Begroting 2024-2027

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 56 van 198

Beleidskaders Link naar beleidskader

Korte omschrijving

Datum besluit

Met het beleid wordt ondernemers in Soest en Soesterberg meer ruimte geboden om te ondernemen. We kiezen ervoor onze winkelgebieden verder te versterken en daarom staan we nieuwe detailhandel buiten de winkelgebieden niet toe. De kernwaarden van dit beleid zijn: concentratie, vernieuwing en versterking. Beleidsplan Recreatie & Toerisme De belangrijkste doelstellingen zijn: 2012-2020 -Met behoud en versterking van het groene karakter (natuur en landschap) willen we gecontroleerd de recreatiemogelijkheden vergroten voor onze eigen inwoners en voor mensen uit de regio. We willen de toeristische bestedingen laten groeien om de werkgelegenheid en economische vitaliteit in de gemeente te stimuleren. Toetsingskader ruimte voor Soest is een ondernemende gemeente. Dat bedrijven ondernemerschap willen we faciliteren en stimuleren. Daarom willen wij voldoende ruimte bieden voor bedrijven voor nu en in de toekomst. In het ‘Toetsingskader ruimte voor bedrijven’ gaan we specifiek in op de ruimtevraag voor bedrijfs- en kantoorpanden in Soest en Soesterberg. Horecabeleid Buitengebied 2019- De belangrijkste doelstellingen zijn: 2029 -Zorgen voor een horecafunctie die integraal deel uitmaakt van de toeristisch-recreatieve functie van ons buitengebied en daarmee bijdraagt aan de beleefbaarheid van het buitengebied.

-Ruimte bieden op de juiste locatie aan een diversiteit van horecaformules die vanuit de markt worden aangeboden -Aansluiten op onze infrastructuur en bestaande recreatieve routes. -Zorg dragen voor een goed evenwicht tussen toeristisch-recreatieve aantrekkelijkheid en het behoud van omgevingswaarden. -Zorg dragen voor een aantrekkelijk klimaat voor bewoners en (horeca)ondernemers.

December 2016

Retailbeleid 2016–2026

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Januari 2012

Februari 2018

Oktober 2019

Pagina 57 van 198

Deelprogramma 2.4 Mobiliteit en infrastructuur Dit deelprogramma gaat over de zorg voor openbare boven- en ondergrondse infrastructuur en het gebruik daarvan. We hebben het over het beheer en onderhoud van wegen en water dat altijd nodig is. En hoe ons wegen- en fietsnetwerk bijdraagt aan de bereikbaarheid van onze gemeente en de gezondheid van onze inwoners. Wat willen we bereiken? Met de startnotitie voor het Omgevingsprogramma mobiliteit (april 2023) hebben we de doelstellingen voor het mobiliteitsbeleid vastgesteld. Het deelprogramma Mobiliteit en infrastructuur helpt mee aan het bereiken van deze doelstellingen: • • • • • •

We willen een vitale en aantrekkelijke woon, werk en recreatiegemeente behouden. We willen een gezonde leefstijl bevorderen. We willen zorgen voor een prettige en natuurlijke leefomgeving. We willen de CO2 uitstoot van onze verplaatsingen terugdringen. We willen de (verkeers)veiligheid verbeteren. We willen ervoor zorgen dat iedereen zich kan verplaatsen.

Daarnaast willen we onze infrastructuur schoon, heel en veilig houden. Global goals Binnen dit deelprogramma werken we aan de duurzame ontwikkelingsdoelen (global goals) ‘Duurzame industrie, innovatie en infrastructuur’ en ‘Duurzame steden en gemeenschappen’. We werken aan veilige wegen waar iedereen toegang toe heeft. Dat doen we bijvoorbeeld door de infrastructuur voor fietsers te verbeteren. Ook werken we aan de verkeersveiligheid voor met name kwetsbare verkeersdeelnemers. We werken aan vervoer voor iedereen, dat geen verdere schade toebrengt aan de planeet. In onze omgevingsvisie staat daarover dat we eerst kijken naar lopen en fietsen, daarna naar openbaar vervoer en eventueel deelauto’s. Pas in de laatste plaats kijken we waar we moeten investeren in de privéauto. Dit noemen we het STOMP-principe. Wat gaan we ervoor doen? Omgevingsprogramma mobiliteit In het omgevingsprogramma mobiliteit staat het nieuwe verkeersbeleid van de gemeente Soest. In het programma leggen we vast hoe we Soest bereikbaar houden en hoe we de leefkwaliteit verbeteren. We kijken daarbij vooruit tot 2040. We brengen in beeld hoe we met infrastructuur en mobiliteit bij kunnen dragen aan de woningbouwopgave. We gaan in op de adviezen van de rekenkamercommissie over het effect van ons fietsbeleid. We kijken naar het

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 58 van 198

verlagen van het aantal gewonden en het voorkomen van verkeersslachtoffers. En we bekijken hoe we de klimaatverandering kunnen beperken door in te zetten op meer lopen en fietsen en door op het gebruik van schonere vervoersmiddelen. Maatregelen die we uitvoeren komen in het uitvoeringsprogramma. Dat wordt een onderdeel van het omgevingsprogramma mobiliteit. De uitvoering hiervan start vanaf de tweede helft van 2024. Verkeersveiligheid verbeteren Voor ons is verkeersveiligheid een belangrijk onderwerp. We richten ons daarbij vooral op de kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals fietsers en voetgangers. Dit krijgt in 2024 een plek in de volgende projecten: • Om de verkeersveiligheid op rotondes te verbeteren verleggen we een aantal fietspaden bij rotondes. Dit doen we bijvoorbeeld om snelheid van fietsers die bij de rotondes aankomen te verlagen. • De proef met LED-knipperlichten op de rotonde Koningsweg-Dalweg blijkt succesvol. We leggen dit systeem ook aan op de nieuwe rotonde Koningsweg-Pimpelmees. Dat is een onderdeel van het Verkeersplan Soest-Zuid. • We maken twee nieuwe oversteekplekken voor voetgangers op de Vrijheidsweg en de Torenstraat. Meer fietsen We vinden het belangrijk dat mensen die in de gemeente Soest wonen of werken meer gaan fietsen. Dat is gezond, goed voor het klimaat en het helpt om Soest bereikbaar te houden.

We werken in 2024 aan de volgende projecten om fietsen aantrekkelijker te maken: • De doorfietsroute langs het spoor tussen Amersfoort en Utrecht is deels al te zien. De fietsroute maken we in 2024 af. • We beginnen met de aanleg van een nieuw fietspad naar Amersfoort. Die komt tussen de Peter van den Breemerweg en de Middelhoefseweg (bij Superfun). • We maken een definitief ontwerp voor een doorfietsroute van Amersfoort naar Hilversum. Die gaat straks via de A.P. Hilhorstweg. Voor aanleg in de jaren daarna maken we plannen voor: • Een nieuw fietspad over de voormalige vliegbasis en langs het Soester Hoogt. • De verbinding Clemensstraat-Klarinet. • De verbetering van het Rinke Tolmanpad. Met de gemeente Baarn praten we over de fietsroutes van Soest naar Lage Vuursche en Hilversum. De gemeente Baarn is helaas gestopt met de aanleg van een nieuw fietspad van Soest naar Hilversum. Wij willen graag dat dit fietspad er alsnog komt. De oude fietsroute naar Lage Vuursche lijkt niet meer open te gaan. We maken daarom samen met de gemeenten Baarn en Zeist plannen om de Embranchementsweg veiliger te maken voor fietsers. Deelmobiliteit We moedigen het gebruik van deelfietsen, deelscooters en deelauto’s aan. In 2024 stellen we regels vast voor het plaatsen van deelfietsen en -scooters op de openbare weg. Hiermee willen we overlast op straat voorkomen.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 59 van 198

Verkeersplan Soest Zuid Met het verkeersplan werken we aan het behouden van de goede bereikbaarheid van Soest. Voor het autoverkeer en ook voor het openbaar vervoer. We verwachten de aanpassingen aan de 30 km-wegen eind 2024 klaar te hebben. In 2024 denken we ook te beginnen met het werk in het stationsgebied. De uitvoering van het Verkeersplan Soest Zuid hangt mede af van de energiebedrijven die eerst kabels en leidingen moeten verleggen. In een groot deel van Soest Zuid werken de energiebedrijven al aan het verplaatsen van kabels en leidingen. Met de Gemeente Amersfoort en de Provincie Utrecht praten we over het niet doorgaan van de westelijke ontsluiting. Dit heeft op dit moment gevolgen voor het afslagverbod naar de Bartolottilaan dat we wilden opheffen. De voorbereidingen daarvan liggen stil. Infrastructuur schoon, heel en veilig houden We dragen bij aan de kwaliteit van de leefomgeving door regulier en integraal onderhoud van de verhardingen en de openbare verlichting. Al jaren timmeren we aan de weg om beheer en onderhoud op orde te brengen. We maken werk met werk door de onderhoudsplanning van wegen zoveel mogelijk af te stemmen op de planning van rioolwerkzaamheden en groenrenovatie. Deze manier van werken zorgt voor een zo goed mogelijke kwaliteit voor de laagste kosten. In 2024 starten we met het uitvoeren van het wegenbeheerplan 2022-2026.

