863 4.645 18.558 40.034 121.100

52.870 10.196 11.881 44.285 119.232

5.917

6.761

16.865 22.782 143.881

14.191 20.952 140.185

251.611

240.575

Vlottende passiva 6.738

3.409

19.190 92

Netto vlottende schulden 29.665 < 1 jaar 367

11.447 10.906 Overlopende passiva 37.467 44.348 Totaal vlottende passiva 143.881 140.185 Totaal Passiva Gewaarborgde geldleningen

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 9 van 236

In paragraaf 4.3 Specificatie activa en 4.4 Specificatie passiva staat de toelichting op de balans. Reservepositie De vermogenspositie is het totaal van de algemene reserve, bestemmingsreserves, voorzieningen en het jaarresultaat. In onderstaande tabel staat de ontwikkeling van de begrotingspositie in de afgelopen jaren (bedragen x € 1.000): Vermogenspositie ultimo Algemene reserve Bestemmingsreserves Totaal exclusief jaarresultaat Jaarresultaat Totaal inclusief jaarresultaat

2019 6.463 42.611 49.074 -1.208 47.866

2020 5.113 40.398 45.511 1.781 47.292

2021 7.042 42.565 49.607 4.235 53.842

2022 14.618 38.252 52.870 10.196 63.066

2023 20.029 37.879 57.908 4.645 62.553

Een specificatie van alle stortingen en onttrekkingen uit de reserves en voorzieningen vindt u in hoofdstuk 4. Algemene reserve en weerstandsvermogen De algemene reserve is bedoeld om het risico te dekken van onvoorziene financiële tegenvallers en nadelige begrotingssaldi. Daarom moet zij volledig vrij besteedbaar zijn. De algemene reserve bedraagt ultimo 2023 € 20 miljoen, exclusief het rekeningresultaat 2023. De toevoeging in 2023 bestaat uit het positief jaarresultaat 2022 (€ 9 miljoen) en de onttrekking uit de algemene reserve is de bijdrage aan de bouwgrondexploitatie (€ 3,6 miljoen). Het saldo van de algemene reserve is ruim boven de door de raad vastgestelde minimumnorm van € 7 miljoen. De omvang van de algemene reserve samen met de zogenaamde onbenutte belastingcapaciteit, vormt de buffer om de financiële risico’s te kunnen opvangen. Deze buffer bedraagt ruim € 27 miljoen en daarmee zijn we ruimschoots in staat om het totaal aan geïnventariseerde risico’s van afgerond € 7,9 miljoen op te vangen. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar paragraaf A Weerstandsvermogen en risico’s. Bij de kadernota 2025 zal het college ook met voorstellen komen hoe om te gaan met de reserves. Toezeggingen aan de raad Aan de raad zijn een aantal toezeggingen gedaan om deze op te nemen in de jaarstukken: 1. Motie over ontwikkeling van de financiële omvang van de externe inhuur 2.

Motie om significante afwijkingen bij subsidies te rapporteren 3. Toezegging over de afdoening van het aantal omgevingsvergunningen dat aangevraagd en verleend is. 1. Motie 1 is verwerkt in hoofdstuk 3, paragraaf C bedrijfsvoering; 2. Motie 2 is verwerkt in hoofdstuk 5.4 Subsidie; 3. Toezegging omgevingsvergunningen is opgenomen in hoofdstuk 3, paragraaf G lokale heffingen.

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 10 van 236

Hoofdstuk 2 – Programmaverantwoording We hebben 3 programma’s: 1 Bestuurlijke omgeving 2 Fysieke leefomgeving 3 Sociale leefomgeving en Overhead en Algemene dekkingsmiddelen

Programma 1 – Bestuurlijke omgeving Inhoud programma Dit programma gaat over: 1.1. Bestuur 1.2. Dienstverlening 1.3. Veiligheid 1.4. Accommodaties en eigendommen Wat heeft het gekost? Relevante beleidsdocumenten

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 11 van 236

Deelprogramma 1.1 Bestuur Wat willen we bereiken? We streven naar: • Plan- en beleidsvorming (en uitvoering) waarbij iedereen zijn inbreng kan leveren. • Gespreksvoering op basis van kennis, inhoud en argumenten. • Respect voor elkaars rollen en handelen vanuit vertrouwen. • Transparantie in ons handelen. • Rekening houden met de belangen van minderheden. • Een organisatie die toegerust is om maatschappelijke opgaven en ontwikkelingen en gemeentelijke ambities het hoofd te bieden. • Regionale samenwerking met voldoende grip op onze verbonden partijen. We realiseren deze doelstellingen door in te zetten op: participatie, bestuurlijke vernieuwing, communicatie, samenwerking met partners en het adequaat toerusten van de ambtelijke organisatie. Tot dit deelprogramma behoren ook de bestuurlijke taken rondom de opvang van vluchtelingen, meer in bijzonder de opvang van Oekraïners en internationale hulp. Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 10: ongelijkheid verminderen • Beleid gericht op een inclusieve samenleving; • Zorgen voor gelijke kansen; • Uitvoering van een verantwoord migratiebeleid.

