Notulen besluitvormende vergadering 4 juli 2023.pdf

De heer Van Rossum U mag dat ze best vragen, maar één, daar gaan wij niet over. Twee, het zijn mensen die in de Tweede Kamer fulltime werken en in de Staten gaat dat gewoon om drie of vier mensen waar ook fractiemedewerkers zitten. Dus daar heeft het nog iets van toegevoegde waarde. Maar in dit geval constateer ik dan dat het gaat om een, wat is het? Tien dagen per jaar of 12 dagen per jaar, waarvoor we dus een complete kamer moeten reserveren die niemand anders mag gebruiken, waar wel kosten tegenover staan en geen inkomsten op geboekt kunnen worden. Dat lijkt mij niet de meest verstandige manier. De voorzitter Ik stel voor dat de heer Jongeneel als hij behoefte heeft, er nog even op reageert, maar vooral zijn betoog daarna vervolgt. De heer Jongeneel Het is eerder een constatering die de heer Van Rossum doet en geen vraag, dus ik ga verder. De voorzitter Gaat u verder. De heer Jongeneel Door korting op het gemeentefonds moeten er gerichte keuzes gemaakt worden. Dat moet sowieso gebeuren met een kleine ambtelijke organisatie. Slydregt.NU vindt dat de organisatie nu de verkeerde prioriteiten heeft. Stop met de crisisnoodopvang en AZC. De ambtelijke organisatie kan het niet aan. Er moeten keuzes worden gemaakt. Alles valt of staat met een slagvaardige organisatie. Kom ik bij de laatste pagina, voorzitter. Belastingen moeten geïnvesteerd worden in waarvoor ze bedoeld zijn.

Slydregt.NU is van mening dat de belastingdruk en regeldruk voor de burger zo laag mogelijk moeten zijn. Wanneer er ontwikkelingen zijn waardoor we genoodzaakt zijn om als gemeente de inwoner hoger te belasten, kunnen we als fractie meepraten, maar het moet dan wel ten goede komen aan de inwoner. Sliedrechters moeten kunnen inzien hoe hun belasting besteed wordt en wat de toegevoegde waarde hiervan is. Daarom dienen wij een motie in met PRO Sliedrecht om de hondenbelasting per 1 januari 2024 af te schaffen. Mijn fractiegenoot, de heer Brandwijk, zal hier in de tweede termijn 31

nader op ingaan. Samenvattend: geen woorden, maar daden en stel de juiste prioriteiten voor het nieuwe politieke jaar 2023-2024. Dit was mijn eerste termijn, voorzitter. De voorzitter Hartelijk dank, meneer Jongeneel. Zijn er nog vragen aan de heer Jongeneel? Dat is het geval. De heer Oostrom heeft een vraag. Gaat uw gang. De heer Oostrom Voorzitter, dank u wel. Eigenlijk twee, meer nog wat verhelderende vragen. Het ging best in rap tempo en ik zit hier natuurlijk ook weer niet voor spek en bonen. Als eerste vraag, aan het begin van het betoog van de heer Jongeneel had hij het over plannen. Het is mij nog niet helemaal helder over welke plannen hij het nu had. Dat heb ik een beetje gemist. Of hij dat nog wat nader kan duiden. Dat is mijn eerste vraag. De voorzitter Welk deel van het betoog bedoelt u? Dat is wel een hele algemene vraag. Welk onderwerp betrof het? De heer Oostrom Dat ging over de verpauperde wijken. Hij had het daar over plannen en ik heb misschien een deel gemist. De voorzitter De toegezegde plannen in het kader van verpauperde wijken. Daar heeft u gelijk in. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Bedankt, voorzitter. Een goede vraag van de heer Oostrom. Wij hebben in februari een vraag ingediend bij vragen uit de raad van, wat zijn de plannen om de verpaupering van die wijken in Sliedrecht aan te pakken? Daar is toen helaas niet op geantwoord.

Toen hebben we in april die vraag weer gesteld en toen kregen we als antwoord: voor het reces krijgt u een antwoord welke plannen dit zijn en daar wachten we nog steeds op. Dus wij weten ook niet hoe die plannen er uitzien om de verpaupering tegen te gaan. De voorzitter Dank u wel. De heer Oostrom heeft een vervolgvraag. De heer Oostrom Welke wijken doelt u dan precies op? De heer Jongeneel Waar wij ons heel ernstige zorgen om maken zijn de wijken zoals de Werenbuurt en de Prickwaert. Daar maken we ons ernstig zorgen om en de wijk bij de Jumbo Van Geest, daar maken we ons ernstige zorgen over. Dat zien we achteruit gaan en daar krijgen we ook signalen over dat het achteruit gaat. De voorzitter Dank u wel voor uw toelichting. Nog een derde tenslotte in deze ronde. De heer Oostrom, gaat uw gang. De heer Oostrom Excuus, ik had nog een tweede vraag en dat had ook meer te maken ten aanzien van die flexwoningen of de starterswoningen. Op zich staan we ook niet gelijk afwijzend tegen het idee van modulair wonen, maar om te voorkomen dat we de bietenbrug op gaan zitten er natuurlijk wel wat randvoorwaarden aan, die we dan wel weer helder moeten krijgen.

Het enige wat ik nog aan de heer Jongeneel zou willen vragen: stel je voor, de termijn loopt op, hoe ziet u dan waar we de starters naartoe zouden moeten brengen als de flexwoningen plaats moeten maken voor nieuwbouw? De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Voorzitter, bedankt. U geeft wel flink gas. Zo ver zijn we nog niet. Voor mij moet de eerste stap met modulair wonen worden verwezenlijkt. Als dat plan eenmaal op tafel ligt, ja, dan moeten we ook natuurlijk gaan nadenken over een stap verder, maar om nu al die… de eerste stap is nog niet eens gezet. Om nu al de tweede stap te zetten, dan ga je struikelen. Stap voor stap lijkt me wel handig, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Ik zag dat de heer Verweij ook nog een vraag had, of is die overgegaan? 32

De heer Verweij Inderdaad. Het ging over de hondenbelasting. Daar werd de opmerking bij gemaakt ‘het moet wel ten behoeve van de inwoners van Sliedrecht zijn, zo’n belasting’. Dat riep bij mij de vraag op: is dan de indruk bij de heer Jongeneel dat dat belastinggeld wat daar geheven wordt, buiten Sliedrecht wordt uitgegeven of overgemaakt wordt naar het Rijk, of wat is zijn indruk daarbij? De voorzitter Dank u wel voor uw vraag. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Nee, die indruk hebben we niet, maar het wordt niet juist besteed. Wij hebben vragen gesteld hoe het geregeld is met de faciliteiten die bekostigd worden met de hondenbelasting en daar werd op geantwoord, ja, de uitrenveldjes, daar worden kuilen in gegraven. Wij dachten altijd: dat betaalt de gemeente Sliedrecht om dat weer te herstellen, maar ja, toen stond er gewoon vrolijk in de antwoorden ‘de hondenbezitter moet zelf de kuilen dichtgooien’. Ja, als je zulke antwoorden krijgt, dan denk ik bij mezelf: dan kun je beter gaan zeggen, jongens, doe het dan gewoon zelf, maar laat de inwoners dan geen belasting betalen. Daar komt het antwoord vandaan. De voorzitter Dank u wel voor uw toelichting. Zijn er nog andere vragen? De heer Van Rossum heeft nog een vraag aan de heer Jongeneel. De heer Van Rossum Ja, voorzitter en met het risico dat we toch teruggaan.

