Notulen besluitvormende vergadering 7 november 2023.pdf

NOTULEN OPENBARE BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN SLIEDRECHT, GEHOUDEN OP DINSDAG 7 NOVEMBER 2023 Voorzitter: de heer J.M. de Vries Griffier: de heer R.P.A. van Aalst Verslag: mevrouw E. Verveer, bureau Getikt! (af audio) Aanwezige raadsleden:

(21): C. Ippel; A.W. de Mul-Donker; F.A. Mulder; J.H. Oostrom; A.E. Schild-de Jong; B.G. van Urk; J.P. Verweij (v.a. 19:48 uur); T.W. Pauw (v.a. 19:17 uur); C. van Maaren-Verheul (v.a. 20:40 uur); M. Verheul; G.J. Visser-Schlieker; W.H. Blanken; B. van der Plas; A. Dubbeldam-van Beest; F.J. Dunsbergen; P.S. Kraaijeveld-le Pair; V.E. Prins; J.T.H. van Rossum; S. van Wijngaarden; B. Brandwijk; M.J.H. Jongeneel

Afwezig:

-

Namens het college: Bijderwieden

J.M. de Vries, T.A. Spek, J.C. Paas, R.

1. OPENING EN LOTING SPREKERSVOLGORDE De voorzitter De vergadering is geopend. Hartelijk welkom aan de leden van de raad, de leden van het college, onze medewerkers, onze adviseurs vanavond en ook de belangstellenden op de publieke tribune. Ik zie hier in ieder geval vooral burgerraadsleden, die ook hartelijk welkom zijn, vanzelfsprekend. Maar vast en zeker wordt er ook thuis nog door onze inwoners meegekeken: ook hartelijk welkom. Vanavond een besluitvormende raad met een bijzondere agenda, want vanavond spreekt u vooral over de begroting voor het jaar 2024 en de Septembercirculaire voor het jaar 2023. Daar hebben we ook vanavond alle tijd voor, want we beginnen om 19.00 uur en daardoor is het een aantal leden van de raad niet gelukt om op tijd hier te zijn. Zo heeft raadslid Van Maaren-Verheul aangegeven, evenals de heer Pauw en de heer Verweij, dat zij later zal arriveren. We gaan ze in de loop van de vergadering hartelijk welkom heten. Alle stukken, ook de stukken die nog worden ingediend, eventuele amendementen en moties zijn te vinden op raad.sliedrecht.nl. 2. SPREEKRECHT BURGERS OVER GEAGENDEERDE ONDERWERPEN De voorzitter Ik stel u voor nu over te gaan naar agendapunt 2 en dat is het spreekrecht van inwoners over de geagendeerde onderwerpen. Er zijn geen insprekers. 3.

VASTSTELLEN AGENDA De voorzitter Dus kunnen we naar het vaststellen van de agenda bij agendapunt 3 en ik zie dat de heer Brandwijk daar een vraag bij heeft of een opmerking. Gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Als fractie willen we graag een motie vreemd indienen die betrekking heeft op de CIB over de verlenging van de asielzoekers. De voorzitter U bedoelt de crisisnoodopvang die vandaag verschenen is en u wilt een motie vreemd indienen. Daar wilt u een extra agendapunt voor. Oké. Dank voor dit voorstel. Ik kijk even rond. Mijn voorstel is om dat in principe, dat zijn we gewend, ook te honoreren. Er zijn wel twee opties die ik u even meegeef; daarom vroeg ik er even op door aan de heer Brandwijk. We kunnen dat integreren in de reguliere begrotingsbehandeling, dan wel afzonderlijk als eerste bespreken. Ik kijk even rond. Uw voorkeur heeft een afzonderlijk debat daarover? De heer Brandwijk Ja, maar dan wel na de begroting. 1

De voorzitter Na de begroting, oké. De heer Brandwijk Ik denk dat dat ten goede komt van het gesprek wat we in de begroting hebben, om daarna pas de motie te doen. De voorzitter Oké, ik maak even een rondje. Zijn er andere leden van de raad die daar iets over vinden? Het voorstel is om in ieder geval te honoreren, maar even het procedurele punt. Ja, de heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Ik heb altijd geleerd dat de begroting, die gaat over alles. Dus ja, op zich prima om dan de motie vreemd te doen. Alleen, als we straks de begroting behandelen: alles valt binnen de begroting, dus we kunnen die motie toch daar gewoon behandelen? De voorzitter Ik maak even het rondje af. Anderen die daar nog iets over willen zeggen? De heer Ippel, gaat uw gang namens de fractie van de SGP-ChristenUnie. De heer Ippel Het voorstel om het te bespreken: prima en wat mij betreft bepaalt de fractie, of die heeft het voorstel om dat te doen na afloop. Daar hebben we ook op zich niet zoveel moeite mee, waarbij het wel zo kan zijn dat als het vanavond laat wordt, om 23.30 uur, we misschien niet zoveel zin meer hebben, dat die misschien naar volgende week kan. De voorzitter Voordat ik daar op reageer maak ik even het rondje af. Er zijn geen andere fracties die nog het woord willen voeren. Ja, de heer Van Wijngaarden, gaat uw gang namens de VVD-fractie. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, dank u wel.

Ik kan me volledig aansluiten bij de woorden van de heer Ippel. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Nou, dan hoor ik in ieder geval, meneer Brandwijk, een vraag aan u waarom het niet geïntegreerd zou kunnen worden in de begrotingsbehandeling. De vraag die door de heer Dunsbergen is gesteld. Verder hoort u ook dat de raad voor zover ze zich uitgesproken hebben, in ieder geval mee wil gaan met uw voorstel. Maar misschien kunt u inhoudelijk nog even reageren op de vraag van de heer Dunsbergen. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Alles raakt de begroting. Wel denk ik dat deze motie nog steeds goed is om erna te bespreken en separaat daar even de discussie over te voeren, anders is het misschien, denk ik, een discussie die te groot is voor de begroting en daarvan te veel zou afleiden. Dat zou ik dus zonde vinden. Dus liever zou mijn voorstel zijn: na de begrotingsbehandeling. De voorzitter Dank u wel voor uw toelichting. Het is natuurlijk lastig voor de raad om dat te waarderen omdat ze de motie niet kennen die u voornemens bent in te dienen, maar alles afwegende stel ik u voor een apart agendapunt ná de behandeling van de begroting. Aldus besloten; dank u wel. Ik ben overigens vergeten, de vorige vergadering ook, om de uitkomst van de loterij met u te delen. Mevrouw Dubbeldam is de gelukkige, nummer 12.

Als het aan de orde is, mag u als eerste het woord voeren, dan wel stemmen. 4. MONDELINGE VRAGEN (ARTIKEL 38 RVO) De voorzitter Wij gaan naar de mondelinge vragen, agendapunt 4. Er zijn geen mondelinge vragen aangekondigd. Daarmee kunnen we eigenlijk naar het hoofdingrediënt voor vanavond en dat is de begroting voor het jaar 2024. 5. BES – BEGROTING 2024 De voorzitter Het voorgestelde besluit wat hier bij u in de raad ligt, is om de programmabegroting voor het jaar 2024 vast te stellen en ook de kredieten van de jaarschijf 2024 uit het Meerjaren Investeringsprogramma 2024 tot 2027 vast te stellen. Daarnaast is ook aan de orde de Septembercirculaire 2023, die een wijziging betreft, dat 2

is al de tweede begrotingswijziging, van de begroting van het jaar 2023 over beide onderwerpen. Over beide voorstellen heeft u uitgebreid technische vragen kunnen stellen en er is ook een inloopsessie geweest met onze medewerkers. Vragen zijn beantwoord en daarmee is het voldoende voorbereid. Er zijn geen openstaande technische vragen meer, voor zover ik begrepen heb. Ik kijk even rond. Dat is niet het geval, dus we kunnen uitgebreid het debat voeren over de voorliggende stukken. Het zijn afzonderlijke raadsvoorstellen waar we straks ook afzonderlijk over besluiten, maar het voorstel was en is dat weet u, om ze integraal te behandelen. Er werd net al even gezegd door de heer Dunsbergen: de begroting gaat over alles. Dat is ook zo, maar we hebben ook al een Kadernota gehad en een debat over de Kadernota, algemene beschouwingen en dat betekent dat we met elkaar gewend zijn om het begrotingsdebat daarmee beperkter te laten zijn. Daarom geven we u graag een richtlijn mee; die hebben we aan de woordvoerders al eerder meegegeven, om zich te beperken tot een spreektijd van ongeveer 10 minuten. We gaan u niet afhameren op het precieze aantal minuten, maar het helpt u hopelijk om met elkaar tot een goed debat te komen, maar ook een tijdige afronding, waar de heer Ippel al op hoopte.

