Notulen besluitvormende vergadering van 11 november 2025..pdf

Het is natuurlijk op zich wel mooi; Slydregt.NU heeft altijd de mond vol van realistisch, maar als ik even beluister hoe zij daar uitvoering aan geven, dan is dat vooral om tegen te stemmen en veel onzekerheid en zand in de machine te gooien en dat zie ik nu eigenlijk ook weer gebeuren. Want ik kan ook nu eigenlijk geen enkel positief punt van alles wat in de begroting staat, van heel die 158 pagina’s - het is alleen maar weer tegenstribbelen, nee zeggen. Ik vermoed ook dat ze vanavond weer tegen gaan stemmen. Dat is ook prima, maar laten we daar ook gewoon helder over zijn, dan. De voorzitter Dank u wel. Roept dat nog een reactie op bij de heer Brandwijk? De heer Brandwijk Zeker. Misschien even als reactie: de motie waar u zelf naar verwees, die hebben we bijvoorbeeld gesteund. We steunen regelmatig moties en amendementen. We hebben voor de IKC Valkweg gestemd om die te gaan verbouwen, maar het college verzandt in de uitvoering. We dienen waar nodig zelf een initiatiefvoorstel in bij de Groen van Prinsterer. Dat kan helaas niet op steun rekenen, maar als Slydregt.NU kiezen we zeker wel. We leven alleen soms in een andere werkelijkheid dan u. U droomt iets meer en we zitten hier toch niet in een dromerige papieren werkelijkheid, maar in een echte werkelijkheid. Dat is wel het verschil tussen ons. De voorzitter Dank u wel.

De heer Cees Ippel heeft ook een vraag namens de SGP-ChristenUnie. De heer Cees Ippel Voorzitter, die lag in lijn wat de heer Dunsbergen stelde, dus om het niet te lang te laten duren, stel ik voor dat ik hem niet stel. De voorzitter Dank u wel. De heer Timo Pauw heeft wel een vraag aan u. De heer Pauw Even een checkvraag, voorzitter. Want Slydregt.NU heeft het over het IKC en nou ben ik even heel benieuwd dat als je een besluit neemt in 2022 met een locatie en een bedrag, dat je eerst dat besluit moet terugdraaien en een nieuw besluit moet nemen voordat je een IKC op een andere plek zet. Mijn vraag is even of ik het nou goed gehoord heb dat Slydregt.NU dat ook vindt. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Ja, dat vinden wij als fractie. En wat wij dus lastig vinden aan deze begroting, is dat er volgens ons ontwikkelingen zijn in ons dorp die hier niet goed in verwerkt zijn. Als het gaat over nieuwe locaties, een aangepaste Noord-Zuidverbinding, locaties van woningbouw: er worden prognoses gemaakt met eventueel nog uit te geven kosten in 2025 en in 2026, terwijl daar geen goede raadsvoorstellen onder liggen. Dus daar moeten of andere raadsvoorstellen bij komen, maar dat missen we in deze begroting. En ja, het college had netter geweest om eerst terug te komen bij de raad, of uit te voeren wat we ze hadden opgedragen. 15

De voorzitter Dank u wel. Er zijn geen andere vragen meer aan u. U mag gaan zitten en dan nodig ik de heer Van Rossum uit namens de VVD-fractie om zijn inbreng te leveren. Meneer Van Rossum, gaat uw gang. De heer Van Rossum Voorzitter, dank u wel. Nou ja, het is vaker gezegd: de begroting is een technische vertaling van de uitgebreide verhalen die we bij de Kadernota hebben gedaan. Toch denk ik dat we, ook gezien het debat, wel wat woorden nodig hebben vandaag om goed dingen uit te leggen. Maar voorzitter, hoe je het ook wendt of keert: we hebben nog steeds grote maatschappelijke vraagstukken. Ook hier in Sliedrecht, over woningbouw, klimaat, maar ook bestaanszekerheid, sociale veeldeling en gemeentes staan daar gewoon nog steeds voor aan de lat. Tegelijkertijd kort het Rijk diezelfde gemeenten vanaf 2028 in plaats van 2026 nog steeds met miljarden. De opgave zoals de woningnood wordt tegelijkertijd niet minder en de vraag die we hebben voor de komende jaren is: hoe ga je daar mee om? En die vraag zien we ook terug in de begroting. Voorzitter, dan is het toch wel goed om even wat te schetsen over die begroting. Sliedrecht geeft per jaar bijna 114 miljoen uit aan investeringen in onze samenleving en ik denk toch, ook gezien het debat, dat het goed is om daar even bij stil te staan.

Want waar gaat dit nu heen? Als we kijken naar de verschillende thema’s, zien we dat zorg, werk en inkomen bijna de helft krijgen: 50 miljoen. Sport, cultuur, onderwijs: bijna 10 miljoen. Openbare orde en veiligheid 4 miljoen, economie 2 miljoen. Het dagelijks op orde houden van onze openbare ruimte: 10 miljoen per jaar, terwijl ruimtelijke ordening eigenlijk maar 3 miljoen kost, voorzitter. Deze opsomming laat heel goed zien dat we investeren in Sliedrecht en ook juist in ons bestaande dorp en daarbij ook kiezen voor onze inwoners en niet alleen in stenen, zoals sommige mensen zeggen. De voorzitter Ik zie dat de heer Pauw daar een vraag over heeft. Gaat uw gang, meneer Pauw. De heer Pauw Ja, er worden weer grote bedragen op tafel gegooid, voorzitter, vanuit de 114 miljoen van onze begroting. Ik heb altijd geleerd dat we ongeveer een vrije ruimte hebben van tussen de 14 en 16 miljoen en dat het hele andere bedrag eigenlijk gewoon niets anders is als het uitvoeren van je wettelijke taken en het doorschuiven van geld vanuit Den Haag naar je inwoners. De vraag is even of de VVD het daar mee eens is, of dat hij ineens 114 miljoen vrije ruimte ziet. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Rossum over dat punt. De heer Van Rossum Voorzitter, ik denk dat als we heel goed kijken, de vrije ruimte vandaag de dag nog veel kleiner is dan die 14 miljoen die de heer Pauw beschrijft.

Feit is wel dat wij als gemeente heel veel geld uitgeven aan die taken en investeren in onze samenleving. Iedere dag weer. Maar ook bijvoorbeeld het op orde houden, veilig houden van onze openbare ruimte is gewoon de uitvoering van een wettelijke taak. Dat kunnen we maar in heel beperkte mate niet doen. Als je kijkt naar woningbouw, hebben we op basis van de Woningwet nu al een verplichting om voldoende woningbouw te realiseren. Straks in de wet Regie volkshuisvesting wordt die wettelijke taak nog veel sterker verankerd. Dan kun je ook zelfs gaan betogen dat zelfs daar de beleidsvrijheid zeer beperkt is. Voorzitter, het gaat er om hier dat we inderdaad een beperkte vrije ruimte hebben, maar dat we wel ieder jaar weer 114 miljoen investeren en vooral investeren in het bestaande dorp en de inwoners die er nu al wonen. De voorzitter Gaat u verder. De heer Van Rossum Voorzitter, de Sliedrechtse VVD hecht aan financieel robuust beleid. Ons huishoudboekje moet op orde zijn en daarom is het nodig om onze inkomsten en uitgaven structureel met elkaar in balans te brengen. Dat is deze keer een extra grote uitdaging. In de eerste plaats, voorzitter, laten we zien dat we financieel gezond zijn en dat is gezien het gewauwel dat we de afgelopen periode over onder andere artikel 12 voorbij hebben zien komen, belangrijk.

