2. Bijlage 1 Concept Jaarstukken 2024 Gemeente Soest

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Beleidskader http://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR 660712 http://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR 618586 http://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR 610835 http://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR 638262 http://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR 694198

Jaar besluit 2021 2018 2018 2023 2023

Pagina 26 van 243

Deelprogramma 1.4 Accommodaties en eigendommen Als gemeente Soest hebben we verschillende panden in ons eigendom. De belangrijkste opgave hierbij is verbetering en optimalisatie van ons vastgoedbeheer. De Wet Markt en Overheid verplicht de gemeente in principe om alle kosten die zij maakt voor een dienst door te berekenen in de prijs. Daarnaast is de gemeente vanuit de zorgplicht voor onderwijshuisvesting ook verantwoordelijk voor het bieden van ruimte voor bewegingsonderwijs. Wat willen we bereiken? • Vastgoed portefeuille die aansluit bij de behoeften van de samenleving en maatschappelijke functies, zowel in kwantiteit als kwaliteit. • Efficiënter beheer van ons maatschappelijk vastgoed; • Clustering van maatschappelijke voorzieningen (kunst, cultuur, welzijn en binnensport); • Een evenwichtige voorzieningen niveau van het maatschappelijk vastgoed; • Een integrale aanpak voor de invulling van onderwijshuisvesting met goede spreiding van toekomstbestendige duurzame schoolgebouwen; • Herijking van het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP); • Een concreet uitvoeringsprogramma voor de eerste termijn van het IHP; • Versnellen verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed.

Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 4 – kwaliteitsonderwijs – willen we bereiken door: • het realiseren van gezonde toekomstbestendige onderwijsgebouwen.

Het ontwikkelingsdoel 7: betaalbare en duurzame energie • Een duurzaam ontwerp en beheer van het maatschappelijk vastgoed.

Het ontwikkelingsdoel 11 – duurzame steden en gemeenschappen – willen we bereiken door: • een goede spreiding van onze scholen; • het bevorderen de leefbaarheid van de wijken.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 27 van 243

Wat hebben we gedaan? Integraal Accommodatiebeleid (IAB) We geven jaarlijks uitvoering aan het IAB, zo ook in 2024. In het afgelopen jaar is het IAB de basis geweest om samenwerking met het onderwijsveld, gebouweigenaren, verenigingen en maatschappelijke organisaties te versterken. Door het samenbrengen van de verschillende (maatschappelijke) partners zijn er positieve ontwikkelingen ontstaan zoals onder andere meervoudig gebruik van de eigen accommodaties en onderwijsgebouwen (dubbelgebruik van bijvoorbeeld schoollokalen na schooltijd). Maar ook het multifunctioneel gebruik van ruimten door meerdere gebruikers is hierbij gestimuleerd. Nevenpost Brandweer In het afgelopen jaar heeft er een uitgebreid onderzoek plaatsgevonden om een potentiële locatie te vinden voor het vestigen van de brandweer nevenpost. Inmiddels is ook het ruimtelijke programma van eisen vastgesteld. In 2025 zal de verdere uitwerking plaatsvinden. Huisvestingsvraag maatschappelijke instellingen In 2024 is er een inventarisatie uitgevoerd m.b.t. de maatschappelijke voorzieningen. Er is in kaart gebracht waar dit huidige vastgoed zich bevindt en een voorstel gemaakt voor de toekomstige ontwikkelingen. Daarin speelt de rolneming van de gemeente een belangrijke rol. Dit is in 2024 in gang gezet en zal in 2025 verder worden uitgewerkt en geconcretiseerd.

Huisvesting consultatiebureau GGD De zoektocht naar een geschikte locatie voor de huisvesting van het consultatiebureau in Soest is in 2024 voortgezet. Dit heeft erin geresulteerd dat, samen met de GGD, een locatie gevonden is. Herijken Integraal Huisvestingsplan (IHP) Het IHP is herijkt in 2024 in samenwerking met de schoolbesturen en op 4 juli 2024 vastgesteld in de raad. Het IHP en het daaraan gekoppelde uitvoeringsplan is in gang gezet. Hiermee kan de wens van de gemeente Soest en de schoolbesturen, om een toekomstbestendig scholenlandschap te realiseren, worden uitgevoerd. Door het aanvullende uitvoeringsprogramma t.b.v. de eerste termijn van het IHP is ook de uitvoerbaarheid en voortgang van dit plan geborgd. De scholen hieronder staan gepland in de begrotingsperiode 2024-2027. Uitbreiding Carolusschool In de zomervakantie 2024 is er een uitbreiding gerealiseerd voor de Carolusschool. Door toevoeging van 2 leslokalen en het optimaliseren van deze voldoet deze weer aan de gewenste staat.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 28 van 243

Nieuwbouw Griftland College (vervangende nieuwbouw) Voor de realisatie van nieuwbouw van het Griftland College is er in 2024 door het Griftland College een aanbesteding gedaan. In de raadvergadering van 4 juli 2024 is hiervoor het uitvoeringskrediet beschikbaar gesteld met daarnaast een extra krediet voor de vergroting van de sportzalen. Inmiddels zijn voorbereidende werkzaamheden gestart. Zo is tijdens de zomervakantie van 2024 een deel van het schoolgebouw gesloopt om ruimte te maken voor de nog te realiseren nieuwbouw. In december 2024 is de beschikking voor de omgevingsvergunning voor de nieuwbouw afgegeven, zodat er kan worden gestart met de realisatie. Het Griftland College gaat in 2025 starten met de nieuwbouw van de school. De 2e van der Huchtschool Op 4 juli 2024 is het voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor de nieuwbouw van de 2e van der Huchtschool aan de Libel 56. De school wordt na de zomer 2026 gehuisvest in tijdelijke huisvesting (voormalige Waterinkschool) en gaat terug naar de nieuwbouw voor het schooljaar 2027/2028. De Postiljon (vervangende nieuwbouw) Voorzien was het om de Postiljonschool te realiseren op het perceel aan de Sterrenbergweg 44. Echter, dit perceel is te klein gebleken. Er is in 2024 gezocht naar een alternatieve locatie. Momenteel loopt er een verkenning op Campus Noord.

In 2025 wordt onderzocht om een nieuw kindcentrum (school + kinderopvang conform ambitie IHP) te realiseren. Assetmanagement Om de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed te versnellen is er in 2024 een assetmanager aangesteld. In 2024 is gestart met het in kaart brengen van de totale vastgoedportefeuille. Door middel van assetmanagement is er al deels een betere balans gecreëerd in de doelmatigheid, prestaties, risico’s en totale kosten en baten van onze kapitaalgoederen. Dit zal in 2025 verder worden doorgezet. Verduurzaming Er is in 2024 een plan van aanpak voorbereid, met als doel sneller duurzaamheidsprojecten te realiseren (procesvoorstel en besluitvormingstraject). In 2025 zal dit plan van aanpak worden afgerond. Op basis van deze routekaart willen we 32 gebouwen verduurzamen. In 2024 is er ook gestart met de voorbereiding voor verduurzaming voor het gebouw BEC/de Plantage. Dit zal in 2025 worden gerealiseerd. Indicatoren Als indicator voor dit deelprogramma is de ambitie om de CO2 reductie, uitgedrukt in % per gebouw inzichtelijk te maken na uitvoering van duurzaamheids-maatregelen. Hiervoor wordt momenteel het plan van aanpak voor de versnelling van de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed uitgewerkt.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 29 van 243

Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000)

L/B

Deelprogramma 1.4 Accommodaties en eigendommen

L B

Resultaat

Rekening 2023

1.197 614 -583

Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2024: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. Deelprogramma 1.4 Accommodaties en eigendommen

Begroting 2024

Rekening 2024

1.244 625 -620

1.100 1.292 192

2024 L B

144 668 812

Toelichting op de afwijkingen boven € 100.000: Grondverkoop voordeel € 609.000 In 2024 is Albert Cuyplaan 200 verkocht aan een ontwikkelaar voor woningbouw Beleidskaders Link naar beleidskader Integraal accommodatiebeleid (IAB)

Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP)

Routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Korte omschrijving Datum besluit Een visie op gemeentelijke Raad, 4 maart accommodaties 2021 Een integrale visie en plannen m.b.t. de huisvesting van het primair, (voortgezet) speciaal en voortgezet Raad, 4 juli 2024 onderwijs in de gemeente voor de periode 2021-2035. Deze routekaart maakt inzichtelijk wat de omvang van de Raad, 2 december verduurzaming van ons 2021 vastgoedportefeuille is op weg naar 2030 en 2050.

