4c 7 Structuurvisie 2009 - 2030.pdf

Wanneer het 'DNA' van de gemeente Soest (op basis van

sneden door twee spoorlijnen. Mede daardoor is de Eem

de inventarisatie) onder de loep wordt genomen, valt een

zelf moeilijk beleefbaar. De fietsbrug over de Eem heeft hier

aantal eigenschappen op die bepalend zijn voor het profiel

enige verbetering in gebracht.

van de gemeente. De kern Soest is gericht op de regio Eemland en/of Utrecht en leeft 'met de rug naar het bos'.

De ruimtelijke structuur van Soest kenmerkt zich door het

De Heuvelrug vormt een psychische waterscheiding met

oude lint dat als ruggegraat fungeert waaraan ruimtelijke

Soesterberg, dat meer is gericht op Zeist. Soest ligt op de

eenheden zijn opgehangen. Die eenheden bestaan afwis-

overgang van de Utrechtse Heuvelrug naar het veenweide-

selend uit open en bebouwde gebieden. Aan de noord-

landschap van de rivier de Eem. Dit gegeven heeft Soest

oostzijde ligt het lint Van Weedestraat-Middelwijkstraat

een bijzonder karakter gegeven.

dichtbij het open buitengebied, daarvan gescheiden door twee parallel lopende eveneens oude bebouwingslinten.

Opvallend is vooral de engenstructuur, waarvan de hoger gelegen (Soester)Eng het meest in het oog springt. Deze ligt nog steeds als onbebouwd gebied midden in de kern Soest. Omdat in de loop der jaren hieraan niet veel veranderd is, betreft het een cultuurhistorisch waardevol gebied. Ten westen daarvan zijn nog twee kleinere engen zichtbaar. De dorpse lintbebouwing van Soest is vooral aan de zuiden oostzijde rondom dit 'groene hart' gedrapeerd. Vanuit dit lange lint kan op een aantal plekken aan beide zijden direct het landschap in gekekena worden. Dit geldt overigens minder voor het gedeelte van het lint waaraan ook de winkelcentra liggen. Een dergelijke transparantie is voor een kern met de omvang van Soest een unieke eigenschap. Het vele groen (bos, landgoederen, sportparken, begraafplaatsen) is ook elders in en om de kern opvallend te noemen. De open ruimtes en het daardoor 'ontspannen'

Aan de noord- en zuidzijde grenst de bebouwing van Soest aan het bos. Aan de westzijde van de bebouwde kom ligt nog een half-open overgangsgebied tussen de kom en het bos. De opbouw van Soest is verder bepaald door de keuze vooral in noord- en zuidwestelijke richting uit te breiden. De Koningsweg is een sterk structurerend element voor de 'nieuwe' wijken van Soest. De uitbreidingen zijn stempelgewijs toegevoegd. Smitsveen is een wijk met relatief veel hoogbouw. Momenteel wordt gewerkt aan plannen voor herstructurering van de wijk. In de Woonvisie is echter al aangegeven dat in Soest vervanging van meer woningen dan alleen Smitsveen te verwachten is. Het bezit van de woningcorporaties kenmerkt zich in Soest door grote eenzijdigheid wat betreft datering en bouwkwaliteit. Een zeer

45

groot deel is gebouwd in de wederopbouwperiode. Deze

Het bedrijventerrein De Grachten en het aansluitende be­

veelal 'jaren '50 en '60 woningen' zijn te klein, voldoen niet

drijventerrein Soestdijk zijn geconcentreerd in de westelijke

meer aan de eisen van deze tijd, of zijn aan het einde van

hoek van Soest aan weerszijden van de Koningsweg. De

hun levensduur. Bovendien spelen in de buurten waar deze

recentste uitbreidingen hebben aan de westzijde plaats­

woningen staan, met name de Eng en in mindere mate

gevonden. De bedrijven op dit terrein dragen bij aan de

't Hart, sociaal­maatschappelijke en beheersproblemen.

werkgelegenheid van Soest, maar doen dit vooral in het

Herstructurering van deze wijken in sterke samenhang met

lagere segment. Veel hoger opgeleiden wonen in Soest

sociaal­maatschappelijke investeringen is zeer aannemelijk.

maar werken elders.

Leefbaarheid dorp Soest volgens VROM Leefbaarometer

"A

Leefbaarheid: ■

Uiterst positief

|

Zeer positief

■

Positief

■

Matig positief

□

Matig

B

Negatief

|

Zeer n e g a t i e f

[ 3 Geen gegevens

46

3.3.2 Functioneel

is Er is ruimte nodig voor vervangende sociale woning-

Soest is een levendig dorp met een actief verenigingsleven,

bouw met kwaliteit. Gewenst is dat er in Soest een

sportvoorzieningen, meerdere winkelcentra en een hoge

stevige kwalitatieve impuls geleverd wordt binnen het

bedrijvendynamiek met relatief veel startende onderne-

betaalbare segment om de eenzijdigheid in het be-

mers. Soest kan tegelijkertijd beschreven worden als een

taalbare woningsegment te doorbreken. De plannen

groene gemeente met enkele stedelijke aspecten. Het

die gerealiseerd, in uitvoering of in voorbereiding zijn,

dorpse karakter wordt door diverse partijen uit de gemeen-

beantwoorden te weinig aan de vraag naar goedkope

te genoemd (en geroemd). De wijk Smitsveen is een meer

woningen. Ook lenen Soester woningbouwlocaties zich

stedelijk gebied binnen de groene gemeente.

vooralsnog slecht voor sociale woningbouw. Verevening binnen het ontwikkelingsgebied gaat moeizaam op

I

In het woningbouwbeleid, zoals neergelegd in de Woonvisie, zijn de volgende knelpunten geconstateerd: is De Woonvisie geeft richting aan het woningbouwprogramma tot en met 2015, maar ook daarna blijft nieuwbouw nodig voor de eigen behoefte en voor vervanging van oude woningen. Het aanbod aan woningbouwplannen is vanwege de te verwachten planuitval en vertraging minder ruim dan het lijkt. Soester woningbouwlocaties zijn lastig te ontwikkelen en beperkt bij te sturen richting gewenst programma (omstreden bij omwonenden, financiële problemen, beperkt door milieuwetgeving, verkeerseisen en bestemmingsplannen).

'postzegellocaties'. Grotere eenheden zijn noodzakelijk.

*!•

A.

ï;­.t7f jr^s.^rt­:^?.'

•A:­*.­­­."*".'""* 1 "*"

% ■ * ­ ' ­

«t. .

^f^j

•' ­­ vI p? l:V^ ' ^ » & •«^

4

Afweging/visie

4.1

loieidBing

Soesterveen en Jachthuislaan tot aan de RWZI). Het is een gebied dat zonder ingrijpen op de lange termijn (verder)

Op basis van het bestaande beleid, de maatschappelijke

aangetast wordt door verspreid liggende stadswoningen,

trends, de inventarisatie, de analyse en de afweging van de

te intensieve recreatie, paardenbakken, bedrijven en verva-

karakteristieke Soester waarden, is een samenhangende

ging van de groenstructuur. Ook is de overgangszone (nog)

visie opgesteld. Deze is op de structuurvisiekaart weerge-

weinig toegankelijk voor de inwoners van Soest en recrean-

geven en hieronder beschreven.

ten die voor de natuur komen.

4.2

een duidelijker en sterker profiel krijgen. Hier moet op een

Het landschap in deze 'Groene Mantel' van Soest moet

Missie

evenwichtige en duurzame wijze richting worden gegeven Op basis van een studie naar de huidige en gewenste iden-

aan de ruimtelijke groene structuur. Op de structuurvisie-

titeit van Soest is de volgende missie geformuleerd: Soest

kaart is per deelgebied aangegeven welke ontwikkelings-

wil nu en in de toekomst een groen èn levendig dorp zijn.

richting wordt voorgestaan:

Soest wil een dorp blijven met het kleinschalige karakter

is Het gebied rond de Bosstraat kan zich verder ontwikke-

dat daarbij past. Dit betekent dat eventuele uitbreidingen

len in de vorm van boskamers (zie hiervoor de ste-

aan die eis moeten voldoen.

denbouwkundige studie 'Een palet van kleuren in een zweem van groen; Een visie op de omgeving van de Bosstraat in Soest'). is In Soesterveen ligt een opgave om nieuwe natuur te