Het ontwikkelingsdoel 11: duurzame steden en gemeenschappen • Maatschappelijk verantwoord inkopen.

Het ontwikkelingsdoel 16: vrede, justitie en sterke publieke diensten • Zorgen voor inclusieve, participatieve en representatieve sluitvorming; • Zorgen voor openbare toegang tot informatie en het beschermen van de fundamentele vrijheden. Wat hebben we gedaan? Participatie, bestuurlijke vernieuwing en communicatie We deden in 2023 een een groot aantal participatietrajecten. Voorafgaand aan het maken van nieuw beleid:

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 12 van 236

• •

Voor de Visie Sociaal Domein en Sport, Kunst en cultuurnotahielden we onder andere meedenkdiners, koffieochtenden, digitale enquêtes en groepsinterviews. Voor de Omgevingsprogramma’s deden we straatinterviews, een digitale enquête voor jongeren (Swipocratie), een inwonerpanel en een enquête waarmee op kaarten kon worden geplot. En voor andere stakeholders, zoals ondernemers, hielden we bijeenkomsten.

Via Denkmeeover.nl, ons participatieplatform, stelden we ook vragen over speelplekken in Soest en de toekomst van zwembad De Engh. Inwoners vonden op datzelfde platform ook de resultaten van de participatie. Daarnaast waren er in 2023 ook veel bewonersbijeenkomsten over uiteenlopende onderwerpen, van opvang voor vluchtelingen tot verkeersmaatregelen. Verder spraken we met een klankbordgroep van raadsleden over het maken van een nieuwe participatievisie. Inwonersinitiatieven en uitdaagrecht In 2023 zijn 85 inwonersinitiatieven ingediend. Acht voldeden niet aan de voorwaarden. Of ze vielen onder een ander (gemeentelijk) budget of werden ingetrokken. 77 initiatieven kregen wel subsidie (in totaal ruim € 29.000). Bij iets meer dan de helft van de ideeën ging het om een buurt- of wijkfeest. Andere initiatieven zijn bijvoorbeeld het realiseren van (buurt-)aed’s, het organiseren van een interreligieus debat, de aanleg van voorzieningen (zoals speeltoestellen en jeu-de-boulesbanen), een lichtjesboom op het Den Berghplein en ondersteuning van de Weggeefbasis. Inwoners deden in 2023 geen nieuwe aanvragen voor het uitdaagrecht. Burgerpeiling We wilden aanvankelijk per wijk met inwoners in gesprek over de uitkomsten van de burgerpeiling waarstaatjegemeente.nl (2021/2022). Daar hebben we van afgezien. We gaven prioriteit aan de participatie over de sociale en fysieke leefomgeving.

Daarmee konden inwoners directer invloed uitoefenen op hun leefomgeving. Extra gesprekken naar aanleiding van de burgerpeiling zouden de ‘participatiedruk’ op inwoners vergroten. En de meerwaarde ten opzichte van de participatie voor de sociale en fysieke leefomgeving zou beperkt zijn. Communicatie Ook in 2023 zetten we in op heldere, transparante en betrouwbare communicatie. We willen aansluiten bij de beleving van de inwoners. Daarom gebruikten we vaak een combinatie van online- en offlinecommunicatiemiddelen. We hielden steeds het websitebezoek, telefonisch contact en sociale media in de gaten. We streven bij communicatie met onze inwoners naar begrijpelijke taal. Om dit te bevorderen maken we een aanpak met bijvoorbeeld trainingen en hulpmiddelen voor medewerkers. Deze aanpak voeren we uit in 2024.