Ik wil nog even teruggaan op die verpauperde wijken, want het college heeft inderdaad toegezegd om met iets te komen. Maar eind vorige maand hebben wij een presentatie gekregen over de herstructurering van Sliedrecht Oost. Erkent de heer Jongeneel dat daarmee in ieder geval het college een groot deel van zijn toezegging al heeft gedaan door te komen met de visie op hoe we een grote binnenstedelijke herstructurering kunnen vormgeven, waarmee we verpaupering willen voorkomen? De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Nou ja, dat is gewoon een bewering, maar verpaupering is meer dan nieuwe stenen, hè? Je moet ook overlast aanpakken en er is overlast. Er is parkeeroverlast in die wijken die ik net noemde en die moeten wel gewoon worden aangepakt en handhaven. Handhaving schijnt hier blijkbaar een heel vies woord te zijn. Dat staat zelfs in de Kadernota. Dat moet gewoon gebeuren, want mensen vragen erom. En mensen onderling laten handhaven, dat gaat meestal niet helemaal goed. Dan heb je later een mediator nodig en dat moeten we ook niet willen. De voorzitter Dank u wel. Ik zie dat er toch nog een vraag is van de heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank. Ik wilde hem eigenlijk over laten gaan, maar deze vraag van de heer Van Rossum, daar wil ik toch nog even in mee.

Want als ik kijk naar de cijfers die beschikbaar zijn over Sliedrecht, dan valt op dat juist aan de oostkant van Sliedrecht de problematiek zit als het gaat over schuldenproblematiek, als het gaat om bezoek aan een huisarts, als het gaat om diabetes en dat juist de westkant, dat het daar juist beter lijkt te gaan. Dus dan is het toch eigenlijk ook goed dat we in de binnenstedelijke herstructurering vooral aandacht geven aan de oostkant van Sliedrecht, in plaats van wat de heer Jongeneel zegt, de focus moeten we leggen op de westkant? De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Ik denk dat het beter is dat heel Sliedrecht de aandacht krijgt die het verdient. En we leven in deze tijd. We leven in een cijfermaatschappij. Cijfers zeggen niet alles. Cijfers kunnen ook de realiteit best wel verdoezelen. En wij worden benaderd en ik denk heel veel fracties, dat het gewoon af en toe niet goed gaat in bepaalde wijken en daar moet meer aandacht voor komen. Want volgens mij kan je qua cijfers niet zien of er parkeeroverlast is.

33

De voorzitter Dank u wel. Daarmee zijn wij gekomen aan het einde van uw termijn en mag u gaan zitten. Dan nodig ik graag de heer Van der Plas uit om namens de PvdAfractie zijn inbreng te leveren. De heer Van der Plas Voorzitter, allereerst wil ik onze grote waardering uitspreken in de richting van het college en het ambtelijk apparaat, die ook dit jaar weer veel werk moeten hebben gehad aan de totstandkoming van deze Kadernota. Dank daarvoor. Vandaag bespreken we dus de Kadernota 2024. Een Kadernota die geheel voortbouwt op de Kadernota uit 2021, die als titel had ‘Koers 2030 – groei en ontwikkeling’. Dat was een zeer ambitieus stuk waarin de lijnen werden uitgezet voor een drietal kernopgaven om Sliedrecht klaar te maken voor de toekomst. Namelijk ruimtelijke vernieuwing, een veilige en inclusieve samenleving en een ondernemend en betrokken Sliedrecht. Daarbij hoorde dan een slagvaardige ambtelijke organisatie waaraan gebouwd moest worden. Wat in 2021 nog behoorlijk abstract leek en ook nog wel heel ver weg, wordt inmiddels steeds concreter. Zo bespreken we later vanmiddag het programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing 2023-2024. De voorzitter Bij interruptie, meneer Van der Plas: beide onderwerpen worden integraal behandeld. Dus als u daar ook een inbreng wil leveren, kan dat nu ook, tegelijkertijd. De heer Van der Plas Even voor mijn duidelijkheid, voorzitter.

Dus het programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing…? De voorzitter Daar mag u nu ook het woord over voeren. De heer Van der Plas Dan ga ik eerst een glaasje water inschenken. Dat was mij niet duidelijk vooraf. Even terug waar ik gebleven was. Bedankt voor deze aanwijzing trouwens. Ik had als laatste gezegd dat wat in 2021 nog behoorlijk abstract leek en ook nog heel ver weg, inmiddels steeds concreter wordt. Zo bespreken we hierna in mijn bijdrage het programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing 2023-2024, waarin gerapporteerd wordt over de voortgang van de uitgangspunten die de gemeenteraad hiervoor heeft vastgesteld en wordt aangegeven wat de volgende te nemen stappen zijn. De vaart lijkt er inmiddels aardig in te zitten. Afgelopen november was de vreugde groot toen het kabinet besloot een subsidie van 21 miljoen toe te kennen voor het realiseren van een verbinding met Sliedrecht Noord. Een flinke stap voorwaarts.

Maar, voorzitter, inmiddels vragen wij ons af: wat is het eigenlijk waard als je weet dat de bodem en het water in het gebied waar wij onze ambities willen verwezenlijken ernstig is vervuild, misschien wel erger nog dan dat we tot nu hebben gedacht? Want hoe ga je daar nu mee om als je weet dat de normen die een paar jaar geleden nog als veilig en aanvaardbaar werden beschouwd, naar de huidige inzichten levensgevaarlijk worden genoemd? De recente berichtgeving over de PFAS-verontreiniging en de reacties daarop van diverse instanties en wetenschappers maken de situatie ook bepaald niet overzichtelijker. In onze beleving hangt het hele PFAS-gebeuren inmiddels als een zeer donkere wolk boven onze mooie plannen. De achterliggende… De voorzitter Voordat u verder gaat, de heer Pauw heeft daar een vraag over. De heer Pauw. De heer Pauw Even een stukje duiding nodig. De PFAS is een probleem voor onze plannen, of voor onze inwoners? De voorzitter De heer Van der Plas. De heer Van der Plas Ik heb op dit moment over…even kijken hoor, waar had ik het ook alweer over? De voorzitter U had het over een donkere wolk. De heer Van der Plas De donkere wolken die hangen boven de plannenmakerij en voor de ambities die ik op dit moment aan het toelichten ben; de inwoners kom ik zo op. Een 34

zeer donkere wolk boven onze mooie plannen dus. De achterliggende periode zijn er meerdere initiatieven geweest om de bron van deze ellende, chemiebedrijf Chemours te stoppen. Dat is in 2019 begonnen met de nog min of meer ludieke emmertjesactie van de PvdA, maar inmiddels zijn er ook juridische procedures opgestart. Onder andere door de gemeente Sliedrecht, die samen met Dordrecht, Papendrecht en Molenlanden Chemours aansprakelijk heeft gesteld voor de materiële schade en gemaakte kosten als gevolg van PFOA-verontreiniging op hun grondgebied. Zoals wij weten zal daar naar verwachting op 27 september door de rechter een uitspraak over worden gedaan. Het zal u niet ontgaan zijn dat inmiddels ook een initiatief is gestart waardoor individuele inwoners aangifte kunnen doen tegen leidinggevenden van Chemours wegens het bewust in de omgeving brengen van schadelijke stoffen; dit naar aanleiding van de uitzendingen van Zembla waarin een en ander ondubbelzinnig werd aangetoond. Vanmiddag, misschien zelfs al op dit moment, wordt in de gemeenteraad van Dordrecht een motie besproken met de titel ‘Gemeente en inwoners samen sterk tegen Chemours’. In deze motie wordt het college van Dordrecht opgeroepen de krachten te bundelen en een faciliterende rol te nemen ten aanzien van groepen individuele inwoners die geleden schade langs gerechtelijke weg op Chemours willen verhalen.