Zie meer hierover in paragraaf D. Bij onderhoud krijgen wij ook vragen om wegen aan te passen, bijvoorbeeld met maatregelen die de verkeersveiligheid verbeteren. Voor deze aanpassingen hebben we niet veel geld. We nemen daarom niet alle wensen over en maken daarin keuzes. Aanpak boomwortelopdruk Zoals afgesproken in het wegenbeheerplan doen we in 2025 onderzoek naar boomwortelopdruk. Met de resultaten van dit onderzoek adviseren we over een integrale aanpak vanuit het oogpunt van groen- en wegbeheer. In het Wegenbeheerplan 2015-2019 viel het deel van ernstige schades veroorzaakt door boomwortelopdruk op. Sinds 2019 voeren we daarom reparaties uit. Bomen en wortels blijven groeien. Op veel plekken komt de boomwortelopdruk weer terug. Er ontstaan ook nieuwe plekken met boomwortelopdruk. Voor een structurele aanpak is dit onderzoek nodig. Deelmobiliteit Binnen de provincie werken we samen aan slimme en duurzame mobiliteit in het samenwerkingsverband Goedopweg. Dit doen we om de bereikbaarheid van onze gemeente te verbeteren. We bekijken in 2024 of we ook officieel partner van Goedopweg willen worden en wat dat betekent voor de inzet van tijd en geld. Daarnaast zetten we ons samen met SOEN in voor het stimuleren van het gebruik van deelauto’s. Met wie werken we samen? Geen georganiseerde samenwerkingen binnen dit deelprogramma.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 60 van 198

Wat mag het kosten? Deelprogramma (bedragen * € 1.000)

L/B

Mobiliteit en Infrastructuur

L B

Resultaat Afwijkingen t.o.v. 2023: Lasten Baten Resultaat

Rekening 2022 10.198 6.396 3.802

Begroting 2023 14.175 9.614 4.561

2024

2025

2026

14.173 8.505 5.668

14.052 8.310 5.741

14.507 8.873 5.634

14.383 8.828 5.556

2 -1.109 -1.107

123 -1.303 1.426

-332 -741 409

-209 -786 578

De grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2023 bestaan uit: - Met het opnemen van het Wegenbeheerplan zijn de budgetten aangepast vanaf 2024, waardoor er hogere lasten zijn van € 340.000. - Incidentele budget uit meerjarenbegroting 2023 (mobiliteitsvisie) veroorzaakt een voordelig verschil ad € 100.000. - Hogere bijdrage ad € 394.000 aan de RMN, die deels worden doorberekend in de rioolheffing. - Hogere personele formatie ca € 200.000. - Binnen dit deelprogramma zijn er door nieuwe kredieten voor verkeersveiligheid verbeteren, aanleg fietsroutes, maar ook als gevolg van prijsmutaties van bestaande kredieten hogere kapitaallasten van ca € 350.000. Indicatoren Onderdeel van het omgevingsprogramma mobiliteit is het maken van een monitoringsprogramma. We nemen in de begroting 2025 indicatoren op uit het omgevingsprogramma. Een belangrijke indicator is het aantal verkeersongevallen per jaar per 100.000 inwoners. Helaas duurt het lang voordat deze gegevens per gemeente beschikbaar zijn. In onderstaande grafiek staan de laatst beschikbare gegevens uit de periode 2017-2021. De gemeente Soest is vergeleken met het landelijk gemiddelde relatief veilig. Ons doel is desondanks het aantal verkeersongevallen te verlagen naar 0 verkeersslachtoffers in 2050 volgens het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV).

Begroting 2024 – Gemeente Soest

2027

Pagina 61 van 198

Beleidskaders Link naar beleidskader

Korte omschrijving

Datum besluit

Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP)

Een actueel, accuraat en integraal verkeer- en vervoersplan is zowel voor het gemeentebestuur als voor burgers en bedrijfsleven van belang. Een optimale inrichting van wegen, fiets- en voetpaden en parkeerplaatsen is nodig om te voldoen aan de ambities van de gemeente. Het doel van het GVVP is het verkeerbeleid tot 2020 vast te stellen. Het spreekt voor zich dat het beleid aansluit bij de ruimtelijke en autonome ontwikkelingen die in deze periode gaan plaatsvinden. Met het GVVP wordt een kader geboden waarbinnen verkeersplannen en andere gemeentelijke plannen kunnen worden ontwikkeld en uitgevoerd. Daarnaast biedt een eenduidige visie op het gebied van verkeer en vervoer mogelijkheden voor heldere en duidelijke communicatie met de burger. Specifiek heeft deze beleidsnota tot doel helder te maken met welke tactieken en oplossingsrichtingen de strategische doelen bereikt kunnen worden. In december 2015 is door de gemeenteraad de tussenevaluatie van het GVVP behandeld. Hierin concludeerden we dat de ambities en doelen niet bereiken binnen de huidige financiële kaders. De gemeenteraad heeft besloten een GVVP te behouden, maar ook de opdracht gegeven om de ambitie en doelen van het GVVP bij te stellen, met een maatregelenpakket passend binnen de huidige financiële kaders.

Dit vertaalde zich in een oplegnotitie, waarin we keuzes maakten voor verkeerskundige maatregelen op basis van de toen beschikbare financiën. Hieraan gekoppeld is een concreet maatregelenpakket, waarmee we aangeven wat we nog gaan bereiken in de resterende beleidsperiode. De parkeernota is een bestuurlijk instrument, waarmee we de kaders voor het parkeerbeleid bepalen. Het doel van de nota is te zorgen dat vraag en aanbod naar parkeerplaatsen met elkaar in balans blijven en duidelijkheid te bieden aan ontwikkelaars over de eisen die we aan parkeren stellen.

30 oktober 2008 (raad)

Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) Oplegnotitie

Nota parkeernormen auto en fiets 4e herziening

Begroting 2024 – Gemeente Soest

maart 2017 (college)

14 oktober 2021 (raad)

Pagina 62 van 198

Link naar beleidskader

Korte omschrijving

Datum besluit

Evaluatie en herijking VERDER-pakket

Het VERDER pakket beoogd om door middel van diverse infrastructurele projecten samen met onze regiopartners een goede bereikbaarheid van Midden-Nederland te waarborgen. Het originele pakket dat de raad in 2010 vaststelde is geëvalueerd en herijkt. De belangrijkste doelstellingen zijn: -Zorgen voor een horecafunctie die integraal deel uitmaakt van de toeristisch-recreatieve functie van ons buitengebied en daarmee bijdraagt aan de beleefbaarheid van het buitengebied -Ruimte bieden op de juiste locatie aan een diversiteit van horecaformules die vanuit de markt worden aangeboden -Aansluiten op onze infrastructuur en bestaande recreatieve routes -Zorg dragen voor een goed evenwicht tussen toeristisch-recreatieve aantrekkelijkheid en het behoud van omgevingswaarden. -Zorg dragen voor een aantrekkelijk klimaat voor bewoners en (horeca)ondernemers.

