2. Bijlage 1 Concept Jaarstukken 2024 Gemeente Soest
Tekst van het document
Jaarstukken 2024 Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 1 van 243
INHOUDSOPGAVE BESTUURLIJKE INLEIDING ..................................................................................................................................... 3 HOOFDSTUK 1 – TOELICHTING FINANCIEEL RESULTAAT ................................................................................ 5 HOOFDSTUK 2 – PROGRAMMAVERANTWOORDING ..................................................................................... 10 PROGRAMMA 1 – BESTUURLIJKE OMGEVING ......................................................................................................................................... 11 DEELPROGRAMMA 1.1 BESTUUR ............................................................................................................................................................ 12 DEELPROGRAMMA 1.2 DIENSTVERLENING ............................................................................................................................................ 18 DEELPROGRAMMA 1.3 VEILIGHEID ......................................................................................................................................................... 21 DEELPROGRAMMA 1.4 ACCOMMODATIES EN EIGENDOMMEN............................................................................................................
27 PROGRAMMA 2 – FYSIEKE LEEFOMGEVING ............................................................................................................................................ 31 DEELPROGRAMMA 2.1 WONEN.............................................................................................................................................................. 34 DEELPROGRAMMA 2.2 KLIMAAT ............................................................................................................................................................. 42 DEELPROGRAMMA 2.3 ECONOMIE ......................................................................................................................................................... 52 DEELPROGRAMMA 2.4 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR .................................................................................................................... 57 DEELPROGRAMMA 2.5 NATUUR EN LANDSCHAP .................................................................................................................................. 63 PROGRAMMA 3 – SOCIALE LEEFOMGEVING ...........................................................................................................................................
67 DEELPROGRAMMA 3.1 SOCIAAL DOMEIN ............................................................................................................................................. 68 DEELPROGRAMMA 3.2 ONDERWIJS........................................................................................................................................................ 82 DEELPROGRAMMA 3.3 SPORT, KUNST EN CULTUUR ............................................................................................................................. 86 OVERHEAD................................................................................................................................................................................................. 98 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN............................................................................................................................................................ 100 HOOFDSTUK 3 – PARAGRAFEN ........................................................................................................................ 102 PARAGRAAF A - WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ...................................................................................................
102 PARAGRAAF B – FINANCIERING ............................................................................................................................................................ 109 PARAGRAAF C - BEDRIJFSVOERING....................................................................................................................................................... 114 PARAGRAAF D - ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN .......................................................................................................................... 123 PARAGRAAF E – VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................................................................................... 130 PARAGRAAF F – GRONDBELEID ............................................................................................................................................................. 149 PARAGRAAF G – LOKALE HEFFINGEN .................................................................................................................................................... 155 PARAGRAAF H - WET OPEN OVERHEID ...............................................................................................................................................
163 HOOFDSTUK 4 – JAARREKENING .................................................................................................................... 164 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9
BALANS ........................................................................................................................................................................................ 164 GRONDSLAGEN ........................................................................................................................................................................... 165 SPECIFICATIE ACTIVA .................................................................................................................................................................. 170 SPECIFICATIE PASSIVA ................................................................................................................................................................. 176 RECAPITULATIESTAAT LASTEN EN BATEN.................................................................................................................................. 189 TOELICHTING JAARREKENING .................................................................................................................................................... 190 RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING 2024.........................................................................................................................
196 CONTROLEVERKLARING EN RESULTAATBESTEMMING.............................................................................................................. 197 SISA: SINGLE INFORMATION, SINGLE AUDIT........................................................................................................................... 201
HOOFDSTUK 5 – BIJLAGEN ............................................................................................................................... 220 5.1 5.2 5.3 5.4 5.4 5.5
OVERZICHT (DEEL)PROGRAMMA’S EN PORTEFEUILLEHOUDERS ............................................................................................. 220 KERNGEGEVENS .......................................................................................................................................................................... 221 KREDIETRAPPORTAGE EN TOELICHTING .................................................................................................................................... 224 SUBSIDIES .................................................................................................................................................................................... 231 TAAKVELDEN ............................................................................................................................................................................... 232 RISICO’S ....................................................................................................................................................................................... 233
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 2 van 243
Bestuurlijke inleiding Hierbij bieden we u de jaarstukken 2024 aan. We leggen hierin verantwoording af over het gevoerde beleid en over de inzet van de financiële middelen. Graag staan we in deze inleiding stil bij enkele mijlpalen waar we trots op zijn. Focus op de opgave wonen Ook in 2024 stond het thema wonen hoog op de bestuurlijke agenda. Het afgelopen jaar zijn 155 woningen gebouwd. We liggen daarmee op koers om de doelen uit de Omgevingsvisie te realiseren. Op 18 december 2024 is officieel het startsein gegeven voor de bouw van 50 appartementen op het Orlandoterrein, waarvan 28 sociale huurwoningen. De appartementen zijn speciaal ontworpen voor 65-plussers. De bouw van ruim 200 woningen in het Dalweggebied kwam een grote stap dichterbij: de Raad van State keurde het bestemmingsplan definitief goed. Het sein om te gaan bouwen staat daarmee op groen. Voor Soesterberg-Noord stemde de raad in met de ontwikkelstrategie, waarbij voor Kamer 2 wordt ingezet op transformatie van bedrijven naar woningen. In aansluiting op een uitgebreid participatietraject, uitgevoerd in 2023, is in 2024 het ruimtelijk afwegingskader voor de omgevingsprogramma’s vastgesteld. Op basis van dit kader heeft de raad twee locaties aangewezen als potentiële woningbouwlocatie voor na 2030: de locatie Inspecteur Schreuderlaan-Stadhouderslaan en de locatie Stadhouderslaan-Korte Brinkwegspoor.
Daarmee hebben we ook invulling gegeven aan een belangrijke afspraak uit het coalitieakkoord. Het afgelopen jaar zijn 155 woningen gebouwd. We liggen daarmee op koers om de doelen uit de Omgevingsvisie te realiseren. We vinden het belangrijk dat betaalbare woningen voor onze inwoners worden gebouwd. Een van de instrumenten die ons daarbij gaan helpen is het Compensatiefonds sociale woningbouw. In mei 2024 stelde de raad de regeling vast. Opgave energie: programma Energie van Soest 2024-2030 Samen met maatschappelijke partners hebben we een nieuw energieprogramma opgesteld: Energie van Soest 2024-2030. In dit programma staan onze inwoners centraal. Communicatie en participatie vormen de basis van de verschillende programmalijnen. In november stelde de raad het nieuwe programma vast. Naast de inzet van rijks- en bestaande gemeentelijke middelen, stelde de raad € 1 miljoen extra beschikbaar voor de uitvoering. Opgave sociaal domein: investeren in vijf opgaven De eind 2023 vastgestelde Integrale Visie Sociaal domein is in 2024 in uitvoering genomen. We richten ons samen met organisaties en inwoners op vijf opgaven: gezonde leefstijl, bestaanszekerheid, mentale weerbaarheid, kansengelijkheid en meedoen en inclusie. Hiervoor zetten we onder meer de middelen in vanuit de zogeheten brede SPUK (specifiek uitkering). In dit jaarverslag doen we verslag van de behaalde resultaten.