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 13 van 236

Duurzame ontwikkelingsdoelen (global goals) Ook Soest heeft de global goals omarmd. Dit laten we onder meer zien in de p&cdocumenten, waarbij we gemeentelijke doelstellingen zichtbaar verbinden aan de global goals. Ook in ons beleid leggen we steeds vaker een relatie, denk aan maatschappelijk verantwoord inkopen en de energietransitie. Gemeenteraad en griffie In 2023 zetten we in op het verder ontwikkelen van de raad en de invoering van het nieuwe vergadermodel. Er waren werkbezoeken, vergaderingen op locatie, een raadsconferentie en voor het eerst een Dag van de Democratie. Nieuw vergadermodel In mei stapte de raad over op een nieuw vergadermodel. Het doel was drieledig: (1) de raad van zoveel mogelijk relevante informatie voorzien; (2) raadsbesluiten beter kunnen uitleggen en (3) levendiger vergaderen met meer ruimte voor debat. Er is een infographic gemaakt om de samenleving te laten zien wat de verandering voor hen betekent. Er zijn opleggers gemaakt waarmee de kern van een raadsvoorstel sneller duidelijk is. Raadsconferentie: houding en gedrag In een tweedaagse raadsconferentie in Garderen werden raad, college en MT getraind in een nieuwe houding en nieuw gedrag. Beide zijn ingrediënten voor de nieuwe manier van vergaderen. Centraal stonden de vaardigheden luisteren, tot de kern komen, je eigen rol kennen, subtiel leiden en de ander de ruimte geven.

Zichtbaarheid en benaderbaarheid van de raad De griffie is in 2023 met alle fracties individueel in gesprek gegaan. Wat zijn hun wensen voor de raad als geheel en voor hen als individu? Hoe zien ze de toekomst van de lokale democratie? Wat willen ze van de griffie? Velen gaven aan als raad meer zichtbaarder en benaderbaar te zijn. Een stap in die richting was het organiseren van de Dag van de Democratie op 15 september. De raad en het college trokken in teams door de samenleving, hadden ontmoetingen en verzamelden ideeën en wensen. Er is een infographic gemaakt van alle bijdragen van inwoners, die we inzetten om de volgende Dag van de Democratie aan te kondigen. Locaties bezoeken De raad wil graag meer op locatie komen om onderwerpen ‘te doorleven’. Onderdeel hiervan was de fietstocht voorafgaand aan besluitvorming over het nieuwe Wegenbeheerplan. Team Beheer nam de raad mee langs integrale projecten en werkzaamheden aan wegen, riolering en groen. Ook was er in maart de informatiebijeenkomst over het nieuw Sociaal Cultureel Centrum Soesterberg. Deze bijeenkomst vond plaats in het Kontakt der Kontinenten. Verder was er in april een rondleiding in de nieuwe sporthal. Ook werd er een bezoek gebracht aan Kwintes (beschermd wonen) en woonzorgboerderij De Eemhorst. De afsluiting van het bestuurlijk seizoen vond plaats in het Vitens-gebouw.

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 14 van 236

Uitbreiding griffie een feit Tot slot is de griffie per 1 november uitgebreid met een griffiemedewerker. Hiermee is uitvoering gegeven aan het in 2022 genomen raadsbesluit om de griffie te versterken. Organisatie In paragraaf C Bedrijfsvoering hebben we in hoofdlijnen uiteengezet hoe onze gemeentelijke organisatie, meer in het bijzonder de bedrijfsvoering, is ingericht. In dit deelprogramma richten we ons op de voortgang van het programma Bouwen aan vertrouwen. Basis op orde: bouwen aan vertrouwen Met de vaststelling van de begroting 2023 heeft uw raad besloten om de dienstverlening van onze gemeente in de volle breedte weer op een gewenst niveau te brengen. Dit besluit was gestoeld op de constateringen van de tijdelijke taskforce Bouwen en Wonen (2022). Het advies was te investeren in het op orde brengen van de basis in de gemeentelijke organisatie om zo beter voorbereid te zijn op de toekomst. Een toekomst waarin wij samen met onze partners en inwoners steeds complexere vraagstukken moeten oppakken. Op 24 januari hebben wij met elkaar gesproken over het hiervoor opgestelde implementatieplan ‘Bouwen aan vertrouwen’. Het afgelopen jaar zijn flinke stappen gezet. Op 30 november hebben wij de voortgang met u besproken en een van de projecten toegelicht. Onze aanpak is pragmatisch van aard. In het dagelijks werk geven we vorm en inhoud aan de veranderingen.

Daarbij richten wij ons op onderstaande doelen en de in het implementatieplan uitgewerkte mijlpalen.

Programmalijn 1: Besturen Het afgelopen jaar hebben we vooral ingezet op het samenspel bestuurlijk-ambtelijk. Op 30 november hebben we afgesproken ook aan de slag te gaan met het politiek-bestuurlijkambtelijk samenspel. Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 15 van 236