26 maart 2015 (raad)

Horecabeleid Buitengebied 2019-2029

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Oktober 2019

Pagina 63 van 198

Deelprogramma 2.5 Natuur en landschap Dit deelprogramma gaat over de natuur in Soest. Natuur in uitgestrekte bos- en natuurgebieden op de Heuvelrug en in het kenmerkende polderlandschap richting de Eem. Maar ook de natuur in ons stedelijk gebied. Ook gaat dit deelprogramma over de inrichting en zorg voor en gebruik van het openbare groen in het stedelijk gebied én het landelijk buitengebied. We hebben het over het beheer en onderhoud van dat openbaar groen en onze bos- en natuurgebieden dat altijd nodig is. En over hoe groen, natuur en landschap bijdraagt aan een gezonde leefomgeving en inspeelt op de klimaatverandering die gaande is. Wat willen we bereiken? In de startnotitie voor het Omgevingsprogramma Groen en landschap (april 2023) hebben we de doelen opgenomen. Het deelprogramma Natuur en landschap helpt mee aan het halen van deze doelen: • We zetten in op het verbinden en structureren van groen-blauw in wonen en werken; • We verbeteren en vergroten de diversiteit in flora en fauna; • We zorgen voor een prettige en natuurlijke leefomgeving; • We streven naar het kleiner maken van CO2, uitstoot, wateroverlast, hittestress en droogte; • We zorgen ervoor dat de groene leefomgeving voor iedereen geschikt is; • We bevorderen een gezonde leefstijl.

Global goals Binnen dit deelprogramma dragen we bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Klimaatactie, leven op het land, goede gezondheid en welzijn en duurzame steden en gemeenschappen. We werken een klimaatrobuuste leefomgeving. Dat doen we door maatregelen te nemen om droogte, wateroverlast en hittestress tegen te gaan door bijvoorbeeld het vergroenen van de stedelijk gebied. Daarbij zorgen we er ook voor dat onze inwoners voorgelicht worden. We werken aan het verduurzamen van onze bossen en het vergroten van de biodiversiteit. Dit doen we door bijvoorbeeld de inrichting van het landelijk gebied hierop af te stemmen, het ontwikkelen van waardevolle landschappen en natuurbehoud. We werken ook in de fysieke leefomgeving aan het bevorderen van een gezonde leefstijl. Dit doen we onder meer door de openbare ruimte zo in te richten dat deze uitnodigt voor sporten en bewegen. We werken aan een groene en leefbare openbare ruimte, waarbij we verbindingen maken tussen stad en land. Dit doen we door samen te werken met bewoners en belanghebbenden. Daarbij richten we ons ook op de samenhang met andere domeinen in de fysieke leefomgeving, op de inrichting en op het beheer en onderhoud.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 64 van 198

Wat gaan we ervoor doen? Omgevingsprogramma Groen en Landschap In de eerste helft van 2024 stellen we het omgevingsprogramma Groen en landschap vast. Dit is een van de zes omgevingsprogramma’s die we integraal en in samenhang met programma’s voor Wonen, Mobiliteit, Werken, Water en Energietransitie maken. In het programma Groen en landschap leggen we vast hoe we het groene en dorpse karakter van de gemeente houden en hoe we de kwaliteit van de groene leefomgeving versterken. Dit doen we vanuit de zes hiervoor genoemde doelen. Om deze doelen te halen, moeten we in het stedelijk groen en in het buitengebied verschillende maatregelen nemen. Dit doen we zoveel mogelijk samen met de andere uitvoeringsprogramma’s. Ook sluiten we ons beheer van het groen- en bosareaal aan op de nieuwe doelen. Zo stellen we onder meer een nieuw beheerplan voor onze bos- en natuurgebieden op. Ruimtelijke samenhang Belangrijk voor de ruimtelijke samenhang zijn de (groene) verbindingen tussen stad en land of tussen wijken, zoals bomenlanen en doorgaande houtwallen. Maar ook blauw-groene structuren, zoals sloten met groene natuurlijke oevers. In het omgevingsprogramma werken we verder uit hoe we dit gaan realiseren. Biodiversiteit Voor het verbeteren en groter maken van de diversiteit in flora (planten) en fauna nemen we maatregelen.

We houden hiervoor rekening bij de keuzes voor de inrichting van het openbaar groen. Ook zorgen we ervoor dat het soort groen dat we planten hiervoor geschikt is. Dit doen we in het stedelijk als ook in het buitengebied. In het omgevingsplan Groen en landschap gaan we hier richting aan geven. Samen met onze partners van het Nationaal park Utrechtse Heuvelrug onderzoeken we mogelijkheden voor het zoneren van gebruik en functies op de Heuvelrug. Daarnaast maakt de gemeente Amersfoort de aanleg van een ecologische verbindingszone aan de Melksteeg af. Deze ligt tussen de hoger liggende heuvelrug en de Eem. Op de Eng vergroten we de biodiversiteit door het maken van bloemrijke bermen langs een nieuw wandelpad. Zie verderop onder ‘gezondheid’. Leefomgeving Het behouden en creëren van een prettige en natuurlijke leefomgeving doen we samen met onze inwoners en stakeholders zowel in het stedelijk groen als in ons buitengebied. Bij het vervangen van het groen in de verschillende buurten zorgen we voor een prettige en natuurlijke leefomgeving. Dit doen we in overleg met de buurtbewoners. Daarbij werken we ook integraal. Dat betekent dat we kijken naar kansen om samen het werk uit te voeren binnen het bestaande beleid. Daar waar het kan, stemmen we de planningen van groen, civiel en riool op elkaar af. In 2024 vervangen we o.a.

het verouderde groen in de deelgebieden Versteeghlaan, Park Vredehof en Turfstreek. In het Groenrenovatieplan 2021-2030 hebben aangegeven hoe en waarom we groen opknappen (renoveren).

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 65 van 198

Het blijkt dat een optimalisatie in de integrale aanpak nodig is om de doelen te halen. Vanuit de vakgebieden riolering en civiel staan werkzaamheden gepland, waar het vervangen van het groen een lage prioriteit heeft. De planning en het budget voor groenrenovaties voorziet in die gevallen niet in een gewenste integrale aanpak. Gemiddeld gaat het om twee grote of drie kleine projecten (straten) per jaar waar kansen liggen om beter samen werkzaamheden uit te voeren. We verkennen voor de zuidelijke Eemvallei samen met de gemeente Baarn en Amersfoort hoe we komen tot een duurzame toekomst voor het agrarisch gebied met meer ruimte voor natuur en recreatie. Daarbij zoeken we aansluiting bij onze omgevingsvisie ‘Stap voor stap ver komen’ waarin we voor dit gebied streven naar een agrarisch natuurlandschap. Een goede balans tussen natuur en recreatie is noodzakelijk. Dit evenwicht komt steeds vaker in gevaar door toenemende drukte in de buitengebieden. Door corona hebben veel mensen onze natuurgebieden (her)ontdekt. Door de toegenomen drukte is ook de overlast (en conflicten) groter geworden, zoals loslopende honden, mensen die de paden verlaten, rondslingerend afval, mountainbikers, ruiters, wandelaars en fietsers die elkaar in de weg zitten. Daarnaast is ook het aantal houtdiefstallen groter en nemen andere overtredingen in het buitengebied toe.

Onder andere door meer aanwezig te zijn in de buitengebieden komt de balans tussen natuur en recreatie meer in evenwicht. We willen daarvoor in het buitengebied structureel meer gaan inzetten op gastheerschap en toezicht. Een uitbreiding van het boa team met een tweede Domein II boa is hiervoor noodzakelijk. Ook houdt de boa Domein II zich bezig met preventieen controles op ondermijning in het buitengebied. De totale kosten voor de uitbreiding van het handhavingsteam zijn gemeld in paragraaf 1.3 Veiligheid. Klimaat In 2024 gaan we bij het vervangen van het groen ook zorgen voor minder overlast van water en droogte. Daarvoor leggen we waar dat kan wadi’s aan. Ook plaatsen we speciale trottoirbanden, zodat het regenwater van de rijweg het groen in stroomt en daar in de bodem zakt (infiltreren). Stikstof blijft een belangrijk onderwerp in het maatschappelijke debat. Met de middelen die we in 2023 hebben gehad, hebben we waardevolle inzichten gekregen over hoe stikstofuitstoot in Soest van invloed is op Natura 2000-gebieden. Samen met de RUD Utrecht hebben we een worst case benadering toegepast op verschillende locaties in Soest. Daaruit is gebleken dat, ondanks dat Soest omringd is door natuur, de afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000gebied relatief groot is. Dit betekent dat kleinschalige ontwikkelingen meestal nog mogelijk zijn.