In 2024 is de bestuursopdracht gegeven de samenwerking sociaal domein tussen Baarn, Bunschoten en Soest vorm te geven in een nieuwe uitvoeringsorganisatie. Tegelijkertijd werken we samen met onze subsidiepartners aan een voorstel voor een lokale laagdrempelige integrale toegang voor het sociaal domein. Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 3 van 243
Bijzonder trots zijn we op De Basis, het nieuwe sociaal-cultureel centrum voor Soesterberg, dat in 2024 feestelijk werd geopend door Koningin Máxima. In De Basis bieden verschillende organisaties hun activiteiten aan de inwoners van Soesterberg aan, op een centrale plek in het dorp. De Basis heeft daarmee een onmisbare functie in Soesterberg voor de uitvoering van de Integrale Visie Sociaal Domein. Soest investeert € 70 miljoen in onderwijshuisvesting Samen met de schoolbesturen is hard gewerkt aan een actueel huisvestingsplan voor de scholen in Soest en Soesterberg. Met de vaststelling van het integraal huisvestingsplan onderwijs door de raad investeert de gemeente de komende tien jaar een bedrag van € 70 miljoen in de huisvesting van scholen. De nieuwbouw van het Griftland College, de 2e Van der Huchtschool en de Postiljon staan als eerste in de planning. Opgave vluchtelingen: niet alle taakstellingen gehaald In het programma ‘Vluchtelingenopvang en tijdelijke huisvesting’ werken we integraal aan de opvang van asielzoekers, de opvang en begeleiding van Oekraïense vluchtelingen, huisvesting en inburgering van statushouders, starters en spoedzoekers. In 2024 hebben we 215 Oekraïense vluchtelingen opgevangen, ruim meer dan de taakstelling van 167. In 2024 hebben we een grote groep vluchtelingen opgevangen in het Fletcher Hotel.
Het totaal aantal opgevangen vluchtelingen bleef echter achter bij de taakstelling. Ook de taakstelling voor statushouders hebben wij niet volledig kunnen realiseren. Financieel voordelig jaarresultaat 2024 We hebben het jaar 2024 afgesloten met een voordelig saldo van € 11,9 miljoen, waarvan we voorstellen € 1,8 miljoen te bestemmen voor besteding in 2025 en € 10,1 miljoen toe te voegen aan de algemene reserve. Een belangrijke oorzaak voor het overschot is (opnieuw) de opvang van Oekraïense vluchtelingen. We ontvingen voor de opvang aanzienlijk meer middelen van het Rijk dan we uitgaven: een voordelig verschil van € 4,5 miljoen. Dit beeld herkennen we ook bij andere gemeenten. Grote verschillen waren er ook bij de bouwleges (€ 2,5 miljoen meeropbrengst) en het resultaat op rente (een voordeel van € 1,1 miljoen). De omvang van de algemene reserve, de buffer voor het opvangen van tegenvallers en eventuele exploitatietekorten, komt na toevoeging van het jaarrekeningresultaat uit op ruim € 33 miljoen. Dat is ruim boven het afgesproken minimumniveau van € 7 miljoen en ook ruim boven het totaal aan geïnventariseerde risico’s van € 9 miljoen. Hoewel een belangrijk deel van de ruimte bij de begroting 2025 al nader is bestemd, neemt de vrije ruimte door het rekeningsoverschot verder toe. In de kadernota en begroting 2026 komen we hierop terug.
Continuïteit van bestuur Door het tussentijdse vertrek van wethouder Liesa van Aalst ontstond in het voorjaar van 2024 een vacature in het college van B en W. Deze vacature werd op 23 mei weer ingevuld door de benoeming van Anne Sterenberg als wethouder. Wij vinden het gepast om bij de afsluiting van het jaar 2024 onze dank uit te spreken aan Liesa van Aalst voor haar collegiale, bevlogen en betekenisvolle inzet voor onze mooie gemeente Soest. Burgemeester en wethouders van de gemeente Soest 8 april 2025
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 4 van 243
Hoofdstuk 1 – Toelichting financieel resultaat Financieel beeld samengevat We hebben het jaar 2024 afgesloten met een overschot van € 11,9 miljoen. Dat is fors hoger dan hetgeen we verwachtten bij de najaarsnota. Toen verwachtten we nog een voordeel van € 4,4 miljoen. Het voorstel is om € 1,8 miljoen te oormerken naar 2025, waardoor de dotatie aan de algemene reserve € 10,1 miljoen is. In deze paragraaf geven we een nadere toelichting op het rekeningresultaat. Ontwikkeling van het begrotingssaldo 2024 Bedragen x € 1.000 Primitieve begroting 2024 Bijstellingen: - Septembercirculaire 2023 - Najaarsnota 2023 - Voorjaarsnota 2024 - Meicirculaire 2024 - Najaarsnota 2024 Resultaat na najaarsnota 2024
0 425 -100 -391 37 4.407 4.378
Bijstelling na najaarsnota
7.562
Resultaat jaarrekening 2024
11.940
Resultaatsbestemming We stellen voor om het totale resultaat van € 11.940.000 als volgt te bestemmen: Oormerkvoorstellen Dotatie algemene reserve Totaal
Bedragen x € 1.000 1.794 10.146 11.940
De oormerkvoorstellen betreft taken die we door onverwachte ontwikkelingen in 2024 niet konden uitvoeren. In de najaarsnota is voor oormerkvoorstellen € 2.041.000 opgenomen. We stellen voor om, in aanvulling hierop, € 1.794.000 door te schuiven naar 2025. Een overzicht van alle oormerkvoorstellen staat in paragraaf 4.8 Controleverklaring en resultaatbestemming. Voorgesteld wordt om de middelen die overblijven te storten in de algemene reserve. Toelichting op het jaarrekeningresultaat In de onderstaande tabel staan de belangrijkste verschillen ten opzichte van de najaarsnota toegelicht. Ook worden de grootste afwijkingen weergegeven, die budgetneutraal zijn en daarmee geen invloed hebben op het resultaat. In de programma’s (hoofdstuk 3) staat bij ieder deelprogramma onder ‘Wat heeft het gekost’ een toelichting op alle afwijkingen van de budgetten boven de € 100.000. In deze paragraaf geven we een korte toelichting op de grootste verschillen.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 5 van 243
Jaarresultaat 2024 op hoofdlijnen (na de najaarsnota) (bedragen x € 1.000) Bestuurlijke omgeving Bekostiging opvang ontheemden Oekraïne Voorziening politieke ambtsdragers Onderhoud gebouwen (budgettair neutraal; verrekening met reserve) Programma Fysieke leefomgeving Aanpassing voorzieningen grondexploitaties Omgevingsvergunningen Onderhoudskosten (budgettair neutraal; verrekening met reserve) Programma Sociale leefomgeving Welzijnsgebouwen (deels budgettair neutraal) Volksgezondheid Integratie Werk en inkomen Regionaal Sociaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort (RWA) Schulden, armoede en overhead BBS Sport, kunst en cultuur: onderhoudskosten (budgettair neutraal; verrekening met reserve) kapitaallasten Overhead Saldo dekking personeelskosten (budgettair neutraal) Onderhoud gemeentehuis (budgettair neutraal; verrekening met reserve) Energielasten gemeentehuis Verzekeringen Renteresultaat Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering (decembercirculaire) Stelposten Dubieuze debiteuren
Voordeel
Nadeel
890 228 1.882
1.031 1.291 1.054
261 128 451 277 250 115 1.186 373
345 471 152 78 1.056
274 142 107
Bekostiging Opvang Ontheemden Oekraïne Elke gemeente ontvangt van het Rijk een specifieke bijdrage die gebaseerd is op het aantal op te vangen Oekraïense vluchtelingen, o.b.v. de ‘bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne’. De lasten die we maken zijn lager. Het verschil hoeft niet afgerekend te worden. In totaal ontvingen we voor de opvang aanzienlijk meer middelen van het Rijk dan we uitgaven: een voordelig verschil van € 4,5 miljoen. Bij het opstellen van de najaarsnota gingen we uit van een voordeel van € 3,6 miljoen. Dit betekent een extra voordeel van bijna 9 ton in deze jaarrekening.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 6 van 243
Voorziening politieke ambtsdragers In 2024 is de rekenrente geactualiseerd en gedaald naar 2,3% (2023 3,2%). Een daling van de rekenrente zorgt voor hogere lasten. Hierdoor is de voorziening verhoogd met €228.000. Dit heeft een nadelig effect op het resultaat. Omgevingsvergunningen In de voor- en najaarsnota hebben wij vermeld dat we in totaal een voordeel van € 1,2 miljoen verwachtten. Daarbij is in de najaarsnota gemeld dat de inkomsten in het vierde kwartaal mogelijk verder konden toenemen. Doordat er in het vierde kwartaal nog een aantal grote projecten zijn vergund, is het voordeel met € 1,3 miljoen toegenomen. Diverse lasten sociaal domein De totale lasten van het deelprogramma sociaal domein bedragen ongeveer € 64,6 miljoen in 2024. De onderschrijdingen bedragen per saldo € 1,4 miljoen. Dit is 2% van de totale lasten. De budgetten in dit deelprogramma bestaan uit een aantal regelingen, zoals het collectief vraagafhankelijk vervoer. Hier zijn minder kosten gemaakt. Dit geldt ook voor de sociale uitkeringen, met een lagere instroom in de BUIG door een gunstige arbeidsmarkt. Het werkvoorzieningsschap RWA kende een beter jaarresultaat, waardoor de bijdrage lager is. Onderhoudskosten en kapitaallasten Het voordeel komt doordat een aantal investeringen en onderhoudswerkzaamheden later plaatsvinden dan begroot (deels budgetneutraal).