Voor de mensen die wat minder vaak meeluisteren hier: artikel 12 is verscherpt financieel toezicht en de enige reden - en dat is belangrijk, voorzitter, dat moet iedereen in zijn oren knopen - dat je onder scherp financieel toezicht komt, is als je inkomsten en uitgaven in je exploitatie structureel niet in balans zijn. Dus, op het moment dat je zorgt dat de meerjarenbegroting structureel in balans blijft, zul je buiten die artikel 12 blijven. Voorzitter, in de tweede plaats: deze bestuursperiode eindigt, dat is al vaker 16

gememoreerd en wij willen als VVD dat de volgende raad vanuit een financieel gezonde positie de nieuwe bestuursperiode kan vormen. We willen het aanpakken; niet doorschuiven. De voorzitter De heer Pauw heeft een vraag aan u. De heer Pauw. De heer Pauw Voorzitter, wij hebben een beetje gelezen dat de structurele meerjarenbegroting, die we nog niet wisten bij de Kadernota, ook een beetje is door een eenmalige storting in de Septembercirculaire. Geluk bij een ongeluk is misschien een vervelend woord, maar ziet de VVD dat ook zo, voorzitter, is dan de vraag? Want we hadden natuurlijk een ander plaatje in de maand juli toen we de Kadernota gingen vaststellen. De voorzitter De heer Van Rossum. De heer Van Rossum Voorzitter, toen we dat gesprek hadden was al duidelijk, intussen even informeel, dat er voor de jaren 2026-2027 extra middelen zouden komen. Maar als je ziet wat we hier doen, dan kiezen we ervoor om in deze begroting, ook in deze periode, gewoon voor 6 miljoen aan bezuinigingen in te boeken, structureel, om ervoor te zorgen dat die begroting in balans blijft. Twee miljoen aan maatregelen met impact, 4 miljoen aan maatregelen zonder impact. Dus nee, ik ben het niet helemaal eens met de heer Pauw in deze. Deze begroting is in balans omdat dit college en deze raad heeft besloten om keuzes te maken en de rekening niet door te schuiven naar een volgende bestuursperiode.

De voorzitter De heer Pauw in tweede instantie. De heer Pauw De laatste, voorzitter, want dan kan de VVD verder. Wij waren stomverbaasd over het feit dat er ineens 4 miljoen lucht in de begroting zat op basis van het feit als je dingen anders berekent. Maar ik hoor dus nu de VVD zeggen dat het eigenlijk wel heel geweldig is. Want de vraag is nog steeds waarom we die lucht in de begroting hebben laten staan. We hebben elk jaar een gigantisch overschot. Dus, dat is dan toch niet in evenwicht? De voorzitter De heer Van Rossum. De heer Van Rossum Voorzitter, waar we ook bij de Kadernota uitgebreid over gesproken hebben, is dat je bij een begroting normaal gesproken begroot op basis van een voorzichtigheidsprincipe. Waar we nu bewust voor hebben gekozen, is een deel van die voorzichtigheid af te bouwen, meer risico te nemen in de begrotingsopbouw, om daarmee te proberen ook maatregelen te kunnen nemen die wat minder directe impact hebben. Maar dat betekent wel dat we bewust hebben gekozen voor een begroting die meer risico met zich meebrengt.

Ik denk ook, daar hebben we het volgens mij bij de Kadernota ook uitgebreid over gehad en volgens mij heb ik daar ook een vrij uitgebreid interruptiedebat over gehad met de heer Ippel: dit zijn wel de keuzes die we hebben gemaakt, omdat we alleen door deze keuzes te maken ervoor kunnen zorgen dat we minder maatregelen hebben die onze samenleving echt heel hard raken. De voorzitter Gaat u verder met uw betoog, meneer Van Rossum. De heer Van Rossum Voorzitter, wat ik net vertelde lijkt soms wel een beetje te schuren met het uitgangspunt dat we eerder wel eens hebben genoemd, namelijk de financiële pijn laten zien. Maar in deze begroting zoals die nu voorligt laten we wel expliciet zien waar die pijn ligt. Daarom is het wat ons betreft de juiste keuze. Maar leuk is het niet. Voorzitter, eigenlijk heb ik er net al een beetje op voorgesorteerd: als we kijken hoe we het financiële ravijn dempen, zijn we tevreden. De VVD heeft bij de Kadernota, samen met een aantal andere partijen, een voorstel ingediend waardoor we een aantal pijnlijke maatregelen konden schrappen of uitstellen, maar dat is wat ons betreft niet het einde van dit gesprek. We roepen het college ook op om actief bij te blijven dragen aan de lobby Geen geld, geen taken. Want ook de bezuinigingen die nu na 2028 genomen moeten worden, zouden wij gewoon het liefst terugdraaien.

Waarom, voorzitter? Heel simpel: investeringen in ons dorp blijven noodzakelijk en we willen zo min mogelijk maatregelen nemen die ook onze inwoners heel hard raken, maar we zijn wel bereid om die te doen. Voorzitter, zoals ik zei: Nederland en ook Sliedrecht staat voor grote opgaven. Voor ons staat woningbouw op 1, op 2, op 3. Recente berekeningen laten zien, 17

zoals ook in de ontwerpnota Ruimte staat, dat we in Nederland 1,65 miljoen woningen moeten bouwen richting 2050. Ook in Sliedrecht is een gigantisch woningtekort dat we niet volledig in het bestaande dorp op kunnen lossen. (…) Jammer, voorzitter; ik hoopte op een interruptie, want er is vaak discussie over geweest op basis van een vrij oud rapport. Dus ik dacht, om deze interruptie voor te zijn doe ik mijn huiswerk. Ik heb de Primos prognose voor 2025 opgezocht via ABF-research en geplot. Voorzitter, de conclusie is: in 2025 hebben wij in Sliedrecht 12.720 woningen nodig waar we er nu 11.130 hebben. Dat betekent dat we tussen nu en 2050 1.600 woningen moeten bijbouwen en dat betekent dus ook dat we er minimaal 2.100 moeten programmeren. Voorzitter, als u het ons vraagt, moeten we dus investeren in nieuwe wijken en dat doen we voor onze eigen jongeren die veel te lang thuis moeten wonen, voor mensen die vanwege relatieproblemen van één naar twee woningen moeten, maar ook voor senioren die nu in een groot huis wonen waar ze de badkamer niet meer kunnen bereiken en het eigenlijk niet meer schoon kunnen houden. Daarvoor hebben we gewoon andere en meer woningen nodig en het liefst ook betaalbaar. De voorzitter Dit was het antwoord op de niet gestelde vraag van de heer Verheul. Nu zie ik dat de heer Pauw de vraag wil stellen.

De heer Pauw Ik had eigenlijk beloofd dat niet meer te doen, voorzitter. Dit wordt dan echt de laatste. Ik zit even te kauwen op de cijfers die de heer Van Rossum meeneemt. 1.600 woningen tot 2050 is de lokale behoefte. Dan is even de vraag van PRO Sliedrecht wat dan de logica van de VVD is om een plancapaciteit te hebben van 3.500 tot 2030. Daar ben ik de logica even in kwijt. De voorzitter De heer Van Rossum. De heer Van Rossum Voorzitter, wat ik zei is: dan moet je al minimaal 2.100 woningen programmeren. Dan zit je al op de 130 procent en dat is de ondergrens die wij hanteren. De conclusie die ik hiervoor trok, daar ging het om dat we de woningbouwopgave die we hebben, niet meer in het bestaande dorp op kunnen bouwen, op kunnen nemen omdat wij wel denken dat die 2.100 woningen programmeren in het bestaande dorp wel echt heel veel is. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Rossum Voorzitter, een schot voor de boeg. De komende jaren gaan we aan de slag met de bouw van Noord. Wij kijken reikhalzend uit naar het contourenplan en voorzitter, wij hopen ook dat het college in het contourenplan of het raadsvoorstel laat zien hoe we Sliedrechters voorrang gaan geven bij deze ontwikkeling. Waarom? Deze woningbouwplannen vragen gigantische investeringen, ook vanuit Sliedrecht en we hebben een spaarrekening met op dit moment ruim 30 miljoen.

We hebben een gezond huishoudboekje, dus we kunnen investeringen dragen. Investeringen in bijvoorbeeld een noodzakelijke Noord-Zuidverbinding, zonder welke die hele wijk niet ontwikkeld kan worden. Maar als we veel maatschappelijk geld van de Sliedrechtse samenleving gaan investeren, dan moeten ook onze inwoners en de mensen die werken bij onze bedrijven voorrang krijgen bij de verdeling van die woningen. Voorzitter, mocht dat er niet in staan, dan wil ik vast toezeggen dat wij ons uiterste best zullen gaan doen om dat toe te voegen. Voorzitter, iedereen met verstand van zaken constateert: betaalbare woningen vragen om maatschappelijke investeringen. Het Rijk trekt miljarden uit. Ik kan hier een rijtje regelingen noemen, maar dat is niet zo relevant. Wat wel relevant is, is dat wij willen dat Sliedrecht zich volop hard maakt om die middelen ook naar hier te halen. We willen dan ook wel weten wat het college gaat doen om ervoor te zorgen dat wij mee blijven dingen naar die regelingen, zoals eerder met de WBI en de MIRT versnellingsgelden is gelukt. Voorzitter, nu denkt u of iemand anders misschien: dat is toch logisch? Dat dachten wij namelijk ook. Wij hebben daarom vragen gesteld over één van die regelingen, de Realisatiestimulans. Even toch een beetje techniek.