Voor grootschalige projecten (met meer dan 20 woonhuizen) is maatwerk nodig en aanvullend onderzoek en sluiten we niet uit dat de extra stikstofuitstoot vergunningsproblemen kan veroorzaken. Net als in 2023 blijven we samenwerken en kennis delen met de provincie Utrecht, de RUD Utrecht en ontwikkelaars op regionaal niveau. De provincie Utrecht heeft in 2023 aan het Rijk het Utrechts programma Landelijk gebied (UPLG-conceptversie) aangeboden. Hierin zijn de doelen van het Nationaal programma landelijk gebied (NPLG) uitgewerkt voor onze provincie. In het UPLG staat hoe Utrecht werkt

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 66 van 198

aan een vitaal landelijk gebied, waarin een gezonde natuur, een klimaatbestendig landschap en een economisch rendabele en duurzame landbouw hand in hand gaan. In 2024 start de provincie voor Utrecht Oost, waar ook onze gemeente in valt, samen met (gebieds-)partners met een gebiedsgerichte aanpak. Input voor deze aanpak is het handelingsperspectief Buitengebied dat voor 2023 in de gemeenten en stakeholders in de regio Amersfoort wordt gemaakt. Een richtinggevend document voor het buitengebied als de uitwerking van de regionale visie ‘ontwikkelbeeld regio Amersfoort Centraal’. Een van de pijlers voor onze gemeente is het transformeren van het een deel van de polder naar een agrarisch natuurlandschap. Verder lopen er ook opgaven voor de Heuvelrug (onderdeel gebiedsonderzoek Amersfoort-Utrecht). In al deze trajecten streven we naar het verankeren van de Soester belangen. Daarbij hebben deze trajecten ook een relatie en samenhang met de omgevingsprogramma’s wonen, werken, mobiliteit, energietransitie, groen en water. Kritische noot is wel dat de organisatie hierop moet inspelen en deze trajecten veel aan capaciteit vragen. We voeren een speciaal onderzoek uit naar een aantal aanwezige diersoorten in spouwmuren, het soortenmanagementplan (SMP). Het gaat om de gierzwaluw, huismus en vleermuis.

Met het in beeld brengen van deze soorten wordt het makkelijker om een ontheffing te krijgen voor spouwmuurisolatie. Dit onderzoek duurt 2 jaar en in het voorjaar 2025 krijgen we daar de resultaten van. Inclusiviteit We zorgen ervoor dat niet alleen ons groen, de natuur en het landschap geschikt is voor ons mensen, maar ook voor dieren die er leven. Ook willen we dat dieren (waaronder ook de gedomesticeerde dieren) vrij zijn te leven volgens een natuurlijk, soorteigen gedragspatroon. Het groenonderhoud proberen we ook samen met onze bewoners te doen. Zo wordt de groene leefomgeving voor iedereen te gebruiken. We vragen niet actief bewoners, maar spelen in op de vragen/wensen die binnenkomen. Gezondheid De groene leefomgeving van Soest en Soesterberg biedt volop kansen om erop uit te trekken. Om te bewegen, te sporten en te recreëren. En daarmee een dragen we bij aan het bevorderen van een gezonde levensstijl van onze inwoners. Het Routebureau gaat in deze winter/voorjaar 2024 in Utrecht-oost, dus ook in Soest, een wandelroutenetwerk maken. Hierbij plaatsen zij langs bestaande wandelpaden palen met knooppuntenmarkeringen (bordjes met een nummer). In de provincie Utrecht ligt er dan een groot aan elkaar verbonden netwerk van gemarkeerde wandel- en fietspaden. We gaan in de tweede helft van 2024 de nieuwe mountainbikeroute evalueren.

Zijn er onderdelen van de route die aanpassingen vragen of zijn er problemen ontstaat met andere functies/gebruikers van het gebied. Afhankelijk van de uitkomsten hiervan, maken wij een plan voor de belangrijke aanpassingen/oplossingen.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 67 van 198

Met wie werken we samen? Verbonden partijen: Binnen het deelprogramma natuur en landschap werken we niet samen met verbonden partijen. Stakeholders: Binnen het deelprogramma natuur en landschap werken we samen met onze inwoners, de regiogemeentes en overige stakeholders, zie in de tekst hierboven. Wat mag het kosten? Deelprogramma (bedragen * € 1.000)

L/B

Natuur en Landschap

L B

Resultaat Afwijkingen t.o.v. 2023: Lasten Baten Resultaat

Rekening 2022 4.313 878 3.435

Begroting 2023 4.746 913 3.833

2024

2025

2026

5.066 934 4.132

4.989 937 4.052

5.090 937 4.153

5.085 937 4.148

-320 21 -299

-242 24 -266

-344 24 -368

-338 24 -362

De grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2023 bestaan uit: - Hogere toerekening personele formatie € 239.000 - Onderhoudslasten gebouwen (afwijking t.o.v. 2023 is nadelig € 63.000) worden verrekend met de reserve, waardoor dit budgettair neutraal is voor deze begroting. De bijdrage uit de reserve wordt bij de algemene dekkingsmiddelen verantwoord. - Incidenteel budget uit meerjarenbegroting 2023 (opstellen omgevingsprogramma’s) geeft een voordeel van € 140.000) - Hoger planmatig onderhoud (via RWA) € 154.000 - Lagere kapitaallasten ad € 40.000 Indicatoren Onderdeel van het omgevingsprogramma groen en landschap is het onderzoeken welke monitoren noodzakelijk en beschikbaar zijn in relatie tot de te behalen doelen. Die hebben we op dit moment niet. We verwachten de (eventuele) indicatoren in de begroting 2025 op te nemen. Beleidskaders a. Landschaps- en natuurontwikkelingsplan LOP), raad 19 maart 2020 b. Nota de Groene kernkwaliteit van Soest, raad 23 januari 2014 c. Nota Bescherming en kap van bomen, raad 15 november 2012 d. Bosnota 2013-2022, raad 12 februari 2014

Begroting 2024 – Gemeente Soest

2027

Pagina 68 van 198

Programma 3 – Sociale leefomgeving Inhoud programma Tot het programma Sociale leefomgeving behoren de volgende deelprogramma’s: 3.1. Sociaal Domein 3.2. Onderwijs 3.3. Sport, Kunst en Cultuur

Deelprogramma 3.1 Sociaal Domein Met het grootste deel van onze inwoners gaat het gelukkig goed. Dit zagen we bij het participatietraject voor onze nieuwe Visie Sociaal Domein. Er is echter ook een groep inwoners die ondersteuning nodig heeft. Jongeren hebben het, ook door de nasleep van COVID-19, bijvoorbeeld moeilijk. We willen er zijn voor de mensen die ons nodig hebben. Hierbij kijken we eerst wat het netwerk en onze sociale basis kan bieden. Waar nodig zetten we ingekochte hulp in. Samen met onze maatschappelijke partners zijn we bezig het sociaal domein te transformeren. We weten steeds beter wat werkt. Transformeren is nodig zodat inwoners die ons nodig hebben ook op onze ondersteuning kunnen rekenen. We bieden passende ondersteuning, zo licht als mogelijk en zo dichtbij als mogelijk. Transformatie betekent ook dat we het sociaal domein duurzaam betaalbaar willen houden. Dit doen we aan de hand van een nieuwe Integrale Visie Sociaal Domein die aansluit bij de actualiteit. Wat willen we bereiken? Onze focus ligt de komende jaren nog meer op preventie en de specifieke opgaven die we in onze gemeente zien. We willen bereiken dat inwoners veerkrachtig zijn en blijven omzien naar elkaar. We gaan door met de transformatie waarbij ons uitgangspunt blijft: zorg zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. Positieve gezondheid is onze leidraad.