Dat zou dan moeten beginnen met een notitie over proceskansen en procesroutes voor deze inwoners. Een notitie die vervolgens ook gedeeld kan worden met inwoners van Sliedrecht, Papendrecht en Molenlanden. Zo staat dat in die motie. De voorzitter Dank u wel. Voordat u verder gaat: de heer Pauw heeft een vraag. De heer Pauw. De heer Pauw Weer een stukje duiding, voorzitter, hoe de PvdA aankijkt tegen de slagingskans van dat geheel, gezien het feit dat die vier gemeentes niet eens in staat zijn geweest een telefoonnummer open te stellen voor mensen die vragen hebben in de afgelopen drie dagen. De voorzitter Dank u wel. De heer Van der Plas. De heer Van der Plas Ik ben over het algemeen zeer positief gestemd over slagingskansen en de inzet van de betrokkenen daarbij. Dat wil ik graag zou houden. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder. De heer Van der Plas Ik had het dus net over die motie die op dit moment in Dordrecht, of misschien later vanmiddag, besproken wordt. Wij dringen er op aan, ongeacht of deze motie wordt aangenomen of niet, dat ons college ten aanzien van individuele bewoners eveneens een faciliterende rol inneemt en zo focus aanbrengt op het uiteindelijke doel van ons allemaal: nul uit de pijp. Over nul uit de pijp gesproken, wat de PvdA betreft kan dit alleen maar betekenen dat die fabriek uit onze omgeving verdwijnt.

Graag een reactie van het college op het voorgaande. Een ander punt van zorg zijn de financiën. Met deze Kadernota bepalen we de financiële uitgangspunten voor de programmabegroting 20242027, waarbij ook het financieel perspectief voor de komende jaren is geschetst. Daarbij zien we dat 2024 en 2025 naar verwachting nog wel met een positief resultaat kunnen worden afgesloten, maar dat komt dan alleen doordat de storting in de reserve Koers 2030 in die jaren is verlaagd. Vanaf 2026 wordt het zorgelijk. Eigenlijk wisten we dat al, omdat het gemeentefonds vanaf 2026 significant, met 3 miljard heb ik gelezen, lager is en het Rijk daarin conform de financiële verhoudingswet zou moeten voorzien. Helaas is het Rijk nog niet heel concreet over de wijze waarop dat wordt vormgegeven en gelet op de scepsis die het college onderaan pagina 6 van de Kadernota uitspreekt, is het nog maar de vraag of dit wel goed gaat komen. Anders moeten er, zo lezen wij, binnen de gemeente besluiten worden genomen die leiden tot sluitende jaarschijven. Wij lezen hierin dat er dan bezuinigd moet worden. Op pagina 7 wordt zelfs gesproken over ‘draconische maatregelen’ en dat betekent volgens Van Dale ‘buitengewoon streng’. In zijn rapportage stelt de accountant overigens dat Sliedrecht een robuuste financiële positie heeft en daarmee een goede uitgangspositie voor de toekomst.

De voorzitter De heer Verheul heeft nog een vraag over wat u net zei. De heer Verheul. 35

De heer Verheul Voorzitter, dank u wel voor het woord. Ik hoor net de woordvoerder van de PvdA inderdaad de kritische noot oplezen die wij ook hebben zien staan: dat er wellicht maatregelen getroffen moeten worden. Ik hoor eigenlijk dat de PvdA het voornamelijk duidt als het bezuinigen op dingen. Wij lazen het meer als ‘ook de ambities bij kunnen, dan al niet moeten stellen’. Ik vroeg me af of dat voor de PvdA-fractie ook een optie is. Want bezuinigen klinkt nogal hard. Want daar tref je mensen mee. Je zou natuurlijk ook een beetje aan de ambitieknop kunnen draaien. Ziet de PvdA ook die mogelijkheid? De voorzitter Dank u wel. De heer Van der Plas. De heer Van der Plas Ik zou me kunnen voorstellen dat als het inderdaad zo ver mocht komen, en ja, als u de stukken kent, dan heeft u ook gezien dat er gewerkt wordt met bepaalde bandbreedtes, dus de mate waarin een en ander zal moeten gebeuren of dat er geld zou moeten gevonden worden, erg afhangt binnen welke bandbreedte het een en ander zich voltrekt, maar ik denk dat je op dit punt niets moet uitsluiten. Maar ik vind het wel een beetje vroeg om daar nu al wat harde uitspraken over te doen. De voorzitter Gaat u verder.

De heer Van der Plas Het bevat ook een vraag, vandaar dat ik het even herhaal: in zijn rapportage stelt de accountant overigens dat Sliedrecht een robuuste financiële positie heeft en daarmee een goede uitgangspositie voor de toekomst. Graag horen wij van het college hoe het een en ander zich tot elkaar verhoudt. Verder bevat deze Kadernota elementen die enige overlap hebben met het programma Ruimtelijke Vernieuwing dat hierna aan de orde komt, zoals zwembad De Lockhorst. Dan ten aanzien van het programma Ruimtelijke Vernieuwing. Vandaag bespreken we weer een geactualiseerde versie van het programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing, waarvoor deze gemeenteraad in december 2021 de 15 uitgangspunten heeft vastgesteld. Ons wordt vandaag gevraagd een nieuwe versie, die op 8 van de 15 uitgangspunten is geactualiseerd, vast te stellen. Daarnaast wordt gevraagd om extra budget vanuit de reserve Koers 2030 vanwege de versnelling van de diverse deelprojecten, omdat daar meer geld voor nodig is. Inhoudelijk hebben wij de volgende opmerkingen. Bij uitgangspunt 3, door het programma te bereiken resultaten, staat achter de 5de bullet dat er minimaal twee groene verbindingen moeten komen tussen de polder en de Merwede.

Daaraan wordt de tekst toegevoegd: ‘als bij de aanleg van deze verbinding sportvoorzieningen moeten worden aangepast, dan is de vernieuwing van zo’n voorziening integraal onderdeel van de aanleg.’ Een logische en zeer verdedigbare toevoeging. Achter de laatste bullet van het onderdeel lezen wij: ‘het voorzieningenniveau is ten opzichte van 2020 in omvang en samenstelling in stand gebleven en met de omvang van de nieuwe woningbouw meegegroeid.’ Dat is een interessante, want zoals dat hier staat geldt dat dus ook voor De Lockhorst, inclusief het zwembad. Graag hoor ik van het college of deze constatering juist is. Over het zwembad gesproken: tijdens de beeldvormende vergadering op 11 april in de kantine van korfbalvereniging Merwede werden de geesten alvast rijp gemaakt voor de gedachte dat Sliedrecht het in de toekomst misschien wel zou moeten stellen zonder buitenzwembad. Op basis van een onderzoek was namelijk geconcludeerd dat er in de regio meer dan voldoende zwemwater aanwezig was en het niet zinvol zou zijn als Sliedrecht daar nog een buitenzwembad aan toe zou voegen. De recreatieve zwemmer werd verwezen naar één van de buurgemeenten, waarbij als voordeel werd benoemd dat het ook de beweegarmoede zou verkleinen als dit per fiets zou gebeuren.