We doen dat op de reguliere manier en ik vraag u met name het aantal interrupties zoveel mogelijk te beperken tot in ieder geval verhelderende interrupties, zodat we een goed inhoudelijk debat met elkaar kunnen hebben. Amendementen, moties: ik zei het al, die zijn te vinden op raad.sliedrecht.nl, maar die moeten eerst worden ingediend. Dat mag u doen door het voorlezen van het dictum en dan maken ze onderdeel uit van de beraadslaging. We gaan starten met de eerste termijn voor de raad. Er hebben zich 6 woordvoerders bij mij gemeld en volgens ons gebruik beginnen we nu in dit geval niet bij degene die geloot is, mevrouw Dubbeldam, maar beginnen we bij degenen die moties of amendementen hebben aangekondigd. In dat licht is mijn voorstel de volgende volgorde aan te houden. Allereerst de heer Brandwijk. Uw microfoon staan nog open. Dank u wel. We hebben de goedkeuring gehoord. We hebben vervolgens de heer Verheul en dan geef ik graag het woord aan de heer Dunsbergen, de heer van der Plas, de heer Ippel en de heer Van Wijngaarden, in die volgorde. Kunt u daarmee instemmen? Dan gaan we daar nu mee beginnen en nodig ik de heer Brandwijk van de fractie van Slydregt.NU uit om zijn inbreng te leveren. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. We hebben als raad de technische inloop gehad over de begroting. Graag wil ik mijn waardering even uitspreken.

Ik heb het ervaren als een fijne sessie waarin we als raad in gesprek konden met de ambtenaren. Maar dan nu een aantal zorgpunten namens de fractie van Slydregt.NU. De begroting moet overzichtelijk zijn. De auditcommissie van deze raad moet de mogelijkheid hebben om deze goed te kunnen controleren. Als je een raadsvoorstel splitst - laten we als voorbeeld het raadhuis en het gemeentekantoor pakken - splits dan ook de financiën. Want anders is het zeer lastig om goed te doorgronden hoeveel geld er over is en waar het heen gaat. Is het college het met mij eens dat in dit soort situaties dan ook de financiën gesplitst moeten worden? Uitgeven, daar gaat de begroting 2024 over. Maar laten we als gemeente nu eens uitgeven wat we opschrijven en laten we ons niet afleiden door crisisnoodopvangen, maar laten we ons voor de Sliedrechter inzetten. Daarbij natuurlijk aandacht voor het feit dat er voldoende ruimte moet zijn voor participatie bij raadsvoorstellen. Hiervoor dien ik dan ook een amendement in om dit goed te borgen. Het heet ‘Actieve participatie als uitgangspunt’. In het voorgestelde raadsbesluit wordt beslispunt 1 vervangen door de volgende nieuwe tekst. De wijziging in het vet is dan: met dien verstande dat de tekst op pagina 38 van de begroting 2024 als volgt gewijzigd wordt.

De wijziging betreft dan dat na de zin ‘maar juist ook hoe de gemeente kan helpen om plannen uit de samenleving te realiseren. Echter zal ook voor 2026 actieve participatie het uitgangspunt zijn van de gemeente Sliedrecht. In 2024 wordt namelijk het participatiebeleid doorontwikkeld. De regionale communicatieaanpak 'Focus op communicatie' borgen binnen de projectaanpak en passen we na evaluatie aan, waar nodig.’ De voorzitter Dank u wel. Dit amendement is ingediend door de heer Brandwijk, krijgt stuknummer A5.1 en maakt onderdeel uit van de beraadslaging. De heer Ippel heeft een vraag. Gaat uw gang. 3

De heer Ippel Wellicht komt meneer Brandwijk er in het restant van zijn woordvoering nog op terug, maar ik had eigenlijk de verhelderingsvraag: wat wil de fractie van Slydregt.NU hier precies mee bereiken? Want in de laatste zin staat eigenlijk hetzelfde als in de eerste zin: dat het in 2024 wordt doorontwikkeld, dus zal daarmee ook voor 2026 al actieve participatie het uitgangspunt zijn. Is dit en dat bedoel ik niet vervelend, maar is het een motie voor de bühne of wil het echt iets toevoegen? De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Het is een amendement, geen motie. Maar, ja, ik denk wel dat het iets toevoegt. Namelijk: je hebt een papieren werkelijkheid en een echte werkelijkheid. We hebben wel eens gezien rondom de Omgevingswet dat we participatiebeleid hadden vastgesteld en dan hebben we best vaak de discussie in de raad gehad: is het er nou? Nee, het gaat officieel pas in vanaf 1 januari 2024, maar we werken al wel in de geest. Wat is het nou? Wij denken als Slydregt.NU dat het dus logisch is om hier even wat verheldering aan te brengen, dat het ook echt al gaat om zo te werken. Omdat wij gemerkt hebben rondom de Omgevingswet dat er regelmatig wat discussie over geweest is en we dat willen voorkomen. De voorzitter Hartelijk dank. Er is geen vervolgvraag van de heer Ippel. Gaat u verder met uw betoog.

De heer Brandwijk Ik zal er nu een aantal dingen uitlichten die raken aan langlopende projecten, grondpolitiek en speerpunten. Het huisvestingsplan onderwijs wordt uiterlijk in Q2 2024 voorgelegd aan de raad. College, doe dit ook, zodat wij als raad zicht krijgen op die huisvesting en niet halsoverkop een IKC moeten bouwen. Voor de ambitie van 2500 woningen, dit getal is overigens niet heilig voor SlYdregt.NU, wordt gesproken over prestatieafspraken met Tablis. Als ik één oproep zou mogen doen: sluit niet nog meer samenwerkingsovereenkomsten zonder medeweten van de raad, welke verstrekkende financiële gevolgen kunnen hebben. De voorzitter Voordat u verder gaat: de heer Verheul heeft een vraag. Gaat uw gang. De heer Verheul Voorzitter, een korte verhelderende vraag aan de fractie van Slydregt.NU. De woordvoerder geeft aan dat de grens van 2.500 niet heilig is voor zijn fractie. Bij mij komt dan de vraag op: bedoelt de heer Brandwijk daarmee dat het ook veel meer kan zijn, of ook een onsje minder? De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Wat ons betreft kijken we eerst naar een onsje minder: realistisch bouwen voor de groei die we op dit moment hebben en daarin dus kunnen bijstellen.

Dat zal met een aantal dingen binnen Koers 2030 nog vaker terugkomen: dat we op basis van de huidige data toch weer bijstellen, maar wel nog ambitie willen hebben in het bouwen. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Brandwijk Dank u wel. We communiceren helder over wat we doen. Heeft het college ook al eens nagedacht om de prijzen van projecten op de communicatieborden te zetten? Ik doel hier op die grote borden waar vaak staat wat er gaat gebeuren, zoals bij het aanleggen van een warmtenet, maar dat daaronder dan het prijskaartje komt ‘project kost 1 miljoen euro’, om het voor de inwoner inzichtelijker te maken wat een project kost en dus ook beter gecommuniceerd wordt, volgens de fractie van Slydregt.NU, met de inwoner. De voorzitter Voordat u verder gaat: de heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel. Is de heer Brandwijk dan ook van mening dat er dan ook bij moet worden gezet wat het project oplevert? 4

De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Dat zou een mooie toevoeging zijn, om er ook bij te zetten wat het oplevert. Maar ik denk dat het ook mooi is om meer inzichtelijk te krijgen voor de inwoners en dat we ook met zijn allen, niet alleen hier in de raad, maar ook met inwoners beter het gesprek kunnen voeren over wat investeringen kosten en wat de waarde is van deze investeringen. Ik denk dat het helpt en toevoegt aan het publieke debat. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder. De heer Brandwijk In het stuk - ik heb het zelf moeten uitprinten, het waren 180 pagina’s, echt een enorm dik pak papier - maar er wordt gesproken dat er nog een kredietvoorstel voor het raadhuis en het gemeentekantoor volgt. College, is het voorstel voor het raadhuis al verwerkt in de begroting 2024? Want tekstueel staat het er nog niet zo in. Kan het college toelichting geven op de situatie rondom het Burgemeester Winklerplein en eventueel financiële gevolgen voor de gemeente Sliedrecht? Er wordt in het stuk wel gesproken over het Burgemeester Winklerplein, maar niet zozeer over de financiële gevolgen. De gemeente spreekt over de verplaatsing van VV Sliedrecht.