De gemeente Sliedrecht krijgt vanaf nu € 7.000,- voor alle betaalbare huur- en koopwoningen die in aanbouw worden genomen vanaf dit jaar. Voorzitter, wij dachten, wij willen weten: wat betekent dit nu voor onze kas? Wij verwachten dat het college er bovenop zit. Voorzitter, de beantwoording van de vragen daarover is wat ons betreft toch wel een beetje teleurstellend. De antwoorden komen in de eerste plaats te laat: vandaag, waarbij de laatste set 5 minuten voor de vergadering kwam. Dan hoop je dat er veel energie gestopt is in de beantwoording en er een goed verhaal komt, maar ook dat valt wat ons betreft toch wat tegen. We lezen dat het niet helder is hoeveel woningen het betreft, ook niet indicatief en dat er ook geen beeld is van de financiële vertaling. Niet in totale bedragen, niet in 18

financiële techniek. En dan denkt zelfs de VVD, wacht even. Deze regeling is weliswaar deze week pas formeel gepubliceerd, maar hij is begin dit jaar aangekondigd; heeft lange tijd ter inzage gelegen en allerlei experts hebben geopperd wat je er wel en niet mee kunt. Wij verwachten dan van een college meer dan het antwoord van vanmorgen: dat het op dit moment niet opportuun is om er iets over op te nemen. Voorzitter, in het verlengde daarvan: deze regeling gaat ook om extra acties vragen rondom gesloten overeenkomsten en nieuwe overeenkomsten. Ook daar lijkt het college zich nog niet op voor te sorteren, als wij hier de begroting lezen. Dat stelt niet helemaal gerust. Voorzitter, graag reflectie op dit punt. Hoe zorgt het college er voor dat Sliedrecht blijft meedingen naar die miljarden euro’s die beschikbaar zijn en ook naar verwachting bij een nieuw kabinet beschikbaar blijven komen? De voorzitter Mevrouw Visser heeft daar een vraag over. Gaat uw gang. Mevrouw Visser Voorzitter, ik zit te luisteren naar de heer Van Rossum en ik snap heel goed wat hij zegt. Of je het eens bent met wel of niet bouwen ten noorden van, maar daar waar de mogelijkheden bestaan om subsidie binnen te halen, moet je daar maximaal gebruik van maken als college.

Maar nou heb ik volgens mij meneer Van Rossum ook regelmatig het hele verhaal horen vertellen hoe goed het is dat we jaarlijks meer dan 4 ton aan de Smart Delta betalen, want zij regelen dat allemaal voor ons. En ik word blij, hoor, van een duale VVD die ook eens een keer commentaar heeft op het college, maar dan verbaast me het wel dat nu dit pleidooi van meneer Van Rossum komt over, nou, dat het college best wel actiever mag zijn. Volgens mij zijn ze dat door gewoon 4 ton ieder jaar naar Dordt te brengen en die regelen het voor ons. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Rossum. De heer Van Rossum Voorzitter, dat waren ze inderdaad. Smart Delta is heel belangrijk. Dus daar, ik denk dat mevrouw Visser het zo bedoelde, zijn we het heel snel over eens. Dat is een hele nuttige investering ieder jaar. Heeft ook bijgedragen, vorige keer ook over gehad, aan middelen voor de Regiodeal. Als je het ook hebt over het voeren van lobby is zo’n regionale samenwerking ook belangrijk bij de MIRT-gelden, die uiteindelijk hebben geleid tot de bijdrage van ruim 20 miljoen aan de Noord-Zuidverbinding. Dus ja, hele nuttige investeringen die ons ontzettend veel hebben opgeleverd. Alleen, specifiek waar ik nu naar verwijs is een nieuwe regeling, de Realisatiestimulans.

Wij hebben gevraagd, wat betekent dit nu voor Sliedrecht en op welke manier kan dit een bijdrage leveren aan investeringen die wij moeten doen? Daarop was de beantwoording van het college teleurstellend en ja, op zo’n moment zijn wij heel duaal en als het kritisch moet, zijn we dat. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Visser nog in tweede instantie. Mevrouw Visser Voorzitter, het is niet fijn als er woorden in je mond worden gelegd. Volgens mij waren wij en zijn we het nog steeds niet eens met meneer Van Rossum, daar waar het Smart Delta betreft. Maar wij zijn altijd wel zo braaf dat als de Smart Delta hier in Sliedrecht zijn zetel kiest, met witte stoelen en blauwe lampjes en we horen daar dan van een interim directeur hoe goed het is dat Smart Delta subsidiologen aangetrokken heeft om voor al die gemeentes de maximale subsidie binnen te halen, dan blijf ik toch die vraag stellen aan meneer Van Rossum: waar is het vertrouwen van de VVD-fractie in de Smart Delta, die ook die realisatiesubsidies voor ons wel gaat regelen en dat college zo hard te vallen? De voorzitter Dank u wel. Meneer Van Rossum. De heer Van Rossum Voorzitter, één. Dit is een wel net even iets andere regeling dan de Woningbouwimpuls regeling, de MIRT regeling et cetera, die een hele andere aanvraag vragen.

Deze regeling is gericht op wat ze noemen ‘realisatiestimulans’, dus je krijgt de middelen toegekend met terugwerkende kracht. Dat is heel anders. Een veel beleidsmatigere benadering, die ook een koppeling heeft met de wet Regie Volkshuisvesting, als je het hebt over instandhoudingstermijn en dat soort dingen. Dus wij hebben daar vragen over gesteld en wij constateren dat het college in de beantwoording daar nog niet heel erg veel beeld bij heeft. Dus wij vragen aan het college hoe dat zit en mocht het antwoord van het college zijn dat dit de oplossing is zoals mevrouw Visser die schetst, dan is dat het antwoord wat ik verwacht had. Maar ik denk dat, gezien de aard van de subsidie, dit even net iets anders is. Dit gaat op basis van registraties in de BAG. Daar moet je zaken voor gaan 19

regelen, daar moet je je woningbouwprogrammering scherp voor hebben en dat is net even een ander type dan de grote subsidieaanvragen waar mevrouw Visser naar refereert. En dan wil ik ook wel even eerlijk zijn: natuurlijk, ik nam een knipoog naar de vraag, maar ik ben me terdege bewust dat wij anders kijken naar de toevoegde waarde van Smart Delta Drechtsteden en het was ook niet mijn bedoeling om daar woorden in de mond te leggen op een manier die mevrouw Visser als zodanig heeft ervaren. De voorzitter Dank u wel, meneer Van Rossum. Was u klaar met uw betoog? De heer Van Rossum Voorzitter, bijna. Als we uitzoomen is het wat ons betreft helder. Sliedrecht staat er financieel goed voor, ondanks de miljoenenkorting van het Rijk. We hebben een goed gevulde spaarrekening. Kortom, een goede uitgangspositie om te investeren. Dat doen we in huizen, in zorgen dat we er kunnen komen, in groen, in water. We maken ruimte voor bedrijven en dat doen we niet om stenen te stapelen, maar om Sliedrechters een thuis te geven en wijken en gemeenschappen te creëren. We investeren in bestaanszekerheid en dat zien we doordat er per jaar 55 miljoen naar veiligheid, jeugdzorg en inkomen gaat. We geven 10 miljoen euro uit, de komende jaren, per jaar aan sport, cultuur en onderwijs en heel veel andere dingen die belangrijk zijn voor Sliedrecht om ons dorp leefbaar en aantrekkelijk te houden.

