Notulen besluitvormende vergadering 7 november 2023.pdf

Bij de behandeling daarvan zijn wij tijdens de Algemene Beschouwingen uitgebreid ingegaan op de inhoudelijke kant van dit stuk en daarom zullen we dat vandaag niet nog eens allemaal herhalen. Als we kijken naar de programmabegroting 2024 zien wij een goede financiële doorvertaling van de Kadernota. Wel hebben wij nog een paar opmerkingen. In het accountantsverslag naar aanleiding van de jaarrekening 2023 schreef de accountant dat de financiële situatie van Sliedrecht robuust is en daarmee een goede uitgangspositie naar de toekomst biedt. Ook het college schrijft in de inleiding van de programmabegroting dat we er financieel goed voor staan. Tegelijkertijd weten we dat er in 2024 en 2025 misschien nog wel een positief begrotingssaldo is, maar dat de begroting na 2026 structureel niet sluitend zal zijn door de korting op het gemeentefonds waartoe het kabinet heeft besloten. Het college verwacht dat het rijk nog wel met oplossingen daarvoor zal komen, maar voor de zekerheid gaan ze toch maar alvast nadenken over aanvullende maatregelen, voor het geval het rijk het laat afweten. Hiervoor zullen in de komende Kadernota’s voorstellen worden gedaan, die volgens onze fractie niets anders kunnen betekenen dan dat er bezuinigd moet worden.

Dit beeld wordt bevestigd door het oordeel van de taskforce Taken en Middelen van Alexander Rinnooy Kan, die op basis van een onderzoek van BMC tot dezelfde conclusie komt. De voorzitter Mevrouw Visser heeft een vraag hierover. Gaat uw gang. Mevrouw Visser Voorzitter, de vertegenwoordiger van de PvdA-fractie zegt: volgens mijn fractie kan dat niet anders zijn dan lastenverzwaring. Maar is de PvdA-fractie met mij van mening dat je ook zou kunnen kijken naar je ambitieniveau? De heer Van der Plas Voorzitter, ik heb niet gezegd… als ik het woord heb. De voorzitter De heer Van der Plas, u had het woord niet. De heer Van der Plas Voorzitter, ik wil wel graag antwoord geven, nu ik het nog weet. Ik heb volgens mij niet gezegd dat wij over moeten gaan tot lastenverzwaring, maar dat er maatregelen moeten komen, dus bezuinigingen en dat is niet per definitie lastenverzwaring. De voorzitter Gaat u verder met uw betoog. De heer Van der Plas Inmiddels zijn er rond die korting van 3 miljard wel wat ontwikkelingen geweest, zo lezen wij in de Septembercirculaire. De VNG probeert druk uit 17

te oefenen op het kabinet om met herstelmaatregelen te komen, maar inmiddels is het kabinet gevallen, met als gevolg dat er op zijn vroegst vanaf volgend jaar voorjaar weer een beetje geregeerd gaat worden en dat is op meerdere vlakken een slechte ontwikkeling. Voorzitter, dit baart ons zorgen. Zorgen omdat er nu al, maar zeker volgend jaar vaart gemaakt wordt met het realiseren van de ambities uit de Koers 2030. Hoog gestelde ambities die de gemeente hoe dan ook geld gaan kosten; veel geld, denken wij. Want hoewel een definitief besluit nog moet worden genomen, weten we nu al dat het oversteken van de A15 de gemeente geld gaat kosten. Veel geld. Denk hierbij vooral aan het verplaatsen van de verenigingen die hiervoor verplaatst moeten worden, zoals de korfbal, de trimclub, het gebouw De Havik, de ijsbaan en de sociale moestuin en niet te vergeten zalencentrum De Lockhorst en het zwembad. Want het kan toch niet zo zijn dat deze voorzieningen definitief zullen verdwijnen voor een plan dat juist bedoeld is om de voorzieningen in Sliedrecht op peil te houden, zoals ons regelmatig wordt voorgehouden? Hoe moet dat dan, als we op hetzelfde moment de vinger op de knip moeten houden, of erger nog, voor een bezuinigingsopgave staan? Graag horen wij van het college of onze zorgen terecht zijn. Dan nog even op de inhoud van de programma’s.

Op pagina 33 wordt als speerpunt benoemd ‘we versterken de fietsinfrastructuur en maken die veiliger.’ Dat is geen nieuwe ambitie, want daar zijn we al jaren mee bezig. Alleen vragen we ons af: veiliger voor wie? Want ook ten aanzien van het fietsverkeer zijn in de laatste jaren behoorlijke ontwikkelingen geweest. Onze fractie wil daarom graag aandacht vragen voor de toenemende diversiteit, vooral in snelheid van de gebruikers van de fietspaden. Denk hierbij aan elektrische fietsen, bakfietsen, al dan niet elektrisch, zogenaamde fat bikes, maar ook elektrische stepjes die zich tegenwoordig tamelijk snel en geruisloos over het rode asfalt bewegen. Wij vragen ons af of dit de fietsveiligheid wel ten goede komt. Om nog maar te zwijgen over de veiligheid van de vergrijzende voetganger die af en toe een oversteek moet wagen - maar onze zorgen gaan vooral uit naar de fietsers die het gewoon nog op spierkracht doen. Zoals de vaak nog heel jonge kinderen die, al of niet begeleid door hun ouder, naar school fietsen. Is de huidige fietsinfrastructuur, ook de meest recent aangelegde, hiervoor eigenlijk nog wel op de goede manier ingericht, vragen wij ons af? Wij dringen er daarom bij het college op aan in het nieuwe Verkeersmobiliteitsplan aandacht hieraan te besteden. Dan de paragraaf Grote projecten.

Over het Burgemeester Winklerplein wordt aangekondigd dat in het vierde kwartaal van 2023 en dat is vanaf vandaag nog een week of 6, een terugkoppeling zal plaatsvinden over de voortgang rond de motie die de gemeenteraad bij de jaarrekening heeft aangenomen. Misschien heb ik iets gemist, maar is al bekend wanneer deze terugkoppeling gaat plaatsvinden? En dan tot slot: interessant zijn ook de landelijke indicatoren op de laatste 4 pagina’s van de programmabegroting. Oké, we sporten dan een beetje minder dan de rest van Nederland, zo’n 10 procent, maar daar staat tegenover dat we kennelijk ook wat minder crimineel zijn dan de gemiddelde Nederlander. Vooral als het gaat over vernielingen en winkeldiefstallen. Hiermee wil ik overigens niet beweren dat iemand die minder sport per definitie ook minder crimineel is, maar dit terzijde. Dan echt tot slot: op de moties en amendementen wil ik graag in de tweede termijn ingaan nadat het college haar beantwoording heeft gegeven. Tot zover voor dit moment, voorzitter. De voorzitter Hartelijk dank, meneer Van der Plas. De heer Pauw heeft een vraag. Gaat uw gang. De heer Pauw Ik hoorde in de auto dat ik verhelderingsvragen mocht stellen, dus dat ga ik nu even doen, voorzitter.

Ik wil graag verheldering op het feit dat de PvdA begint met dat de schuld van de tekorten in 2026 en 2027 liggen in het tekort aan het gemeentefonds, maar zich vervolgens wel zorgen maakt over allerlei dingen die wij al ten laste van al die begrotingen gelegd hebben. Het IKC, dingen die nog gaan komen voor het raadhuis, gemeentekantoor enzovoort, enzovoort, enzovoort. Welke van de twee is het nu? Kunnen we nu gewoon ongelimiteerd geld blijven uitgeven ten laste van de begroting 2026-2027, want het is toch de schuld van het gemeentefonds dat we tekort komen, of zouden we zelf nog iets kunnen doen om dat tekort te beperken? De voorzitter Dank u wel. De heer Van der Plas. 18

De heer Van der Plas Voorzitter, op het gevaar af dat ik de vraag niet helemaal goed begrepen heb - zou u hem even wat korter en wat bondiger willen herhalen, via u, voorzitter? De voorzitter Dat is een mooie vraag. De heer Pauw, kort en bondig en helder. De heer Pauw Het gaat om het feit dat er dus nu een mantra opgehangen wordt dat door de korting van het gemeentefonds er een gat ontstaat in de begroting van 2026 en 2027 bij heel veel gemeenten, waaronder ook Sliedrecht. De vraag is nu: zouden we daar ook zelf als gemeenteraad nog iets kunnen doen voordat we daar zijn, door eens op te houden met allemaal dingen te accorderen die ten laste komen van de begroting 2026 en 2027 en verder om het een beetje in balans te houden? De voorzitter Dank u wel voor de verhelderende toelichting. Tenminste, dat is de vraag, of de heer Van der Plas het nu ook begrijpt. De heer Van der Plas Ik begrijp er nu iets meer van, inderdaad. Nou, dat is juist de zorg die ik uitspreek. Wij zijn de laatste tijd heel erg goed geweest in het investeren in bijvoorbeeld ons vastgoed; denk aan Elektra en er komen er nog een paar aan. Zo hebben de ontwikkelingen rond Koers 2030 ook een financiële impact en het is juist de zorg die ik uitspreek rond het jaar 2026 en verder: kunnen we zo wel doorgaan? De voorzitter Dank u wel.