Zie paragraaf D bij onderdeel onderhoudsbeleid reserve Onderhoud gebouwen de verklaring van het voordeel. Saldo dekking personeelskosten Voor de overschrijdingen op personeelskosten is een stelpost beschikbaar. De stelpost dekt deze overschrijdingen met een bedrag van € 345.000. Dit gebeurt budgettair neutraal. Algemene uitkering Via het weekbericht hebben wij u geïnformeerd over de effecten van de decembercirculaire. Hierbij gaven we aan dat deze mutaties in de jaarrekening 2024 worden verwerkt. Rentevoordeel Het gerealiseerde positieve renteresultaat bedraagt € 1.112.000. Dit verschil is vooral veroorzaakt doordat we meer rente hebben ontvangen (Schatkistbankieren) en minder rente hebben betaald, omdat we geen extra leningen hebben afgesloten. Verantwoording jaarresultaat Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten we het jaarresultaat splitsen in het resultaat vóór reservering, na reservering en na bestemming. Het verschil is het saldo van de reservemutaties (toevoegingen en onttrekkingen). Dit staat in onderstaande tabel weergegeven. In paragraaf 4.4 worden de reservemutaties toegelicht onder het kopje “eigen vermogen”.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 7 van 243
Rekeningresultaat 2024
(bedragen x 1000)
Totale lasten
Begroting na wijzigingen 2024 168.954
Totale baten Resultaat voor reservering
Realisatie 2024 150.567
165.487 -3.467
161.701 11.134
Toevoeging aan reserves (lasten)
6.278
7.002
Onttrekking aan reserves (baten) Resultaat na reservering
9.745 0
7.808 11.940
Oormerk- en bestemmingsvoorstel
1.794
Dotatie algemene reserve Resultaat na bestemming
0
10.146 0
Mutaties reserves:
Voorstel tot bestemming:
Verkorte balans (bedragen x € 1.000) 31-1231-122024 2023
Vaste activa
Balans per 31 december 2024 31-1231-12Passiva 2024 2023 Vaste passiva
Immateriële vaste activa Materiële vaste activa
955 103.773
786 Eigen vermogen 102.219 Gerealiseerd resultaat
60.657 11.940
57.863 4.645
Voorzieningen
18.524
18.558
Financiële vaste activa
4.454
3.409 Vaste schulden
35.781
40.034
Totaal vaste activa
109.182
106.414 Totaal vaste passiva
126.902
121.100
Activa
Vlottende activa
Vlottende passiva
Voorraden Uitzettingen met een rente typische looptijd < 1 jaar
7.792
6.738 Netto vlottende schulden < 19.190 1 jaar 92 11.447 Overlopende passiva 37.467 Totaal vlottende passiva
3.804
5.917
Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa
11.557 557 26.467 46.372
24.848 28.652
16.865 22.782
Totaal Activa
155.554
143.881 Totaal Passiva
155.554
143.881
In paragraaf 4.3 Specificatie activa en 4.4 Specificatie passiva staat de toelichting op de balans.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 8 van 243
Reservepositie De vermogenspositie is het totaal van de algemene reserve, bestemmingsreserves, voorzieningen en het jaarresultaat. In onderstaande tabel staat de ontwikkeling van de begrotingspositie in de afgelopen jaren (bedragen x € 1.000): Vermogenspositie ultimo Algemene reserves Bestemmingsreserves
2021
2022
2023
2024
7.042 42.565
14.618 38.252
20.029 37.835
23.269 37.388
Totaal exclusief jaarresultaat
49.607
52.870
57.864
62.451
Jaarresultaat Totaal inclusief jaarresultaat
4.235
10.196
4.645
11.940
53.842
63.066
62.509
72.597
Een specificatie van alle stortingen en onttrekkingen uit de reserves en voorzieningen vindt u in hoofdstuk 4. Algemene reserve en weerstandsvermogen De algemene reserve is bedoeld om het risico te dekken van onvoorziene financiële tegenvallers en nadelige begrotingssaldi. Daarom moet zij volledig vrij besteedbaar zijn. De algemene reserve bedraagt ultimo 2024 € 23,3 miljoen, exclusief het rekeningresultaat 2024. Het saldo van de algemene reserve is ruim boven de door de raad vastgestelde minimumnorm van € 7 miljoen. De omvang van de algemene reserve (€ 23,3 mln.) vormt samen met de zogenaamde onbenutte belastingcapaciteit (€ 8 mln.) de buffer om de financiële risico’s te kunnen opvangen. Deze buffer bedraagt ruim € 31,3 miljoen (exclusief jaarresultaat 2024) en daarmee zijn we ruimschoots in staat om het totaal aan geïnventariseerde risico’s van afgerond € 9,1 miljoen op te vangen. In de begroting 2025 hebben we voorstellen gedaan om de middelen uit de algemene reserve (deels) in te zetten, waardoor de omvang van de algemene reserve de komende jaren zal afnemen. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar paragraaf A Weerstandsvermogen en risico’s.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 9 van 243
Hoofdstuk 2 – Programmaverantwoording We hebben 3 programma’s: 1 Bestuurlijke omgeving 2 Fysieke leefomgeving 3 Sociale leefomgeving en Overhead en Algemene dekkingsmiddelen
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 10 van 243
Programma 1 – Bestuurlijke omgeving Inhoud programma Dit programma gaat over: 1.1. Bestuur 1.2. Dienstverlening 1.3. Veiligheid 1.4. Accommodaties en eigendommen Wat heeft het gekost? Relevante beleidsdocumenten Enkele demografische indicatoren Aantal inwoners Soest (per 1 januari) Jaar 2020 2021 2022 2023 2024
Aantal inwoners 46.606 46.906 47.113 47.439 47.682
% verschil 0,64% 0,44% 0,69% 0,51%
Bron: CBS - Bevolkingsontwikkeling en binnenlandse migratie per maand
Demografische druk
Demografische druk (2024) 70,3%
demografische druk grijze druk
34,9%
groene druk
35,4% 39,0% Nederland
81,6%
42,6%
Soest
Bron: CBS, staatvanutrecht.databank.nl
Demografische druk: de som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. Dit percentage geeft inzicht in de verhouding van het niet-werkende deel van de bevolking tot het werkende deel van de bevolking. De demografische druk bestaat uit de groene druk (aantal personen 0 tot 20 jaar in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar en de grijze druk (aantal personen 65 jaar en ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 11 van 243
Deelprogramma 1.1 Bestuur Wat willen we bereiken? • Plan- en beleidsvorming waarbij iedereen zijn inbreng kan leveren, met de volgende waarden: o gespreksvoering op basis van kennis, inhoud en argumenten; o respect voor elkaars rollen en handelen vanuit vertrouwen; o transparantie in ons handelen; o rekening houden met de belangen van minderheden. • Een bestuur en organisatie die toegerust zijn om maatschappelijke opgaven, ontwikkelingen en gemeentelijke ambities het hoofd te bieden. • Samenwerking met verbonden partijen, met oog voor democratische legitimiteit, regie en sturing. In dit deelprogramma belichten we ook wat we hebben gedaan in het programma Vluchtelingenopvang en tijdelijke huisvesting Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 10: ongelijkheid verminderen • Beleid gericht op een inclusieve samenleving; • Zorgen voor gelijke kansen; • Uitvoering van een verantwoord migratiebeleid.
