Bijlage 1 - Bundel met ombuigingsmaatregelen

x €1.000

-

690 690

Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Midden

Deze maatregel raakt de huizenbezitters niet, maar alleen de eigenaren en gebruikers van onroerende zaken die niet als woning aangemerkt

Raakt een beperkt deel van de inwoners/instellingen/bedrijven. worden. Voor OZB-woningen verwijzen we naar maatregelnummer 13 en de daarin opgestelde varianten.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

De afgelopen jaren en ook de komende jaren wordt de OZB slechts met de indexatie verhoogt. 7,5% extra is een behoorlijke verhoging. 7,5%

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of stijging betekent voor elke € 100.000 WOZ waarde € 47 per jaar aan extra OZB als de eigenaar ook gebruiker is. bedrijven leven en/of werken.

Organisatorisch effect

Laag

Niet van toepassing

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Midden

In het coalitieakkoord is vastgelegd dat "de lokale lasten niet meer stijgen dan de inflatie. De OZB is niet de eerste oplossing als we kijken naar manieren om de begroting sluitend te krijgen." De vraag is dus welke andere maatregelen ook genomen worden om te bepalen wat het Raakt de ambitie/visie van de gemeente in redelijke mate. strategisch effect hiervan is. Financieel effect invoering Laag Niet van toepassing Strategisch effect

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

14c Verhogen van de OZB niet-woningen met 7,5% miv 2028

0.62 OZB Niet-woningen

Met ingang van welk begrotingsjaar 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst ingaan? Vereist de maatregel budget? nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel te realiseren?

0. Bestuur en ondersteuning

0. Bestuur en ondersteuning Algemene dekkingsmiddelen 14c Hoofdtaakveld Taakveld 0.62 OZB Niet-woningen Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit We heffen en innen onroerendzaakbelasting voor bezit en gebruik van onroerende Met welk Het heffen en innen van OZB draagt bij aan onze inkomsten ter dekking van de lasten beleidsterrein? doel doen die we maken voor het algemeen belang. In aanvulling op het gemeentefonds is OZB zaken die niet als woning aangemerkt worden. De hoogte van de OZB nietwoningen hangt af van WOZ waarde en geldend OZB tarief voor eigenarendeel en we dat? daarmee een belangrijke inkomstenbron voor onze gemeente. gebruiksdeel. De opbrengst wordt jaarlijks geindexeerd.

Context

Maatregel Verhogen van de OZB niet-woningen met 10% miv 2028 Inkomsten verhogen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet de In aanvulling op de reguliere indexatie verhogen we het tarief dusdanig dat onze OZB inkomsten met het genoemde percentage stijgen. Dit percentage gemeente anders als de raad deze maatregel komt bovenop de reguliere indexatie. Desgewenst kan deze maatregel ook al in 2026 ingaan. Gelet op het gunstige financiele perspectief zijn we daar niet aanneemt? van uitgegaan. Structureel effect 2026 x €1.000 Lasten + is voordeel Baten - is nadeel Saldo Er is geen extra inspanning nodig.

2027

2028

2029

Benodigd budget Lasten 920 Benodigde 920 investering x €1.000

2026

2027

2028

2029

bedrag

gereed <<kies>>

jaarlast

vanaf

x €1.000

-

920 920

Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Midden

Deze maatregel raakt de huizenbezitters niet, maar alleen de eigenaren en gebruikers van onroerende zaken die niet als woning aangemerkt

Raakt een beperkt deel van de inwoners/instellingen/bedrijven. worden. Voor OZB-woningen verwijzen we naar maatregelnummer 13 en de daarin opgestelde varianten.

Maatschappelijk effect: impact

Midden

De afgelopen jaren en ook de komende jaren wordt de OZB slechts met de indexatie verhoogt. 10% extra is een behoorlijke verhoging. 10%

Raakt hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken, maar ze stijging betekent voor elke € 100.000 WOZ waarde € 63 per jaar aan extra OZB als de eigenaar ook gebruiker is. Een bedrijf met een pand hoeven hun manier van leven en/of werken niet ingrijpend aan te passen. dat op € 10 mln getaxeerd is betaalt dan per maand € 526 extra. De impact hiervan verschilt per bedrijf.

Organisatorisch effect

Laag

Niet van toepassing

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Midden

In het coalitieakkoord is vastgelegd dat "de lokale lasten niet meer stijgen dan de inflatie. De OZB is niet de eerste oplossing als we kijken naar manieren om de begroting sluitend te krijgen." De vraag is dus welke andere maatregelen ook genomen worden om te bepalen wat het Raakt de ambitie/visie van de gemeente in redelijke mate. strategisch effect hiervan is. Financieel effect invoering Laag Niet van toepassing Strategisch effect

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

14d Verhogen van de OZB niet-woningen met 10% miv 2028

0.62 OZB Niet-woningen

Met ingang van welk begrotingsjaar 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst ingaan? Vereist de maatregel budget? nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel te realiseren?

0. Bestuur en ondersteuning

0. Bestuur en ondersteuning Algemene dekkingsmiddelen 14d Hoofdtaakveld Taakveld 0.62 OZB Niet-woningen Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit We heffen en innen onroerendzaakbelasting voor bezit en gebruik van onroerende Met welk Het heffen en innen van OZB draagt bij aan onze inkomsten ter dekking van de lasten beleidsterrein? doel doen die we maken voor het algemeen belang. In aanvulling op het gemeentefonds is OZB zaken die niet als woning aangemerkt worden. De hoogte van de OZB nietwoningen hangt af van WOZ waarde en geldend OZB tarief voor eigenarendeel en we dat? daarmee een belangrijke inkomstenbron voor onze gemeente. gebruiksdeel. De opbrengst wordt jaarlijks geindexeerd.

Context

Verhogen van de hondenbelasting met 17% Inkomsten verhogen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet de Bovenop de reguliere indexatie voeren we een extra verhoging door van 17%. Gelet op het gunstige financiele perspectief tot en met 2027 voeren we dit in gemeente anders als de raad deze maatregel met ingang van 2028. Vanuit het kader dat voorstellen om inkomsten te verhogen minimaal € 50.000 moeten opleveren is voor dit percentage gekozen. aanneemt? Elke % verhoging van het tarief levert € 3.000 extra op. Met ingang van welk begrotingsjaar 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst ingaan? Vereist de maatregel budget? nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel te realiseren?

Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten x €1.000 Lasten + is voordeel Baten 50 50 Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo 50 50 investering x €1.000 <<kies>> Geen, dit wordt meegenomen in de actualisatie van de tarieventabel welke toch al plaatsvindt. Desgewenst is ook invoering met ingang van 2026 mogelijk. Financieel gezien is hier echter geen noodzaak toe.

Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Midden

Raakt alleen de bezitters van honden

Raakt een beperkt deel van de inwoners/instellingen/bedrijven.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

Een bezitter van 1 hond gaat met ingang van 2028 € 13 per jaar meer betalen.

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken.

Organisatorisch effect

Laag

Niet van toepassing

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Laag

Strategisch effect

Niet van toepassing

Raakt de ambitie/visie van de gemeente niet tot nauwelijks.