Een tweede doelstelling binnen deze programmalijn is het ontwikkelen van ‘samenhangender strategische kaders, die aansluiten op de maatschappelijke opgaven’. Het afgelopen jaar hebben wij de omgevingsprogramma’s en de participatie daarin integraal opgepakt, evenals de strategische visie sociaal domein in samenhang met sport en cultuur. Naast het ontwikkelen van strategische kaders werken we ook aan ‘Actueler en toegankelijker beleid. Wij hebben hierin overzicht en inzicht gecreëerd en zijn gestart met de herijking. Zo zijn binnen de fysieke leefomgeving de nota’s grondbeleid en kostentoerekening geactualiseerd. Een deel van de herijking vindt plaats bij het opstellen van de omgevingsprogramma’s. Binnen Bedrijfsvoering zijn afgelopen jaar al verschillende nota’s herijkt, zoals de financiële verordening, nota activabeleid en de controleverordening. En binnen sociale leefomgeving is gewerkt aan onder andere de visie sociaal domein, de sportnota, cultuurnota en het integraal veiligheidsplan. Genoemde nota’s en plannen zijn door uw raad in het tweede halfjaar 2023 vastgesteld. Verder hebben wij gewerkt aan meer inzicht in landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen en aan de vraag hoe ons daarin te positioneren. Nu Rijk en provincie meer regie (lijken te) krijgen, neemt het belang van een strategische positionering verder toe.

Het speelveld is in kaart gebracht en de kansen en mogelijkheden. Programmalijn 2: Integraal sturen en werken In deze programmalijn hebben wij ingezet op meer werken vanuit de vraag/het vraagstuk, continu afstemmen en samenwerken hierin. We zijn gestart met de uitwerking van een gebiedsgerichte aanpak om de sturing te optimaliseren op het geheel aan ontwikkelingen in Soesterberg. Verder hebben wij een eerste stap gezet in opgavegericht besturen en werken. Dat doen wij door in het dagelijks werk de door uw raad geprioriteerde maatschappelijke opgaven (Opvang vluchtelingen, Energietransitie en Wonen) en de aanpak ervan te verkennen. Na vaststelling van de Visie Sociaal Domein en de sport- en cultuurnota gaan we aan de slag met een uitvoeringsplan waarin ook de relatie gelegd wordt met de omgevingsprogramma’s. De afgelopen maanden hebben we flinke stappen gezet in het optimaliseren van het proces particuliere initiatieven. Een proces dat nauw verbonden is aan de opgave wonen. Wachtlijsten zijn teruggedrongen, het proces is meer integraal en er is duidelijke prioriteitstelling (12+plannen en plannen woningbouwcorporaties). De arbeidsmarkt blijft hierbij wel een disclaimer. Ook is gestart met het versterken van het projectbureau. Programmalijn 3: Bedrijfsvoering De activiteiten in deze programmalijn zijn veelal managementvraagstukken.

We lichten er twee meer bestuurlijk georiënteerde activiteiten uit. De afgelopen periode hebben wij gewerkt aan het SMART-er maken van de begroting. In de organisatie is de monitoring op realisatie van de begrotingsdoelen ingericht. Ieder kwartaal worden hiervoor controlgesprekken gevoerd. Ook het verbeteren van onze dienstverlening is een aandachtspunt in het programma Bouwen aan vertrouwen. In opdracht van uw raad heeft de Rekenkamer een onderzoek uitgevoerd, dat ons helpt om onze doelen hierop aan te scherpen. De aanbevelingen om de vindbaarheid op de website te verbeteren, hebben wij direct opgevolgd. Eind 2023 was het implementatieplan verbetering dienstverlening gereed dat in 2024 wordt uitgevoerd. Programmalijn 4: Mensen We hebben afgelopen jaar ook stevig ingezet om de organisatie zo snel mogelijk te versterken. De middelen die u met de begroting 2023 beschikbaar heeft gesteld om op een Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 16 van 236

aantal taakvelden te versterken, zijn voor een groot deel besteed. Daarbij moeten we wel opmerken dat de arbeidsmarkt voor het invullen van bepaalde type functies nog steeds ingewikkeld is en dat mede daarom een deel van de functies niet voor vast ingevuld konden worden. Naast het vinden van mensen, hebben wij ook diverse activiteiten ontwikkeld om te binden en te boeien, zoals lunch- en inspiratiesessies en een goed instroomproces. Eind 2023 is door het management het opleidingsplan vastgesteld dat de ontwikkeling van de organisatie ondersteunt. Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo), een initiatiefwet uit 2012, in werking getreden. Actief openbaar maken van informatie is een belangrijk onderdeel van de Woo. Daarvoor is het nodig dat de gemeentelijke informatiehuishouding goed op orde is. We hebben in beeld gebracht wat er nodig is voor de opslag van documenten, de processen en de techniek. We hebben software gekocht die vertrouwelijke informatie kan ‘lakken’ (anonimiseren). Ook hebben we de eerste sjablonen ontwikkeld die het actief openbaar maken simpeler maken. Bestuurlijke samenwerking In de paragraaf Verbonden partijen treft u de gemeentelijke visie aan op de verbonden partijen (governance) en een overzicht van onze verbonden partijen, met per partij informatie over rechtsvorm, bestuurlijk belang en een aantal financiële gegevens.