Toch maar even een schot voor de boeg, voorzitter: de PvdA vindt dat een gemeente als Sliedrecht, met al zijn plannen en ambities, een volwaardig eigen zwembad dient te hebben. Dat betekent een binnenbad dat aan de gangbare eisen en wensen voldoet, maar ook een buitenbad. De voorzitter Dat was alles wat u over het bad wilde zeggen? De heer Van der Plas Nee, nog één alinea. De voorzitter Gaat uw gang. 36

De heer Van der Plas Overigens, als ik de teksten over de te bereiken resultaten lees, hoeven wij ons nergens zorgen over te maken en komt er gewoon een nieuw buitenbad. Daar zullen wij ons hard voor maken en we horen graag hoe de andere fracties daar over denken. De voorzitter De heer Pauw heeft een vraag. De heer Pauw Eigenlijk twee, voorzitter. Want dat verhaal dat we veel te veel zwemwater in de regio hebben is al vanaf 2017 bekend; toen was de PvdA nog stil. Dus dan is even de vraag: waarom vond u het toen niet erg en nu wel? Dat is dan de eerste vraag die we hebben. De tweede is, er is een discussie ontstaan over de afboekingen van dit gebouw waar we in zitten en ten aanzien van uw zorg over bezuinigingen moeten we dan in 2027 nog 1 komma zoveel miljoen afboeken als we dit pand slopen voor dat viaduct hier. De vraag is even of de PvdA ook daar nog een afweging in wil maken. Ik heb net gehoord, u wilt geen keuzes maken nog, want het duurt allemaal nog even, maar of u dan in ieder geval wel bereid bent om een afweging te maken over wat u belangrijk vindt voor het dorp ten aanzien van het zwembad of de fly-over, of een combinatie van. De voorzitter Dank u wel. De heer Van der Plas. De heer Van der Plas De eerste vraag ging over, kennelijk hebben wij in 2017 een andere opvatting gehad dan nu. Of in ieder geval is ergens niets over gezegd.

Ja, dat zou ik toch even bij mijn voorganger, Anton Huijser moeten navragen wat er toe heeft geleid dat hij dat even niet benoemd heeft. De voorzitter Gaat u verder met de beantwoording. U bent nog bezig met de beantwoording van een vraag van de heer Pauw. De heer Van der Plas De tweede vraag ging over het maken van keuzes. Interpreteer ik het goed als ik zeg: er moet een keuze gemaakt worden tussen een zwembad houden of een fly-over maken? Of begrijp ik dat verkeerd? De voorzitter De heer Pauw, een verduidelijking op zijn vraag. De heer Pauw Voorzitter, dan vul ik hem nog even aan. Er moet een keuze gemaakt worden voor hoeveel meer. Alleen, zoals mijn collega Verheul net heeft proberen te vragen aan u, is het de vraag wanneer u dat moment kiest. Volgens ons is dat moment nu. Of eigenlijk al vorig jaar. En bij u horen we, via u voorzitter, bij de heer Van der Plas: dat mag nog wel even duren. Terwijl iedereen gewoon kan nadenken, als je een fly-over aanlegt over een snelweg die niet verbreed wordt enzovoort, enzovoort op een PFASgrond, op veengrond waar je niet op kan bouwen en ga zo nog maar even door, je op een gegeven moment op een weg zit waar je niet meer terug kan. Wat er dan gebeurt hebben we net bij de jaarrekening gezien, maar we willen graag weten hoe de PvdA daar naar kijkt.

Gaat u echt zitten wachten tot het plan op tafel ligt, of komt er van te voren nog een visie van uw kant? De voorzitter Dank u wel. De heer Van der Plas. De heer Van der Plas Nee, het is bewust dat ik het nu aan de orde stel, omdat anders inderdaad het risico aanwezig is dat als wij een concreet plan krijgen voorgeschoteld over een binnenbad in één of twee of drie scenario’s, dat we dan te laat zijn en ik wil eigenlijk met mijn uitspraken enig enthousiasme opwekken bij mijn collega raadsleden om mij daarin vooral te volgen. De voorzitter Dank u wel. We gaan zo merken of dat lukt. Gaat u vooral verder met uw betoog. De heer Van der Plas Dan uitgangspunt 6, locaties voor binnenstedelijke herstructurering. In de tekst bij het onderwerp… 37

De voorzitter Misschien voordat u verder gaat, u heeft nog 1 minuut. De heer Van der Plas Nog 1 minuut. Dat komt omdat ik ze allebei - dat gaat lukken, voorzitter. Locaties voor binnenstedelijke herstructurering. In de tekst van dit onderwerp staat dat de participatie op de stedenbouwkundige visie, het ophalen van input bij de direct en indirect belanghebbenden tijdens het zomerreces zal plaatsvinden. Wij vragen ons af wie deze belanghebbenden zijn en of die in de vakantieperiode hiervoor eigenlijk wel beschikbaar zijn. Graag een reactie van het college. Dan de laatste, uitgangspunt 8. De ontwikkeling van Sliedrecht Noord. Daar wordt voorgesteld het indicatieve aantal te bouwen woningen aan te passen. Eerder werd uitgegaan van 1200 tot 1600 woningen en nu wordt voorgesteld dat dit er 1500 tot 1800 zouden moeten zijn. Als argument hiervoor wordt gegeven dat dit beter aansluit en ik citeer: ‘op de trend die we uit de markt zien voortkomen door de 60% betaalbaar-vuistregel vanuit het Rijk.’ Voorzitter, wat wordt hier nou eigenlijk bedoeld? Betekent dit dat de betaalbare woningen nu echt betaalbaar worden, dus niet meer die € 355.000,- die minister Hugo de Jonge wel betaalbaar vindt? Of worden ze aanzienlijk goedkoper? Of, tenslotte, kan het plan eigenlijk niet uit en moet er verdicht worden om de exploitatie sluitend te krijgen? Graag een reactie van het college. Tot zover.