Het groene, dorpse karakter mag niet verloren gaan. Dit vraagt om een kwalitatieve benadering. Het bos ten zuiden van Soest ligt in de Ecologische Hoofdstructuur en de Eemvallei behoort tot het Nationaal Landschap Arkemheen/Eemland. Deze gebieden moeten worden gehandhaafd. De karakteristieke ligging op de overgang van deze waardevolle landschappen moet worden gekoesterd en versterkt, niet alleen voor de bewoners, maar ook voor recreanten. De overgangszone tussen deze landschappen wordt met name gevormd door de schil aan de zuidwesten noordwestzijde van de kern Soest (van de Bosstraat, via

ontwikkelen. De ecologische ontwikkeling moet hier aansluiten op de gewenste natuurdoeltypen. In de westelijke hoek moet open water komen. Gewenst is het bestaande natuurmonument aan de zuidoostzijde door een natte verbinding aan te laten sluiten op het kwelgebied aan de noordwestzijde van Soesterveen. Overleg is gaande met de grondeigenaar om te komen tot een plan dat erop is gericht een waterberging te realiseren. Daarbij moet het landschap zodanig worden versterkt dat de geleidelijke overgang van relatief dicht naar open wordt geaccentueerd. Verder is het van belang verste-

49

ning van dit gebied tegen te gaan. Bij toepassing van de Ruimte-voor-Ruimteregeling moet sterk op kwaliteit worden beoordeeld. *

De visie op het gebied Jachthuislaan heeft een recreatief accent. Er is een tekort aan wijkgroen, met name in het westelijke deel van de kern. Het gebied moet daarom beter worden ontsloten voor bewoners en recreanten door ommetjes te creëren. Daarbij moeten ook de landschapselementen rond de Jachthuislaan worden benadrukt (o.a. bomenrij langs de laan en groene afzoming van bestaande woningen).

& De ontwikkeling van het gebied tussen de Inspecteur Schreuderlaan en de Stadhouderslaan kan plaatsvinden in het verlengde van de bestaande landschappelijke kwaliteiten; met name de structuur met elzen en knotwilgen kan worden doorgezet en versterkt. Voorbeelduitwerking Soesterveen natte ecologische verbinding

50

Grote waarde wordt ook gehecht aan de open groen-

de benaderbaarheid en zichtbaarheid van de Eem zelf

gebieden binnen de bebouwde kom, de Engenstructuur

worden vergroot. Omdat de Eem zelf ook een ecologi-

voorop. Deze groene ruimtes en de ruime opzet bepalen

sche verbinding is, moet de recreatie passen binnen de

het karakter van Soest en worden daarom zoveel mogelijk

ecologische doelstellingen.

gehandhaafd. In de zoektocht naar ruimtes voor woning-

is Het gebied ten zuiden van de Birkstraat wordt ingericht

bouw mag de bestaande groenstructuur zoals aangege-

als ecologische hoofdstructuur. Dit gebied wordt met

ven in het Groenstructuurplan niet worden aangetast. De

een ecologische verbinding verknoopt met de Eem

engen en dan met name de Soester Eng moeten als open

(ecologische verbindingszone Birkt-Eem).

cultuurhistorisch waardevolle gebieden worden behouden met mogelijkheden voor extensieve recreatie en educatie

4.4

rondom de molen. In aanvulling op het voorgaande moet aandacht zijn voor een aantal andere gebieden: *

De ruimtelijke kwaliteiten van het landgoed Pijnenburg en het bosgebied Hees moeten worden gekoesterd. Dat wil zeggen dat het bestaande ensemble van gebouwen, bosschages, open gebieden en bos moet worden gehandhaafd en dat nieuwe kleinschalige ontwikkelingen moeten bijdrage aan die kwaliteiten.

is De Praamgracht wordt afhankelijk van omgeving en gewenste natuurdoeltypen ingericht als ecologische verbindingszone. De kwaliteiten als natte verbinding tussen het kwelgebied ten (zuid)westen van Soest en de Eem staan hierin centraal. *

De Eemvallei moet landschappelijk worden versterkt. Met name de relatie met de dorpsrand en de doorzichten vanaf het oude lint moeten behouden blijven (behalve bij de Van Weedestraat waar juist een aaneengesloten winkelfront wordt nagestreefd). Ook moet

Vanwege de ligging temidden van grote steden en de trend naar schaalvergroting van winkels en voorzieningen wordt de afhankelijkheid van de stedelijke omgeving steeds groter. Soest mag echter geen slaapwijk worden van Amersfoort. De ambitie is een zelfstandig dorp te blijven met een zo breed en compleet mogelijk voorzieningenpakket, waarbij wordt geaccepteerd dat de inwoners van Soest voor de grotere culturele en winkelvoorzieningen naar Utrecht en Amersfoort gaan. Een levendig dorp vraagt om het actief inspelen op ontwikkelingsmogelijkheden op velerlei gebied. Alle bevolkingsgroepen moeten kunnen blijven wonen, werken en gebruik maken van voorzieningen. Gestreefd wordt naar een evenwichtige bevolkingsopbouw, waarbij gebouwd wordt voor de eigen bevolking en een kleine instroom. Het woningbouwprogramma moet vooral een kwalitatieve invulling krijgen die aansluit bij de specifieke doelgroepen, zoals jongeren/starters en senioren. Daarmee wordt de doorstroming bevorderd en komen er woningen beschikbaar

51

voor alle bevolkingsgroepen. Dit is nodig voor een even-

in het dorp Soest te realiseren. Het bouwen van woningen

wichtige bevolkingsopbouw en het in standhouden van het

in Soesterberg als compensatie voor herstructurering in

voorzieningenpeil. Bovendien is buitenstedelijk wonen een

Soest en het realiseren van seniorenwoningen in Soester-

gewenst woonmilieu. Soest biedt daarvoor binnen de regio

berg voor senioren uit Soest heeft daarbij niet de voorkeur.

een oplossing.

Bovendien komt het verhuizen van Soest naar Soesterberg

Om jongeren te binden aan Soest, zijn niet alleen wonin-

de levendigheid van de kern Soest niet ten goede.

gen, maar ook passende werkgelegenheid en voorzieningen belangrijk. De werkgelegenheid moet aansluiten bij het

4.5.2 Gaten in de markt

toekomstige arbeidspotentieel. Met passende woningen en

In de vastgestelde Woonvisie is ingezet op het handhaven

voorzieningen kan ook ingespeeld worden op de vergrij-

van een evenwichtige bevolkingsopbouw. Daarom moet

zing. Andere belangrijke aspecten zijn een actief vereni-

op zijn minst opvang geboden worden voor de natuurlijke

gingsleven, een goede bereikbaarheid met de auto, open-

groei en de (toenemende) gezinsverdunning. Daarnaast is

baar vervoer en fiets zonder overlast voor omwonenden.

ruimte nodig voor de woningen die nodig zijn ter vervanging van de herstructurering van bestaande wijken; niet alle

4.5

Gedoseerde toevoeging

woningen kunnen namelijk op dezelfde plek worden teruggebouwd omdat flats worden gesloopt en grondgebonden

4.5.1 Relatie Soesterberg

woningen in lagere dichtheid worden teruggebouwd.

De kernen Soest en Soesterberg blijken in de praktijk aparte gemeenschapen en zijn voor wat betreft werkgelegenheid, onderwijs, sport en dergelijke weinig met elkaar verbonden. Beide kernen kennen ook hun eigen specifieke opgaven wat betreft woningbouw. Een belangrijk deel van de woningbouwopgave voor Soest komt voort uit het vervangen van woningbouw als gevolg van herstructurering en het realiseren van voldoende aanbod aan levensloopbestendige woningen voor senioren. Bovendien is de wens in Soest te blijven bouwen in het betaalbare segment, om de jonge inwoners uit Soest een huis te kunnen bieden. In de Woonvisie is de doelstelling geformuleerd om het aanbod voor de groep woningzoekenden zoveel mogelijk

Verder moet er rekening mee worden gehouden dat sociale

52

woningbouw - vanwege de hoge grondprijzen en de bouwkosten - niet op alle (binnenstedelijke) locaties gerealiseerd kan worden. Al met al wordt met woningbouw in het dorp Soest vooral gestreefd 'gaten in de eigen markt' te vullen. Dit betekent vooral een kwalitatieve impuls, waarbij de nadruk ligt op het soort woningen (prijs, typologie, ligging, voorzieningen) in plaats van alleen op 'kale' aantallen. Voor de komende jaren is het vizier voornamelijk gericht op de sociale woningbouw, het koopsegment van 2 tot 3 ton, het huursegment van 900 tot 1.000 euro en seniorenwoningen (ter bevordering van de doorstroming).