We willen meer investeren in een gezonde leefstijl en bestaanszekerheid voor iedereen, de mentale weerbaarheid van onze jongeren en ouderen, kansengelijkheid voor onze jeugd en dat kwetsbare inwoners kunnen meedoen in een inclusieve gemeente. Global Goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 1 - geen armoede – willen we bereiken door: • zorgen dat regelingen en basisvoorzieningen makkelijk vindbaar zijn en eenvoudig aan te vragen. • investeren in vroegsignalering, een sterke sociale basisinfrastructuur. • initiatieven die de eigen kracht van inwoners bevorderen. ontwikkelingsdoel 3 – goede gezondheid en welzijn- willen we bereiken door: • investeren in preventie. • investeren in initiatieven die bijdragen aan een gezonde leefstijl en verder te transformeren door maatschappelijke businesscases.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 69 van 198

Ontwikkelingsdoel 5 – gendergelijkheid- willen we bereiken door: • te werken aan een inclusieve samenleving. • te werken aan gelijke kansen in participatie. Ontwikkelingsdoel 8 - eerlijk werk en economische groei- willen we bereiken door: • het bieden van een beschutte werkplek voor mensen met een arbeidsbeperking. • meer inzet op loopbaangeleiding en trajecten voor inwoners die al een baan hebben maar zich willen heroriënteren. Ontwikkelingsdoel 10 – ongelijkheid verminderen- willen we bereiken door: • samen met onze sociale basis en het onderwijs extra inzetten op de mentale weerbaarheid van jongeren. • uitvoering geven aan de Brede Spuk.

Wat gaan we ervoor doen? Bestuursopdracht toekomstige samenwerking sociaal domein Baarn, Bunschoten, Soest Al langere tijd werken Baarn, Bunschoten en Soest samen op het gebied van de uitvoering van het sociaal domein. Om de ondersteuning aan inwoners ook in de toekomst goed te kunnen organiseren, gaan de drie gemeenten de samenwerking verder versterken. De drie colleges hebben een voorgenomen besluit genomen voor een bestuursopdracht. Deze bestuursopdracht wordt, na advies van de betrokken ondernemingsraden van de gemeenten en de uitvoeringorganisatie BBS, in november 2023 definitief vastgesteld. De bestuursopdracht betekent een verdere uitwerking voor de inrichting van één gezamenlijke uitvoeringsorganisatie voor het sociaal domein en een lokale toegang in het voorveld. Het streven is om vóór de zomer van 2024 een uitgewerkt voorstel voor de inrichting van een nieuwe/vernieuwde uitvoeringsorganisatie voor besluitvorming gereed te hebben. In de uitwerking worden ook de kosten en baten van de nieuwe samenwerking in beeld gebracht. Opstellen uitvoeringsprogramma Na het vaststellen van de nieuwe Integrale Visie Sociaal Domein stellen we in 2024 samen met de sociale basis een uitvoeringsprogramma op waar we concrete activiteiten en projecten beschrijven die we jaarlijks actualiseren.

De uitkomsten van het uitvoeringsprogramma worden integraal afgewogen bij de kadernota 2025 in samenhang met de sportnota en cultuurnota. Inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen De ontwikkelingen in de samenleving zijn grillig. De energiecrisis, maar ook de toestroom van ontheemden en vluchtelingen zijn voorbeelden waarbij acuut de inzet van beleid en/of projectcapaciteit vanuit het sociaal domein wordt gevraagd. Hier is geen formatie voor geraamd. Ook al staat er externe financiering tegenover, dan nog kost het tijd om tijdelijke capaciteit in te vliegen. Gevolg is dat medewerkers, in de tussenliggende periode, worden

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 70 van 198

onttrokken aan het lopende werk. Dit heeft als gevolg dat afspraken met de raad, die veelal direct invloed hebben op de samenleving, vertraging oplopen. Omdat ook de verantwoordelijkheid wordt gevoeld voor de lopende werkzaamheden kan er niet met focus worden gehandeld op de acute vraagstukken Het gevraagde budget van € 245.000 geeft ruimte om binnen het sociaal domein een pool van mensen in te zetten op vraagstukken die niet uitgesteld kunnen worden. We gaan ervan uit dat dit gedekt kan worden uti externe financiering. Uitbreiden inzet van jeugd-, sociaal- en Wmo-teams Landelijk en binnen de regio Amersfoort spraken we af dat gemeenten meer moeten investeren in de lokale teams. Deze investeringen vormen een belangrijk onderdeel van de Hervormingsagenda Jeugd. Daarnaast zijn er scherpere kaders vastgesteld voor jeugd- en gezinsbescherming in het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Ook hier is er een grotere rol voor de lokale teams. 1. Jeugdteam Het Jeugdteam geeft al meer basishulp en geeft minder indicaties af voor specialistische hulp. Door deze ingezette beweging wordt de opdracht voor ons Jeugdteam aanzienlijk groter. Om deze noodzakelijke en zeer wenselijke ontwikkelingen goed te implementeren en te borgen is uitbreiding van het Jeugdteam essentieel. Het betreft de volgende functies: gezinscoaches, gedragsdeskundige en een ondersteuner.

Ook extra budget voor deskundigheidsbevordering is noodzakelijk. 2. Ook binnen het Sociaal Team bieden we meer eigen begeleiding. Ook door deze ingezette beweging wordt de opdracht voor ons Sociaal Team groter. Om deze opdracht goed uit te kunnen voeren is uitbreiding van formatie met 2 fte nodig. Ook extra deskundigheidsbevordering is noodzakelijk. Waar mogelijk willen we taken van het Sociaal Team naar de Sociale Basis verschuiven. 3. Wmo-team Het aantal meldingen voor Wmo-hulpmiddelen blijft stijgen. Dit komt door toenemende vergrijzing en de invoering van het abonnementstarief. We concluderen dat deze stijging structureel is. Dit zorgt voor extra druk op de formatie. Het voorstel is om de formatie structureel te vergroten zodat we de toegenomen meldingen kunnen opvangen. Hiervoor is 1,3 fte extra noodzakelijk. Deze investeringen leveren ten eerste een verbetering op van onze dienstverlening aan onze inwoners. Ten tweede levert het een bijdrage aan de transformatie van het sociaal domein. Dit is ook in lijn met de vastgestelde Regiovisie. Tot slot is het onze ambitie dat we deze investeringen vanaf 2024 terug gaan verdienen door kosten te voorkomen op specialistische jeugdhulp en Wmo. De cijfers over 2022 laten een bemoedigend beeld zien op dit terrein. Het aantal cliënten op ambulante begeleiding bij zowel Jeugd als Wmo is in 2022 gedaald.

We monitoren deze ontwikkeling nauwkeurig. Regionaal willen we de aantallen begeleiding door onze teams en de aantallen in het specialistisch aanbod naast elkaar zetten. Zodra dit beeld helder is komen wij hierop terug in volgende P&C-documenten.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 71 van 198

Voortzetten transformeren en innoveren De afgelopen jaren hebben we ervaring opgedaan met maatschappelijke businesscases die de beweging van specialistische voorzieningen naar meer algemene en preventieve voorzieningen op gang brachten. Vanaf 2022 hebben we vanuit het innovatiebudget maatschappelijke businesscases ontwikkeld. Ook in 2024 gaan we door met transformeren en innoveren en gebruiken we het innovatiebudget om nieuwe maatschappelijke businesscases te ontwikkelen die bijdragen aan onze visie. We willen meer doen in de sociale basis waardoor we inzet van specialistische hulp voorkomen. Over de maatschappelijke businesscases die in 2023 startten, informeren we in de loop van 2024. Vooruitlopend op de definitieve vaststelling van de nieuwe Integrale Visie Sociaal Domein beschrijven we onze activiteiten voor 2024 volgens de indeling in vijf opgaven: • Gezonde leefstijl • Bestaanszekerheid • Mentale weerbaarheid • Kansengelijkheid • Meedoen en inclusie Gezonde Leefstijl Uitvoeren Lokaal Preventie Akkoord Een speerpunt uit het Lokaal Preventie Akkoord is de JOGG-aanpak (Jongeren op Gezond Gewicht). In 2023 stelden we een JOGG-regisseur aan, die als doel heeft te voorkomen dat jongeren obesitas krijgen en jongeren op een gezond gewicht probeert te krijgen. Dit is ook het doel van deze aanpak.

