02 Begroting 2023 defintief.docx
Tekst van het document
1-1-2023 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2026
Vaste activa Immaterieel Bijdragen in activa eigendom van derden
169
160
151
143
135
Investeringen economisch nut
44.409
41.851
41.140
38.612
36.603
Investeringen economisch nut, waarvoor heffing kan worden geheven
44.577
41.060
45.026
51.371
51.395
Investeringen maatschappelijk nut
15.818
15.161
14.601
14.027
13.662
Kapitaalverstrekkingen deelnemingen
4.143
6.959
9.775
12.591
15.407
Overige uitzettingen rentetypische periode van één jaar of langer
1.433
1.433
1.433
1.433
1.433
110.548
106.625
112.127
118.177
118.635
Onderhanden werk
-583
-851
-1.117
-1.266
-1.328
Gereed product en handelsgoederen
455
300
300
300
300
2.000
2.000
2.000
2.000
2.000
0
1.000
1.000
1.000
1.000
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
1.499
1.499
1.499
1.499
1.499
500
500
500
500
500
6.371
6.948
6.682
6.533
6.471
116.919
113.573
118.809
124.710
125.106
Materieel
Financieel
Totaal vaste activa Vlottende activa Voorraden
Uitzettingen met rentetypische looptijd < 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in rijks schatkist Overige vorderingen Liquide middelen Kas-, banksaldi Overlopende activa Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen tlv volgende jaren Totaal vlottende activa Totaal balans
BEGROTING 2023
PAGINA 34 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Passiva (bedragen x € 1.000)
1-1-2023 31-12-2023 31-12-2024 31-12-2025 31-12-2026
Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve
7.427
5.868
5.298
4.333
3.868
Bestemmingsreserve
25.031
27.554
30.195
33.007
35.848
0
24
2.347
4.662
1.049
4.513
4.297
4.078
3.900
3.725
15.071
7.950
7.965
8.046
8.196
Onderhandse leningen binnenlandse banken en overige financiele instellingen
54.477
49.481
50.726
52.462
54.120
Totaal vaste passiva
106.519
95.173
100.609
106.410
106.806
Kasgeldleningen
0
8.000
7.800
7.900
7.900
Overige schulden
9.000
9.000
9.000
9.000
9.000
Van Eur. En Ned. Overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel voor volgende jaren
100
100
100
100
100
Overige vooruitontvangen bedragen ten bate van volgende begrotingsjaren
1.300
1.300
1.300
1.300
1.300
Totaal vlottende passiva
10.400
18.400
18.200
18.300
18.300
Totaal balans
116.919
113.573
118.809
124.710
125.106
Begrotingssaldo Voorzieningen Voorzieningen voor verliezen en risico's
verplichtingen,
Van derden verkregen middelen met specifieke besteding Vaste schulden looptijd > 1 jaar
met
rentetypische
Vlottende passiva Netto-vlottende schuld rentetypische looptijd < 1 jaar
met
Overlopende passiva
BEGROTING 2023
PAGINA 35 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Investeringsplan 2023-2026 De investeringsplanning is opgenomen in bijlage 1 bij deze begroting. Bij de berekening van de kapitaallasten is uitgegaan van de bepalingen uit artikel 8 van de Financiële verordening, vastgesteld bij raadsbesluit van 23 maart 2017. Het renteomslagpercentage (onder het BBV verplicht voorgeschreven) is berekend op 1,202%. bedragen x € 1.000 2023 2024 2025 2026 Materiële vaste activa: - investeringen economisch nut
2.501
2.169
2.257
2.402
421
529
502
700
Financiële vaste activa
2.831
2.831
2.831
2.831
Totaalbedrag investeringen
5.753
5.529
5.590
5.933
Kapitaallasten (cumulatief)
93
204
315
418
Dekking uit voorziening rioolheffing
43
104
163
217
- investeringen maatschappelijk nut
De kapitaallasten die voortvloeien uit deze investeringen zijn onder de lasten van de diverse programma’s geraamd. Vaststelling van de programmabegroting 2023 houdt tevens in het beschikbaar stellen van de kredieten uit de kolom 2023 van het investeringsplan 2023-2026 (bijlage 1).
Reserves en voorzieningen In de nota Reservebeleid 2017-2020 is, voor zover van toepassing, per reserve/voorziening het volgende in beeld gebracht: - het doel van de reserve/voorziening; - de voedingen en onttrekkingen; - de maximale hoogte en maximale looptijd; - bijzonderheden. In onderstaand overzicht wordt een totaalbeeld gegeven van het verloop van de reserves en voorzieningen. Voor informatie over de toevoegingen/onttrekkingen in 2023 verwijzen we naar het overzicht van incidentele baten en lasten (hiervoor) en het overzicht van structurele toevoegingen/onttrekkingen reserves (hierna). 1-12023
31-122023
31-122024
31-122025
31-122026
Algemene reserve
7.427
5.868
5.298
4.333
3.868
Totaal algemene reserves
7.427
5.868
5.298
4.333
3.868
Grondexploitatie: algemene reserve
984
984
984
984
984
Infrastructuur
478
487
502
517
532
Explosievenruiming
284
284
284
284
284
bedragen x € 1.000 Stand per: Algemene reserves:
Bestemmingsreserves:
BEGROTING 2023
PAGINA 36 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
bedragen x € 1.000 Stand per:
1-12023
31-122023
31-122024
31-122025
31-122026
Demografische ontwikkelingen
392
392
392
392
392
Restauratie monumenten
28
28
28
28
28
Rekenkamercommissie
15
15
15
15
15
Reserve onderhoud gebouwen
1.301
1.301
1.301
1.301
1.301
Reserve onderh geb Visveiling
134
134
134
134
134
Egalisatiereserve kapitaallasten
5.289
4.997
4.705
4.421
4.139
Egalisatiereserve bodemsanering
279
279
279
279
279
Egalisatiereserve bestemmingsplannen
182
182
182
182
182
Egalisatiereserve duurzaamheid
261
261
261
261
261
Bedrijfsvoering
772
772
772
772
772
Recreatievisie 2.0
122
122
122
122
122
Sociaal Domein
2.430
2.430
2.430
2.430
2.430
Egalisatiereserve wegen
2.189
2.189
2.189
2.189
2.189
Egalisatiereserve groen
381
381
381
381
381
Egalisatiereserve algemene uitkering Gemeentefonds
5.235
5.235
5.235
5.235
5.235
Egalisatiereserve Havengebied Breskens
1.102
850
695
592
516
Egalisatiereserve archeologisch onderzoek
183
183
183
183
183
Reserve Deelneming GBE Aqua
2.816
5.632
8.448
11.264
14.080
Reserve Dividend GBE Aqua
174
416
673
1.041
1.409
Totaal bestemmingsreserves
25.031
27.554
30.195
33.007
35.848
Totaal reserves
32.459
33.422
35.493
37.340
39.716
1.294
0
0
0
0
Voorziening woningbouwontwikkeling (Herstructureringsfonds)
451
451
451
451
451
Fonds bedrijvenontwikkeling
10
10
10
10
10
Wethouderspensioenen
4.395
4.235
4.070
3.900
3.725
Wachtgelden wethouders
118
62
8
0
0
Voorziening afvalstoffenheffing
1.439
1.330
1.221
1.111
1.001
Voorziening rioolheffing
5.580
5.610
5.697
5.850
6.071
Voorziening waterberging
31
37
43
50
56
Voorziening begraafplaatsen
50
80
111
143
176
Voorzieningen Voorziening recreatienatuur (Rood-voor-groen)
BEGROTING 2023
PAGINA 37 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
bedragen x € 1.000 Stand per:
1-12023
31-122023
31-122024
31-122025
31-122026
Voorziening Vitaal West Zeeuws-Vlaanderen
1.672
432
432
432
432
Voorziening recreatienatuur (Rood-voor-rood)
4.545
0
0
0
0
Totaal voorzieningen
19.584
12.246
12.043
11.946
11.921
Totaal reserves en voorzieningen
52.042
45.668
47.536
49.286
51.637
Overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Overzicht van de structurele toevoegingen aan en onttrekkingen uit de reserves: bedragen x € 1.000 2023 2024 2025
2026
Structurele onttrekkingen reserves: Egalisatiereserve Havengebied Breskens
252
154
104
76
- programma 1
4
4
4
4
- programma 2
45
45
45
45
- programma 3
159
159
151
151
- programma 4
2
2
2
2
- programma 5
2
2
2
2
- Algemene dekkingsmiddelen
81
81
80
78
Totaal structurele onttrekkingen reserves
545
447
388
358
15
15
15
15
Reserve deelneming GBE Aqua
2.816
2.816
2.816
2.816
Reserve dividend GBE Aqua
242
257
368
368
3.073
3.088
3.199
3.199
Egalisatiereserve kapitaallasten tbv:
Structurele toevoegingen reserves: Reserve infrastructuur tbv herinrichting Oostburg
Totaal structurele toevoegingen reserves
EMU-saldo Het EMU-saldo geldt binnen de Europese Unie als een indicator om de gezondheid van de overheidsfinanciën te kunnen bepalen. Dit cijfer geeft aan of een overheid een overschot of een tekort heeft. Gemeenten moeten dit cijfer in hun begroting opnemen omdat het Rijk een verplichting heeft naar Europa.