De ontwikkelingsdoelen 11 en 12: duurzame steden en gemeenschappen en verantwoorde consumptie en productie – komt in dit deelprogramma met name naar voren bij het onderwerp duurzaam inkopen.
Het ontwikkelingsdoel 16: vrede, justitie en sterke publieke diensten • Zorgen voor inclusieve, participatieve en representatieve besluitvorming; • Zorgen voor openbare toegang tot informatie en het beschermen van de fundamentele vrijheden.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 12 van 243
Wat hebben we gedaan? Programma Vluchtelingenopvang en tijdelijke huisvesting: een grote opgave We hebben als gemeente - naast onze opgave om woningen te bouwen voor starters - een grote opgave om statushouders en vluchtelingen uit Oekraïne te huisvesten en opvang te organiseren voor asielzoekers. De mogelijkheden zijn krap en de verschillende opgaven leggen druk op de ruimte en locaties die er zijn. In het programma ‘Vluchtelingenopvang en tijdelijke huisvesting’ wordt integraal gewerkt aan de opvang van asielzoekers, de opvang en begeleiding van Oekraïense vluchtelingen, huisvesting en inburgering van statushouders, woningontwikkeling voor starters en spoedzoekers in de gemeente Soest. Hiermee wordt gewerkt aan wettelijke taakstellingen (Spreidingswet, taakstelling huisvesting statushouders) en provinciale afspraken (De Utrechtse aanpak, opvang Oekraïense vluchtelingen). In 2024 is de wettelijke taakstelling conform de Spreidingswet (286 asielopvangplekken) niet gehaald. De provinciale taakstelling voor Oekraïense vluchtelingen (167 opvangplekken) is overschreden. De taakstelling voor huisvesting statushouders is niet gehaald (tekort van 21 te huisvesten statushouders). In 2024 werden 90 asielzoekers opgevangen in een COA-noodopvanglocatie in het voormalige Fletcher Hotel aan de Birkstraat.
Circa 215 Oekraïense vluchtelingen werden door de gemeente opgevangen op 11 verschillende locaties, waarvan de grootste locatie het Albertsdorp in Soesterberg is. Op deze locatie wordt ook ruimte geboden voor tijdelijke huisvesting van statushouders, in afwachting van definitieve huisvesting. Er zijn in het afgelopen jaar 73 statushouders gehuisvest. Op de locatie Paulus Potterlaan worden woningen voor starters en spoedzoekers ontwikkeld. Resumé wettelijke en provinciale taakstellingen:
Asielzoekers Oekraïense vluchtelingen Statushouders
taakstelling 286 167 94
gerealiseerd 90 215 73
De gemeente zoekt en beheert de huisvesting voor Oekraïense vluchtelingen. Ook worden de vluchtelingen op verschillende manieren ondersteund. De gemeente zorgt voor een ‘warme landing’ door de verbinding met de buurt te leggen. Bij het zoeken naar zorg, onderwijs, sportactiviteiten of andere hulp bemiddelt de gemeente of wijst de mensen op de juiste route of instantie. De gemeente regelt en begeleidt de verplichte inburgering voor statushouders. Communicatie en participatie We hadden in 2024 weer op veel verschillende manieren contact met onze inwoners en ondernemers. Over allerlei verschillende onderwerpen. Soms om mensen te informeren. Soms om hun kennis, kunde en belangen een plek te geven in ons beleid en uitvoering. Zoals bij de
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 13 van 243
herinrichting van openbare ruimte en bij energiebesparing. Maar ook bij sociale projecten in de wijk en bij de toekomst van het zwembad. Door aandacht te hebben voor de betrokkenheid van inwoners bij dingen die zij belangrijk vinden, kunnen we hun woonplezier vergroten. En de relatie van inwoners met hun gemeente verbeteren. Het samenspel tussen inwoners en overheid (participatie) verandert. En wij moeten daar op een goede manier op inspelen. Daarom begon in 2024 een proces om te komen tot een nieuwe visie op dat samenspel. Dit liep helaas vertraging op. In 2025 krijgt dit verder zijn beslag. Wat in 2024 wel een boost kreeg, was het begrijpelijker maken van bewonersbrieven en andere publiekscommunicatie. Met instructies en trainingen. Maar ook door standaardteksten in onze vele brieven eenvoudiger en daardoor klantvriendelijker te maken. Dit proces loopt door in 2025. Burgerpeiling 2024 Wij vinden het belangrijk om van onze inwoners te vernemen hoe zij de gemeentelijke dienstverlening (in brede zin) waarderen. Een van de instrumenten die wij hiervoor inzetten is de burgerpeiling (waarstaatjegemeente.nl). In het najaar van 2024 hebben ruim 7200 inwoners een vragenlijs ontvangen. De vragen hebben betrekking op vier belangrijke maatschappelijke thema’s: leefklimaat, welzijn en zorg, de relatie tussen de inwoner en de gemeente en de directe dienstverlening van de gemeente.
De rapportage met de uitkomsten verwachten we in het tweede kwartaal 2025. We gaan de uitkomsten – na een zorgvuldige analyse – betrekken bij ons handelen. Programmaplan Bouwen aan vertrouwen In het programma Bouwen aan vertrouwen hebben we samen een koers bepaald voor de komende jaren. Eerste mijlpaal is om de organisatie kwalitatief en kwantitatief op orde te brengen en aan het ontwikkelen van sturingsconcepten die passen bij opgavegericht werken. Aan deze opgave hebben we in 2024 gewerkt. Het is ons gelukt om een groot deel van alle vacatures vast in te vullen. In enkele gevallen is nog sprake van inhuur, wat een gevolg is van de huidige arbeidsmarkt. Daarnaast hebben we gewerkt aan de andere programmalijnen uit het implementatieplan. Zo is een deel van ons beleid geactualiseerd (zie hiervoor ook de volgende hoofdstukken) en is een start gemaakt met opdrachtgericht samenwerken. Dit met als doel om als organisatie resultaatgerichter en meer in samenhang te werken. Duurzaam inkopen Om te kunnen leren en resultaten te boeken, is voor 2024 een innovatiebudget van € 100.000 toegekend, ook wel ‘vliegwielbudget’ genoemd.