De beleidsmatige ontwikkelingen rond onze verbonden partijen treft u aan bij de desbetreffende deelprogramma’s. Versterking regionale samenwerking Steeds vaker worden vraagstukken regionaal opgepakt. Begrijpelijk, omdat veel opgaven zich afspelen op ten minste een regionale schaal. Denk aan mobiliteit, klimaat en woningbouw. Deze onderwerpen vergen een effectieve en efficiënte regionale afstemming. Ook subsidietrajecten vinden vaak alleen gehoor op ten minste regionale schaal. Denk bijvoorbeeld aan de Woondeal. Om hier op een effectieve manier op in te kunnen spelen is onze organisatie versterkt met extra capaciteit. Ook is in 2023 een start gemaakt met de noodzakelijke formatieve versterking van het Bureau Regio Amersfoort. Wetswijziging Wet gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. De belangrijkste doelstelling is om de democratische legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen te vergroten en de positie van de gemeenteraden in hun controlerende en sturende rol richting gemeenschappelijke regelingen te versterken. Uiterlijk 1 juli 2024 dienen de gemeenschappelijke regelingen te zijn aangepast aan de nieuwe wetgeving. Met instemming van uw raad is in 2023 de gemeenschappelijke regeling van de VRU aangepast. De overige volgen in 2024.

Internationale samenwerking Brede maatschappelijke opgave vluchtelingen Het realiseren van tijdelijke woningen voor starters, spoedzoekers, statushouders en ontheemden uit Oekraïne én het realiseren van opvangplekken voor asielvluchtelingen is een Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 17 van 236

brede maatschappelijke opgave. De diverse opgaven leggen een claim op dezelfde schaarse ruimte. Om die reden heeft het college in 2023 ingestemd met een plan van aanpak. Zo kan efficiënt worden gestuurd en kunnen afwegingen integraal worden gemaakt. In dit deelprogramma zijn de kosten en de rijksbijdrage voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen verantwoord. Eind 2023 werden 198 Oekraïense vluchtelingen opgevangen in de gemeente Soest. Dit aantal is niet statisch. Momenteel (peildatum 1 april 2024 staan 208 Oekraïense vluchtelingen ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Soest. Net als in 2022 was de rijksbijdrage in 2023 aanzienlijk hoger dan de door de gemeente gemaakte kosten. De Bekostigingsregeling Opvang ontheemden Oekraïne financiert de feitelijke opvangplekken en kijkt niet of deze zijn bezet door Oekraïense ontheemden. Bijdrage aardbeving Turkije en Syrië Begin 2023 werd de wereld opgeschrikt door verwoestende aardbevingen in Turkije en Syrië. Onze gemeente heeft 1 euro per inwoner gedoneerd aan Giro555 als steun aan de slachtoffers. In zijn bijeenkomst van 9 februari stond de raad stil bij de slachtoffers en nabestaanden van de ramp. Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) 1.1 Bestuur

L/B

L B

Resultaat

Rekening 2022 4.499 3.199 -1.300

Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2022: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. 1.1 Bestuur

Begroting 2023

Rekening 2023

7.630 4.775 -2.855

5.865 6.718 853

2023 L B

1.765 1.943 3.708

Toelichting op de afwijkingen boven de € 100.000: Vluchtelingen Oekraïne voordeel € 3.560.000 Baten: de bijdrage van het Rijk is gebaseerd op het aantal op te vangen Oekraïense vluchtelingen. Eind van de zomer is er een 2e aanvraag gedaan bij het Rijk voor de plekken die extra beschikbaar zijn gesteld voor Oekraïners. Lasten: het plaatsen en het verstrekken van leefgelden aan de Oekraïense vluchtelingen zijn lager dan de budgettair neutraal opgenomen begroting. Pensioenverplichting politieke ambtsdragers voordeel € 151.000 Vrijval van pensioenverplichtingen als gevolg van renteaanpassingen waardoor een lagere voorziening hoeft te worden aangehouden en leeftijden van meerdere oud politieke ambtsdragers. Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 18 van 236

Deelprogramma 1.2 Dienstverlening We werken aan klantgerichte, efficiënte (digitale) dienstverlening en een professionele afhandeling van aanvragen. De samenleving vraagt dat we effectief, transparant en informatieveilig werken. Hiervoor moeten we moderne technieken gebruiken en ons blijven ontwikkelen. We gebruiken daarbij nieuwe oplossingen die zich aandienen in onze snel veranderende wereld. Onze frontoffice ontwikkelt zich om zo snel en compleet mogelijk alle vragen van inwoners en bedrijven te beantwoorden. We sluiten onze informatievoorziening daar op aan. Wat willen we bereiken? • We werken aan de digitale transformatie en daarmee aan het verbeteren van de (digitale) dienstverlening. Global Goals Dit deelprogramma heeft bijgedragen aan het volgende duurzame ontwikkelingsdoel: Het ontwikkelingsdoel 16: vrede, justitie en sterke publieke diensten • Zorgen voor publieke toegang tot informatie; • Beschermen van fundamentele vrijheden, volgens de nationale wetgeving en internationale. Overeenkomsten.