De voorzitter Dank u wel, meneer Van Rossum. Er zijn nog vragen aan u, zie ik. De heer Brandwijk namens de fractie van Slydregt.NU. De heer Brandwijk Dank u wel. Het heeft een iets inleiding nodig, maar ik kom snel tot de kern. Ik hoor de VVD prachtig praten over subsidies. Subsidies kunnen een mooi middel zijn, maar bij subsidies horen ook verantwoordelijkheden en de visie van Slydregt.NU is dat het college te veel hooi op de vork heeft genomen wat betreft de Noord-Zuidverbinding. Want als je namelijk massaal uit de planning loopt en de kosten rijzen de pan uit, moet je subsidie terugbetalen en wordt het nog duurder. Is de VVD het er dan mee eens dat we veel meer zouden moeten focussen op haalbare projecten, wel met het oog op de toekomst en dat die subsidie en de planning nu wel heel erg uitgaat van het ideaal dat alles gaat lukken? Terwijl, we hebben al vertraging bij de Noord-Zuidverbinding, dat het college het nog vaker niet gelukt is. Is de VVD het daar mee eens? De voorzitter U herhaalt uw hele inbreng. Uw vraag is helder. De heer Van Rossum. De heer Van Rossum Voorzitter, ik zou toch willen beginnen met het antwoord dat de NoordZuidverbinding randvoorwaardelijk is om een Sliedrecht Noord te kunnen realiseren en dat is de grote olifant in de kamer waar Slydregt.NU continu omheen draait.

Een goede ontsluiting is randvoorwaardelijk en dat staat heel helder in de brief die de provincie heeft gestuurd. Uit de verkeersmodellen komt heel duidelijk dat dat niet opgevangen kan worden door het bestaande verkeersnetwerk en dat dus die verbinding noodzakelijk is. Dus je kunt eerlijk zeggen: wij kiezen niet voor Noord en dan kan je niet kiezen voor een Noord-Zuidverbinding. Of je kunt zeggen: wij kiezen voor Noord, maar dan moet je wel eerlijk zijn naar de inwoners en zeggen dat een goede verbinding tussen die wijk en het bestaande dorp een randvoorwaarde is om dat ook te kunnen doen. Voorzitter, dat is het begin van het antwoord. Het tweede deel van het antwoord gaat er over dat de heer Brandwijk het continu heeft over een vertraging, terwijl we vorige week een wethouder hebben horen zeggen dat dat niet aan de orde is. Voorzitter, ik denk ook dat dat een heel belangrijk signaal is. Een derde is, we zien in alle eerlijkheid dat alle grote projecten in Nederland op dit moment on hold gezet worden. Wat is daarvan de belangrijkste reden? Dat zijn er twee. Dat is de uitspraak van de Raad van State van 18 december 2024 die gaat over intern salderen, waardoor het hele stikstofdossier opnieuw moet worden opgepakt in heel Nederland en alle grote dossiers moeten worden herzien.

We zien een kabinet dat het niet lukt, doordat er veel te populistisch gekeken wordt naar problemen en die niet komt tot een oplossing op het stikstofdossier. We zien gelijktijdig dat investeringen in energie uitblijven, waardoor netcongestie een groot probleem is in heel Nederland. Dus, voorzitter, ik vind het heel knap en dat wil ik dan toch meegeven, dat Slydregt.NU dit college zo hoog heeft zitten dat het lukt om in 346 gemeenten in Nederland dit college vertraging op te roepen, want dat is de enige manier waarop ik deze vraag kan interpreteren. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk tenslotte. 20

De heer Brandwijk Eén verduidelijking. Als eerste even het punt: het is de VVD die landelijk al jaren Nederland op slot houdt. Dan het punt: ja, eens, er moet een aansluiting of ontsluiting zijn van een wijk. Maar waar de VVD de verkeerde afslag heeft genomen, is dat ze bij het bouwen van een brug in een tunnelvisie zijn geraakt en als Slydregt.NU merken wij: we krijgen ze niet meer uit die tunnel. Ze kijken met oogkleppen, terwijl ze naar veel meer andere oplossingen kunnen kijken. Ze hadden op z’n minst…. De voorzitter Uw vraag is? De heer Brandwijk Ze hadden op zijn minst niet zo’n megalomane groene strook daarbij moeten doen. Daar wou ik het even bij laten. De voorzitter Dank u wel. Wilt u daar nog op reageren? De heer Van Rossum Voorzitter, ik ben in ieder geval blij dat Slydregt.NU eindelijk eerlijk toegeeft dat een goede autoverbinding tussen Noord en het bestaande dorp randvoorwaardelijk is. De voorzitter Dank u wel. De heer Verheul heeft ook een vraag. De heer Jongeneel …. De voorzitter Een punt van orde tijdens een interruptie van uw fractiegenoot? De heer Jongeneel Ik wil even een punt van orde maken over de voorzitter. Het valt me al de hele avond op dat de voorzitter de hele tijd de heer Brandwijk zit af te kappen, bij zijn woordvoering en als hij vragen stelt. Ik wil dat dat even ophoudt, voorzitter. De voorzitter Nou, dat is dan gezegd.

De voorzitter gaat op een evenredige en evenwichtige wijze alle woordvoerders verder het woord geven die dat wensen en dat is de heer Verheul. De heer Verheul heeft het woord. De heer Verheul Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de heer Van Rossum zei net iets moois: het eerlijke verhaal. Dan moet het eerlijke verhaal wel verteld worden, hè? Ja, één van de uitgangspunten of voorwaarden om Sliedrecht Noord te mogen bouwen is een goede ontsluiting. Maar dat is niet de ontsluiting zoals we hem nu op tafel hebben liggen. Deze kan in vele varianten, vormen en breedtes. Dus het eerlijke verhaal is wel, de heer Van Rossum, dat er een mooie komma achter uw zin had gekund dat het inderdaad ook wel anders had gekund. Misschien op een manier waarop niet heel veel voorzieningen nu getroffen worden door ambitieuze plannen. En we laten er geen gras over groeien: PRO Sliedrecht ziet ook de noodzaak van een extra Noord-Zuidverbinding, maar die hoeft niet daar en ook niet in die mate. Dat die er moet komen zijn we met elkaar eens, maar laat wel het eerlijke verhaal zijn dat juist door het wensdenken - het megalomane, ik wilde het eigenlijk gewoon simpel houden: gewoon door de brede versie die een aantal van u, onze collega raadsleden voor ogen hebben, dat er heel wat voorzieningen voor moeten wijken en daar gaat het bij ons dan weer net één brug to far. De voorzitter Dank u wel.

De heer Van Rossum nog in reactie daarop. De heer Van Rossum Voorzitter, dan is het nog eerlijkere verhaal dat daar uitgebreide verkenningen naar zijn geweest, dat er 17 varianten zijn doorgerekend en dat in alle varianten een grote… De voorzitter De heer Van Rossum heeft het woord. De heer Van Rossum … dat alle varianten een grote impact gaan hebben op onze samenleving en dat die 10-15 meter aan de bovenkant niet de grootste impact hebben, maar dat het veel meer zit in de grondlichamen die nodig zijn om die hele verbinding te stutten. Voorzitter, ik vind het prima om het debat over de Noord-Zuidverbinding naar voren te halen, het nog een keer te doen. Het is één van mijn favoriete onderwerpen, omdat het ook één van de mooiste en grootste projecten is die we 21

de komende periode gaan uitvoeren in Sliedrecht en randvoorwaardelijk is om die wijk Sliedrecht Noord te realiseren. De voorzitter Dat gaat de raad nog uitgebreid op een later moment doen, maar de heer Verheul heeft nog behoefte aan een vervolgvraag. Gaat uw gang. De heer Verheul Voorzitter, het wordt nog eens een keer leuk, zo. Voorzitter, de heer Van Rossum: we hebben tonnen aan onderzoek geïnvesteerd en dat is ook nodig. Daaruit kwamen 17 varianten en 1 van de 17 kon het maar worden: degene die vorig jaar aan de raad is voorgeschoteld, waar we ja tegen gezegd hebben, met een mooi tekeningetje erbij. We zijn één jaar later en die ene voorste van de 17 is hem niet geworden omdat uit onderzoek blijkt dat het niet haalbaar is en dat het anders moet. Dat is ook wel het eerlijke verhaal, meneer de voorzitter. De voorzitter De heer Van Rossum. De heer Van Rossum Voorzitter, dan is het toch goed dat we dit debat voeren, want dat helpt toch om het één en ander, de geesten weer te scherpen? We hebben een voorkeursvariant vastgesteld. Dat was een combinatie van meerdere mogelijke varianten, als je heel goed het dossier bekijkt. Maar wat in ieder geval heel duidelijk was, was dat een heel aantal opties niet mogelijk was en dat is wat je doet in een eerste fase.