Pagina 30 van 243

Programma 2 – Fysieke leefomgeving Inhoud programma Tot dit programma behoren de volgende deelprogramma’s/ overzichten: 2.1. Wonen 2.2. Klimaat 2.3. Economie 2.4. Mobiliteit en infrastructuur 2.5. Natuur en landschap Wat heeft het gekost? Relevante beleidsdocumenten

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 31 van 243

Invoering Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet eindelijk in werking getreden en doen we dagelijks ervaringen op met de nieuwe vergunnings- & werkprocessen. In 2024 hebben we onze integrale advisering over initiatieven in de fysieke leefomgeving (omgevingstafel) daardoor ook weer verder kunnen doorontwikkelen, professionaliseren en optimaliseren. Waar in 2023 voor het eerst incidenteel initiatiefnemers aan de omgevingstafel aanschoven, is deelname door initiatiefnemers in de loop van 2024 structureel geworden. Sinds 1 januari 2024 hebben we (van rechtswege) ook één omgevingsplan voor de hele gemeente. Dit omgevingsplan omvat onder meer al onze bestemmingsplannen en een set regels (ca. 600) die vanuit het Rijk naar gemeente zijn gekomen, de zogenaamde bruidsschat. Het raadplegen van het omgevingsplan vindt plaats binnen het nieuwe landelijke portaal, het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). In dat digitale Omgevingsloket vindt ook het aanvragen van vergunningen plaats. Om ons omgevingsplan goed binnen het DSO te ontsluiten hebben we in het voorjaar van 2024 onder meer gewerkt aan het ‘technisch in beheer’ nemen van de bruidsschat. Daarnaast is het hele jaar (door)gewerkt aan de voorbereiding van een (eerste) wijzigingsbesluit conform de nieuwe standaarden (STOP-TPOD) van het omgevingsplan.

Dit eerste wijzigingsbesluit wordt voorzien in de loop van 2025 en heeft tot doel de bestemmingsplannen voor alle woongebieden binnen de gemeente integraal te vervangen door een nieuwe regel set binnen ons omgevingsplan. De transitieperiode, waarbij het omgevingsplan van rechtswege moet worden gewijzigd naar een omgevingsplan conform Omgevingswet, loopt nog door tot 2032. Met toepasbare regels kunnen de juridische regels uit het omgevingsplan worden vertaald naar ‘slimme’ vragenbomen in begrijpelijke taal voor het Omgevingsloket. Toepasbare regels leveren zo een bijdrage aan de digitale dienstverlening aan burgers en bedrijven. Omdat een eerste wijzigingsbesluit van het omgevingsplan (juridische regels) nog in voorbereiding is, heeft er alleen het noodzakelijk beheer (doorvoeren verbeterpunten) plaatsgevonden op de toepasbare regels die door het Rijk met de bruidsschat zijn meegeleverd. Om de werkzaamheden rondom het versiebeheer van het Omgevingsplan en het beheer van de toepasbare regels goed invulling te gaan geven is in 2024 een kwartiermaker ingehuurd en is er een eerste advies opgesteld over de structurele invulling hiervan binnen de organisatie. Besluitvorming over dit advies en structurele borging van deze taken in de organisatie moet in 2025 verder vorm krijgen. Tot slot is er in 2024 hard gewerkt aan 5 omgevingsprogramma’s (1. Wonen, 2. Werken, 3. Mobiliteit, 4.

Water en 5. Groen & Landschap). Ten behoeve van de invulling van deze programma’s is samen met u als raad, als tussenstap, in 2024 eerst een afwegingskader vastgesteld. Het afwegingskader dient als brug tussen de omgevingsvisie en de uitwerking naar de omgevingsprogramma’s. Het afwegingskader borgt een zorgvuldige doorvertaling door het college. De omgevingsprogramma’s worden naar verwachting in het voorjaar van 2025 vastgesteld. Uitvoeringsfase Omgevingswet en structurele financiële effecten Ow Omdat een groot deel van het jaar nog is gewerkt aan planprocedures die nog onder de oude wet zijn opgestart, is er nu nog geen duidelijk beeld of er structurele effecten zijn te melden.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 32 van 243

Wel blijkt uit het advies van de kwartiermaker dat functies voor regelbeheerder en omgevingsplanbeheerder structureel ingevuld moeten worden in de organisatie. Verwachting is dat dit in 2025 zijn beslag krijgt. Voor wat betreft vergunningaanvragen, is dit jaar met name gewerkt aan (grote) aanvragen die eind december 2023 nog zijn ingediend onder de oude wetgeving. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is ook de Wet kwaliteitsborging (Wkb) ingegaan. Daarmee is de bouwactiviteit gesplitst in een planologisch en een technisch deel. Dat technische deel is onderverdeeld in verschillen gevolgklassen. Voor gevolgklasse 1 (minder ingrijpende bouwwerken) moet een initiatiefnemer een kwaliteitsborger inschakelen en een melding indienen bij de gemeente. Voor gevolgklasse 2 en 3 worden technische vergunningen bij de gemeente gevraagd. Verbouwactiviteiten zijn niet persé ingrijpend, maar vallen voorlopig nog wel onder de vergunningplicht bij de gemeente (gevolgklasse 2). De aanvragen die onder de nieuwe wetgeving zijn ingediend, vielen met name in gevolgklasse 2, waardoor er zowel een activiteit voor het omgevingsplan, als voor de technische activiteit aangevraagd moest worden. Omdat nog niet zeker is of gevolgklasse 2 onder de Wkb komt te vallen of er definitief buiten blijft, zijn er nog geen structurele financiële effecten zichtbaar.

Nog geen bouwmelding (Wkb) ingediend In 2024 is 1 omgevingsvergunning voor een bouwproject afgegeven, die voor het technische gedeelte onder de Wkb valt. Op het moment dat de bouwmelding is geaccepteerd, kan er onder begeleiding van een kwaliteitsborger worden gebouwd. Die melding is in 2024 niet gedaan. Er is dus nog heel weinig ervaring opgedaan met deze wet. De gevolgen van deze wet kunnen daarom nog onvoldoende worden gemonitord. Leges omgevingsvergunningen In 2024 zijn 497 omgevingsvergunningaanvragen ingediend, waarvan 279 de bouwactiviteit betreft. Kort voorafgaand aan de inwerkingtreding van de omgevingswet is er een grote hoeveelheid aanvragen ingediend, waarvan de meeste tijd de behandeling in 2024 heeft plaatsgevonden. Er zijn 104 vooroverleggen ingediend, een stijging van 18% ten opzichte van 2023. Er zijn 132 meldingen en daarnaast 57 informatieberichten ingediend. Los van bovenstaande zijn er 2250 contactmomenten vanuit de samenleving afgehandeld. Deze enorme grote hoeveelheid verleende omgevingsvergunningen, vraagt om extra inzet van onze toezichthouders bouw voor volgend jaar. Daar zullen we een extra toezichthouder moeten inzetten.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 33 van 243

Deelprogramma 2.1 Wonen Een dorps en groen Soest waar elke inwoner zich thuis voelt. We willen een gemeente zijn waar elke doelgroep passend en met plezier woont. Wat willen we bereiken? • Toevoegen van passende woningen voor elke doelgroep. • Verbeteren van leefbaarheid en vitaliteit van onze wijken voor onze inwoners. • Versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 10: ongelijkheid verminderen • Beleid gericht op een inclusieve samenleving; • Zorgen voor gelijke kansen; • Uitvoeren van een verantwoord migratiebeleid.

Het ontwikkeldoel 11: duurzame steden • Betaalbare woningen realiseren; • Doorstroming op de woningmarkt bevorderen; • Een gezonde en veilige leefomgeving creëren.