In 2024 hebben we in aanbestedingen onderzocht welke winst op duurzaamheid wij kunnen halen: • inkopers en beleidsadviseurs op duurzaamheid denken bij start van projecten mee over duurzame van eisen en criteria; • bij meerdere aanbestedingen zijn hogere minimumeisen voor duurzaamheid gesteld; • in groenrenovatieprojecten vragen we naar een plan van aanpak om CO2 te verminderen en om duurzaam materiaal toe te passen; • we hebben in 2024 meer geleerd over milieukostenindicatoren, waarmee we betere en makkelijker duurzame keuzes maken in de ontwerp- en in de aanbestedingsfase. Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 14 van 243
Met het vliegwielbudget zijn de meerkosten van verschillende duurzame projecten betaald. Enkele voorbeelden: • de bij- en vlindervriendelijke keuze voor de verbetering van biodiversiteit bij groenrenovatie; • de keuze voor een meer duurzame verharding voor het fietspad op de Engh; • de keuze voor duurzamere opdrachtomschrijvingen bij onderhoud van de openbare ruimte; • de opdracht voor het snoeien van bomen is gegund aan een partij die een meer duurzame uitvoering van het werk aanbiedt en zelf ook een meer duurzame bedrijfsvoering uitoefent. Bij het opstellen van het MVOI (Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen)uitvoeringsplan was al een aantal drempels geïdentificeerd. Zo kunnen naast geld ook kennis, beleid of een heldere opdracht ontbreken. In het geval van (her)inrichting en beheer van de openbare ruimte zijn bijvoorbeeld veel hogere meerkosten en een lange voorbereidingstijd van toepassing. Hoewel het vliegwielbudget heeft geleid tot een aantal mooie prestaties op projectniveau, hebben we ook gezien dat ontwikkeling op kennis, beleid en opdrachtgericht werken nodig is om duurzaamheid beter te integreren in ons werk. In 2025 werken we verder uit hoe we MVOI de norm kunnen maken. Versterking capaciteit Bureau Regio Amersfoort Binnen Nederland wordt steeds meer ingezet op regionale of bovenregionale samenwerking.
En steeds vaker worden vraagstukken regionaal opgepakt, omdat de opgaven bovenlokaal zijn en/of om meer volume vragen. Om hier op een effectieve manier in te kunnen spelen en om de kansen voor Soest en de regio optimaal te benutten, is in 2024 geïnvesteerd in de versterking van het Bureau Regio Amersfoort. Hiervoor zijn de in begroting geraamde extra middelen ad € 115.000 ingezet. Gemeenteraad en griffie Zichtbaarheid en benaderbaarheid van de raad In 2024 is verder ingezet op het vergroten van de zichtbaarheid en benaderbaarheid van de gemeenteraad. Onder meer door het organiseren van diverse werkbezoeken en interactieve bijeenkomsten met inwoners en lokale organisaties. Een aantal voorbeelden: • Een grote werksessie met inwoners om input op te halen voor het toetsingskader voor tijdelijke woningen en vluchtelingenopvang. Hier ontstond een goede dialoog en uitwisseling van informatie. • De Avond van de Democratie: honderd inwoners gingen met raadsleden in gesprek tijdens een gezamenlijke maaltijd en een interactief programma over de democratie in openluchttheater Cabrio. De dag erna bezochten raadsleden verschillende scholen. De reacties op dit evenement waren zeer positief. • De raad on tour: in 2024 bezocht de raad onder andere de lokale bedrijven Kemetyl en De Ridder.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 15 van 243
• •
•
Een afvaardiging van de raad ging op werkbezoek bij een windmolenpark in Almere ter voorbereiding op een raadsbesluit over windturbines in de gemeente Soest. De vertegenwoordiging van de raad tijdens formele momenten heeft vorm gekregen, zoals bij de Dodenherdenking, de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 en de herdenking ‘33 van Soesterberg’. Daarnaast is een eerste stap gezet om deel te nemen aan informele momenten met de samenleving: namens de gemeenteraad en griffie heeft een team meegedaan met de jaarlijkse Volksspelen tijdens de Gildefeesten.
Uitlegbaarheid van te nemen en/of genomen raadsbesluiten Een meer toegankelijke raadspagina in de lokale media is in 2024 verder tot bloei gekomen. De wekelijkse nieuwsbrief van de raad waar inwoners zich gratis op kunnen abonneren, kent een groeiend aantal abonnees. Reünie gemeenteraad Deze reünie werd voor de vijfde keer sinds de start georganiseerd (ter gelegenheid van Soest 975 jaar vond de eerste reünie in september 2004 plaats). Genodigden waren de huidige en voormalige raadsleden, fractieassistenten, wethouders, burgemeesters, gemeentesecretarissen en griffiers. Met een groep van bijna 70 deelnemers was het weer een geslaagd samenzijn, dit keer in cultureel centrum De Rank. Rekenkamer De Rekenkamer heeft in 2024 drie onderzoeken opgeleverd: naar woningbouwbeleid, klimaatadaptatiebeleid en energiebesparingsplicht. Een onderzoek naar informatieveiligheid bevindt zich in de afrondende fase. Vermoedelijk biedt de Rekenkamer de uitkomsten in het eerste kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad aan. De Rekenkamer heeft in 2024 ook voorbereidingen getroffen voor een nieuw onderzoek over verkeersveiligheid, dat wordt uitgevoerd in 2025. Ook heeft de Rekenkamer een jaarverslag over 2024 opgesteld. Met wie werken we samen? Binnen dit deelprogramma werken we met zes Utrechtse gemeenten samen in de Regio Amersfoort.
Op onderdelen participeren ook de Gelderse gemeenten Barneveld en Nijkerk. Belangrijke partners in het kader van het deelprogramma Bestuur zijn daarnaast de VNG en de M50, een samenwerkingsverband van (inmiddels) meer dan 60 middelgrote gemeenten. De M50 profileert zich steeds meer als belangenbehartiger van de belangen van middelgrote gemeenten, zowel binnen de VNG als daarbuiten.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 16 van 243
Indicatoren Waardering inwoners Soest en inwoners Nederland (peiljaar 2021)[1] De waardering van inwoners is in 2024 gemeten in de Burgerpeiling. De uitkomsten hiervan volgen in het 2e kwartaal van 2025. [1]
Meedoen inwoners maatschappij
6,62 6,64
Communicatie en voorlichting
6,64 6,54
Digitale dienstverlening
6,96 6,88
Directe dienstverlening
6,78 6,61
Zorg voor leefomgeving
6,67 6,49 Nederland
Soest
Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) Deelprogramma 1.1 Bestuur
L/B
L B
Resultaat
Rekening 2023
Begroting 2024
5.865 6.718 853
Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2024: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. Deelprogramma 1.1 Bestuur
Rekening 2024
7.549 8.189 640
7.184 8.329 1.145
2024 L B
365 140 505
Toelichting op de afwijkingen boven de € 100.000: Vluchtelingen Oekraïne voordeel € 890.000 Elke gemeente ontvangt van het Rijk een specifieke bijdrage die gebaseerd is op het aantal op te vangen Oekraïense vluchtelingen, o.b.v. de ‘bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne’. De lasten die we maken zijn lager. Het verschil hoeft niet afgerekend te worden. Een deel van het totale voordeel (€ 3,6 mln.) is al in de najaarsnota verwerkt. Pensioenverplichting politieke ambtsdragers nadeel € 102.000 Toevoeging aan pensioenverplichtingen als gevolg van renteaanpassingen waardoor een hogere voorziening moet worden aangehouden.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 17 van 243
Deelprogramma 1.2 Dienstverlening Wat willen we bereiken? • We streven naar een klantgerichte, efficiënte (digitale) dienstverlening en een professionele afhandeling van aanvragen. Dit doen we op basis van onze visie op dienstverlening waarin vertrouwen centraal staat. Om dat vertrouwen te krijgen moeten we betrokken, transparant en beschikbaar zijn. Global Goals Dit deelprogramma heeft bijgedragen aan het volgende duurzame ontwikkelingsdoel: Het ontwikkelingsdoel 16: vrede, justitie en sterke publieke diensten • Zorgen voor publieke toegang tot informatie; • Beschermen van fundamentele vrijheden, volgens de nationale wetgeving en internationale. Overeenkomsten.