4.5.3 Ruimtetekort tot 2015

ode 2015-2030 geldt dat een mix van direct bouwen voor

De Woonvisie geeft aan dat tot 2015 voor de kern Soest

doelgroepen en bouwen voor doorstroming moet zorgen

560 woningen nodig zijn (zie ook de bijlage). Dit is echter

dat dit kwantitatieve en kwalitatieve programma aansluit op

meer dan mogelijk is op de nu beschikbare locaties binnen

de behoefte.

de bebouwde kom (346 woningen). Dit tekort kan deels worden opgevangen door een deel van de buitenstedelijke

4.5.5 Afweging locaties

locaties (maar binnen de rode contouren) te bebouwen

Bij het zoeken naar ruimte voor woningbouw geldt altijd dat

(40).

het toevoegen van 'stedelijke functies' daar moet gebeuren

De nu ingediende woningbouwplannen in de kern Soest

waar weinig schade wordt toegebracht aan de bestaande

voor de beschikbare locaties sluiten echter kwalitatief

groene waarden en/of waar ook versterking van groene

onvoldoende aan bij de woningbehoefte. Zodoende blijven

waarden mogelijk is. Gelet op het voorkomen van aantas-

er duidelijke tekorten aan goedkope woningen en goed

ting van het buitengebied en conform het provinciale en

toegankelijke appartementen (ter grootte van circa 68 wo-

gemeentelijke beleid, wordt in beginsel eerst gezocht naar

ningen). Daarom moeten er ook buiten de rode contouren

locaties binnen de kern, dan naar locaties buiten de kern,

voor de periode tot en met 2015 locaties worden gevon-

maar binnen de rode contour, en pas daarna naar loca-

den, waar het sociale woningbouwprogramma kan worden

ties buiten de kern en buiten de rode contour. Als echter

gerealiseerd. Verder moet er ruimte gevonden worden voor

schade wordt toegebracht aan waardevolle groengebie-

de vervangende woningen ten gevolge van herstructurering

den binnen de kern en het 'ontspannen' (ruim opgezette)

(176). In totaal moeten tot 2015 dus 630 woningen worden

woonmilieu onevenredig wordt aangetast, komen toch

gerealiseerd (346 + 40 + 68 + 176).

buitenstedelijke locaties in beeld. Daartoe zijn buiten de bebouwde kom verschillende gebieden onderzocht op

4.5.4 Voorspellingen na 2015 Ook na 2015 blijft nieuwbouw in Soest nodig. Voor de kern Soest gaat het voor de periode 2015 tot 2030 om een behoefte van 830 woningen (eigenlijk 900, maar daarvan zijn er 70 al gerealiseerd vóór 2015). Daarvan zijn 220 woningen ter vervanging van de woningen in de buurten De Eng en 't Hart. Dit komt bovenop de 630 woningen tot 2015. In de gehele periode 2008-2030 is dus sprake van een opgave van in totaal circa 1460 woningen. Ook in de peri-

identiteit/imago, ruimtelijke/landschappelijke kwaliteit, verkeer, leefbaarheid, duurzaamheid en haalbaarheid. Uit dit onderzoek komt samengevat het volgende naar voren: is bouwentoSirain)@ira«ü© OseCsooiiwde èmm heeft in beginsel de voorkeur. De voor woningbouw beschikbare locaties zijn aangegeven op de kaart. De vastgestelde groenstructuur mag niet worden aangetast. Het benutten van locaties in de groenstructuur zou ook schade

53

Bestaande en te behouden groen

Gecombineerd groen

O

rode contour militair terrein te behouden bos intern groen te ontwikketen natuur te behouden Eemvallei Eem integrale ontwikkeling Groene Mantel

Te ontwikkelen groen

Groene mantel

54

Herstructurering

Gecombineerde ontwikkeling

O

rode contour woningbouwlocaties 2008 - 2015 zoeklocaties2016-2030 bestaande herstructurering toekomstige herstructurering Eem

Locaties 2008-2015

Locaties 2016-2030

55

toebrengen aan het hoog gewaardeerde woonmilieu in

heid van Soest onder druk. Ook ligt de Birkstraat ver van

de kern Soest. Voor de Engenstructuur geldt bovendien

voorzieningen en zal Soest (bij het volbouwen van de

dat het cultuurhistorisch belangrijk is deze open gebie-

Birkstraat) gevoelsmatig vastgroeien aan Amersfoort.

den te handhaven. De schil aan de zuidwest- en noordwestzijde van de is in de iemwailei bouwen is vooral vanwege het open

kern Soest (van de Bosstraat, via Soesterveen en

karakter van dit landschap ongewenst. Dit zou in alle'

Jachthuislaan tot aan de RWZI) wordt beschouwd als

gevallen de identiteit en de ruimtelijke kwaliteit - met

de '©B-oeirae Mantel' van Soest. Hier geldt het principe

name de unieke doorzichten vanuit het dorp Soest

dat eerst het landschap een duidelijk en sterk profiel

- aantasten. Ook is het beleidsmatig moeilijk of niet

moet krijgen: van het relatief droge en dichtbegroeide

inpasbaar vanwege de aanwijzing tot Nationaal Land-

zuidoostelijke deel van Soesterveen moet een geleide-

schap. Verder is het verkeerskundig gezien minder

lijke overgang gemaakt worden naar het nattere en ope-

problematisch om aan de westzijde te bouwen. Voor de

ner noordelijke deel. Deze accenten worden versterkt

Eemvallei is naast het behouden van de zichtrelaties en

door toevoeging van houtwallen, landschapselementen,

de openheid van belang dat de benaderbaarheid van

waterpartijen en vernatte veengebieden, aansluitend op

de Eem wordt versterkt. Bouwen in de als Ecologische

de binnen de EHS gewenste natuurdoeltypen. Binnen dit

Hoofdstructuur aangewezen bosgebieden ten zuiden

versterkte landschappelijk kader kan geleidelijk en gedo-

van Soest is overigens evenmin mogelijk en gewenst.

seerd op een aantal plekken woningbouw plaatsvinden. Het voorstel is om (bij volledige benutting van de inbrei-

*

overwogen kan worden de üiB-Esstoaat als bebouwingslint verder te ontwikkelen. Hier zijn echter bezwaren tegen. Allereerst ligt ditl int in het Nationaal Landschap en nabij te ontwikkelen EHS (gebied en verbindingszone Birkt-Eem). Het thans goede zicht op het open overgangslandschap van bos naar weide zal worden aangetast. Verder is de Birkstraat een drukke weg, wat de woonkwaliteit niet ten goede komt en ook ontsluiting vrijwel onmogelijk maakt. Nieuwe ontwikkelingen langs de Birkstraat gaan ten kosten van de doorstroming tussen Amersfoort en Soest en zetten daarmee de bereikbaar-

56

dingslocaties) in dit gebied de nog benodigde uitbreiding van Soest te zoeken (eerst binnen de contour, dan indien nodig daarbuiten). Landschappelijk is dit vanwege het half-open karakter relatief goed in te passen. Ook kan de woningbouw zodanig worden gesitueerd en vormgegeven dat het de ecologische ontwikkeling niet in de weg zit. De woningbouw kan zelfs een financiële bijdrage leveren aan realisering van natuur. In dit gebied is natuurgerichte recreatie en recreatief medegebruik mogelijk. Binnen de Groene Mantel zijn de volgende locaties te onderscheiden:

•k het gebied IX®iniDiragSiniini@=/[^®S)@irDt!;©ss©llaaini is een

andere locaties. Het desbetreffende deel sluit boven-

waardevol half open landschap dat voor een klein

dien aan op al verstedelijkt gebied en omvat minder

deel ligt binnen de rode contour en voor een groot

beeldbepalende weilanden. Het weiland is aan drie

deel buiten deze contour. Voor het gedeelte binnen

zijden ingesloten door bebouwing en infrastructuur.

de contour geldt dat bij woningbouw relatief weinig

Hierdoor worden geen lange zichtlijnen aangetast. Dit

zichtlijnen worden aangetast. Het gedeelte buiten de

gebied leent zich voor een wat grootschaliger invul-

contour is in de ontwerp-structuurvisie in beeld ge-

ling met (ook) sociale woningbouw en zorg.

weest voor een kleinschalige invulling. Gedacht werd

* het terrein OirasStrDgjeFSftraaft (in de oksel van de Insin-

aan een transformatie in een echt Soesters (tuin-

gerstraat-Den Blieklaan) ligt binnen de rode contour

dorps) woonmilieu waarbij de huidige laanbeplanting

en is in eigendom bij de gemeente. Op deze locatie

gehandhaafd wordt en de stroken aan weerszijden

voelt de huidige grens van de bebouwde kom logisch

van de Jachthuislaan in alle gevallen open zouden

en een overschrijding daarvan niet. Een nadere afwe-

blijven. In de vast te stellen structuurvisie is op deze

ging is noodzakelijk. Daarom is besloten deze locatie,

locatie echter - vanwege de landschappelijke waarde

ofschoon gelegen binnen de rode contour, pas aan

- afgezien van bouwen buiten de contour.

bod te laten komen na 2015. Mocht besloten worden

De Praamgracht wordt, afhankelijk van omgeving en

deze locatie te bebouwen, is invulling met 'gevoel'

gewenste natuurdoeltypen, ecologisch ontwikkeld.

voor de omgeving noodzakelijk.