College, wat kost een nieuw complex? Ik hoop dat het geen technische vraag is, maar ik heb meer van: is er rekening gehouden met kosten die erbij zijn voor het verplaatsen en dus het bouwen van een nieuw complex? Ik zie die nu niet voldoende terug. De voorzitter U zei het zelf al: het is wel over de grens, eigenlijk. De heer Brandwijk Daarom gaf ik nog wat verduidelijking. De voorzitter Ja. Ik wil u vragen om u vooral te beperken tot de hoofdlijnen en niet ontzettend technische vragen te stellen. Gaat u verder. De heer Brandwijk Slydregt.NU heeft vorig jaar ingestemd met de belastingverhoging, maar daarbij gezegd: het is alleen schappelijk als het nodig is en inzichtelijk is waarvoor het is. Dat is de lijn van Slydregt.NU geweest en met de huidige acties van het college denkt Slydregt.NU dat de verhoging niet nodig is en onwenselijk is. Kan het college uitleggen waar de verhoging van de belasting, de 6,1 procent aan wordt besteed? Dan de hondenbelasting. Hier hebben Slydregt.NU en Pro Sliedrecht een amendement voor. Het amendement heet Afschaffing hondenbelasting. Ik zal er een gedeelte van voorlezen en het dictum. Ondergetekenden stellen voor het concept raadsbesluit onder beslispunt 1 en daarmee de Programmabegroting 2024 te wijzigen als volgt.1.

De Programmabegroting 2024 vast te stellen, met dien verstande dat de hondenbelasting geen onderdeel meer uitmaakt van deze begroting en de hieraan verbonden kosten te dekken uit het exploitatieoverschot 2024 en voor de jaren 2025 en verder neutraal te verwerken in de Kadernota/begroting. De voorzitter Hartelijk dank. Dit amendement wat door u en door de fractie van PRO Sliedrecht bij monde van de heer Verheul wordt ingediend krijgt stuknummer A5.2 en maakt onderdeel uit van de beraadslaging. Had u al een toelichting op dit amendement, was die afgerond? De heer Brandwijk Nee, met de toelichting zal ik zo meteen nog verdergaan. De voorzitter Dan geef ik graag het woord aan de heer Ippel voor een vraag aan u. De heer Ippel Voorzitter, dank u wel. Als je iets de komende jaren neutraal verwerkt, hoef je dan geen dekking te hebben? Want dan ga ik voortaan al mijn voorstellen zo doen. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. 5

De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Het afschaffen van de hondenbelasting speelt al veel langer in onze raad. Het is in ieder geval al vaker naar voren gebracht. We hebben hier ook veelvuldig contact over gehad met de griffie, met de ambtenaren, wat een goede optie zou zijn, een werkbare optie voor het afschaffen van deze belasting. We zijn tot deze formulering gekomen, die het college zo meteen ook voldoende ruimte biedt om uitvoering aan dit amendement geven. De voorzitter Dank u wel. Een vervolgvraag van de heer Ippel. Gaat uw gang. De heer Ippel Voorzitter, ik heb nog geen antwoord op mijn vraag gekregen. Is er dekking als u zegt: we verwerken het neutraal? Je hebt allerlei uitgaven die je toch ergens mee moet gaan dekken. Je gooit een inkomstenbron weg en dan is het heel makkelijk om te zeggen: ja, dat valt wel in het geheel weg, maar ja, dat zou je dan ook voor de onroerendezaakbelasting kunnen gaan brengen. De voorzitter Dank u wel voor uw vraag. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Volgens mij heb ik net voldoende toegelicht hoe we tot deze formulering zijn gekomen en hoe we tot een werkbare formulering zijn gekomen die tot een goede uitvoering komt van de afschaffing van de hondenbelasting. De voorzitter Toch even van mijn kant: u verwijst naar de griffie en ambtelijk advies.

U heeft advies gekregen bij het opstellen van het amendement, maar u bent verantwoordelijk voor de keuze die u maakt en u moet daar zelf de overweging bij kunnen geven. Of geven – nou ja, of u dat doet is aan u. De heer Brandwijk Daarbij vinden we dat dit amendement een opdracht geeft aan het college en het dan ook aan het college is om daar ook uitvoering aan te geven. De voorzitter Dank u wel voor uw toelichting. Ik zie dat er nog een vraag is van de heer Verheul, als mede-indiener. De heer Verheul Voorzitter, even een verhelderende vraag, want interruptie op interruptie is natuurlijk niet toegestaan. Dus mijn vraag aan de fractie van Slydregt.NU is of ik goed zit als ik denk dat zij geïnspireerd zijn voor het vinden van deze dekking doordat het college namelijk exact hetzelfde doet voor een bedrag van 4 ton voor de Lockhorst. Is dat uw inspiratie geweest? De voorzitter Dank u wel voor uw verhelderende vraag. Meneer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Nou, het college inspireert mij niet vaak, maar in dit geval heeft het ook mij geïnspireerd. De voorzitter Er is ook een vraag van de heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Ik ben even benieuwd of de heer Brandwijk ook nog onderzocht heeft, misschien andere vormen van belasting, bijvoorbeeld toeristenbelasting of zo, dat hij die opties ook nog heeft overwogen alvorens hij tot deze inspiratie was gekomen.

De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel. Wij hebben niet naar lastenverhoging gekeken, naar belastingen; wel naar andere projecten die we hebben. Uiteindelijk zijn we tot de conclusie gekomen dat we daarmee niet de juiste oplossing hadden. In het verleden is al vaker geprobeerd of is er al vaker een aanzet toe geweest om deze belasting af te schaffen, waardoor we nu tot deze conclusie zijn gekomen. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog.

6

De heer Brandwijk Slydregt.NU hecht er echt aan dat dit amendement wordt aangenomen. We denken namelijk echt dat de hondenbelasting verleden tijd is. Steeds meer gemeentes schaffen het af. Dat is niet altijd een reden om iets te doen als een ander het doet, maar wij hechten hier heel veel waarde aan; anders moeten wij als fractie serieus gaan kijken of wij de begroting kunnen steunen. Inzet andere middelen en subsidies. De regionale aanvraag is goed, maar zorg er wel voor dat middelen ook in Sliedrecht landen. Want een regiodeal, die nu ingediend is, gaat over het versterken van de brede welvaart in de regio en als de Drechtsteden-aanvraag wordt gehonoreerd, wees dan ook actief in de convenantfase. Dus, ja: zet in op regionale samenwerking en daarmee het binnenhalen van subsidie, maar sta als Sliedrecht wel je mannetje om dat geld ook binnen te halen, want anders eindigen we nog steeds met niks. De VNG heeft opgeroepen om geen sluitende begroting in te dienen. Waarom heeft het college dit advies naast zich neergelegd en welk signaal geeft het college anders af naar de rijksoverheid over het ramp- of ravijnjaar, hoe je het noemen wilt? Dan ben ik bijna bij het einde van mijn woordvoering. Als je nu kijkt naar wat de gemeente doet, hoeven we niet te wachten op het ravijnjaar. Als we gekort gaan worden op het gemeentefonds - dat is wat dat betekent, namelijk.