BEGROTING 2023
PAGINA 38 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Het EMU saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven van de gemeente, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie. Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Wat is er dan anders aan de EMU-systematiek dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeenten hanteren? Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten. Daarbij wordt uitgegaan van de jaarlijkse kapitaallasten van de investeringen. Investeringen in een bepaald jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben. De berekening is in de navolgende tabel opgenomen. Berekening EMU-saldo (bedragen * € 1.000)
2022
2023
2024
-40
24
2.347
1.
Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
2.
Mutatie (im)materiële vaste activa
3.649
-6.741
2.686
3.
Mutatie voorzieningen
2.999
-7.338
-206
-1.587
-423
-266
897
-150
-279
4. 5.
Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa
Berekend EMU-saldo (1 - 2 + 3 - 4 - 5)
Voor elke individuele gemeente is een referentiewaarde berekend (geen norm) die, volgens een gelijke verdeling op basis van het begrotingstotaal, het aandeel vormt binnen het totale begrotingstekort van de Nederlandse overheid. Voor de gemeente Sluis bedraagt de referentiewaarde voor 2023 € 3.115.000. Deze waarde is in de septembercirculaire vermeld. Geconcludeerd kan worden dat de gemeente Sluis zowel in 2022 als in 2023 binnen de referentiewaarde blijft.
BEGROTING 2023
PAGINA 39 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Paragrafen
BEGROTING 2023
PAGINA 40 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Paragraaf Lokale heffingen De lokale heffingen zijn een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke inkomsten. Het beleid aangaande deze heffingen is vastgelegd in diverse gemeentelijke verordeningen die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. We maken onderscheid in twee soorten heffingen: - Belastingen: de opbrengst dient als algemeen dekkingsmiddel. Er staat geen prestatie tegenover. Voorbeelden zijn de onroerende zaakbelastingen, hondenbelasting en forensenbelasting. - Retributies: de opbrengst dient ter dekking van de gemaakte kosten van de dienst. Tegenover deze heffing staat een prestatie, zoals de rioolheffingen en de afvalstoffenheffing. De opbrengst van de retributies mag maximaal kostendekkend zijn.
Lokale heffingen
In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de inkomsten uit de lokale heffingen. bedragen x € 1.000 2021 2022 2023 2024 2025 2026 Onroerende zaakbelastingen
6.933
6.638
7.344
7.344
7.344
7.344
Afvalstoffenheffing *
3.671
3.569
3.811
4.010
4.107
4.174
Rioolheffing *
4.835
4.798
5.003
5.193
5.390
5.579
Hondenbelasting
158
168
167
171
175
179
Precariobelasting
147
235
263
270
277
289
Toeristenbelasting
4.915
4.705
6.443
6.443
6.443
6.443
Forensenbelasting
3.231
3.280
5.366
5.500
5.637
5.761
Reclamebelasting
-8
133
154
158
161
165
Marktgeld
23
24
23
23
24
25
Lijkbezorgingsrechten
390
396
412
423
433
443
6
11
11
11
11
11
Parkeerbelastingen
1.521
1.909
2.680
2.680
2.680
2.680
Naheffingsaanslagen parkeerbelasting
420
300
300
300
300
300
Leges Burgerzaken
431
523
215
442
379
391
1.242
1.570
743
723
741
757
282
160
193
135
139
143
28.197
28.019
33.128
33.826
34.241
34.683
Baatbelasting
Leges bouwvergunningen Leges overige Totaal
* na aftrek storting in voorziening dubieuze debiteuren
Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen
Coalitieprogramma Strategie met ambitie In de Kadernotabrief 2023 zijn de uitgangspunten voor de gemeentelijke belastingen en heffingen 2023 opgenomen. Met name om de gevolgen van de benodigde financiële ruimte voor de invulling van het coalitieakkoord te bekostigen, worden een aantal belastingmaatregelen in de begroting 2023 op een
BEGROTING 2023
PAGINA 41 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
andere wijze ingevuld dan uitgangspunt was. Het gaat hierbij om de Onroerende zaakbelasting, (Water)toeristenbelasting en de Parkeerbelasting. Onroerende Zaakbelasting: Uitgangspunt bij de Onroerende Zaakbelasting zijn gelijkblijvende opbrengsten. Omdat een correctie met de waardeontwikkelingen in het kader van de Wet WOZ wordt toegepast, veranderen de tarieven wel. Voor 2023 betekent dit een verlaging van de OZB-tarieven. (Water)toeristenbelasting: De tarieven (water)toeristenbelasting stijgen in 2023 naar de helft van het landelijk gemiddelde (COELO_Atlas) en worden per persoon per overnachting: - (mini)campings/jachthavens m.u.v. strandslaaphuisjes en € 1,55 de jaarplaatsen - jaarplaatsen (mini)campings/jachthavens € 1,95 - recreatiewoningen, pensions, etc. € 1,95 - hotels € 2,55 - strandslaaphuisjes € 2,55 Parkeerbelasting: De tarieven voor betaald parkeren verhogen en worden hierdoor meer in lijn gebracht met landelijke tarieven. De dagtarieven zullen variëren tussen € 5,00 en € 12,50 en worden nader uitgewerkt in de Verordening Parkeerbelasting 2023. De aanpassingen op leges en forensenbelasting die doorgevoerd zijn naar aanleiding van het onderzoek uit 2019 blijven gehandhaafd. Leges: € 532,65 leges in rekening brengen voor een principeverzoek voor een planologische procedure (geen verrekening bij het indienen van een definitieve aanvraag).
Forensenbelasting: - Heffingsgrondslag wijzigen in een ‰ van de WOZ-waarde; - Het minimumtarief voor de forensenbelasting voor woningen met een WOZ-waarde ≤ € 100.000 bedraagt in 2023 € 500; - Alle objecten met een waarde variërende tussen € 100.000 en € 700.000 euro worden in 2023 belast met 5,0‰ van de WOZ-waarde; - De maximaal te belasten WOZ-waarde van de forensenbelasting is vastgesteld op € 700.000 euro. Toerekening overhead aan de heffingen Definitie van het begrip overhead: - Er wordt aansluiting gezocht bij de definitie in het kader van Vensters voor Bedrijfsvoering; - Overhead zijn alle kosten die indirect samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Bij de toerekening van de overhead aan de heffingen is uitgegaan van een methodiek uit de Handreiking kostenonderbouwing lokale heffingen, te weten een methodiek gebaseerd op de personeelslasten. Niet alle overheadkosten worden toegerekend; nagegaan is welke overhead redelijkerwijs kan worden toegerekend aan de heffingen. Niet toegerekend worden de kosten van: - het bestuurssecretariaat : ondersteuning college van burgemeester en wethouders; - commissie bezwaar, communicatie en gemeentejurist: communicatie en afhandeling van bezwaaren beroepschriften inzake belastingen loopt via Sabewa Zeeland; BEGROTING 2023
PAGINA 42 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
-
de medewerkers belast informatiebeveiliging).
met
enkele
specifieke
taken
van
bedrijfsvoering
(bijv.
Daarmee rekening houdend komt de toeslag voor de overhead op de directe personeelslasten uit op 66%. Regionale samenwerking Sabewa Zeeland De heffing en invordering van onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing, rioolheffing, hondenbelasting, toeristenbelasting, forensenbelasting, precariobelasting en reclamebelasting is overgedragen aan de gemeenschappelijke regeling Sabewa Zeeland. Sabewa Zeeland handelt tevens de kwijtschelding van deze belastingen af. Tarieven 2023 In de begroting 2023-2026 is uitgegaan van een aanpassing van de tarieven met 3,0%, zijnde de prijsindex bruto binnenlands product 2022 die ook wordt gehanteerd in de meicirculaire 2022. Uitzonderingen hierop zijn: Belastingsoort
Verhoging
Onroerende zaakbelastingen
Gelijkblijvende opbrengsten zijn het uitgangspunt. Correctie tarief met de waardeontwikkelingen in het kader van de Wet WOZ.