Dit is onder andere bereikt door: • te zorgen voor goed toegankelijke stemlokalen; • de digitale toegang tot informatie te verbeteren en te zorgen dat iedereen mee kan doen in digitale samenleving. Wat hebben we gedaan? Eerstelijns dienstverlening Het Telefonisch Informatiepunt (TIP) is er voor het afhandelen van vragen van inwoners en ondernemers over producten en diensten. In 2024 waren er per maand gemiddeld 1800 binnenkomende telefoongesprekken bij het TIP. Dit aantal lag iets hoger dan in 2023. Het TIP handelt zoveel mogelijk de vragen zelfstandig af. Dit gold in 2024 voor bijna de helft van alle telefoongesprekken. Als directe afhandeling niet mogelijk is, dan wordt de vraag doorgezet naar de vakspecialist (tweede lijn dienstverlening). Het afgelopen jaar hebben we ingezet om zoveel mogelijk aanvragen door de eerste lijn af te laten handelen. We hebben een pilot uitgevoerd om nieuwe technieken in te zetten (o.a. gebruik maken van MS teams en Microsoft Dynamics ). Steeds meer data zorgt voor een betere en snellere beantwoording van de vraag. Ook ziet het TIP hierdoor sneller of iemand bereikbaar is en is het eenvoudiger om door te verbinden naar een vast of mobiel nummer. De komende periode bepalen we of deze pilot verder wordt uitgebreid. Tweedelijns dienstverlening Niet alle vragen kunnen (direct) in de eerste lijn worden beantwoord.
In de hele organisatie hebben onze medewerkers contact met inwoners en ondernemers. In 2024 was de bereikbaarheid van de 2e lijn gemiddeld een 6,5. We hebben het afgelopen jaar weer ingezet op het verbeteren van de telefonische bereikbaarheid. Dit doen we o.a. door dashboards, waarmee we het aantal (tijdig) afgehandelde telefoongesprekken monitoren. Leidinggevenden gebruiken deze dashboards om te monitoren en waar nodig bij te sturen en aan te spreken. We zien een gestage verbetering. Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 18 van 243
Ook is ingezet op ‘ervarend leren'. Nieuwe, maar ook zittende, medewerkers zijn uitgenodigd om mee te luisteren bij het TIP. Op deze wijze horen medewerkers voor wie ze het werk doen en krijgen ze mee welke vragen onze inwoners dagelijks stellen. Ook krijgen medewerkers op deze manier mee hoe belangrijk telefonische bereikbaarheid in de tweede lijn is. Daarnaast worden wekelijks klantsignalen gepubliceerd in de organisatie. Dit leidt regelmatig tot (proces)verbeteringen. Programma dienstverlening In 2024 hebben we gewerkt aan het verbeteren van onze dienstverlening, via een programma. Dit hebben we gedaan langs drie lijnen: 1. De telefonische bereikbaarheid. Zoals hiervoor toegelicht, hebben we de verbeteringen die we in 2023 hebben ingezet, ook in 2024 gecontinueerd. 2. Toegankelijkheid en leesbaarheid van de website, formulieren en brieven. Zoals ook in het deelprogramma Bestuur toegelicht, heeft het begrijpelijker maken van bewonersbrieven en andere publiekscommunicatie in 2024 een boost gekregen. Met instructies en trainingen. Maar ook door standaardteksten in onze vele brieven eenvoudiger en daardoor klantvriendelijker te maken. Dit proces loopt door in 2025. 3. Werken volgens servicenormen. We streven ernaar zaken zo snel mogelijk te behandelen. We geven via onder andere mijn.soest.nl inwoners inzicht in de afhandeling van hun zaak.
Ook kijken we continue naar verbetermogelijkheden in de processen. Hierbij stimuleren we medewerkers in de dagelijkse praktijk bewust naar de werkprocessen te kijken, vanuit het doel van het proces. Waar het wenselijk is passen we het proces aan. Een voorbeeld hiervan is de gewijzigde werkwijze en aanscherping van het paspoort aanvraagproces. Webtoegankelijkheidsonderzoek We hebben verschillende stappen genomen om www.soest.nl webtoegankelijker te maken. Er zijn afspraken over documenten die geplaatst worden en webtoegankelijkheid is opgenomen als eis in de aanbesteding van een aantal nieuwe applicaties. Verkiezingen In 2024 vonden de reguliere verkiezingen voor het Europees parlement plaats op 6 juni. Deze verkiezingen verliepen volgens plan. Publiekshal In de nasleep van de brand in de centrale publiekshal in 2023, heeft 2024 in het teken gestaan van plannen maken voor een nieuwe publiekshal en inrichting ervan. We hebben bezoeken gebracht aan andere gemeenten om inspiratie op te doen. De plannen zijn vormgegeven en op 4 december door de gemeenteraad goedgekeurd. De verwachting is dat medio 2025 de vernieuwde publiekshal gereed is. Paspoortpiek In 2014 is de geldigheidsduur opgerekt van paspoorten en ID-kaarten naar tien jaar; tot die tijd was de geldigheidsduur vijf jaar.
De afgelopen vijf jaar waren er dus minder nieuwe passen nodig, maar in 2024 is het aantal aanvragen fors toegenomen. Het is ons gelukt om, ondanks deze stijging, de maximale wachttijd voor het aanvragen van een paspoort is nooit langer dan
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 19 van 243
2 weken te laten zijn. Dit lukte door de bezetting uit te breiden en de openingstijden voor onze inwoners te verruimen. Indicatoren
In 2024 is het aantal baliebezoeken toegenomen ten opzichte van 2023. Deze toename is voor het grootste deel toe te wijzen aan de toename in het aantal reisdocumenten. Deze toename is verwacht en toe te rekenen aan de ‘paspoortpiek’. Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) Deelprogramma 1.2 Dienstverlening
L/B
L B
Resultaat
Rekening 2023
Begroting 2024
2.083 575 -1.508
Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2024: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. Deelprogramma 1.2 Dienstverlening
Rekening 2024
2.591 844 -1.747
2.568 980 -1.588
2024 L B
23 136 159
Toelichting op de afwijkingen boven de € 100.000: Paspoortpiek voordeel € 102.000 Vijf jaar geleden wijzigde de geldigheid van reisdocumenten in 10 jaar. Hierdoor is het aantal aanvragen in 2024 gestegen wat ook wel de ‘paspoortpiek’ wordt genoemd. Hoewel we in de begroting al rekening mee hebben gehouden, waren de inkomsten werkelijk meer dan begroot.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 20 van 243
Deelprogramma 1.3 Veiligheid Wat willen we bereiken? • We grijpen snel en op maat in op alle vormen van criminaliteit. • We dringen allerlei vormen van overlast terug en pakken radicalisering aan. • We ontwikkelen ons veiligheidsbeleid door en komen met passende interventies. Global goals Dit deelprogramma draagt bij aan de volgende duurzame ontwikkelingsdoelen: Het ontwikkelingsdoel 8 - eerlijk werk en economische groei- willen we bereiken door: De aanpak van ondermijnende criminaliteit, die zorgt voor een ongelijk speelveld tussen bonafide en malafide ondernemers. Het ontwikkelingsdoel 15 - leven op het land - willen we bereiken door: Het uitbreiden van de BOA Domein II-capaciteit. Voor een nadere onderbouwing daarvan verwijzen wij naar paragraaf 2.5, Natuur en landschap. Het ontwikkelingsdoel 16 - vrede, justitie en sterke publiek diensten - willen we bereiken door: Met name door de aanpak van ondermijnende criminaliteit en cybercriminaliteit en tevens door de uitvoering van andere taken binnen dit deelprogramma.