Je gaat trechteren, je gaat van heel veel opties naar steeds minder opties en daarom hebben we een voorbereidingskrediet vastgesteld als gemeenteraad. Onderdeel van dat voorbereidingskrediet is ook de technische haalbaarheid verder onderzoeken en het is heel vervelend, maar niet heel vreemd dat je in iedere stap die je verder komt in het proces, tot de conclusie komt dat bepaalde aannames uit de vorige fase aangepast moeten worden. Want daarom heb je dat voorbereidingskrediet en daarom moet je stap voor stap al die onderzoeken doen; net zo lang totdat je een uitvoeringsgereed ontwerp hebt en voorzitter, dat gaat echt nog even duren. De voorzitter Ja en ik merk dat er nog veel behoefte is om het debat hier nu te voeren, nadat er eerder beeldvormend over gesproken is. Alleen, er ligt geen specifiek stuk voor over dit onderwerp. De begroting geeft natuurlijk een aangrijpingspunt om overal over te debatteren. Als er nog echt heel dringende vragen zijn in het licht van de begroting, kunt u die nog stellen aan de heer Van Rossum. Daar staat hij hiervoor en anders geef ik graag het woord aan de volgende spreker. Ik kijk nog even rond of er nog dringende vragen zijn in het licht van de begroting aan de heer Van Rossum. Dat is niet het geval.

Dan danken we de heer Van Rossum en geven we graag tenslotte in de eerste termijn van de raad het woord aan de heer Van der Plas namens de PvdA-fractie. Meneer Van der Plas, gaat uw gang. De heer Van der Plas Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, geachte collega’s en belangstellenden op de publieke tribune en thuis. Laat ik allereerst onze grote waardering uitspreken voor de mensen van onze ambtelijke organisatie, die ook deze keer een enorme hoeveelheid werk hebben verzet om deze begroting weer aan onze gemeenteraad te kunnen aanbieden. Het is altijd weer een groot karwei dat serieuze betrokkenheid vraagt van vrijwel alle geledingen van het ambtelijk apparaat. Daarbij dient ‘apparaat’ te worden opgevat als ‘het geheel aan personen en hulpmiddelen die nodig zijn om een organisatie, met name het maatschappelijke of staatsorganisme, te doen functioneren’. Goed. Vandaag bespreken we dus de laatste programmabegroting van deze raadsperiode. In deze programmabegroting zijn de maatregelen verwerkt die we moesten nemen in verband met het Ravijnjaar 2026 en waartoe we hebben besloten bij het vaststellen van de Kadernota 2026. De behandeling van deze Kadernota op 8 juli van dit jaar stond zodoende sterk in het teken van die te nemen maatregelen.

Maatregelen met en zonder maatschappelijke impact zijn toen uitgebreid besproken, waarna de definitieve keuzes zijn gemaakt op basis van een aangenomen amendement waarin een alternatief voorstel werd gedaan. Keuzes die in ieder geval tot en met 2027 geen maatschappelijk effect hebben en dat stemt onze fractie tot tevredenheid. Het college stelt terecht dat 2026 een bijzonder jaar wordt, met op 18 maart gemeenteraadsverkiezingen en dat het college met deze begroting toewerkt naar een afronding van de huidige bestuursperiode. Je kunt je afvragen op welke manier dat dan kan worden vormgegeven. Want laten we wel wezen: in het kader van de Koers 2030 die enkele jaren geleden is ingezet, is er nauwelijks een weg terug. Grote projecten die inmiddels zijn ingezet zullen langdurig om aandacht, ambtelijke capaciteit en geld vragen. Wat er dan voor een nieuwe gemeenteraad of een nieuw college overblijft, zal in onze beleving het niveau van 22

het plaatsen van accenten nauwelijks overtreffen, of hooguit het vervullen van beperkte nieuwe ambities. Dit klinkt negatiever of pessimistischer dan ik bedoel, voorzitter, maar ik wil vooral aangeven dat de gemeente Sliedrecht er op dit moment niet zoveel meer bij kan hebben volgens ons, in allerlei opzichten. Het is vanaf deze plek al vaker gezegd. Maar goed, zoals ik al zei hebben we de gemaakte keuzes rond het Ravijnjaar op 8 juli al uitgebreid besproken. Dat gaan we dus niet nog een keer doen, maar wel zijn er een aantal aandachtspunten of punten van zorg die ik namens onze fractie graag wil benoemen. Dan begin ik met programma 1, Samenleving. Het is prima om als gemeente ambities te hebben. Veel ambities komen voort uit recente ontwikkelingen zoals het Alcohol- en drugspreventieplan, de extra inzet van BOA capaciteit en de ontwikkelingen rond Wmo en jeugdhulp. Als het gaat over het bieden van een passend vangnet voor inwoners die dat nodig hebben, wijzen wij nog maar eens op het belang van Buurtgezinnen. Tegelijk constateren wij dat in de bijdrage van de portefeuillehouder Sociaal het woord Buurtgezinnen steeds vaker valt. Wij zijn zo vrij daaruit te concluderen dat deze instantie in toenemende mate door het college wordt gewaardeerd. Wat opvalt, is dat in de programmabegroting op uiteenlopende plekken 20 keer wordt benoemd dat Sliedrecht veilig en inclusief moet worden.

Daar zijn we het uiteraard helemaal mee eens, maar er ontbreekt nog een daar op toegesneden inclusiebeleid en dat ervaren wij als een groot gemis. Dat roept bij ons de vraag op wat er toch is gebeurd met de motie Lokale inclusieagenda die op 8 juli vorig jaar bij de behandeling van de vorige Kadernota al is aangenomen. Of komt die binnenkort misschien nog? Dan een stukje wat ik er zojuist tussen gekrabbeld heb: ‘Maar, voorzitter, langs informele kanalen heb ik zojuist vernomen dat dit inderdaad het geval is.’ Dan over SOJS/Elektra. Het zal u misschien niet verbazen dat ik vanaf deze plek het onderwerp SOJS/jongerencentrum Elektra nog maar eens onder uw aandacht breng. Op 4 maart werd een motie aangenomen waarin het college werd opgeroepen met SOJS een mediation traject in te gaan om tot overeenstemming te komen over de huur en het gebruik van Elektra, de toekomst van het Poppodium en nog wat aanverwante zaken. Al op 20 maart werd aan de raad meegedeeld dat er in goed overleg een mediator was gevonden en dat de mediation spoedig zou beginnen, maar dat was ook meteen het laatste wat we hiervan hebben vernomen.

Gevraagd naar de stand van zaken bij de behandeling van de Kadernota op 8 juli antwoordde het college bij monde van wethouder Paas met zoveel woorden dat de mediation achter gesloten deuren plaatsvindt en dat het college graag zo snel mogelijk met een tussenrapportage wilde komen, maar dat dit dan ook wel de instemming van SOJS nodig had. Voorzitter, nu kan ik mij vergissen, maar ik kan me niet herinneren dat hier ooit een vervolg aan is gegeven. Ook bij het navlooien van de ingekomen stukken in ons raadsinformatiesysteem heb ik hierover geen mededeling kunnen vinden. Vandaar de vraag: wat is vandaag, 11 november 2025, de stand van zaken? Aansluitend wil ik maar weer eens informeren naar de stand van zaken rond de oprichting van BAES B.V. Want vorig jaar, dus medio 2024 stond al in de Kadernota dat er een risico was dat de oprichting van het construct wat meer tijd zou vergen dan vooraf was ingeschat. Een juiste constatering, zo is inmiddels gebleken. Bij de behandeling van de Kadernota in juli heb ik namens onze fractie naar de stand van zaken gevraagd en toen verklaarde het college bij monde van wethouder Bijderwieden dat het ontvlechten van de begroting nogal ingewikkeld was, maar dat er op 1 januari een BAES B.V. operationeel zou moeten zijn en dat er dit najaar en dat is ongeveer nu, een voorstel aan de gemeenteraad zou worden aangeboden.