Daarnaast moet het gebied Jachthuislaan beter re-

* het gebied Dirtisöfiïf ©rsüraiaft/lKl®®® (In de Ruimte) is

creatief ontsloten worden door ommetjes te creëren,

een ongeordend stukje Soest met vooral particulier

zodat dit gebied sterker een functie krijgt voor de

eigendom. Een ontwikkeling hier kan op dezelfde

bestaande naastgelegen woongebieden.

wijze plaatsvinden als rond de Bosstraat (in de vorm

•k de locatie Dmsip©©teiyiii' SelhireiioeileirDaaira ligt buiten

van 'boskamers'). Zo verstoort nieuwe bebouwing

de contour. Het gebied tussen Inspecteur Schreu-

het totaalbeeld niet en worden lange zichtlijnen niet

derlaan en de Stadhouderslaan heeft een zekere

aangetast. De omgeving van de locaties In de Ruimte

landschappelijke waarde. Het gebied wordt niet be-

en de Kop van de Insingerstraat worden op een

schermd als EHS of Nationaal Landschap en is ook

ruimtelijke en duurzame wijze ontwikkeld.

evenmin aangemerkt als onderdeel van de Gemeen-

•k voor het gebied ^©mdl sfle ©©ssttraaft, dat groten-

telijke Groenstructuur. Daarmee heeft dit weiland een

deels binnen de rode contour ligt, is een aparte visie

minder beschermingswaardige status dan bijvoor-

gemaakt. Hierin wordt aangegeven dat op verschil-

beeld de Eemvallei en komt het eerder in beeld dan

lende wijzen woningbouw binnen 'boskamers' kan

57

plaatsvinden. Dit gebied ligt relatief dichtbij het

De gevolgen voor de verkeersafwikkeling zijn meegewogen

station en draagt bij aan de compactheid van het

in de selectie van gebieden. Daarnaast zal bij de verdere

dorp. De gemeente heeft hier echter geen grond en

planvorming meer in detail worden bezien hoe eventuele

verplaatsing van sportvelden is ongewenst. Wel kan

nadelige effecten kunnen worden voorkomen of worden

ruimte gevonden worden in twee boskamers (Bos en

verzacht (mitigeren).

Duin en Bosstraat/Den Bliecklaan).

De keuze voor de locaties is mede gebaseerd op een

* de aantasting van ©©esterweem door verspreid

landschappelijke en ecologische analyse. Dit neemt niet

liggende bebouwing en het verdwijnen van groen-

weg dat bij de planvorming er voldoende aandacht moet

structuren moet worden tegengegaan door het

zijn voor de specifieke landschappelijke en ecologische

gebied landschappelijk en ecologisch te versterken.

waarden. Gedetailleerd flora en faunaonderzoek gaat in het

In het ontwerp moet zorgvuldig worden rekening

kader van een structuurvisie echter te ver.

gehouden met de overgangen van droog naar nat (kwel) en van dicht naar (half)open landschap. Binnen dit landschappelijk kader wordt geen woningbouw toegestaan. Woningbouw is wel mogelijk in de wig tussen de Boerenstreek en de Clemenstraat. Hier ligt ook een wateropgave. Gedacht kan worden aan een landgoedachtige setting waarbij het complex van gebouwen zich voegt naar het landschap.

58

4.5.6 Gedoseerd en gefaseerd

Zoeklocaties na 2015 (zie kaarten hiervoor alsmede

Tot 2015 is redelijk te voorspellen met hoeveel hectares

bijlage)

rekening gehouden moet worden. Voor de periode 2015-

§. Herstructurering: 't Hart en De Eng (220 woningen)

2030 is dit moeilijker te voorspellen. Daarom moet een

6= Enkele locaties binnen bebouwde kom (93 woningen)

gedoseerde en gefaseerde uitbreiding gefaciliteerd worden

7. Locaties buiten bebouwde kom, maar binnen rode con-

door gebieden aan te wijzen die op de korte (tot 2015) en

tour:

lange termijn (2015-2030) met verschillende programma's

a Koninginne-ZRegentesselaan (buitenste deel) (70 wonin-

ingevuld kunnen worden. Met kleurschakeringen is aangegeven worden welke locaties in eerste, en welke in laatste instantie aan bod moeten komen. Daarbij is de volgorde zoals gezegd eerst binnen de kern, dan buiten de kern

gen) b Insingerstraat (40 woningen) ®. Locaties buiten rode contour: a Soesterveen wig

maar binnen de contour en dan buiten de contour. Daarvan is op onderdelen afgeweken vanwege de specifieke kwa-

De precieze fasering (de daadwerkelijk volgorde in tijd) kan

liteiten van enkele gebieden en de haalbaarheid om snel

anders zijn, omdat dit mede afhankelijk is van praktische

tot ontwikkeling te komen. In lijn met het voorgaande is de

aspecten als verwerving en (milieu)onderzoeken en moge-

beleidsmatig gewenste volgorde:

lijk beschikbaar komen van nu nog onvoorziene locaties.

Locaties tot 2015 (zie kaarten hiervoor alsmede bijlage)

Voor de specifieke gebieden zullen onderzoeken worden uitgevoerd onder meer naar archeologie, water, flora en fauna, geluid, lucht, veiligheid en verkeer. Vooralsnog is er geen reden aan te nemen dat de genoemde locaties onmogelijk gerealiseerd kunnen worden. Zo zegt een hoge archeologische verwachtingswaarde niet dat er ook daadwerkelijk archeologische vondsten gedaan worden. Naast archeologisch onderzoek op een aantal locaties moet bij het terrein op de Inspecteur Schreuderlaan rekening worden gehouden met het gegeven dat het gebied buitendijks ligt.

"O» Herstructurering: ® Smitsveen (136 woningen) to Overig (40 woningen) 2L De meeste locaties binnen de bebouwde kom (waaronder Bosstraat) (346 woningen) ®. Locaties buiten bebouwde kom, maar binnen rode contour: Koninginne-ZRegentesselaan (40 woningen) 4k Locaties buiten rode contour: a Insingerstraat/ln de Ruimte (48 woningen) b Inspecteur Schreuderlaan (20 woningen)

Tussen nu en 2030 worden (bijvoorbeeld iedere vijfjaar) evaluatiemomenten ingebouwd. Op die momenten zal

59

worden bezien of de nu ingeschatte aantallen nog realis-

baar is wel dat beide kernen zich meer specialiseren:

tisch zijn; dit kan betekenen dat de aantallen naar beneden

*

Soesterberg is dankzij de ligging aan de autosnelweg

moeten worden bijgesteld (bijvoorbeeld vanwege krimp) of

geschikter dan Soest voor (snel)weggebonden bedrij-

naar boven (wanneer een sterkere gezinsverdunning dan

vigheid en grootschalige kantoren (ofschoon kantorenlo-

verwacht optreedt). Het is te allen tijde van belang te bou-

caties bij voorkeur bij een (intercity-)station liggen).

wen in het segment waar een tekort is. Het programma zal

*

Soest zou zich meer moeten richten op versterking van

daarom kwalitatief doorlopend afgestemd moeten worden

bestaande bedrijvigheid (voor de lager opgeleide bevol-

op de vraag. Om de realisering van projecten makkelijker te

kingsgroepen die werk dichter bij huis zoeken) en daar-

maken worden in de structuurvisie ook juridische instru-

naast ontwikkeling van kleinschalige kantoren, woon-

menten aangereikt die verevening mogelijk maken (onder

werk-units en lichte bedrijvigheid aan huis, bijvoorbeeld

meer het benoemen van bovenplanse en bovenwijkse

de stationsomgevingen. Deels kan hiervoor ook ruimte

voorzieningen).

gevonden worden in de Groene Mantel.