Financieel effect invoering

Laag

Niet van toepassing

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

28 Verhogen van de hondenbelasting met 17%

0.64 Belastingen overig

Maatregel

0. Bestuur en ondersteuning

0. Bestuur en ondersteuning Algemene dekkingsmiddelen 28 Hoofdtaakveld Taakveld 0.64 Belastingen overig Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit We heffen en innen jaarlijks hondenbelasting voor het houden van één of meer Met welk Het houden van honden leidt tot kosten voor onze gemeente ten aanzien van beleidsterrein? doel doen inrichting, beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Heffen en innen van honden in een huishouden in onze gemeente. Dit doen we op grond van de Verordening op de heffing en invordering van hondenbelasting Smallingerland 2025. we dat? hondenbelasting levert jaarlijkse inkomsten op bovenop de kosten die gemoeid gaan met uitvoering ervan. Deze inkomsten zijn een dekkingsbron voor de gemeente.

Context

Verlagen van de post onvoorzien naar € 1 per inwoner Slimmer organiseren / beter begroten Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet de De post onvoorzien wordt in de verordening qua hoogte neerwaarts bijgesteld naar (afgerond) € 60.000 ipv € 100.000. gemeente anders als de raad deze maatregel aanneemt? Met ingang van welk begrotingsjaar 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst ingaan? Vereist de maatregel budget? nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel te realiseren? Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar met maatregel

Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten Lasten 40 40 40 40 x €1.000 + is voordeel Baten Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo 40 40 40 40 investering x €1.000 <<kies>> Het huidige Artikel 4 lid 2 wordt gesplitst en veranderd naar lid 2: "In de begroting wordt een post onvoorzien van € 60.000 opgenomen" en lid 3: "Voor niet in de begroting opgenomen incidentele exploitatielasten van maximaal € 100.000 kan het college zonder voorafgaande autorisatie van de raad zeflstandig verplichtingen aangaan. → BeheersWettelijk (op grond van BBV) moet er een post onvoorzien zijn. Een lager bedrag dan momenteel wordt gehanteerd kan. Wel is het maatregel om noodzakelijk dat de raad ook instemt met wijziging van de financiële verordening. realisatie te borgen:

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Laag

Heeft interne werking, geen extern effect

Raakt inwoners/instellingen/bedrijven niet tot nauwelijks.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

zie boven

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken.

Organisatorisch effect

Laag

Geen organisatorische consequenties zolang het mandaat van het college om incidentele exploitatielasten op te vangen niet wijzigt.

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Laag

Strategisch effect

Geen

Raakt de ambitie/visie van de gemeente niet tot nauwelijks.

Financieel effect invoering

Laag

Er zijn geen invoeringskosten

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

15 Verlagen van de post onvoorzien naar € 1 per inwoner

0. Bestuur en ondersteuning

Maatregel

15

0.8 Overige baten/lasten

0. Bestuur en ondersteuning Overhead Hoofdtaakveld Taakveld 0.8 Overige baten/lasten Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit We houden een post onvoorzien aan van € 100.000 in de begroting. Met welk Deze post maakt onderdeel uit van de weerstandscapaciteit en is op grond van artikel beleidsterrein? doel doen 4 lid 2 bedoeld om incidentele exploitatielasten op te vangen. Met ingang van 20 we dat? december 2022 is deze post met deze hoogte vastgelegd in de Financiële verordening Smallingerland.

Context

Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget x €1.000 Lasten Lasten 2027 kan deze maatregel op zijn vroegst 75 75 75 x €1.000 ingaan? + is voordeel Baten Benodigde - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? 75 75 75 investering x €1.000 nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel De samenwerking met Halt en project actieplan wapens en jongeren per 2027 beëindigen. te realiseren? Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar met maatregel

2026

2027

2028

2029

bedrag

gereed <<kies>>

jaarlast

vanaf

→ BeheersDe beëindiging van de samenwerking en/of subsidierelatie met bovengenoemde partijen dient tijdig aangekondigd te worden. maatregel om realisatie te borgen:

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Midden

Deze maatregel treft jonge inwoners en leerkrachten binnen het voortgezet onderwijs in het kader van preventie op criminaliteit.

Raakt een beperkt deel van de inwoners/instellingen/bedrijven.

Maatschappelijk effect: impact

Midden

Zie hierboven

Raakt hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken, maar ze hoeven hun manier van leven en/of werken niet ingrijpend aan te passen.

Organisatorisch effect

Laag

Beëindigen van deze subsidierelatie en samenwerking

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Hoog

Strategisch effect

In gezamenlijkheid werken aan preventie en terugdringen van misdaadcijfers onder jongeren komt hierbij te vervallen.

Ambitie/visie van de gemeente kan op dit onderwerp niet meer gerealiseerd worden.

Financieel effect invoering

Laag

N.v.t.

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

20 Verminderen van het uitvoeringsniveau van openbare orde en veiligheid (OOV)

1. Veiligheid

Maatregel Verminderen van het uitvoeringsniveau van openbare orde en veiligheid (OOV) Uitvoeringsniveau verlagen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet Als het budget voor OOV wordt verlaagd, werken we niet meer samen in projecten waarbij van gemeenten ook financiele bijdragen worden verwacht. Dan de gemeente anders als de raad deze kunnen we vanuit Smallingerland alleen "in kind" bijdragen leveren. Verlenen we geen subsidies meer voor preventiewerk van Halt zoals voorlichting op maatregel aanneemt? scholen en ouder en themabijeenkomsten.

20

1.2 Openbare orde en veiligheid

1. Veiligheid Dienstverlening Hoofdtaakveld Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Vanuit het kernbeleid veiligheid werken we aan geprioriteerde thema's en Met welk Door integraal samen te werken op thema's creëren we bewustwording en werken beleidsterrein? doel doen we samen aan een daling van overlast en criminaliteit en behouden we de openbare strategische thema's rondom veiligheid. we dat? orde en veiligheid.

Context 2. Verkeer, vervoer en waterstaat Fysiek domein Hoofdtaakveld Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Prioriteit voor fietser en voetganger; netwerk langzaam verkeer; toekomstbestendige Met welk Mobiliteit kan worden gezien als de bloedsomloop van de samenleving. Goede, beleidsterrein? doel doen betaalbare en toegankelijke mobiliteit voor álle inwoners en bezoekers van de wegencategorisering; aanpak verkeersonveiligheid; toekomstbestendig parkeren; we dat? toegankelijk aanbod van openbaar vervoer en deelvervoer; dekkend netwerk van gemeente Smallingerland zijn van groot maatschappelijk belang. (Landelijke) laadinfra; duurzame logistiek; wettelijk taken zoals verkeersbesluiten en monitoring. doelstellingen op het gebied van verkeersveiligheid verwezenlijken. Reduceren personele inzet verkeersbeleid Uitvoeringsniveau verlagen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet de Ambities voor het verwezenlijken van doelstellingen uit de Omgevingsvisie en Beleidskader Mobiliteit op het gebied van verkeersonveiligheid en gemeente anders als de raad deze maatregel duurzaamheid worden niet gerealiseerd. Alleen de wettelijke taken op het gebied van verkeersbesluiten, monitoring en landelijke doelstelling vwb aanneemt? verkeersonveiligheid, worden dan nog uitgevoerd.

Er is geen capaciteit voor vragen en meldingen vanuit bewoners en uitvoering nieuw beleid. Met ingang van welk begrotingsjaar 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst ingaan? Vereist de maatregel budget? nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel te realiseren? Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar met maatregel

Structureel effect 2026 2027 x €1.000 Lasten 40 + is voordeel Baten - is nadeel Saldo 40 Aantal fte's terugbrengen van ca. 3,6 naar 1,8.