Het ontwikkeldoel 17: partnerschap • Samenwerken met regionale en nationale partners; • Stimuleren van een coöperatieve omgeving.

Wat hebben we gedaan? Toevoegen van passende woningen voor elke doelgroep Gerealiseerde woningbouw In 2024 zijn er netto 155 woningen en 61 zorgwoningen gerealiseerd. Dit valt in de bandbreedte, zoals afgesproken in de Omgevingsvisie, om jaarlijks tussen de 125 en 200 woningen te realiseren. Hiervan valt 71,5 % in de betaalbare categorie, waarvan ca. 36% in de categorie sociale huur, ca. 28,5% in de categorie middeldure huur en ca. 7% in de betaalbare koop. Ca. 28,5% van de woningen is in de categorie dure koop (>€ 355.000) gebouwd.

Omgevingsprogramma wonen Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 34 van 243

In 2024 hebben we hard gewerkt aan het Omgevingsprogramma wonen en de inhoudelijke vertaling van visie naar uitvoering. De omgevingsprogramma’s geven ons handvaten voor een integrale samenwerking met alle beleidsvelden. Verschillende acties benoemd in het omgevingsprogramma zijn in de voorbereidingsfase, zoals de herziening van het CPO-beleid (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap). Een ander onderdeel van het omgevingsprogramma Wonen is ‘Bouwen in de rafelranden’. Volgend op het participatietraject dat in 2023 heeft plaatsgevonden, is in 2024 het ruimtelijk afwegingskader vastgesteld. Op basis van dit kader zijn er twee locaties aangewezen als potentiële woningbouwlocaties voor na 2030. Regie op de volkshuisvesting In de begroting 2024 is aangegeven dat de “Wet inzake versterking regie volkshuisvesting” per 1 januari 2024 van kracht zou zijn. Deze datum is niet gehaald. De behandeling in de Eerste Kamer is nog niet gepland. Het wetsvoorstel geeft het Rijk, provincies en gemeenten de wettelijke instrumenten om samen regie te voeren op de volkshuisvesting. Wat de consequenties zijn voor de gemeente Soest van deze nieuwe wet, zijn nog niet bekend. In 2024 is gestart met het opstellen van een nieuwe (regionale) huisvestingsverordening, waarbij we verwachten dat deze per 1 juli 2025 in werking zal treden. Daar waar mogelijk is al rekening gehouden met het wetsontwerp.

Als het wetsvoorstel is vastgesteld wordt beoordeeld of de nieuwe huisvestingsverordening aangepast moet worden. Hierover wordt de raad binnen 2 maanden na inwerkingtreding van de nieuwe verordening over geïnformeerd. De huisvestingsverordening kent een geldigheid van 4 jaar. Omdat de nieuwe huisvestingsverordening op zijn vroegst per 1 juli 2025 wordt vastgesteld en de huidige verordening eerder afloopt, is in 2024 een voorstel gemaakt om de huidige verordening te verlengen tot 1 januari 2026. Pilot stimulering doorstroming op de woningmarkt Eén van de uitgangspunten uit het Masterplan Wonen Soest, is dat we iedere inwoner een passende woning willen bieden in Soest. Een manier om dat te bereiken, is door de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. We zijn vorig jaar een proef begonnen in samenwerking met verhuurders Portaal, Cocon Wonen, Woonzorg Nederland, de Alliantie en de huurdersorganisaties. De insteek van de pilot is dat inwoners die naar een woning verhuizen die beter bij de woonsituatie past, voorrang krijgen op andere huurders. De eerste resultaten zijn positief. In totaal zijn er in 2024 24 inwoners verhuisd via deze pilot, waarvan 19 via de voorrangsregeling Van Groot Naar Beter. Huisvesting van statushouders De gemeente Soest is verantwoordelijkheid om te voorzien in de huisvesting van vergunninghouders, ook bekend als statushouders.

Zij hebben vanuit de asielprocedure een vergunning ontvangen om in Nederland te (ver)blijven. Ieder half jaar ontvangt de gemeente de taakstelling voor het komende half jaar van de Rijksoverheid, waarin het aantal vergunninghouders wordt vastgesteld dat zij volgens de wet - binnen 10 weken - dient te

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 35 van 243

huisvesten. Deze taakstelling is gebaseerd op het landelijke aantal asielzoekers dat een verblijfsvergunning heeft ontvangen en het aantal inwoners van de gemeente. De gemeente Soest heeft de taakstelling voor 2024 niet gehaald: Voorsprong uit 2023 Wettelijke taakstelling 2024 Totaal te huisvesten voor 1 januari 2025 Totaal gehuisvest in 2024 Achterstand per 31 december 2024 De achterstand wordt opgeteld bij de taakstelling over 2025

2 96 94 73 21

De corporaties hebben 31 sociale huurwoningen aangeboden om de taakstelling in te vullen. Dit betreft afgerond 11% van de in 2024 vrijgekomen sociale huurwoningen. Daarnaast verblijven sinds september 2023 vergunninghouders op bungalowpark Albertsdorp. Deze vergunninghouders tellen, vanaf het moment dat ze opgevangen worden, mee voor de taakstelling. De gemeente moet deze vergunninghouders binnen 6 maanden vervolghuisvesting aanbieden in de gemeente Soest. In totaal zijn er in 2024 46 vergunninghouders opgevangen op Albertsdorp. Er zijn 56 statushouders in 2024 verhuisd naar een passende woning in de gemeente. Verordening starterslening De starterslening draagt bij om starters op de kopersmarkt een kans te bieden op een passende woning. Het verlaagt de kloof tussen hun maximale hypotheek en de aankoopprijs van een woning. In 2024 is de verordening over de Starterslening geëvalueerd. Deze evaluatie is besproken in de raad. Door de raad is vervolgens een nieuwe verordening vastgesteld die geldt vanaf mei 2024. In 2024 zijn 12 aanvragen ontvangen en toegekend. Eind december 2024 is er nog ongeveer € 650.000 beschikbaar in het fonds. Dit bedrag is voldoende om 22 maximale leningen te verstrekken. Verordening Blijverslening In 2024 hebben we opnieuw geen aanvragen ontvangen voor de Blijverslening (lening om de woning toekomstbestendig te maken).

In 2024 hebben we de werking geëvalueerd. Uit de evaluatie van de Blijverslening blijkt dat er niet veel gebruik wordt gemaakt van de regeling. Op basis van de evaluatie heeft de gemeenteraad inmiddels eind januari 2025 ingestemd om de Verordening Blijverslening in te trekken en om het budget van de Blijverslening over te hevelen naar het budget van de Starterslening bij SVn. Verordening compensatiefonds sociale woningbouw 2024 Deze verordening is in mei 2024 vastgesteld. Een bijdrage aan het compensatiefonds hoeft pas betaald te worden op het moment dat de vergunning is verleend. Aangezien het fonds onlangs in werking is getreden, verwachten wij na ca. 1.5 jaar de eerste bijdragen.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 36 van 243

Afsprakenkader ouderenhuisvesting regio Amersfoort Om ervoor te zorgen dat ouderen zo lang mogelijk prettig en gezond zelfstandig kunnen blijven wonen, zijn er voldoende woningen nodig die geschikt zijn voor ouderen. Het programma Wonen en zorg voor Ouderen wijst uit dat er de komende jaren landelijk 290.000 woningen extra nodig zijn die geschikt zijn voor ouderen; als onderdeel van de 900.000 nieuw te bouwen woningen. Van die 290.000 ouderenwoningen zijn er 170.000 nultredenwoningen, 80.000 geclusterde woningen, en 40.000 verpleegzorgplekken (nu: zorggeschikte woningen) nodig. Deze landelijke opgave is vertaald naar een regionale opgave en een lokale opgave. Dit resulteert in de onderstaande opgave tot 2030 voor ons: • 190 nultreden woningen • 270 geclusterde woningen • 80 zorggeschikte woningen In de regionale kaderafspraken is afgesproken dat iedere gemeente zijn lokale opgave realiseert. Tevens zijn de aandachtspunten bij de realisatie van deze opgave en afspraken over de monitoring opgenomen. Locaties tijdelijke woningen In 2024 is een afwegingskader vastgesteld die stelt dat een tijdelijke invulling de permanente ontwikkeling niet mag vertragen.