Voorzitter, kennelijk is één en ander zo zorgvuldig en degelijk in elkaar gevlochten dat je je kunt afvragen waarom je het in vredesnaam zou willen ontvlechten. Dat geldt trouwens ook voor het Poppodium en het jongerenwerk van SOJS, maar dit terzijde. Graag horen wij wat op dit moment de stand van zaken is en ook waarom er nog steeds geen voorstel aan de gemeenteraad is aangeboden. Dan over de renovatie van het raadhuis. Op 28 oktober ontvingen wij een college informatiebrief van het college over de voortgang van het project raadhuis die begon met de woorden: ‘wij realiseren ons dat de inhoud van deze college informatiebrief mogelijk niet aan uw verwachtingen voldoet’. Nu is het altijd goed om een beetje aan verwachtingsmanagement te doen, maar de daaropvolgende tekst was zo mogelijk nog wonderlijker. Er werd gesproken over het verrichten van een zogenaamde peilstokmeting op het project raadhuis. Nu is het begrip peilstokmeting onze fractie onbekend en ook Van Dale wist er geen raad mee, maar ons gevoel zegt dat het iets is dat niet zonder financiële gevolgen zal blijven. Voorzitter, als het de bedoeling van deze college informatiebrief was om te voorkomen dat er vandaag bij de begrotingsbehandeling vragen over zouden worden gesteld, dan is dat ten aanzien van onze fractie in ieder geval gelukt.

Want inmiddels hebben wij begrepen dat er bij de Agendacommissie een verzoek is ingediend om binnenkort hierover eens beeldvormend met elkaar te spreken en we kunnen ons voorstellen dat het college er de voorkeur aan geeft om op dat moment met een passende uitleg te komen, dus daar zullen we op dit moment niet verder op aandringen. Dan geldt eigenlijk een beetje hetzelfde voor een 23

nieuw zwembad waarover samen met de gemeente Hardinxveld-Giessendam wordt nagedacht. Want hiervoor is inmiddels ook een nieuw raadsvoorstel in aantocht, hebben we begrepen. Op 11 oktober hebben we samen met de raad van Hardinxveld een werkbezoek gebracht aan zwembad De Hoge Devel in Zwijndrecht. Een zeer verhelderende ervaring, kan ik u vertellen, waarbij wat ons betreft vooral duidelijk is geworden dat voor het beheer en de exploitatie van zo’n zwembad een wel zeer professionele organisatie moet worden opgetuigd. Wij vragen ons af of het construct BAES B.V. in oprichting ons te zijner tijd die professionaliteit wel kan bieden. Maar dat is speculeren op basis van de beperkte informatie waarover wij op dit moment beschikken en de vraag over BAES B.V. heb ik zojuist al gesteld. Dat brengt mij op zalencentrum De Lockhorst. Zoals we weten is het de bedoeling dat zalencentrum De Lockhorst, waar wij sinds de coronapandemie, dus alweer 5 jaar, vergaderen, op enig moment moet wijken voor de Noord-Zuidverbinding. Een vooruitzicht dat wij later misschien wel hevig zullen betreuren, net als het verdwijnen van theater De Bonkelaar, halverwege de jaren ‘90. De ouderen onder ons weten dat vast nog wel.

Op 17 december vorig jaar heeft het college in een college informatiebrief, dus weer een cib, verklaard dat zij voor de gemeente geen trekkersrol ziet weggelegd bij het realiseren van een vervangend zalencentrum en dat een initiatief hiervoor maar uit de samenleving moet komen. Daarbij zou de gemeente dan hooguit een faciliterende rol kunnen spelen, zo werd gesteld. In diezelfde cib werden ook een paar vervolgstappen aangekondigd. Zo zou er een DPO in de maak zijn, een Distributie Planologisch Onderzoek om inzicht te krijgen in de behoefte en uitbreidingsmogelijkheden van winkels, horeca en vergadercentra, maar ook een onderzoek naar hoe de gemeente daarin actief een marktinitiatief zou kunnen faciliteren. De resultaten van deze beide onderzoeken werden volgens het college aan het einde van het eerste kwartaal van dit jaar verwacht, dus dat is uiterlijk 31 maart 2025. Voorzitter, voor zover ik dat kan overzien is de gemeenteraad hierover niet verder geïnformeerd. Daarom is de vraag aan het college: wat is hiervan de stand van zaken? Of hebben wij iets gemist? Graag een reactie hierop. Dan tot slot even over de Septembercirculaire. In de Septembercirculaire informeert het Rijk de gemeenten over de aanpassingen in het gemeentefonds, wat in de praktijk nog wel eens tot een financiële meevaller wil leiden.

In verband met de demissionaire status van het kabinet is de Septembercirculaire beleidsarm en heeft daardoor geringe gevolgen voor het exploitatiesaldo voor Sliedrecht, zo lezen wij in het raadsvoorstel. Dat kun je jammer vinden, maar tegelijk is het wel een troostrijke gedachte dat het nu demissionaire kabinet niet in staat is gebleken in haar korte bestaan al te grote schade aan te richten, althans niet in materiële zin. Tot zover voor dit moment, voorzitter. De voorzitter Dank u wel, meneer Van der Plas. Zijn er nog vragen aan de heer Van der Plas? Dat is niet het geval. Zijn er nog vragen onderling? Dat is het geval. De heer Verheij heeft nog een vraag. De heer Verheij Dank, voorzitter. Dit was een emotionele achtbaan met loopings, kurketrekkers et cetera. Over achtbanen gesproken, ik heb nog niet heel veel gehoord over het amendement wat wij hebben ingediend van de andere fracties en ik was benieuwd of ze daar al een richting in zouden kunnen geven naar welke kant ze neigen. De voorzitter Dank u wel voor uw vraag. Ik kijk even rond. Er is in ieder geval één woordvoerder die daarop wil reageren. Ik geef graag het woord aan de heer Brandwijk. Gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Wij zijn even eerst benieuwd naar de appreciatie van het college, maar we zullen daar in tweede termijn zeker op terugkomen.

We zijn zeker benieuwd of die misschien ook nog een positieve bijdrage wil leveren. De voorzitter Dank u wel. De heer Van der Plas heeft ook behoefte om een reactie te geven. De heer Van der Plas Voorzitter, ik had eigenlijk ook de tweede termijn in gedachten, nadat hier vanuit het college op is gereageerd. De voorzitter Dat geldt misschien ook voor de andere woordvoerders. De heer Dunsbergen allereerst. De heer Dunsbergen Ja, eigenlijk wel. Ik heb in mijn interruptie wel al wat opmerkingen gemaakt, maar…. 24

De voorzitter Dank u wel. Meneer Mulder nog behoefte om te reageren? De heer Mulder Ja, een terechte opmerking van de heer Verheij. Daar heb ik inderdaad niet op gereageerd. Als SGP-ChristenUnie zijn wij van gedachte dat de kermis en het organiseren dat die kan staan, de gemeente inzet en dus geld kost. Wij zijn van het principe ‘de gebruiker betaalt’, dus in de basis zeggen wij: het is logisch dat dit geld kost, maar uiteraard zijn ook wij benieuwd naar de reactie van de portefeuillehouder. De voorzitter Dank voor al uw antwoorden. Zijn er nog andere vragen onderling, over en weer? Dat is niet het geval. Er zijn best wel een aantal, soms ook technische vragen aan het college gesteld. Dat betekent dat het college behoefte heeft aan een schorsing om zich voor te bereiden op de eerste termijn. Ik schors de vergadering tot 21.00 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter De vergadering is heropend. Het woord in deze eerste termijn van het college is aan portefeuillehouder de heer Paas. Gaat uw gang. Wethouder Paas Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

Via u aan de raad: dank voor alle waarderende woorden die gesproken zijn door de verschillende fracties, ook richting onze medewerkers, onze mensen die keihard hebben gewerkt om een mooie - soms zou je het kunnen noemen: technische vertaling te maken van het inhoudelijke debat wat we hebben gevoerd bij de Kadernota. Als college zijn we blij met het proces wat er is gelopen, maar ook met het proces wat we in het jaar daarvoor met elkaar hebben gelopen om met elkaar te definiëren welke maatregelen er nodig zijn om ook in de toekomst in het meerjarenperspectief een sluitende begroting te hebben. Ik heb dat ook benoemd bij het bespreken van de Kadernota, maar ik denk dat het goed is om dat nog een keer te benoemen en door een aantal van u is dat ook aangehaald. Dat geeft wat ons betreft vertrouwen. Vertrouwen voor de toekomst. Vertrouwen dat wij met alle plannen voor het bestaande dorp, de bestaande inwoners, maar ook voor de toekomst, met elkaar een stap verder kunnen gaan. Eén van de raadsleden zei het ook: we hebben niet alleen maatregelen genomen en ook gelukkig niet al te veel maatregelen met impact hoeven te nemen, maar er is ook nog een lijst met maatregelen beschikbaar die in de toekomst gebruikt zou kunnen worden als dat eventueel nodig is. Ik denk dat dat niet genoeg benadrukt kan worden.