Want hoe er nu geïnvesteerd wordt, gaan we sowieso failliet en hoe budgetten overschreden worden bij de voetbal, Elektra, zwembad, het raadhuis, gemeentekantoor wat nog komen gaat, het zijn aannames die ik doe: veel van deze dingen hadden voorkomen kunnen worden door tijdig onderhoud, uitgeven als je het opschrijft, geen onhaalbare ideeën, maar realistische ideeën; iets waar Slydregt.NU voor blijft strijden, realistische ideeën en besluiten en zal dus ook naar elk raadsvoorstel wat voorkomt uit deze begroting, kritisch kijken. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Voordat u gaat zitten, mevrouw Visser heeft een vraag. Gaat uw gang. Mevrouw Visser Voorzitter, het is altijd mooi als je een woordvoering rond praat en dat heeft meneer Brandwijk ook echt wel geprobeerd. Want hij begon over ‘deze begroting is een opgave van wat je uitgeeft en dat wat je van plan bent uit te geven, doe dat dan ook echt’. Daar eindigde hij ook mee en dan zou je kunnen zeggen, daar kan ik mijn hoofd bij rusten en dat is op zich een realistisch verhaal. Maar de tweede of de derde zin van de bijdrage van meneer Brandwijk was dat heel veel niet gedaan is wat er opgeschreven was voor 2023 als gevolg van de crisisnoodopvang. Kijk, onze fracties verschillen daarover van mening. Dat mag.

Maar kan meneer Brandwijk mij nou drie dingen noemen die niet gedaan zijn vanuit de begroting 2023 als gevolg van de crisisnoodopvang? Van 35 mensen die ergens in een zaal zitten? De voorzitter Dank u wel, mevrouw Visser - waarbij ik de leden van de raad er aan herinner dat we straks een apart agendapunt hebben over dat onderwerp, maar u legt de verbinding die ook de heer Brandwijk heeft gelegd. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Meneer de voorzitter, ik kan niet een exacte correlatie leggen tussen het feit dat de crisisnoodopvang er zat en dingen die niet uitgevoerd zijn. Wel ben ik van mening dat Sliedrecht niet de grootste organisatie is. We hebben niet de organisatiekracht van een gemeente Rotterdam of van een andere grote gemeente, dus als kleinere gemeente moet je wel keuzes maken in wat je doet om tot een goede uitvoering te komen. Wij zijn als fractie van mening dat de keuze voor een crisisnoodopvang en de tijd en energie die daar in is gestoken, anders besteed had moeten zijn. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Visser heeft een vervolgvraag. Gaat uw gang. Mevrouw Visser Nou, niet een vervolgvraag, maar is de conclusie nu juist dat met een heel wollig antwoord meneer Brandwijk toch gewoon zegt: er is op dit moment geen correlatie te leggen door zijn fractie? De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk.

7

De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Nee, ik zou ook niet zo dicht op de ambtenaren willen zitten dat ik exact weet wat ze uitvoeren, tot elke mail die ze versturen. Maar ik vind echt dat het reëel is om in te schatten dat met de grootte die de gemeente Sliedrecht heeft, je keuzes moet maken waar je je aandacht op vestigt. Als ik dan zie welke projecten er zijn blijven liggen of welke vertraagd zijn, zeg ik: dit is voor mij een project, of voor ons als fractie Slydregt.NU een project geweest of nou, iets geweest binnen onze gemeente, die crisisnoodopvang, wij zeggen: dat had van ons niet gehoeven. Dus als je een aantal dingen schrapt zou onze conclusie zijn: dan is er tijd over om dat aan andere dingen te besteden. De voorzitter Dank u wel. Dat roept nieuwe vervolgvragen op. De heer Dunsbergen, gaat uw gang. De heer Dunsbergen Dank. Ja, dat roept inderdaad de vraag op, want in feite, wat de heer Brandwijk doet is appels met peren vergelijken. Want op het moment dat iemand die zich inzet voor noodopvang bijvoorbeeld - ik vraag me af of zo’n ambtenaar dan van de ene op de andere dag ingezet kan worden voor duurzaamheid of voor verkeer of voor het Programmaplan ruimtelijke vernieuwing. Wat ik de heer Brandwijk hoor zeggen is: we hebben nu dingen niet gedaan als gemeente vanwege die noodopvang. Maar volgens mij is het niet zo zwart-wit. De voorzitter Dank u wel.

De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Nou ja, wat ik probeerde te zeggen is dat er een aantal prioriteiten binnen deze gemeente zijn die ertoe geleid hebben dat andere dingen niet tot uitvoering zijn gekomen. Ik heb als voorbeeld de crisisnoodopvang gepakt. Ik denk niet dat het zo is dat toen we de crisisnoodopvang kregen, dat we allemaal nieuwe medewerkers kregen omdat we niemand hadden die wist hoe een crisisnoodopvang werkte. Volgens mij kunnen mensen - ik geloof dat onze ambtenaren flexibel genoeg zijn om ook op andere takenpakketten ingezet te worden. De voorzitter Dank u wel. De heer Ippel nog tenslotte. De heer Ippel Voorzitter, nog even een heel andere vraag. Aan het eind van het betoog van de heer Brandwijk zei hij dat we als gemeente het advies van de VNG hebben genegeerd. Zou hij dat nog even toe kunnen lichten? De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Het is zo dat we vanaf 2026 al niet meer een sluitende begroting hebben met de huidige financiële vooruitzichten, maar dat we op dit moment nog wel een begroting 2024 hebben die wel sluitend is en zoals ik de VNG-oproep las, is om niet te wachten tot die tekorten in 2026 er zijn, maar op dit moment dus geen sluitende begroting in te dienen, als signaal om af te geven naar de rijksoverheid.

Mijn vraag die daar dan achter zit: als het college ervoor heeft gekozen om dat advies van de VNG niet te doen, wat wordt er dan nu wel gedaan om aandacht te vragen bij de rijksoverheid? De voorzitter Dank u wel. De heer Ippel nog. Gaat uw gang. De heer Ippel Ik krijg de indruk en als ik het ook zo lees, dan is hij realistisch begroot. Dat leidt tot een tekort in 2026 en 2027, maar nog tot overschotten in de jaren 2024 en 2025; dat staat in de begroting. Door de Septembercirculaire is dat nog wat groter geworden, die overschotten, maar ja, hoe moet je dan…? Je kunt natuurlijk allerlei uitgaven extra er in zetten, bijvoorbeeld aan crisisopvang of zo, dat je die extra - maar dat lijkt me niet de bedoeling. Je gaat toch realistisch begroten? En het realisme is dat er in 2026 in onze gemeente een tekort is. Volgens mij loopt dáár de lobby ook over van de VNG richting de gemeente. Zijn we het daar over eens, of willen we nu allerlei extra dingen in de jaarrekening gaan proppen om de provincie of de overheid te gaan overtuigen dat ze over de brug moeten komen? Dat kan toch niet reëel zijn? 8

De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk, opnieuw. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik denk dat het wel nodig is om een stevig signaal af te geven. De VNG heeft daar een voorzet toe gedaan. Ik vraag daarom aan het college waarom zij dat niet hebben opgevolgd en welk, naar mijn idee stevig signaal, wat ik hoop dan, dat ze dan wel gaan afgeven. Het is met de stukken die erbij zaten, met name de Meicirculaire zat ook nog weer een brief van de VNG, dat is het volgende agendapunt, dat mijn interesse gewekt was, waarom dat niet gedaan is en daar zou ik graag van het college antwoord op willen. De voorzitter Dank u wel. Toch nog een andere vraag van de heer Van Wijngaarden van de VVD. Gaat uw gang. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, geen vraag, maar wellicht een opheldering over het advies van de VNG. Want de VNG heeft vrij expliciet geadviseerd om voor 2024 en 2025 een sluitende begroting te presenteren en over 2026 en 2027 een realistische begroting waarin een tekort wordt laten zien. Dus in mijn beleving volgt het college het advies van de VNG precies op. Dank u wel. De voorzitter U citeert uit? De heer Van Wijngaarden Het advies van de VNG, van de website van de VNG. De voorzitter Dank u wel voor uw toelichting. De heer Brandwijk nog behoefte om daarop te reageren? Dat is niet het geval. Dan zijn we gekomen aan het einde van uw termijn. Hartelijk dank.