Wijzigingen in regelgeving (Omgevingswet), doorlooptijden van planologische procedures (vaak dezelfde als bij permanente woningbouw en stijgende bouwkosten (en daarmee een langere ‘terugverdientijd’ zorgt ervoor dat de versnelling vaak niet wordt gehaald. Dit heeft er bijvoorbeeld toe geleid dat een project, zoals de ontwikkeling Paulus Potterlaan, ‘verkleurd’ is naar een permanente woningbouwontwikkeling. Voor doelgroepen die tijdelijk opvang nodig hebben kan het, met specifieke rijkssubsidies nog steeds een oplossing zijn. Voor starters en spoedzoekers blijkt de ontwikkeling van permanente huisvesting een meer haalbare oplossing. Dalweg In 2024 hebben we sporthal Beukendal en het politiebureau duurzaam gesloopt. Het bestemmingsplan is vastgesteld en bij Raad van State onherroepelijk geworden. In de eerste helft van 2025 willen we de voorbereidingen gereed hebben voor het bouwrijp maken en de tweede helft van 2025 deze werkzaamheden uitvoeren. We streven ernaar om in begin 2026 te starten met de bouw van de eerste woningen. In totaal bouwen we ca. 205 woningen waarvan 75% in het betaalbare segment.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 37 van 243

Verbeteren van leefbaarheid en vitaliteit van onze wijken voor onze inwoners. Goed verhuurderschap De Wet betaalbare huur is op 1 juli 2024 ingegaan, deze wet voegt 3 extra punten toe aan goed verhuurderschap zoals beschreven in de Wet goed verhuurderschap. Binnen Soest hebben we ervoor gekozen om het verplichte gemeentelijke meldpunt, waar bewoners melding kunnen doen van één of meerdere overtredingen van goed verhuurderschap, laagdrempelig te organiseren. In 2024 zijn er geen meldingen binnengekomen. We hebben er ook voor gekozen om geen optionele algemene verhuurvergunning en verhuurvergunning voor arbeidsmigranten in te voeren. Prestatieafspraken In het kader van de meerjarige prestatieafspraken 2023-2026 is de jaarschijf 2024 in 2024 vastgesteld, waar per thema afspraken zijn gemaakt voor dat jaar met coöperaties en huurdersbelangenverenigingen. Beleidsregel pré-mantelzorgwoningen Naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad hebben we in 2024 de beleidsregels prémantelzorgwoningen opgesteld. Hiermee willen we Soest toekomstige mantelzorgontvangers en mantelzorgverleners de mogelijkheid geven om, vooruitlopend op een te verwachte zorgvraag, dicht bij elkaar te gaan wonen. In deze situatie wordt voor elkaar gezorgd en zodra er een concrete zorgvraag ontstaat, is de woonsituatie al aangepast op de zorgvraag.

Eind 2024 is de eerste aanvraag voor een pré-mantelzorgwoning ingediend. Werkafspraken wonen en zorg voor ouderen In het najaar van 2024 hebben we samen met alle betrokken partijen (woningcorporaties, zorgorganisaties, welzijnsorganisaties, ouderenbonden, huurdersorganisaties, participatieraad) een overlegstructuur en werkagenda opgesteld voor wonen en zorg voor ouderen. Thema's voor de werkafspraken zijn: • Verpleeghuiszorg van de toekomst • Ontwerpen en realiseren van woonzorgzones • Vroegsignalering en centraal meldpunt • Vertrouwd met thuistechnologie • Ontmoetingsruimtes in wooncomplexen • Bewustwordingscampagne; “Denk aan morgen Soest” In 2025 zullen deze thema's, samen met de betrokken partijen, verder uitgewerkt worden. De Meent en omliggende gebiedsontwikkeling Woonwagencentrum De Meent maken we brandveilig door bouwkundige maatregelen en/of herinrichting. Eind 2024 is de gemeenteraad geïnformeerd over de verschillende varianten die mogelijk zijn voor het brandveilig maken. In vervolg hierop heeft het college besloten voor een variant om het woonwagencentrum brandveilig te maken door het nemen van maatregelen in en rondom de woonunits, en het verbeteren van het woon- en leefklimaat door de buitenruimte te herinrichten. De gemeenteraad wordt goedkeuring gevraagd voor het beschikbaar stellen van de middelen die reeds in de begroting zijn opgenomen

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 38 van 243

Het in ontwikkeling laten brengen van aangrenzende gronden gebeurt door middel van het indienen van een particulier initiatief. Deze kan in ontwikkeling komen zodra het voldoet aan ons gemeentelijk beleid en de uitgangspunten van fysieke leefomgeving. Masterplan Soesterberg Het Masterplan Soesterberg, en de gebiedsgerichte programmatische aanpak hiervan, beoogt een integrale samenhang aan te brengen tussen verschillende ontwikkelingen, zodat deze elkaar kunnen versterken en een kwaliteitsimpuls geven voor het dorp. Dit alles moet ertoe leiden dat bewoners en ondernemers in Soesterberg op een prettige manier kunnen wonen, leven en werken. Na het vaststellen van het Programma Masterplan Soesterberg in 2010, is in Soesterberg de leefbaarheid verbeterd door de realisatie van allerlei ontwikkelingen genoemd in het Masterplan. Echter, het Masterplan is nog niet af. In de afgelopen periode is gewerkt aan o.a. Soesterberg-kom waar met Portaal vernieuwingsslag is gemaakt om te komen tot extra woningen. Voor Soesterberg-noord is de ontwikkelstrategie opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. Particuliere woningbouwontwikkelingen die afgerond en opgepakt zijn. Bijvoorbeeld de woningen van Latei aan de Banningstraat en het voormalige OMU-terrein in Soesterberg-Noord. Soesterberg Noord Voor kamer 2 en 3 is de gebiedsvisie in juni 2023 vastgesteld.

In oktober 2024 is de ontwikkelstrategie vastgesteld. Hierbij is afgesproken dat begin 2025 de GREX zal worden voorgelegd ter vaststelling, deze staat voor maart 2025 geagendeerd bij de raad. Vanuit de doorrekening van de GREX blijkt een sluitende grondexploitatie niet realistisch. Tijdens de vaststelling van de ontwikkelstrategie is hier al op vooruitgelopen. Voor de uitvoering van de ontwikkelstrategie richten we ons op: eventuele aankoop grond, overleg met verschillende partijen en het opstellen van een grondexploitatie en/of anterieure overeenkomsten. Om in kamer 2 (en 3) een versnelling te realiseren tot transformatie naar wonen zijn we onder meer afhankelijk van de opgave ‘Gebiedssamenwerking, coördinatie en sturing Van A(mersfoort) tot Z(eist)’. Versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Rekenkameronderzoek In 2024 heeft de Rekenkamer een rapport gepresenteerd over het woningbouwbeleid van de gemeente Soest, met daarin een aantal aanbevelingen. In december 2024 is de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang en implementatie hiervan. Gebiedssamenwerking, coördinatie en sturing Van A(mersfoort) tot Z(eist) In juni 2024 is het bestuurlijk akkoord “Gebiedssamenwerking A tot Z” ondertekend. Dit als formeel moment waarvoor sinds 2021 de voorbereidingen zijn getroffen om integraal en in samenwerking naar het gebied tussen Amersfoort en Zeist te kijken.