Afvalstoffenheffing
Uitgangspunt is 100% kostendekking.
Rioolheffing
Op basis van het GRP 2020-2024 een jaarlijkse tariefsverhoging met 1,25%, verhoogd met het inflatiepercentage van 3,0%.
Toeristenbelasting
Tarieven variëren van € 1,55 tot € 2,55 op basis van soort verblijf.
Lijkbezorgingsrechten
Uitgangspunt is 100% kostendekking. Voor de komende jaren wordt, totdat dit is bereikt, uitgegaan van een jaarlijkse stijging van de tarieven met het inflatiepercentage (3,0%).
Baatbelasting
Uitvoering van de reeds eerder door de raad vastgestelde verordeningen (riolering buitengebied en herinrichting centrum Sluis).
Parkeerbelastingen
De tarieven wijzigen t.o.v. de tarieven 2022 en variëren in dagtarief tussen € 5,00 en € 12,50.
Overzicht tarieven belastingen en heffingen Soort
Grondslag
2022
2023
Ozb Woning eigenaar
Percentage WOZ-waarde
0,0944%
0,0858%
Niet-woning eigenaar
Percentage WOZ-waarde
0,2151%
0,2116%
Niet-woning gebruiker
Percentage WOZ-waarde
0,1754%
0,1726%
Eenpersoonshuishouden
€ 210,15
€ 221,30
Afvalstoffenheffing Gebruiker
BEGROTING 2023
PAGINA 43 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Soort
Grondslag
2022
2023
Gebruiker
Tweepersoonshuishouden
€ 258,55
€ 272,25
Gebruiker
Meer dan tweepersoonshuishouden
€ 287,55
€ 302,80
Gebruiker
Vakantie-/recreatiewoning
€ 287,55
€ 302,80
Gebruiker
Afvoer 0 t/m 300 m3 afvalwater
€ 281,15
€ 293,10
Gebruiker
Afvoer > 300 t/m 1.000 m3 afvalwater
€ 816,95
€ 851,65
Gebruiker
Afvoer > 1.000 t/m 2.500 m3 afvalwater
€ 1.194,35
€ 1.245,10
Gebruiker
Afvoer > 2.500 t/m 5.000 m3 afvalwater
€ 1.707,00
€ 1.779,55
Gebruiker
Afvoer > 5.000 m3 afvalwater
€ 1.707,00
€ 1.779,55
Rioolheffingen
Verhoogd met € 0,25 per m3 voor elke m3 waarmee de hoeveelheid afgevoerd afvalwater de 5.000 m3 te boven gaat.
Hondenbelasting 1e hond
Voor de 1e hond
€ 63,90
€ 65,80
Iedere volgende hond
Per hond
€ 118,50
€ 122,05
Kennel
Per kennel
€ 228,10
€ 234,95
Reclameborden, uithangborden e.d.
Per stuk per jaar
€ 36,75
€ 37,85
Zonneschermen en luifels
Per stuk per jaar
€ 31,35
€ 32,30
Terras Boul. de Wielingen Cadzand en Per m2 per maand Kaai, Spuiplein en Oranjeplein Breskens
€ 3,65
€ 3,75
Terras Ledelplein, Markt, Erasmus-straat, Per m2 per maand Raadhuisplein en Eenhoorn-plantsoen Oostburg
€ 2,95
€ 3,05
Terras bebouwde kom Sluis
Per m2 per maand
€ 4,90
€ 5,05
Terras overig gebouwd gemeente Sluis
Per m2 per maand
€ 2,55
€ 2,65
Precariobelasting
Toeristenbelasting
BEGROTING 2023
PAGINA 44 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Soort
Grondslag
2022
2023
(mini)campings/ Watertoeristen muv jaarplaatsen en strandslaaphuisjes
Per persoon per overnachting
€ 1,25
€ 1,55
Jaarplaatsen
Per persoon per overnachting
€ 1,55
€ 1,95
Pensions/recreatiewoningen
Per persoon per overnachting
€ 1,55
€ 1,95
Hotels
Per persoon per overnachting
€ 2,05
€ 2,55
Strandslaaphuisjes
Per persoon per overnachting
€ 2,05
€ 2,55
Forensenbelasting Tarief 2023: 5,0‰ van de WOZ-waarde met een minimumtarief van € 500 voor woningen met een WOZ-waarde ≤ € 100.000. De maximaal te belasten WOZ-waarde is € 700.000 (forensenbelasting maximaal € 3.500). Reclamebelasting Deelgebied 1 (kern Oostburg) bij een oppervlakte van de openbare aankondigingen van: Minder dan 0,1 m2
nihil
nihil
0,1 m2 of meer maar minder dan 15 m2
€ 979,35
€ 1.008,75
15 m2 of meer maar minder dan 25 m2
€ 1.091,35
€ 1.124,10
25 m2 of meer
€ 1.315,20
€ 1.354,65
Deelgebied 2 (bedrijventerrein Oostburg) bij een oppervlakte van de openbare aankondigingen van : Minder dan 0,1 m2
nihil
nihil
0,1 m2 of meer maar minder dan 15 m2
€ 783,50
€ 807,00
15 m2 of meer maar minder dan 25 m2
€ 873,00
€ 899,20
€ 1.052,10
€ 1.083,65
€ 66,50
€ 72,90
€ 3,00 / € 3,50
€ 5,00
Kern Sluis
€ 10,50
€ 12,50
Kust
€ 4,00
€ 7,50
25 m2 of meer Parkeerbelastingen Naheffing parkeerbelasting Dagtarief: Sluis
Toelichting Onroerende zaakbelastingen
BEGROTING 2023
PAGINA 45 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
De onroerende zaakbelastingen worden geheven naar de taxatiewaarde van een object (woningen en niet-woningen) op basis van de Wet WOZ. Deze waarde wordt jaarlijks opnieuw getaxeerd. Voor de belastingaanslagen 2023 is de WOZ-waarde per 1 januari 2022 bepalend. In deze begroting is uitgegaan van gelijkblijvende opbrengsten. Wel vindt een correctie van het tarief plaats met de waardeontwikkelingen in het kader van de Wet WOZ. Vrijstellingen: uitsluitend de wettelijke verplichte vrijstellingen. Kwijtschelding: onroerende zaakbelastingen komen in aanmerking voor kwijtschelding. Macronorm onroerende zaakbelastingen: deze norm is in 2019 voor de laatste keer toegepast. In plaats daarvan komt een benchmark waarin de onroerende zaakbelastingen, de afvalstoffen- en de rioolheffingen worden vergeleken. Het resultaat van deze benchmark komt in de COELO-Atlas (maart 2023). Afvalstoffenheffing In de afvalstoffenheffing worden de lasten doorberekend voor het inzamelen, afvoeren en verwerken van huishoudelijke afvalstoffen. - Heffingsmaatstaf: tariefdifferentiatie naar aantal bewoners van een perceel met als peildatum 1 januari van het belastingjaar. - Vrijstellingen: geen vrijstellingen. - Kwijtschelding: voor de afvalstoffenheffing kan kwijtschelding verleend worden.
In de berekening van de tarieven worden, naast de directe kosten, meegenomen: de overhead op de interne personeelskosten, de kosten van heffing en invordering door Sabewa Zeeland, de compensabele btw, het bedrag dat aan afvalstoffenheffing wordt kwijtgescholden en het bedrag dat in de voorziening dubieuze debiteuren wordt gestort. In onderstaande tabel zijn de baten en lasten voor het huishoudelijk afval opgenomen (kostenonderbouwing): Omschrijving Uitgaven 2023 Inkomsten 2023 (bedragen * € 1.000) incl. BTW incl. BTW Huishoudelijk afval 3.353 298 Milieustraat Oostburg
708
Heffing/invordering afvalstoffenheffing
60
Kwijtschelding
96
Voorziening dubieuze debiteuren
74
Totaal uitgaven en inkomsten
4.291
Netto lasten door te berekenen in de afvalstoffenheffing
3.994
Opbrengst afvalstoffenheffing Onttrekken aan de voorziening afvalstoffenheffing
298 3.885 109
Eventuele tekorten c.q. overschotten worden verrekend met de voorziening afvalstoffenheffing. De huidige voorziening bedraagt ongeveer € 1,48 miljoen.