Gaat u verder, of u was gekomen aan het einde van uw betoog? Dan dank u zeer en dan geef ik graag het woord aan de heer Ippel van de fractie van de SGP-ChristenUnie. De heer Ippel Voorzitter, dank u wel. Ik heb boven mijn speech gezet het thema ‘verantwoordelijkheid nemen’. Het woord verantwoordelijkheid zal ook een aantal keer terugkomen. Wie vanuit grote hoogte naar onze aarde kijkt, ziet dat we een aardig eind op weg zijn om deze aarde redelijk onleefbaar te maken, of ijsbergen - hoe je het ook noemen wil. Door onze wijze van leven putten wij de aarde uit en hier gaan we met elkaar mee door, ondanks dat we als christelijke roeping hebben om deze aarde met elkaar op een verstandige wijze te bebouwen. En iedereen heeft daar zijn eigen invloed op. Wereldleiders hebben een grote verantwoordelijkheid, maar ieder individu heeft ook zijn eigen kleine bijdrage in zijn of haar omgeving te doen. Wij zijn hier als raad bij elkaar en moeten een oordeel vellen over plannen die het college ons voorlegt hoe wij hier met het verder ontwikkelen van Sliedrecht om willen gaan. Dat is onze verantwoordelijkheid hier en die moeten we met elkaar ook nemen. Ik heb mijn speech verder opgebouwd in drie punten en dat gaat eerst over de presentatie, dan wat over de inhoud en tenslotte de financiën.

Voor wat betreft de presentatie, voorzitter, is het voor het eerst in Pepperflow gebeurd, de begrotingsapp. Het was even wennen, maar als je er de tijd voor neemt is het prachtig om snel te navigeren. Mijn eerste actie toen ik de begroting kreeg, was om hem te printen. Ik heb er geeltjes bij geplakt, ik heb er aantekeningen in gemaakt - dat is mijn normale manier van werken. Maar ik moet zeggen, toen ik het wat in de vingers kreeg om te klikken her en der op programma’s, op paragrafen, op speerpunten, dat er toch wel een kans is dat dit de laatste begroting was die ik geprint is heb, in het kader van ‘spaar een boom’ als dat mogelijk is. Ook dat is verantwoordelijkheid. Ik wil graag complimenten uitdelen, voorzitter, want wat mij betreft moeten we op deze wijze voortgaan en ik hoop dat straks de Voorjaarsnota en de winternota en de jaarrekening ook in ditzelfde systeem staan en dat we daar een stuk voortgang in kunnen zien. Ik zou het kunnen vragen, maar dan zegt u: het is een technische vraag. Maar ik hoop dat dat werkelijk zo gebeurt en dat we die voortgang ook daadwerkelijk kunnen zien. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk, die ook nog geprint heeft, heeft een vraag aan u. De heer Brandwijk Dank u wel.

Niet om te veel over het klimaat te beginnen, maar het online storen van data, dus ook het online gebruik van mails en ook van dit soort documenten heeft ook een negatieve impact op het milieu. Dus het klinkt heel mooi, alsof je iets goeds doet als je het allemaal online doet, maar het heeft zeker ook impact. 19

De voorzitter De heer Ippel. De heer Ippel Dat klopt, voorzitter, maar hij is er digitaal, dus dan kan ik hem ook gebruiken. Dus volgens mij, als ik hem dan niet print, dan doe ik toch iets goeds voor het milieu. De voorzitter Gaat u verder. De heer Ippel Naast de complimenten, voorzitter, heb ik ook wel een - het is misschien geen klacht, maar het is best wel lastig om deze begroting soms te lezen en mijn collega van PRO Sliedrecht gaf dat ook al aan. De rubricering in de ambities en de speerpunten is duidelijk, maar we worstelen wel met de enorme breedte aan onderwerpen die genoemd worden. Is dat nu echt allemaal voor 2024? Of zit hier de Koers 2030 bijna compleet in, of het Collegewerkprogramma 2022-2026? Prima, maar dan zou ik wel graag willen zien: wat gaan we echt doen in 2024? Het is er wel uit te halen, maar het is niet altijd even duidelijk. Als voorbeeld had ik hier nog staan en dan zal ik het verder kort houden, het speerpunt verbinding over de A15 en het spoor, de Noord-Zuidverbinding. Er staan een aantal bullets bij. Er komt een nieuw verkeers- en mobiliteitsplan. Dat lijkt ons logisch. Is ook haalbaar in 2024.

Maar wat er ook staat, is diverse infrastructurele aanpassingen aan de Stationsweg, het vergroten van de capaciteit van de Parallelweg en de Sportlaan, de aanpak van de kruising Sportlaan met de N482 - is dat iets wat echt allemaal in 2024 aangepakt wordt, of is dat voor de komende jaren? Voorzitter, dat vinden we lastig. Want hoe controleer je dan wat er echt is gebeurd? Hoe komt dit nu terug in de Voorjaars- en Winternota, dat zei ik net al en die verantwoording in de jaarrekening straks? Ik ga door naar de inhoud. De voorzitter Voordat u dat mag doen, allereerst de heer Brandwijk nog met een vraag. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik was even zoekende. De heer Ippel zegt, hoe zie je dat dan terug? Ik ken het ook in voorstellen waarmee het college komt. Ik ben even op zoek naar waar de heer Ippel naar op zoek is, wat hij nodig heeft om dat wel goed te doen. Wat hij eigenlijk dus aan het college vraagt om dat goed te kunnen controleren. De voorzitter Dank u wel. De heer Ippel. De heer Ippel Nou, wat ik zoek, voorzitter, dat is uiteindelijk denk ik wel te vinden. Of tenminste, ik denk dat ik het gevonden heb.

Maar als je zo’n speerpunt erbij pakt en daarom noemde ik heel bewust dit voorbeeld, dan staan daar speerpunten, daar staan paragrafen, u zal het ongetwijfeld ook gezien hebben, maar als je dan die NoordZuidverbinding erbij pakt, dan is het op voorhand niet helemaal duidelijk: is dit nu een ambitie voor 2024 of is het een ambitie voor de hele periode en wat gaan we dan in 2024 doen? Dat overzicht zou wat mij betreft duidelijker zijn. Daarom zei ik net, het is misschien een technische vraag, maar als je Voorjaarsnota, Winternota, jaarrekening, die hele cyclus straks naast elkaar zet, dan zou het fijn zijn als je op zo’n paragraaf kan klikken of op zo’n speerpunt en dan kan zien ‘dat was de begroting, dat was in het voorjaar gebeurd dat was in de winter nog bijgesteld’ en in de jaarrekening ‘dat is uiteindelijk gerealiseerd’. Dus, dat overzicht. Nu zit je wel eens met vier, vijf documenten naast elkaar en daar heb je dan meestal geen zin meer in, want op een gegeven moment weet je niet meer in welke je zit te bladeren. Maar dat overzicht zou wel fantastisch zijn en dit systeem is er volgens mij op die manier ook voor gebouwd. Dus vandaar het compliment, maar ook nog de zoektocht van... De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw volgende punt. De heer Ippel Ik ga naar de inhoud, voorzitter. Er is veel gebeurd in de achterliggende jaren.