4.6 Economie

De versterking van de bestaande bedrijvigheid kan worden gefaciliteerd met een kleine uitbreiding van de bestaande bedrijventerreinen. De Richelleweg biedt daarvoor de

Het economisch beleid is gebaseerd op het Sociaal economische beleidsplan gemeente Soest 2008 - 2015, aangevuld met inzichten die bij de integrale benadering van de structuurvisie naar voren gekomen zijn. Centraal staat het aanbod van voldoende en kwalitatief goede werklocaties, zowel voor uitbreiding van reeds gevestigde bedrijvigheid als voor startende ondernemers en gewenste bedrijven van buitenaf. Als het gaat om de aansluiting van bedrijvigheid op wonen, is het onmogelijk een ieder in de eigen kern volledig te bedienen, alleen al vanwege het feit dat de relatief hoog opgeleide beroepsbevolking werk zoekt in een veel groter gebied dan de gemeente (namelijk in de Randstad). Bovendien zijn Soest en Soesterberg deels gescheiden werelden, maar kunnen zij ook complementair aan elkaar zijn. Denk-

60

noodzakelijke schuifruimte. Verder kunnen de bestaande bedrijventerreinen worden geïntensiveerd onder meer door grotere bouwhoogtes toe te staan voor bedrijven, zodat op termijn (aan de bedrijven gekoppelde, niet zelfstandige) kantoren en parkeren op verdieping mogelijk zijn. In de Groene Mantel en elders binnen de gemeente kunnen woon-werklocaties worden gerealiseerd. Dit soort locaties is met name geschikt voor lichtere vormen van bedrijvigheid en startende ondernemingen. De winkelcentra bieden ook werkgelegenheid. Het is daarom van belang deze centra zoveel mogelijk te behouden of te versterken. Verder moeten aantrekkelijke vestigingsvoorwaarden worden gecreërd voor andere economische dragers, zoals zorg en welzijn, hoogwaardige logistiek en wijkeconomie. Ook toerisme en recreatie bieden een kans-

rijke markt. Faciliteren van de bouw van meer woningen,

deze problemen op te lossen is van groot belang. Onder-

herstructurering van bestaande woongebieden en betere

zocht moet worden of de capaciteit op deze wegen verder

doorstromingsmogelijkheden op de woningmarkt dragen

uitgebreid kan worden, zonder grenswaarden voor geluid

in algemene zin bij aan de economie van Soest. Verder zijn

en luchtkwaliteit te overschrijden en waarbij tegelijkertijd

een goede bereikbaarheid op het hoofdwegennet en ver-

verkeersveiligheid en leefbaarheidaspecten een belangrijke

betering van de doorstroming van het autoverkeer in Soest

rol spelen. Het stimuleren van ketenmobiliteit, het beter op

zelf van belang voor de economie.

elkaar laten aansluiten van de verschillende beschikbare netwerken, is hierbij eveneens van belang. Gelet op het voorgaande is de verkeersproblematiek medesturend geweest voor de situering van nieuwe woningen:

De integrale visie op bereikbaarheid is mede gebaseerd

de westzijde verdient daarbij de voorkeur boven de oost-

op het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GWP). De

zijde van Soest. Daarnaast moet er bij nieuwe ontwikkelin-

bereikbaarheid moet worden verbeterd door een aantal

gen in Soest aandacht zijn voor de vraag hoe het gebruik

verkeersknelpunten op te heffen. Binnen de gemeente

van fiets en openbaar vervoer gestimuleerd kan worden.

wordt de wenselijkheid en mogelijkheid van een tunnel bij

Een hoogwaardige openbaar vervoerverbinding (HOV) met

station Soest-Zuid, in combinatie met betere overstapmo-

Amersfoort kan daarbij een belangrijke rol spelen.

gelijkheden tussen auto, fiets en openbaar vervoer, nader

Meer specifiek moeten worden onderzocht hoe een even-

onderzocht, evenals oplossingen rondom de Van Wee-

tuele toename van het verkeer op de erftoegangswegen zo

destraat. Bij de ontwikkeling van de Van Weedestraat als

kan worden begeleid, dat sprake is van minimale conse-

verblijfs- en winkelgebied moet aandacht besteed worden

quenties voor de doorstroming en de verkeersveiligheid.

aan het behoud of de aanleg van een weg met voldoende

Ook vraagt het parkeerbeleid om aandacht, om ervoor te

capaciteit om het verkeer op de oostelijke route door Soest

zorgen dat de verhouding tussen vraag en aanbod naar

te kunnen verwerken (een gebiedsontsluitingweg).

parkeerplaatsen in balans blijft.

Een toename van het aantal woningen in Soest vraagt ook om aandacht voor de externe ontsluiting op de wegen rich-

De structuurvisie doet geen uitspraken over een oostelijke

ting Amersfoort, Hilversum en Utrecht. Om Soest bereik-

rondweg. In het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan zijn

baar te houden is het van belang dat de doorstroming op

de resultaten van de in 2006 en 2007 uitgevoerde studie

deze wegen gewaarborgd is, ook als Soest verder wordt

naar een rondweg verwerkt. De raad heeft op 30 oktober

ontwikkeld. Op deze wegen komt echter in de huidige

2008 besloten binnen de pakketstudies hoofdzakelijk in te

situatie al congestie voor. Regionale samenwerking om

zetten op het opwaarderen van de snelwegen en knoop-

61

tAZ>

»i

VittS

j . , \ ,'•&*■/­' ' F ^: P ^

>v • '

*«*

•■

­> r

j ►fi'

' :.^ ^

''­'­ II'MMMPSI&W

^3 «s

i ­ #plPj'v­.***ttto,«»,»

&t-„

­;f>;:­<

•*#"i

fittsto©^ EtmflilSflD ' ­ Si' i?«l

cyó

r*f. SV

­:

*

^

punten in de driehoek om het regionaal verkeer te kunnen verwerken. Als in regionaal verband toch gekozen wordt voor een belangrijke rol voor het onderliggend wegennet, wordt ook het onderzoek naar een rondweg aan de oostzijde van Soest hierin hervat, om problemen met bereikbaarheid en leefbaarheid in de kern Soest te voorkomen. Daarom is in deze structuurvisie geen tracé aangeduid. Dit houdt dus niet in dat deze weg wordt uitgesloten. Later onderzoek kan qua bereikbaarheid of leefbaarheid de noodzaak, en dus de inpassing, alsnog mogelijk maken.

4.8

Wooraemiimgeini

4.8.1 Algemeen Het voorzieningenniveau van Soest moet in de pas blijven lopen met de bevolkingsontwikkeling(en) en maatschappelijke tendensen (verjonging of vergrijzing). Daarbij gaat het om voorzieningen op het gebied van winkels, onderwijs, cultuur, welzijn, sport en op het gebied van gezondheidszorg en zorg/hulp. Er zijn voorzieningen nodig op het gebied van winkels, onderwijs, cultuur en sport, maar ook voor: is welzijn (jeugd- en jongerenwerk, ouderenwerk, sociaalcultureel en wijk/ buurtopbouwwwerk, het ondersteunen van vrijwilligers en mantelzorgers, algemeen maatschappelijk werk) is gezondheidszorg (consultatiebureaus voor zuigelingen en peuters annex centrum voor jeugd en gezin, huisarts, fysiotherapeut, apotheek, ziekenhuis etc) is zorg/hulp (verzorgingshuis, verpleeghuis, verpleging &

verzorging thuis, hulp bij het huishouden, hulpdiensten zoals vervoer op afroep, maaltijdverstrekking of klussenhulp). Een breed voorzieningenpakket moet worden gehandhaafd dat bovendien is afgestemd op de positie van Soest in de regio. Bij uitbreiding van de woningvoorraad moeten de voorzieningen meegroeien. Uitbreiding van de dienstverlening zal echter niet altijd meer ruimte zal vragen. Deze voorzieningen moeten ook voor alle inwoners van Soest goed bereikbaar zijn (dit is voor gebruikers makkelijk en vergroot de kans op succes van de voorziening). Dit betekent echter niet dat de voorzieningen ook in alle wijken (evenredig) vertegenwoordigd moeten zijn. Dit hangt af van de schaalgrootte en het verzorgingsgebied van de betreffende voorziening. Meer basale voorzieningen vragen om locatie dicht bij de inwoners/ gebruikers, dus (ergens) in Soest (wellicht op wijk- of buurtniveau). Gespecialiseerdere voorzieningen worden veelal op regionale schaal aangeboden ((hoger) onderwijs, medische behandeling, cultuur). Hiervoor blijven de inwoners van de gemeente soest aangewezen op de steden. 4.8.2 Onderwijsvoorzieningen Op dit moment is er voldoende differentiatie en voldoende capaciteit van de voorzieningen. Ook de spreiding van onderwijsvoorzieningen is voldoende. Onderwijs moet voldoen aan wettelijke eisen, zowel kwantitatief als kwalitatief.

Indien de bevolkingssamenstelling wijzigt, kan dat ook consequenties hebben voor het onderwijsaanbod, differen-

63

'15 ^?^r 5

4^

' £

tiatie en spreiding. Deze monitoring vraagt om een Integraal

4.8.4 Verzorging en verpleging/wonen met zorg

huisvestingplan onderwijs.