Dan geef ik graag het woord aan de heer Verheul namens de fractie van PRO Sliedrecht en we heten in die tussentijd de heer Pauw ook hartelijk welkom in onze vergadering. Gaat uw gang. De heer Verheul Dank u wel. Vanavond behandelen we de begroting van 2024. Of 2026. Er ontstond wat verwarring bij ons binnen de fractie, want jeetje, hoe vaak komt het getal 2026 wel niet voor in onze huidige begroting? Die zorgen en de vragen die we erover hadden zijn gelukkig weggenomen door de speeddate sessie. De speeddate sessie waar onze fractie al jarenlang graag gebruik van maakt. Niet alleen om over de begroting te sparren met ambtenaren, maar ook gewoon om ze te ontmoeten, te zien wie zich elke dag hard inzet voor onze gemeenschap. Ik raad u allen aan: kom gewoon naar die avond, ook al heb je geen opmerkingen over de begroting an sich. Voorzitter, onze controlerende rol blijft altijd een spanningsveld. De begroting ziet er goed uit, maar dan stel ik mezelf de vraag voor volgend jaar: waar sta ik dan en hoe kan ik dan precies zien wat ze voor het geld wat ze vragen, gedaan hebben? Het blijft een spanningsveld, volgens onze fractie. Voorzitter, de mogelijkheid tot het sparren met ambtenaren tijdens de technische sessie, het stellen van vragen vooraf zorgt er ook voor dat wij niet heel veel vragen of opmerkingen vanavond hebben.

We gaan er meer van uit dat dit een uitwerking is van de Kadernota, waar PRO Sliedrecht al een inhoudelijk standpunt heeft kunnen verkondigen en we blikken graag even terug op wat we daar nou gezegd hebben, wat daar mee gedaan zou zijn en of het ook echt gebeurd is. Voorzitter, dan kom ik eigenlijk bij het eerste puntje aan: de sport- en speelvoorzieningen. Tijdens de Kadernota en zelfs bij de begroting op 22 november vorig jaar al heeft PRO Sliedrecht aandacht gevraagd voor de sport- en speelvoorzieningen en met name het onderhoud daarvan. Onze ronde in december jongstleden met jeugdige inwoners liet ons zien dat de jeugd echt wel tevreden is over hetgeen wat er is, alleen dat het soms een klein beetje schort aan onderhoud. Voorzitter, tijdens onze woordvoering van de Kadernota hebben we het college proberen te prikkelen en uit te dagen om daarmee aan de slag te gaan. Een motie was niet nodig, want het college zou daarmee aan de gang gaan, maar het waren quick wins, of in Nederlandse begrippen: laaghangend fruit. Dingen die makkelijk te realiseren zijn. Voorzitter, we hebben nogmaals een rondje gemaakt. We zijn met SOJS in gesprek gegaan en we hebben eigenlijk geconstateerd dat het niet helemaal gegaan is zoals we hadden verwacht. Want het lijkt niet opgepakt te zijn zoals we het in ieder geval bedoeld hebben. Voorzitter, en daarom, helaas, en bij de Kadernota hadden we hem 9

aangekondigd, maar was die gelukkig niet nodig, komen we vanavond toch met een motie namens onze fractie. Die motie luidt: Kwalitatief goede bovenwijkse sport- en speelvoorzieningen voor Sliedrechtse jongeren. Wilt u dat ik deze helemaal voorlees of mag ik mij beperken tot een stukje? De voorzitter U mag zich beperken tot het dictum. De heer Verheul Dat is bijna heel de motie. Voorzitter, wij verzoeken het college (…) wij dragen het college op…. Bedankt voor… De voorzitter Die hebben we niet gehoord, die heeft u alleen gehoord. De heer Verheul … in overleg te gaan met de jongeren en de combinatiefunctionaris sport van SOJS met als doel de gebreken bij de sport- en speelvoorzieningen op te lossen vóór 31 maart 2024. U heeft hem als het goed is al. De voorzitter Zeker. De heer Verheul Dan hou ik hem bij me, als u het goed vindt. De voorzitter Hartelijk dank. De motie krijgt stuk nummer A5.1, nee, M5.1 en die is ingediend door meneer Verheul met mevrouw Visser, denk ik. De heer Verheul We houden het wel bij een motie, voorzitter. Een amendement gaat ons echt te ver op dit stuk. De voorzitter M5.1. Maakt onderdeel uit van de beraadslaging, dat wel. Gaat u verder. Maar ik zie dat er een vraag is. Mevrouw Schild, gaat uw gang.

Mevrouw Schild Kan de heer Verheul wat specifieker zijn over welke sportvelden we het hier over hebben of welke speelplaats? Omdat, volgens mij zijn het specifieke plaatsen waar het hier over gaat. De voorzitter Dank u wel voor uw vraag. De heer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, misschien goed om te vertellen, dank u wel dat ik daar iets nader op in kan gaan: wij verwachten geen aanpassingen van beleid of andere grote investeringen. Waar het ons om ging, is dat we tijdens de ronde er achter zijn gekomen dat soms de afwatering bij een voetbalveldje niet helemaal correct is. Bijvoorbeeld de plasvorming onder het viaduct, waar mensen graag gebruik van maken met de skatebaan en de stepjes. Doordat er een kuil is ontstaan, ontstaan er grote plassen. Daardoor kan de jeugd er geen gebruik van maken. Dat soort kleine dingetjes hadden we aangekaart. Dat zou snel gerealiseerd worden. We zien helaas dat dat niet helemaal lukt, dus vandaar een extra stokje achter de deur voor het college, in de hoop dat dit voldoende is om daar wel mee aan de gang te gaan. De voorzitter Mevrouw Schild voor een tweede vraag. Mevrouw Schild Was er in dat eerste waar we het over hebben, zeg maar wat het college had toegezegd, wel sprake van een bepaald tijdsbestek of tijdspanne waarin dit gerealiseerd zou worden? De voorzitter De heer Verheul.

De heer Verheul Voorzitter, de uitspraak daarvoor is dat ze voor het reces zouden terugkomen en het college zou er voortvarend mee aan de gang gaan; we weten hoe voortvarend soms voortvarend kan zijn binnen zijn dossiers. Dus als we nu na zeg maar 6 maanden de voortgang nog niet zien, ja, dan gaan we op deze wijze nog een keer aandacht er voor vragen. Maar of er echt een hele harde termijn is uitgesproken weet ik niet, maar ik zie dat mijn collega daar vast iets over gaat vertellen. 10

De voorzitter Mevrouw Visser wil dat nog even aanvullen; dat mag. Mevrouw Visser Pagina 87 van de notulen van de vergadering van 4 juli. Wethouder Spek: “Voorzitter, als ik wat zou toezeggen, dan zou ik dit toezeggen. Dat is dat er voor deze quick wins helemaal geen plan van aanpak geschreven moet worden, maar dat ik de komende weken gewoon met het SOJS of wat dan ook daar ga kijken en kijken wat we op korte termijn daar kunnen doen. Want dit lijken mij wat zaken die niet meer eerst een hele cyclus door moeten. Als dit het enige is, dan zou ik zeggen: laten we dat doen en anders moeten wij het speeltuinenbeleid daar op nakijken en zeggen van, hoe zit dat in de cyclus? Maar daar kunnen we natuurlijk bij de begroting op terugkomen.” De voorzitter Dank u wel, mevrouw Visser. Mevrouw Visser Dat is de tekst van de wethouder. De voorzitter Dank u wel voor het letterlijke citaat uit het verslag. U zei ook nadrukkelijk, had de heer Spek gezegd, ‘als ik wat zou toezeggen’, maar hij heeft natuurlijk niks toegezegd. Zo kennen we de heer Spek. Maar dank voor de verheldering. Voordat u verder gaat, de heer Brandwijk heeft nog een inhoudelijke vraag. De heer Brandwijk Ik wil eigenlijk meer een reactie geven op de motie die is ingediend. Zeer sympathiek en goed dat de fractie van PRO Sliedrecht zo doorpakt, dus deze kan ook op steun rekenen namens onze fractie. De voorzitter Dank u wel.