Althans, er zijn veel zaken in gang gezet en voorlopig zijn we ook nog niet klaar. Dus die punten komen vast de komende jaren terug. Ik denk bijvoorbeeld aan de aanzet voor het Warmtenet. Er is behoorlijk wat hinder ondervonden in de hoofdwegenstructuur 20

en dat gaat vast op wijkniveau de komende periode door. Een mooi initiatief, maar we hebben er last van. Glasvezel, dat is een ander punt waar ik kort even de aandacht voor wil vragen. Zeker nuttig; we snakken allemaal naar snelle verbindingen, zowel op de weg als door de kabel, maar wat ons opvalt en waar we ook als fractie best wel eens klachten over krijgen is het terugstraten of tenminste het weer dichtstraten. Je kunt natuurlijk zeggen: meld dat op Fixi en dan wordt het vast wel weer opgelost, maar ik fietste pas zelf door de Kerkbuurt en als je dan al die hobbels en bobbels ziet voor allerlei kabels die daar getrokken zijn - dat vind ik echt jammer. Ik hoop dat de portefeuillehouder hier ook aandacht voor heeft, of dat dat misschien al lang gecommuniceerd is met de partij die hier voor verantwoordelijk is, maar volgens mij zou dat straten beter kunnen. Ik heb een keer geprobeerd een praatje te maken, en dat bedoel ik niet vervelend, maar er is dan ook bijna niemand bij die Nederlands of Engels spreekt en dat is lastig communiceren. Ik kom bij de fysieke punten. Met de Kernopgave ruimtelijke vernieuwing zijn we op weg gegaan naar 2030. Bij de Kadernota hebben wij gepleit voor ‘verstandige doordachtzaamheid’ - je zou ook verantwoording kunnen zeggen - bij de forse uitdagingen die de Koers met zich meebrengt.

Dat geldt voor de organisatie, maar ook voor onze inwoners en de volksvertegenwoordigers zoals wij zijn. Dat vraagt voortdurend zoeken naar de juiste prioriteiten, de juiste balans en samenhang tussen de verschillende opgaven. In de begroting wordt daarbij de kans genoemd om goede verbindingen te leggen tussen fysiek en sociaal en dat is iets wat we van harte opnieuw willen benadrukken, in die zin dat we bij al deze fysieke opgaven elkaar en de inwoners niet uit het oog verliezen. Goed rekening houden met wat er onderweg gebeurt geeft kansen om op tijd onze route aan te passen en het uiteindelijk ook naar een hoger niveau te tillen. En bij dit punt wil ik ook het bruggetje maken naar de samenwerking die ik heb gehad met de heer Pauw om dat programma ruimtelijke vernieuwing echt los te knippen van de Kadernota en ik wil hem bij deze bedanken voor zijn vele voorwerk daarin. Meer specifiek bij dit punt, voorzitter, het fysieke, willen we ook denken aan de ingediende motie tijdens de Kadernota van Een veilige Tiendweg. Het is goed om te zien dat dit vorige week door het Waterschap is opgepakt door het aanleggen van kolken en goten.

We zien daarbij wel uit naar het vervolg, naar structurele en integrale oplossingen op de langere termijn voor de veiligheid van zowel de fietser als de voetganger, maar dit komt ook nog terug in het op te stellen Verkeers- en mobiliteitsplan en daar zullen wij zeker als fractie nog de aanleg van het voetpad nogmaals benadrukken. We willen ook aandacht vragen voor de Groen van Prinstererlocatie. Bijna een jaar geleden hebben we daarvoor een raadsbreed amendement ingediend …. De voorzitter Voordat u verder gaat, de heer Brandwijk heeft nog een vraag over uw vorige punt. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Misschien is het ietwat vooruit, maar we gaan het nog hebben over de Noord-Zuidverbinding. Die gaat dan ook over een stukje Tiendweg heen. Is de heer Van Ippel het met mij eens dat het handig is om de Tiendweg pas aan te passen na, als we een besluit hebben genomen over de komst van een eventueel viaduct? De voorzitter Dank u wel. De heer Ippel. De heer Ippel Daar hebben we bij de Kadernota denk ik voldoende over gezegd: het heeft bij ons echt een stukje prioriteit voor de veiligheid. Als het daar geregend heeft is het echt kletsnat en we gaan nu de periode in - ja als het geregend heeft is het overal kletsnat, maar dan blijft het daar ook nog iets langer liggen - en als het dan gaat vriezen, dan is het echt een ijsbaan.

Ik denk dat we allemaal daar regelmatig fietsen, maar het is daar redelijk druk met schoolgaande jeugd, met heel veel andere mensen. De veiligheid staat wat ons betreft voorop en ik denk dat als die Noord-Zuidverbinding er komt, die zal er overheen gaan, dan zal vast dat stukje misschien nog een keer opnieuw gerepareerd moeten worden als we daar met zware machines overheen rijden. Maar volgens mij moet dat gewoon niet daar op gaan wachten. Want dat zijn korte termijn acties die veiligheid opleveren, dus laten we dat snel oppakken. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met de Groen van Prinsterer. 21

De heer Ippel Bijna een jaar geleden hebben we daarvoor een raadsbreed amendement ingediend voor een ontwikkellocatie met een groene rand. Tot op heden hebben we daar op geen enkele wijze iets van een definitieve planvorming vernomen of gehoord. Dus terecht dat hier ook vanuit de inwoners, de heren Lavooi en Keesmaat, aandacht wordt gevraagd. Het is een los onderdeel, maar tegelijkertijd kun je het ook niet los zien van alle verschillende opgaven die er liggen bij de Kernopgave ruimtelijke vernieuwing. Wat ons betreft de vraag: kan de portefeuillehouder hier wat duiding aan geven hoe hij zijn verantwoordelijkheid hier in neemt? Ik wil door naar wat puntjes over het sociale beleid. Vanuit het oogpunt van sociaal wil ik twee punten noemen. De eerste is de aangenomen motie Lief en leed straten, die ingediend is bij de Kadernota. In die begroting vinden we hierover nog niets terug; dat klopt ook wel, want we hebben gevraagd om een terugkoppeling in het eerste halfjaar voor volgend jaar, maar zie het daarbij maar als een herinnering. Werk in uitvoering, dus. Het tweede puntje is de valpreventie. In de begroting wordt daar in algemene termen over gesproken en navraag tijdens de inloopsessie leverde op dat er nog wat gesprekken plaatsvinden met de partners.

Eerlijk gezegd verwacht de fractie SGP-ChristenUnie op zeer korte termijn een uitwerking van het seniorenbeleid, waar we in januari 2022 al over hebben gesproken. Onze fractie heeft toen nadrukkelijk aandacht gevraagd om laagdrempelige beweegprogramma’s, omdat dit kan meehelpen aan het ontwikkelen van veiligheid. Nu weten we dat beweegprogramma’s en valpreventie niet helemaal hetzelfde zijn, maar wij kregen de indruk dat er nog niet zo heel veel beweging op dit punt te bespeuren is. In aansluiting op dit laatste punt willen we ook in het algemeen nog iets zeggen over de beweging van zorg naar de voorkant. In Sliedrecht roepen wij al een tijd dat we het belangrijk vinden om zoveel mogelijk te doen in het voorveld en als fractie hebben we al vaker gezegd en nu ook weer, dat we blij zijn, heel blij met het Bonkelaerhuis die hier een hele mooie rol in speelt en uit contacten met het Bonkelaerhuis weten we dat steeds meer inwoners de weg daarheen weten te vinden. Maar dit kan wel tot gevolg hebben dat de budgetten om het werk uit te voeren niet meer toereikend zijn. We kunnen er toch wel vanuit gaan, voorzitter, dat als er een knellende situatie hierin ontstaat, de portefeuillehouder hiermee naar de raad komt zodat we daar het gesprek over voeren? De voorzitter Voordat u verder gaat: mevrouw Visser heeft daar een vraag over. Mevrouw Visser. Mevrouw Visser Dank u wel, voorzitter.

Een goed verhaal van meneer Ippel over beweging naar het voorveld en misschien ook wel de vraag inderdaad hoe het gaat met de budgetten - maar heeft de fractie van de SGP-ChristenUnie signalen dat de budgetten niet toereikend zijn, of is het meer een zorg die uitgesproken wordt? De voorzitter Dank u wel. De heer Ippel. De heer Ippel Voorzitter, ik bedoelde het als zorg. We hebben daar een formatie binnen het Bonkelaerhuis en als we constateren dat die aanloop steeds verder toeneemt, ja, dan kun je zeggen, of je moet langer wachten daar of er kunnen allerlei dingen ontstaan; dan willen wij graag, omdat dat zoiets is wat zo goed werkt en waar we lovende woorden ook uit de regio voor krijgen dat dat zo werkt, dat dat op peil blijft en dat is ons dan ook wel bij wijze van spreken een extra fte waard die dat zorgt, die dat regelt. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Visser een vervolgvraag, gaat uw gang. Mevrouw Visser Voorzitter, vraag aan de SGP-ChristenUnie-fractie: is het dan niet veel handiger om te vragen dat het vroegtijdig een signaal naar de raad komt, daar waar er eventuele wachtlijsten ontstaan? De voorzitter Dank u wel. Een suggestie aan de heer Ippel. De heer Ippel.