Ik wil u daar ook nog op wijzen, ook voor degene die meeluistert en meekijkt, maar er is een begroting gemaakt die in één oogopslag met name - de heer Van Rossum refereerde er al aan - laat zien hoeveel geld er elk jaar wordt geïnvesteerd door de gemeente in onze samenleving. Een investering die, de één noemde het doorschuiven van gelden, maar wel degelijk de verantwoordelijkheid is, zowel in de rol van de gemeenteraad als de rol van het college als de rol van de organisatie, om dat op een goede en een ordentelijke manier te doen, zodanig dat, en dat heeft u als raad ook meegegeven natuurlijk, met name ook de kwetsbare inwoners worden geholpen en dat iedereen in Sliedrecht ook mee kan doen. Daarbij blijft staan, meneer de voorzitter, als aftrappende woorden dat wij natuurlijk wel onze lobby ook richting het Rijk blijven intensiveren en ook zeker via de VNG, ook nu in de nieuwe kabinetsformatie die gaat starten, ook het nieuwe kabinet wel dezelfde boodschap altijd zullen meegeven: we doen graag taken, omdat het goed is om dicht bij onze inwoners taken uit te voeren, maar voor die taken hebben we ook de bijbehorende knaken nodig. Dan zijn er, meneer de voorzitter, veel opmerkingen gemaakt in positieve zin. Ik zal ze niet allemaal noemen, maar ik zal er een paar aanstippen. De één gaat over het Bonkelaarhuis en de doorontwikkeling die daarmee gepaard gaat.

Daaraan gekoppeld, actief vanuit het Bonkelaarhuis is Buurtgezinnen. Het viel me op, meneer de voorzitter, dat de heer Van der Plas aangaf van, ik hoop dat er een soort van een toenemend enthousiasme is bij de Buurtgezinnen. Nou, ik kan meneer Van der Plas geruststellen: er is altijd al enthousiasme geweest bij het college, dit college en deze portefeuillehouder over Buurtgezinnen en dat enthousiasme is nog niet minder geworden, evenals het enthousiasme van alle andere organisaties die vanuit het Bonkelaarhuis met heel veel enthousiasme en inzet onze inwoners elke dag weer helpen. De lokale inclusie agenda heeft u al benadrukt, maar ik zal meneer Van der Plas toch even helpen. 4 november in uw mail, denk ik dat het ongeveer zal zijn waar het aan de raad is verstuurd. Ik constateerde, meneer de voorzitter, dat er veel ging over verdere vragen en opmerkingen over moties. Zo was er de motie over Groen Intermezzo: hoe staat het ermee, want we zouden dat toch krijgen met de begroting van 2026? Het is correct, meneer de voorzitter dat het CDA het niet heeft kunnen vinden in de begroting, maar dat 25

betekent niet dat we de motie zijn vergeten of dat er niet aan wordt gewerkt. Het blijkt dat voor de Intermezzo al een plan is voor de inrichting van de openbare ruimte van BPD, voor als het project klaar is en met de motie die uitgesproken is door de gemeenteraad is er een hogere ambitie vastgesteld dan wat daar in het plan staat. Daarvoor hebben wij als college eerst ook een gesprek nodig met BPD en dat gesprek is geagendeerd in de stuurgroep voor Baanhoek-West, die af en toe plaatsvindt, zo’n 2 à 3 keer per jaar en volgende maand is er eentje gepland. Een andere motie die ook benoemd werd… De voorzitter Voordat u verder gaat heeft de heer Dunsbergen een vraag. Gaat uw gang. De heer Dunsbergen Voorzitter, dank. Toch even nog de checkvraag, dus in die zin dank voor de reactie. Ik hoor de wethouder ook zeggen dat we natuurlijk met deze motie een hoger ambitieniveau hebben neergelegd. Meestal betekent dat ook dat er meer geld voor nodig is. Nou, dat is natuurlijk het fijne dat je dat dan vervolgens in een begroting zou kunnen verwerken. Betekent dat, op het moment dat die stuurgroep is geweest, dat er dan opnieuw een besluit moet worden genomen? Of komt dat dan in de Burap? Want daar willen we natuurlijk wel scherp op zijn. De voorzitter De heer Paas. Wethouder Paas Nee, meneer de voorzitter, dat is volstrekt logisch.

Kijk, in de uitvoering van de motie, die roept op tot een andere invulling. Uiteraard krijgt u als raad ook terugkoppeling over de uitvoering van de motie en de stand van zaken. Vanuit het college is er, ik heb de appreciatie niet meer gezien, maar volgens mij was het met enthousiasme ook wel aan de raad gelaten, omdat wij ook de meerwaarde zien van deze mooiere invulling van de Intermezzo. Als dat betekent dat daar vanuit de ontwikkelaar wordt gezegd van, ik wil dat plan best bijstellen, maar er zijn een aantal aanvullende kosten voor, dan zullen wij natuurlijk als college bij de raad terugkomen om daar een voorstel voor te doen. Zoals u heeft kunnen horen, is de realisatie daarvan gepland in 2027. Dus wij zijn op tijd genoeg om hier invulling aan te kunnen geven. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder. Wethouder Paas De andere motie die genoemd werd, meneer de voorzitter, was de motie ‘Ook in de buurt’. Ik kan u zeggen dat er verkennende gesprekken worden gevoerd met het Bonkelaarhuis om daar actief in mee te spelen, maar sinds kort komen we samen met het platform Wonen Welzijn Zorg waarin alle organisaties vertegenwoordigd zijn, lokaal hier in Sliedrecht op dat onderdeel.

Ook daar is dat onderwerp van gesprek en weet ik dat een aantal partijen hun vinger hebben opgestoken om in de komende weken, maanden met elkaar verder uit te werken hoe ze dat op een goede manier in kunnen vullen, zodat niet alleen degene die hulp nodig heeft wordt ondersteund, maar juist ook de buren die vaak heel veel hulpverlenen, een passende mate van ondersteuning krijgen. Dan wordt er, meneer de voorzitter, een opmerking gemaakt over de Wijk- en buurtagenda's en daar zeggen wij als college dat wij natuurlijk ook beseffen dat wij - en die opmerking werd ook gemaakt - dat ook wij het sneller hadden willen doen. Tegelijkertijd hebben wij natuurlijk ook niet stil gezeten en zijn we blij dat we deze opdracht en de pilots met de start in de Staatsliedenbuurt ook samen met Stichting Welzijnswerk vanuit het Bonkelaarhuis kunnen opstarten. Ik denk dat het een waardevolle bijdrage kan leveren. De voorzitter Dat was uw antwoord op dat punt? Wethouder Paas Ja. De voorzitter Mevrouw Visser, gaat uw gang. Mevrouw Visser Voorzitter, ik neem u even mee in een discussie begin 2023, die ging over het collegewerkprogramma. Want in de begroting voor 2023, in november 2022 behandeld, werd al aangekondigd dat er in 2023 twee Buurtagenda's zouden zijn. Toen kwam er een collegewerkprogramma, toen moest er ineens twee ton extra bij voor twee Buurtagenda's.