Ook de heer Dunsbergen betuigt steun. Nee, die heeft misschien een vraag. Gaat uw gang. De heer Dunsbergen Ik was even benieuwd of dat de heer Verheul misschien ook weet wat de heer Spek – nee, ik moet even opnieuw beginnen. Ik hoor de heer Verheul eerst zeggen: de heer Spek, die kennen we als een zeer voortvarend wethouder en dat hij daarna eigenlijk zegt: nou, maar dat is wat we nu niet zien. Is er dan misschien ook nog de gedachte opgekomen dat het misschien een reden heeft dat het nu nog niet zichtbaar is? Want misschien is het goed dat we eerst ook nog even de reactie van de heer Spek afwachten alvorens we tot steunbetuigingen overgaan. De voorzitter Dank u wel, de heer Dunsbergen. Waarom heeft u geen technische vraag gesteld over de voortgang van de niet zijnde toezegging van de heer Spek? Dat is eigenlijk de vraag van de heer Dunsbergen. Meneer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, als een plan van aanpak al niet nodig is, dan zou technische vragen erover moeten stellen na 4 of 5 maanden toch helemaal niet nodig moeten zijn? Laat ik het daar eventjes bij houden. En ik ben heel blij dat er nog fractiegenoten zijn die op pagina 87 van de notulen hebben kunnen lezen, om daar vervolgens iets op te kunnen aanvullen. De voorzitter Gaat u verder met uw betoog. De heer Verheul Ik dacht dat ik één procestijger had, maar ik blijk er twee in de fractie te hebben.

Voorzitter, ik wou het even bij dit stukje laten over dit onderwerp. Het volgende onderwerp, de hondenbelasting poging-heel-veel, voorzitter. Ik kan me niet anders herinneren dan dat PRO Sliedrecht bijna elk jaar wel haar best doet om het in te dienen. Zelfs vóór mijn raadslidmaatschap al. Het amendement is al ingediend door de heer Brandwijk namens de fractie van Slydregt.NU. Hij heeft het denk ik keurig verantwoord. Ik hoef daar niet heel veel op aan te vullen. Onze fractie is er echt groot voorstander van om deze belasting niet langer te innen en nou ja, dat amendement spreekt voor zich. Voorzitter en dan misschien ook al een kleine reactie richting de heer Dunsbergen, net. Communicatie. Daar wil onze fractie vanavond echt eventjes bij stilstaan, want over communicatie valt echt heel veel te zeggen. Ik heb ooit een prachtige zin in een stuk gelezen, maar helaas kan ik de zin niet meer terugvinden, ondanks de goede zoekfunctie. 11

Ik hoor net: op pagina 87, wordt me ingefluisterd. Nee… (lacht). Ondanks de goede zoekfunctie van raad. go: het was namelijk dat Sliedrecht zich actief gaat inzetten via haar kanalen om desinformatie tegen te gaan. Voorzitter, die zin is echt blijven hangen. Ook nog bij een ander raadslid. Maar ik heb hem in geen enkel stuk meer terug kunnen vinden. Maar voorzitter, wat ik wel heb kunnen vinden is de volgende prachtige zin en die staat in de Kadernota 2023. Dat is om naar aanleiding van een Rekenkameronderzoek te waarborgen dat de gemeente transparant en in duidelijke taal communiceert over wat zij doet, wanneer en bovendien niet alleen als inwoners vraagt, maar ook gewoon proactief. Ik denk: heerlijk. Maar voorzitter, de afgelopen periode getuigt ervan dat dat stukje nog niet helemaal goed doorgedrongen is. Want het begon over 10 procent bouwen in een park. Iemand bood 20, iemand bood 30, 40. Ik dacht bijna dat het een veiling was, maar verhalen gaan echt hun eigen leven leiden op social media. En dat neem ik een inwoner die dat deelt niet eens kwalijk, maar dan steek ik meer de hand in eigen boezem. Want wat moeten wij extra doen als raad en als gemeente Sliedrecht om dat soort wild west verhalen toch niet hun eigen leven te laten leiden? Voorzitter, dit is eén voorbeeld. Ik heb gehoord dat het halve park weg moet in verband met de aanvoer en afvoer van bouwmaterialen.

Dat vrachtwagens over de Tiendweg heen zouden moeten. Het zijn allemaal verhalen die niet kloppen. En wat ik zie en wat ik echt mis van mijn gemeente, van mijn college, is de informatie bestrijden. Dat is ook wel de reden waarom we hier echt even wat uitgebreider bij stilstaan. Want het is niet alleen dit onderwerp, maar vandaag las ik zelfs dat het pand Elektra verkocht zou zijn aan een zorginstelling. Een ander had er weer andere wilde verhalen over en ik zie het opnieuw gebeuren dat heel veel inwoners hun chagrijn uiten. De gehele gemeenteraad, ik en mijn andere 20 collega’s allemaal op dezelfde korrel nemen, terwijl ik denk: dat verdienen wij niet en dat verdient ook het college niet. Dus wij vragen echt nadrukkelijk aandacht van eenieder en met name van het college: zorg ervoor dat verhalen in communicatie geen eigen leven gaan leiden. Want we hebben er gewoon last van. Sterker nog, er worden al raadsvoorstellen - het is een nieuwe werkwijze, maar er valt al te lezen dat het zwembad op 1 januari dicht gaat. Dat is best vervelend over een stuk wat überhaupt nog door de Agendacommissie heen moet. Zonder tekst en uitleg snap ik dat als een inwoner dat stuk vindt, het opnieuw zijn eigen leven gaat leiden. De voorzitter Dat was op dit punt wat u wilde inbrengen? De heer Verheul Ik zag een hand omhoog gaan. De voorzitter Als u dit punt wil afmaken mag dat, communicatie.

De heer Verheul De laatste zin. Nogmaals, het is geen chagrijn richting inwoners, maar meer de hand in eigen boezem. Wat moeten wij doen om dat in de toekomst te verbeteren? Mijn vraag is: herkent het college het beeld wat ik zojuist geschetst heb? Ik hoor heel graag wat zij eraan gaan doen om het in de nabije toekomst niet zo ver te laten komen zoals het de afgelopen maanden is gegaan. De voorzitter Dank u wel. De heer Ippel heeft een vraag aan u. De heer Ippel Voorzitter, ik had inderdaad mijn hand iets later op moeten steken, want nu heeft de heer Verheul antwoord gegeven op de vraag die ik wilde stellen. Want het stukje wat hij net zei, dat staat ook bijna letterlijk in mijn woordvoering. Dus, heeft u misschien ook in onze fractie gezeten, heb ik me afgevraagd toen wij dit bespraken? Maar dat is natuurlijk onzin. Hij luistert mee, we zitten naast elkaar tenslotte. Maar mijn vraag was: wat wil die er uiteindelijk mee? Ik had er ook wel wat ideeën bij, maar goed, de vraag ligt nu bij het college en goed, ik had hem daar ook neergelegd. De voorzitter Dank u wel. De vraag is al beantwoord. De heer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, ik zou er toch wel een kleine korte reactie op willen geven. Want ik denk namelijk en ik geloof oprecht dat al onze 21 raadsleden het beste met het dorp voor hebben. Ieder vanuit zijn of haar eigen visie, maar wel met de juiste intentie.

Ik denk dat niemand het leuk vindt om te zien hoe het de afgelopen week is gegaan en dat 12

iedereen daar wat van vindt. Dus het is logisch dat wellicht meerdere woordvoerders hier op terugkomen, want het is gewoon geen goed beeld. Ik vind het dus ook goed dat het niet alleen bij onze fractie leeft, maar blijkbaar ook bij andere fracties. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Verheul Voorzitter, afrondend, maar niet voordat ik het even kort heb over het Programma ruimtelijke vernieuwing. Het is best een omvangrijk stuk waar de raad van heeft gezegd dat ze dat graag tegelijkertijd met de Kadernota zou willen bespreken. Op voorhand een hartstikke goed idee, maar de praktijk heeft onlangs uitgewezen dat het niet de aandacht krijgt of kan krijgen die het eigenlijk verdient. Het Programma ruimtelijke vernieuwing moet wel tegelijk rondom de Kadernota worden besproken, maar wij willen toch graag een motie indienen die oproept om het niet tegelijkertijd te doen, maar kort voor elkaar. Voorzitter, het initiatief daartoe ligt bij de heer Pauw en gelukkig was de heer Ippel van de SGP-ChristenUnie bereid om daar tekstueel over mee te denken. Dus, voorzitter, bij deze dien ik namens meerdere fracties, namens PRO Sliedrecht, SGP-ChristenUnie en ook met steun en indiener van het CDA de motie in ‘Tijd en ruimte’. Die heeft u als het goed is ontvangen. De voorzitter Als u het dictum wil voorlezen? Heel graag.