In deze samenwerking werken de provincie Utrecht, de gemeenten Amersfoort, Zeist, Soest en Leusden, het Waterschap Vallei en Veluwe (mede namens Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden) en het ministerie van Defensie samen aan een gezamenlijk doel. Dit doel is te komen tot een toekomstbestendige en duurzame inrichting van de Utrechtse Heuvelrug tussen Amersfoort Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 39 van 243

en Zeist, die ruimte biedt voor een goede fysieke leefomgeving voor de mens en de flora en fauna op basis van een goed functionerend en veerkrachtig bodem- en watersysteem. Een gebied waarbinnen ruimte wordt geboden aan de ontwikkeling en vernieuwing van woon- en werkgebieden (waaronder Defensie) en recreatie en waarbij de huidige gebiedswaarden geborgd blijven of versterkt worden. Hiervoor is na het ondertekenen van het bestuursakkoord een ontwerpend onderzoek opgestart, van waaruit een door alle partijen gedragen gebiedsperspectief zal worden opgeleverd. Oplevering is voorzien in het najaar van 2025. Dan blijkt ook of en zo ja, welke ruimtelijke impact dit perspectief heeft en wat partijen moeten doen om de ambities die hierin zijn opgenomen te realiseren. Voor 2026 wordt nu rekening gehouden met een continuering van de inzet vanuit alle partijen. Indicatoren Omschrijving

werkelijk

bron

2023

2024

2024

2025

48

73

96

150

95

78

88

77

50

46

126

161

173

200

141

2022 Nieuw gebouwde woningen Soesterberg

Basisregistratie adressen en gebouwen

Nieuw gebouwde woningen Soest Totaal nieuw gebouwde woningen

Basisregistratie adressen en gebouwen Basisregistratie adressen en gebouwen

verwachting

Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) Deelprogramma 2.1 Wonen

L/B

L B

Resultaat

Rekening 2023

Begroting 2024

12.339 4.360 -7.979

Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2024: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. Deelprogramma 2.1 Wonen

Rekening 2024

15.963 13.669 -2.294

8.670 6.956 -1.714

2024 L B

7.293 -6.713 581

Toelichting op de afwijkingen boven € 100.000: Bouwgrondexploitaties nadeel € 280.000 Grilligheid in de fasering: wat we begroten wordt niet altijd gehaald zoals gepland. Middelen schuiven dan door naar andere jaarschijven in de grondexploitatie.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 40 van 243

Omgevingsvergunningen voordeel € 1.300.000 In de voor- en najaarsnota hebben wij vermeld dat we in totaal een voordeel van € 1,2 miljoen verwachtten. Daarbij is in de najaarsnota gemeld dat de inkomsten in het vierde kwartaal mogelijk verder konden toenemen. Doordat er in het vierde kwartaal nog een aantal grote projecten zijn vergund, is het voordeel met € 1,3 miljoen toegenomen. Relevante beleidsdocumenten Beleidskaders

Link naar beleid

Datum besluit

Nota Grondbeleid Nota Kostenverhaal

Nota Grondbeleid Nota Kostenverhaal Omgevingsvisie Soest en Soesterberg en Opdrachten voor omgevingsprogramma's Leidraad fysieke leefomgeving Beleidsregels voor de toepassing van buitenplanse afwijkingen | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl) Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort 2030-2040

20 april 2023 20 april 2023

Omgevingsvisie Soest en Soesterberg en Opdrachten voor omgevingsprogramma's Leidraad fysieke leefomgeving Beleidsregels voor de toepassing van buitenplanse afwijkingen (kruimelgevallenbeleid) Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort 2030-2040 Beleidsregels Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Welstandsnota gemeente Soest 2014 Cultuurhistorische waardenkaart Woondeal regio Amersfoort 2023 Masterplan Wonen Soest Huisvestingsverordening gemeente Soest Beleidsregels en nadere regels bij Huisvestingsverordening gemeente Soest 2021

21 december 2021

14 oktober 2021

Beleidsregels Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Welstandsnota.pdf (ropubliceer.nl) Woondeal 2022 t/m 2030 regio Amersfoort Masterplan Wonen Soest Huisvestingsverordening gemeente Soest Beleidsregels en nadere regels bij Huisvestingsverordening gemeente Soest 2021 | Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl)

19 mei 2020 4 maart 2021 College, 21 februari 2023

Doelgroepenverordening Soest

Doelgroepenverordening Soest

Masterplan Soesterberg

Masterplan Soesterberg

Gebiedsvisie Dalweg

Gebiedsvisie Dalweg

Beleidsregel pré-mantelzorgwoningen 2024 gemeente Soest

beleidsregel prémantelzorgwoningen 2024

14 oktober 2021 4 oktober 2010 17 december 2020 26 november 2024

Verordening Starterslening

Verordening Starterslening Soest

27 maart 2024

Verordening Blijverslening

Verordening Blijverslening Soest

Verordening Nadeelcompensatie

Verordening nadeelcompensatie gemeente Soest 2024 | Lokale weten regelgeving

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

11 december 2024

Pagina 41 van 243

Deelprogramma 2.2 Klimaat We maken de overstap naar duurzame elektriciteit en warmtebronnen. In de toekomst maken we geen gebruik meer van fossiele brandstoffen. Ook passen we ons aan klimaatverandering aan en werken we aan een circulaire economie. Als gemeente Soest zetten we ons in om de snelheid van de klimaatverandering af te remmen. Dit doen we samen met onze inwoners en ondernemers. Wat willen we bereiken? • We stimuleren energiebesparing in de samenleving. De energie die nog nodig is wekken we duurzaam op. • We werken aan het verminderen van afval en stimuleren en faciliteren het scheiden van afval en grondstoffen. • We werken aan het verminderen van de gevolgen van extreem weer door goed advies te geven over ingrepen in de (openbare) ruimte. Global Goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Ontwikkelingsdoel 6: schoon water en sanitair • In de toekomst hebben we voldoende en kwalitatief goed water voor iedereen doordat we nu werken aan een goed rioolstelsel en verbetering en bescherming van de waterkwaliteit.

Ontwikkelingsdoel 7: betaalbare en duurzame energie • Het is belangrijk dat de energietransitie inclusief is. En dat de verandering naar het nieuwe systeem niet leidt tot achteruitgang in welvaart van wie dan ook.

Ontwikkelingsdoel 11: duurzame steden en gemeenschappen • Het blijft fijn wonen in Soest doordat we onze leefomgeving aanpassen op de gevolgen van de klimaatverandering (te nat, te heet, te droog).

Ontwikkelingsdoel 12: verantwoorde consumptie en productie • Door in Soest te werken aan duurzaam gebruik van grondstoffen (en ze niet meer weg te gooien), werken we aan onze circulaire economie.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 42 van 243

Ontwikkelingsdoel 13: klimaatactie: • We werken voortdurend aan het besef dat we ook in Soest stappen tegen klimaatverandering kunnen zetten door middel van communicatie en educatie.

Ontwikkelingsdoel 14: leven in het water • We versterken de ecosystemen in onze sloten en plassen door te werken aan de kwaliteit van het oppervlaktewater.

Ontwikkelingsdoel 16: vrede, justitie en sterke publieke diensten • We werken aan het vergroten van het vertrouwen in het lokale bestuur door te zorgen voor duidelijkheid en transparante participatieprocessen.

Wat hebben we gedaan? Dit deelprogramma gaat over verschillende onderwerpen met elk een eigen focus. Maar die samen bijdragen aan een groenere, eerlijkere en betere wereld. De onderwerpen zijn klimaatadaptatie, grondstoffenbeleid, circulaire economie, milieu en energietransitie. (Water, riolering en) klimaatadaptatie Omgevingsprogramma Water en acties die hieruit volgen In 2024 is hard gewerkt aan het omgevingsprogramma Water. Dit is de opvolger van het huidige Gemeentelijk Water en Rioleringsplan (GWRP). Het omgevingsprogramma beschrijft hoe we klimaatbestendig en waterbestendig willen worden en blijven. Ook beschrijft het onze gemeentelijke waterverantwoordelijkheden, zoals het inzamelen van afvalwater, de zorgplicht voor hemelwater en de zorgplicht voor grondwater. In regionaal verband hebben we meegewerkt aan de opstelling van het convenant Klimaatadaptief Bouwen, nu ondergebracht in het convenant Duurzaam Bouwen. De afspraken die hieruit volgen, hebben we verwerkt in het Omgevingsprogramma Water. Daarnaast hebben we inzichtelijk gemaakt welk beleid geldt of juist niet geldt op het gebied van water en klimaatadaptatie, op zowel landelijk, regionaal als Soester-niveau. Dit vertaalden wij in een toetsingskader voor ruimtelijke initiatieven. Ook hebben we een start gemaakt met het (beter) verankeren van normen voor water- en klimaatbestendig inrichten in het Soester-beleid.

De Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie (UAKA) is uitgewerkt in verschillende opgavelocaties. Hierin staat hoe we de gevolgen van klimaatverandering kleiner kunnen maken. Als vervolg is er een start gemaakt met een maatschappelijke kosten en baten analyse. Wat kosten de klimaat adaptieve maatregelen en wat leveren ze op? Zo kunnen we gerichter keuzes maken.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 43 van 243

Rioleringsproblematiek in Soesterberg De bestaande capaciteit van het riool zit zoals al eerder genoemd bijna aan zijn limiet. Meer woningen leveren meer afvalwater op, dit betekent meer riooloverstorten in de bossen van Zeist. Dit is onwenselijk. Om dat te voorkomen, moeten we afkoppelen. Wij zetten door middel van onze subsidie en afkoppelcoaches in op afkoppelen, met name dus in Soesterberg. Dit verlicht de druk op het riool. Verdere plannen zijn nog steeds in ontwikkeling en er wordt gesproken met verschillende stakeholders. De eerste resultaten van het afkoppelen zijn zichtbaar tussen de A28 en de Simon Stevinlaan in Soesterberg. Hier is regenwater afgekoppeld van het riool. Doel was om zoveel mogelijk via maaiveld af te koppelen en regenwater in de bodem te laten zaken. Als bijkomend voordeel zijn deze voorzieningen goed te beheren en gaan daardoor in principe voor altijd mee. Actualisatie Kostendekkingsplan (KDP) Riolering Het KDP vormt de basis voor de ontwikkeling van de rioolheffing en wordt 5-jaarlijks herzien. Het geeft onder meer inzicht in de financiële dekking van de maatregelen opgenomen in het Omgevingsprogramma Water. Omdat de omgevingsprogramma's later zijn opgeleverd dan gepland, zijn enkele gegevens in het eerder opgestelde kostendekkingsplan inmiddels verouderd.

Daarom laten we het KDP in 2025 opnieuw actualiseren en vaststellen, zodat dit een correcte weergave bevat van kosten- en batenramingen. Regionaal grondwatermodel In 2023 is in een regionale samenwerking met Amersfoort, Baarn en het waterschap gestart om specifiek voor onze regio een grondwatermodel te maken. In 2024 zijn er verschillende stappen gemaakt om dit model goed in te regelen en te ‘ijken’. Hiervoor wordt onder meer een casus in Soest gebruikt. De modelleurs liepen hierbij op tegen een aantal onverwachte omissies in het model. Zij werken momenteel hard aan een oplossing, en hopen het model in maart of april van 2025 op te leveren. Het doel van het model is om inzicht te krijgen in de effecten van bijvoorbeeld afkoppelen. Dit helpt ons om een gerichte afkoppelpotentiekaart te maken waar wij op kunnen sturen in de toekomst. Grondstoffenbeleid De gemeente Soest streeft ernaar in 2050 een circulaire gemeente zijn. Het streven is dat dan alles wat weggegooid wordt, leidt tot een grondstof voor een nieuw product. Iedereen heeft in Soest nu al de mogelijkheid afval gescheiden weg te brengen. Glas, textiel, papier & karton, verpakkingen (PMD) en GFT kan in de daarvoor bestemde containers gedaan worden. Op de milieustraat aan de Schans kan iedereen alle andere grondstofstromen gratis wegbrengen.

Voor oude matrassen, piepschuim, puin, hard plastic, grof afval tot oud ijzer en vele andere afvalstromen (of beter: grondstoffen) staat daar een container. De structuur staat er dus. Maar wat mag nu precies bij het GFT, wat bij het PMD en wat in de restafval container? In 2024 is daarom een communicatiecampagne gestart rondom de slogan: “welke bak pak je”. Onder het motto ‘jong geleerd is oud gedaan’ wordt op alle basisscholen in Soest en Soesterberg, aandacht besteed aan zwerfafval, afvalscheiding en recycling. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de Stichting VAnG (Van Afval naar Grondstof).

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 44 van 243

Circulaire economie – wat doen we als organisatie In 2024 heeft het college, op basis van een nulmeting, ingestemd met het ontwikkelen van een Actieplan Circulaire Economie voor de interne organisatie. Daarnaast is het Circulair Ambachtsnetwerk Soest (CANS) opgezet middels een samenwerkingsovereenkomst tussen gemeente, kringloopcentrum SKS Store en RMN (zie foto).

Tekenmoment Samenwerkingsovereenkomst CANS

Soestainable Challenge In maart 2024 organiseerden we de eerste Soestainable Challenge. Tijdens deze interne bewustwordingscampagne hebben zo’n 60 collega’s middels opdrachten en lunchsessies zichzelf, elkaar en de organisatie input gegeven om te verduurzamen. Milieu Geluidsanering In 2024 hebben we subsidie ontvangen van het ministerie van I&W voor het treffen van geluidwerende voorzieningen aan 135 saneringswoningen. Deze woningen liggen langs de Nieuweweg, Beukenlaan en Soesterbergsestraat. We starten in 2025 met de bouwkundige onderzoeken van de woningen. Het aanbrengen van voorzieningen start naar verwachting in 2026. Een gezond milieu behouden De RUD Utrecht hield op basis van de dienstverleningsovereenkomst toezicht op het naleven van de milieuregelgeving door bedrijven. Het eerste jaar onder de Omgevingswet verliep voor de RUD goed en zonder veel verrassingen. Naast het uitvoeren van de wettelijke milieutaken gaf de RUD advies op het gebied van ecologie, geluid, bodem en nam deel aan de Omgevingstafel. De RUD ontwikkelde een energiedashboard om inzicht te krijgen in de CO2 besparing door het energietoezicht. En de RUD voerde een nieuwe taak uit: toezicht op de energielabel C-plicht voor kantoren. Fase 1 van het fusietraject tussen de twee omgevingsdiensten RUD Utrecht-ODRU werd eind van het jaar afgesloten.

Fase 2, het inrichten van de nieuwe organisatie, de Omgevingsdienst Utrecht, startte na het gezamenlijk AB van 17 oktober 2024 van beide omgevingsdiensten in november. Doel is nog steeds de nieuwe Omgevingsdienst voor de hele provincie per 1 januari 2026 te realiseren.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 45 van 243

Samenwerken aan de energietransitie We werkten in 2024 verder aan het Programma Energietransitie 2020-2025. Tegelijkertijd vormden we het nieuwe Energieprogramma ‘Energie van Soest’ 2024-2030. De raad stelde dat programma op 21 november 2024 vast. We werkten hiervoor nauw samen met onze lokale partners, zoals Energie Actief Soest (EAS), de Soester Energiecoöperatie (SOEN), Stichting Balans (Sociale energie in Soester wijken), Stichting Present, Bedrijvenmanagement organisatie (BMO, samenwerking Soester bedrijvenverenigingen) en de woningcorporaties. Het uitgangspunt van het nieuwe programma is dat de energietransitie een maatschappelijke transitie is waarin de inwoner centraal staat. Dat vraagt om anders denken en doen met energie en met elkaar. Om die redenen is de energietransitie ook benoemd als voorbeeldopgave voor de gemeentelijke organisatie. De geleerde lessen vanuit energie kunnen zo bijdragen aan andere maatschappelijke opgaven. In het programma vormen participatie en communicatie de basis van de vier programmalijnen. In 2024 werkten we op verschillende manieren aan het concretiseren van deze basis. Zo gingen we door middel van straatinterviews met inwoners in gesprek over hun voorkeuren en verwachtingen wat betreft communicatie en informatievoorziening.