De heer Ippel Voorzitter, misschien was ik niet duidelijk genoeg, maar als ik bedoel dat er een knellende situatie gaat ontstaan, dan kun je dat zien als je hem aan ziet komen, of je kan pas aan de bel trekken als je hem ziet. Daarom vragen wij er bewust nu aandacht 22

voor: als dat gebeurt of als je dat aan ziet komen: portefeuillehouder, kom zo snel mogelijk naar de raad. Dus ik denk dat we daar elkaar de hand in kunnen geven en dat u het misschien iets anders zou formuleren, maar we bedoelen volgens mij hetzelfde. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder. De heer Ippel Voorzitter, het zal geen verrassing zijn, maar de SGP-ChristenUnie staat helemaal achter de grote lijn die ligt achter de plannen waar het college mee bezig is: de Koers 2030 hebben wij omarmd. Wel leiden de plannen in het dorp best af en toe tot onrust. Wie plannen maakt en visie heeft en dus verantwoordelijkheid neemt, die kan ook op tegenstand rekenen. Maar wat ons telkens weer opvalt, is dat er nogal wat desinformatie rondgaat. Ik ga de woorden van collega Verheul niet herhalen. Ik zei net al: dat is bijna hetzelfde stukje als wat ik hier had, maar volgens mij moeten we er echt met de afdeling communicatie voor gaan zorgen dat de website Sliedrecht.nl en Sliedrecht Bouwt geen enkele ruis kan veroorzaken. Er moeten heldere, duidelijke tekeningen op staan en als er op verschillende kanalen desinformatie ontstaat, dan moet daar wat ons betreft zo snel mogelijk actie op ondernomen worden. Ik had dezelfde voorbeelden vanmiddag ook weer gezien en dat kan.

Natuurlijk kost dat tijd, maar ook daarin hebben we gezegd: misschien is het schuiven van prioriteit binnen de afdeling - ik weet dat niet, hoeveel mensen daar werken en wat ze allemaal doen. En wat ze allemaal doen, dat zijn echt hele goede dingen, dat weet ik, maar misschien moeten we wat schuiven met prioriteiten en verantwoordelijkheden, zodat dit desnoods tijdelijk met wat extra capaciteit opgelost wordt. Want dit soort discussies willen we als fractie gewoon liever niet aangaan. We willen heel graag in gesprek met inwoners en dat doen we ook, maar er komen nu regelmatig mensen naar ons toe en ik hoor dat ook van andere fracties, met allerlei dingen die we eerst moeten gaan rechtzetten, uitleggen dat dingen niet zo zijn zoals ze in het dorp leven en dat zou eigenlijk denk ik niet onze taak moeten zijn. Wij moeten peilen: wat leeft er aan wensen en ideeën en kunnen we daar wat mee? Voorzitter, ik ga door naar mijn laatste punt. Het woordje participatie valt hier heel vaak in deze zaal. In de begroting komt het 28 keer voor. Ik heb ook gezocht op het woord financiën; dat komt 16 keer voor. Je zou dus zeggen dat participatie eigenlijk twee keer zo belangrijk is als financiën. Maar we moeten het allemaal wel betalen en financieel gezien komen er lastige jaren op ons af als de overheid niet met compensatie komt.

Met belangstelling hebben wij kennis genomen van de lobby en de acties die ook de VNG uitzet; tegelijkertijd zijn we blij om te lezen dat er bij de Kadernota 2025 voorstellen gaan komen met mogelijkheden om de begrote tekorten op te vangen. Anderzijds gaan we er als fractie ook vanuit dat de landelijke overheid inziet dat het niet zo kan zijn dat zo ongeveer alle gemeenten met grote tekorten zitten omdat de geldkraan dicht gaat. Wij zullen ook niet nalaten dit onder de aandacht te brengen van onze Haagse vertegenwoordigers. Maar in de meeste van de achterliggende jaren dat ik hier betrokken was bij een begroting, was er altijd wel een keer een jaar met een tekort. Weliswaar niet zo groot als dit jaar, maar gelukkig blijkt telkens ook wel weer dat de overheid door middel van een Mei- en Septembercirculaire over de brug komt. In dat verband kwam ik een bekend gedichtje tegen en ik zag dat wethouder financiën Meerkerk uit Hardinxveld dat ook in een open brief had gebruikt. ‘De mens lijdt dikwijls het meest door het lijden dat hij vreest, doch dat nooit op komt dagen. Zo heeft hij meer te dragen dan God te dragen geeft.’ Voorzitter, ik rond af. Ik heb nog een klein stukje over iets wat de gemoederen in ons dorp ook bezig blijft houden: Chemours.

Naast de lobby door de verschillende partijen, de inzet door de gemeente en de burgers die erin actief zijn, is er heel wat losgekomen in het achterliggende jaar. De eerste successen zijn er gelukkig ook. Rechtszaken blijven echter onzeker. Er zal nog heel wat water door de Merwede langs Chemours gaan voordat alles boven water is, als dat al gebeurt. Het onderwerp staat opnieuw in de actiepunten voor 2024, maar het zal ook vast in de jaren erna nog vermeld worden en als het allemaal ooit bekend zal zijn, dan zitten we helaas nog steeds met vervuilde grond. Voorzitter, het jaar 2024 komt er snel aan. De ambitie van ons college spat er in ieder geval af. Het is wel belangrijk om iedereen aangehaakt te houden bij de verdere doorontwikkeling. Wij als fractie zijn enthousiast over de plannen, maar het is uitermate belangrijk om ook zoveel mogelijk betrokkenen aangehaakt te houden. Ik wil afsluiten met een woord van dank aan iedereen die bijgedragen heeft aan het voorbereiden van deze plannen. Daarnaast willen we als fractie iedereen bij de uitvoering 23

van deze plannen volgend jaar veel succes en alle goeds toewensen en dat laatste kan niet zonder de zegen van onze Schepper. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel, meneer Ippel. Voordat u gaat zitten, de heer Pauw heeft een vraag aan u. De heer Pauw. De heer Pauw Ik zag vandaag de beantwoording op de vragen van Slydregt.NU, voorzitter, over de laatste metingen van ons waterschap Rivierenland, meetpunt Baanhoek op Gen-X, PFOA en PFAS. Dat zouden genoeg redenen kunnen zijn om eigenlijk al de wijk te ontruimen, maar dat gaan we niet doen, maar we gaan er wel een pijp in boren vanaf de HVC om een heel gezond Warmtenet aan te sluiten. En nou hoor ik de SGP-ChristenUnie zeggen: we gaan nog heel erg preventief richting de toekomst actie ondernemen. De vraag die wij nu hebben is, als we nu toch gaan graven in die grond, is het dan geen idee om er gelijk een plan bij te maken om het ook gelijk te verwijderen uit de wijk? De voorzitter Dank u wel voor uw vraag. De heer Ippel. De heer Ippel ik weet niet welke woordvoering de heer Pauw dan heeft het gehoord, maar de woorden ‘preventief actie ondernemen’ heb ik echt niet in mijn mond genomen. De heer Pauw Excuus, dan heb ik het verkeerd begrepen, maar wat ik bedoel te zeggen is… De voorzitter De vraag is toch gesteld. De heer Pauw We gaan ons heel erg richten, voorzitter, op dingen die nog gaan gebeuren met Chemours en DuPont.

Om even de beantwoording van Slydregt.NU naar voren te halen: ineens, nadat er vorig jaar volledig is gehandhaafd op de uitstoot van Gen-X, is op het meetpunt in Baanhoek stomtoevallig de uitstoot met ¾ verminderd. Het zal wel stom toevallig zijn natuurlijk, maar eigenlijk is gewoon DuPont Chemours niet te vertrouwen; dat weten we. De voorzitter Wilt u zich bij de vraag houden, zonder eigen inbreng te leveren? De heer Pauw De vraag is nu, gaan we nu vast niet gewoon opruimen? Gaan we de wijk opruimen, gaan we dingen doen? Je moet werk met werk maken. De heer Ippel gaf het zelf ook al aan. De voorzitter Uw vraag is helder. De heer Ippel. De heer Ippel Voorzitter, ik krijg nu vragen over allerlei dingen waar ik niet zo heel veel verstand van heb en waar ik me liever ook verre van houd. Volgens mij hebben we een ambtenarenapparaat en een Omgevingsdienst die met milieu allerlei dingen doen. Die daar ongetwijfeld metingen op doen en verstandige dingen over kunnen zeggen. Ik kan daar echt als fractie SGP-ChristenUnie niets zeggen om daarin te adviseren, of dat wij gaan afgraven of dingen doen. Ik bedoel - daar laat ik me graag in leiden. De voorzitter Dan laten we het daarbij. Over een ander onderwerp de heer Brandwijk nog? De heer Brandwijk Misschien kan ik de heer Ippel helpen. Hij heeft in zijn fractie ook mensen die zich er ook druk om maken.