Wat hebben we gedaan? Integraal veiligheidsplan en uitvoeringsplannen basisteam BES Binnen het basisteam BES (Baarn, de Bilt, Bunschoten, Eemnes en Soest) zijn vier veiligheidsthema’s in het integraal VeiligheidsPlan (IVP) 2023-2026 benoemd waaraan prioriteit wordt gegeven. Het gaat om de thema’s: ondermijning, digitale veiligheid, zorg en veiligheid en tot slot jeugdoverlast en -criminaliteit. Om uitvoering te geven aan de vier geprioriteerde thema’s zijn uitvoeringsplannen geschreven. Hieronder wordt onder andere een toelichting gegeven op de werkzaamheden die in 2024 zijn opgepakt binnen de thema’s. Incidenteel budget uitbreiding handhavingsteam In 2024 was extra incidenteel budget beschikbaar voor uitbreiding van het handhavingsteam. Hier in invulling aan gegeven. Ook hebben we extra budget ingezet voor o.a apparatuur dat het werk van de boa’s ondersteunt na zonsondergang. Voor de ondermijningsacties is het budget ingezet voor o.a. de inzet van anonieme auto’s om waarnemingen te doen. Deze extra inspanningen hebben bijgedragen aan de behaalde resultaten die in deze paragraaf zijn beschreven. Hiermee zijn mooie stappen gezet in het veiliger maken van de gemeente Soest en het komende jaar gaan we dit verder uitbouwen.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 21 van 243
Ondermijning Week tegen ondermijning Op 17 juni 2024 kwamen medewerkers van de gemeenten Bunschoten, de Bilt, Baarn, Eemnes en Soest (BES) en diverse partners samen om elkaar te ontmoeten, te leren en om plannen te maken voor de aanpak van ondermijning. Er zijn diverse workshops verzorgd over mensenhandel, drugslabs, zorgcriminaliteit en daarnaast was het mogelijk om een fictieve controle uit te voeren bij een horecagelegenheid. In deze week werd ook een grote controle gehouden in Soest waarbij 131 opslagboxen bezocht zijn. Controles Op 8 oktober 2024 werd ook een grote controle gehouden op 55 bedrijfsunits. Daarnaast vonden er doorlopend signaalgerichte controles plaats. Bij deze controles zijn de boa’s, andere toezichthouders/partners op het gebied van bouwen, brandveiligheid, milieu en overige wettelijke bevoegdheden aangesloten. Algemene uitkomsten bij de diverse controles is dat er strijdig gebruik met het bestemmingsplan in aangetroffen en dan dat de brandveiligheid niet overal op orde was (o.a. opslag gevaarlijke stoffen). Ook is er een garagebox gesloten na de vondst van drugs en materialen voor drugsproductie Drugssluitingen In 2024 zijn er meerdere woningen, bedrijfspanden en garageboxen gesloten. Dit na het aantreffen van materialen om drugs te produceren of diverse soorten drugs in de panden. In sommige gevallen ging het echt om aanzienlijke hoeveelheden drugs.
Zo hebben we in een pand bijna 1000 hennepplanten en meer dan 2000 stekjes aangetroffen, in een ander panden is rond de 250 kilo harddrugs aangetroffen. Daarnaast hebben we ook op meerdere locaties MDMA aangetroffen, op 1 locatie zijn rond de 100.000 tabletten (56 kilogram) aangetroffen met daarnaast nog allerlei stoffen om meer te produceren en hennep. Op een andere locatie is bijna 100 kilo aan poederbrokken MDMA gevonden. Cursus pandcoördinator Door het Regionaal Informatie- en Experticecentrum (RIEC) is voor de Boa’s binnen de gemeenten van het basisteam BES een cursus pandcoördinator verzorgd. Een pandcoördinator heeft een belangrijke rol in de coördinatie van integrale controles. In de training werd zowel theorie als de uitvoering ervan behandeld. Knock en talk Door de boa met accent ondermijning worden er doorlopend ‘knock en talk’ gesprekken gehouden om meer zicht te krijgen op locaties en signalen van ondermijnende criminaliteit. Deze gesprekken zijn ook helpend voor het ophalen van signalen en het op gang brengen van bewustwording van ondermijningssignalen en waar deze gemeld kunnen worden. Lokaal ondermijningsoverleg Eén keer per maand vindt er een lokaal ondermijningsoverleg plaats. Hierin worden signalen vanuit de diverse disciplines besproken en op basis hiervan is een aanpak ontwikkeld.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 22 van 243
Meldingsbereidheid In de periode november tot en met december is er een Meld Misdaad Anoniem (MMA)campagne geweest over het melden van handel dan wel opslag van illegaal vuurwerk in de buurt. De BES-gemeenten, Amersfoort, Bunnik en Woudenberg deden mee aan de MMAcampagne. Deze campagne heeft voor de gemeente Soest geleid tot negen MMAmeldingen. Er zijn bestuursrechtelijke maatregelen opgelegd n.a.v. deze meldingen. In totaal zijn er vier lasten onder dwangsom opgelegd en één waarschuwing. In totaal ging het om 272 kilo vuurwerk uit 5 panden. Naast deze campagne wordt er in al onze communicatie-uitingen aandacht gevraagd voor het melden via MMA. Soestdijkse Grachten quickscan Op 21 januari 2024 is er een interne sessie geweest over de quickscan van bedrijventerrein Soestdijkse Grachten. In de scan is vanuit een cijfermatige invalshoek gekeken naar het ondermijningsvraagstuk m.b.t. Soestdijkse Grachten. Het bedrijventerrein was een plaats waar we een beperkt zicht op hadden binnen onze gemeente. Hierdoor is er geen zicht op eventuele criminele inmenging. Wel is bekend dat bepaalde gelegenheidsstructuren bedrijventerreinen een kwetsbare locatie maken. Om te zorgen dat het bedrijventerrein Soestdijkse Grachten veiliger, schoner en weerbaarder wordt, werken we nu samen met het RIEC aan een plan van aanpak.
Mensenhandel De gemeente Soest werkt binnen het basisteam Bunschoten, de Bilt, Baarn, Eemnes en Soest (BES) en politie samen met deelnemende gemeenten aan het thema mensenhandel. Op 12 september 2024 verzorgde Comensha een middag om de medewerkers van de gemeente Soest mee te nemen in mensenhandel. Momenteel wordt er gewerkt aan een gezamenlijke BES breed-uitvoeringsplan voor de komende twee jaar. Wet Bibob De Wet Bibob is een belangrijk bestuurlijk instrument. De bevoegdheden van de Wet Bibob stellen bestuursorganen in staat om de eigen integriteit te beschermen door te voorkomen dat ze ongewild criminele activiteiten faciliteren. Door wetswijzigingen in de Wet Bibob is onder andere het toepassingsbereik van de wet uitgebreid. Daarnaast is er sprake van een verruiming van de bevoegdheden tot informatiedeling tussen het Landelijk Bureau Bibob (LBB) en overheden en tussen overheden onderling. Daarom is binnen de BES-gemeenten gezamenlijk gekeken naar het wijzigen van de beleidsregel Wet Bibob. Dit zal leiden tot een gezamenlijke beleidsregel met uiteraard lokale verschillen. In 2024 zijn de aanvragen voor een exploitatievergunning en/of Alcoholwetvergunning getoetst aan de Bibob. Op signaalfunctie zijn er twee horecabedrijven die in het bezit zijn van benodigde vergunningen opnieuw in een Bibob onderzoek opgenomen. Deze onderzoeken lopen nog.