Een bureau gespecialiseerd in sociaal ontwerpen helpt ons bij het formuleren van een kader voor een ontwerpende aanpak. Dat kader gidst ons in het samenwerken met inwoners. Ook startten we met een representatief onderzoek onder onze inwoners naar de betaalbaarheid van de warmtetransitie. Dit is onderdeel van een groter landelijk onderzoek en vindt in 2025 plaats. Het beeld dat we ophalen onder onze inwoners krijgt onder meer een plek in het omgevingsprogramma warmte. Het vorige kabinet heeft voor de uitvoering van het Klimaatakkoord bijna 5,5 miljard euro tot 2030 beschikbaar gesteld. Deze CDOKE-gelden zijn opgenomen in de begroting van het energieprogramma. We mogen ze alleen benutten voor de inzet van mensen. Ook in 2024 zijn deze middelen benut, door het aantrekken van tijdelijke versterking en externe expertise voor de uitvoering van het programma. Wel blijft het vinden van mensen en bureaus een belemmerende factor waardoor het soms wat langer duurde om werk in gang te zetten dan begroot. Daarom oormerkten we een substantieel bedrag vanuit het vorige programma. Het geoormerkte bedrag nemen we op in de begroting en zetten we in voor alles wat te maken heeft met het faciliteren van de transitie. Denk bijvoorbeeld aan het verduurzamen van de eigen organisatie en het uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken.

En met de vaststelling van de begroting stelde de raad een miljoen extra beschikbaar gedurende de looptijd van het nieuwe programma. Dat miljoen stellen we beschikbaar voor plannen en initiatieven vanuit de samenleving die aansluiten op onze strategie. Een concreet voorbeeld van zo’n initiatief uit de samenleving is het warmteproject in Overhees. In 2024 klopte onze programmabegroting beter dan de jaren ervoor. We gaven maar € 7000 minder uit dan begroot.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 46 van 243

Opwek van duurzame energie Windenergie In 2024 voerde Rijkswaterstaat voor het project OER A28 (Opwek Energie op Rijksvastgoed) een verkenning uit naar de inpassing van windturbines op de defensieterreinen Vlasakkers en Leusderheide. Eind 2024 maakte Defensie duidelijk dat zij geen ruimte ziet voor windturbines op de terreinen. Vanuit de RES-regio hebben we hierover een gesprek met het ministerie van Klimaat en Groene Groei aangevraagd. Als na dat gesprek blijkt dat deze terreinen voor wind inderdaad wegvallen, verliezen we een groot deel van het RES-bod en onze eigen opwekambitie. In 2025 bekijken we welke gevolgen dit heeft en welke scenario’s mogelijk zijn in relatie tot onze doelstelling. Zonne-energie Om als gemeente Soest en als RES-regio de opwekdoelstellingen van 2030 te behalen, moeten we nog flinke stappen zetten. Niet alleen bedrijventerreinen maar ook maatschappelijk vastgoed, appartementengebouwen en het buitengebied moeten beter worden benut voor zon op dak. Samen met de gemeenten binnen de RES-regio is in 2024 geïnventariseerd hoe we hierin meer vooruitgang kunnen boeken. In het RES-bod is ook de ambitie opgenomen om solar carports in de regio te realiseren. In 2024 startten we de inventarisatie naar locaties die Soest kan inbrengen in de regionale tender, die in 2025 van start gaat.

Daarnaast startten we in 2024 binnen het OER A28-traject met nader onderzoek naar de mogelijkheden voor de opwek van zonne-energie op de carpoolplaats bij Soesterberg. Desondanks blijft het onzeker of we onze doelstellingen voor 2030 gaan behalen. Naast netcongestie, waarover hieronder meer, is ook de rendabiliteit van (grote) opwekprojecten en inpassing in de ruimte een grote uitdaging. Energiesysteem/netcongestie Netcongestie is in 2024 uitgegroeid tot een dringende maatschappelijke opgave. Het vormt niet alleen een bedreiging voor de energietransitie, maar ook voor het ondernemersklimaat en de woningbouwopgave. Binnen het nieuwe energieprogramma werken we aan het energiesysteem en netcongestie in drie sporen: 1. Energiesysteem van de toekomst In 2024 publiceerde de Provincie Utrecht een energievisie en het concept-pMIEK. Deze plannen volgen de landelijke kaders en geven richting aan het energiesysteem tot 2030 en 2050. Wij droegen actief bij aan deze besluitvorming en leverden input om het Soester belang hierin te verankeren. 2. Versnellen ruimtelijke procedures In 2024 voerden we met Stedin een eerste verkenning uit naar een geschikt zoekgebied voor een nieuw transportstation tussen Baarn en Soest. De beheerder start samen met ons het participatietraject in 2025. Daarnaast hebben Soest en Soesterberg circa 100 kleinere transformatorhuisjes nodig.

Om geschikte locaties voor deze huisjes te vinden, sloten we in 2024 een samenwerkingsovereenkomst met Stedin.

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 47 van 243

3. Lokale maatwerkoplossingen tegen netcongestie In 2024 zetten we volop in op het ontwikkelen van lokale oplossingen om, ondanks netcongestie, te blijven werken aan een toekomstbestendig energiesysteem. Zo lopen er verschillende projecten op de Soestdijkse Grachten. Eind 2024 sloten we een samenwerkingsovereenkomst met een nieuw opgerichte energiecoöperatie van Soester bedrijven. Daarnaast zoeken we met de provincie naar oplossingen voor de Centurionbaan in Soesterberg. En werken we aan een voorstel voor een lokaal warmtenet om het gemeentehuis en de nieuwe woningen aan de Dalweg gasloos te verwarmen en mogelijk ook te koelen. Warmtetransitie Sociale energietransitie Iedereen in Soest moet meekunnen in de energietransitie. De mensen die zelf de minste middelen hebben, wonen vaak ook in de slechtst geïsoleerde woningen. Zij betalen verhoudingsgewijs de hoogste energierekeningen. We werken in Soest al lang samen met onze lokale partners om de gevolgen van hoge energieprijzen tegen te gaan met de aanpak Energiebesparing voor sociale minima. Samen met Present, Energie Actief Soest, schuldhulpmaatjes, woningcorporatie Portaal en Stichting Balans brengen we vanaf eind 2022 kleine energiebesparende maatregelen gratis aan in woningen. Deze aanpak voeren we uit in de hele gemeente.

In 2024 hebben we in totaal meer dan 1500 huishoudens in onze gemeente geholpen aan een structureel lagere energierekening! Foto onderschrift: Vrijwilliger van Present Soest met led-lampen. In totaal zijn 380 woningen door vrijwilligers van Present geholpen met energiebesparende maatregelen.

Daarnaast gingen we in 2024 door met de aanpak Sociale energie in Soester wijken. Samenwerkende organisaties in de wijken Smitsveen, de Eng en Soesterberg (de kom) ondersteunen inwoners bij het bevorderen van eigenaarschap en verantwoordelijkheid, en het versterken van de sociale cohesie in de drie genoemde gebieden. Deze buurtverbinders en wijkbewoners werken zo zelf, ondersteund door organisaties en instanties, aan problemen die zij in hun wijk ervaren. Isolatieaanpak Isolatie vormt de basis voor de warmtetransitie. In Soest zijn nog ruim 1000 woningen onvoldoende geïsoleerd. Deze kunnen niet worden aangesloten op een duurzamere warmtebron dan aardgas. In 2024 zijn we daarom gestart met de uitvoering van onze lokale Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 48 van 243

isolatieaanpak. Voor de ondersteuning van de isolatie van slecht geïsoleerde vloeren, gevels/spouwmuren, daken en beglazing van die ruim 1000 woningen kregen we middelen van het Rijk en de provincie beschikt. Het gaat om het isoleren. Mensen met een eigen woning, energielabel D tot en met G, die deze maatregelen zelf niet of nauwelijks kunnen betalen kunnen een hogere financiële ondersteuning aanvragen. In 2024 sloten we ons samen met 25 andere Utrechtse gemeenten aan bij het energiedienstencentrum Utrecht (EDC). Een samenwerking om efficiënt de beschikbare middelen en de expertise in te zetten, in een tijd van schaarste in materialen en mensen. Zodat we het isoleren van woningen beter en efficiënter kunnen uitvoeren. Vanuit het EDC kijken we continu naar nieuwe kansen om slim samen te werken en nieuwe opgaven gezamenlijk aan te pakken. Omgevingsprogramma Warmte In 2024 hielden we een aantal werksessies met onze lokale partners, om invulling te geven aan het omgevingsprogramma warmte. Dit omgevingsprogramma, dat rechtstreeks onder de Omgevingswet valt, biedt een helder overzicht van de ontwikkelingen op het gebied van warmte in de komende jaren. Wettelijk moet dit omgevingsprogramma uiterlijk eind 2026 worden vastgesteld. Wij streven er echter naar om dat eind 2025 te doen. De startwijken voor aardgasvrij stelde de raad in 2024 vast in het nieuwe energieprogramma.