Dit is onder andere bereikt door: • te zorgen voor goed toegankelijke stemlokalen; • de digitale toegang tot informatie te verbeteren en te zorgen dat iedereen mee kan doen in digitale samenleving. Wat hebben we gedaan? Optimaliseren dienstverlening Persoonlijk contact met inwoners blijft bestaan voor situaties waar de digitale weg niet voor openstaat. Bijvoorbeeld bij complexe aanvragen en voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. De centrale overheid legt in toenemende mate taken bij de lokale overheid neer. Beide trends vergen belangrijke competenties en vaardigheden van de medewerkers, zoals flexibiliteit, inlevingsvermogen en snel schakelen. Voor het efficiënt afhandelen van eenvoudige vragen is actuele kennis noodzakelijk, hiervoor hebben we een speciale e-learning tool aangeschaft. Deze maakt het mogelijk om continu vaardigheden te trainen. We hebben ook een digitaal leerpakket aangeschaft om de vakkennis te onderhouden en te verbeteren. Telefonische bereikbaarheid Sinds de invoering van het nieuwe zaaksysteem in 2021 registreren wij ook de terugbelverzoeken van onze inwoners. In 2023 zijn wij de opvolging van de terugbelverzoeken uitgebreid gaan monitoren en analyseren. We hebben een dashboard ontwikkeld waarmee we

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 19 van 236

de afhandeltermijnen van de terugbelverzoeken kunnen monitoren. De resultaten verschillen per team, maar laten verbetering zien. Er wordt actiever gestuurd vanuit de teams op het tijdig afhandelen van de terugbel verzoeken met een positief resultaat t.o.v. vorig jaar. In 2024 voeren we een opnieuw een onderzoek uit naar onze telefonische dienstverlening. Rekenkamer onderzoek In 2023 zijn de aanbevelingen uit het rekenkamer onderzoek webtoegankelijkheid verder opgepakt en doorgevoerd. Verder zijn er verschillende Pdf’s vervangen door een e-formulier om hiermee de toegankelijkheid voor de inwoners te vergroten. Digitale transformatie Om een dienstverlening te kunnen bieden die volgens hedendaagse maatstaven klantgericht, efficiënt en effectief is, werken we aan de digitale transformatie. Dit is een samenspel van verschillende ontwikkelingen. Meer hierover valt te lezen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Verkiezingen In 2023 hebben er drie verkiezingen plaatsgevonden. De reguliere verkiezingen vonden plaats in maart 2023 voor de Provinciale Staten en de Waterschappen. In november 2023 is de tussentijdse Tweede Kamer verkiezing georganiseerd. Deze laatste verkiezing was niet gepland en heeft de nodige capaciteit gevergd. Het Rijk heeft voor deze tussentijdse verkiezing geen extra gelden beschikbaar gesteld.

Brand Door de brand in de publiekshal, in de nacht van 27 op 28 november, stond de fysieke dienstverlening in één klap stil. Intern werd een geschikte ruimte gevonden voor het herstarten van de dienstverlening aan de receptie en balie. Er is snel gehandeld en opgebouwd waardoor na enkele dagen het publiek alweer kon worden ontvangen. E-dienst: huwelijk/geregistreerd partnerschap In 2023 zijn de vorderingen rondom de e-dienst huwelijk weer een stap verder gekomen. Het is een complex proces om in te voeren. Het proces bevindt zich in de testfase. In 2024 wordt deze e-dienst in productie genomen. Hierdoor wordt het mogelijk dat partners digitaal hun huwelijk of geregistreerd partnerschap kunnen boeken. Oekraïners Inmiddels zijn er eind 2023 in de gemeente 198 inwoners met de Oekraïense nationaliteit ingeschreven. Het team Publieksaken doet deze eerste inschrijvingen Het gehele proces van huisvesting en inschrijven wordt gedaan in nauwe samenwerking met het Oekraïne team. Dubbele naam Per 1 januari 2024 is het mogelijk voor ouders om hun kind een combinatie van de achternaam van beide ouders te geven. Sinds oktober 2023 kan een ouderpaar bij de erkenning van de ongeboren vrucht de intentie hiervoor opgeven. Ook geldt er een overgangsregeling met ingang van 1 januari 2024.