→ Beheersmaatregel om realisatie te borgen:

2028 80 80

2029 Benodigd budget Lasten 120 x €1.000 Benodigde 120 investering x €1.000

2026

2027

2028

2029

bedrag

gereed <<kies>>

jaarlast

vanaf

De vraag is in hoeverre een reductie van de personele inzet op korte termijn al (vanaf 2026) volledig te realiseren is (het betreft 1fte eigen bezetting en 1fte inhuur). Daarom geleidelijke afbouw toegepast.

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Hoog

Doelstellingen uit de Omgevingsvisie en Beleidskader Mobiliteit worden niet gerealiseerd (o.a. autoluw maken centrum). Dit raakt op termijn al

Raakt (nagenoeg) alle inwoners/instellingen/bedrijven binnen de gemeente. onze inwoners, instellingen en bedrijven omdat zij geen profijt zullen hebben van toekomstige positieve effecten.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

De meeste inwoners zullen er niet direct (grote) hinder van ondervinden. De situatie blijft met name zoals deze nu is.

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken.

Organisatorisch effect

Hoog

Nu is ongeveer 3,8 fte werkzaam op dit beleidsveld. Voorgenomen maatregel betreft reductie van ongeveer 2 fte. Bij deze reductie leidt het

Deze maatregel leidt tot gedwongen verloop. tot gedwongen verloop van personeel van ca. 1 fte. De andere 1 fte betreft inhuur.

Midden

Ambitie/visie uit Omgevingsvisie en Beleidskader Mobiliteit kunnen grotendeels niet worden gerealiseerd. Er wordt met name gedaan wat wettelijk benodigd is, zoals bijvoorbeeld de afhandeling van klachten en meldingen (minimumniveau). Raakt de ambitie/visie van de gemeente in redelijke mate.

Strategisch effect

Financieel effect invoering

Laag

Invoeringskosten zijn laag. Financiële gevolgen van het eventueel bovenformatief stellen van personeel kan wel (tijdelijk) nadelige financiële

Invoeringskosten lager dan € 25.000. gevolgen hebben. Financiën in balans

35 Reduceren personele inzet verkeersbeleid

2.1 Verkeer en vervoer

Maatregel

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

35

Context

Jaarlijks verhogen parkeertarief met 2,5% Inkomsten verhogen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet de Bovenop de jaarlijkse indexatie verhogen we het tarief jaar op jaar met 2,5% extra. Verder verandert er niets aan onze bestaande activiteiten en zetten gemeente anders als de raad deze maatregel deze dus voort. aanneemt? Met ingang van welk begrotingsjaar 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst ingaan? Vereist de maatregel budget? nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel te realiseren? Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar met maatregel

Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten Lasten - x €1.000 + is voordeel Baten 82 164 246 328 Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo 82 164 246 328 investering x €1.000 <<kies>> Weinig inspanning. Draagvlak nodig bij politiek. De werkelijke verhoging van het parkeertarief ligt hoger, omdat ook een inflatie correctie nodig is. Anders nemen de baten af, doordat de kosten toenemen door inflatie.

→ Beheersmaatregel om realisatie te borgen:

Vraag blijft in hoeverre een prijsverhoging een negatief effect heeft op de hoeveelheid parkeeracties (hoeveelheidseffect i.r.t. prijselasticiteit). Dit laat zich lastig onderzoeken/voorspellen.

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Laag

niet van toepassing

Raakt inwoners/instellingen/bedrijven niet tot nauwelijks.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

Met de auto naar centrum van Drachten wordt misschien minder aantrekkelijk. Lasten verzwaring van bedrijven en bewoners.

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken.

Organisatorisch effect

Laag

niet van toepassing

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Midden

In het Beleidskader Mobiliteit wordt de prioriteit gegeven aan het langzaam verkeer. Dat betekent een minder prominente plek voor de auto en in voorkomende gevallen parkeren op een grotere afstand van de bestemming of woonadres. Raakt de ambitie/visie van de gemeente in redelijke mate.

Strategisch effect

Financieel effect invoering

Laag

mogelijk dat aantal parkeertransacties afnemen, maar de verwachting is niet dat de totale opbrengsten afnemen.

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

41 Jaarlijks verhogen parkeertarief met 2,5%

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

Maatregel

41

2.2 Parkeren

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Fysiek domein Hoofdtaakveld Taakveld 2.2 Parkeren Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Fiscale handhaving; Bezwaar en beroep tegen naheffingsaanslagen; Inning en Met welk Voor een goede bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum van Drachten beleidsterrein? invordering van naheffingen; Beheer van parkeergarages en apparatuur op straat; doel doen betaald parkeren en parkeren vergunninghouders ingesteld en zijn 2 parkeergarages we dat? Beheer van parkeergarages; Uitgifte van parkeerrechten; Klantcontacten. gebouwd. Daarmee worden kosten parkeergarages en apparatuur gedekt.

Context

Maatregel Verhogen prijs dagtarief parkeergarage naar zelfde tarief als straatparkeren Inkomsten verhogen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet de We verhogen de prijs van het dagtarief van de parkeergarage naar hetzelfde niveau als straatparkeren. Uitgaand van het prijspeil 2025 betekent dit een gemeente anders als de raad deze maatregel verhoging van het huidige dagtarief in de garage van € 4,20 naar € 8,40 per dag. Dit voorstel gaat uit van een geleidelijke opbouw van 25% per jaar zodat aanneemt? het dagtarief van de garage in 2029 op hetzelfde niveau ligt als het straatparkeren. Sneller is ook mogelijk.

Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar met maatregel

Structureel effect 2026 x €1.000 Lasten + is voordeel Baten 50 - is nadeel Saldo 50 Weinig inspanning. Draagvlak.

→ Beheersmaatregel om realisatie te borgen:

2027

2028

2029

Benodigd budget Lasten 200 Benodigde 200 investering x €1.000

2026

2027

2028

2029

bedrag

gereed <<kies>>

jaarlast

vanaf

x €1.000

100 100

150 150

Vraag blijft in hoeverre een prijsverhoging een negatief effect heeft op de hoeveelheid parkeeracties (hoeveelheidseffect i.r.t. prijselasticiteit). Dit laat zich lastig onderzoeken/voorspellen.

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Laag

Tarieven zijn relatief laag, dus effect van verhoging is naar verwachting niet hoog

Raakt inwoners/instellingen/bedrijven niet tot nauwelijks.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

Bestaand verschil in tarief tussen garage en op straat lijkt gering effect te hebben op locatiekeuze om te parkeren.

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken.

Organisatorisch effect

Laag

niet van toepassing

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Laag

Strategisch effect

past wel in beleid vanuit vastgestelde Beleidskader Mobiliteit

Raakt de ambitie/visie van de gemeente niet tot nauwelijks.

Financieel effect invoering

Laag

niet van toepassing

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

42 Verhogen prijs dagtarief parkeergarage naar zelfde tarief als straatparkeren

2.2 Parkeren

Met ingang van welk begrotingsjaar 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst ingaan? Vereist de maatregel budget? nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel te realiseren?