De voorzitter Hartelijk dank, meneer Van der Plas. Er zijn nog vragen, zie ik. Allereerst van de heer Dunsbergen. Gaat uw gang. De heer Dunsbergen Dank. Dat ziet nog even op dat punt van dat zwembad, waar we het net ook al even over hadden. Want vorig jaar bij de behandeling van het college werkprogramma hebben we het ook met elkaar gehad over het zwembad en toen hebben we ook een motie aangenomen als raad om het college op te roepen om te komen tot een energiezuinig zwembad. Ik ben wel even benieuwd hoe de PvdA daar tegenaan kijkt, want een buitenbad is qua energiezuinigheid wel een stuk lastiger te verwarmen. De voorzitter De heer Van der Plas. De heer Van der Plas Ja, voorzitter, dat klopt. Ik had hier aanvankelijk een tekst voor, maar ik vond het allemaal wat te lang worden. Die motie heb ik er nadrukkelijk nog even bij gehad; die ging vooral over het zoeken van energiezuinige maatregelen en samenwerking met buurgemeenten. Wat wij uiteindelijk in de korfbalkantine gepresenteerd hebben gekregen, is een stuk waarin eigenlijk wordt aangetoond dat wij helemaal geen buitenzwembad nodig hebben. Daar zit een bepaalde discrepantie in die mij niet echt lekker zit, maar omdat ik het algemeen wilde houden even niet heb benoemd. De voorzitter Die kans heeft u nu gehad om dat alsnog te doen. Zijn er nog andere vragen aan de heer Van der Plas? Ja, dat is het geval.

De heer Oostrom, gaat uw gang. De heer Oostrom Voorzitter, dank u wel. Misschien een vraag of eigenlijk meer een reactie. Ik volg de heer Van der Plas, ook met zijn beredenering van uitgangspunt 3. Ook daar hebben we al even mee zitten stoeien. Maar zoals ik hem gelezen heb en het is misschien om de kool en de geit te sparen, ik weet het niet, maar het gaat ons erom, om als je een plan maakt voor iets, dan zal je toch ook al hetgeen wat er bij betrokken is moeten meenemen in de integrale afweging zonder dat je daar al een definitief oordeel over velt. Zo hebben wij hem gelezen, maar goed, we gaan het misschien nog horen in de reactie van het college. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Roept dat nog een reactie op bij de heer Van der Plas? De heer Van der Plas Nee, voorzitter. Ik ben ook heel benieuwd naar de reactie van het college. De voorzitter Dan wachten we die met spanning af. Geen andere vragen aan de heer Van der Plas? Dan dank ik u zeer voor uw inbreng op beide onderwerpen. Het was even 38

improviseren, maar het is goed gegaan. Voor de volgende woordvoering geef ik graag het woord aan de heer Dunsbergen, namens de fractie van het CDA. De heer Dunsbergen Dank u wel. Voorzitter, voordat ik reageer op de Kadernota en ook op het programmaplan, wil ik beginnen met het onderwerp wat ons allemaal bezighoudt: Chemours. Voorzitter, ik zou eigenlijk het liefst spreken over ‘het monster aan de Merwede’, want de uitstoot van PFAS en andere zeer zorgwekkende stoffen in de afgelopen decennia zet het normale leven in Sliedrecht zwaar onder druk. Elke keer dat we denken dat het niet erger kan, blijkt dat de omgeving nog ernstiger en langer vervuild is. Onze fractie is hier enorm van geschrokken. Wij zien dan ook uit naar de uitspraak van de zaak tegen Chemours, want de vervuiling moet op kosten van Chemours worden opgeruimd. Ik wil vanaf deze plek ook de woorden van wethouder Spek onderstrepen, die hij afgelopen zaterdag heeft gedeeld: dat iedereen zijn rol heeft in de strijd tegen Chemours. De één onthult, de ander protesteert en weer een ander procedeert en zelf ben ik gisteren met de wethouder naar Den Haag gegaan om met de Statenfractie in gesprek te gaan en onze zorgen te delen. Wat een ieder ook doet: volgens het CDA is het juist bij dit onderwerp belangrijk om gezamenlijk een vuist maken tegen Chemours en gezamenlijk op te komen voor de veiligheid van de Sliedrechter.

De voorzitter De heer Pauw heeft daarover een vraag. De heer Pauw. De heer Pauw Ik heb keurig 6 zinnen gewacht, voorzitter. Waar wij mee zitten is dat het gaat over strijd en dingen en van alles en nog wat; dat zal ongetwijfeld juist zijn, maar het probleem de afgelopen dagen in onze ogen was dat onze gemeente onbereikbaar was. Voor verenigingen met vragen, voor inwoners met zorgen, geen telefoonnummers, de rolluiken gingen dicht, we zijn er niet. Hoe kijkt het CDA daar tegenaan? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel. Ik ben het met de heer Pauw eens dat die reactie niet het schoolvoorbeeld genoemd mag worden, absoluut niet. Maar ik zie wel en dat werd ook afgelopen zaterdag weer benadrukt door een vertegenwoordiger van de gemeente, dat ook de gemeente Sliedrecht zich hard maakt voor de veiligheid van de Sliedrechters. Dat blijkt ook uit de rechtszaak die is aangespannen en volgens mij, dat is ook wat ik benadrukte, is het volgens mij juist bij dit dossier belangrijk dat we niet elkaar vliegen gaan afvangen of elkaar lastige vragen gaan stellen of moeilijk gaan zitten doen, maar juist om elkaar te helpen om ook gezamenlijk die vuist te maken tegen Chemours. Want uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde doel, wat dat betreft. De voorzitter Dank u wel. De heer Pauw.

De heer Pauw Ik ben het met het laatste van harte eens met het CDA, voorzitter, maar waar ik mee zit, of waar onze fractie mee zit, is dat onze fractie, maar het zal ongetwijfeld ook andere raadsleden overkomen zijn, na de uitzending is gebeld door gewoon mensen met een vraag, met zorgen, met dingen zonder oplossing. De oplossing heb ik niet, maar ze gewoon aanhoren is ook een taak vanuit de overheid, vinden wij. En hoe kijkt het CDA er tegen aan dat we gewoon onbereikbaar waren voor onze inwoners? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Ik onderschrijf het pleidooi dat de gemeente gewoon bereikbaar moet zijn en ik ben ook wel benieuwd wat de wethouder daar straks over te zeggen heeft. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder. De heer Dunsbergen Dan vervolg ik ook mijn woordvoering, want ik had het net al over de veiligheid van de Sliedrechter en het is ook niet voor niks dat de Kadernota begint met de kernopgave Veilig & Inclusief Sliedrecht. Juist die veiligheid is niet vanzelfsprekend. Het is ons dan ook eigenlijk een beetje tegengevallen hoe die kernopgave nu is ingevuld, want: wat gaan wij nu precies doen? In het College Werkprogramma lezen wij over een 39

grote sprong voorwaarts van niet alleen ruimtelijke, maar ook sociale vernieuwing. We lezen van wijk- en buurtagenda’s. Er zijn verschillende uitdagingen opgeschreven: stijgende zorgkosten, instroom van vluchtelingen, de strijd tegen de uitstoot van PFAS. Stuk voor stuk belangrijke thema’s waar we in 2024 mee aan de slag moeten. Als wij dan vervolgens kijken naar de Kadernota, dan lezen wij dat we gaan inzetten op WMO naar de voorkant, dat we een voorliggend aanbod gaan organiseren vanuit het Bonkelaerhuis, dat we het normale leven gaan verstevigen en dat de regeling Brede SPUK kansen biedt. De vraag die dan achterblijft: wat gaan we nu precies doen om die doelen uit het College Werkprogramma in 2024 weer dichterbij te brengen? Er worden veel problemen geformuleerd, maar weinig oplossingen genoemd. Wij geven de wethouder graag de kans om in zijn eerste termijn daar meer over uit te wijden, hoe hij bijvoorbeeld het normale leven voor zich ziet en wat er volgens hem moet gebeuren om dat te bereiken. De voorzitter De heer Verheul heeft daar een vraag over. Gaat uw gang. De heer Verheul Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik vind dat de woordvoerder van het CDA een goed punt aanhaalt. Ik kom er namelijk zelf nog op terug in mijn woordvoering.