De heer Verheul Verzoekt het college om in 2024 de raadsstukken Programmaplan ruimtelijke vernieuwing tijdig bij de Agendacommissie aan te leveren zodat de behandeling hiervan via de BOB structuur nog voor het zomerreces kan plaatsvinden, waarbij de besluitvorming van het Programma ruimtelijke vernieuwing en de Kadernota in dezelfde vergadering geagendeerd worden. De voorzitter Dank u wel. Overigens, het ‘Spreekt’ daarboven – het is misschien goed dat u dat even citeert, want het hangt wel samen met het dictum wat u … De heer Verheul Dan het kopje daarboven is: Spreekt de gemeenteraad uit dat hij terugkomt op zijn eerdere besluit om het Ruimtelijk programma vernieuwing jaarlijks samen met de Kadernota alleen in één vergadering te bespreken. De voorzitter Dank u wel. Heel relevant voor deze motie. De heer Verheul Excuus. De voorzitter De motie wordt ingediend door de leden Verheul, Ippel en Dunsbergen, maakt daarmee onderdeel uit van de beraadslaging en krijgt stuk M5.2. De heer Verheul Voorzitter, hier wil ik ook graag mijn eerste termijn namens PRO Sliedrecht mee beëindigen. De voorzitter Hartelijk dank, meneer Verheul. Er zijn geen andere vragen aan u. Dan geef ik graag het woord aan de heer Dunsbergen van het CDA. Gaat uw gang. De heer Dunsbergen Dank u wel. Voorzitter, onze ijsberg smelt.

En voor degenen die nu bang zijn dat ik met een soort links klimaatverhaal op de proppen kom: ‘Onze ijsberg smelt’ is een boek van John Kotter en dat gaat over omgaan met veranderingen. Het boek vertelt een fabel over een groep pinguïns. Die pinguïns wonen op een ijsberg en één van die pinguïns komt er achter dat de ijsberg aan het smelten is. Aan de binnenkant, dus niemand kan dat nog zien. Dat betekent eigenlijk dat deze groep pinguïns, die altijd op die ijsberg heeft gewoond, moet gaan verhuizen naar een andere ijsberg. Die verhuizing lijkt eigenlijk niet realistisch. Er zijn te veel zeeleeuwen en ijsberen op de weg en bovendien vragen die pinguïns zich ook af of de ijsberg wel echt aan het smelten is. Gaandeweg in het verhaal zie je een kanteling. Op een gegeven moment is de urgentie duidelijk en een goed team van wijze pinguïns bedenkt een goed plan waar ze mee verder kunnen. Voorzitter, hier stap ik ook even over van de fabel naar de realiteit. Want de realiteit is niet zo zwart/wit als een pinguïn. Maar kijkend naar Sliedrecht kunnen we 13

vaststellen dat ook onze ijsberg aan het smelten is. We zien een ravijnjaar op ons afkomen. De vergrijzing neemt toe, inwoners kampen met energiearmoede, het woningtekort neemt toe. Het zijn allemaal uitdagingen die maken dat ook wij moeten veranderen. En een plan daarvoor, dat ligt er al. Dat is de Koers 2030 en nu komen we op het punt dat we ook tot uitvoering moeten overgaan. Voorzitter, 2024 is daarbij een belangrijk jaar. Het is nu zaak dat ook wij gaan veranderen en John Kotter noemt in zijn boek vier uitgangspunten die ik ook graag hier wil benadrukken. Voorzitter, dat is in de eerste plaats: zorg zo snel mogelijk voor zichtbare overtuigende korte termijn successen. Voorzitter, als we dan kijken naar de afgelopen weken, dan hoor ik dat ook terug bij de inwoners. Want in de gesprekken die wij gevoerd hebben, horen wij ook terug het Burgemeester Winklerplein, de Groen van Prinstererlocatie, Sliedrecht Buiten en dat zijn eigenlijk voorbeelden dat het te langzaam gaat, maar ik noem dan zelf ook en die heb ik ook in mijn bijdrage voor de Kadernota genoemd, de Buurt- en wijkagenda’s en de Woonzorgvisie. Laten we in 2024 zichtbare successen laten zien aan de inwoners. Dat geeft ook vertrouwen dat ook die andere plannen een succes worden. De voorzitter Voordat u verder gaat, de heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter.

Zou de heer Dunsbergen voor mij die Buurt- en wijkagenda’s hebben? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Nee, die heb ik niet en als hij goed geluisterd had, de heer Brandwijk, dan had hij ook gehoord dat ik ook bedoel dat die Buurt- en wijkagenda’s, die zijn er nu nog niet en dat is jammerlijk. Ik roep eigenlijk het college ook op om dan op zijn minst in 2024 wel met die Buurt- en wijkagenda’s te komen. Want ik zie dat dan ook als een succes en dat is dan een klein succes, maar ook om te laten zien dat we ook als gemeente Sliedrecht dingen doen en dat het niet alleen plannen maken is, maar ook uitvoeren. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk In het huidige stuk wordt opgeroepen om met twee buurten of wijken te beginnen met de agenda. Zou uw oproep dan ook zijn om in heel Sliedrecht te beginnen met de Wijk- en buurtagenda’s? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Het maakt mij in die zin niet heel veel uit hoe we ermee beginnen. Als we er maar mee beginnen. En als dat begint met een pilot in twee wijken, dan vind ik dat prima. Als dat heel Sliedrecht is, vind ik dat ook prima. Het gaat erom dat we ermee gaan beginnen en dat we ook tot uitvoering overgaan. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. Voordat u dat mag doen, heeft mevrouw Visser een vraag. Gaat uw gang, mevrouw Visser.

Mevrouw Visser Voorzitter, ik snap wat de heer Dunsbergen zegt. Hij is op zoek naar quick wins. Volgens mij heeft mijn fractievoorzitter net een voorbeeld gegeven van een quick win, maar - hoe kan meneer Dunsbergen en zijn fractie, die zo’n enorme voorstanders zijn van realistisch begroten, nu zeggen: als ze er volgend jaar met maar twee komen vinden we dat goed, terwijl er twee toegezegd waren voor 2023? En vraagt zijn fractie zich dan niet af, of vraagt zijn fractie dan ook niet aan het college een keer van: en waarom dan niet? Waarom zijn ze er niet? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dat is natuurlijk een terechte vraag en dat is ook de reden waarom ik net de oproep doe: zorg voor die korte termijn successen. Het is jammerlijk dat dat in 2023 nog niet gelukt is en de reden dat ik het ook nog zo nadrukkelijk benoem ook als 14

mijn eerste punt, is dat we denk ik in 2023 te weinig van die successen gezien hebben. Op het moment dat we wel plannen maken en dat ook hier bespreken in deze raad, dan moet je dat ook tot uitvoering brengen en als we dan dus kijken naar die Wijk- en buurtagenda’s is dat nu nog niet gelukt. Ik herken wat mevrouw Visser zegt: dat er inderdaad gezegd is dat het in 2023 zou gebeuren. Ik ben met haar ook inderdaad benieuwd waarom dat niet gelukt is, maar laten we dan op zijn minst, kijkend naar 2024 waar we nu mee bezig zijn, er voor zorgen dat die Buurt- wijkagenda’s er wel komen en dan blijkbaar te beginnen op twee plekken, maar dat we er op zijn minst gewoon een start mee maken en ook tot uitvoering overgaan. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Dunsbergen Voorzitter, dank u wel. Dan kom ik bij mijn tweede punt en dat is in ieder geval als ik dan even kijk naar de inspiratie die ik krijg van John Kotter: houdt het tempo hoog. Want juist om veranderingen succesvol te laten zijn, is tempo belangrijk. En de begroting is ambitieus genoeg om het tempo ook op een goed niveau te brengen en te houden, maar laten we dat dan ook daadwerkelijk doen. Voorzitter, mijn derde punt. Communiceer om draagvlak en betrokkenheid te creëren. Dat is heel belangrijk. De heer Verheul noemde het net ook al. Ik denk dat we in het afgelopen jaar ons lesje wel geleerd hebben.