BEGROTING 2023
PAGINA 46 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Rioolheffingen De rioolheffing is een heffing die op grond van artikel 228a van de Gemeentewet wordt geheven om de kosten op te vangen die voortvloeien uit de zorgplicht voor: - de afvoer van afvalwater; - de afvoer van hemelwater; - het kwaliteitsbeheer van grondwater. De wijze waarop aan deze zorgplicht invulling wordt gegeven is vastgelegd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2020-2024, vastgesteld bij raadsbesluit van 27 juni 2019. Tegelijkertijd is besloten om de tarieven rioolheffing jaarlijks te verhogen met 1,25% en het dan geldende inflatiepercentage. Voor 2023 is het inflatiepercentage vastgesteld op 3,0% waarmee de tarieven rioolheffing zullen stijgen met 4,25%. -
Heffingsmaatstaf: De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Het tarief is afhankelijk van het aantal kubieke meters water dat vanuit het perceel wordt afgevoerd. Vrijstellingen: de Gemeentewet schrijft geen verplichte vrijstellingen voor. Ook in de gemeentelijke belastingverordening zijn geen vrijstellingen opgenomen. Kwijtschelding: voor de rioolheffing kan kwijtschelding worden verleend.
In de tarieven worden, naast de directe kosten, meegenomen: de overhead op de interne personeelskosten, de kosten van heffing en invordering door Sabewa Zeeland, de compensabele BTW, het bedrag dat aan rioolheffing wordt kwijtgescholden en het bedrag dat in de voorziening dubieuze debiteuren wordt gestort. Voorts worden in de rioolheffing nog doorberekend: 1. Archeologieonderzoek: De kosten van het vooronderzoek (bureauonderzoek, veldonderzoek als verslaglegging van het onderzoek) zijn volledig ten laste van de rioolheffing te brengen. Ook de eventuele kosten van extra (voorzorgs)maatregelen als er in een risicogebied wordt gegraven, vallen onder de kosten die toegerekend kunnen worden aan de zorgtaken. Maar de kosten van eventuele vervolgwerkzaamheden of vervolgschade, als blijkt dat er daadwerkelijk archeologische vondsten zijn gevonden, komen niet meer ten laste van de rioolheffing. Deze kosten zijn niet meer in redelijkheid toe te rekenen aan de drie zorgtaken (riolering, hemel- en grondwater). 2. Explosievenonderzoek: Hier geldt dezelfde lijn als bij het archeologieonderzoek. 3. Bodemvervuiling: Ook hier geldt dezelfde lijn als bij het archeologie- en explosievenonderzoek. 4. Flexibele buizen aansluiting huisriolen bij rioolvervanging: Een deel van de kosten van vervanging van de huisaansluiting is toe te rekenen aan de rioleringswerkzaamheden.
Welk deel dat is, kan aan de hand van ouderdom en afschrijving worden vastgesteld. Een deel van de kosten zou voor rekening van het nutsbedrijf moeten komen. Indien de gemeente desalniettemin besluit dat alle kosten door de gemeente worden gedragen, dan zal dat deel ten laste van de algemene middelen moeten worden gebracht. 5. Vervanging bestrating bij rioleringswerkzaamheden: De kosten van het openbreken en sluiten van de straat ter plaatse van de rioleringswerkzaamheden zijn geheel toe te rekenen aan de rioolheffing. Ook de kosten van de extra fundering van de weg vanwege de riolering (extra aanbrengen puin) worden rechtstreeks veroorzaakt door de riolering en horen bij de goede aanbrenging van de riolering. BEGROTING 2023
PAGINA 47 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
De kosten van nieuwe bestrating horen niet te worden door belast in de rioolheffing. Deze zijn immers niet opgeroepen door de zorgtaken en zijn ook geen rechtstreeks gevolg daarvan. De vervanging van het materiaal dat kapot is gegaan door het openbreken is dat wel. 6. Beleidskosten: Een deel van de kosten van beleidsambtenaren kan door belast worden, d.w.z. dat deel van de beleidsambtenaren die zich rechtstreeks met de zorgtaken bezighouden. Ook de kosten van het GRP kunnen volledig worden door belast. In onderstaande tabel is de kostenonderbouwing van de rioolheffing opgenomen: Omschrijving Uitgaven 2023 Inkomsten 2023 (bedragen * € 1.000) incl. BTW incl. BTW Bermsloten/beschoeiingen
175
Straatreiniging
372
Vrijvervalriolering
3.287
Drukriolering
955
Oppervlaktewater
82
Heffing en invordering rioolheffing
69
Kwijtschelding
96
Voorziening dubieuze debiteuren
74
Totaal uitgaven en inkomsten
5.110
Netto lasten door te berekenen in de rioolheffing
5.047
Rioolheffing Toevoegen aan de voorziening rioolheffing
33 30
63 5.077 30
De overschotten en tekorten worden verrekend met de voorziening rioolheffing. In de meerjarenbegroting 2023-2026 worden geen tekorten verwacht en zal de voorziening aangevuld worden. Hondenbelasting In artikel 226 van de Gemeentewet ligt de bevoegdheid tot het heffen van hondenbelasting vast. Dit wordt lokaal verder uitgewerkt in de Verordening hondenbelasting. Belastingplichtig is de houder van één of meer honden binnen de gemeente. Wettelijk zijn er geen verplichte vrijstellingen voorgeschreven. In de gemeentelijke verordening zijn de volgende facultatieve vrijstellingen opgenomen: 1. Honden die zijn opgeleid tot en dienen als blindengeleidehond en in hoofdzaak als zodanig door een blind persoon worden gehouden; 2. Honden die zijn opgeleid tot en dienen als gehandicaptenhond en in hoofdzaak als zodanig door een gehandicapt persoon worden gehouden; 3. Honden die verblijven in een hondenasiel; 4. Honden die uitsluitend ten verkoop of aflevering in voorraad worden gehouden in een inrichting als bedoeld in artikel 3.7, eerste lid, van het Besluit houders van dieren; 5. Honden die jonger zijn dan drie maanden, voor zover zij tezamen met de moederhond worden gehouden; 6. Honden die in dienst zijn bij de politie.
BEGROTING 2023
PAGINA 48 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
-
Heffingsmaatstaf: heffing naar het aantal honden. Kwijtschelding: er wordt geen kwijtschelding verleend voor de hondenbelasting.
Precariobelasting Basis voor de heffing van precariobelasting is artikel 228 van de Gemeentewet, door de raad vastgelegd in de Verordening precariobelasting. Belastingplichtig is degene die het voorwerp of de voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond heeft, dan wel van degene ten behoeve van wie dat voorwerp of op die voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond aanwezig zijn. Hoewel de gemeentewet geen verplichte vrijstellingen voorschrijft, zijn in de verordening de volgende vrijstellingen opgenomen: 1. Voorwerpen, indien de gemeente ter zake van het gebruik van de voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond waarop het voorwerp of de voorwerpen zich bevinden een recht heft op grond van artikel 229, eerste lid, onderdeel a, van de Gemeentewet, dan wel een privaatrechtelijke vergoeding is overeengekomen; 2. Voorwerpen, waarvan de gemeente genothebbende krachtens eigendom, bezit of beperkt recht is, met uitzondering van voorwerpen die in gebruik zijn bij een derde; 3. Voorwerpen bij kleine en middelgrote evenementen, zoals bedoeld in de nota evenementenbeleid. 4. Uithangborden die in het kader van het ROMA-project zijn aangebracht in de Weststraat, Marktstraat, Oude Kerkstraat en Tuimelsteenstraat te Aardenburg en die voldoen aan de door de gemeente gestelde eisen van uiterlijk en mogelijke voorstellingen. -
De heffingsgrondslagen en tarieven zijn vermeld in een bij de verordening behorende tarieventabel. Kwijtschelding: precariobelasting komt niet voor kwijtschelding in aanmerking.
Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een belasting die op grond van artikel 224 van de Gemeentewet geheven wordt voor het houden van verblijf door niet-ingezetenen. Het gaat hier om een algemene belasting waarvan de opbrengsten toevloeien aan de algemene middelen van de gemeente. Dat laat onverlet dat tegenover de opbrengsten ook aanzienlijke investeringen staan die direct of indirect ten goede komen aan de recreatief-toeristische sector. Naast de 'gewone' toeristenbelasting voor het verblijf in hotels, pensions, tenten, caravans etc. heft de gemeente Sluis ook een watertoeristenbelasting voor het verblijf op vaartuigen in het gemeentelijk watergebied. -
-
Vrijstellingen: uitsluitend vrijstellingen voor vormen van verblijf waarbij degene die verblijf houdt geen vrije keuze heeft, zoals verzorgden en verpleegden in verzorgings-, verpleeg- en ziekenhuizen, asielzoekers gehuisvest door het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers. Verder vrijstellingen ter voorkoming van samenloop van watertoeristen- en toeristenbelasting en forensen- en toeristenbelasting (voor het houden van verblijf door een en dezelfde persoon). Kwijtschelding: voor de toeristenbelasting wordt geen kwijtschelding verleend.
Forensenbelasting Voor het gedurende meer dan 90 dagen per jaar ter beschikking houden van een gemeubileerde woning door personen die geen hoofdverblijf hebben in de gemeente, wordt een forensenbelasting geheven.
BEGROTING 2023
PAGINA 49 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Voor de heffingsmaatstaf is gekozen voor een promillage van de WOZ-waarde, waarbij het minimumtarief in 2023 € 500 bedraagt en de maximum te belasten WOZ-waarde op € 700.000 is vastgesteld. - Vrijstellingen: uitsluitend de verplichte vrijstelling uit artikel 223, lid 2 van de Gemeentewet voor degene die ter tijdelijke waarneming van een openbare betrekking of ter bijwoning van de vergaderingen van een algemeen vertegenwoordigend lichaam, waarvan hij het lidmaatschap bekleedt, dan wel ingevolge last of bevel van de overheid, buiten de gemeente van zijn hoofdverblijf vertoeft. - Kwijtschelding: voor de forensenbelasting wordt geen kwijtschelding verleend. Reclamebelasting Het heffen van reclamebelasting geschiedt in de gemeente Sluis uitsluitend in de kern Oostburg op grond van de Verordening reclamebelasting. Een deel van de opbrengst wordt doorgesluisd naar de Stichting Ondernemersfonds Eenhoornstad. Voor doorsluizing van de opbrengst wordt hierop in mindering gebracht: a. € 6.000 als jaarlijkse vergoeding van de perceptiekosten reclamebelasting b. € 13.000 als compensatie van de gederfde parkeerbelasting in Oostburg c. € 15.000 per jaar gedurende een periode van 20 jaar (ingaand 2014) als bijdrage in de aanpassingen van de infrastructuur in Oostburg.
Het grondgebied van Oostburg is onderverdeeld in 2 tariefgebieden: het bedrijventerrein en het overige grondgebied van deze kern. Belastingplichtig is degene die de openbare aankondiging heeft, dan wel degene ten behoeve van wie de openbare aankondiging is aangebracht. -
-
Vrijstellingen: de Gemeentewet bevat geen wettelijke vrijstellingen. In de verordening zijn de volgende facultatieve vrijstellingen opgenomen: a. Vrijstellingen die korter dan 13 weken aanwezig zijn, tenzij deze openbare aankondigingen zijn geplaatst in een voorziening waarin, waaraan of waarop wisselende openbare aankondigingen worden geplaatst, die individueel korter dan 13 weken aanwezig zijn, maar waarbij de verschillende openbare aankondigingen gezamenlijk 13 weken of meer aanwezig zijn; b. Vrijstellingen die als algemene bewegwijzering waarmee een algemeen belang wordt gediend, kunnen worden aangemerkt; c. Vrijstellingen die door of in opdracht van de gemeente zijn geplaatst of aangebracht, indien en voor zover de openbare aankondigingen geschieden ter uitvoering van de publieke taak en voor zover deze aankondigingen niet tot een vestiging behoren; d. Vrijstellingen op bouwterreinen, voor zover deze opschriften rechtstreeks betrekking hebben op de op dat terrein in uitvoering zijnde bouwwerkzaamheden; e. Vrijstellingen van instellingen, die door de rijksbelastingdienst zijn aangewezen als Algemeen Nut Beogende Instellingen (ANBI) of die voldoen aan de criteria van de rijksbelastingdienst voor een Sociaal Belang Behartigende Instelling (SBBI) en die uitsluitend betrekking hebben op de functie van het gebouw of de naam van de instelling; f.
Vrijstellingen bestemd voor de verkoop of verhuur van onroerende zaken, indien deze aanwezig zijn in de onmiddellijke nabijheid van de te verkopen of te verhuren zaak en een totale oppervlakte van 5 m2 per vestiging of bouwwerk niet overstijgen; g. Vrijstellingen aangebracht door of namens de Stichting Ondernemersfonds Eenhoornstad, waarbij het reclameobject uitsluitend bestaat uit een vlag, banier of zuil met de naam en/of afbeelding Eenhoornstad. Kwijtschelding: voor de reclamebelasting wordt geen kwijtschelding verleend.
BEGROTING 2023
PAGINA 50 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Marktgelden De bevoegdheid tot het heffen van marktgelden ligt vast in artikel 229, 1e lid, onderdelen a en b van de Gemeentewet, op lokaal niveau uitgewerkt in de Verordening marktgelden. De heffingsmaatstaven en tarieven zijn opgenomen in een bij de Verordening marktgelden behorende tarieventabel. In de tarieven voor de markten in Oostburg en Cadzand-Bad is op verzoek van de marktlieden een opslag verwerkt voor promotie. Belastingplichtig is degene aan wie een standplaats op de markt is toegewezen. De markten moeten als zodanig zijn aangewezen in de Marktverordening. -
Vrijstellingen: er zijn geen wettelijke of facultatieve vrijstellingen in de verordening opgenomen. Kwijtschelding: marktgelden komen niet in aanmerking voor kwijtschelding.
Kermisgelden Bij de vaststelling van de begroting 2019 en de daaruit voortvloeiende 1e wijziging van de programmabegroting 2019 heeft u ingestemd met afschaffing van de kermisgelden per 1 januari 2019. Ten gevolge daarvan is de Verordening kermisgelden door u ingetrokken. Lijkbezorgingsrechten De bevoegdheid tot het heffen van lijkbezorgingsrechten ligt vast in artikel 229, 1e lid, onderdelen a en b van de Gemeentewet en is verder uitgewerkt in de Verordening lijkbezorgingsrechten. In de verordening zijn geen vrijstellingen opgenomen. De heffingsmaatstaven en tarieven zijn afhankelijk van de soort dienst en zijn vermeld in de bij de Verordening lijkbezorgingsrechten behorende tarieventabel. De lijkbezorgingsrechten komen niet in aanmerking voor kwijtschelding. Jaarlijks worden de tarieven met het inflatiepercentage (3,0%) verhoogd, tot 100% kostendekking is bereikt. In onderstaande tabel zijn de in de tarieven doorberekende kosten opgenomen: Omschrijving Uitgaven 2023 Inkomsten 2023 (bedragen * € 1.000) incl. BTW incl. BTW Lijkbezorging algemeen (lasten mogen wettelijk niet doorberekend worden in de lijkbezorgingsrechten) Beheer begraafplaatsen
412
2
Begrafenissen
261
3
Totaal uitgaven en inkomsten
699
5
Netto lasten door te berekenen in de lijkbezorgingsrechten
668
Lijkbezorgingsrechten
26
412
Baatbelasting De baatbelasting is een bestemmingsheffing, waarbij de lasten van de voorzieningen worden omgeslagen over de door die voorzieningen gebate onroerende zaken. In het kader van de herinrichting van de winkelstraten Sluis vindt een kostenverhaal plaats. Het merendeel hiervan gebeurt langs privaatrechtelijke weg. Het belang en de reikwijdte van de baatbelasting is afgenomen, met name door nieuwe wetgeving en ontwikkelingen in de jurisprudentie. De heffingsmaatstaf in de Verordening herinrichting winkelstraten Sluis bestaat uit een vast bedrag per onroerende zaak, een bedrag afhankelijk van de m1 gevelbreedte van de onroerende zaak en een BEGROTING 2023
PAGINA 51 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
bedrag afhankelijk van de m2 oppervlakte van de onroerende zaak voor zover deze op basis van het bestemmingsplan te bebouwen is. -
Kwijtschelding: voor de baatbelasting is geen kwijtschelding mogelijk.