Want hoe ziet de woordvoerder van het CDA zijn controlerende rol nu nog als raadslid? We bespreken vandaag een Kadernota; er staan wat dingen in. In mijn optiek niet heel concreet. Dus hoe kunnen we nou volgend jaar rond dit tijdstip het college een soort van toetsen/controleren of ze daadwerkelijk gedaan hebben waar we ook het geld voor hebben beschikbaar gesteld? Ik ben zoekende en ik ben heel benieuwd hoe het CDA hier in staat. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel. Ik moet zeggen dat ik wel begrijp wat de heer Verheul zegt, dat die controlerende rol nu lastig in te vullen is. Ik heb daarom ook gezegd dat ik de wethouder graag de kans geef om daar straks nog op terug te komen. Ik denk ook dat het zaak is dat hij en samen met hem ook de ambtenaren hard gaan werken om ook in de begroting daar de juiste dingen over op te schrijven. Ik denk ook dat op het moment dat die controlerende rol wat lastiger wordt, dat we juist ook meer moeten focussen op die kaderstellende rol. Dat wij nu als raad in ieder geval de gelegenheid hebben hoe wij in ieder geval zien dat die kernopgave ingevuld zou moeten worden. Dan kom ik ook bij het volgende punt van mijn woordvoering. Want de titel van het College Werkprogramma is niet voor niks ‘Zeg het ons’. Dat zullen wij dan ook doen. Dat begint wat ons betreft met de adviezen van de Kindertrendrede.

Wij vinden het belangrijk dat die een mooie plek krijgen in 2024. Het zou toch mooi zijn als we volgend jaar weer een bijeenkomst hebben met de Kinderraad en dat toch minstens 4 of 5 adviezen zijn uitgevoerd. Dat er een tienerdisco is geweest, dat er open sportdagen zijn geweest. Dat geeft gelijk een goede invulling van de rol van combinatiefunctionaris, waarbij sport, onderwijs, welzijn en cultuur bij elkaar komen. De voorzitter Was u klaar met de Kindertrendrede? De heer Dunsbergen Ja. De voorzitter Dan geef ik graag het woord aan de heer Jongeneel om daar een vraag over te stellen. De heer Jongeneel Voorzitter, bedankt. Wat vindt u eigenlijk van de uitkomsten van de Kindertrendrede? De voorzitter De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dat is een mooie vraag. Ze zijn niet persé onderdeel nu van de Kadernota; dat is ook de reden dat wij die ook zo benoemd hebben. Ik denk ook, het feit dat ik dat zo benoem geeft ook aan dat wij als CDA heel tevreden zijn met wat de Kinderraad heeft opgeleverd en dat het ook niet meer dan logisch is dat het ook aandacht zou moeten verdienen in 2024. 40

De voorzitter Dank u wel. De heer Verheul gaat er ook een vraag over stellen. Gaat uw gang. De heer Verheul Voorzitter, soms is het twee vragen leveren, dan kan je beter er één van maken. Voorzitter, ik hoor het CDA opnieuw goede dingen zeggen. Ik denk, jeetje, dat staat ook in mijn woordvoering. Geen grap, ik kom er zo op terug. Waar ik me een klein beetje zorgen over maak, voorzitter via u, richting de heer Dunsbergen is dat ik namelijk vorig jaar de wethouder Financiën heb horen roepen van ‘we nodigen de Kinderraad dan uit, we komen er op terug, we gaan laten zien wat we er mee gedaan hebben’. Nou, afgelopen editie zat de nieuwe Kinderraad er al. We waren een jaar verder en we hebben de kinderen niet uitgenodigd en we hebben ook eigenlijk inhoudelijk niet meer gereageerd op wat ze vorig jaar hebben aangekaart. Dus, voorzitter, via u, gaan we het college uitdagen voor een toezegging? Gaan we een motie indienen? Want het vertrouwen op dat vlak is bij ons niet meer zo heel groot dat we denken van, nou, als hij het opnieuw zegt, dan weet ik zeker dat er volgend jaar vier van de tien punten zijn gerealiseerd. Dus ik vraag me af, aan de heer Dunsbergen, via u voorzitter, hoe gaan we er voor zorgen dat het college de Kindertrendrede, wat overigens een heel goed product is, serieus gaat oppakken? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel.

Dat zijn ook weer mooie woorden van de heer Verheul. Zeker ook omdat hij mijn woordvoering goed noemt; dat doet mij ook goed. Maar om even antwoord te geven op zijn vraag: het is niet dat wij nu een motie in de binnenzak hebben of zo, die we zo meteen er uit gaan toveren. Ik denk dat het belangrijk is dat de wethouder een tweede kans krijgt om zijn leven te beteren en ik ben ook heel erg benieuwd naar wat hij daar straks over gaat zeggen. De voorzitter Zo krijgt de Kindertrendrede echt een politieke lading. Een tweede kans voor de wethouder. Gaat u verder met uw betoog. De heer Dunsbergen Dank u wel. Want dan kom ik bij het tweede punt wat wij graag ook hadden gezien bij de eerste kernopgave en dat is de Woonzorgvisie. Het is toch eigenlijk raar dat heel dat woord ‘Woonzorgvisie’ geen enkele keer voorkomt in die paragraaf. Dit jaar moeten wij als raad die Woonzorgvisie gaan vaststellen, dus dat is iets voor 2023, maar volgens mij was het niet meer dan logisch geweest dat we dan ook in de Kadernota hadden opgeschreven wat we in 2024 met dat instrument hadden gedaan. Want wat het CDA betreft is het echt een instrument wat de bestaanszekerheid kan verstevigen van ouderen die langer thuis moeten wonen, van statushouders en andere kwetsbare inwoners. Zorg en passende huisvesting worden bij elkaar gebracht.

Wij hadden dus op zijn minst verwacht dat die langverwachte wijk- en buurtagenda’s, ook een woord wat we eigenlijk maar één keer hebben gelezen in de Kadernota, hier een rol in zouden hebben, zodat we gericht hulp kunnen bieden aan wat een wijk of buurt nodig heeft en vooral: wat de inwoners van die wijk of buurt nodig hebben. Voorzitter, als ik dan even bij het laatste punt kom van de eerste kernopgave, dan blijven wij als CDA Sliedrecht ons sterk maken voor de eerstelijnszorg binnen onze gemeente. Eerder dit jaar heeft een huisarts dit grote probleem duidelijk aan de gemeenteraad uitgelegd en daaruit bleek echt: het is vijf voor twaalf. We hebben ook al de geruchten opgevangen dat enkele van de wat oudere huisartsen binnen nu en volgend jaar met pensioen gaan en er is ook al een huisarts met een patiëntenstop. Juist toegang tot die eerstelijnszorg staat dus onder druk en dat is een randvoorwaarde voor de bestaanszekerheid van alle inwoners en de kwetsbare inwoners in het bijzonder. Juist in alle problemen die geschetst worden, kan ook de huisarts een cruciale rol spelen. Wij roepen de wethouder graag op om samen met huisartsen op te trekken en te komen tot bijvoorbeeld een visie op eerstelijnszorg, want uiteindelijk hebben we elkaar nodig als gemeente en huisartsen heel hard nodig. De voorzitter Dank u wel. De heer Pauw.