Vanaf 2024 willen we actief uitvoering geven aan het Lokaal Preventie Akkoord ter bevordering van de fysieke leefstijl van jongeren (combinatie van sporten en bewegen en een gezonde leefstijl). We willen de integraliteit tussen gezondheid, sport en fysieke leefomgeving bevorderen. De gezondheidsmonitor voor jeugd, volwassenen en ouderen van de GGDrU geeft namelijk aan dat bewegen, overgewicht, roken en alcohol aandachtspunten blijven. Daarnaast geven we in 2024 meer aandacht aan de onderwerpen eenzaamheid, valpreventie en mentale gezondheid. Uitwerken aanpak brede SPUK-regeling Het ministerie van VWS stelt voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Sportakkoord II één nieuwe brede specifieke uitkering (Brede SPUK) beschikbaar. De uitkering geldt van 2023 tot en met 2026. Er is budget voor 15 onderdelen op de thema’s sport- en beweegstimulering, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en het versterken van de sociale basis. We hebben voor deze 15 onderdelen een integrale aanpak opgesteld waarin we beschrijven wat we willen bereiken op het gebied van preventie. Deze aanpak werken we uit in het uitvoeringsplan 2024 van de visie sociaal domein. Voor 2024 is er een totaalbedrag van € 698.139 beschikbaar. We voeren al een aantal taken uit die onder de brede SPUK vallen.

We krijgen nu (extra) middelen om de indicatoren uit te voeren en meer te verbinden, te verbreden of meer in te zetten.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 72 van 198

Bestaanszekerheid Werkzekerheid en arbeidsmarkt We zetten ons onverminderd in om mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen, eventueel op een beschutte werkplek of een dagbestedingsplek. De werkloosheid in onze gemeente is nog altijd lager dan het landelijke en regionale gemiddelde. Inwoners die nu nog aan de kant staan hebben vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Ook zien we een kleine groep inwoners die waarschijnlijk nooit aan het werk zullen komen. De regionale arbeidsmarkt heeft nog altijd veel openstaande vacatures. Het regionale werkgeversservicepunt zet daarom in op innovatieve manieren om personeel te werven. Het in 2023 geopende Werkcentrum in Amersfoort speelt daarbij een belangrijke rol. In 2024 gaan zij zich nog meer profileren. Ook gaan zij meer inzetten op loopbaangeleiding en trajecten voor inwoners die al een baan hebben maar zich willen heroriënteren. Ook wijzen scholen in de regio jongeren op het Werkcentrum waar ook het Jongerenloket is ondergebracht. Belangrijk speerpunt voor onze gemeente is om het Werkcentrum meer bekendheid te geven bij onze inwoners en ondernemers. In 2024 gaan we met RWA/Amfors nog meer inzetten op het programma Vitaliteit, omdat we zien dat de vergrijzing toeneemt bij medewerkers van RWA/Amfors.

Daarnaast zijn we een pilot gestart waarmee we onderzoeken of RWA/Amfors mensen die een beschutte werkplek nodig hebben, succesvol kan begeleiden richting werk bij reguliere werkgevers. Omdat het aantal mensen in dienst van Amfors sneller afneemt dan verwacht, starten we in 2024 het bestuurlijk gesprek over een toekomstplan voor Amfors. Vroegsignalering schulden In 2023 hebben we ons inlooppunt Geld op Orde Soest (GOOS) uitgebreid met een inlooppunt in Soesterberg en verhuisden we één inloopochtend van de Plantage naar de bibliotheek in Overhees. Hiermee hopen we dat GOOS nog laagdrempeliger wordt en we in 2024 meer mensen kunnen bereiken die geldzorgen hebben. Hiertoe is ook budget voor de vroegsignalering van schulden structureel opgehoogd zodat Welzin meer huisbezoeken kan afleggen en ondersteuning kan bieden aan mensen met betaalachterstanden. Dit kan er toe leiden dat het aantal mensen dat we ondersteunen in 2024 gaat toenemen. We blijven inzetten op de vroegsignalering van schulden. We willen meer inzetten om jongeren te leren omgaan met geld en op het voorkomen van (online) gokverslavingen. Minimaregelingen en armoedebeleid In 2023 stellen we de nieuwe Integrale Visie Sociaal Domein vast. De uitkomsten daarvan zullen van invloed zijn op de minimaregelingen in 2024 en verdere vormgeving van ons armoedebeleid komende jaren.

We houden onze minimaregelingen in 2024 tegen het licht en onderzoeken of we regelingen wijzigen en of er nieuwe bij of voor in de plaats komen. Speerpunten zijn hoe we inwoners die langdurig in armoede leven beter perspectief kunnen bieden. En hoe we een gezonde leefstijl kunnen bevorderen voor gezinnen met kinderen die een laag inkomen hebben.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 73 van 198

Intensiveren en verbeteren samenwerking sociale basis Om de samenwerking in de sociale basis te verbeteren en te intensiveren gaan we in 2024 met twee trajecten aan de slag. Ten eerste willen we de manier van subsidiëren (BCF) in samenspraak met de betrokken organisaties herijken. De betrokken organisaties zijn de grootste subsidiepartners binnen de sociale basisinfrastructuur: Balans, GGD, Idea, MEE, SWOS en Welzin. Deze partners werken met elkaar samen onder de naam ‘Samen voor Soest’. Voor de herijking is eerder € 100.000 beschikbaar gesteld voor 2024. Ten tweede zal het uitvoeringsplan 2024 van de visie sociaal domein centraal staan. In dit plan staat hoe we aan de slag gaan met de speerpunten uit de visie. In samenwerking met Samen voor Soest en andere partners in het sociaal domein gaan we onderdelen uit het plan uitvoeren. Woonplaatsbeginsel beschermd wonen Begin januari 2023 heeft de staatssecretaris van VWS de invoering van het woonplaatsbeginsel en nieuw verdeelmodel voor de middelen voor gemeenten voor beschermd wonen aangekondigd. Deze zorgen ervoor dat elke gemeente voortaan verantwoordelijk is voor de ondersteuning van de eigen inwoners. En dat elke gemeente ook passende middelen ontvangt om te zorgen voor beschermd thuis en beschermd wonen voor haar inwoners.

De voorgenomen invoeringsdatum van beide maatregelen was 1 januari 2024, maar is uitgesteld naar de nieuwe streefdatum 1 januari 2025. In 2024 bereiden we ons hierop voor. Smitsveen Een aantal structurele sociale activiteiten uit het project Smitsveen loopt door tot in 2025. Daarnaast verlengen we ook een aantal incidentele activiteiten tot in 2025. Hoe we onze inzet in de wijk voortzetten nemen we mee in het op te stellen uitvoeringsplan naar aanleiding van de visie sociaal domein. Mentale weerbaarheid Inzetten op mentale weerbaarheid jongeren In 2024 willen we samen met onze sociale basis en het onderwijs extra inzetten op de mentale weerbaarheid van jongeren. We onderzoeken nog samen met de betrokken partners waar we precies op willen inzetten en we nemen er nu geen extra budget voor op. De mentale gezondheid van de jeugd in Soest en Soesterberg staat onder druk. We zien steeds meer en zwaardere gedragsproblematiek bij de peuters. Dit is ook zichtbaar binnen het basisonderwijs. Daar stromen meer kinderen in groep 1 binnen met minder sociale vaardigheden en meer gedragsproblemen. Hierdoor stijgt de vraag naar speciaal onderwijs en daarmee ook naar het leerlingenvervoer. Ook ontstaat een steeds grotere krapte bij het speciaal onderwijs, waardoor kinderen steeds verder moeten reizen.