Laatst ook mondelinge vragen gesteld. Misschien zouden die hem kunnen helpen met het beantwoorden van deze vraag. De voorzitter Dank voor de suggestie; de heer Ippel nog behoefte aan een reactie? De heer Ippel Op dit moment niet, voorzitter.

24

De voorzitter Dank u wel. Dan zijn we gekomen aan het einde van uw inbreng en dan geef ik tenslotte in de eerste termijn van de raad graag het woord aan de heer Van Wijngaarden namens de VVD-fractie. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, dank u wel. Laat ik inderdaad openen met een woord van dank richting het college, maar zeker ook de betrokken ambtenaren bij het opstellen van dit stuk. Een prettig leesbaar stuk; zoals de heer Ippel ook al aangaf, het zit technisch ook nog eens goed in elkaar, dus dat is dan ook wel prettig. Klikt makkelijk weg. Bedankt daarvoor. Voorzitter, we hebben een enigszins bijzondere begroting voor ons liggen en daarmee doel ik dan met name op het meerjarenperspectief. Wanneer we kijken naar de meerjarenbegroting: we sluiten 2024 en 2025 nog positief, maar vanaf 2026 kijken we aan tegen een aanzienlijk gat. Dat is iets waar we als VVD normaal gesproken grote moeite mee zouden hebben, maar we kunnen ons nu goed vinden in de redenering en de afweging van het college waarbij het advies van de VNG wordt opgevolgd. We geven daar ook in onze beleving een duidelijk signaal mee af naar onder andere het demissionair kabinet, maar ook de Tweede Kamer, dat de kortingen op het gemeentefonds vanaf 2026 er toe zullen leiden dat de gemeentelijke financiën onvoldoende zijn om het huidige, maar zeker ook het toekomstige takenpakket uit te voeren.

Voorzitter, we vroegen ons nog wel af of het college kan aangeven hoe de provincie Zuid-Holland hier in staat. We hebben begrepen dat er een aantal provincies zijn die al aangegeven hebben het advies van de VNG ter harte te zullen nemen bij de beoordeling van de begroting en we vroegen ons af of daar vanuit Zuid-Holland ook al duidelijkheid over is. Daarnaast hebben we nog een andere vraag, voorzitter. Een voormalig fractievoorzitter van de VVD in deze raad heeft tijdens een eerdere behandeling van deze begroting ooit gezegd dat het wachten en hopen op meevallers wel heel erg de verantwoordelijkheid buiten jezelf leggen is en daar kunnen we ons op zich nog steeds in vinden. Hoop is daarmee geen strategie. We vinden het daarom belangrijk dat het college zich ook voorbereidt op het scenario dat de lobby van de VNG niet succesvol is; we roepen het college dan ook op om de raad hier in een vroeg stadium bij te betrekken. Graag een reactie van het college hierop. Voorzitter, een stukje over communicatie en dergelijke kan ik overslaan. We gaan er in december wat uitgebreider bij stilstaan, maar de huidige ontwikkelingen omtrent – nou, laat ik gewoon mijn betoog afmaken. Mevrouw Visser Voorzitter? De voorzitter Mevrouw Visser, u heeft een vraag? Gaat uw gang. Mevrouw Visser Ja.

Ik hoorde meneer Van Wijngaarden voordat hij aan het stukje Lockhorst wou beginnen, zeggen: communicatie kan ik overslaan. Ik begrijp denk ik wel dat meneer Van Wijngaarden dat zegt omdat de heer Ippel en ook mijn fractievoorzitter daar al het nodige over hebben gezegd, maar volgens mij is het juist heel erg belangrijk dat dit raadsbreed wordt gezegd en dat daardoor de urgentie ook wat meer door gaat dringen bij college en organisatie. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Wijngaarden. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, dank u wel. Ik ben dat natuurlijk eigenlijk gewoon eens met mevrouw Visser, maar ik was in de veronderstelling dat mijn fractiegenoot Van Rossum daar vorige week ook al enige tijd bij stil had gestaan en ik wilde dat niet per se overdoen, maar uiteraard. Ik bedoel, we onderschrijven gewoon de woorden van de heer Ippel en ook de heer Verheul, dat er tegen die desinformatie die verspreid wordt op Facebook - ik heb dat vandaag dan toevallig weer niet meegekregen, maar dat we daar op een bepaalde manier op reageren. Vind ik dat dan weer louter een collegeverantwoordelijkheid? Dat weet ik dan ook niet helemaal. Daarin verschil ik dan wellicht wel weer van mening met de heer Ippel. Ik vind dat wij daar als raadsleden ook weer een taak in hebben; vandaar dat wij ook regelmatig in gesprek gaan met mensen die desinformatie, in onze beleving, verspreiden.

Ik vind dat het in ieder geval een gedeelde taak is, waarbij de raad ook zeker een rol te vervullen heeft. 25

De voorzitter De heer Verheul heeft daar ook weer een reactie of een vraag op. Gaat uw gang. De heer Verheul Voorzitter, meer een vervolgvraag. Kijk, ik heb inmiddels al een sollicitatiebrief naar de gemeente gestuurd voor de functie van communicatiemedewerker voor een paar uur in de week, want zo voel ik mij namelijk inmiddels. Ik ben het namelijk met u eens, meneer Van Wijngaarden, dat het niet alleen het college is die daar verantwoordelijk zou zijn. We zijn er met z’n allen verantwoordelijk voor. Maar ik vind het inmiddels wel een heel onprettig gevoel dat je je echt een communicatiemedewerker begint te voelen van de gemeente Sliedrecht, omdat je ziet dat iemand anders het gat niet dicht. Dan voel je je als raadslid bijna echt verplicht om dat zelf maar te gaan doen op je eigen privé titel, op Facebook en dat vind ik onaangenaam. Dus vandaar dat ik wel zeg - ik ben het met u eens, het is gedeelde verantwoordelijkheid, maar het is wel echt de eerste verantwoordelijkheid van het college om goed te informeren. Bent u dat met mij eens? De voorzitter De heer Van Wijngaarden. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, nee, een hele goede opmerking van de heer Verheul. Ik gun hem natuurlijk carrièregewijs alle goeds, maar ik hoop niet dat wij hem hier in de raad zullen moeten missen, dus in dat opzicht hoop ik dat de sollicitatie mislukt. Dus niks persoonlijks verder.

Nou, ik denk dat het tweeledig is. Ik denk zeker: waar het de afgelopen weken, maanden voornamelijk misgegaan is, is in de controle houden vooraf en dat is volgens mij ook waar mijn fractiegenoot Van Rossum regelmatig op doelde. Ik vind dat inderdaad een primaire taak van het college. Inderdaad, mensen vooraf goed informeren. Ik vind tegelijkertijd dat op het moment dat dat niet goed is gebeurd, waar gewoon sprake van is geweest, dat wij ook als raadsleden vervolgens die verantwoordelijkheid hebben en dat je dus niet meegaat in bepaalde frames die desinformatie promoten, maar dat je daar ook tegenin gaat. Dus in dat opzicht denk ik dat die tweeledig is, maar uiteraard: de taak van voorlichting ligt primair bij het college en komt pas daarna naar ons. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Van Wijngaarden Dank u wel. Voorzitter, we gaan er in december wat uitgebreider bij stilstaan, maar toch vragen de huidige ontwikkelingen omtrent de Lockhorst dat we hier vanavond wat over zeggen. We worden namelijk geconfronteerd met een fors tekort, wat voor ons bevestigt dat het huidige zwembad in principe zijn beste tijd heeft gehad en de komende jaren in feite als een financiële molensteen om onze nek komt te hangen.