Ik denk dat het goed is dat we nu ook vooruit gaan kijken, maar in 2024 gaan we nog grotere besluiten nemen. We gaan besluiten over de toekomst van het zwembad, over de komst van een viaduct, over verschillende bestemmingsplannen en het is belangrijk om dan iedere keer weer duidelijk te maken waarom die beslissingen nodig zijn en ook ervoor te zorgen dat het draagvlak voor dat soort besluiten zo groot mogelijk is, waardoor die veranderingen die onder andere ook in de Koers 2030 genoemd worden, ook echt samen met de inwoners tot een goed einde gebracht worden. Voorzitter, ik kom bij mijn vierde punt en daarmee ook mijn laatste punt. Maak het anderen mogelijk om te handelen. Dat is ook cruciaal, zeker in het kader van de voorstellen die gemaakt gaan worden voor het ravijnjaar. Dat wordt natuurlijk uitgewerkt voor de Kadernota 2025 en daar voel ik ook de verantwoordelijkheid als raadslid om daarin ook de ruimte krijgen om te handelen en om mee te beslissen. Dus ik hoop dat dat we niet gaan wachten tot de behandeling van die Kadernota 2025, totdat we daar als raad over spreken, maar dat we daar ook in een eerder stadium al bij betrokken worden. En voorzitter, als het gaat om het anderen mogelijk maken om te handelen, moeten we ook uitnodigend zijn naar onze inwoners, zodat ook zij zich uitgenodigd voelen om mee te doen.

Want bij al die onderwerpen, of nu gaat om de toekomst van het zwembad of een nieuwe brede school aan de Valkweg, hebben we elkaar gewoon nodig. Voorzitter, ik sluit af. Met die pinguïns is het goed afgelopen. Na vele gevaren overwonnen te hebben, hebben zij uiteindelijk een veilige ijsberg gevonden. En voorzitter, als een groep pinguïns het kan, dan kunnen wij het ook. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Voordat u gaat zitten, mevrouw Visser heeft een vraag over de pinguïns. Mevrouw Visser Nee, niet over de pinguïns. Belangrijkste voor mevrouw Visser is Sliedrecht. U had vier punten en het tweede punt was: hou het tempo hoog. Maar op dit moment is er een tempo, zo hoog dat overal geld voor gereserveerd wordt. We moeten met zijn allen constateren dat er krapte op de arbeidsmarkt is; dat we met zijn allen moeten constateren dat het ook voor de gemeente Sliedrecht heel moeilijk is om voldoende mensen binnen te halen om al die ambities inclusief dat hoge tempo waar te maken. We hebben inmiddels vernomen dat er een voorstel komt om nu alvast iets te betalen uit het rekeningresultaat over 2023. De voorzitter Kunt u komen tot een vraag? Mevrouw Visser Ja, die komt nu. We hebben nu een sluitende begroting voor 2024 voorliggen, maar die ook bol van ambities staat.

Is meneer Dunsbergen en zijn fractie en misschien ook andere fracties niet bang dat de gemeente Sliedrecht een spaarvereniging aan het worden is voor het reserveren van middelen voor plannen die gewoon ook vanwege de menskracht niet uit te voeren zijn? 15

De voorzitter Dank u wel voor uw vraag. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel. Nee, die vrees, die deel ik niet en ik denk ook juist dat daar een uitvoering ook heel erg belangrijk is, want het is natuurlijk verstandig als je een plan maakt, dat je daar ook geld voor hebt. Op het moment dat je dan tot uitvoering overgaat, dan kan je dat geld ook uitgeven. Dat is ook de oproep die ik doe bij mijn eerste punt: die korte termijn successen. Volgens mij is dat de manier waarop je dan ook dat geld kan uitgeven. Als je kijkt naar de Koers 2030, maar ook naar de begroting, dan zijn er twee randvoorwaarden genoemd. Dat is de financiële middelen; nou, volgens mij is dat het probleem niet, maar dat is inderdaad ook de ambtelijke capaciteit. Dat is inderdaad ook een probleem, maar als ik nu kijk hoe de begroting nu gepresenteerd is en ook hoe dat in de Kadernota aan de orde is gekomen, heb ik er alle vertrouwen in dat we, ook al piept en kraakt het af en toe, het wel gaan redden. Maar dan is het wel zaak dat we tot uitvoering overgaan. Want er zijn inderdaad zaken die heel snel gaan, maar tegelijkertijd hoor ik hier in de raad en ook bij de inwoners soms opmerkingen dat dingen te langzaam gaan, bijvoorbeeld het Burgemeester Winklerplein of Sliedrecht Buiten, of de Groen van Prinsterer locatie.

Dus in die zin is het keuzes maken, maar volgens mij moeten we ook vooral gewoon tot uitvoering overgaan. De voorzitter Mevrouw Visser heeft nog een vraag. Mevrouw Visser Voorzitter, dan toch nog een extra vraag. De heer Dunsbergen geeft een paar voorbeelden. Dan pik ik er maar één uit en dat lijkt dan op selectief winkelen, maar is meneer Dunsbergen ook niet met mij van mening dat afspraak afspraak moet zijn en dat tweede kwartaal, tweede kwartaal moet zijn en dat we inmiddels einde van het jaar zijn en we nog steeds niks hebben? En dat bedoel ik van, dan worden wij een spaarrekening, want die centjes blijven weer een jaar staan. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen tenslotte in deze interruptie. Gaat u gang. De heer Dunsbergen Dank. Kijk, het flauwe antwoord is dat je dan in ieder geval ook die ambtelijke capaciteit niet nodig hebt. Maar natuurlijk: ergens is het uiteraard schrijnend dat dat gewoon daar blijft staan en dat we niet tot uitvoering overgaan. Dat is natuurlijk ook de oproep die ik doe: houdt dat tempo hoog, zorg ervoor dat je ook daadwerkelijk gaat uitvoeren. Dat is waar wij elkaar denk ik wel in vinden, dat het gewoon belangrijk is. Kijk, gedane zaken nemen geen keer en ook niet-gedane zaken, maar laten we in ieder geval in 2024 gewoon tot uitvoering overgaan. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk heeft ook nog een vraag. Gaat uw gang.

De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik pak graag de open hand van de heer Dunsbergen en het CDA aan om na te denken over hoe we burgers actiever kunnen betrekken bij eventuele beeldvorming. Ik denk zelf dat we wel eens onze beeldvormende vergaderingen anders kunnen inrichten om wat meer ruimte te geven, ook voor de inbreng van burgers, dus ik denk daar graag met hem over verder. De voorzitter Dank u wel. Roept het nog een reactie op bij de heer Dunsbergen? De heer Dunsbergen Ik denk dat het wel belangrijk is om dan ook naar de inwoner heel duidelijk te hebben en ook uit te leggen wat de verwachtingen zijn. Want dat is volgens mij ook, tenminste het gevoel wat wij als CDA-fractie ook hadden als we kijken naar de afgelopen weken, dat mensen hier ook kwamen met de verwachting dat bijvoorbeeld besluiten werden genomen of over de aard van het besluit dat werd genomen, terwijl de realiteit heel anders was. Volgens mij: prima om dan inderdaad met de inwoners meer dat gesprek op te zoeken en ook actiever te betrekken, maar dat betekent dan wel dat we dan ook moeten uitleggen wat de bedoeling is en ook de verwachtingen duidelijk maken, om teleurstellingen daarover te voorkomen. 16

De voorzitter Dank u wel. Tenslotte de heer Brandwijk. De heer Brandwijk Ja, dat ben ik eens met de heer Dunsbergen. Ik denk dat je aan realistisch verwachtingsmanagement moet doen. Ook al zie ik daar dan wel een rol voor het college, omdat bijvoorbeeld met de binnenstedelijke herstructurering we als raad volgens mij wel aan het worstelen waren met wat we nu precies vaststelden. Dus dat is ook een oproep aan het college om dan met duidelijke raadsvoorstellen of collegevoorstellen te komen. De voorzitter Het college heeft het gehoord, denk ik. De heer Dunsbergen Ik heb dat ook gehoord, want ik denk dat dat een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Volgens mij doen we de dingen met elkaar als inwoners, als wethouders en ook als raad, dus daar hebben wij als raad ook gewoon een verantwoordelijkheid in, denk ik. De voorzitter Dank u wel. We zijn gekomen aan het einde van uw termijn. Ik dank u zeer. De heer Verweij heten we ook hartelijk welkom in onze vergadering en we gaan nu over naar de woordvoering van de heer Van der Plas namens de PvdA-fractie. Gaat uw gang. De heer Van der Plas Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de gemeenteraad heeft vlak voor het zomerreces op 4 juli ingestemd met de Kadernota 2024.