Zoals onder maatschappelijke trends is aangegeven zet

Kwalitatief hoogwaardig onderwijs vraagt om kwalitatief

de vergrijzing in Nederland en dus ook in Soest door. Er

hoogwaardige onderwijsgebouwen. Bovendien zullen

komen meer ouderen met een zorgbehoefte (onder meer

onderwijsvoorzieningen zo dicht mogelijk bij de woonom-

veel mensen met dementie). Zorg en welzijn voor oude-

geving van zoveel mogelijk leerlingen moeten liggen. Dat

ren wordt van oudsher aangeboden in verzorgings- en

betekent, dat geaccepteerd wordt dat niet elke vorm van

verpleeghuizen, als een basale voorziening op wijk- of

onderwijs in Soest geboden kan worden. Hiervoor zijn de

gemeenteniveau. In de kernen Soest en Soesterberg zijn

leerlingen aangewezen op onderwijsvoorzieningen in de

vier verzorgingshuizen. Er zijn drie verpleeghuizen, waarvan

regio. Wel zal actief bekeken worden of veranderingen in

twee nadrukkelijk kleinschalig. Om een toenemend aantal

het onderwijsaanbod in de toekomst noodzakelijk worden.

ouderen met een zorg/welzijnsbehoefte op te vangen, is

Een trend is de zogenaamde bredeschool, waarbij verschil-

het landelijke beleid niet zozeer gericht op het bijbouwen

lende functies van onderwijs, opvang, sport en educatie

van verzorgings- en verpleeghuizen, maar juist op langer

samengevoegd kunnen zijn. Indien deze functies worden

zelfstandig thuis blijven wonen (overigens ook de wens van

verenigd in een gebouw is er sprake van een multifunctio-

veel ouderen zelf).

nele accommodatie. Als nieuwe en vervangende school-

Dit landelijke beleid wordt ondersteund door de Wet maat-

locaties worden ontwikkeld, gebeurt dat bij voorkeur in

schappelijke ondersteuning, die de gemeenten de taak

combinatie met andere voorzieningen zoals sportvoorzie-

geeft mensen te stimuleren in hun zelfredzaamheid en bij

ningen en Buitenschoolse Opvang (BSO). Schoollocaties

te staan in hun maatschappelijk participatie. De gemeente

en andere ruimtes met multifunctionele mogelijkheden

doet dit onder meer met behulp van door de gemeente

moeten hiervoor worden gereserveerd.

gefinancierde welzijnsinstellingen en door de gemeente ingekochte hulpdiensten.

4.8.3 Sport en spel De gemeente kiest voor het behouden van de bestaande sportbestemmingen binnen de kern of voor andere maatschappelijke bestemmingen en niet voor uitplaatsen van dergelijke voorzieningen voor binnenstedelijke woningbouw. Wel zullen vervangingsinvesteringen nodig zijn (Beukendal). Verder moeten er voldoende speel- en ontmoetingsplekken zijn voor jeugd en jongeren.

Om langer thuis te blijven wonen, al dan niet met hulp en/ of zorg, is de beschikbaarheid van voldoende geschikte woningen een vereiste. In het kader van het provinciale Wel Thuis! beleid, zijn de Eemlandse gemeenten een convenant aangegaan waarin per gemeente is ingegaan op het aantal voor zorglevering thuis benodigde aantal nieuwe woningen. Het gaat hier om zgn. 3 en 4 sterrenwoningen,

65

dig wonen-met-zorg of een combinatie van vormen?

waarbij aan de eisen van met name de 4 sterrenwoningen eigenlijk alleen via nieuwbouw tegemoet te komen is. Bij het realiseren van 4 sterrenwoningen (met het specifieke

*

Hoe wordt vervangende huisvesting gedurende de bouwperiode geregeld?

label zorgwoning, of in de vorm van levensloopbestendige woningen) is van belang dat de woonomgeving gezond en

Door eerst ergens in Soest of Soesterberg nieuw bij te

aantrekkelijk is (wat betekent nabij winkels, gezondheids-

bouwen voor huidige verzorgingshuisbewoners, kan daar-

voorzieningen en openbaar vervoer) en dat er aanbod is

na vervangende nieuwbouw op de huidige verzorgings-

van ondersteunende hulpdiensten en zorg. Dat aanbod van

huislocaties worden gerealiseerd om de totale capaciteit

zorg aan huis, kunnen veel zorgaanbieders om economi-

voor verzorging te doen toenemen.

sche en praktische redenen veelal gemakkelijker leveren bij clustering van woningen. Eén en ander maakt het interessant om nieuw te bouwen zorg-/ levensloopbestendige woningen te realiseren in de buurt van verzorgings- en of verpleeghuizen. Maar daar gaat het gewoonlijk om locaties met een planologische bestemming 'maatschappelijk', hetgeen het bouwen van (zorg)woningen niet zonder meer mogelijk maakt. De Nederlandse verzorgings- en verpleeghuizen zijn de afgelopen jaren periodiek door het College Bouw getoetst op hun bouwkundige kwaliteit. Voor de Soester verzorgingshuizen Groot Engeldaal (onderdeel van Zorgpalet Baarn-Soest) en Mariënburg zijn veel aanpassingen nodig, bij de Heijbergh (ook onderdeel van Zorgpalet) ook een aantal. De verbeteringen zullen zo goed als zeker alleen via vervangende nieuwbouw gerealiseerd kunnen worden. Bij

In de periode van de stuctuurvisie tot 2015 worden woningen gebouwd (zie bijlage C over aanpassing van ontwerpstructuurvisie d.d. 31 maart 2009). In de Soester Woonvisie van 2008 is geconstateerd dat er tot 2015 te weinig 4 sterrenwoningen bij komen (die goed voor zorglevering geschikt zijn). Er komen dus te weinig woonplekken bij in Soest, die benut zouden kunnen worden als opvang voor huidige verzorgingshuisbewoners. Hierdoor kan de vervangende nieuwbouw van verzorgingshuizen dus ook niet goed van de grond komen. Om extra 'zorg/ levensloopbestendige' woningen in de nabijheid van een bestaand verzorgingshuis te kunnen bouwen, zou het wenselijk kunnen zijn de bestemming maatschappelijke zorg van deze locaties deels te verruimen voor woningbouw specifiek gericht op zorg (zorgwoningen, levensloop bestendige woningen).

de nieuwbouw komen de volgende vragen aan de orde: * Waar: op de zelfde plek of elders in Soest?

Overigens gaat het bij wonen met zorg en welzijnsdiensten,

*

In welke vorm: als nieuw verzorgingshuis, als kleinscha-

niet alleen om ouderen, maar ook om mensen met een

lige wooncomplexen/ geschikte woningen voor zelfstan-

verstandelijke en/of lichamelijke handicap, dan wel een

66

fysiek beperking. Ook ten aanzien van deze doelgroepen

De jeuggezondheidszorg voor 0-4 jaar wordt verzorgd door

zijn de maatschappelijke tendenzen dat zij meer en meer in

consultatiebureaus in Soest en Soesterberg. Het consul-

zelfstandige woningen of onder begeleiding in kleinschalige

tatiebureau in Soest zit in het gebouw aan de Nieuweweg

woonvormen in e wijken zullen wonen.

waar ook de GGD komt (JGZ 4-19 jaar) en waar de Op-

In een nog op te stellen ontwikkelingsperspectief wonen-

voedwinkel gevestigd is. Dit gaat de kern vormen van het

welzijn-zorg, zal aan de orde komen wat de gemeentelijke

Soester Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) voor bredere

visie is ten aanzien van de verschillende doelgroepen, op

jeugd(gezondheids)zorg. Het CJG heeft een laagdrempe-

het benutten van voor woningbouw geschikte locaties

lig loket en is daarnaast een netwerkstructuur. Hiervoor

voor wonen met zorg & welzijn en op de rol van de diverse

is niet direct meer of nieuwe ruimte nodig, omdat er niet

partijen om tot realisering te komen.

heel veel jeugdigen bijkomen in Soest. Wel kan op termijn verbouwing of vervangende nieuwbouw van de bestaande

4.8.5 Gezondheidszorg

huisvesting noodzakelijk zijn.