Parkeerbelastingen De bevoegdheid tot het heffen van parkeerbelastingen is geregeld in de artikelen 225, 234 en 235 van de Gemeentewet en het Besluit gemeentelijke parkeerbelastingen. Het heffen van parkeerbelastingen ligt vast in de Verordening parkeerbelastingen en het aanwijzingsbesluit betaald parkeren. Parkeervergunningen zijn momenteel nog beperkt tot de vergunningen voor de bewoners en hun bezoek in de woonwijken van Sluis en Cadzand-Bad, het woon-werkverkeer langs de kust en voor de gebruikers van de jachthaven in Cadzand-Bad. Belastingplichtig is degene die het voertuig parkeert in een aangewezen gebied voor betaald parkeren c.q. degene die de vergunning heeft aangevraagd. -
-
Vrijstellingen: In de verordening is uitsluitend de wettelijke vrijstelling uit artikel 225, lid 6 van de Gemeentewet opgenomen, t.w. vrijstelling voor degene die het voertuig heeft geparkeerd, indien deze aannemelijk maakt dat ten tijde van het parkeren een ander tegen zijn wil van het voertuig gebruik heeft gemaakt en dat hij dit gebruik redelijkerwijs niet heeft kunnen voorkomen. Het tarief is afhankelijk van de parkeerduur en de locatie waar geparkeerd wordt. Kwijtschelding: parkeerbelastingen komen niet voor kwijtschelding in aanmerking. Handhaven: gekozen is voor de fiscale afhandeling. De kosten dit hiermee gemoeid zijn worden verhaald in het tarief van de naheffingsaanslag.
Leges Leges worden geheven op grond van artikel 229 Gemeentewet voor het genot door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. Belastingplichtig is de aanvrager van de dienst dan wel degene ten behoeve van wie de dienst is verleend. In vrijwel alle gevallen gaat het om het in behandeling nemen van aanvragen om vergunningen e.d. en het verstrekken van documenten. -
-
Vrijstellingen: 1. het in behandeling nemen van een verzoek om een verklaring omtrent inkomen en vermogen; 2. het in behandeling nemen van een verzoek om een financiële bijdrage; 3. diensten waarvan de kosten krachtens afdeling 6.4 van de Wet ruimtelijke ordening (grondexploitatie) zijn of worden verhaald; 4. diensten met betrekking tot een aanvraag tot verlening of gehele of gedeeltelijke intrekking van een omgevingsvergunning of wijziging van voorschriften van een omgevingsvergunning, voor zover die aanvraag betrekking heeft of een activiteit met betrekking tot een inrichting als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder e, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht; 5. het in behandeling nemen van een aanvraag tot verlening van een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onderdeel i, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, voor zover het een activiteit betreft bedoeld in artikel 2.2a van het Besluit omgevingsrecht, voor zover het een activiteit betreft bedoeld in 2.2a van het Besluit omgevingsrecht (omgevingsvergunning beperkte milieutoets). De vrijstellingen 3 t/m 5 zijn verplichte vrijstellingen. De heffingsgrondslagen en tarieven zijn vermeld in een bij de verordening behorende tarieventabel. Kwijtschelding: leges komen niet in aanmerking voor kwijtschelding.
BEGROTING 2023
PAGINA 52 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Kwijtschelding Naast de heffing en invordering wordt ook het verlenen van kwijtschelding uitgevoerd door Sabewa Zeeland. Bij raadsbesluit van 20 december 2018 is de Regeling kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2019 vastgesteld. Voor kwijtschelding komen de afvalstoffenheffing en rioolheffing in aanmerking, met uitzondering van woningen/percelen in hoofdzaak bestemd en gebruikt voor vakantie en andere recreatieve doeleinden. In de begroting 2023 is een bedrag van € 192.000 opgenomen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding. Met het kwijt te schelden bedrag is in de onderbouwing van de tarieven afvalstoffenheffing en rioolheffing rekening gehouden.
Belastingdruk Voor de lokale lastendruk wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Landelijk vergelijk - Coelo-Atlas lokale lasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) van de Rijksuniversiteit Groningen brengt jaarlijks de Atlas van de lokale lasten uit. Dit is een jaarlijks overzicht van de heffingen van gemeenten, provincies en waterschappen. Voor alle gemeenten brengen zij voor de ozb, rioolheffing en afvalstoffenheffing uitgebreid de heffingssystematiek, tarieven en kwijtschelding in kaart. Ook is onderzocht welke gemeenten de hoogste en de laagste woonlasten hebben. In de Atlas lokale lasten 2022 staat Sluis op de 93e plaats (van de 349) van de goedkoopste gemeenten in Nederland met € 849 woonlasten voor meerpersoonshuishoudens (eigenaar-bewoner). De gemeente Rijssen-Holten is de goedkoopste gemeente van Nederland met € 667 woonlasten. De woonlasten in de duurste gemeente Bloemendaal bedragen € 1.736. De gemiddelde woonlasten voor eigenaar-bewoners liggen in Nederland op € 904.
BEGROTING 2023
PAGINA 53 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Paragraaf Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente: - is het vermogen om incidentele financiële risico's op te kunnen vangen en daarmee de gemeentelijke structurele taken te kunnen voortzetten; - bepalen we door de relatie te leggen tussen de weerstandscapaciteit en de risico's die we als gemeente lopen en waarvoor op onze balans geen voorzieningen zijn getroffen; - geeft aan hoe robuust de gemeentelijke begroting is. In deze paragraaf gaan we in op: - wettelijk kader; - verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden; - risicomanagement; - grootste risico’s; - weerstandscapaciteit; - weerstandsvermogen; - financiële kengetallen. De conclusie met betrekking tot het weerstandsvermogen van de gemeente is dat er voldoende vermogen is om de risico's af te dekken. Wettelijk kader Het 'Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten' bevat voorschriften voor de inrichting van de begroting en de jaarstukken. In artikel 11 is opgenomen dat de paragraaf Weerstandsvermogen en risicomanagement minstens bestaat uit: - een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; - een inventarisatie van de risico's; - het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's; - kengetallen; - een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.
Verantwoordelijkheden, taken en bevoegdheden De gemeenteraad De gemeenteraad heeft een controlerende, kaderstellende, toetsende en toezichthoudende rol. Het college informeert de raad over het risicomanagement via de P&C-cyclus. Hierbij worden over de risico's met een gemiddelde, hoge en zeer hoge risicoscore gerapporteerd. De raad controleert in hoeverre de uitvoering van het beleid door het college binnen de vastgestelde kaders heeft plaatsgevonden en of hierin voldoende rekening is gehouden met de aanwezige risico's. In de programmabegroting gaat het om de mogelijke risico's die het begrotingsbeeld kunnen verstoren en de verwachte omvang van het weerstandsvermogen. In de jaarstukken vindt de verantwoording plaats van de risico's en het weerstandsvermogen zoals die in de programmabegroting zijn benoemd. Het college van B&W Het college rapporteert de raad In de tussentijd alleen over risico's die ten opzichte van de begroting nieuw zijn of die significant afwijken. Als onderdeel van een collegeadvies en raadsvoorstel worden eventuele risico's vermeld.
BEGROTING 2023
PAGINA 54 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Risicomanagement De gemeente heeft te maken met toenemende complexiteit, nieuwe taken en dergelijke waardoor de organisatie aan het veranderen is. Om deze reden is het belangrijk dat de gemeente beter leert omgaan met de onzekerheden die op haar pad komen en dat daarin bewuste keuzes gemaakt worden. De gemeente hanteert het risico gestuurd werken. Voor een effectieve verankering van risicomanagement in de organisatie is goede communicatie van belang. Een inhoudelijke communicatie over de risico's zal plaatsvinden als onderdeel van de P&Ccyclus. Door deze koppeling worden de risico's periodiek onder de aandacht gebracht. Om te waarborgen dat de risico's binnen de organisatie op uniforme en objectieve wijze worden beoordeeld, wordt gebruik gemaakt van onderstaande tabel om de kans en impact van een risico in te schatten (risico = kans x impact). Kans op optreden risico Klasse
Percentage
Score
Zeer laag
1% - 20%
1
Laag
21% - 40%
2
Gemiddeld
41% - 60%
3
Hoog
61% - 80%
4
Zeer hoog
81% - 100%
5
Klasse
Gevolg Financieel
Score Gevolg Imago
Gevolg Dienstverlening
Gevolg Veiligheid
Zeer laag
< € 25.000
1
Geen reacties
Geen fout
Veilig
Laag
€ 25.001 -
2
Personeel niet trots
Klant ziet fout geen Licht letsel schade
3
Negatieve berichtgeving Beperkte schade klant
Matig letsel
4
Negatieve berichtgeving Grote schade klant media
Zeer matig letsel
5
Zeer negatieve berichtgeving
Zwaar letsel
€ 100.000 Gemiddeld
€ 100.001 € 250.000
Hoog
€ 250.001 € 500.000
Zeer hoog
> € 500.000
Schade onherstelbaar
De risicoscore van een bepaald risico wordt bepaald door kans en impact met elkaar te vermenigvuldigen (risicoscore = score kans x score impact). Maximaal kan een risico 25 punten scoren, wanneer sprake is van een zeer hoge kans van optreden in combinatie met zeer hoge impact. De risicoscore is in de volgende tabel verdeeld in verschillende klassen. Zoals in deze tabel te zien is, zitten de meeste risico's van de gemeente in de klasse laag.