42

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Fysiek domein Hoofdtaakveld Taakveld 2.2 Parkeren Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Fiscale handhaving; Bezwaar en beroep tegen naheffingsaanslagen; Inning en Met welk Voor een goede bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum van Drachten beleidsterrein? invordering van naheffingen; Beheer van parkeergarages en apparatuur op straat; doel doen betaald parkeren en parkeren vergunninghouders ingesteld en zijn 2 parkeergarages we dat? Beheer van parkeergarages; Uitgifte van parkeerrechten; Klantcontacten. gebouwd. Daarmee worden kosten parkeergarages en apparatuur gedekt.

Context

Invoeren betaald parkeren ambtenaren Naam maatregel Wat doet de gemeente niet meer of wat doet de Werknemers krijgen geen pasje meer voor de parkeergarages. gemeente anders als de raad deze maatregel aanneemt? Met ingang van welk begrotingsjaar 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst ingaan? Vereist de maatregel budget? nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel te realiseren? Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar met maatregel

Categorie

Inkomsten verhogen

Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten x €1.000 Lasten + is voordeel Baten 80 80 80 Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo 80 80 80 investering x €1.000 <<kies>> Overleg OR en directie. Werknemers kunnen dan een abonnement nemen à € 350,-. Genoemde baten zijn gebaseerd op afname abonnement door alle werknemers, die nu via de gemeente een abonnement hebben. Dit zijn er ongeveer 250. Dit zal in de praktijk lager liggen.

→ Beheersmaatregel om realisatie te borgen:

Vraag is in hoeverre de medewerker bereid is om een parkeerabonnement af te nemen op het moment dat het gratis pasje komt te vervallen. Dit zal men kunnen onderzoeken d.m.v. een enquête of iets dergelijks. Daarnaast lijkt invoering vanaf 2026, mede gezien de verbouwing van het gemeentehuis tot eind 2026, wat voorbarig. Daarom het advies om financiële effecten vanaf 2027 mee te nemen.

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Laag

het raakt medewerkers van de gemeente

Raakt inwoners/instellingen/bedrijven niet tot nauwelijks.

Maatschappelijk effect: impact

Midden

er is nog niet onderzocht onder medewerkers of hier draagvlak voor is, hoeveel medewerkers bereid zijn om een parkeerabonement af te

Raakt hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken, maar ze nemen, wie dan elders gaat parkeren, een andere vervoerwijze of mogelijk zelf een andere werkgever gaat kiezen. hoeven hun manier van leven en/of werken niet ingrijpend aan te passen.

Organisatorisch effect

Laag

niet van toepassing

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Midden

deze maatregel gaat ten koste van onze aantrekkelijkheid als werkgever en daarmee de mate waarin we die mensen kunnen binden en boeien om de opgaven waar we voor staan te realiseren. Raakt de ambitie/visie van de gemeente in redelijke mate.

Strategisch effect

Financieel effect invoering

Laag

niet van toepassing

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

47 Invoeren betaald parkeren ambtenaren

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

Maatregel

47

2.2 Parkeren

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Fysiek domein Hoofdtaakveld Taakveld 2.2 Parkeren Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Fiscale handhaving; Bezwaar en beroep tegen naheffingsaanslagen; Inning en Met welk Voor een goede bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum van Drachten beleidsterrein? invordering van naheffingen; Beheer van parkeergarages en apparatuur op straat; doel doen betaald parkeren en parkeren vergunninghouders ingesteld en zijn 2 parkeergarages we dat? Beheer van parkeergarages; Uitgifte van parkeerrechten; Klantcontacten. gebouwd. Daarmee worden kosten parkeergarages en apparatuur gedekt.

Context

Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget x €1.000 Lasten Lasten 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst - x €1.000 ingaan? + is voordeel Baten 25 25 25 25 Benodigde - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? 25 25 25 25 investering x €1.000 nee Welke inspanning is nodig om deze maatregel De tarieven moeten worden aangepast op de verschillende websites c.q. administratieve aanpassingen. te realiseren?

2026

2027

2028

2029

bedrag

gereed <<kies>>

jaarlast

vanaf

Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Midden

De maatregel raakt veel eigen inwoners die (bijvoorbeeld) vanuit Drachten een rondje langs de Veenhoop fietsen, maar ook veel toeristen

Raakt een beperkt deel van de inwoners/instellingen/bedrijven. die vanuit De Veenhoop, Grou, Earnewald de pontjesroute fietsen.

Maatschappelijk effect: impact

Midden

1. Verhoging kosten voor eigen inwoners en bezoekers. 2. Drempelwerking voor a. gebruik pont (en gezonde vorm van bewegen:

Raakt hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken, maar ze fietsen/wandelen) en b. de toegang tot Nationaal Park De Alde Feanen. 3. (Kleinschalige) recreatieondernemers kunnen dupe zijn van hoeven hun manier van leven en/of werken niet ingrijpend aan te passen. afnemend bezoek.. 4. Afnemend bezoek leidt tot minder inkomsten pont. 5. Negatieve reacties richting vrijwillige pontschippers.

Organisatorisch effect

Laag

Niet van toepassing

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Midden

Deze maatregel heeft een potentieel negatief effect op het versterken van de toeristische sector in de gemeente Smallingerland. Deze maatregel ontmoedigt het gezonde bewegen in de vorm van fietsen en wandelen stimuleren. Beide zijn speerpunten in het gemeentelijk Raakt de ambitie/visie van de gemeente in redelijke mate. beleid. Financieel effect invoering Laag De maatregel levert relatief weinig extra middelen op voor de begroting, maar heeft wel degelijk een negatief effect op de toegankelijkheid Invoeringskosten lager dan € 25.000. van de laagdrempelige recreatieve voorzieningen voor eigen inwoners en toeristen. Strategisch effect

Financiën in balans

55 Tarief veerpontje verhogen met 33,3%. Tarief gaat daarmee van €1,50 naar €2,00.

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

Maatregel Tarief veerpontje verhogen met 33,3%. Tarief gaat daarmee van €1,50 naar €2,00. Inkomsten verhogen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet De door vrijwilligers bediende fietspontjes in de regio die deel uitmaken van de pontjesroute 8 van Grou kosten €1,- (5 pontjes) tot €1,5 euro (4 pontjes). de gemeente anders als de raad deze Bij een tariefsverhoging wijkt de gemeente (steeds verder) af van de gemiddelde tarieven op deze route. maatregel aanneemt?

55

2.5 Openbaar vervoer

2. Verkeer, vervoer en waterstaat Fysiek domein Hoofdtaakveld Taakveld 2.5 Openbaar vervoer Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Pontverbinding tussen De Veenhoop en de Hooidammen (Oudega/Earnewald), Met welk 1. Passagiersvervoer tusssen De Veenhoop en Oudega 2. Recreatiemogelijkheden beleidsterrein? doel doen voor eigen inwoners en bezoekers. 3. Stimuleren toerisme in Smallingerland (spindagelijks tussen 1 april en 31 oktober. Alleen in de weekends in maart en we dat? november. De pont is toegankelijk voor wandelaars en fietsers. off), 4. Stimuleren gezond bewegen

Context

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Hoog

Ondernemers, bedrijven en instellingen in onze gemeente. Partijen die zorgen voor werkgelegenheid en lokale economische groei worden

Raakt (nagenoeg) alle inwoners/instellingen/bedrijven binnen de gemeente. hierdoor geraakt. Ook inwoners en (toekomstig) talent zullen de effecten merken.

Maatschappelijk effect: impact

Midden

Minder budget betekent minder ruimte voor ondersteuning van ondernemers, minder investeringen in innovatie en minder samenwerking

Raakt hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken, maar ze met partners. Dit verzwakt ons vestigingsklimaat en maakt het moeilijker om bedrijven te behouden en aan te trekken, met risico’s voor hoeven hun manier van leven en/of werken niet ingrijpend aan te passen. werkgelegenheid en economische dynamiek.

Hoog

Organisatorisch effect

Dit verkleint onze slagkracht als gemeente en zet druk op de ambtelijke organisatie om economische doelen en de doelen uit onder andere

Deze maatregel leidt tot gedwongen verloop. de Omgevingsvisie te realiseren met minder middelen.

Hoog

Strategisch effect

De ambities uit de Omgevingsvisie, de ambities bij Smallingerland Inclusief, de ambities van Campus Drachten en de ambities voor een

Ambitie/visie van de gemeente kan op dit onderwerp niet meer gerealiseerd aantrekkelijk vestigingsklimaat en concurrentiepositie. worden.

Financieel effect invoering

Midden

Invoeringskosten liggen tussen € 25.000 en € 100.000 Financiën in balans

60 Afschalen taken Actieagenda Economie

3. Economie

Maatregel Afschalen taken Actieagenda Economie Uitvoeringsniveau verlagen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet Verder bezuinigen op Economie betekent stoppen met investeren in onze concurrentiepositie, het ondersteunen van bedrijven, innovatie en de gemeente anders als de raad deze samenwerking. Capaciteit voor acquisitie en behoud van bedrijven verdwijnt, en ontwikkelingen zoals Campus Drachten, toekomstbestendige maatregel aanneemt? bedrijventerreinen en accountmanagement komen stil te liggen. In deze raadsperiode is al 25% gekort op de economische agenda. Tegelijk zien we juist nu de opbrengsten van onze langetermijnkoers: meer werkgelegenheid, minder uitkeringen, meer investeringen en subsidies. Verdere afbouw ondermijnt dit succes en heeft een negatieve multiplier.

Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten Lasten 2028 kan deze maatregel op zijn vroegst 60 60 x €1.000 ingaan? + is voordeel Baten bedrag gereed jaarlast vanaf - Benodigde - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? 60 60 investering x €1.000 nee <<kies>> Welke inspanning is nodig om deze maatregel Een raadsbesluit is nodig zodat het ambtelijk apparaat duidelijke kaders heeft voor samenwerkingsverbanden, netwerken en onze concurrentiepositie te realiseren? Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar

60

3.1 Economische ontwikkeling

3. Economie Economie Hoofdtaakveld Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Zorgen dat opleidingen en de beroepsbevolking aansluiten op de vraag van Met welk In de Omgevingsvisie is een van de vier opgaven dat Drachten in 2040 dé beleidsterrein? doel doen innovatieve maakstad van Noord-Nederland is. De Actieagenda Economie draagt werkgevers. Ondernemers krijgen ruimte en steun bij innovatie en groei, en we we dat? werken aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Zo stimuleren we economische hier aan bij. Tevens draagt de Actieagenda Economie bij aan de doelen uit de ontwikkeling, met oog voor duurzame groei die bijdraagt aan brede welvaart. Sociale Koers.

Context

Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten Lasten 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst - x €1.000 ingaan? + is voordeel Baten bedrag gereed jaarlast vanaf - Benodigde - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? - investering x €1.000 nee <<kies>> Welke inspanning is nodig om deze maatregel Afgesproken is door de gemeenten Smallingerland en Opsterland dat er geen tussentijdse uitkering vanuit de exploitatiemaatschappij is. Als het te realiseren? bedrijvenpark volledig is ontwikkeld vindt een afrekening plaats (verwachting na 2035). Dan wordt het overgebleven budget verdeeld of moet er een extra storting plaatsvinden. Pas dan heeft een mogelijke verhoging effect op de gemeentelijke begroting, tenzij eerder nieuwe afspraken worden gemaakt. Uitkomsten toets op hardheid en → BeheersVerhoging van de grondprijzen kan na 2035 mogelijk tot hogere opbrengsten leiden. Hiervoor is een raadsbesluit nodig, vermoedelijk in haalbaarheid maatregel om afstemming met gemeente Opsterland vanwege de GR-constructie. In de komende begroting en meerjarenraming levert dit echter nog geen realisatie te borgen: financiële baten op. Om wel deze weg in te slaan wordt dit toch als maatregel voorgelegd. Hard en haalbaar met maatregel

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Laag

De maatregel raakt ondernemers die een kavel willen kopen,

Raakt inwoners/instellingen/bedrijven niet tot nauwelijks.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

Het verhogen van de grondprijzen heeft (zeer waarschijnlijk) niet direct gevolgen voor de concurrentiepositie van de gemeente

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of Smallingerland omdat de huidige tarieven gemiddeld zijn ten opzichte van omliggende gemeenten. bedrijven leven en/of werken.

Organisatorisch effect

Laag

Er moeten nieuwe afspraken met de exploitatiemaatschappij bedrijvenpark Drachten worden gemaakt.

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Laag

Strategisch effect

Niet van toepassing

Raakt de ambitie/visie van de gemeente niet tot nauwelijks.

Financieel effect invoering

Laag

Zeer beperkt omdat de meeste bedrijventerreinen (zo goed als) uitverkocht zijn en de inkomsten van grondverkopen Azeven-Noord geen

Invoeringskosten lager dan € 25.000. invloed hebben op de gemeentelijke begroting. Financiën in balans

61 Verhogen inkomsten grondverkoop bedrijventerreinen

3. Economie

Maatregel Verhogen inkomsten grondverkoop bedrijventerreinen Inkomsten verhogen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet Wij hanteren in F4 verband gemiddeld dezelfde grondprijzen en ten opzichte van de oostelijke gemeenten zitten we iets lager. Kanttekening is echter dat de gemeente anders als de raad deze de kavels op De Haven en Nijtap (zo goed als) uitverkocht zijn en/of er lopende afspraken zijn met bedrijven. Wij verkopen vooral kavels op bedrijvenpark maatregel aanneemt? Azeven-Noord. Deze inkomsten vallen terug naar de exploitatiemaatschappij en hebben geen effect op de gemeentelijke begroting.

61

3.1 Economische ontwikkeling

3. Economie Economie Hoofdtaakveld Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit We verkopen bedrijfskavels op bedrijventerrein De Haven, Nijtap en Azeven-Noord. Met welk Faciliteren van bedrijven om zich te vestigen of uit te breiden in Drachten. beleidsterrein? doel doen Azeven-Noord is onderdeel van de Exploitatiemaatschappij Bedrijvenpark we dat? Drachten, een samenwerking met de gemeente Opsterland.