Cybercriminaliteit Uit criminaliteitscijfers blijkt dat digitale criminaliteit steeds verder oprukt in de samenleving. Daarom hebben we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties meer bewust gemaakt van de noodzaak van digitale veiligheid. Naast de inzet op jeugd via projecten als Hackshield, organiseerden we ook bijeenkomsten voor specifieke doelgroepen als ondernemers en ouderen. Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 23 van 243
Zorg en Veiligheid De convenanten zijn getoetst aan de AVG en waar nodig aangepast. Met nieuwe ‘AVG-proof’convenanten voorzien we in 2025 de verschillende overleggen met ketenpartners van een goede basis om gegevensdeling te bevorderen, om zo casussen beter en sneller te kunnen oppakken en afhandelen. Binnen de persoonsgerichte aanpak werken wij op basis van zo’n convenant. De applicatie voor de persoonsgerichte aanpak zit nu nog gekoppeld aan de gemeente Amersfoort. Dit is onderzocht en blijkt niet ‘AVG-proof’. Wij zijn bezig geweest en nog bezig met de inkoop van de applicatie. Wij hebben ons bezig gehouden met casuïstiek op verschillende zorg en veiligheidsonderwerpen waarin wij zowel de interne als externe samenwerking hebben geïntensiveerd en geprofessionaliseerd. Jeugdoverlast en -criminaliteit Jongeren hebben hun eigen plek in de samenleving en ontmoeten elkaar ook in de openbare ruimte. Dit mag niet tot onevenredige overlast voor de omgeving leiden. Bij de aanpak van situaties waarin overlast wordt ervaren, zetten wij vooral in op onderling gesprek en erkenning van elkaars belangen. Bij ernstige situaties richten wij ons direct op het normaliseren van de situatie. Met betrekking tot jeugdcriminaliteit zetten wij in op de zogenaamde ‘jonge aanwas’. We willen meer zicht krijgen op criminaliteit onder jongeren.
Dit doen wij in eerste instantie door uitvraag bij interne afdelingen en externe ketenpartners als de politie, scholen en jongerenwerk. Als deze uitvraag daartoe aanleiding geeft, overwegen wij een externe partij een onderzoek onder de jongeren uit te laten voeren. Woonoverlast Woonoverlast pakken we met verschillende ketenpartners aan. We hebben ketenpartners, zoals woningcorporaties en buurtbemiddeling, steviger in hun rol gezet. Daar waar nodig zetten we bestuursrechtelijke bevoegdheden uit de Wet Woonoverlast in. Dergelijke bevoegdheden zijn altijd een ‘ultimum remedium’; een laatste redmiddel. 7-stappenmodel In 2024 is het 7-stappenmodel geactualiseerd. Het 7-stappenmodel is een werkproces voor de aanpak van problematische jeugdgroepen en groepsgedrag. In 2025 gaan we werken aan een heldere rolverdeling tussen de betrokken partijen en gaan we verder aan de slag met handvatten voor informatieoverdracht. Zorg en veiligheid In beeld brengen van professionals Alle professionals van de verschillende overlegvormen met het raakvlak zorg en veiligheid zijn in kaart gebracht met als doel dat partners elkaar makkelijker en sneller vinden.
Denk hierbij aan de PGA en Top X (Persoonsgerichte aanpak / methodiek die wordt gebruikt bij het aanpakken van criminaliteit en overlast.), OGG (aanpak onbegrepen gedrag), de levensloopaanpak, radicalisering en MDA ++ (Multi Disciplinaire Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling). Met betrekking tot de PGA is er een PGA- document ontwikkeld waardoor partners beter weten wie erbij PGA-overleggen zitten, wat het overleg inhoudt en welke interventies er ingezet kunnen worden.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 24 van 243
Implementatie Aanpak ter voorkoming van Escalatie (AVE) Eind 2024 heeft een intern overleg plaatsgevonden om te kijken op welke wijze de AVEmethodiek geïmplementeerd kan worden binnen de gemeente. AVE staat voor integrale aanpak ter voorkoming van escalatie bij huishoudens met oplopende problematiek. Het doel is het voorkómen van een dreigend escalerende situatie en het beperken en beëindigen van een escalerende situatie. De implementatie staat op de planning voor 2025. Crisisorganisatie en brandweer In 2024 startten we in samenwerking met de VRU, gemeente Zeist en gemeente Utrechtse Heuvelrug de pilot natuurbrandbeheersing rondom het gebied bij Kamp van Zeist. In december 2024 rondden we de eerste fase af. Doorontwikkeling Crisisbeheersing We organiseerden trainingen voor lokale crisisfunctionarissen. Dit deden wij in samenwerking met de Eemlandgemeenten. We ontmoetten elkaar en leerden van elkaar. In mei 2024 hielden we met alle RID-gemeenten een grote cyberoefening. De conclusies en aanbevelingen werken we verder met elkaar uit. Veiligheidsdag Op 8 oktober 2024 heeft de gemeente samen met politie en andere hulpverleningsinstanties een Veiligheidsdag georganiseerd. Tijdens deze dag werden diverse voertuigen getoond door de brandweer en politie. Daarnaast was er een ondermijningscontainer aanwezig waarin uitleg over hennepkwekerijen en drugslabs werd gegeven.
Ook kon je in gesprek gaan met de politie, boa’s en de jongerenwerkers. Het was een geslaagde, goed bezochte dag die ook in 2025 weer georganiseerd zal worden. Indicatoren Veiligheid laat zich niet goed vangen in concrete indicatoren. Omdat de invloed van de gemeente op gepleegde criminaliteit niet groot is, sturen we niet op concrete streefgetallen. De cijfers zijn heel variabel en samen met de politie wordt gekeken waar de aandacht op moet liggen. Op het Dashboard - Openbare orde en veiligheid - Soest is inzichtelijk hoe deze cijfers zich de afgelopen periode hebben ontwikkeld.
Jaarstukken 2024 - Gemeente Soest
Pagina 25 van 243
Wat heeft het gekost? Deelprogramma (bedragen * € 1.000) Deelprogramma 1.3 Veiligheid
L/B
L B
Resultaat
Rekening 2023
Begroting 2024
4.718 41 -4.677
Toelichting op de afwijkingen t.o.v. begroting 2024: Een negatief bedrag betreft een nadeel/tekort, een positief bedrag betreft een voordeel/overschot. Deelprogramma 1.3 Veiligheid
Rekening 2024
5.526 17 -5.509
5.216 316 -4.900
2024 L B
310 300 609
Toelichting op de afwijkingen boven € 100.000: Schade uitkering brand brandweerkazerne voordeel € 239.000 Op 14 juni 2023 heeft er een brand gewoed in de brandweerkazerne van Soest. Er was vooral schade aan de leslokalen op de eerste verdieping. In het jaar 2024 is de schade uitgekeerd.
Beleidskaders Korte omschrijving Beleidsregels Wet Bibob Beleidsregels 13b Opiumwet Beleidsregels sluiting voor publiek openstaande gebouwen 2018 Beleidsnota mensenhandel Beleidsregel aanpak Wet Woonoverlast