Ouders die hiervan gebruik willen maken kunnen onder voorwaarden kiezen voor een samengestelde achternaam voor reeds geboren kinderen.

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 20 van 236

Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) 1.2 Dienstverlening

L/B

L B

Resultaat

Rekening 2022 1.682 687 -995

Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2023: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. 1.2 Dienstverlening

Begroting 2023

Rekening 2023

1.804 424 -1.379

2.083 575 -1.508

2023 L B

Toelichting op de afwijkingen boven de € 100.000: Verkiezingen nadeel € 125.000 In 2023 zijn er drie verkiezingen georganiseerd. De toename van de kosten heeft betrekking op drukkosten, verzendkosten, huur stemlocaties en inhuur personeel. Er zijn meer stemlocaties aangewezen waardoor extra stembureauleden zijn aangetrokken. Bovendien zijn de verkiezingsteams in elk stembureau uitgebreid in verband met de toenemende druk bij de telling.

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 21 van 236

-279 150 -129

Deelprogramma 1.3 Veiligheid We grijpen snel en op maat in op alle vormen van criminaliteit. Bij de bestrijding van ondermijnende criminaliteit heeft de gemeente een regierol. Dit doen wij samen met ketenpartners als de politie, OM en andere handhavende instanties. We dringen allerlei vormen van overlast terug en pakken radicalisering aan. We blijven ons veiligheidsbeleid ontwikkelen en komen met passende interventies. Wat willen we bereiken? Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Ontwikkelingsdoel 16: vrede, justitie en sterke publieke diensten • We werken aan het bestrijden van ondermijning • We werken aan het vergroten van zorg en veiligheid • We werken aan het verminderen van jongerenoverlast en -criminaliteit • We werken aan het verminderen van cybercriminaliteit • We werken aan het verminderen van woonoverlast • We werken aan het verbeteren van de crisisorganisatie De doelstellingen van het deelprogramma Veiligheid dragen bij aan een veilige woon-, werken leefomgeving in de gemeente Soest en daarmee aan Global Goal 16. Wat hebben we gedaan? In 2023 stelde de gemeenteraad het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 (IVP) vast. Dit IVP is een gezamenlijk stuk van de gemeenten Baarn, Bunschoten, De Bilt Eemnes en Soest en is afgestemd met politie en het Openbaar Ministerie (OM).

In het plan staan de prioriteiten op het gebied van openbare orde en veiligheid. Ook staan in het IVP per prioriteit (ondermijning, zorg&veiligheid, jeugdoverlast en -criminaliteit en cybercrime) de kaders waarbinnen we de werkzaamheden uitvoeren. In de begroting 2024 is een aanvraag gedaan voor extra middelen om handhavingscapaciteit uit te breiden. Een groot deel daarvan is bedoeld voor de aanpak van ondermijning. Bestrijden van ondermijning Het bestrijden van ondermijning is één van de vier prioriteiten uit het IVP. In aanloop naar de toewijzing van extra middelen hebben we de interne organisatie voorbereid. Zo heeft een boa zich gespecialiseerd in de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Met zijn eerste knock&talk-gesprekken kregen we al beter zicht op bedrijventerrein Soestdijkse Grachten. Tijdens één van deze gesprekken vonden we in een loods een grote partij namaak merkkleding. Uit dit resultaat bleek nogmaals de noodzaak om de bestrijding van ondermijnende criminaliteit te intensiveren. Daarnaast werkten we in onze regierol samen met diverse ketenpartners (politie, Belastingdienst, OM) op casusniveau. Deze casussen hadden onder andere betrekking op mensenhandel, drugshandel en witwassen. In de eigen organisatie is de Bibob-toetsing

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 22 van 236

overgegaan naar het team Openbare Orde en Veiligheid. Hiermee is de informatiepositie beter geborgd. We trainden werknemers in de mogelijkheden die de wet Bibob biedt. In de regio ondersteunden wij bij een grote integrale ondermijningsactie in Bunschoten. Op deze manier werd kennis en kunde gedeeld binnen de gemeenten van ons basisteam. Vergroten zorg en veiligheid Op Zorg en Veiligheid hebben we in 2023 de focus gelegd op verbetering van de ketensamenwerking binnen de verschillende aanpakken die er zijn. Verminderen van jongerenoverlast en -criminaliteit De rapportages vanuit de betrokken ketenpartners zijn geprofessionaliseerd. Hierdoor herkenden we sneller signalen. Daarnaast maakten we nieuwe werkafspraken met jongerenwerk over het signaleren van problematisch gedrag. Verminderen van cybercriminaliteit In 2023 brachten we wederom de cybersecurity-game Hackshield onder de aandacht van kinderen tussen de 8 en 12 jaar. Met het spelen van Hackshield leerden zij op een speelse manier zich te wapenen tegen digitale ervaringen. Onderdeel van de game is dat de kinderen ook hun ouders, opa’s en oma’s en vrienden leerden hoe ze online veilig kunnen worden én blijven. De drie beste junior Cyberagents uit de gemeente Soest hebben we in juni 2023 gehuldigd. Gedurende het jaar riepen we kinderen via de social media-kanalen van de gemeente op om Cyberagent te worden.