Context

Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten Lasten 2027 kan deze maatregel op zijn vroegst - x €1.000 -10 ingaan? + is voordeel Baten 60 60 60 Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? 60 60 60 investering x €1.000 ja Welke inspanning is nodig om deze maatregel Onderzoek geschikte locaties (zichtbaarheid, infrastructuur, afstand tot woningen/natuur). Op basis van de locaties een planologsiche procedure te realiseren? uitvoeren. Besluit of de gemeente de mast zelf exploiteert of dit via een marktpartij doet. Stel voorwaarden op (duur, opbrengstverdeling, ruimte voor publieke boodschappen). Uitkomsten toets op hardheid en → BeheersHaalbaarheid van genoemde baten zal blijken uit het haalbaarheidsonderzoek waarvoor middelen zijn aangevraagd. haalbaarheid maatregel om realisatie te borgen: Hard en haalbaar met maatregel

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Laag

Een reclamemast op een zichtlocatie draagt bij aan de zichtbaarheid en uitstraling van Drachten.

Raakt inwoners/instellingen/bedrijven niet tot nauwelijks. Kan bijdragen aan het merk- of imago van Drachten bijvoorbeeld als innovatief, commercieel actief of ondernemend regiocentrum.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

De maatschappelijke impact van een reclamemast zit in de botsing of balans tussen publieke en commerciële belangen. Een goede

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of inpassing in beleid, participatie van bewoners en aandacht voor omgevingskwaliteit kunnen negatieve effecten beperken en positieve bedrijven leven en/of werken. benutten.

Organisatorisch effect

Laag

Capaciteitsclaim van de teams planologie, EZ, Concern.

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Laag

De maatschappelijke impact van een reclamemast omvat de bredere gevolgen voor samenleving, leefomgeving en publieke waarden. Het gaat hier niet alleen om meetbare effecten, maar ook om hoe mensen de aanwezigheid van een reclamemast ervaren, wat het doet met Raakt de ambitie/visie van de gemeente niet tot nauwelijks. sociale cohesie, publieke ruimte en maatschappelijke normen. Financieel effect invoering Midden zie de financiele effecten bij de maatregel Strategisch effect

Invoeringskosten liggen tussen € 25.000 en € 100.000 Financiën in balans

63 Realisering reclamemast aan de A7/N31

3. Economie

Maatregel Realisering reclamemast aan de A7/N31 Inkomsten verhogen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet Onderzoek naar de realisatie van extra digitale reclamemast(en) langs de A7/N31 bovenop de reeds geplande realisatie. de gemeente anders als de raad deze maatregel aanneemt?

63

3.4 Economische promotie

3. Economie Economie Hoofdtaakveld Taakveld 3.4 Economische promotie Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Op dit moment zijn er alleen openbare reclameuitingen mogelijk in Smallingerland. Met welk Veel gemeenten verdienen aan snelwegreclame. In Smallingerland is dat nu niet het beleidsterrein? Daarnaast zijn er op bedrijjfspanden beperkte mogelijkheden voor reclame uitingen. doel doen geval. Wel is er één locatie bestemmingsplanmatig geschikt, bij de kruising A7 en we dat? Lichtreclames worden heel beperkt toegestaan. N31 op bedrijventerrein A7 Noord. Eerder was er enige interesse, maar de opbrengst is beperkt en de belangstelling momenteel gering.

Context

Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Laag

nvt

Raakt inwoners/instellingen/bedrijven niet tot nauwelijks.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

nvt

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken.

Organisatorisch effect

Laag

nvt

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Laag

Strategisch effect

nvt

Raakt de ambitie/visie van de gemeente niet tot nauwelijks.

Financieel effect invoering

Laag

Geen invoeringskosten verbonden aan het doorvoeren van deze maatregel.

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

95a Geen aparte afschrijving technische installaties onderwijsgebouwen

4. Onderwijs

Maatregel Geen aparte afschrijving technische installaties onderwijsgebouwen Slimmer organiseren / beter begroten Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet Inhoudelijk verandert het IHP niet door deze maatregel. Dit is een financieel technische maatregel voor de bekostiging van het IHP. We hebben op dit de gemeente anders als de raad deze moment nog een aparte afschrijvingstermijn voor technische installaties in schoolgebouwen. Onderhoud en vervanging van installaties gedurende de maatregel aanneemt? levensduur is echter een verantwoordelijkheid van het schoolbestuur. Zijn worden daarvoor ook bekostigd via het Rijk. Steeds meer gemeenten kiezen er daarom voor geen aparte afschrijvingstermijn meer te hanteren voor de installaties bij de nieuwbouw en dit mee te nemen in de totale afschrijving. Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten Lasten 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst 1.000 500 x €1.000 ingaan? + is voordeel Baten Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? 1.000 500 investering x €1.000 nee <<kies>> Welke inspanning is nodig om deze maatregel De bijlage afschrijvingstermijnen in financiele verordening moet met terugwerkende kracht per 1-1-2025 worden aangepast.

Maatregelen 95a en 95b zijn los te realiseren? van elkaar of gezamenlijk vast te stellen. In het laatste geval worden de effecten bij elkaar opgeteld.

95a

4.2 Onderwijshuisvesting

4. Onderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting Sociaal domein Hoofdtaakveld Taakveld Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Uitvoering geven aan het Integraal Huisvestingsplan 2024 - 2039 (IHP): Nieuwbouw, Met welk Gemeenten zijn verantwoordelijk voor voldoende adequate huisvesting van scholen beleidsterrein? doel doen in het basis-, voortgezet en speciaal onderwijs. aanpassing en uitbreiding bestaande schoolgebouwen en gymlokalen en verduurzaming van bestand. Herstel schade door bijzondere omstandigheden (brand, we dat? vandalisme, storm).

Context

Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten Lasten 2026 kan deze maatregel op zijn vroegst 1.000 x €1.000 ingaan? + is voordeel Baten Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? 1.000 investering x €1.000 nee <<kies>> Welke inspanning is nodig om deze maatregel De bijlage afschrijvingstermijnen in financiele verordening moet met terugwerkende kracht per 1-1-2025 worden aangepast. Maatregelen 95a en 95b zijn los te realiseren? van elkaar of gezamenlijk vast te stellen. In het laatste geval worden de effecten bij elkaar opgeteld. Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Laag

nvt

Raakt inwoners/instellingen/bedrijven niet tot nauwelijks.

Maatschappelijk effect: impact

Laag

De scholen zullen wel voor een langere periode rekening moeten houden met onderhoud.

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks effect op hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken.

Organisatorisch effect

Laag

nvt

Deze maatregel heeft niet tot nauwelijks organisatorisch effect.

Laag

Strategisch effect

nvt

Raakt de ambitie/visie van de gemeente niet tot nauwelijks.

Financieel effect invoering

Laag

Geen invoeringkosten verbonden aan het doorvoeren van deze maatregel.

Invoeringskosten lager dan € 25.000. Financiën in balans

95b Verlenging afschrijvingstermijnen nieuwbouw en levensduurverlengende renovatie

4. Onderwijs

Maatregel Verlenging afschrijvingstermijnen nieuwbouw en levensduurverlengende renovatie Slimmer organiseren / beter begroten Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet Inhoudelijk verandert het IHP niet door deze maatregel.Dit is een financieel technische maatregel voor de bekostiging van het IHP onderwijshuisvesting. de gemeente anders als de raad deze Voor de scholen betekent het wel dat ze voor een langere periode een onderhoudsplanning moeten maken. maatregel aanneemt?

95b

4.2 Onderwijshuisvesting

4. Onderwijs Sociaal domein Hoofdtaakveld Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Uitvoering geven aan het Integraal Huisvestingsplan 2024 - 2039 (IHP): Nieuwbouw, Met welk Gemeenten zijn verantwoordelijk voor voldoende adequate huisvesting van scholen beleidsterrein? doel doen in het basis-, voortgezet en speciaal onderwijs. aanpassing en uitbreiding bestaande schoolgebouwen en gymlokalen en verduurzaming van bestand. Herstel schade door bijzondere omstandigheden (brand, we dat? vandalisme, storm).