Voorzitter, laat ik daar gelijk bij zeggen dat het sluiten van het zwembad voor ons eigenlijk geen optie is, dus dat we daarmee in ons achterhoofd moeten houden dat we de komende jaren gewoon een extra gat van zo'n 4 ton te vullen hebben. Ja, dat over De Lockhorst. De heer Pauw Dank u wel. De heer Pauw heeft daar een vraag over. De heer Pauw Laat ik hem heel concreet en simpel vragen, voorzitter. Vindt de fractie van de VVD dat hun stemgedrag de afgelopen drie jaar in deze raad onderschrijft wat ze nu net beweert? De voorzitter De heer Van Wijngaarden. De heer Van Wijngaarden Wat we de afgelopen drie jaar besloten hebben - ik zie niet helemaal de correlatie met het uitschrijven van een nieuwe aanbesteding waarbij je gewoon met een paar ton extra aan kosten wordt geconfronteerd. Ik begrijp niet helemaal wat ons stemgedrag van de afgelopen drie jaar daar mee te maken heeft. De voorzitter Meneer Pauw, misschien kunt u heel kort, kort en bondig opnieuw toelichten wat uw vraag is. 26

De heer Pauw Dan moet ik heel snel even denken, voorzitter, maar daar kom ik wel uit, denk ik. Waar het om gaat is, als je gewoon elk jaar wat doet aan onderhoud, dan word je niet geconfronteerd na vijf, zes, zeven jaar met een groot onderhoudsplan. Dus de vraag is nu: heeft de VVD zo adequaat gestemd de afgelopen drie jaar dat elk voorstel van het college om het maar uit te stellen werd tegengesproken door de fractie van de VVD? De voorzitter Dank u wel. De heer Van Wijngaarden. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, hier ligt dus een taak voor mij als raadslid om desinformatie tegen te gaan. Want de reden dat we hier nu 4 ton extra moeten bijlappen heeft gewoon niet per se te maken met achterstallig onderhoud, maar met stijging in personele kosten, energiekosten en noem alle zaken maar op. De voorzitter Het debat daarover komt nog. De heer Van Wijngaarden Ik begrijp de vergelijking niet helemaal. De voorzitter Het debat daarover komt nog. U hoeft daar nu niet in detail op in te gaan. De heer Van Wijngaarden Dat weet ik wel zeker. De voorzitter Gaat u verder met uw betoog. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, eigenlijk was dit mijn betoog, maar …. De voorzitter De heer Jongeneel heeft ook nog een vraag, mogelijk over datzelfde onderwerp. Waarbij ik aangeef, opnieuw: de Agendacommissie heeft het al geagendeerd, het debat over het zwembad en de gunning daarvan komt nog.

De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Voorzitter, met uw permissie natuurlijk, maar ja, de heer Van Wijngaarden begint over het zwembad, dus hij daagt ons eigenlijk een beetje uit om daar een voorschot op te nemen voor 4 december. Weet u toevallig, via u, voorzitter, meneer Van Wijngaarden, hoe vaak het zwembad gebruikt wordt, 7 dagen per week. Qua bezettingsgraad van het personeel. De voorzitter Dat is een technische vraag aan de heer Van Wijngaarden, zouden we kunnen zeggen, meneer Jongeneel, maar er zit vast een vraag achter. Misschien kunt u even voor het debat nu, op hoofdlijnen over de begroting 2024 waar we over spreken, nog niet over het concrete voorstel, aangeven wat uw precieze vraag is en de bedoeling, richting de heer Van Wijngaarden. De heer Jongeneel Meneer Van Wijngaarden heeft het er over dat de personeelskosten omhoog zijn gegaan en dat het stroomverbruik omhoog is gegaan, maar wij hebben vernomen dat het zwembad meerdere dagen per week gewoon niet gebruikt wordt, verschillende dagdelen. Dus wij betwijfelen zijn stelling. Wij gaan het nader uitzoeken, maar wij willen hier natuurlijk toch 4 december nader op ingaan. Maar ja, wij denken dat meneer Van Wijngaarden nu toch al te fors zijn stelling inneemt. De voorzitter Neemt de heer Van Wijngaarden ook de bezoekerscijfers en het gebruik van het zwembad mee in zijn overwegingen? Dat is de concrete vraag.

De heer Van Wijngaarden. De heer Van Wijngaarden Uiteraard, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we daar op 4 december, zoals de heer Jongeneel al zei, uitgebreid over doorspreken. Gaat u verder, maar u was gekomen aan het eind uw betoog.

27

De heer Van Wijngaarden Ik was aan het eind van mijn betoog, maar misschien is dit ook gelijk het moment om alvast te reageren op de ingediende amendementen en moties. Of wilt u dat ik dat vanaf mijn… De voorzitter Dat mag u ook in uw tweede termijn doen, maar u bent helemaal vrij om al iets te zeggen over wat er al ingediend is. De heer Van Wijngaarden Ik denk dat ik dat gewoon doe. Ik loop ze gewoon even één voor één af, voorzitter. Het amendement Actieve participatie als uitgangspunt. Op zich onderschrijven we het punt, denk ik, wat de fractie van Slydregt.NU daar wil maken. Alleen, wat ook in diezelfde zin al staat: in 2024 wordt het participatiebeleid doorontwikkeld en ik ga ervan uit dat het participatiebeleid wat we in 2024 ontwikkelen, ook in 2026 actief is. Dus ik geloof niet dat dit veel meerwaarde heeft, dus dat amendement zullen we niet steunen. Dan het amendement over de afschaffing hondenbelasting. Voorzitter, ik kan best zeggen dat dat niet makkelijk is geweest voor onze fractie. Wij zijn niet per se een groot voorstander van het afschaffen; zo ook niet per se een groot voorstander van het behouden. Waar we wel een voorstander van zijn, is van verstandig financiën voeren en ik moet heel eerlijk zeggen dat wij eigenlijk best wel een klein beetje geschrokken zijn van de beantwoording van de technische vragen.

Want wij waren eigenlijk in de veronderstelling dat bij het geld dat wordt binnengehaald, elk jaar, er ook een substantieel bedrag overbleef dat niet ten goede kwam aan ‘de hond’. Laat ik het zo noemen. En als wij nu de beantwoording van die vragen lezen, dan zien we eigenlijk dat de kosten voor de hond meer zijn dan de opbrengsten die we binnenkrijgen vanuit de hondenbelasting. Dat vind ik wel echt iets waardoor wij iets anders in de wedstrijd komen te staan. Maar ja, goed, voorzitter, wat we altijd hebben aangegeven, PRO Sliedrecht is hier zeker zo lang als ik hier al zit en waarschijnlijk veel langer, consequent in. Volgens mij zijn wij dat ook. Op zich geen moeite met afschaffing van de hondenbelasting, maar dan moet er wel een goede dekking zijn en we vinden de dekking die nu wordt voorgesteld voor de hondenbelasting eigenlijk wat te simpel. Ik snap het, de inspiratie; ik vind hem echt heel goed gevonden. Alleen, er is in mijn beleving echt een groot verschil. Op het moment dat je het bij het zwembad straks niet zou doen, betekent dat direct sluiting van een zwembad en met afschaffing van de hondenbelasting wel of niet, betekent dat in de uitwerking verder niet zo gek veel. Ik vind dat dat ook niet echt een hele goede vergelijking is. Maar ik kan me natuurlijk voorstellen dat de heer Verheul daarover van mening verschilt. Voorzitter, de motie Tijd en ruimte.

Hij is al ingediend, maar ik heb hem zelf wat te laat gelezen, excuses, anders hadden we hem graag mee in willen dienen, maar die zullen we steunen. Datzelfde geldt in principe voor de motie Kwalitatief goede bovenwijkse sport- en speelvoorzieningen. We willen nog heel even de beantwoording van het college afwachten om te kijken: is er wat gebeurd en om te kijken: heeft de motie nog meerwaarde? Ik moet wel zeggen, wij hechten niet per se heel erg aan die datum die er staat, van vóór 31 maart, maar we zijn het absoluut verder met de strekking van de motie eens, àls er niets gebeurd is. Dus dat dat horen we zo graag van de portefeuillehouder. De voorzitter Hartelijk dank, meneer Van Wijngaarden. De heer Verheul heeft nog een vraag aan u. Gaat uw gang. De heer Verheul Voorzitter, de datum van 31 maart is voornamelijk gekozen omdat het over quick wins zou gaan; laaghangend fruit en wij dachten, gezien de voortvarendheid van de portefeuillehouder dat dit wel realistisch moest zijn. Maar goed: 1 februari had ik ook leuk gevonden, maar 31 maart is daar ongeveer uitgekomen. De voorzitter Dank u wel voor uw toelichting. U was gekomen aan het einde van uw betoog? De heer Van Wijngaarden Een korte reactie misschien. Wat ik zeg: wij hechten niet per se aan die datum. Het maakt voor ons niet heel veel uit als dat vroeger of later is. Nou, quick wins; hoe sneller hoe beter.