Via social media waarschuwden we inwoners ook voor online criminaliteit. Verminderen van woonoverlast De wet aanpak woonoverlast is ingegaan in 2017. In 2022 is er een overleg met ketenpartners opgestart genaamd het woonoverlast overleg. Er is vanaf juni 2023 gewerkt aan passende privacy-convenanten, zodat we werken in en met een goede juridische basis. Verbeteren crisisorganisatie In 2023 trainden we alle lokale crisisfunctionarissen op de processen. Dit deden wij in samenwerking met de Eemlandgemeenten. We ontmoetten elkaar en leerden van elkaar. We oefenden hoe we om moeten gaan met een cyberaanval. De oefening zetten we breed op met externe partners. Zo waren de Regionale ICT Dienst (RID) en de Informatie beveiligingsdienst (IBD) van de VNG aanwezig. Dit gaf ons nieuwe inzichten die we verder gaan uitwerken. Na een explosie in een woning vingen we bewoners op in het gemeentehuis. De impact van de brandstichting in ons gemeentehuis was groot. We richtten een crisisteam in en zorgden voor een snelle continuïteit van de dienstverlening.

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 23 van 236

Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) 1.3 Veiligheid

L/B

L B

Resultaat

Rekening 2022 4.044 148 -3.896

Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2023: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. 1.3 Veiligheid

Begroting 2023

Rekening 2023

4.709 16 -4.692

4.718 41 -4.677

2023 L B

Toelichting op de afwijkingen boven de € 100.000: Geen afwijkingen boven het grensbedrag

Jaarstukken 2023 - Gemeente Soest

Pagina 24 van 236

-9 24 15

Deelprogramma 1.4 Accommodaties en eigendommen We zijn eigenaar van verschillende gebouwen. We verbeteren steeds het beheer. Doel is zo goed mogelijk gebruik en verhuur van de gebouwen voor maatschappelijke doelen. Tussen 2022 en 2024 moeten we keuzes maken waar we eigenaar van willen blijven. Hierbij kijken we ook naar de investeringen die nodig zijn voor onderhoud, vernieuwing en verduurzaming. Wat willen we bereiken? Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende ontwikkelingsdoelen: Ontwikkelingsdoel 4: kwaliteitsonderwijs • Adequaat onderwijs is voor mensen in alle leeftijdscategorieën en in alle levensfasen van belang, van voorschoolse educatie tot ‘een leven lang leren’. Onderwijs zorgt ervoor dat de werkenden over vaardigheden beschikken om te kunnen functioneren in een kennisintensieve omgeving. Met de inspanningen die wij in 2023 hebben gedaan, zorgen we ervoor dat het onderwijs betere faciliteiten heeft gekregen. Ontwikkelingsdoel 13: klimaatactie • Bij investeringen en onderhoud maken wij keuzes die helpen om de klimaatverandering en de gevolgen te beperken. Maatschappelijk Vastgoed wordt hierbij ingezet als katalysator voor veranderingen door keuzes zichtbaar te maken. Maatschappelijke instellingen We zien een groeiende vraag van maatschappelijke instellingen naar geschikte huisvesting in Soest.

In 2023 zijn we gestart met het in kaart brengen van deze vraag. We zijn ook bezig met het beantwoorden van de vraag wat de rol is van de gemeente, naast de wettelijk taken op het gebied van huisvesten. Integraal Huisvestingsplan (IHP) We hebben een Integraal Huisvestingsplan (IHP) met onze visie op de onderwijsaccommodaties in Soest en Soesterberg. Daarin staat omschreven welke investeringen in schoolgebouwen de komende jaren prioriteit krijgen en welke maatregelen nodig zijn op de langere termijn (2035). In 2023 zijn we gestart met het actualiseren van het IHP. Zo wijken de bouwkosten en de leerlingenprognoses aanzienlijk af van het huidige IHP. Er moet een nieuwe lange termijn planning gemaakt worden, omdat projecten door het gebrek aan ambtelijke capaciteit niet gerealiseerd zijn. Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed Het Programma Energietransitie Soest 2020-2025 is vastgesteld in februari 2020. Een van de projecten uit het programma is de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed.