a. Jaarstukken 2025 - versie 3-6-2026
Tekst van het document
Het aanbod is laagdrempelig, beschikbaar en betaalbaar. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: De optimalisatie van de werkprocessen De optimalisatie van de werkprocessen is in volle gaat ervoor zorgen dat de basis op orde gang. Afronding volgt in het nieuwe jaar Q4 komt en dat wachtlijsten geen regel maar 2026. uitzondering zijn. Via een nieuwe aanbesteding zorgen we voor een passend aanbod van Wmo voorzieningen voor onze inwoners.
In 2025 zijn de contracten voor Wmo voorzieningen vernieuwd. Hiermee voorzien we weer in een passend aanbod voor onze inwoners.
Wat willen we bereiken: 3.Clusteren van wonen, zorg en voorzieningen 3.A. Om de zorgkloof te overbruggen willen we wonen, zorg en voorzieningen ook fysiek dichter bij elkaar brengen. Dit moet leiden tot minder reisbewegingen van (schaarse) professionals en (minder mobiele) ouderen. En tot meer (sociale) ontmoetingen en sterkere informele netwerken. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: In 2026 vindt de verdere uitvoering plaats De Visie op wonen, zorg, welzijn en van de Visie op wonen, zorg, welzijn en voorzieningen is vastgesteld in de raad van 22 voorzieningen die in 2025 is vastgesteld. mei 2025. Zeeuws-Vlaams wordt gewerkt aan In regionaal verband wordt gewerkt aan een regionaal kader voor wonen en zorg (in een regionale uitvoeringsagenda voor samenwerking met zorgaanbieders en ouderenhuisvesting en voor woningcorporaties). aandachtgroepen. Zowel de capaciteit en spreiding, als de kwaliteitseisen en het
Jaarstukken 2025
Pagina 31 van 188
Gemeente Sluis voorzieningenniveau voor zorgwijken (zoals vastgelegd in de woonzorgvisie) zijn hiervoor leidend. Wat willen we bereiken: 4.Betere grip en sturing op uitgaven 4.A. Beter inzicht in oorzaken van kostenstijgingen Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: De dashboards zijn ingericht en dienen als De afronding van de optimalisatie van de sturingsinstrument. Daarnaast beschrijven werkprocessen zal in Q4 2026 gerealiseerd zijn. we de processen opnieuw. De dashboards voor managementsturing/bedrijfsvoering zullen daarna gevuld worden.
Wat heeft het gekost (in duizenden euro's) Omschrijving
Begroting 2025
Realisatie 2025
Baten 08-4 Overige baten en lasten 43-4 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 469 51-4 Sportbeleid en activering 140 53-4 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 25 56-4 Media 23 61-4 Samenkracht en burgerparticipatie 154 62-4 Wijkteams 23 63-4 Inkomensregelingen 5.399 64-4 Begeleide participatie 20 65-4 Arbeidsparticipatie 143 66-4 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 8 671-4 Maatwerkdienstverlening 18+ 240 672-4 Maatwerkdienstverlening 18 681-4 Geëscaleerde zorg 18+ 682-4 Geëscaleerde zorg 18 71-4 Volksgezondheid 211
Lasten
Totaal programma 4 Mutaties reserves Resultaat na bestemming
38.121 31.266 1.298 193 39.420 31.459
6.855 1.105 7.961
Saldo Baten Lasten
Saldo
Realisatie 2025 t.o.v. begroting 2025 Baten Lasten Saldo
-
-
-
-
-
-
-
-
2.966
2.496
594
2.873
2.279
-124
93
217
286
145
176
432
256
-36
-146
-111
391 875
366 852
38 23
362 828
324 805
-13 0
28 47
42 47
1.428 2.370 7.654 4.803 1.061
1.274 2.347 2.255 4.783 918
85 42 5.933 18 189
1.237 2.506 8.178 4.912 1.018
1.153 2.464 2.245 4.894 829
70 -19 -534 2 -46
191 -137 -525 -109 43
121 -117 10 -111 89
1.219
1.211
4
1.177
1.173
4
42
38
4.762
4.522
255
5.293
5.038
-15
-531
-516
8.005
8.005
-
6.908
6.908
-
138 552 1.614
138 552 1.403
332 346
75 572 1.421
-257 572 1.075
-332 -135
8.034 37.791 29.757 1.105 1.328 223 9.139 39.119 29.980
-1.179 -1.179
1.097 1.097 63 -20 193
330 1.509 -30 -30 300 1.479
Onttrekking aan reserves = Baten, Toevoeging aan reserves = Lasten
Jaarstukken 2025
395 -20 328
Pagina 32 van 188
Gemeente Sluis
Beleidskader • • • • • • • • • • • • • • • •
Nota Mantelzorgondersteuning en- waardering 2020-2024 Visiedocument Krachtig verbonden (2021-2025) Coalitieakkoord 2022-2026 Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Sluis 2020-2024 Verordening Participatiewet en Minimabeleid (2023) Beleidsplan Kindvoorzieningen gemeente Sluis 2021-2024 Verordening Jeugdhulp gemeente Sluis 2021 Verordening Maatschappelijke Ondersteuning 2018 inclusief wijzigingen Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Sluis 2022 Algemene subsidieverordening 2015, inclusief wijzigingen Regionale Nota Gezondheidsbeleid 2022-2025 Uitwerking gemeente Sluis Regiovisie Beschermd Wonen Maatschappelijke opvang Zeeland 2022-2025 Sportnota gemeente Sluis 2021-2025 Beleidsplan Integrale schuldhulpverlening Gemeente Sluis 2021-2025 Visie op Musea gemeente Sluis 2021 Regiovisie Jeugdhulp Zeeland 2023-2028
Jaarstukken 2025
Pagina 33 van 188
Gemeente Sluis
Programma 5 Bestuur en veiligheid
Jaarstukken 2025
Pagina 34 van 188
Gemeente Sluis
Programma 5: Bestuur en veiligheid Inleiding, de opgave De gemeente is voor velen de eerste overheid. We zijn letterlijk dichtbij, als het bijvoorbeeld de fysieke leefomgeving betreft of tastbare producten zoals een paspoort. Daarnaast nemen we veel besluiten die inwoners en ondernemers aangaan. In de uitvoering van al onze dienstverlenende taken willen wij klantgericht en betrouwbaar zijn. Wij staan voor een veilige leefomgeving. Als gemeente vervullen we de regierol om, samen met onze veiligheidspartners en de burgers, te komen tot integraal beleid (en uitvoering daarvan) om dit doel te realiseren. We zoeken actief samenwerking op met partners die ons kunnen helpen bij het bereiken van onze ambities. De Zeeuwse norm weerbare overheid is hiervan een voorbeeld. Speerpunten 1. Een veilige omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers 2. Een weerbare en integere overheid (bestuurlijk en ambtelijk) 3. Goede bereikbaarheid van de gemeente, zowel fysiek als digitaal 4. De klantvraag staat voorop bij de verdere ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept 5. Informeren en betrekken van inwoners, ondernemers en bezoekers. Een sterke (bestuurlijke) samenwerking in de regio 6. Burgerparticipatie Wat willen we bereiken: 1.Een veilige omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers 1.A.
Een veilige leefomgeving, waarbij we nauw samenwerken met onze burgers en veiligheidspartners (politie, justitie, brandweer, zorgpartners en andere hulpverleningsdiensten). 1.B. Een weerbare en integere overheid. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We geven uitvoering aan het Integraal Door middel van ons jaarlijks Veiligheidsbeleid 2023-2026. Speerpunten uitvoeringsprogramma Integrale veiligheid hierin zijn: voerden we acties uit op de speerpunten uit a. Digitale en ondermijnende criminaliteit; het Integraal Veiligheidsbeleid. Er zijn onder b. Zorg, jeugd en veiligheid; andere de volgende acties of actiepunten c. Veiligere leefomgeving/fysieke veiligheid. opgepakt: In 2025 voerden we een viertal integrale Er wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma controles uit. Diverse handhavingspartners opgesteld. Zoals toegelicht in de zoals de BOA's, Politie, de Veiligheidsregio, raadsbijeenkomst op 3 oktober 2024, richten de Douane en de RUD sloten hierbij aan. we ons in 2025 op veiligheid in het buitengebied. We zetten daarbij in op een Samen met de procesregisseur worden integrale aanpak samen met de partners die wekelijks de aandachtspunten en casussen reeds in het buitengebied aanwezig zijn. rondom verwarde personen, Daarbij zoeken we afstemming met het jeugdproblematiek en andere sociale handhavingsuitvoerings-programma (HUP). zorgzaken besproken en opgepakt.
Naast de preventiebijeenkomst voor senioren We stimuleren de meldingsbereidheid door in het Ledeltheater hebben we de burgers, en de opvolging daarvan. Bij het veiligheidskrant uitgegeven, die huis-aan-huis taakveld jeugd, zorg en veiligheid ligt de focus bezorgd is in heel de gemeente en zijn we, op procesregie. We werken aan een integrale samen met de gemeenten Veere en Noordaanpak waarbij zorg voorop staat om de Beveland, trekker van de in oktober 2025 Jaarstukken 2025
Pagina 35 van 188
Gemeente Sluis veiligheid te borgen. Preventie is daar een gestarte Meld-Misdaad-Anoniem belangrijke pijler. publiekscampagne die als doel heeft de We willen sneller kunnen inspelen op nieuwe meldingsbereidheid te verhogen. fenomenen en signalen van criminaliteit. Dit De brandweer in Cadzand is een post waar onder andere door snelle voorlichting en de bemensing erg krap is. Om de preventieacties. brandweerzorg op peil te houden wordt de Op het gebied van brandweerzorg brandweerkazerne gerenoveerd. Deze onderzoeken we, samen met de renovatie is gestart. Daarnaast kijken we, veiligheidsregio, op welke manier we een samen met de Veiligheidsregio, naar de toekomstbestendige brandweerzorg kunnen huisvesting van de brandweerposten leveren in onze gemeente. Ook de Breskens en Aardenburg. huisvesting zal hierbij onder de loep genomen De brandweerpost Sluis is zich aan het worden. voorbereiden op een nieuw brandweervoertuig dat in 2026-2027 geleverd wordt. We zijn met de Veiligheidsregio in gesprek over de toegankelijkheid van de kazerne. We geven uitvoering aan de Zeeuwse norm Sluis is mede trekker van thema 1 weerbare overheid. In deze norm liggen de ‘Bewustwording bij bestuur en medewerkers’ basisafspraken vast van de vijftien Zeeuwse en van thema 9 ‘Informatiebeveiliging’.
overheden op het gebied van Thema 1 heeft in 2025 gewerkt aan een betrouwbaarheid, integriteit en weerbaarheid. Zeeuws brede bewustwordingscampagne op De norm omvat negen het gebied van ondermijnende criminaliteit en uitvoeringsprogramma’s, zoals Integriteit, lanceert deze in 2026. Veilige Publieke Taak, Bibob, Signaleren en Thema 9 heeft in 2025 een Zeeuws breed handhaven. cyberproject uitgevoerd. Dit betrof een kwetsbaarheidsanalyse bij alle 23 Zeeuwse Sluis is mede trekker van thema 1 overheden. De aanbevelingen zijn in 4 Bewustwording bij bestuur en medewerkers projecten vormgegeven en worden in 2026 en van thema 9 Informatiebeveiliging. Thema uitgevoerd. 1 richt zich het komende jaar op de lancering van een Zeeuwsbrede bewustwordingscampagne. Thema 9 richt zich op het uitvoeren van een Zeeuwsbreed cyberproject en ontwikkeling van beleid op het gebied van AI (kunstmatige intelligentie). Wat willen we bereiken: 2.Een weerbare en integere overheid (bestuurlijk en ambtelijk 2.A. Goede bereikbaarheid, zowel fysiek als digitaal, in alle dienstverlenende processen 2.B.
De klantvraag staat voorop bij de verdere ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: In 2024 startten we de voorbereiding van de Ter uitvoering van onze Zeeuws-Vlaamse aanbesteding voor de aanschaf van een Visie op dienstverlening stelde het college in klantcontactsysteem (inclusief kennisbank). 2025 ons dienstverleningsconcept De implementatie en uitrol van dit systeem zal “Dienstverlening doen we samen” vast. In het in 2025 en 2026 plaatsvinden. Een dienstverleningsconcept is meer in detail kennisbank helpt ons om inkomende beschreven hoe we onze dienstverlening klantvragen op een uniforme wijze vlot te willen aanbieden en organiseren. De beantwoorden. Met een klantcontactsysteem komende jaren pakken we de kunnen we onze contactmomenten met dienstverleningsopgaven uit het concept klanten beter beheren en verder gefaseerd op. Ter illustratie: professionaliseren. - Eind 2025 is onze nieuwe website met In 2024 is een onderzoek uitgevoerd naar de diverse E-diensten gelanceerd. kwaliteit van onze telefonische
Jaarstukken 2025
Pagina 36 van 188
Gemeente Sluis dienstverlening. Hieruit is een verbeterplan opgesteld dat in 2025 uitgerold wordt in de organisatie. We gaan van goed naar beter.
-
Voorbereiding voor het werken op afspraak is eveneens in 2025 gestart. Eind 2025 stond de teller op ruim 22.000 klantcontacten en 250 MOR meldingen.
We onderzoeken op welke onderdelen we het meten van onze klanttevredenheid verder kunnen uitbreiden. De paspoortpiek zorgde in 2025 voor onverminderde drukte aan onze balies. Zowel In 2025 breiden we het aantal e-diensten op voor eigen inwoners als Nederlanders onze website verder uit. woonachtig in het buitenland. De paspoortpiek (2024-2029) zorgt ook in 2025 voor grote drukte aan onze balies. Zowel voor eigen inwoners als voor Nederlanders die in het buitenland woonachtig zijn.
Als gevolg van het vallen van het kabinet in juni 2025 werden in november een extra Tweede Kamer verkiezing ingelast. De organisatie hiervan is veel werk en kwam voor rekening van de medewerkers van Burgerzaken en KCC. De verkiezingen zijn Samen met onze buurgemeenten Terneuzen prima verlopen. Eind 2025 startten de en Hulst hebben we in 2024 een Zeeuwsvoorbereidingen voor de Vlaamse Visie op Dienstverlening ontworpen gemeenteraadsverkiezingen van 2026. en vastgesteld. In 2025 geven we invulling aan deze visie door het vaststellen en implementeren van gemeente specifieke servicenormen. Hierdoor wordt voor inwoners, bedrijven en bezoekers van onze gemeente duidelijker wat ze van onze dienstverlening kunnen verwachten. Wat willen we bereiken: 3.Goede bereikbaarheid van de gemeente, zowel fysiek als digitaal. 3.A. Informatie en nieuws delen via digitale communicatiekanalen die passen bij de doelgroep en de inhoud van de boodschap Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Het aantal communicatiekanalen neemt In 2025 werd een start gemaakt met een steeds meer toe. Eerder evalueerden we kanalenstrategie om doelgroepen zo goed welke kanalen effectief zijn voor onze mogelijk te bereiken. SamenSluis werd verder communicatie en welke we willen behouden. uitgebouwd met modules per kern.
Ook in In 2025 ontwikkelen we een vernieuwd beleid 2026 worden er stappen gezet om te komen waarin we vastleggen welke tot een optimale communicatiestrategie communicatiekanalen we wanneer en voor waarbij participatie een belangrijke rol speelt. welke doelgroep inzetten. Met daarbij aandacht voor participatie. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan de website, SamenSluis, digitale nieuwsbrieven en social media. 3.B. Een website waar inwoners, ondernemers en bezoekers snel en makkelijk de informatie kunnen vinden en regelen. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: In 2024 (Q4) evalueerden we de In 2025 werd de nieuwe website ontwikkeld. gemeentelijke website en brachten we de Hiervoor trok Sluis gedeeltelijk samen op met wensen en behoeften van verschillende Terneuzen. De nieuwe website werd uitvoerig gebruikers in kaart. In 2025 ontwikkelen we getest door inwoners vóór de livegang. Het een nieuwe website. Dit doen we op basis resultaat is een toegankelijke, duidelijke site van de resultaten van het onderzoek en de waar inwoners snel en eenvoudig hun weg uitgangspunten van onze communicatievisie vinden. In 2026 wordt de website op bepaalde en dienstverleningsconcept. punten nog doorontwikkeld.
Jaarstukken 2025
Pagina 37 van 188
Gemeente Sluis Wat willen we bereiken: 4.De klantvraag staat voorop bij de verdere ontwikkeling van ons dienstverleningsconcept 4.A. Het realiseren van de doelen op onze strategische agenda ten aanzien van wonen, voorzieningen en mobiliteit; economie en arbeidsmarkt; en energie, klimaat en duurzaamheid. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: We zetten ook in 2025 in op actieve In april 2025 is het Nationaal Programma samenwerking met partners, om onze Vitale Regio's (NPVR) van start gegaan. Het strategische doelen te bereiken. Naast NPVR vloeit voort uit het adviesrapport Elke andere overheden zijn dit het bedrijfsleven, Regio Telt. Zeeuws-Vlaanderen is één van de werkgevers- en werknemersorganisaties, 11 regio's in dit programma (en tevens professionele instellingen en bestuurlijk woordvoerder voor deze 11 maatschappelijke organisaties. We streven regio's). De looptijd van het NPVR is 20 jaar. daarbij naar krachtenbundeling op het vlak Per regio wordt door Rijk en Regio van kennis en kunde, efficiëntie, effectiviteit, gezamenlijk een Plan voor de Regio kwaliteit en financiën. opgesteld (voor de komende 20 jaar) met een Uitvoeringsagenda per 4 jaar. Alle partijen (Rijk, Provincie en Gemeenten) zullen zich Dit gebeurt onder andere via de Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen, het rapport ‘Elke regio aan dit plan committeren.
De Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen vormt de telt!’ en de kansenagenda die daaruit basis voor het nog op te stellen Regioplan voortvloeit. We zijn tevens actief partner in Zeeuws-Vlaanderen. Het Rijk heeft onder andere OnbegrensdZeeuwsVlaanderen, Toekomstige toegezegd om op basis van geconstateerde Zorg Zeeuws-Vlaanderen, het OZO, het GOS, knelpunten in de regio te willen kijken naar een eventuele herijking van de bestaande Euregio Scheldemond, P10 en de stedenband Amsterdam-Heerlen-Eemsdelta. beleids- en investeringslogica van het Rijk en/of maatwerkoplossingen te treffen. Vanuit de 11 regio's en de Tweede Kamer vindt een Via onze betrokkenheid in VNGlobby plaats om daarnaast een klankbordgroepen blijven we dicht bij investeringsbudget te koppelen aan het landelijke ontwikkelingen die voor onze NPVR. Dat is er op dit moment nog niet. ambities van belang zijn. We zoeken daarnaast de kansen op van de Regiodeals. Dit jaar is daarnaast het Toekomstperspectief Zeeland 2050 gepresenteerd. Deze visie is tot stand gekomen onder regie van de Provincie Zeeland. Deze regierol is later overgenomen door het OZO. De visie geeft aan dat Zeeland meer Zeeuwen nodig heeft om voorzieningen te behouden en economische kansen te benutten.
En daarmee als Zeeland ook een bijdrage te leveren aan nationale opgaven zoals de energietransitie, een transformatie van de landbouw en het bouwen van woningen. Het Toekomstperspectief Zeeland 2050 neemt daarmee de ambitie uit de Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen om te groeien over en voegt daar extra elementen (zoals energie en onderwijs) en bestuurskracht aan toe. Het is de ambitie van Zeeland om ook voor dit traject een RijkRegio afspraak te treffen.
Jaarstukken 2025
Pagina 38 van 188
Gemeente Sluis In oktober 2025 hebben de gemeente Sluis en Provincie Zeeland namens ZeeuwsVlaanderen en Zeeland een Regio Deal gesloten met het Rijk. Vanuit deze Regio Deal ontvangen wij een bijdrage vanuit het Rijk van €13 mln. Deze bijdrage is bedoeld om een eerste start te kunnen maken met projecten in het kader van het NPVR Zeeuws-Vlaanderen (en/of Zeeland 2050). Gezien de beperkte omvang en looptijd van de Regio Deal (4 jaar) is gekozen voor een focus op de thema's Onderwijs & Arbeidsmarkt en Zorg & Gezondheid. De Regio Deal is tot stand gekomen in samenwerking met de Provincie Zeeland, de Zeeuwse gemeenten, de verschillende departementen en de belangrijkste stakeholders op het gebied van onderwijs, arbeidsmarkt, zorg en gezondheid in Zeeland. De gemeente Sluis treedt op als penvoerder en regiokassier voor deze Regio Deal. Zowel het NPVR Zeeuws-Vlaanderen, het Toekomstperspectief Zeeland 2050 en de Regio Deal Zeeuwse Aanpak Vitale Regio's dragen in belangrijke mate bij aan het realiseren van de doelen op onze strategische agenda ten aanzien van wonen, voorzieningen en mobiliteit; economie en arbeidsmarkt; en energie, klimaat en duurzaamheid. Zowel inhoudelijk als vanwege de extra bestuurs- en investeringskracht die we hiermee hebben gerealiseerd. Wat willen we bereiken: 5.Burgerparticipatie 5.A.
Belangenorganisaties, inwoners en andere betrokkenen hebben in ruime mate inspraak in onze beleidsvoornemens. De band met dorps- en stadsraden wordt aangehaald, zij zijn een belangrijke gesprekspartner. Wat gaan we daarvoor doen: Wat hebben we gedaan: Burgerparticipatie is een groot goed. Eerder In 2025 zijn de voorbereidingen gestart voor heeft het burgerberaad ‘Hoe wordt Sluis een nieuw beleidsplan burgerparticipatie. Er duurzaam’ plaatsgevonden. Het resultaat, 48 zijn diverse stakeholderbijeenkomsten beslispunten, worden meegenomen in het georganiseerd. Ook burgerinitiatieven beleid. Een klein aantal zijn of worden worden ondersteund en opgenomen in het onderbouwd afgewezen. nieuw op te stellen beleidsplan. In 2026 wordt Het communityplatform ‘Samen Sluis’ krijgt dit beleidsplan aan de raad voorgelegd. steeds meer vorm. Naast een tweetal In 2025 is het communityplatform 'Samen professionele buurtverbinders zijn er een 5-tal Sluis’ verder vormgegeven en uitgebouwd. vrijwilligers aan het werk. Door online contact te leggen zorgen we voor offline contact. We werken aan ontmoeting en verbinding. Het bestuurlijk en ambtelijk apparaat wil burgerinitiatieven omarmen. Een
Jaarstukken 2025
Pagina 39 van 188
Gemeente Sluis burgerinitiatief is een initiatief waarin de inwoner zelf werkt aan de versterking van de leefbaarheid in zijn of haar kern. De gemeente faciliteert om de inwoner zelf eigenaar te laten worden van leefbaarheidsinitiatieven in hun kern. Die facilitering kan bijvoorbeeld door de inzet van een beperkt aantal ambtelijke uren om mensen de weg te wijzen en te helpen hun ideeën tot uitvoering te brengen. Natuurlijk behoort een financiële bijdrage tot de mogelijkheden, maar dan alleen ter ondersteuning, nooit tot volledige financiering. De inwoner zelf is aan zet!
Wat heeft het gekost (in duizenden euro's) Omschrijving
Begroting 2025 Baten 1.029 -
Lasten 1.464 1.857 234
01-5 Bestuur 02-5 Burgerzaken 04-5 Overhead 11-5 Crisisbeheersing en brandweer 7 3.339 12-5 Openbare orde en veiligheid 31 502 61-5 Samenkracht en burgerparticipatie 3.730 3.386 Totaal programma 5 4.796 10.782 Mutaties reserves 509 41 Resultaat na bestemming 5.306 10.824 Toevoeging aan reserves = Lasten Onttrekking aan reserves = Baten
Realisatie 2025
Realisatie 2025 t.o.v. begroting 2025 Baten Lasten Saldo -3 -1.489 -1.486 6 119 112 -20 -20
Saldo 1.464 829 234
Baten 3 1.022 -
Lasten 2.953 1.739 254
Saldo 2.951 717 254
3.331
7
3.263
3.256
0
75
75
472
-
436
436
31
66
35
-344 5.986 -468
4.121 5.153 458
2.483 11.129 46
-1.638 5.976 -412
-391 -357 51
903 -347 -5
1.294 10 -56
5.518
5.611
11.175
5.564
-306
-351
-46
Beleidskader • • • • • • • •
Beleidsregels briefadres Beleidsregels bestuurlijke boete Integraal veiligheidsbeleid 2023-2026 incl. bijbehorende uitvoeringsprogramma’s Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zeeland (2021) Coalitieakkoord 2022-2026 Strategisch communicatie frame Controleprotocol 2022 en normenkader 2022 Buiten de lijnen, integrale persoonsgerichte aanpak voor mensen in een sociaalmaatschappelijk kwetsbare positie
Jaarstukken 2025
Pagina 40 van 188
Gemeente Sluis
Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien De gemeentelijke uitgaven worden gedekt uit verschillende inkomstenbronnen. Deze zijn te splitsen in specifieke en algemene inkomstenbronnen. De specifieke zijn direct te relateren aan de uitgaven van de programma's en zijn dan ook hierbinnen verantwoord. De inkomstenbronnen en uitgaven die niet direct te relateren zijn aan de programma's (algemene uitkering, lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is, deelnemingen enzovoorts) zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Een onderdeel van het programmaplan bestaat uit een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van de overhead, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien.
Wat heeft het gekost Omschrijving 04-6 Overhead 05-6 Treasury 061-6 OZB woningen 062-6 OZB nietwoningen 064-6 Belastingen overige 07-6 Algemene uitkering en overige uitkering gemeentefonds 08-6 Overige baten en lasten 08-6 Onvoorzien 09-6 Vennootschapsbelastin g (VpB) 34-6 Economische promotie Totaal Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb Mutaties reserves Resultaat na bestemming
Begroting 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2025 t.o.v. begroting 2025 Baten Lasten Saldo -70 -149 -79 -283 12 295 42 -42
Baten 67 6.845 5.408
Lasten 13.477 1.658 -
Saldo 13.409 -5.187 -5.408
Baten 137 7.128 5.366
Lasten 13.626 1.646 -
Saldo 13.488 -5.481 -5.366
2.743
-
-2.743
2.747
-
-2.747
-4
-
4
600
919
320
622
857
235
-23
62
85
- -57.901
57.220
- -57.220
681
-
-681
57.901 -
55 -
55 -
-
-
-
-
55 -
55 -
-
-
-
-
1
1
-
-1
-1
14.285
12 -14.273
14.111
-
-14.111
174
12
-162
87.849 32.671
16.121 -71.728 33.640 969
87.331 32.671
16.130 -71.202 35.356 2.685
517 -
-9 -526 -1.716 -1.716
120.520
49.761 -70.759
120.003
51.486 -68.517
517
-1.725 -2.242
Beleidskaders • Treasurystatuut 2025 Gemeente Sluis • Financiële verordening 2025 • Controleverordening 2025 • Nota reserves en voorzieningen • Belastingverordeningen
Jaarstukken 2025
Pagina 41 van 188
Gemeente Sluis
Paragrafen Paragraaf Lokale heffingen Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen
Regionale samenwerking Sinds 2013 is de heffing en invordering van onroerende zaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing, hondenbelasting, (water)toeristenbelasting, forensenbelasting, precariobelasting en reclamebelasting overgedragen aan de gemeenschappelijke regeling Sabewa Zeeland. Als gevolg van een wijziging van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) die met name ten doel had om meer betrokkenheid van gemeenteraden, provinciale staten en algemene besturen van waterschappen bij collegeregelingen (zoals Sabewa) te creëren, is de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Sabewa Zeeland geactualiseerd in 2025. De gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling treedt per 1 januari 2026 in werking.
Toerekening overhead aan de heffingen Voor de toerekening van het begrip overhead is aansluiting gezocht bij de definitie in het kader van Vensters voor Bedrijfsvoering. Overhead zijn alle kosten die indirect samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Bij het percentage van de toerekening van overhead is het opslagpercentage uit de begroting 2025, namelijk 66%, gehanteerd.
Lokale heffingen In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de inkomsten uit de lokale heffingen. Rekening bedragen x € 1.000
2024
Primaire Begroting 2025
Onroerendezaakbelastingen 7.983 7.874 Afvalstoffenheffing* 4.463 4.562 Rioolheffing* 5.750 5.230 Hondenbelasting 175 177 Precariobelasting 225 280 (water)toeristenbelasting 8.369 8.202 Reclamebelasting 138 163 Marktgeld 22 24 Lijkbezorgingsrechten 490 335 Forensenbelasting 5.492 5.542 Parkeerbelastingen 3.324 3.377 Naheffingsaanslagen 458 598 parkeerbelasting Leges Burgerzaken 1029 854 Leges bouwvergunningen 731 441 Leges overige 397 325 Totaal 39.046 37.984 *Inkomsten na vorming voorziening dubieuze debiteuren
Jaarstukken 2025
Begrotingswijziging
Totaal begroot 2025
Afwijking begrotingrekening 2025 8.113 -38 4.878 171 5.848 553 197 3 292 30 8.755 137 131 -7 18 -6 337 2 5.356 -311 3.384 7
Rekening 2025
277 145 65 17 -18 416 -25 0 0 125 0
8.151 4.707 5.295 194 262 8.618 138 24 335 5.667 3.377
0
598
493
-105
146 0 -146 1.002
1.000 441 179 38.986
1029 431 147 39.409
29 -10 -32 423
Pagina 42 van 188
Gemeente Sluis
Toelichting op de verschillen (> € 50.000) Toelichting voorziening dubieuze debiteuren In voorgaande jaren werd de voorziening dubieuze debiteuren verdeeld over de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Omdat dubieuze debiteuren bij alle belastingsoorten kunnen voorkomen is de systematiek voor het bepalen van de hoogte van de voorziening dubieuze debiteuren herzien. Dit heeft éénmalige gevolgen voor de diverse belastingsoorten in de vorm van een vrijval van de voorziening of een dotatie aan de voorziening. Dit wordt bij de belastingen hieronder kort beschreven. Het is een administratieve handeling. De betreffende debiteuren (aanslagen) worden als dubieus aangemerkt. Dit hoeft niet te leiden tot oninbare vorderingen. Elk jaar wordt de voorziening gemuteerd conform de herziene systematiek.
Onroerende zaakbelasting Aanvankelijk lagen de gerealiseerde baten van de onroerende zaakbelasting iets boven de begroting. Rekening houdend met areaaluitbreiding is dat niet ongebruikelijk. Dat de realisatie uiteindelijk onder de begroting uitkomt heeft te maken met een voorziening aan de voorziening dubieuze debiteuren vanuit de onroerende zaakbelasting. Dit als gevolg van de herziene systematiek zoals hierboven beschreven.
Afvalstoffenheffing Bij de afvalstoffenheffing is er sprake van een verschil van € 171.000,-- ten opzichte van de begroting. Dit bedrag bestaat voor € 69.000,-- uit hogere baten dan begroot. Dat heeft voor € 28.000,-- betrekking op 2025 en voor € 41.000,-- betrekking op aanslagen die in 2025 zijn opgelegd maar nog betrekking hebben op 2024. Het gaat daarbij om objecten die in de loop van 2025 zijn opgeleverd. Dat is niet ongebruikelijk. Het resterende bedrag van € 102.000,-- betreft een dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren die een gevolg is van de herziening van de systematiek zoals hierboven beschreven. In het dekkingsoverzicht staat een toevoeging aan de voorziening van € 1.015.000,-- gezien het feit dat er sprake is van een dekkingspercentage van 126% waar maximaal 100% is toegestaan. De hoger uitgevallen baten en een aantal kostenposten die lager zijn uitgevallen hebben geleid tot de toevoeging aan de voorziening.
Rioolheffing Bij de rioolheffing is er een positief verschil van € 553.000,-- ten opzichte van begroot. Dat wordt voor € 43.000,-- veroorzaakt door de herziening van de systematiek voor het bepalen van de hoogte van de voorziening dubieuze debiteuren. De door Sabewa verantwoorde baten rioolheffing komen € 510.000,-- hoger uit dan begroot. In de begroting 2025 is rekening gehouden met de korting op het tarief van 8% conform het GRP. Zoals besloten door de raad in 2024. Desondanks liggende de door Sabewa verantwoorde baten hoger dan begroot. Dit heeft twee oorzaken. De eerste oorzaak is dat er aanslagen zijn opgelegd die onterecht bleken te zijn. Er bleken aanslagen rioolheffing opgelegd met terugwerkende kracht tot 2023 voor elke afzonderlijke vakantiewoning op een vakantiepark. Echter, het beheer van de riolering op het park valt niet onder de gemeente maar onder het beheer van het park. Het vakantiepark had een aanslag moeten krijgen voor het totale waterverbruik van alle objecten samen. In 2026 worden de opgelegde aanslagen hersteld. De tweede oorzaak heeft te maken met de afwikkeling van beroepszaken van de afgelopen jaren.
Jaarstukken 2025
Pagina 43 van 188
Gemeente Sluis In 2023 zijn circa 8.000 bezwaren door No Cure No Pay-bureaus (verder: NCNP-bureaus) ingediend en zijn er ook beroepszaken opgestart. Nadat een bezwaar- en/of beroepsprocedure is afgehandeld worden de nog op te leggen aanslagen alsnog opgelegd. Uit het dekkingsoverzicht van de rioolheffing blijkt dat er een dekkingspercentage van 137% is daar waar maximaal 100% dekking is toegestaan. De dotatie aan de voorziening was na de 2e Berap 2025 reeds voorzien voor een bedrag van ruim € 700.000,--. De hoger uitgevallen baten zoals hierboven beschreven in combinatie met de lager uitgevallen kosten hebben ertoe geleid dat over 2025 een bedrag van € 1.571.000,-- aan de voorziening moet worden toegevoegd. Precariobelasting Bij de precariobelasting is sprake van een positief verschil van € 30.000,-- ten opzichte van de begroting. Dit bestaat enerzijds voor ongeveer € 75.000,-- uit hogere, door Sabewa verantwoorde, baten (waarvan € 38.000,-- betrekking heeft op 2023 en 2024) en anderzijds door een dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren ten bedrage van € 45.000,00 die een gevolg is van de herziening van de systematiek zoals hierboven beschreven. Toeristenbelasting Bij de toeristenbelasting is sprake van een positief verschil van € 137.000,-- ten opzichte van de begroting.
Dit wordt enerzijds veroorzaakt door de dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren als gevolg van de herziening van de systematiek voor het bepalen van de hoogte van de voorziening dubieuze debiteuren. Anderzijds wordt dit veroorzaakt door veroorzaakt door hogere baten ten opzichte van de begroting. De dotatie aan de voorziening bedraagt ruim € 238.000,--. De definitieve verantwoording 2024 viel alsnog € 112.000,-- hoger uit en de baten voor 2025 vallen € 263.000,-- hoger uit dan begroot. Per saldo een positief verschil ten bedrage van € 137.000,--. De hoogte van de door Sabewa ontvangen aangiften toeristenbelasting lag boven de voor 2025 begrote baten. De begroting 2025 is voor wat betreft de toeristenbelasting gebaseerd op de gerealiseerde aantallen overnachtingen per accommodatiesoort over 2024 rekening houdend met de indexatie voor 2025. Pas na afloop van het kalenderjaar moeten verblijfsbieders aangifte doen bij Sabewa van de toeristenbelasting. Hieruit is gebleken dat de werkelijke baten hoger uitvallen dan begroot. Dat is opvallend aangezien uit een publicatie van het HZ Kenniscentrum Kusttoerisme blijkt dat het aantal overnachtingen in Zeeland in 2025 met 5% is gedaald. Vooralsnog lijkt de gemeente Sluis hier nog weinig of geen last van te hebben.
De verwachting is volgens het HZ Kenniscentrum echter wel dat deze daling in overnachtingen zich in 2026 zal doorzetten. Voor 2026 is al rekening gehouden met een lagere opbrengst toeristenbelasting als gevolg van de BTW-stijging op logies van 9% naar 21% vanaf 1 januari 2026, e.e.a. conform de analyse die het bureau Significant APE voor het Ministerie van Financiën medio 2025 heeft uitgevoerd. Nu het HZ Kenniscentrum Kusttoerisme verwacht dat de daling van het aantal overnachtingen zich in 2026 voort zal zetten, nog los van de BTW-verhoging, kan dit betekenen dat de druk op de opbrengsten toeristenbelasting verder toe zal nemen.
Forensenbelasting De door Sabewa over 2025 verantwoorde baten liggen in lijn met de begroting. De negatieve afwijking ten opzichte van de begrote baten wordt veroorzaakt door de dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren als gevolg van de herziening van de systematiek voor de bepaling van de hoogte van de voorziening dubieuze debiteuren.
Parkeerbelastingen De opbrengsten van de parkeerbelasting bestaan uit ontvangen parkeergelden en de opbrengsten van de parkeervergunningen. De opbrengsten van de parkeergelden liggen in lijn
Jaarstukken 2025
Pagina 44 van 188
Gemeente Sluis met de begroting 2025 zodat geconcludeerd kan worden dat het jaar 2025 net als de twee voorgaande jaren een goed jaar is geweest en de gemeente Sluis veelvuldig is bezocht. Dit staat enigszins haaks op het feit dat volgens het HZ Kenniscentrum Kusttoerisme het toerisme in Zeeland krimpt. In de lijn der verwachting zouden de parkeeropbrengsten lager uitvallen.
Naheffingsaanslagen parkeerbelastingen Voor 2025 was de realisatie van de naheffingsaanslagen lager dan begroot. In 2025 waren er ruim 500 bezwaren meer ingediend dan in 2024 maar van de bezwaren zijn er ook meer gegrond verklaard.
Kostendekkingspercentages Financiën Afvalstoffenheffing Kostenonderbouwing afvalstoffenheffing
Uitgaven
Inkomsten
(bedragen x € 1.000)
incl BTW
incl BTW
Huishoudelijk afval
3.343
Milieustraat Oostburg
826
Afvalstoffenheffing (heffing/invordering)
166
Totaal uitgaven en inkomsten
4.335
Netto lasten door te berekenen in de afvalstoffenheffing
3.863
472 4.878
Opbrengst afvalstoffenheffing Toevoegen aan de voorziening afvalstoffenheffing
472
1.015 126%
Dekkingspercentage afvalstoffenheffing
Rioolheffing Kostenonderbouwing rioolheffing
Uitgaven
Inkomsten
(bedragen x € 1.000)
incl BTW
incl BTW
Bermsloten/beschoeiingen
110
Straatreiniging
662
Vrijvervalriolering
2.360
Drukriolering
912
Oppervlaktewater
90
Rioolheffing (heffing/invordering)
178
Totaal uitgaven en inkomsten
4.312
Netto lasten door te berekenen in de rioolheffing
4.277
Rioolheffing Toevoegen aan de voorziening rioolheffing Dekkingspercentage rioolheffing
Jaarstukken 2025
35
35 5.848
1.571 137%
Pagina 45 van 188
Gemeente Sluis
Lijkbezorgingsrechten Kostenonderbouwing lijkbezorgingsrechten
Uitgaven
Inkomsten
(bedragen x € 1.000)
incl BTW
incl BTW
Lijkbezorging algemeen
37
1
Beheer begraafplaatsen
773
2
Begrafenissen
314
5
Totaal uitgaven en inkomsten
1.124
8
Door te berekenen netto uitgaven
1.116
Opbrengst lijkbezorgingsrechten
337
Dekkingspercentage lijkbezorgingsrechten
30%
Kwijtschelding en belastingdruk Kwijtschelding Jaarlijks wordt de leidraad kwijtschelding door Sabewa aangepast aan de hand van de door de VNG tweemaal per jaar gepubliceerde model-wijzigingsbesluiten en de uitvoeringspraktijk binnen Sabewa Zeeland. De gewijzigde leidraad kwijtschelding voor 2025 is rechtsgeldig gepubliceerd op www.overheid.nl. Belastingdruk Lokale lastendruk Voor de lokale lastendruk wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Coelo-Atlas lokale lasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) van de Rijksuniversiteit Groningen brengt jaarlijks de Atlas van de lokale lasten uit. Dit is een jaarlijks overzicht van de heffingen van gemeenten, provincies en waterschappen. Voor alle gemeenten brengen zij voor de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing uitgebreid in kaart: de heffingssystematiek, tarieven en kwijtschelding. Ook is onderzocht welke gemeenten de hoogste en laagste woonlasten hebben. In de Atlas lokale lasten 2025 stond Sluis op de 63e (2024: 84e) plaats (van de 342) van gemeenten in Nederland met € 931 (2024: € 911) woonlasten voor meerpersoonshuishoudens eigenaren. In de gemeente Ameland (in 2024: Rijssen-Holten) waren de woonlasten met € 680 het laagst. De woonlasten in de duurste gemeente Bloemendaal (evenals 2024 en 2023) bedroegen in 2025 € 2.117 (2024: € 1.988).
De gemiddelde woonlasten in Nederland lagen op € 1.053 (2024: € 994). De gemiddelde woonlasten voor meerpersoonshuishoudens huurders waren in 2025 € 480 (2024: € 457). De woonlasten hiervoor waren het laagst in Nijmegen met € 34 (2024: € 32) en het hoogst in West Betuwe met € 880 (2024: IJsselstein met € 835). In Sluis was de hoogte van deze lasten € 638 (2024: € 636) en daarmee kwam Sluis op de 298e (2024: 313e) plaats te staan. Het verschil in de lasten voor eigenaren en huurders wordt verklaard door de OZB belasting.
Jaarstukken 2025
Pagina 46 van 188
Gemeente Sluis
Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om incidentele financiële risico's op te kunnen vangen en daarmee de gemeentelijke structurele taken te kunnen voortzetten. We bepalen het weerstandsvermogen door de relatie te leggen tussen de weerstandscapaciteit (de middelen die beschikbaar zijn om niet-begrote kosten te dekken) en de risico's die we als gemeente lopen en waarvoor op onze balans geen voorzieningen zijn getroffen. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de gemeentelijke begroting is.
Risicoprofiel In de begroting 2025 werd het maximale effect van de aanwezige risico’s becijferd op ongeveer € 15.795.000. Dit resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van € 11.486.250. In het verslagjaar zijn de risico’s door verschillende ontwikkelingen veranderd. Hierdoor is het totaal van de risico’s gedaald met € 3.775.000. De grootste daling zit in het feit dat er voor het risico “ransomware aanval en datalek” een verzekering is afgesloten van € 5 miljoen per gebeurtenis. Daartegenover staat een aantal risico’s waarvan het financiële risico is verhoogd. Zoals de verhuizing van het archief en de makelaarsfunctie voor inhuur medewerkers. Het totaal van de risico’s op 31 december 2025 is € 12.020.000. Wij vinden de weerstandscapaciteit van € 28.394.000 uitstekend voor de bestaande risico's. Voor de objectivering van de hoogte van het benodigde weerstandscapaciteit bestaan geen wettelijke normen. Vaak wordt gebruik gemaakt van de van onderstaande waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR) en de Universiteit van Twente: Waardering A B C D E F
Ratio ➢ 2 1,4 – 2 1 – 1,4 0,8 – 1 0,6 – 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
De weerstandscapaciteit (€ 28.394.000) afgezet tegen het totaal van de risico’s (€ 12.020.000) geeft een ratio van afgerond 2,4. Dat bevestigt onze zienswijze van uitstekend.
Risicomanagement Onze gemeente heeft te maken met toenemende complexiteit. Dit onder meer door nieuwe taken zoals nieuwe wetgeving vanuit het Rijk, maar ook door de bestuurlijke ambities zoals de (grote) projecten. Dit vraagt iets van het bestuur en de organisatie. Om deze reden is het belangrijk dat de gemeente beter leert omgaan met de onzekerheden die op ons pad komen en dat daarin bewuste keuzes gemaakt worden, in afstemming met de gemeenteraad. Voor een effectieve verankering van risicomanagement in de organisatie is goede communicatie van belang. Inhoudelijke communicatie over de risico’s is onderdeel van de P&C-cyclus. Door deze koppeling worden de risico’s periodiek onder de aandacht gebracht.
Risico’s In de begroting 2025 hebben wij voor de potentiële financiële en imago-risico’s een heatmap opgesteld. Hierin is duidelijk af te lezen hoe in welke categorie de risico’s vallen. Jaarstukken 2025
Pagina 47 van 188
Gemeente Sluis
Onderstaand worden de belangrijkste wijzigingen van de financiële risico’s weer gegeven.
Begroting Heatmap impact financieel 30, 62
3, 22
29
31
Jaarstukken Heatmap impact financieel 23, 39, 66 40
30, 62
22, 105
66, 111
29
31, 42
5, 23
9
3, 11, 84
26, 94
73, 109
47, 63, 64, 65, 110
39
40
> € 500.001
Zeer hoog € 250.001 - € 500.000 € 101.000 - € 250.000 € 25.001 - € 100.000
> € 500.001 € 250.001 - € 500.000
Hoog 19, 84
15, 26, 65, 94
€ 101.000 - € 250.000
8, 9, 42, 49, 73 Laag
Zeer laag impact ↑ kans → Zeer laag 1 - 20%
47, 48, 63, 64, 72, 75, 45
Gemiddeld Hoog
Zeer hoog
20 - 40%
40 - 60%
80 - 100%
60 - 80%
51
113
Gemiddeld
€ 25.001 - € 100.000
Laag
< € 25.000
Zeer laag
13, 45, 74, 84
Laag
112
Hoog
51
Gemiddeld
13, 74 < € 25.000
11, 54
Zeer hoog
5
impact ↑ kans →
101
Zeer laag
Laag
Gemiddeld Hoog
Zeer hoog
1 - 20%
20 - 40%
40 - 60%
80 - 100%
60 - 80%
Belangrijkste wijzigingen: (23) Ransomware aanval en datalek: Dit risico is door een cyberrisico-analyse en een zeer uitgebreide benchmark gekwantificeerd en gekwalificeerd. Voor de gemeente Sluis zijn de kostencomponenten bij als gevolg van een datalek vastgesteld op 3,2 miljoen en de kosten als gevolg van een ransomware-aanval op 1,2 miljoen. Het risico is aanzienlijk verhoogd, de kosten lopen nog steeds op tot € 5.400.000. Hiervoor is een cyberverzekering 5 miljoen afgesloten die het grootste financiële risico afdekt. De jaarpremie is opgenomen in de begroting als structurele last. (66) Project Cadzand-Bad Onzekerheid met betrekking tot realisatie van ontwikkelingen, met mogelijk gevolg dat investeringen (private ontwikkelingen) en de opwaardering van de badplaats Cadzand-Bad stil komt te liggen. Gezien het positieve besluit met betrekking tot het beeldkwaliteitsplan is dit risico afgenomen; het is verlaagd van 75% naar 50%. (104) Zaaksysteem Het niet juist implementeren en gebruiken van het nieuwe zaaksysteem zorgt ervoor dat wij niet voldoen aan de wettelijke vereisten en onze eigen verordening. Daarnaast geldt dat er fouten gemaakt kunnen worden en documenten kwijt kunnen raken als niet door de hele organisatie gewerkt wordt volgens de vastgestelde procedures. Dit nieuwe risico is toegevoegd.
(111) Broker personeel Vanuit het oogpunt van rechtmatigheid werken wij voor de inhuur van medewerkers vanaf schaal 9 met een broker (makelaarsfunctie). Deze is geselecteerd op basis van een Europese aanbesteding die we samen met de gemeente Terneuzen en Sabewa hebben gedaan. De broker heeft echter betalingsproblemen. Dit heeft effect op de deelnemende organisaties en op de betreffende medewerkers. Deze situatie bevindt zich in een juridisch traject. De kans dat dit de gemeente extra geld gaat kosten voor de juridische procedure schatten wij in op 50%, het financiële gevolg wordt ingeschat op € 500.000.
Jaarstukken 2025
Pagina 48 van 188
Gemeente Sluis (112) Verhuizing analoge archieven De gemeenteraad heeft op 5 februari 2026 besloten om de situatie rond het gemeentearchief te bevriezen. Volgend daaruit zijn alle lopende activiteiten on hold gezet. Op basis van de raadsbesluiten d.d. 27 maart 2025 en 22 mei 2025 zijn er eenmalige en structurele verplichtingen aangegaan bij externe leveranciers. Het bevriezen brengt het risico van meerkosten, schadeclaims en/of afkoopsommen. Dit risico is opgenomen in de hoogste categorie. (113) Digitaliseren bouwarchief De gemeenteraad heeft op 5 februari 2026 besloten om de situatie rond het gemeentearchief te bevriezen. Volgend daaruit zijn alle lopende activiteiten on hold gezet. Op basis van het raadsbesluit d.d. 27 maart 2025 zijn er verplichtingen aangegaan bij externe leveranciers. De vermoedelijke meerkosten bedragen € 100.000. Vitaal Oostburg Binnen het programma Vitaal Oostburg wordt een onderscheid gemaakt tussen de operationele projecten die heel concreet zijn, en de (ontwikkel)onderdelen die zich nog in de strategische fase bevinden. Voor de eerste categorie is een gedetailleerd risicodossier opgesteld dat op reguliere momenten, of wanneer daar aanleiding toe is, wordt bijgewerkt. Hierin zijn ook de beheersmaatregelen en het restrisico opgenomen. Deze projecten karakteriseren zich als de uitwerking van eerder genomen besluiten (over te maken strategische keuzes).
De onderdelen die zich nog in de strategische fase bevinden zijn veel minder concreet en vrijwel doorlopend aan verandering onderhevig. Veelal is sprake van verschillende scenario’s die bestaan uit een scala van mogelijkheden en beperkingen, en van invloed zijn op de te nemen besluiten en te maken keuzes binnen het programma. Hier spelen risico’s die in beeld gebracht worden bij de voorbereiding van de bestuurlijke voorstellen. Daar worden ze nadrukkelijk meegenomen in de onderbouwing en afweging van een voorgesteld besluit. Dit gebeurt zowel in de aangeleverde onderbouwing alsook in de daarvoor bedoelde risicoparagraaf. Naast de financiële risico’s zijn er ook imago risico’s. Onderstaand worden de belangrijkste wijzigingen van de imago risico’s weer gegeven. Begroting Heatmap impact imago zeer negatieve 74 berichtgeving media negatieve 47, 62, 95 31, 63, berichtgeving 73, 96 media negatieve 98 berichtgeving burgers 22, 86,97 onrust bij burgers 7
26
Jaarstukken Heatmap impact imago zeer negatieve 75 berichtgeving media negatieve 47, 74, berichtgeving 95 media negatieve 45 berichtgeving burgers 84, 91 onrust bij burgers 84, 110, 111 intern
23
15, 48 ,64, 65, 66, 72, 90 45, 88, 89
33
intern impact ↑ kans →
Zeer laag
Laag
Gemiddeld Hoog
Zeer hoog
impact ↑ kans →
Zeer laag
99
22
31, 62, 63, 65, 73, 108,
23, 26, 114
34, 64, 66, 90, 98, 101, 115
112
42
33
113
Laag
Gemiddeld Hoog
Zeer hoog
86, 96
(22) Fouten in dienstverlening Informatiebeveiligingsincidenten kunnen leiden tot fouten in de dienstverlening. Kwaliteit en integriteit van data worden in het algemeen niet direct gezien als doel van informatiebeveiliging. Toch dient dit risico nadrukkelijk op het netvlies te staan van het bestuur en organisatie. Want als informatie niet integer is, kan dat leiden tot vertraagde of foute
Jaarstukken 2025
Pagina 49 van 188
Gemeente Sluis beslissingen, verkeerde handelingen en verspilling van tijd en menskracht. Dit risico is in de hoogste klasse opgenomen. (23) Ransomware aanval en datalek: Landelijk onderzoek wijst uit dat de belangrijkste oorzaak van datalekken het menselijk handelen is. Er zijn beheersmaatregelen genomen om dit zo veel mogelijk tegen te gaan, zoals ons strategisch informatiebeleid, het bijhorende uitvoeringsprogramma Diverse trainingen (waaronder Security Awareness). Dit neemt niet weg dat we het risico incalculeren dat er toch iets fout kan gaan. Zo is er naast de menselijke factor het feit dat alle hard- en software kwetsbaarheden en fouten bevatten. Deze kunnen worden misbruikt door kwaadwillenden voor het uitvoeren van een ransomware-aanval. De kans hierop wordt steeds groter. Het risico is daarom dan ook verhoogd naar de hoogste klasse. (26) Gevaren in ketens uit het zicht: Een gemeente neemt deel in gemiddeld 30 samenwerkingsverbanden en maakt gebruik van diensten van derden zoals softwareleveranciers. Diverse gemeenten zijn in de afgelopen twee jaar geconfronteerd met incidenten die ontstaan zijn bij derden, waarbij de gevolgen in de eigen dienstverlening merkbaar waren. We sturen hierop door bij uitbesteding vooraf afspraken te maken over informatiebeveiliging en privacy, echter is dit niet voldoende.
Door de enorme impact wordt het risico in de hoogste klasse ingeschaald. (112) Verhuizing analoge archieven De gemeenteraad heeft op 5 februari 2026 besloten om de situatie rond het gemeentearchief te bevriezen. Volgend daaruit zijn alle lopende activiteiten on hold gezet. Op basis van de raadsbesluiten d.d. 27 maart 2025 en 22 mei 2025 zijn er eenmalige en structurele verplichtingen aangegaan bij externe leveranciers. Het bevriezen brengt het risico van meerkosten, schadeclaims en/of afkoopsommen. Dit risico is opgenomen in de hoogste categorie (114) IBT Archieven Het verbeterplan verscherpt toezicht Provincie op archieven gemeente Sluis 2025/2026 is gestoeld op maatregelen om de informatiehuishouding te verbeteren. Het raadsbesluit d.d. 5 februari 2026 om de ontwikkelingen op het gemeentearchief on hold te zetten, kan consequenties hebben voor het oordeel van de provincie.
Weerstandscapaciteit Bedragen x € 1.000
Incidenteel
Eigen vermogen per 31 december 2025: - algemene reserve
20.721
- reserve grondexploitatie
2.065
- reserve Sociaal Domein
500
- reserve explosievenruiming
284
Onvoorzien
0
Onbenutte belastingcapaciteit
4.823
Totaal
28.394
Wij achten deze weerstandscapaciteit van € 28.394.000 (in 2024 € 36.684.000) uitstekend gelet op de aanwezige risico's en het hiermee gekwantificeerde bedrag van € 12.020.000.
Jaarstukken 2025
Pagina 50 van 188
Gemeente Sluis
Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen voor. Deze geven inzicht in de financiële positie van gemeenten. Bedragen x € 1.000
Rekening 2024
Begroting 2025
Rekening 2025
1A Netto schuldquote
-10%
32%
-27%
1B Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen 2 Solvabiliteitsratio
-10%
32%
-27%
53%
43%
56%
3 4
Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte
0% 9%
1% 6%
1% 17%
5
Belastingcapaciteit
98%
91%
89%
Beschouwing kengetallen in relatie tot de financiële positie De netto schuldquote (kengetal 1A en 1B) weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft daarmee een indicatie van de mate waarin de rente en de aflossingen op de exploitatie drukken. De netto schuldquote heeft een dalend verloop. Het gunstige effect op de netto schuldquote wordt enerzijds bepaald door een sterke stijging in kortlopende uitzettingen (nog op te leggen Sabewa) en anderzijds door een stijging in de totale baten. De netto schuldquote wordt zowel in- als exclusief doorgeleende gelden gepresenteerd. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de door de gemeente verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldpositie. De gemeente Sluis heeft geen uitzettingen langer dan 1 jaar. Een netto schuldquote van lager dan 100% wordt als weinig risicovol beschouwd. De solvabiliteitsratio (kengetal 2) geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Het wordt berekend door het eigen vermogen af te zetten tegen het totale vermogen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio hoe minder risicovol. De solvabiliteitsratio is in 2025 gestegen ten opzichte van het voorgaande jaar. Dit door een relatief hogere stijging van het eigen vermogen ten opzichte van de stijging van het balanstotaal.
Het kengetal grondexploitatie (kengetal 3) geeft een indicatie van het financiële risico dat de gemeente loopt in verband met zijn grondportefeuille. Het kengetal wordt berekend door de boekwaarde van de grondexploitaties af te zetten tegen de totale baten van de gemeente (exclusief onttrekkingen aan reserves). De boekwaarde van de grondexploitaties bedraagt 1% en is daarmee gelijk aan begroot (1%). Een licht positief kengetal betekent dat er een kleine boekwaarde is die moet worden terugverdiend door verkoop van grond. De gemeente Sluis loopt dus beperkt risico op zijn voorraden grond. De structurele exploitatieruimte (kengetal 4) geeft het verschil tussen de structurele lasten en de structurele baten weer. De Gemeentewet schrijft voor dat de begroting structureel in evenwicht moet zijn. In de jaarrekening wordt achteraf gepresenteerd of dit ook daadwerkelijk het geval was. Hoe hoger het kengetal hoe beter. De structurele exploitatieruimte is in 2025 verhoogd ten opzichte van 2024. Met 17% is deze als goed te beschouwen.
Jaarstukken 2025
Pagina 51 van 188
Gemeente Sluis De belastingcapaciteit (kengetal 5) geeft weer hoe de lokale lastendruk in de gemeente Sluis zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. Het geeft hiermee een indicatie van de ruimte om extra inkomsten uit belastingen te genereren. De belastingcapaciteit is gedaald in 2025 ten opzichte van 2024. Hoe hoger het percentage hoe meer financiële ruimte de gemeente heeft door belastingverhoging. In het kengetal belastingcapaciteit zijn de forensen- en toeristenbelasting niet betrokken, omdat dit geen lasten zijn voor de eigen burgers. De impact van de tariefbepaling van deze heffingen voor onze financiële positie is evenwel van aanzienlijk belang. De ontwikkeling van de kengetallen ten opzichte van de realisatie 2025 en de begroting laat overall een goede financiële positie zien. Een belangrijke factor hierbij is de versterking van het eigen vermogen (reserves). Uiteraard moet hierbij de kanttekening worden gemaakt dat het een momentopname betreft. De raad kan op elk moment besluiten om reserves in te zetten. Hetzij om bepaalde doelstellingen te realiseren, hetzij om voorkomende risico’s op te vangen.