Ik heb toen drie keer de vraag gesteld: krijgen we er dan in 2023 4? Nee, het was toch zo. We hadden het wel opgeschreven in de begroting voor 2023, maar het geld hing er niet aan, dus dat moest in het 26

collegewerkprogramma van 2023. We hebben het nu over de begroting 2026 en dan hoor ik een wethouder zeggen ‘wij hadden het als college ook sneller gewild’. Deze wethouder, namens dit college, zat toch aan het stuur? Dan is het toch te makkelijk om te zeggen ‘we hadden dat liever sneller gewild’? Hij heeft toch drie jaar lang de tijd gehad om daarop te sturen? De voorzitter Dank u wel. De wethouder gaat daarop reageren. Wethouder Paas Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter. Ja, het college stuurt daarin en realiseert daarin ook. Ik kan met enthousiasme terugkijken op twee Dorpsgesprekken die we hebben gevoerd, waarin we in een maximale vorm van participatie met elkaar hebben gesproken hoe en op welke manier we dat vorm zouden willen geven. Vervolgens is dat uitgewerkt in een plan van aanpak door het bedrijf wat ons daar toen bij heeft geholpen en dat heeft geresulteerd in dit plan. Ik ben blij en enthousiast, ondanks dat ik dus zeg dat ik het ook liever misschien een jaar eerder had willen hebben, maar blij en enthousiast dat we er wel mee aan de slag kunnen en dat wij ook via het welzijnswerk en de activiteiten die al worden gedaan met Sliedrecht Doet, wel die start maken en wel vast blijven houden aan dat plan om die pilot uit te voeren. Ja, soms gaat het moeizaam en er zijn vaker en meerdere vragen over gesteld, meneer de voorzitter.

Ja, dat is de realiteit die het is, maar dat neemt niet weg dat ik blij ben dat we nu wel starten, of eigenlijk een start maken met die echte pilot, want zelf heb ik die twee Buurtgesprekken waar ik ook aanwezig was, als zeer waardevol ervaren. De voorzitter Mevrouw Visser nog in tweede instantie. Mevrouw Visser Voorzitter, ik heb de tekst niet paraat uit het collegewerkprogramma, maar daar stonden Buurtagenda's in als een vaststaand feit en niet als een pilot. Het verbaast me wel dat we nu een portefeuillehouder horen spreken over de start van een pilot. Wat gaat het nou worden? Krijgen we nou Buurtagenda's in Sliedrecht, of beginnen we met een pilot en hebben we het over een jaar er weer over van ‘de pilot is geslaagd of niet geslaagd’? De voorzitter Dank u wel. De wethouder. Wethouder Paas Meneer de voorzitter, dan verwijs ik toch - wij hebben hier een uitgebreide cib over gestuurd, onlangs. Daar zou ik naar willen verwijzen en daarin staat dat wij - en dat was ook de uitkomst van het Dorpsgesprek, dus niet alleen de uitkomst van wat het college had bedacht - maar in het tweede Dorpsgesprek is de uitspraak gedaan dat de inwoners het goed vonden en goed dachten om in één wijk te starten met een pilot en dus gevraagd hebben, ook uitgevraagd wat een mooie buurt zou kunnen zijn.

Niet het college, maar uit het Dorpsgesprek kwam daar toen ook naar voren dat de Staatsliedenbuurt vanwege hun gemixte samenstelling van de wijk, koop en huur en de nieuwe wijk een prima plek zou zijn om dat uit te voeren. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. Mevrouw Visser Voorzitter, dan toch nog even een korte conclusie. De voorzitter Een korte vraag. Mevrouw Visser Er is een raadsbesluit voorgelegd voor geld voor een collegewerkprogramma waarin Wijkagenda's zijn beloofd. Dat was op dat moment een uitspraak van de raad. Want als iets aangenomen is, is het een raadsbesluit en de raad wil dit. Nu kom ik tot de conclusie dat deze wethouder zegt, de inwoners in een Dorpsgesprek wilden een pilot en dan gaan we daarvoor. Ik vind dat wel heel bijzonder; weer een voorbeeld van waar mijn fractievoorzitter mee is begonnen: raadsbesluiten worden wel makkelijk terzijde geschoven. De voorzitter Dank u wel. Wil de wethouder daar nog op reageren, anders gaat hij door met zijn betoog. Wethouder Paas Meneer de voorzitter, ik denk dat het goed is, juist in Wijk- en buurtagenda's waar we zeggen dat we gericht zijn op de veerkracht van de wijk en van ons dorp, dat we ook luisteren 27

naar ons dorp en ik ben het zeker niet eens met de stelling dat dit geen goed idee is. Ik ben blij, en dan herhaal ik mezelf, meneer de voorzitter, dat we die Wijk- en buurtagenda's vorm gaan geven. Een volgende opmerking die gemaakt is, gaat over afval en het afvalbeleid, door meerdere fracties genoemd. Wij ondersteunen als college de oproep om dat afvalbeleid ook te herzien. Het is eerder in de raad aan de orde geweest. Daarna is het uitgesteld, maar in het kader van de afvaldumping en de vragen die daar omheen spelen, is het goed dat dat hier ook beleidsmatig aangepakt wordt. Ik denk dat het goed is om dit in de nieuwe periode met voortvarendheid op te pakken. Tegelijkertijd zijn we wel aan het kijken of wij ook nu al maatregelen kunnen nemen die eventuele afvaldumping tegen kunnen gaan, of kunnen voorkomen dat uit naburige gemeentes afval wordt gedumpt. De voorzitter Dat was afval? Wethouder Paas Ja. De voorzitter De heer Verheul heeft daar een vraag op. De heer Verheul Voorzitter, ik vind het goed dat de wethouder hier even namens het college bij stil staat, want ik denk dat het probleem iets breder is dan al drie keer is uitgesproken. Er wordt vaak gezegd: aan de randen van ons dorp. Ik heb het geluk een woning te hebben in het centrum van Sliedrecht en u wilt niet weten hoeveel ondernemers en andere mensen ik hun afval zie dumpen, midden in het centrum van Sliedrecht.

Dus mocht het college het inderdaad gaan onderzoeken: houdt het alstublieft niet bij de dorpsgrenzen, maar trek het breder, want het is ook simpelweg een deel van onze ondernemers die ook gewoon zelf hun afval staat te dumpen daar. Niet alleen onze buurgemeenten. De voorzitter Dank wel u voor deze opmerking en oproep. Wil de wethouder daar nog op reageren? Wethouder Paas Meneer de voorzitter, ik zou daar namens het college ook vooral een dikke streep onder willen zetten. Want vooralsnog en daar begint het zowat, bij particulieren, maar ook bij ondernemers, ook met fatsoen. Hoe doen we dingen en wat is normaal en wat is niet normaal? Het dumpen van afval door inwoners uit buurgemeenten, meneer de voorzitter, is niet normaal. Het dumpen door ondernemers van afval in de ondergrondse containers, dat is niet normaal. Daar begint het mee en dat is ook zeker het punt dat nu ook al opgepakt kan worden. Die boodschap kan niet vaak genoeg herhaald worden en ik ben het helemaal eens met de heer Verheul, meneer de voorzitter, dat die dumpingen niet alleen aan de randen plaatsvinden, maar overal. Afval werd ook genoemd door de SGP-ChristenUnie, dat gaat over risico's, daar sloten ze mee af en de risico's die toenemen.

We zijn als college ons daar zeer wel van bewust, ook in de aanloop naar het Ravijnjaar en de Kadernota hebben we heel bewust - eerder werd er ook een opmerking over gemaakt - op een andere manier de begroting tot stand gebracht, namelijk veel risicovoller en dat betekent dat de risico's die daarmee gepaard gaan ook een vertaling moeten krijgen en hebben gekregen, meneer de voorzitter, in de financiële paragraaf. Tegelijkertijd zijn we ook gewoon elke keer weer opnieuw bezig en er ligt ook nog een motie vanuit de SGP-ChristenUnie, om risicomanagement ook bij de standaardbesluiten mee te nemen. Dat is een punt van aandacht voor ons, evenals andere risico's, als het gaat over privacy- en informatiemanagement, bijvoorbeeld. Als het gaat over risico's en kosten, meneer de voorzitter, dan bracht de heer Brandwijk van Slydregt.NU het verhaal over de kapitaalslasten en de investeringen in. Wij zeggen als college van, wij zijn zeer wel in staat om u hier een goede en sluitende begroting te presenteren, die veel inzet op de inwoners, daar een goede balans ook tussen zoekt en de heer Van Rossum heeft al uitgebreid uitgelegd dat een investering die je niet doet, ook niet tot kapitaallasten leidt, maar dat je dat niet kunt inboeken als een besparing op de huidige begroting.