Meer dan de helft van onze jongeren (tot 25 jaar) heeft te maken met psychische klachten en eenzaamheid. Met name jonge vrouwen ervaren meer eenzaamheid (4 op de 10). Een deel van de klachten zijn te relateren aan de coronacrisis die een enorme impact heeft gehad op de mentale gezondheid. Het middelengebruik is hoger dan gemiddeld. Deze zorgelijke ontwikkelingen leiden ertoe dat wij een groter structureel financieel nadeel op het jeugdbudget verwachten. Dit namen we op in de Voorjaarsnota 2023.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 74 van 198

Versterken samenwerking Jeugdteam – Welzijnswerk Door de toegenomen problematiek bij jongeren komen veel hulpvragen terecht bij het welzijnswerk. Door toegenomen problematiek en drukte bij het Jeugdteam melden steeds meer mensen zich bij partijen als Balans (met name jonge jeugd). Vanuit de transformatie willen we mensen zo laagdrempelig mogelijk ondersteunen. Daarom zetten we in 2024 in op het extra bieden van kortdurende ondersteuning bij het welzijnswerk om zo escalatie van de hulpvraag te voorkomen. Hierbij werken het Jeugdteam en het welzijnswerk nauw samen. We voeren dit uit binnen bestaande budgetten. Kansengelijkheid Inkoop Jeugd Na een succesvolle aanbesteding start per 1 januari 2024 de nieuwe collectieve jeugdhulpaanbieder MetMaya. Dit consortium is de opvolger van de Breed Spectrum Aanbieders (BSA). Samen met MetMaya gaan we verder met transformeren aan de hand van de vastgestelde Regiovisie. Uitgangspunt is dat we meer inzetten op eigen begeleiding door het jeugdteam en ondersteuning van onze sociale basis. Hierdoor zetten we minder in op langdurige specialistische jeugdhulp. Kostendekkend maken Alternatieve Jeugdhulp Sinds 2020 wordt de maatschappelijke businesscase (hierna: MBC) Alternatieve Jeugdhulp uitgevoerd door Stichting Balans. Deze MBC zien we als duurzaam beleid voor de komende jaren. Het budget van slechts € 22.500 is echter ontoereikend.

Dit budget was vanaf de start al onvoldoende om deze activiteit kostendekkend uit te voeren. In 2021 spraken we af het aantal kinderen dat jaarlijks gebruik kan maken van deze activiteit op te hogen naar 10. Deze MBC draagt bij aan passende hulp, laagdrempelige ondersteuning en het voorkomen van specialistische jeugdhulp. Eind 2022 bespraken we het succes van de MBC met de gemeenteraad. Voor het begeleidingen van maximaal 10 kinderen is een totaalbudget van minimaal € 58.000 noodzakelijk. Daarom nemen we structureel € 35.000 op om deze kosten te dekken. Extra budget voor beoordeling Jeugdteam Uitgangspunt is dat het Jeugdteam altijd de regie heeft. Ook op verwijzingen van huisartsen. Dit is nu nog niet het geval. Meer regie betekent, dat we overzicht krijgen over de ingezette hulp in een gezin en kunnen gaan sturen op passende zorg. Door de MBC Actieve regie hebben we in meerdere casussen waarin zware zorg, zoals verblijf, was ingezet, kunnen afschalen naar lichtere vormen van ondersteuning, die in de thuissituatie geboden kan worden. Hiermee hebben we gezorgd voor passende zorg voor deze kinderen/jongeren en besparen we kosten. Daarom vraagt deze beoordeling een investering van € 60.000 in het Jeugdteam. Deze investering draagt bij aan de doelmatigheidseisen van de Jeugdwet en de transformatie van de jeugdhulp.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 75 van 198

Meedoen en inclusie Inkoop Wmo In 2023 is de inkoop Wmo (voor beschermd wonen, ambulante begeleiding, vrouwenopvang en maatschappelijke opvang) zonder gunning geëindigd. Voor inwoners die hiervan gebruik maken heeft dit geen effect omdat contracten met de huidige zorgaanbieders zijn verlengd tot en met 2024. In 2023 is een nieuwe inkoop gestart voor het onderdeel maatschappelijke opvang. Voor de overige onderdelen starten we een nieuwe inkoopprocedure. Hierbij houden we er rekening mee dat er minder inwoners gebruik gaan maken van ingekochte zorg en minder mensen in beschermd wonen gaan verblijven. Bij de nieuwe inkoop is de regiovisie ‘samen in de wijk’ leidend. Het doel is (het behouden van) goede hulp en ondersteuning voor inwoners, dichtbij (bijvoorbeeld thuis of in de wijk) en zonder (of zo klein mogelijke) wachtlijsten. Doelgroepenvervoer Het gezamenlijke aanbestedingstraject van gemeenten in provincie Utrecht rondom sociaalrecreatief Wmo-vervoer loopt momenteel. De ingangsdatum is uitgesteld naar 1-4-2024. Inclusie en diversiteit We vinden het belangrijk om discriminatie tegen te gaan. We bieden een laagdrempelig meldpunt waar inwoners die discriminatie ervaren zich kunnen melden en hulp krijgen. In Soest hebben we dit meldpunt belegd bij Art.1 Midden Nederland. We willen het meldpunt in 2024 meer bekendheid geven.

De financiële bijdrage aan Art.1 Midden Nederland was al langere tijd niet geïndexeerd. In de begroting van 2023 verhoogden we incidenteel de bijdrage, zodat deze in lijn komt met de middelen die we ontvangen vanuit het gemeentefonds hiervoor. Dit zetten we in 2024 door. Voor de jaren 2025 en verder maakt dit onderdeel uit van de integrale afweging van de stelpost nieuw beleid. Sociaal cultureel centrum Soesterberg De opening van het sociaal cultureel centrum in Soesterberg staat gepland in 2024. De maatschappelijke partners Balans, Idea, de Linde en SWOS verzorgen een basisprogramma in de gedeelde accommodatie. Naast het basisprogramma is er voldoende ruimte voor activiteiten van inwoners of andere organisaties. In overleg kunnen de andere organisaties het nieuwe centrum gebruiken als thuis- of uitvalsbasis. Mantelzorg In 2024 willen we de toegankelijkheid en vindbaarheid van de mantelzorgondersteuning in Soest verbeteren. Dit is door inwoners ook aangegeven in het cliënt ervaringsonderzoek 2023. Daarnaast kijken we of er in het huidige aanbod en communicatiemiddelen aanpassingen gewenst zijn. Hiervoor is geen extra budget nodig. Inburgering Net als in 2023 verwachten we ook voor 2024 een grotere toestroom van inburgeringsplichtingen in onze gemeente. Het Rijk stelt de budgetten bij op basis van de taakstelling die wij als gemeente krijgen om statushouders te huisvesten.

We gaan er van uit dat het Rijk de verhoogde instroom van inburgeraars ook in 2024 zal compenseren.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 76 van 198

Over het budget voor de zogenaamde Onderwijsroute heeft het Rijk ten tijde van het opstellen van deze begroting nog steeds geen overeenstemming bereikt met de VNG. Vooralsnog nemen wij de onderwijsroute daarom af van onze lokale inburgeringsaanbieder. In 2024 moeten we het taalaanbod gaan aanbesteden, mogelijk is er dan ook meer duidelijk over de financiering van de Onderwijsroute. In 2024 willen we de resultaten van onze gezamenlijke inburgeringsaanpak met de gemeente Baarn en Bunschoten delen met de raad. We gaan er niet van uit dat Oekraïners in 2024 ook moeten gaan inburgeren. Voor hen geldt nog steeds een aparte status met een aparte financieringsstroom van het Rijk. Met wie werken we samen? Verbonden partijen: - Uitvoeringsorganisatie BBS - GGD - Regio Amersfoort - RWA/Amfors Stakeholders: - Maatschappelijke organisaties - Onderwijs - Inwonersparticipatieraad Wat mag het kosten? Deelprogramma (bedragen * € 1.000)

L/B

Sociaal domein

L B

Resultaat Afwijkingen t.o.v. 2023: Lasten Baten Resultaat

Rekening 2022 54.977 12.755 42.222

Begroting 2023 60.059 13.090 46.969

2024

2025

2026

2027

61.742 14.370 47.372

59.953 14.062 45.890

59.661 13.925 45.736

59.046 13.397 45.650

-1.683 1.280 -403

107 972 1.079

398 835 1.233

1.013 306 1.319

De grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2023 bestaan uit: - Uitbreiden inzet van jeugd-, sociaal- en Wmo-teams € 810.000 - Opgenomen nieuw beleid voor: inclusie (€ 45.000), JOGG aanpak (€ 55.000) en alternatieve jeugdhulp (€ 35.000) - Hogere kapitaallasten € 66.000 - Hogere bijdrage aan de gemeenschappelijke regelingen GGD € 346.000 en een lagere bijdrage aan de RWA € 132.000 - Incidentele budgetten binnen de meerjarenbegroting 2023 (aanpak Smitsveen, integrale visie sociaal domein, middelen kansrijke start) geven een voordeel van € 538.000 - Mutaties regionale inkoop sociaal domein nadelig € 705.000 - Hogere lasten subsidieontvangers € 242.000 - herijking budgetten (WMO nieuw) € 500.000