Context

Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 x €1.000 Lasten Lasten 2027 kan deze maatregel op zijn vroegst 149 298 298 x €1.000 ingaan? + is voordeel Baten Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? 149 298 298 investering x €1.000 nee <<kies>> Welke inspanning is nodig om deze maatregel De verordening gym- en zwemvervoer moet gewijzigd worden. Daarnaast moeten er voor elke school een gymzaal op loopafstand worden gerealiseerd. te realiseren? Ook moet de exploitatie van het zwembad opnieuw worden ingevuld met nieuwe doelgroepen. Als die doelgroepen niet gevonden worden komt het bedrag van het zwemvervoer wederom bij de gemeente terecht en is de besparing minder. Uitkomsten toets op hardheid en → BeheersZie bij de inspanning hierboven. Er moet een nieuw invulling in de exploitatie van het sportbedrijf worden gevonden. haalbaarheid maatregel om realisatie te borgen: Hard en haalbaar met maatregel

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Midden

Er ontstaat toenemende ongelijkheid tussen scholen, wijken en gezinnen door verschil in toegang tot bewegingsonderwijs. Wanneer scholen

Raakt een beperkt deel van de inwoners/instellingen/bedrijven. gym- of zwemlessen moeten schrappen heeft niet elk kind gelijke kans om te bewegen en/of te leren zwemmen.

Maatschappelijk effect: impact

Midden

Bij ouders: Ouders moeten zelf (vervoer naar) bewegingslessen/zwemlessen organiseren. Bij scholen: scholen moeten zelf

Raakt hoe inwoners, instellingen of bedrijven leven en/of werken, maar ze oplossingen/alternatieven zoeken of lessen beperken. Zwemonderwijs kan onder druk komen te staan, wat gevolgen heeft voor hoeven hun manier van leven en/of werken niet ingrijpend aan te passen. zwemvaardigheid (verdrinkingsrisico's). Bij Sportbedrijf Smallingerland: verlies van doelgroepen en vermindering exploitatie zwembad.

Organisatorisch effect

Midden

Administratieve lasten dalen, maar gemeente moet rekenen op meer vragen om individuele ondersteuning voor kwetsbare gezinnen.

Deze maatregel is binnen normaal verloop op te vangen. Communicatie, klachten en bezwaarprocedures kunnen toenemen. Bij problematiek rondom exploitatie nemen administratieve lasten toe.

Midden

Gemeente wordt gezien als afbouwend op onderwijsvoorzieningen, met risico op maatschappelijk of politiek verzet. Beleidskeuze kan als onrechtvaardig worden ervaren, vooral als er geen alternatief vervoer beschikbaar is. Impact op reputatie, vooral als omliggende gemeenten Raakt de ambitie/visie van de gemeente in redelijke mate. wél vervoer blijven aanbieden. Financieel effect invoering Midden Op basis van huidige leerlingenaantallen: Het afschaffen van gymvervoer levert een besparing op van 118.100. Echter, er moeten Invoeringskosten liggen tussen € 25.000 en € 100.000 gymlokalen bijgebouwd worden. Het afschaffen van zwemvervoer levert een besparing op van 179.700 indien exploitatie wordt ingevuld. Strategisch effect

Financiën in balans

101 Afschaffen gym- en zwemvervoer

4. Onderwijs

Maatregel Afschaffen gym- en zwemvervoer Taken stoppen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet De gemeente stopt met het bekostigen van gym- en zwemvervoer. Dit betekent dat het gymvervoer niet meer vanuit de gemeente wordt geregeld en de gemeente anders als de raad deze betaald. De kosten van het schoolzwemmen worden niet meer aan het Sportbedrijf Smallingerland betaald. maatregel aanneemt?

101

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

4. Onderwijs Sociaal domein Hoofdtaakveld Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Op dit moment vergoedt de gemeente zwem- en gymvervoer voor scholen voor Met welk De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor het faciliteren van lichamelijke beleidsterrein? doel doen opvoeding als onderdeel van het primair onderwijs. Wanneer scholen geen gymzaal primair onderwijs en voor speciaal onderwijs, die niet beschikken over een gymnastieklokaal (met voldoende capaciteit) en/of die wensen deel te nemen aan we dat? of zwembad op loopafstand hebben zorgt de gemeente voor passend vervoer. Dit het schoolzwemmen bij zwembad de Welle. bevordert gelijke onderwijskansen en ondersteunt een toegankelijke leeromgeving.

Context

Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 kan deze maatregel op zijn vroegst 2027 x €1.000 Lasten Lasten 90 180 180 x €1.000 ingaan? + is voordeel Baten Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? 90 180 180 investering x €1.000 nee <<kies>> Welke inspanning is nodig om deze maatregel De raad zal moeten inzetten op versterken zelfredzaamheid ouders door alternatieven te stimuleren zoals fietsen, ov-vervoer, wandelen en/of eigen te realiseren? vervoer. Indien de raad dit niet doet zullen er veel leerlingen uitvallen. Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Midden

Ouders van kinderen die buiten de kilometergrenzen vallen zoeken naar andere onderwijsalternatieven (indien beschikbaar) of hun kinderen

Raakt een beperkt deel van de inwoners/instellingen/bedrijven. thuis houden, dichtstbijzijnde onderwijsvoorzieningen raken sneller vol en de overstap naar speciaal onderwijs neemt af.

Maatschappelijk effect: impact

Hoog

Bij ouders: Hogere belasting in tijd, kosten en organisatie, verhoogde ongelijkheid bij gezinnen met minder financiële of praktische middelen.

Door deze maatregel moeten getroffen inwoners, instellingen of bedrijven hun Bij scholen en leerplicht: mogelijke daling leerlingenaantallen en toename ziekmeldingen of afmeldingen door vervoersproblemen. Bij manier van leven en/of werken ingrijpend aanpassen. vervoerders: minder ritten en daardoor aanpassing in planningen waardoor kinderen langer in het vervoer zitten.

Organisatorisch effect

Midden

Minder aanvragen voor vergoeding, maar meer bezwaarprocedures en individuele maatwerkvragen via de hardheidsclausule, wmo of

Deze maatregel is binnen normaal verloop op te vangen. jeugdwet. Behoefte aan communicatiecampagne naar ouders en scholen om veranderingen duidelijk te maken.

Midden

Past in het streven naar kostenbeheersing en zelfredzaamheid ouders, maar kan politiek en maatschappelijk gevoelig liggen. Gemeente profileert zich mogelijk als efficiënt maar loopt risico op imago-schade bij belangenorganisaties of de media. Vergelijking met omliggende Raakt de ambitie/visie van de gemeente in redelijke mate. gemeenten kan druk opleveren. Financieel effect invoering Midden Directe besparing op vervoerskosten, maar mogelijk indirecte kosten als verhoogde inzet op maatwerkvervoer (individuele gevallen), Invoeringskosten liggen tussen € 25.000 en € 100.000 juridische kosten bij bezwaarprocedures. Bedrag is berekend op basis van huidige aanvragen. Dit wijzigt per schooljaar. Strategisch effect

Financiën in balans

102 Verhoging van de kilometergrens so en sbo naar 4 km

4. Onderwijs

Maatregel Verhoging van de kilometergrens so en sbo naar 4 km Uitvoeringsniveau verlagen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet Er zal minder geld uitgegeven worden aan de bekostiging leerlingenvervoer omdat er minder leerlingen in aanmerking komen voor bekostiging de gemeente anders als de raad deze leerlingenvervoer. Let op! Het precieze effect kan niet berekend worden aangezien de bedragen zijn gebaseerd op de leerlingen die nu in het maatregel aanneemt? leerlingenvervoer zitten. Dit wijzigt per schooljaar.