41

De heer Pauw Ik mocht die vergadering voorzitten, voorzitter. Het was inderdaad een mooi betoog van één van onze huisartsen, maar hij had geen behoefte aan een visie, maar gewoon aan actie. Er waren al een aantal simpele dingen in het kader van bestemmingsplannen wijzigen, dingen aanplakken. Als je een bestemmingsplanwijziging doorvoert, zeggen: daar moet zoveel procent voor een huisarts zijn. Tot en met en dat was wel de uiterste vorm van het geheel: een soort co-tussenfinanciering voor het gebouw waar ze in zitten. Dus dat is eigenlijk niet wachten op een visie, maar gewoon actie ondernemen. De voorzitter Wat is uw vraag? De heer Pauw Of het CDA met ons actie wil ondernemen in plaats van visies schrijven. Want daar hebben we er wel genoeg van. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Voorzitter, ik denk dat het één het ander niet hoeft uit te sluiten. Want inderdaad, wat de huisarts nadrukkelijk heeft aangegeven is dat die huisvesting een groot probleem is. De afwezigheid van die huisvesting maakt ook dat we nu dit probleem hebben en dat ontkent het CDA ook niet. Wij vinden het ook belangrijk dat de wethouder daar heel veel aandacht aan besteed, maar daarnaast zien wij als CDA Sliedrecht ook een kans voor de samenwerking tussen de huisartsen en de gemeente.

Als ik kijk naar de doelen die gesteld worden in het College Werkprogramma, heeft de huisarts daar ook een rol in te nemen en dat is ook wat wij bedoelen met die visie op eerstelijnszorg. Dat begint met huisvesting, dat is één onderdeel, maar dat begint ook met andere doelen die in het College Werkprogramma staan opgenomen. Als het gaat over beweging, om er maar eentje te noemen, dat de huisarts daar een belangrijke rol in kan spelen en dat is ook wat wij graag zouden willen terugzien, bijvoorbeeld in zo’n visie eerstelijnszorg. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder. De heer Dunsbergen Dank u wel. Voorzitter, dan kom ik bij de Ruimtelijke Vernieuwing. Want in tegenstelling tot kernopgave 1 zijn wij heel erg enthousiast over kernopgave 2, de ruimtelijke vernieuwing. Want wij lezen daarin hele concrete punten. Een snellaadplein, verbinding van het warmtenet met de slibverbrander, het langverwachte bestemmingsplan voor Sliedrecht-Buiten. Concrete doelen waar we in 2024 zichtbaar mee aan de slag gaan en waar je dus ook op kan controleren. Voorzitter, die ruimtelijke vernieuwing zelf is ook goed op gang aan het komen. Er zijn nog geen palen de grond in geslagen, maar er zijn wel belangrijke mijlpalen bereikt. Dat blijkt ook uit dat programmaplan. Het is mooi ook om te zien hoe dat terugkomt in het programmaplan zelf.

Waar het vorig jaar echt nog hoofdlijnen waren, zien wij nu concrete tijdslijnen, afspraken en doelen. We gaan dit jaar nog een keuze maken over de NoordZuidverbinding en er zijn samenwerkingsovereenkomsten gesloten, of in ieder geval in ontwikkeling tussen de gemeente en Tablis en tussen de gemeente en de projectontwikkelaars. Het zijn stuk voor stuk mooie stappen naar concrete uitvoering. Voorzitter, als klap op de vuurpijl is Sliedrecht opgenomen in het provinciaal coalitieakkoord. Een belangrijke en cruciale stap in de ontwikkeling van Sliedrecht-Noord, waarmee we tussen de 1500 en 1800 woningen kunnen bouwen voor gezinnen, jongeren en senioren. Voorzitter, de participatie begint ook los te barsten. Er zijn inmiddels verschillende inwonersbijeenkomsten geweest, met mooie resultaten als gevolg. Er wordt ook wat gedaan met die opmerkingen van de inwoners. Dat geeft ook vertrouwen, want uiteindelijk valt of staat deze ruimtelijke vernieuwing met het draagvlak van de inwoners. Laten we daarom niet verslappen, maar scherp blijven om de participatie op een goede manier voort te zetten, met bovendien ook een belangrijke onafhankelijke rol voor de Maatschappelijke Adviesgroep. Het is ook goed dat we ons voorbereiden op die grote verbouwing met bijvoorbeeld een verdichtingsnota, een nieuwe parkeernota of een nota grondbeleid.

Mooie stukken om de raadsagenda eindelijk een beetje op te vullen. Wij zijn wel benieuwd of de meest recente ontwikkeling, de Huisvestingswet, hij ligt nog bij de Eerste Kamer, of die ook hier aan wordt toegevoegd. Die wet maakt het mogelijk voor 42

gemeenten om huur- en nieuwbouwwoningen toe te wijzen aan eigen inwoners of aan mensen die binding hebben met Sliedrecht. Ik denk bijvoorbeeld aan de vele werknemers van ASVZ die bijvoorbeeld iedere dag in de file moeten staan op de A15. Voor hun zou dit uitkomst kunnen bieden. Ik zei al, hij ligt nog bij de Eerste Kamer, maar wij horen graag van de wethouder hoe hij zich voorbereidt op de invoering van deze wet. En voorzitter… De voorzitter Voordat u verder gaat met een andere wet of een ander onderwerp. De heer Brandwijk, gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Hoor ik het nou goed dat het CDA er voor is om als het mogelijk is bij nieuwbouw en via de huisvestingswet dus woningen eerst beschikbaar te stellen voor Sliedrechters? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen De heer Brandwijk doet er heel verbaasd over, maar als hij ons verkiezingsprogramma had gelezen, dan had hij dat ook teruggezien, dus het mag volgens mij geen verbazing wekken. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk heeft een vervolgvraag. De heer Brandwijk Dan hoop ik de volgende keer ook op steun als we het hebben over statushouders en huurwoningen. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen wenst daar nog op te reageren? De heer Dunsbergen Nee.

De voorzitter Is dat: u wilt niet reageren, of een antwoord op de vraag om steun? De heer Dunsbergen Dat mag u zelf invullen, voorzitter. De voorzitter Dat mag vooral de heer Brandwijk doen. Ik heb daar geen mening over. Gaat u verder met uw betoog. De heer Dunsbergen Voorzitter, buurmans grond komt maar één keer te koop. Dat geldt ook voor de Elimkerk. Dat stuk grond is onderdeel van het plangebied voor de binnenstedelijke herstructurering. Het CDA Sliedrecht roept de wethouder op om te bewaken dat dit stuk grond wordt ingevuld op een manier die past bij die binnenstedelijke herstructurering. Het zou echt een gemiste kans zijn als we deze kans laten schieten. Voorzitter, dan kom ik bij het laatste stuk van mijn betoog, want ik zie dat ik dat volgens mij nog twee minuten heb. Dan kan ik zeggen dat we op de goede weg zitten. We mogen trots zijn op de doelen die we in de afgelopen jaren hebben bereikt en toch is er nog genoeg te doen. We zijn er nog lang niet en dat valt of staat met een slagvaardige organisatie en een solide financiële situatie. Helaas geeft dat wel reden tot zorg. Want de arbeidsmarkt maakt het lastig om aan goede, vaste krachten te komen en we verbouwen de winkel terwijl die open is. Dat zet ook veel druk op onze ambtenaren.