Dat zou inderdaad mooi zijn. De voorzitter Dank u wel. Dan voordat u gaat zitten, de heer Pauw heeft nog een vraag. 28

De heer Pauw Even een verhelderingsvraag, want dat moet zo, voorzitter. Er werd gerefereerd aan de beantwoording van de technische vragen. De VVD was nog mild verrast; ik ben gewoon van mijn stoel gevallen en dat is met mijn omvang best wel een klap. Maar is de VVD net als wij ontzettend geschrokken van het antwoord op vraag 2, oftewel dat we hier een dienstverleningsovereenkomst hebben met een regionale belastingdienst, een uitvoeringsorganisatie, die ongeacht of we nu de belasting wel of niet gaan innen volgend jaar, nog twee jaar lang € 14.000, - van ons wil hebben voor het innen van een belasting die misschien helemaal niet geïnd hoeft te worden? Hoe verbazingwekkend vindt de VVD dat? De voorzitter Dank u wel. De heer Van Wijngaarden. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, ik moet gewoon heel eerlijk zeggen dat ik dat niet per se verbazingwekkend vind. Ik weet ook niet helemaal waarom ik dat verbazingwekkend zou moeten vinden. Dat zijn ook gewoon organisaties die te maken hebben met meerjarenbegrotingen waarin ze dat soort bedragen opnemen, lijkt mij. Nee, ik vind dat niet zo vreemd. Of ik het veel geld vind? Ja, zeker. De voorzitter Dank u wel. Daarmee bent u gekomen aan het einde van uw betoog, toch? De heer Van Wijngaarden Ja. De voorzitter Dank u wel.

Zijn er nog vragen over en weer voordat we de eerste termijn van de raad kunnen afsluiten? Dat is niet het geval, die zijn allemaal gesteld. Toch nog; de heer Verweij heeft nog een vraag. Aan wie heeft u een vraag? De heer Verweij Ik werd verleid om te interrumperen op een interruptie en dat kan natuurlijk niet. Ik heb even gewacht. Die uitdaging ging over het oppakken van reinigen van grond wat betreft PFAS bij het graven van. Evenals korte reactie: op het moment dat er… De voorzitter U gaat nu een antwoord geven op een niet aan u gestelde vraag, begrijp ik? Daar is geen ruimte voor. De heer Verweij Oké. De voorzitter Als er verder geen vragen zijn, laten we het nu … nee, we gaan dat niet herhalen, meneer Pauw. De heer Brandwijk Hij was impliciet wel gesteld aan de heer Verweij. Dus ik snap dat hij zich aangesproken voelde. Ik vind het heel netjes dat hij wilde antwoorden. De heer Pauw Voorzitter, laten we dan gewoon gaan stemmen, dan kunnen we naar huis. Want er wordt een vraag gesteld aan de heer Verweij, die gewoon antwoord geeft. De voorzitter Nee, nee. De heer Pauw Jawel, dan moet u niet zeggen: nee. Ja. De voorzitter Meneer Pauw, dit onderwerp was al afgesloten. Het kreeg ook een detailniveau waarvan ook de fractiewoordvoerder van de SGP-ChristenUnie zei: nou, dit gaat in dit debat wat mij betreft ook mijn woordvoering te buiten.

U krijgt op andere plekken genoeg ruimte om dat debat te voeren. Ik stel voor het daarbij te laten. We zijn gekomen aan het einde van de eerste termijn. Het college heeft behoefte aan een schorsing voordat zij komen tot een antwoord in de eerste termijn en ik schors de vergadering tot 21.10 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing 29

De voorzitter Ik heropen de vergadering. Aan de orde is de eerste termijn van het college van B&W en ik nodig met name de wethouder Financiën uit om naar het spreekgestoelte te komen, zodat hij in eerste termijn namens het college het woord kan voeren. Alle collegeleden zullen hun inbreng leveren en op het moment dat ik dat zal doen, zal de heer Pauw als onze plaatsvervangend voorzitter mij vervangen. Ik geef graag het woord aan de wethouder Financiën, de heer Paas. Wethouder Paas Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter en dank u wel aan de verschillende raadsleden in dit geval, zoals de fractievoorzitters die hun inbreng hebben geleverd. Meneer de voorzitter, ik heb eigenlijk wel genoten van de inbreng die is geweest. Een inbreng die een hoog karakter had van de aandacht voor de schepping; dat vond ik mooi. IJsberen kwamen er voorbij, zeeleeuwen, pinguïns en dan ben ik vast nog iets vergeten. Ik wil met name de heer Dunsbergen bedanken voor zijn inbreng over de pinguïns, zwart en wit; die vond ik mooi. Want bij de begroting, meneer de voorzitter, gaat het natuurlijk over zwarte cijfers. Tenminste, dat willen we allemaal graag zien. De begroting die wij u hebben gepresenteerd begint dan ook met zwarte cijfers en daar ben ik blij om. Dan sluit ik ook aan bij wat de heer Van der Plas zei, dat wij een robuuste en een solide financiële situatie hebben.

Tegelijkertijd, meneer de voorzitter, is er ook reden voor zorg. Want zwarte cijfers in het begin, in de eerste twee jaren, dat kan een bepaalde geruststellende gedachte zijn, maar helaas is het meerjarenperspectief wat betreft 2026 en 2027 rood. En dat is geen uitgeholde ijsberg die we eigenlijk niet zien, maar sommigen noemen dat een ravijn. En dan verschilt het, meneer de voorzitter, per gemeente of we het echt hebben over een ravijn of dat het gaat om een wadi, maar wat wel alle gemeentes en dat heeft de VNG ook goed gezegd, kenmerkt, is dat we vanaf 2026 echt een uitdaging hebben. Een uitdaging vanwege de korting van de middelen die we vanuit het rijk krijgen. Daar maken wij ons, net als de heer Van der Plas en net als alle andere fracties, ook wel zorgen om. Want als er geen geld binnenkomt, dan kun je datzelfde geen geld ook niet uitgeven. Maar meneer de voorzitter, ik denk dat we toch ook een geruststellende mededeling mogen doen. Want als gemeente staan we er echt financieel robuust voor en we gaan dus niet failliet. We gaan ook niet failliet op basis van de ambities die wij hebben. We gaan ook niet failliet omdat we onderwijshuisvesting plaatsen omdat we dat in ons integraal huisvestingsplan hebben benoemd. Tegelijkertijd is het wel zorgvuldig laveren, ook voor de komende jaren.

Want ik en het college en u als raad ook, willen natuurlijk ook niet failliet gaan en dat wil ik toch wel benadrukken, meneer de voorzitter. Want als het gaat over desinformatie, dan is de oproep ‘we gaan failliet’ ook desinformatie. Ik ben blij dat we jaarlijks meerdere gesprekken voeren over de financiële situatie van ons dorp, waarbij we ook met elkaar ervoor zorgen door het jaar heen dat we daar ook niet geraken. De voorzitter De heer Brandwijk heeft het woord. Gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Wethouder Paas zei iets over failliet gaan. Ik heb iets over failliet gaan gezegd in mijn woordvoering en daarmee doelde ik op dat als je investeringen doet waarbij het constant over budgetoverschrijdingen gaat, je wel zo’n scenario in gaat. Dat wilde ik even verhelderen. De voorzitter Dank u wel voor uw verheldering. De heer Paas. Wethouder Paas Ja, meneer de voorzitter, dat is natuurlijk een beetje een semantische discussie - ik ben het helemaal met de heer Brandwijk eens. Als je dat keer op keer doet en de inkomsten blijven achter, dan is dat het geval. Maar het gaat altijd en dat is ook in deze begroting zo, om de balans tussen de inkomsten en de uitgaven.