102

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

4. Onderwijs Sociaal domein Hoofdtaakveld Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit Leerlingenvervoer verzorgen bij een kilometergrens speciaal onderwijs (so) 5km, Met welk Met ingang van het nieuwe schooljaar is gekozen voor de kilometergrenzen 3 beleidsterrein? doel doen km(so), 3 km(sbo) en 6 km(bo). Om nog een extra besparing te realiseren zouden speciaal basisonderwijs (sbo) 5km en basisonderwijs (bo) 6 km. we dat? we naar 5-5-6 kunnen gaan. Als we naar 6-6-6 gaan dan gaat het om 26 extra leerlingen die buiten de kilometergrens vallen. Dit voorstel gaat uit van 4-4-6.

Context

Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 kan deze maatregel op zijn vroegst 2027 623 623 1.264 x €1.000 x €1.000 Lasten Lasten ingaan? + is voordeel Baten bedrag gereed jaarlast vanaf - Benodigde - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? nee 623 623 1.264 investering x €1.000 <<kies>> Welke inspanning is nodig om deze maatregel De bestaande meerjarenafspraken t/m 2028 moeten worden opgezegd en nieuwe meerjaren afspraken moeten worden gemaakt. In deze maatregel wordt de subsidie in te realiseren? 2027 50% afgeschaald en in 2029 100%. Dit is een theoretische benadering waarbij maatwerk nodig is. Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar met maatregel

→ BeheersDe drie onderdelen uit de budgetsubsidie vormen een totaalpakket gericht op de uitvoering van het sportbeleid en de exploitatie van sportaccommodaties. Door maatregel om de subsidie kan Sportbedrijf Drachten zich ondernemend opstellen en is daarmee een slagvaardige organisatie. Het stoppen met dit onderdeel heeft invloed op realisatie te borgen: bedrijfsvoering en de twee andere onderdelen uit de budgetsubsidie.

Effect van de maatregel Maatschappelijk effect: spreiding

Hoog

Elke inwoner van Smallingerland die sport, wil gaan sporten of in een doelgroep valt waar sportstimulering zich op richt wordt geraakt door deze maatregel.

Raakt (nagenoeg) alle inwoners/instellingen/bedrijven binnen de gemeente.

Maatschappelijk effect: impact

Hoog

Sport en bewegen wordt ingezet om inwoners de mogelijkheid te geven om gezond(er) te leven. Daarnaast is het een middel om leefbaarheid en sociale

Door deze maatregel moeten getroffen inwoners, instellingen of bedrijven hun cohesie te bevorderen. Door niet meer te stimuleren bestaat het risico dat inwoners minder positieve effecten van sport en bewegen ervaren en daarnaast ook manier van leven en/of werken ingrijpend aanpassen. minder leefbaarheid en sociale cohesie ervaren.

Hoog

Organisatorisch effect

Sportbedrijf Drachten kan door deze maatregel niet het bestaande personeelsbestand aanhouden.

Deze maatregel leidt tot gedwongen verloop.

Hoog

Strategisch effect

De doelstellingen m.b.t. sport en vrijwilligers werk in de sportnota en sociale koers kunnen niet gehaald worden

Ambitie/visie van de gemeente kan op dit onderwerp niet meer gerealiseerd worden.

Financieel effect invoering

Laag

De SROI (social return on investment) op sport was in Smallingerland in 2022 €1,- > €3,06. Dit bedrag gaat lager uitvallen. Het risico op lagere gezondheid

Invoeringskosten lager dan € 25.000. met bijkomende zorgvragen en zorgkosten komen (deels) voor rekening van de gemeente (Wmo). Financiën in balans

107 Subsidie Sportbedrijf verlagen en uitvoeringsniveau beperken tot binnensport en zwembad

5. Sport, cultuur en recreatie

Maatregel Subsidie Sportbedrijf verlagen en uitvoeringsniveau beperken tot binnensport en zwembad Uitvoeringsniveau verlagen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet Sporbedrijf Drachten ontvangt jaarlijks een budgetsubsidie voor drie onderdelen; 'Sport en Bewegen', 'Zwemcentrum de Welle' en 'Binnensportaccommodaties'. Het de gemeente anders als de raad deze onderdeel 'Sport en Bewegen' vormt de basis van het sportief activeren van inwoners en deze komt met de maatregel te vervallen. maatregel aanneemt?

107

5.1 Sportbeleid en activering

5. Sport, cultuur en recreatie 5.1 Sportbeleid en activering Sociaal domein Hoofdtaakveld Taakveld Begrotingsprogramma Wat doen we nu op dit In 2023 is sportnota 'Rekken en Strekken 2023+' vastgesteld. Sportbedrijf Drachten geeft uitvoering Met welk Sport toegankelijk houden voor de inwoners van Smallingerland en inwoners beleidsterrein? aan de doelstellingen in deze nota, hiervoor zijn meerjarenafspraken gemaakt voor de periode 2024 doel doen stimuleren om te sporten en bewegen. De effecten van bewegen en deelnemen aan we dat? t/m 2028. sport hebben invloed op de gezondheid van inwoners en ervaren leefbaarheid in Smallingerland

Context

Percentage eigen inbreng verhogen bij aanleg van nieuw kunstgrasveld van 25% naar 35%. Inkomsten verhogen Naam maatregel Categorie Wat doet de gemeente niet meer of wat doet Bij toekomstige verbeterplannen voor aanvragen voor kunstgrasvelden wordt het nieuwe uitgangspunt dat de vereniging 35% bijdraagt. De lasten voor de de gemeente anders als de raad deze gemeente nemen daarmee met 10% af. Als de aanlegkosten van het laatst aangelegde kunstgrasveld (2023) als uitgangspunt worden genomen zal met maatregel aanneemt? deze maatregel de bijdrage voor de gemeente €55.500,- afnemen. De daadwerkelijk voordelen hangen van aanvragen af. Met ingang van welk begrotingsjaar Structureel effect 2026 2027 2028 2029 Benodigd budget 2026 2027 2028 2029 kan deze maatregel op zijn vroegst 2027 x €1.000 Lasten x €1.000 Lasten ingaan? + is voordeel Baten x x x Benodigde bedrag gereed jaarlast vanaf - is nadeel Saldo Vereist de maatregel budget? nee - investering x €1.000 <<kies>> Welke inspanning is nodig om deze maatregel Sportnota Rekken en Strekken 2023+ moet worden aangepast op het onderdeel 'verbeterplannen'. Daarnaast zal de gemeente mogelijk aanvragen krijgen te realiseren? voor hogere garantstellingen voor de eigen bijdrage van de verenigingen. Uitkomsten toets op hardheid en haalbaarheid Hard en haalbaar