Jaarstukken 2025
Pagina 52 van 188
Gemeente Sluis
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf is een toelichting opgenomen op het onderhoud van de openbare ruimte van de gemeente Sluis. Het grondgebied van de gemeente Sluis beslaat ruim 30.000 ha. Hiervan is ongeveer 450 ha. als openbare ruimte in eigendom en beheer bij de gemeente. Met de openbare ruimte wordt ingespeeld op de behoeften en wensen vanuit de samenleving. De openbare ruimte wordt gebruikt om te wonen, werken en te recreëren. De kapitaalgoederen zijn als volgt gerubriceerd: - wegen; - rioleringen; - bermsloten en beschoeiingen; - openbare verlichting; - groen; - civiele kunstwerken; - speelterreinen; - gebouwen.
Beleids- en beheerplannen Voor het onderhoud zijn door de raad verschillende beleids- en beheerplannen vastgesteld. In onderstaande tabel zijn de beheerplannen weergegeven met vermelding van de programma's en de duur van het plan. Kapitaalgoederen
Programma
Beleids-/beheerplan
Duur plan
Wegen
Duurzaamheid
Beheerplan wegen
2023-2032
Rioleringen
Wonen en voorzieningen VGRP
2025-2029
Bermen en beschoeiingen Openbare verlichting
Duurzaamheid
VGRP
2025-2029
Duurzaamheid
Beleids- en beheerplan openbare verlichting
2023-2032
Groen
Wonen en voorzieningen Beheerplan groen
2022-2031
Civiele kunstwerken
Wonen en voorzieningen Beheerplan groen
2022-2031
Speelterreinen
Wonen en voorzieningen Beheerplan speelterreinen Wonen en voorzieningen Beleidsplan speelvoorzieningen Diverse Beheerplan onderhoud gemeentelijk vastgoed
2022-2031
Speelterreinen Gebouwen
2021- geen einddatum 2024-2034
Wegen Het Beheerplan wegen 2023-2032 is op 9 februari 2023 vastgesteld. De gemeente Sluis streeft het wegbeheer uit te voeren waarbij onderhoudsniveau C als ondergrens wordt gehanteerd. In de praktijk betekent dit dat achterstallig onderhoud (kwaliteitsniveau D) zoveel mogelijk wordt voorkomen en kwaliteitsniveau C (laag) zoveel mogelijk wordt beperkt. Achterstallig onderhoud heeft namelijk een verhoogd risico op de veiligheid van de weggebruikers en op kapitaalvernietiging. Elke twee jaar wordt er een inspectie verricht van het gehele wegenareaal, zodat tijdig kan worden bijgestuurd al er andere of meerdere schadebeelden worden geconstateerd dan op voorhand werd verwacht. Op basis van deze inspectie wordt met het beheerprogramma
Jaarstukken 2025
Pagina 53 van 188
Gemeente Sluis Obsurv van Sweco een basisplanning gemaakt voor de komende jaren. De basisplanning wordt gebruikt om een jaarlijkse uitvoeringsplanning op te stellen. Bij het opstellen wordt zoveel als mogelijk rekening gehouden met de plannen voor riolering, groen, kabels/leidingen voor een effectieve en efficiënte inzet van de middelen. Bij de uitvoering worden ook klimaat adaptieve maatregelen getroffen (onder meer verwijderen onnodige verhardingen en aanbrengen waterdoorlatende bestrating). Kengetallen: Asfaltverharding
634.451 m²
Elementenverharding
1.214.994 m²
Overig (betonverharding, half verharding)
80.960 m²
Rioleringen Op 7 november 2024 heeft de gemeenteraad een nieuw gemeentelijk rioleringsplan voor de periode 2025-2029 vastgesteld. Hierin is het beleid voor de gemeentelijke watertaken vastgelegd. (Het betreft de zorgplichten voor inzameling en transport van huishoudelijk afvalwater, de zorgplicht hemelwater en grondwater). GRP Het nieuw gemeentelijk rioleringsplan 2025-2029 beschrijft de maatregelen voor onderhoud, beheer, en vervanging van riolering en oppervlaktewater. Als gevolg van klimaatverandering zijn we de voorgaande jaren geconfronteerd met wateroverlast. 2025 was een uitzondering met juist een ontzettend droog jaar. Omdat buien extremer worden moeten we verbeteringsmaatregelen aan riolering of oppervlaktewater uitvoeren. Werkzaamheden voor vervanging en verbetering van riolering worden met de nutsbedrijven afgestemd in het Azonoverleg. De nutsbedrijven hebben 2–3 jaar nodig om hun werkzaamheden voorafgaand aan de rioleringswerken voor te bereiden en tot uitvoer te brengen. Begin 2025 is gebleken dat Stedin en Evides de planningsafspraken gemaakt in Moor niet halen. Dit heeft consequenties gehad voor de planning van voorbereiding en uitvoering van onze projecten en de oplopende voorziening Riolering.
In Zeeuws-Vlaams verband is door de gemeenten diverse malen overleg gevoerd met het management van Stedin en Evides om deze problematiek aan de orde te stellen en naar oplossingen te zoeken. Stedin en Evides zijn elk organisatorisch aan het bekijken hoe de enorme werkvoorraad procesmatig beter vorm kan krijgen. Het is zeer waarschijnlijk dat niet in ieder project alle disciplines vervangen of verzwaard worden maar dat er sprake is van het alleen aanpakken van knelpunten, als blijkt dat het netwerk bijvoorbeeld nog meer dan 10 jaar mee kan. Daarnaast wordt bekeken in hoeverre de aannemerscapaciteit in lijn ligt met deze opgaven of bijgesteld moet worden. Komende periode wordt duidelijk of hierin voortgang geboekt wordt en welke bijsturing mogelijk is. Voorbereiding: Voordat we riolerings- of oppervlaktewatermaatregelen uitvoeren doen we een studie die we in een functioneel ontwerp vastleggen en toetsen we het plan aan klimaatlabel B. Zo zijn in 2025 maatregelen bedacht voor de wateroverlastlocaties in Sluis aan de Beestenmarkt-Klokstraat, Kaai-Jaagpad. Klimaatadaptieve maatregelen zijn bedacht voor de Kloosterstraat Sluis en omgeving, Schouwburgstraat Oostburg en Schoondijke-Oost. De bestekken Burgemeester H.A.
Callenfelsstraat-Zuidwal-Groten Dam (Oostburg), Rijksweg Eede, Duiker Brieversstraat (Eede), Boulevard de Wielingen strandopgang naar Blanke Top (Cadzand) zijn voorbereid en komen in 2026 in uitvoering. Ook is een aanvang gemaakt met de voorbereiding vervangen riolering Oude Haven (Oostburg), en de achterpaden Julianastraat, Glacispad (Breskens).
Jaarstukken 2025
Pagina 54 van 188
Gemeente Sluis Uitvoering: In 2025 zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: -Schoondijke (Buijs Ballotstraat): aanleg wadi en verbeteren waterafvoer; -Aardenburg (Spindlerpad, Herendreef (deel voetbal-/tennisveld)): vervangen riool en afkoppelen drainage; -IJzendijke (Walplein): aanleg gescheiden stelsel en afkoppelen op de Veste; -Retranchement (omgeving Mauritsstraat): aanleg gescheiden stelsel en afkoppelen regenwaterafvoeren; -Aan de Kieweg in Breskens is de sloot verruimd en in Nieuwvliet-Bad-Oost is een IT-riool aangelegd voor de afvoer van overtollig regen- en grondwater. - Rioolreiniging en inspecties: In 2025 voerden we rioolreiniging en inspectiewerkzaamheden uit in Breskens en omgeving. (Ghistelkerke /Deltahoek/ Het Heem /Schoneveld /Boerenhol /Kruisdijk /Sasput /Nummer Een / Slijkplaat). Samen met de Zeeuws-Vlaams gemeenten hebben we een nieuw raambestek opgesteld voor de periode 2026-2029. Uit de beoordeling van de inspecties vloeit een kleinschalig onderhoudsprogramma voort voor de verbetering van de doorstroming, zoals het verwijderen boomwortels, doorgestoken inlaten, breuk en lekkage. De inspectiebeoordeling vormt verder de basis voor het opstellen van een vervangingsplan op lange termijn. Waar mogelijk wordt gezocht naar locaties voor afkoppelen en afvoer van regenwater naar oppervlaktewater en voor rioolrenovatie.