Er moeten voldoende huisartsen aanwezig zijn als 1 e lijnsgezondheidszorgvoorziening. Landelijk speelt de ontwikkeling van HOED-vorming (huisartsen onder één dak), eventueel uit te breiden naar gezondheidscentra met meerdere disciplines (als fysiotherapie, apotheek of diëtist). Daarnaast is de avond- en weekenddienstregeling steeds vaker via een Huisartsenpost (HAP) bij een ziekenhuis geregeld. Dit heeft zich in Soest inmiddels behoorlijk uitgekristalliseerd. Er zijn meerdere HOED-en en de kernen van Soest en Soesterberg zijn aangewezen op de HAP's in Amersfoort en Zeist. Verdere bevolkingstoename (natuurlijke groei en kleine instroom) kan om beperkte uitbreiding van het aantal huisartsen vragen, die waarschijnlijk via bestaande praktijken/ HOED-en kan worden ingevuld. Landelijk ontstaat ook de tendens om huisartsen meer in te zetten op consulten voor specifieke aandoeningen (voor chronisch zieken of ouderen bijvoorbeeld. Zoiets (een zogeheten 1 1/2 lijnszorgcentrum)

Wellicht dat er ook meer vraag komt naar fysiotherapeuten of gewichtsconsulenten of andere gezondheidsdisciplines. Dit zijn vaak zzp-ers, maar een concentratie in een centraal bedrijfsverzamelgebouw kan interessant zijn. Clustering en combinaties van zorgfuncties heeft voor 'de klant' als voordeel dat hij/zij op een plek terecht kan met allerlei vragen op het gebied van gezondheidszorg (diagnosestelling) èn behandeling. Elders in het land maakt bijvoorbeeld ook sport- en fitnessgelegenheid voor (revaliderende) zorgvragers onderdeel uit van een zorgcentrum. Dergelijke centra zijn groeicentra. Bij deze centra zien we de ontwikkeling dat ook andersoortige voorzieningen ontstaan. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld kinderopvang en een mediatheek met gelegenheid om te internetten. Voor ziekenhuiszorg blijft Soest aangewezen op de omringende steden.

kan in de gemeente Soest een waardevolle aanvulling zijn.

67

In een nog op te stellen ontwikkelingsperspectief op wonen

De recreanten die vanuit de grote steden naar Soest

met welzijn & zorg voor onze gemeente zal de zorgin-

komen, zorgen in de weekenden voor veel extra ver-

frastructuur nader in beeld worden gebracht en zal een

keersbewegingen. Dit heeft consequenties voor verkeer

integrale visie op wonen met welzijn & zorg worden gefor-

en infrastructuur. Een oplossing kan gevonden worden in

muleerd waarbij bovengenoemde elementen/vragen aan

recreatieve transferia die ervoor kunnen zorgen dat recre-

de orde zullen komen.

anten wisselen van vervoersmiddel (van auto overstappen op fiets). De gevolgen van een eventuele toename van

4.9

Recreatie

de recreatie voor het wegverkeer moeten nader worden onderzocht.

Recreatie is maatschappelijk van groot belang en is daarnaast te beschouwen als een belangrijke economische motor voor Soest. De gemeente Soest heeft met een uitgebreid bos- en duingebied en de Eemvallei goede kaarten

Voor het buitengebied, met name de bebouwingslinten

in handen. De recreatieve functie van de Eem kan verder

waar de meeste activiteiten plaatsvinden, moet beleid

worden verbeterd door onder andere ommetjes te creë-

worden ontwikkeld om in te spelen op maatschappelijke

ren. Dit versterkt de relatie van de kern Soest met de rivier.

trends. Plattelandsverbreding en -vernieuwing is een ont-

Een bescheiden boten- of kanoverhuur aan de Eem is een

wikkeling die binnen duidelijke randvoorwaarden gefaci-

potentiële ontwikkeling. Er liggen nu al enkele bootjes langs

liteerd kan worden. Het gaat hier om veelal recreatieve

de Eem (bijvoorbeeld aan de Eemweg en bij de nieuwe

activiteiten naast of na de agrarische bedrijfsvoering. In

fietsbrug). In de toekomst kan worden onderzocht of een

Soest zijn hiervoor de verordening kleinschalige nevenacti-

watertaxi forenzen naar Amersfoort en andere richtingen

viteiten (2004) en de notitie 'De aanleg van paardenbakken

kan vervoeren ter ontlasting van het wegennet. Indien

in de gemeente Soest' (2001) opgesteld. In 2010 wordt

Paleis Soestdijk (gemeente Baarn) als recreatief knoop-

naar verwachting een begin gemaakt met een nieuw be-

punt / transferium wordt ontwikkeld, moet gebruik worden

stemmingsplan voor het landelijk gebied. Vanuit landschap-

gemaakt van de kansen die dit voor Soest biedt. Ook de

pelijk oogpunt moet dan worden bezien in hoeverre sturing

Korte en Lange Duinen (en toekomstig Defensiemuseum)

gewenst is in de ontwikkeling van de landbouw nabij de

moet verder recreatief worden benut. Voor de ontwikkeling

ecologische verbindingszone Birkt-Eem. Naast de agrari-

van de recreatie is het verder van belang dat het recrea-

sche ontwikkelingen worden hierin de resultaten meegeno-

tieve en het utilitaire (gebruiks-) fietsnetwerk beter op elkaar

men van het programma 'Hart van de Heuvelrug'. Ook het

aangesloten worden.

Beeldkwaliteitplan Buitengebied Soest kan grotendeels nog

68

als actueel worden beschouwd.

4.11 BClimaatbelesd

In de gemeente Soest komen - vanwege de vele overgangen (van hoog naar laag, van open naar dicht) van oudsher >

De gemeente wil in 2030 hoofdzakelijk klimaatneutrale

landgoederen voor. Landgoederenontwikkeling biedt ook

nieuwbouw realiseren. Dit betekent dat vanaf 2030 nieuwe

kansen voor de toekomst, met name om natuurontwik-

woningen geen negatieve C02-uitstoot meer hebben. Dit

keling en recreatieve toegankelijkheid mogelijk te maken.

kan gerealiseerd worden door toepassing van duurzame

Het maatschappelijk saldo moet positief zijn. Gedacht kan

energietechnieken en/of de energievraag van een woning

worden aan Soesterveen en de Birkstraat.

te beperken. Tot 2015 wordt hiervoor een GPR-score 8 ge-

Voorbeeld van slecht en goed ingepaste paardenbak

Ook wil Soest vanaf 2030 de planvorming baseren op het

hanteerd op het aspect energie voor nieuwbouwwoningen. Cradle to Cradle principe. Tot 2015 zal het Cradle to Cradle principe worden toegepast bij ruimtelijke plannen en bezien welke mogelijkheden er binnen een voorkomend plan bestaan voor toepassing van het Cradle tot Cradle principe. De eerste jaren worden gebruikt om hiermee ervaring op te doen. Met schetsen en referentiebeelden is aangegeven hoe door creatieve ontwerpen een hoge woningdichtheid gecombineerd kan worden met een aantrekkelijke woonomgeving en duurzame bouwvormen. Met name zonnepanelen lenen zich uitstekend voor toepassing op nieuwe en bestaande woningen en bedrijven. Deze mogelijkheden kunnen ook worden meegenomen bij de herstructurering van de bestaande bedrijventerreinen: het zou fantastisch zijn als deze terreinen energie kunnen produceren.

69

o

bebouwing binnen rode contour

recreatief knooppunt

woningbouwlocaties 2008 ­ 2015

hoofdwegenstructuur

zoeklocaties 2016 ­ 2030

spoor

bestaande herstructurering

?* A '«(iiimii**

toekomstige herstructurering

te versterken winkelcentrum maatschappelijk hart (met nadruk op gezondheid en zorg)

militair terrein

■ ■

te intensiveren bedrijventerrein

^ ^ T

aan te pakken verkeersknelpunt

te behouden bos intern groen nieuwe natuur

te versterken wijkgroen

* te behouden Eemvallei ecologische verbindingzones Eem toekomstige waterontwikkeling

integrale ontwikkeling Groene Mantel

boskamers

toegankelijk gebied

ecologische ontwikkeling

landschappelijke versterking

70

behoud dorpsrand en doorzicht benaderbaarheid Eem plattelandsverbreding linten handhaving gemengd lint in natuur

• • • i

Structuurvisiekaart Soest

71

<!,. f- 0 0 -? r ■>. *." .-«St'toè•1«..*i 2

C ■ <

^ ^ >.- - i ! " " * -\

*■*

*3

^

­TÏ

/

^ i o

W4/

■~i

cT­.'

r^

^ . . &;* ­' r t i . vv ­­np^; >

^

^^■^i '••-'

>:■

-^S,^^

^a

fl

»•<. ­4. V ­ --"t

*

^

» *

Uitvoering

een

e

concreet houdt dit vereiste in, dat de locaties ten laste waarvan de bijdragen komen als wel de locaties / voorzieningen waaraan de bijdragen ten goede komen, in de

5.1.1 Wet ruimtelijke ordening

structuurvisie moeten worden benoemd en dat de onder-

Sinds de invoering van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening

linge samenhang tussen de overschot- en tekortlocaties

(Wro) zijn gemeenten verplicht om in de structuurvisie aan

/ voorzieningen moet worden aangegeven. Dit is in deze

te geven hoe de gemeente denkt de genoemde ontwik-

uitvoeringsparagraaf gedaan.