De selectie voor die wijken deden we samen met onze lokale partners. Werken aan handelingsperspectief In 2024 publiceerden we een adreszoeker op de gemeentelijke website. Dat is onderdeel van onze aanpak om inwoners een helder handelingsperspectief te bieden in de warmtetransitie. Door het invoeren van hun postcode en huisnummer kunnen inwoners zien welke warmteoplossing het meest kansrijk is voor hun woning. In 2024 werd er 1439 keer gebruik van gemaakt. Daarmee was het onze meest bezochte pagina. We blijven de adreszoeker vullen met relevante informatie zodra dat beschikbaar is. Warmte-initiatieven In 2024 zette het warmte-initiatief van de Soester Energiecoöperatie (SOEN) in Overhees verdere stappen. Onderzoek toont aan dat de vijvers een kansrijke warmtebron zijn voor meer dan 1.000 woningen. De pilot in kinderboerderij Veenweide is succesvol afgerond en overgedragen naar het beheer van de gemeente. We zetten samen met SOEN in 2024 de eerste stappen om enkele demowoningen aan te sluiten, als opstap naar het aansluiten van de rest van de buurt. Voor het warmte-initiatief in Soestduinen heeft het haalbaarheidsonderzoek duidelijkheid gebracht: een collectief systeem is op dit moment niet haalbaar. Wel is door dit project de helft van de wijk actief aan de slag gegaan met verduurzamen. 10% van de huizen zijn nu van het gas af, en er zijn er meer onderweg.

Eigen organisatie De CO2-opgave van de hele gemeente is geborgd in de Omgevingsvisie. Ook met het nieuwe energieprogramma dragen we bij aan deze opgave, mede met de programmalijn ‘Eigen organisatie'. Zo zetten wij het monitoren en reduceren van onze eigen CO2-Footprint voort. In maart 2024 behaalden we opnieuw de certificering voor Trede 3 van de CO2-Prestatieladder. Ook gingen we samen met andere afdelingen van de gemeente aan de slag met de vraag hoe

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 49 van 243

we verduurzaming van onze eigen assets (maatschappelijk vastgoed, tractie) kunnen versnellen. In 2025 onderzoeken we hoe wij Trede 4 van de certificering kunnen behalen. Duurzamer autogebruik In 2024 rondden we het deelautoproject van SOEN en Auto Smeeing af. In 2023 plaatsten zij vijf nieuwe elektrische deelauto’s in Soest. Drie van de vijf nieuwe auto’s hadden aan het eind van het project genoeg deelnemers om ze rijdende te houden. Voor de relatief korte duur van het project is dit een heel mooi resultaat. Als gemeente ondersteunden we dit project financieel en met communicatie. Indicatoren Energieverbruik gebouwde omgeving in TJ in Soest

Bron: Klimaatmonitor

CO2-uitstoot energieverbruik van sectoren in Soest in kton

Bron: Klimaatmonitor

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Pagina 50 van 243

Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) Deelprogramma 2.2 Klimaat

L/B

L B

Resultaat

Rekening 2023

Begroting 2024

8.104 6.679 -1.425

Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2024: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. Deelprogramma 2.2 Klimaat

Rekening 2024

10.282 8.777 -1.506

9.890 8.139 -1.751

2024 L B

392 -638 -245

Toelichting op de afwijkingen boven de € 100.000: Milieudienst RUD voordeel € 99.000 De afrekening over 2023 ad. € 32.000 vond plaats begin 2024. In 2024 behaalde de RUD Utrecht 96% van de DVO waardoor € 25.000 is terugbetaald. Daarnaast is er een teruggave van € 34.000 op de bodemkosten vanuit de Provincie via de RUD en voor de overige kosten is een teruggave van € 8.000. Relevante beleidsdocumenten Beleidskaders Nota bodembeheer met Bodemkwaliteitskaart 2021-2031 Beleidsnota PFAS met Bodemkwaliteitskaart PFAS Eind 2024 heeft evaluatie plaats gevonden. Voorjaar 2025 zal een nieuw grondstoffenplan 2025-2030 gepresenteerd en voorgelegd worden voor politieke besluitvorming. Dit wordt vervangen door het Omgevingsprogramma Water (2025) dat 11 februari 2025 voor ter inzagekegging is vastgesteld door het college.. Energieprogramma 'Energie van Soest' 2024-2030 Uitnodigingskader Grootschalige elektriciteitsopwekking Nadere uitwerking Wind in Soest U&H-strategie Landelijke handhavingsstrategie (LHS) en Leidraad LHS RUD Utrecht Beleidsplan milieu 2017-2021

Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest

Link naar beleid Datum besluit Nota bodembeheer gemeente Soest 2021- Raad,10 februari 2022 2031 Beleidsnota PFAS Raad,10 februari 2022 Grondstoffenaanpak 2021-2023

College, 12 dec 2023 (verlengd tot 2024)

Gemeentelijk water - en rioleringsplan 2018-2022,

Raad 21 december 2017 (verlengd tot 2024)

Energieprogramma 'Energie van Soest' 2024-2030 Uitnodigingskader Grootschalige elektriciteitsopwekking Nadere uitwerking Wind in Soest De Uitvoerings- en Handhavingsstrategie Regio Utrecht Landelijke handhavingsstrategie (LHS) en Leidraad LHS RUD Utrecht Beleidsplan milieu 2017-2021

Raad, 21 november 2024 Raad, 8 juli 2021 Raad, 20 juni 2024 2022-2023

2017

Pagina 51 van 243

Deelprogramma 2.3 Economie Als gemeente willen we randvoorwaarden bieden voor ondernemers om zich te kunnen ontwikkelen, door te groeien en te innoveren. Dit doen we gezamenlijk met het bedrijfsleven. Ook zetten we in op een blijvend aantrekkelijke gemeente voor toeristen en recreanten. Wat willen wij bereiken? • We scheppen randvoorwaarden voor ondernemers om zich te kunnen ontwikkelen, door te groeien en te innoveren. Dat doen we met het omgevingsprogramma Werken en ook met het actualiseren van ander beleid, zoals voor evenementen en de warenmarkten. • We versterken onze dienstverlening aan ondernemers, onder andere door het actief aanbieden van ondersteuning bij specifieke vraagstukken op het vlak van verduurzaming en innovatie. • We positioneren ons in regionaal verband als een gemeente met een goed vestigingsklimaat voor ondernemers, waar je als toerist of recreant goed kunt verblijven, en waar het prettig wonen is Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende ontwikkelingsdoelen: Ontwikkelingsdoel 8: eerlijk werk en economische groei • Iedereen heeft de mogelijkheid om zingevend en waarde creërend werk te doen.

Ontwikkelingsdoel 9: duurzame industrie, innovatie en infrastructuur • We werken aan veilige wegen waar iedereen toegang toe heeft. Dat doen we bijvoorbeeld door de infrastructuur voor fietsers te verbeteren. Ook werken we aan de verkeersveiligheid voor met name kwetsbare verkeersdeelnemers.

Ontwikkelingsdoel 17: partnerschap om doelstellingen te bereiken • Het stimuleren van verduurzaming van de economie.

Wat hebben we gedaan? Scheppen van randvoorwaarden door het actualiseren van beleid Het afgelopen jaar hebben we dit gedaan door het opstellen van het Omgevingsprogramma Werken en ander beleid, zoals de marktverordening en het standplaatsenbeleid. Het achterliggende doel is een vitale leefomgeving met voorzieningen voor inwoners en bezoekers, en voldoende werkgelegenheid voor praktisch en theoretisch opgeleiden.