BEGROTING 2023
PAGINA 55 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Klasse
Risicoscore (kans x impact)
Zeer laag
1-2
663
Laag
3-6
10.796
Gemiddeld
7-13
580
Hoog
14-18
2.000
Zeer hoog
19-25
600
Totaal
Totaal (bedragen * € 1.000)
14.638
Grootste financiële risico's Onderstaand staan de risico’s vermeld die zich eventueel voor kunnen doen. Havengebied Breskens Het Havengebied wordt beschouwd als een majeur project en is opgenomen in de paragraaf grote projecten. Vele facetten komen in dit project samen zoals bijvoorbeeld de kustvisie, recreatie en toerisme, havenbeheer en diverse beheermaatregelen. Daarbij horen ook middelen: financiën en personele capaciteit alsmede monitoring van risico's. Het project vraagt daarnaast samenwerking met partners. In de begroting is structureel € 1 miljoen gereserveerd als preventieve maatregel ten behoeve van diverse beheermaatregelen. Pensioenen De verplichting die de gemeente heeft uit hoofde van pensioenen van (voormalige) bestuurders wordt jaarlijks actuarieel herrekend. Aangezien deze berekening slechts eenmaal per jaar kan worden uitgevoerd op basis van de actuele disconteringsvoet die het ministerie eind december van het lopende jaar vaststelt en die wij volgen, is de omvang van de noodzakelijke bijstorting ten laste van het resultaat van het boekjaar vooraf niet bekend. Er is 90% kans dat het risico zich voordoet, de kosten kunnen dan oplopen tot € 600.000. Het risico is opgenomen in klasse zeer hoog Investeringsfonds Cadzand-Bad Het investeringsfonds Cadzand heeft niet genoeg middelen om de openbare ruimte in te richten waardoor de gemeente een bijdrage moet leveren.
Door de enorme prijsstijgingen van de laatste jaren is de kans 70% dat het risico ad € 1.000.000 zich voordoet. Jeugd en onderwijs De vraag naar hulpverlening neemt toe en de hulpvragen worden complexer waardoor een betere samenwerking nodig is tussen professionals onderling en tussen professionals en het gezinssysteem. De begeleiding van de gezinnen wordt arbeidsintensiever. Beleid wordt in afstemming gezamenlijk bepaald met de 13 Zeeuwse gemeenten. Daarbij spelen landelijke trends zoals extramuralisering/ambulantisering en landelijke regelgeving een belangrijke rol. Als gemeente zijn we afhankelijk van de zorgvraag van de inwoners en het landelijk beleid, waardoor de beleidsruimte van de gemeente zelf beperkt is om veel invloed te kunnen uitoefenen op de kosten. Er is 50% kans dat dit risico zich voordoet, de kosten kunnen oplopen tot € 500.000. Datalek Landelijk onderzoek wijst uit dat de belangrijkste oorzaak van datalekken het menselijk handelen is. Wij hebben beheersmaatregelen genomen om dit zo veel mogelijk tegen te gaan, zoals ons strategisch informatiebeleid, het daarbij horende uitvoeringsprogramma en diverse trainingen (waaronder Security Awareness). Dit neemt niet weg dat we het risico calculeren dat er toch iets fout kan gaan, en BEGROTING 2023
PAGINA 56 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
er een boete volgt van de Autoriteit Persoonsgegevens. We schatten de kans dat het risico zich voordoet op 10%. De kosten kunnen dan oplopen tot € 800.000. Integriteit van gegevens Wij staan voor integriteit van ons handelen en het omgaan met gegevens. Dat kan nooit voorkomen dat er toch sprake kan zijn van een hack waarmee gegevens gewijzigd, gewist of toegevoegd worden. Wij hebben hierop beheersmaatregelen genomen door enerzijds technische maatregelen en anderzijds bewustwording. Er bestaat 10% kans dat het risico zich voordoet. De kosten kunnen dan oplopen tot € 800.000. Bedrijfscontinuïteit We hebben als gemeente te maken met omstandigheden van buitenaf, die de werkzaamheden flink beïnvloeden. Recente voorbeelden daarvan zijn de coronapandemie en opvang van vluchtelingen. Wij hebben een continuïteitsplan waarin vastgelegd is hoe we onze minimale taken kunnen blijven uitvoeren. Dat neemt niet weg dat de kans blijft bestaan dat de continuïteit in het gedrang komt. De kans dat het risico zich voordoet, schatten wij in op 10%. De kosten kunnen dan oplopen tot € 500.000. Grootste imago risico's Woningmarkt Gezien de verhouding tussen het aantal woningen en het aantal huishoudens lijkt er (cijfermatig) sprake van een overschot aan woningen in de permanente woningvoorraad.
Deze woningen zijn echter niet beschikbaar op de woningmarkt, omdat ze anderszins in gebruik zijn, bijvoorbeeld als tweede woning en/of voor recreatieve verhuur. Of omdat de kwaliteit van de woningen niet aansluit bij de eisen voor permanente bewoning. Het vraagt nadrukkelijk aandacht welk ander gebruik van woningen (binnen de woonbestemming) is toegestaan en welk ander gebruik van woningen wenselijk is. Inperking van gebruiksmogelijkheden en/of handhaving van regelgeving kan voor een woningeigenaar overkomen als een inbreuk op het eigendomsrecht. Anderzijds kan het niet-inperken van gebruiksmogelijkheden, het gedogen of het niet-actief toezien op de regelgeving leiden tot ongewenst gebruik en, daarmee samenhangend, aantasting van de leefbaarheid, de kansen van starters op de woningmarkt en verzoeken om handhaving van derden. De bestaande woningvoorraad is om die reden nadrukkelijk punt van aandacht. Denk hierbij aan vraagstukken rondom thema’s als huisvesting van tijdelijke werknemers of kortdurende recreatieve verhuur. Belangen van bij deze vraagstukken betrokken partijen lopen daarbij niet altijd synchroon. Risico bestaat op negatieve berichtgeving, maar zeker ook op procedures die hieromtrent zullen worden aangespannen.
Een ander risico op imagoschade is het beeld dat ontstaat dat woningbouwplannen (om ruimte te creëren op de woningmarkt) te lang op de plank blijven liggen. Enerzijds omdat we door krapte op de arbeidsmarkt onvoldoende ambtelijke capaciteit hebben om aanvragen te behandelen (ook via externe inhuur lukt dit niet) en anderzijds omdat er geen duidelijk afwegings- of toetsingskader is om de (grotere) plannen te kunnen beoordelen. Dit leidt tot negatieve sentimenten bij inwoners, stadsen dorpsraden, ontwikkelaars en werkgevers en tot onvoldoende mogelijkheden om te kunnen inspelen op vraagstukken rondom de krapte op arbeidsmarkt, de transformatie van de zorg en de benodigde aanwas van leerlingen, leden en vrijwilligers. Om deze risico’s te beperken komen we in 2023 met een allesomvattend beleidsplan Wonen, een meerjarig uitvoeringsprogramma Woningbouw (dat inspeelt op transitie en ambitie) en een wegingskader (en -procedure) voor nieuwbouwplannen.
BEGROTING 2023
PAGINA 57 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Centrale voorzieningenkern Het behoud en versterken van de kern Oostburg als centrale voorzieningenkern is een aandachtspunt. De gemeente heeft met de herinrichting de openbare ruimte in het (winkel)centrum een kwaliteitsimpuls gegeven. De aanpak van de leegstand en het verbeteren van de beeld- en technische kwaliteit van de panden vraagt om nadere acties. Met de Vereniging van Vastgoedeigenaren Eenhoornstad is overeengekomen dat stappen worden gezet om met toepassing van het instrument Stedelijke Kavelruil te komen tot een meer compact (winkel)centrum. Daarmee ligt voor de ondernemers een goede kans om zich toekomstgericht te ontwikkelen. Dit risico valt in klasse negatieve berichtgeving. Burgerparticipatie Het risico bestaat dat de kaders voor de uitvoering van Burgerparticipatie niet bij iedereen bekend en helder zijn. Daardoor kunnen er verschillende verwachtingen ontstaan tussen inwoners en gemeente, wat onbegrip met zich mee kan brengen. Dit risico valt in klasse negatieve berichtgeving. Schaarste op de arbeidsmarkt Dienstverlening kan onder druk komen te staan als gevolg van een gespannen arbeidsmarkt. Weerstandscapaciteit Onder weerstandscapaciteit wordt verstaan de capaciteit aan geldmiddelen die de gemeente heeft om tegenvallers op te vangen.
Dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten, die onverwachts en substantieel zijn, te dekken zonder dat de begroting en het beleid aangepast hoeven te worden. De weerstandscapaciteit bestaat uit: - de vrij besteedbare reserves; - onvoorzien; - stille reserves; - onbenutte belastingcapaciteit. Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit: Component
Bedrag (x € 1.000)
Eigen vermogen per 1 januari 2023: Algemene reserve
7.427
Reserve grondexploitatie
984
Reserve sociaal Domein
2.430
Reserve Explosievenruiming
284
Egalisatiereserve bodemsanering
279
Reserve Deelneming GBE Aqua
2.816
Onvoorzien
50
Onbenutte belastingcapaciteit
4.051
Totaal
18.321
BEGROTING 2023
PAGINA 58 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om financiële risico's op te kunnen vangen en daarmee de gemeentelijke structurele taken te kunnen voortzetten. We bepalen het weerstandsvermogen door de relatie te leggen tussen de weerstandscapaciteit (de middelen die beschikbaar zijn om niet-begrote kosten te dekken) en de risico's die we als gemeente lopen en waarvoor op de balans geen voorziening is getroffen. Het is niet realistisch dat alle risico's zich op een en hetzelfde moment voordoen. Bij deze begroting wordt vastgesteld dat 75% van de risico's afgedekt moet zijn door het weerstandsvermogen. Het totaal van de risico's bedraagt € 14.638.000 waarvan 75% (€ 10.979.000) wordt meegenomen in de weerstandscapaciteit. Wij achten deze weerstandscapaciteit van ad € 18.321.000 voldoende. Kengetallen Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Netto schuldquote
60%
82%
57%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
60%
82%
57%
Solvabiliteitsrisico
28%
25%
28%
Grondexploitatie
1%
2%
1%
Structurele exploitatieruimte
5%
2%
2%
101%
101%
89%
Belastingcapaciteit
Toelichting gehanteerde kengetallen - Netto schuldquote: Biedt inzicht in het niveau van de schulden ten opzichte van de eigen middelen. Hoe lager het percentage is, hoe gunstiger de financiële positie. Hoewel de behoefte aan vreemd vermogen voor financiering van vaste activa relatief hoog is, leggen de verplichtingen (rente en aflossing) die daaruit voortvloeien geen ongewenst hoge druk op de begrotingspositie. De huidige marktrente is gunstig en het renterisico (door schommelingen in de renteontwikkeling) is beperkt doordat voor de aangetrokken leningen een vaste rente geldt gedurende de looptijd. - Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: Deze wordt berekend overeenkomstig de netto schuldquote, vermeerderd met leningen aan openbare lichamen. De gemeente verstrekt geen leningen aan derden, hierdoor is het kengetal gelijk aan de netto schuldquote. - Solvabiliteitsrisico: Geeft inzicht in hoeverre we in staat zijn om aan de financiële verplichtingen op lange termijn te voldoen. Berekend is het eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen. Dit kengetal steekt gunstig af bij wat in zijn algemeenheid geldt als de norm voor gemeenten. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten hanteert een signaalwaarde van 20% als minimumnorm.
- Structurele exploitatieruimte: Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat
BEGROTING 2023
PAGINA 59 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
-
-
het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De begroting 2023 is structureel in evenwicht. Grondexploitatie: Geeft de verhouding weer tussen de waarde van gronden ten opzichte van de totale baten exclusief mutaties in de reserves. Dit kengetal laat zien dat de middelen die vastliggen in de grondvoorraden relatief gezien beperkt blijven. Belastingcapaciteit: Dit kengetal vergelijkt de lokale lastendruk van een meerpersoonshuishouden met het landelijk gemiddelde en laat zien dat wij in de pas lopen met het landelijk gemiddelde. Van belang is wel hierbij op te merken dat in dit kengetal niet de tarieven betrokken zijn voor forensenbelasting en toeristenbelasting. Uiteraard zijn dit geen heffingen die ten laste van onze eigen inwoners komen. De impact van de tarievenbepaling van deze heffingen voor onze begrotingspositie is evenwel van aanzienlijk belang.
BEGROTING 2023
PAGINA 60 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf is een toelichting opgenomen op het onderhoud van de openbare ruimte van de gemeente Sluis. Het grondgebied van de gemeente Sluis beslaat ruim 30.000 ha. Hiervan is ongeveer 450 ha. als openbare ruimte in eigendom en beheer bij de gemeente. Met de openbare ruimte wordt ingespeeld op de behoeften en wensen vanuit de samenleving. De openbare ruimte wordt gebruikt om te wonen, werken en te recreëren. De kapitaalgoederen zijn als volgt gerubriceerd: -
wegen; rioleringen; bermsloten en beschoeiingen; openbare verlichting; groen; civiele kunstwerken; speelterreinen; gebouwen.
Beleids- en beheerplannen Voor het onderhoud zijn door de raad verschillende beleids- en beheerplannen vastgesteld. In onderstaande tabel zijn de beheerplannen weergegeven met vermelding van de programma's en de duur van het plan. Kapitaalgoederen
Programma
Beleids-/ beheerplan
Duur plan
Wegen
Duurzaamheid
Beheerplan wegen
2017-2026
Rioleringen
Wonen en voorzieningen
VGRP
2020-2024
Bermen en beschoeiingen
Duurzaamheid
VGRP
2020-2024
Openbare verlichting
Duurzaamheid
Beleids- en beheer-plan openbare verlichting
2013-2022
Groen
Wonen en voorzieningen
Beheerplan groen
2022-2031
Civiele kunstwerken
Wonen en voorzieningen
Beheerplan groen
2022-2031
Speelterreinen
Wonen en voorzieningen
Beheerplan speelterreinen
2022-2031
Gebouwen
Diverse
Beheerplan Gebouwen
2013-2020
Wegen Het Beheerplan wegen 2017-2026 is op 29 juni 2017 vastgesteld. In dit beheerplan wordt uitgegaan van kwaliteitsniveau B conform de kwaliteitscatalogus. Het gekozen niveau is het laagste kwaliteitsniveau dat gekozen kan worden. In de wegbeheer systematiek zijn CROW-richtlijnen zodanig gedefinieerd dat deze overeenkomen met het minimale niveau van verantwoord wegbeheer. Ze zijn zo opgesteld dat het technisch noodzakelijk onderhoud in de juiste periode wordt uitgevoerd. Als niet wordt voldaan aan deze richtlijnen komt de veiligheid van de weggebruiker in het geding en zal ook kapitaalvernietiging optreden. Om deze
BEGROTING 2023
PAGINA 61 VAN 118
GEMEENTE SLUIS
redenen hanteert de gemeente Sluis de minimale kwaliteitsnorm van de CROW als uitgangspunt voor de komende periode 2017-2026. Ieder jaar wordt er een inspectie verricht van het gehele wegenareaal, zodat tijdig kan worden bijgestuurd indien er andere of meerdere schadebeelden worden geconstateerd dan op voorhand werd verwacht. Op basis van deze inspectie wordt met het beheerprogramma Obsurv van Sweco een basisplanning gemaakt voor de komende jaren. De basisplanning wordt gebruikt om een jaarlijkse uitvoeringsplanning op te stellen. Bij het opstellen wordt zoveel als mogelijk rekening gehouden met de plannen voor riolering en groen voor een effectieve en efficiënte inzet van de middelen. Eind 2022 wordt een nieuw Beheerplan wegen vastgesteld. Kengetallen: Asfaltverharding Elementenverharding Overig (betonverharding, half verharding)