kelingen te realiseren en dus ook te financieren. Daarvoor is deze uitvoeringsparagraaf opgenomen. De Wro biedt gemeenten de mogelijkheid om bovenplanse kosten te verhalen. Dit gebeurt door een fonds in te stellen waarvoor bijdragen worden gevraagd in exploitatieplannen (artikel 6.13 lid 7 Wro). Ook kunnen in anterieure (vooraf) overeenkomsten financiële bijdragen aan ruimtelijke ontwikkelingen worden bedongen (artikel 6.24 lid 1 Wro). Een voorbeeld van een financiële bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen is een bijdrage aan maatschappelijk belangrijke functies, zoals natuur, recreatie, waterberging en infrastructuur in een ander gebied. Dit andere gebied hoeft niet in de directe omgeving van het exploitatiegebied te liggen. Het betreft hier in beide gevallen vormen van bovenplanse verevening; in het ene geval via de publiekrechtelijke route, in het andere geval via de privaatrechtelijke route. Onder bovenplanse kosten worden zowel verstaan kosten voor bovenplanse (bovenwijkse) voorzieningen als locatieverevening. Voor zowel bovenplanse verevening via het exploitatieplan als via een of meer anterieure overeenkomsten is een basis in de structuurvisie vereist. Meer

5.1.2 Nota grondbeleid In de huidige Nota Grondbeleid wordt de grondbeleidstrategie uitgewerkt. Hierbij is de structuurvisie het referentiekader voor de inzet van het daarbij behorend ruimtelijk instrumentarium. De gemeente kiest voor maatwerk en marktwerking. Dit betekent dat per locatie of per project wordt gezocht naar de meest adequate strategie. Daarbij heeft de gemeente oog voor samenwerking met andere marktpartijen (woningcorporaties, particuliere eigenaren). Afhankelijk van de situatie zullen samenwerkingsvormen worden gezocht. De grondposities spelen daarbij een belangrijke rol. Bij algemene maatschappelijke voorzieningen zal de gemeente toch vaak het voortouw nemen. De gemeente voert waar mogelijk en gewenst een actief grondbeleid, wat wil zeggen dat het kostenverhaal geregeld wordt via de gronduitgifte(prijs). De gemeente kan hiertoe de diverse grondbeleidsinstrumenten zoals voorkeursrecht en onteigening inzetten. De huidige Nota grondbeleid zal worden aangepast aan de nieuwe wet- en regelgeving waaronder de Wet ruimtelijke ordening. In de Wet ruimtelijke ordening wordt onder meer aangegeven dat het publiekrechtelijk kostenverhaal plaats vindt via een nieuw

73

instrument, te weten het exploitatieplan. Het exploitatieplan

5.3

moet gelijktijdig met een bestemmingsplan of projectbesluit

In het schema hiernaast zijn de verschillende ontwikkello-

worden vastgesteld, tenzij het kostenverhaal anderszins is

caties en de bovenplanse openbare voorzieningen weer-

verzekerd (via overeenkomsten).

5.2

Inhoud (economische) uitvoeringsparagraaf

Schema

gegeven. De groepering heeft plaatsgevonden binnen vier thema's. Daarnaast is in het kader van de uitvoering aangegeven welke fasering in de tijd het meest voor de hand ligt en welke prioriteit aan de maatregel wordt toegedacht. Vervolgens zijn de primaire trekkers van de ontwikkeling

Deze uitvoeringsparagraaf bestaat uit de volgende onderdelen: * Beschrijving van voorziene ontwikkelingen per thema * Omschrijving samenhang tussen de overschot- en tekortlocaties en voorzieningen

74

aangegeven en tot slot wordt aangegeven of de betreffende maatregel een overschot- of tekortlocatie betreft danwei onderdeel uitmaakt van de bovenplanse openbare voorzieningen.

Thema

Maatregel

Locatie

Wonen

Herstructurering

Bosman

Financiële Fasesamenhang ring Tekortlocatie 1

Prioriteit 1

Trekkers Particulier

Molenschot

(w.o. Woning

Dr. De Voslaan

corporatie)

Smitsveen Meander (Dalweg) Binnenstedelijk

rxerKsiraat ÖO-OÖ Staring laan

Overschot-

Chalonhof/Beukenlaan

locatie

1-2

1

Particulier

1-2

2

Gemeente

1

3

Particulier /

Weegbreestraat Buitenstedelijk / binnen contour

Vosseveld Bos en Duin Bosstraat/Den Bleiklaan

Overschotlocatie

Van Oest Insinger straat Weilandhoek Buiten contour Bedrijven Herstructurering Beeldkwaliteitplan Uitbreiding Verkeer

Groen

Ossendamknoop Omleiding van Weedestraat Fietsverbindingen Parkeren ETW-A wegen Groene mantel

Koninginne-ZRegentesselaan Insingerstraat In de Ruimte OverschotInsp. Schreuderlaan Diverse

locatie Tekortlocatie 1-2

1

Diverse

Overschot-

1-2

2

locatie Bovenplans Bovenplans Bovenplans Bovenplans Bovenplans Bovenplans

2 1 1 1 3 1

1 1 2 2 3 1

Betrokken locaties

Gemeente Gemeente / Particulier Gemeente / Particulier Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente/ Particulier

75

Buitenstedelijk I binnen contour Onderdeel van de structuurvisie is de stedelijke contour 5.4.1 Inleiding

rond de kern Soest. De structuurvisie geeft de mogelijkheid

Om bovenplans te kunnen verevenen tussen overschot-

om binnen deze contour op een aantal plaatsen tot ontwik-

locaties enerzijds en tekortlocaties en openbare voorzie-

keling van woningbouw over te gaan. Deze ontwikkelingen

ningen anderzijds moet er samenhang bestaan tussen

kennen over het algemeen een positief saldo en zijn dan

deze locaties / voorzieningen. In deze paragraaf is de

ook aan te merken als overschotlocatie.

samenhang tussen de in het schema genoemde locaties / voorzieningen aangegeven.

Fonds sociale woningbouw De gemeente Soest overweegt een fonds sociale woning-

5.4.2 Wonen

bouw op te richten. Doel van dit fonds is eventuele te-

Herstructurering

korten die ontstaan bij realisatie van sociale woningen op te

Binnen de kern Soest zijn een aantal ontwikkelingen

vangen. Een dergelijk fonds is van belang voor de hele kern

voorzien die kunnen worden omschreven als de herstructu-

Soest en heeft op deze wijze dan ook een samenhang met

rering van bestaand stedelijk gebied. Deze ontwikkelingen

de overschotlocaties.

zijn over het algemeen verliesgevend, maar zijn wel van belang voor verbetering van de gehele kern Soest. Omdat de

5.4.3 Bedrijven

herstructurering van deze locaties de hele kern ten goede

Herstructurering/Beeldkwaliteitplan

komt, ontstaat er een relatie met de overige overschotloca-

Binnen de structuurvisie wordt ruimte geschapen om bestaande bedrijventerreinen te herstructureren. Het gaat dan om beperkte maatregelen zoals het omvormen van bedrijfs- naar kantoorfunctie door het verhogen van de bouwhoogte. Deze ontwikkelingen zijn beperkt en kennen over het algemeen een negatief saldo. Wel wordt door het toestaan van deze ontwikkelingen de leefbaarheid en ruimtelijke invulling van de kern Soest verbeterd. Dit zorgt dat er een relatie ligt met de genoemde overschotlocaties.

ties binnen de structuurvisie. 6/nnenstecte//y/c Naast herstructurering van bestaand stedelijk gebied bevinden zich binnen de kern Soest ook nog een aantal terreinen, die op dit moment nog niet ingevuld zijn. De structuurvisie geeft de mogelijkheid om tot invulling van deze terreinen over te gaan. Deze ontwikkelingen kennen over het algemeen een positief saldo en zijn dan ook aan te merken als overschotlocaties.

76

Uitbreiding

Omleiding van Weedestraat

In de structuurvisie wordt aangegeven, dat er beperkte mo-

Bij de ontwikkeling van de Van Weedestraat als verblijfs/

gelijkheden zijn voor de uitbreiding van bestaande bedrij-

winkelgebied moet aandacht besteed worden aan het be-

venterreinen. Dergelijke ontwikkelingen kennen een positief

houd of de aanleg van een weg met voldoende capaciteit

saldo en zijn dan ook aan te merken als een overschotlo-

om het verkeer op de oostelijke route door Soest te kun-

catie.

nen verwerken (een gebiedsontsluitingweg). Deze weg kan aangeduid worden als een bovenplanse voorziening die

5.4.4 Verkeer

van nut is voor de gehele kern Soest. Op deze wijze wordt

GWP

een samenhang gelegd met de genoemde verdienlocaties.

De gemeente Soest heeft een Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (GWP) vastgesteld. In het GWP zijn onder-

Fietsverbindingen

meer maatregelen omschreven die in de nabije toekomst