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 77 van 198

Indicatoren Aantal jongeren met jeugdhulp 1200

1000

800

600

400

200

0 Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

2019

Q2

Q3

Q4

Q1

2020

Q2

Q3

2021

Q4

Q1

Q2

Q3

2022

Q4

Q1

Q2

2023

Bron: RISB

Aantal huishoudens met een bijstandsuitkering

Bron: BBS

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 78 van 198

Aantal inwoners met indicatie ambulante begeleiding

Bron: RISB

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 79 van 198

Beleidskaders Link naar beleidskader

Korte omschrijving

Datum besluit

Strategische agenda sociaal domein

De huidige strategische agenda sociaal domein beschrijft de visie van de gemeente Soest over het sociaal domein. De strategische agenda is verdeeld in vier thema’s: • In Soest groeien we op • In Soest leren we en werken we • In Soest doen we een leven lang mee • In Soest voelen we ons veilig De regiovisie Samen in de Wijk beschrijft de visie van de regio over de doorontwikkeling van ondersteuning met noodzakelijk verblijf. Uitgangspunten hierbij zijn: • Inwoners leven samen in de wijk. • Professionals werken samen in de wijk. • We ondersteunen de wijk. De regiovisie beschrijft de visie op de samenwerking in de regio in de jeugdhulp. Uitgangspunten hierbij zijn: • We werken vanuit de leefwereld en doen dat systeemgericht. • We werken samen met het netwerk. • We kijken naar wat iemand kan, wat iemand wil en aanvullend nodig heeft. Waar dat nodig is, beschermen we. • We bieden professionals de ruimte om te kunnen doen wat nodig is en wat werkt. • We bieden de jeugdhulp nabij aan. De huidige verordening Jeugdhulp De huidige verordening maatschappelijke ondersteuning

2016

De huidige nadere regels Jeugdhulp

2019

De huidige nadere regels maatschappelijke ondersteuning

2023

De huidige nadere regels beschermd wonen De huidige nadere regels landelijke toegankelijkheid maatschappelijke opvang De algemene subsidieverordening Soest De gemeenschappelijke regeling samenwerking sociaal domein Baarn, Bunschoten, Soest beschrijft de afspraken die tussen deze gemeentes zijn gemaakt over de samenwerking in het sociaal domein Uitvoeringsplan Smitsveen Herijking schuldhulpverlening Herijking minimabeleid

2023 2023

Regiovisie Samen in de Wijk

Regiovisie Specialistische jeugdhulp

Verordening Jeugdhulp Soest 2017 Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Soest Nadere regels 2019 Verordening Jeugdhulp Soest 2017 Nadere regels maatschappelijke ondersteuning Nadere regels beschermd wonen Nadere regels landelijke toegankelijkheid maatschappelijke opvang 2023 Algemene subsidieverordening Soest Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociaal domein Baarn, Bunschoten, Soest Uitvoeringsplan Smitsveen Herijking Schuldhulpverlening Herijking minimabeleid

Begroting 2024 – Gemeente Soest

2021

2021

2017 2021

2020 2022

2017 2021 2017

Pagina 80 van 198

Deelprogramma 3.2 Onderwijs Wat willen we bereiken? Het onderwijs aan onze kinderen en jongeren is in goede handen bij de 18 basisscholen in onze gemeente. Samen met onze onderwijspartners en opvangpartners willen we het beste uit kinderen halen. Door goede afstemming met de scholen, schoolbesturen, kinderopvangpartners en het samenwerkingsverband zetten wij ons in voor onze Soester jeugd. Ons doel is een passende onderwijsplek in Soest voor alle kinderen en jongeren. Dit begint al bij onze peuters. Alle peuters met een (mogelijke) taal- en/of ontwikkelachterstand leiden wij toe naar een peuteropvang met een extra programma in de voorschoolse educatie. Dit doen wij met als doel om deze kinderen een betere start te geven op de basisschool. Ook werken we samen met maatschappelijke partners om de leesvaardigheid van onze leerlingen te verbeteren. • • • •

Samen met onze partners geven wij uitvoering aan het nieuwe Onderwijsachterstandenbeleid. We zorgen voor leerlingenvervoer dat goed aansluit bij de vraag Onderwijszorg en jeugdzorg sluiten beter bij elkaar aan We voeren het Nationaal Programma Onderwijs uit

Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Goede gezondheid en welzijn: Verzeker een goede gezondheid en promoot welzijn voor alle leeftijden Door ouders tijdelijk financieel te ondersteunen werken wij aan een goede gezondheid en welzijn van ouders en kinderen. Kwaliteitsonderwijs: Verzeker gelijke toegang tot kwaliteitsvol onderwijs en bevorder levenslang leren voor iedereen. Door in te zetten op goed onderwijs en het terugdringen van taalachterstanden werken we aan kwalitatief goed onderwijs.

Ongelijkheid verminderen: Dring ongelijkheid in en tussen landen terug. Met inzet op onderwijsachterstanden beleid zetten we in op het verminderen van ongelijkheid en terugdringen van segregatie.

Begroting 2024 – Gemeente Soest

Pagina 81 van 198

Wat gaan we ervoor doen? 1. Nieuw Onderwijsachterstandenbeleid (2024-2026) uitvoeren samen met de partners. Dit betekent o.a. het terugdringen van de taal- en ontwikkelachterstanden bij kinderen. 2. Tegemoetkoming kinderopvang Sociaal Medische Indicatie financieren 3. Passend leerlingenvervoer voor iedereen die het nodig heeft uitvoeren. Onderwijs (achterstanden)beleid Vanaf 2024 wordt gestart met de uitvoering van nieuw Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) 2024-2026. Het onderwijsveld vraagt al langer veel meer inzet en capaciteit dan beschikbaar is. De meest dringende inzet wordt gevraagd op de stijgende problemen van de kinderen in de VVE ( Voor- en Vroegschoolse Educatie). Denk hierbij aan gedragsproblematiek op jonge leeftijd. Er is veel inzet nodig op de acties vanuit de samenwerking tussen de gemeente, schoolbesturen het samenwerkingsverband en VVE kinderopvangpartijen in Soest. Een passende onderwijs plek voor alle kinderen in Soest is ons streven. Daar waar er toch een verwijzing is voor Speciaal (basis) Onderwijs willen we die overstap zo goed mogelijk laten verlopen. Speciaal (basis)onderwijs (S(B)O) heeft helaas soms lange wachtlijsten. Hierdoor kunnen niet alle leerlingen met een verwijzing direct naar een SBO in de regio. Naast het OAB is er binnen het onderwijs de komende 2 jaar nog inzet nodig op de uitvoering van het NPO (Nationaal Programma Onderwijs).

Dit is geld om in te zetten om de achterstanden bij leerlingen opgelopen door corona terug te dringen. Ondanks dat we weer volledig onderwijs hebben zijn er nog steeds kinderen die last hebben van de corona periode. Voor die leerlingen blijven wij ons inzetten. Voor de doelgroep 18-27 jarigen zonder diploma, werken we samen met de regio gemeenten. We zetten ons in voor alle jongeren met als doel dat iedereen pas het onderwijs verlaat met een diploma. Zodat ze meer kans hebben in de toekomst op een baan. Hiervoor is het noodzakelijk om de samenwerking te versterken in de driehoek van scholen, jeugdhulp en onderwijs. Bovenstaande taken zijn wettelijke taken waar wij op in moeten zetten. Daarom wordt voorgesteld om de capaciteit op onderwijs structureel met 1 fte uit te breiden. Hiervoor wordt structureel € 100.000 gevraagd. Tegemoetkoming kinderopvang Sociaal Medische Indicatie Sociaal Medische Indicaties (SMI) is bedoeld om opvang voor kinderen tot 12 jaar (deels) te vergoeden. SMI wordt toegekend in het geval ouder(s) sociaal/medische/psychische problemen ervaren. Ouders werken aan het verbeteren van hun eigen situatie en kunnen dan tijdelijk minder goed voor de kinderen zorgen. Voor deze ouder(s) kan het helpen dat de kinderen tijdelijk naar de kinderopvang of BSO gaan. Dan worden de ouders tijdelijk ontlast.