En één van de zaken, meneer de voorzitter, waarom wij een stabiele begroting hebben is toch wel - en dat was een vraag van de heer Brandwijk - dat wij bij het vaststellen van het collegewerkprogramma ook dit hebben voorzien. Voorzien dat we in financieel zwaar weer zouden komen en daarbij dus ook een OZB-verhoging hebben voorgesteld, trapsgewijs. De specifieke vraag van de heer Brandwijk was ‘is dat nou nog wel nodig?’. Nou, ik neem het u niet kwalijk dat u de gegevens niet meer heeft van het vaststellen van het collegewerkprogramma, althans niet paraat heeft, maar als we het niet zouden hebben gedaan, dan zou u in die rode cijfers voor 2026-2027 nog € 700.000, - extra met 30

elkaar moeten oplossen. Dus: ja, het is nodig. Tegelijkertijd constateer ik ook en dat is het hele wrange van de OZB, maar ik wil het toch graag hier even benoemen, dat we allemaal het verschijnsel bezwaar maken op de WOZ-zaken kennen. Dat gebeurt ook in de gemeente Sliedrecht en de eerste verhoging die wij hebben doorgevoerd, dat was een verhoging van per saldo € 240.000, -. We zijn datzelfde geld gewoon kwijt aan alle no cure, no pay bureautjes die voor de inwoners, of het nou zinvol is of niet, bezwaar aantekenen en zo het hele systeem binnen de gemeente en binnen de rechtsspraak op tilt helpen. De voorzitter De heer Brandwijk heeft een vraag; gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Kijk, waar de vraag vandaan kwam: ik zei ook in onze woordvoering, we hebben vorig jaar ingestemd, ook met deze verhoging. Maar vanuit onze fractie kijken we daar wel elk jaar opnieuw naar, of we die verhoging ook zo trapsgewijs willen doorvoeren. We zijn dus op zoek, u geeft zelf aan, dan krijgen we een tekort van zeven ton: waarop zouden we dat dan krijgen? Wat wordt er nu gefinancierd vanuit deze middelen? Daar zit onze vraag, om de afweging te kunnen maken: is dit onzes inziens een nuttige verhoging? De voorzitter Dank u wel. Wethouder Paas.

Wethouder Paas Meneer de voorzitter, er is geen één op één relatie tussen ‘deze belasting krijgen we daarvoor binnen en geven we daaraan uit’. Dat is bijvoorbeeld wel zo bij de reinigingsrechten die we heffen, van: we ontvangen dat en we geven dat uit aan onze afvalverwerking en het afval ophalen. Voor de OZB geldt het totale plaatje, want ik zei net dat de begroting in balans moet zijn, de inkomsten en de uitgaven. Als de inkomsten wegvallen, in dit geval die zeven ton in 2026, ja, dat betekent als je verder niets aan de uitgaven doet, het rode cijfer wat u in uw boek ziet of in Pepperflow, dat dat 7 ton lager is en dat we dus ook, als het gaat over het gesprek wat we in 2024 gaan voeren over ‘wat moeten wij nou doen als het rijk niet over de brug komt’ met elkaar ook in gesprek moeten gaan over hoe dat gat op te vullen. Meneer de voorzitter, ik ga wat dat betreft verder, want het is niet alleen een solide begroting. Het is ook een begroting in een ander jasje en het andere jasje, dat is Pepperflow. De oplettende lezer heeft misschien bepaalde herkenning gezien van het oude begrotingsproduct op papier en de nieuwe producten in Pepperflow. Daarbij kom ik ook bij de inbreng van de heer Ippel van de SGP-ChristenUnie. Dank voor de complimenten die daar ook voor zijn gegeven, maar dit is slechts een eerste stap in de verdere ontwikkeling van dit P&C-document.

De heer Ippel schetste een mooi plaatje over dat je door kunt klikken en dat je de Winternota, de Voorjaarsnota, de Kadernota, dat je dat er allemaal in hebt. Ik deel dat ideaalplaatje. Tegelijkertijd zeg ik ook: het heeft wel tijd nodig om daar te komen. Maar ik werk daar graag verder aan mee en ik hoop met hem dat daarmee het papierwerk, het printwerk dat gedaan wordt, straks ook overbodig wordt. Als het gaat over de vraagstelling, want we hebben het nu gehad over een solide begroting, een begroting in een ander jasje, maar is het ook een realistische begroting? Dan begrijp ik ook de opmerkingen die gemaakt zijn, onder andere door de heer Verheul, 2024, 2026, 2024, wat is het nu? Dat zei de heer Ippel ook. Meneer de voorzitter, dat is ook wel zeg maar een spanningsveld, volgens mij zei de meneer Verheul dat ook, waar wij als college mee omgaan. Want tegelijkertijd, we kijken niet alleen heel kortzichtig naar 2024, maar we kijken ook altijd naar de lange termijn. Dus daar zit wat dat betreft misschien die verwarring. Ik hoop dat het voor u een geruststelling is dat we niet stapje voor stapje alleen maar naar 2024 kijken, bij de Kadernota 2025 ons druk maken over 2025 en zo ver, maar dat we nu al vooruitkijken. Vooruitkijken betekent ook dat we zien dat de investeringen die we doen en de ambities die we hebben, geld kosten.

En daar duiken we niet voor weg, maar daar anticiperen we op. We anticiperen erop met de Koers 2030, de Reservekoers 2030 en de aanpassing van de Nota reserves en voorzieningen die ook dit jaar in uw raad is vastgesteld, waarin wij hebben gezegd: als we zien dat er grote investeringen op ons afkomen, dan moeten we daar ook voor gaan sparen. Dat is de manier waarop we ook bezig zijn met deze ambities. De voorzitter De heer Pauw, uw vraag. 31

De heer Pauw Ja, een verhelderingsvraag, voorzitter, want die moeten we stellen. Als we investeringen op ons af zien komen, moeten we daarvoor sparen. Mag ik van het college horen hoe de relatie dan is met het IKC-voorstel met 50 miljoen aan te trekken geld? De voorzitter Dank u wel. De wethouder. Wethouder Paas Meneer de voorzitter, volgens mij zit daar het verschil tussen de investeringen en de dekking van de kapitaalslasten. Kijk, voor het investeren hebben we gewoon geld nodig, liquiditeit. Er wordt iets gebouwd en dan vraagt zo’n aannemer om geld. Maar vervolgens moet je natuurlijk in de begroting zorgen dat je jaarlijks die kapitaalslasten voor je rekening kunt nemen. Nou, dat hebben we volgens mij netjes omschreven in het meerjarenperspectief, maar ook in de beschrijving van de Koers 2030, de Reservekoers 2030, in het stuk Noodreserves en voorzieningen. Maar het blijft natuurlijk staan dat op een gegeven moment een aannemer geld nodig heeft als hij iets heeft gerealiseerd. Nou, daar heb je kapitaal voor nodig en daar trekken we dat voor aan. De voorzitter U bent bezig met uw beantwoording. Wethouder Paas Ja, ik wou zeggen: en voor degenen die een beetje de renteontwikkeling in de gaten hebben gehouden en ik weet niet of u daar dagelijks mee bezig bent, is het aantrekken van het geld wat we hebben gedaan in de zomer, dat levert ons ook nog een voordeel op.

De voorzitter Dank u wel. De heer Pauw heeft nog een vervolgvraag zag ik, of is die daarmee beantwoord? De heer Pauw Nee, er komen alleen maar nog meer vragen, maar daar hebben we vanavond geen tijd voor, voorzitter. Maar als ik dan goed begrijp: als we het via een aannemer doen, dan maakt het allemaal niet uit? Want ik heb net het antwoord gehoord op Slydregt.NU dat als het gaat om de OZB, dan moet die zeven ton gedekt worden, maar als we iets gaan maken via een aannemer, dan kunnen we het gewoon aantrekken en het kost dan geen geld. Met andere woorden, de min in 2026 en de min in 2027 wordt op geen enkele wijze veroorzaakt door de investeringen in het IKC. Heb ik het dan goed begrepen? De voorzitter De wethouder. Wethouder Paas Meneer de voorzitter, daar kom ik dan graag in de tweede termijn op terug, want dat is een behoorlijk technische vraag. Ik kom daar in de tweede termijn op terug. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder. Wethouder Paas Het zou vervelend zijn als ik ook desinformatie verspreid. Maar het is natuurlijk niet zo, meneer de voorzitter en dat weet de heer Pauw ook, dat welke investering je ook doet: je moet een keer betalen, maar je hebt ook kapitaalslasten die je moet dekken. De voorzitter De heer Pauw, de wethouder heeft aangegeven dat hij er op terugkomt. De heer Pauw Ja, maar er wordt weer een canard de lucht in gegooid. Daar moet ik even op reageren.