Wij hebben daar uiteraard alle vertrouwen in en willen hen vanaf deze plek ook heel veel succes wensen omdat zij dag in, dag uit ook weer dat verschil maken voor Sliedrecht. Een andere reden tot zorg is de financiële situatie van de gemeente. Dat is dan niet op de korte termijn; dat zit wel goed. Juist op de lange termijn zien we donkere wolken op ons afkomen. Dat komt vooral door het Rijksbeleid. Als er geen extra geld van het Rijk naar ons toekomt, is dat een serieus risico voor onze gemeente. Het is ook goed dat we ons daar nu al op voorbereiden en daar bij de Kadernota van volgend jaar besluiten over gaan nemen. Ik rond af. We gaan een boeiend jaar tegemoet. Ondanks alles wil ik het college, de ambtelijke organisatie en de raad zelf wijsheid en Gods zegen toewensen. De voorzitter Dank u wel, meneer Dunsbergen. Zijn er nog vragen van andere woordvoerders of andere leden van de raad aan de heer Dunsbergen? Dat is niet het 43

geval. Dan mag u gaan zitten. Ik nodig graag de heer Verheul uit om zijn inbreng namens de fractie van PRO Sliedrecht te leveren. De heer Verheul Voorzitter, geachte collega’s, laten we beginnen met onze dank uit te spreken naar alle medewerkers, ambtenaren van de gemeente Sliedrecht die zich hebben ingezet voor de Kadernota die voorligt. En weet, voorzitter en dan richt ik me ook echt even naar de medewerkers toe, dat het debat soms scherp kan zijn, de woorden soms fel, maar dat er geen enkele twijfel bestaat over uw intentie die u elke dag levert aan de gemeente Sliedrecht. Dat wil ik toch even gezegd hebben. Voorzitter, over inzet gesproken: het is ongebruikelijk, maar wat helemaal bijzonder en ongebruikelijk misschien wel is, is dat een medewerker meer dan 40 jaar, direct na zijn school, zijn werkzame leven werkzaam is geweest binnen de gemeente Sliedrecht. Voorzitter, het is ongebruikelijk, maar ik heb het over de heer Nederlof en ik weet dat hij op dit moment thuis kijkt en met ons meeluistert. De heer Nederlof is jarenlang een vast gezicht geweest bij ons in de raad en is letterlijk beeldbepalend geweest voor de gemeente Sliedrecht. Wij willen hem namens onze fractie en ik vermoed elke fractie, hartelijk danken voor de meer dan 40 jaar inzet die hij heeft geleverd voor onze prachtige gemeente. Voorzitter, naar het product Kadernota.

Googelend waar een Kadernota voor staat, is het eigenlijk een uitwerking van het collegeprogramma waarin concrete uitwerkingen worden gedaan, met daar bepaalde bedragen bij. Wat kost het en wat is de planning? Eerlijk gezegd hebben we getwijfeld om vandaag een woordvoering te houden. Want als je een Algemene Beschouwing nodig hebt om je punten duidelijk te maken, dan ben je de rest van het jaar een beetje tekort geschoten, onzes inziens. Maar voorzitter, ik weet dat het gewaardeerd wordt als we er iets over zeggen, dus dat doen we. Voorzitter, over het product zelf en de heer Dunsbergen refereerde er ook al een beetje aan, is het soms wat hoog over; mijn woordkeuze. Er staat op hoofdlijnen wel iets in, maar ik merk wel dat we in de loop van de jaren inzicht hebben omgeruild voor overzicht. Daarmee wil ik zeggen dat een aantal jaren geleden de Kadernota misschien nog wel uit 100 pagina’s bestond, maar je wel heel veel inzicht had en dat de Kadernota nu 40 pagina’s is en als je alle plaatjes en foto’s er tussenuit haalt, kom je misschien op 30/28 uit. Daardoor zul je wel meer inzicht hebben, maar wel een stuk minder overzicht. Voorzitter, dat beperkt ons een klein beetje in onze controlerende rol. Want vaak staat er ‘in 2026 willen we dit en in 2026 willen we dat’.

Het jaartal 2026 komt trouwens vaker voor als 2024, bijna, in het stuk en dat maakt het een beetje lastig wat u, het college, nou van ons als raad verwacht. Want waar kunnen we volgend jaar nou echt exact scherp op controleren? Want dat is wel iets, en ook al is het misschien een naar woord: controleren - het is wel één van de taken waarvoor we hier elke maand zitten. Wat kan je nu nog als raadslid verwachten? Voorzitter, een klein beetje richting de inhoud. Kadernota 2030, oftewel Koers 2030, de grote verrassing van het jaar 2021. Gepresenteerd als de oplossing. Fanfares kwamen binnen en de rode loper werd uitgelegd, want iedereen zou moeten willen werken voor de gemeente Sliedrecht. Maar is dat nou echt zo, voorzitter? Ons bekruipt een beetje een twijfelachtig gevoel. We zien hardwerkende, enthousiaste ambtenaren vertrekken en dat komt echt niet door de Koers, voorzitter, begrijp me niet verkeerd. Nieuwe uitdagingen zijn goed en we gunnen het ze van harte als ze het doen, maar het is wel jammer. Want je zou toch verwachten met zo’n prachtige Koers 2030, wat jaloersmakend zou moeten zijn, dat de rijen hier bij de heer Kuiper voor zijn deur staan, want iedereen wil bij ons komen werken.

Voorzitter, ondanks de Koers 2030 rolt één van onze sportverenigingen nog verder weg, gaan bouwprojecten niet makkelijk van de grond en lijkt de focus voornamelijk te gaan zitten in Sliedrecht Noord en de fly-over. En voorzitter, u weet van ons allen dat wij niet een hele grote voorstander zijn daarvan, maar ook al waren we wel groot liefhebber, dan vinden we het nog zorgelijk. Want in onze optiek wordt de Sliedrechter op dit moment een klein beetje vergeten en dat vinden wij zonde. Daarom gaan we ook echt een oproep doen om te focussen op dat de kern eerst goed is voordat u mooie, nieuwe uitdagende projecten aangaat. Een persoonlijke noot: twee weken geleden was ik in een kerk. Een collega ging trouwen en ik was daarbij aanwezig en die man die zei iets heel wijs. Dus ja, voorzitter, ik ga een klein stukje citeren uit datgene wat hij zei. Die man zei, en het komt een aantal van u misschien bekend voor: ‘Wijs is hij die voordat hij een huis bouwt, een stevig fundament legt op steenrotsen. Als er dan stormen komen, staat zijn huis stevig. Als een rots.’ Voorzitter, als we het toch over primeurs hebben: de fractievoorzitter van PRO Sliedrecht die uit de Bijbel citeert - ik zal niet de eerste zijn, maar het komt niet heel vaak 44

voor. Voorzitter, maar het is wel een hele serieuze boodschap. Zorg er alsjeblieft voor dat de kern op orde is, dat de basis op orde is voordat je verder gaat bouwen. Voorzitter, we hebben ook nog wat dingen toe te voegen. Want ja, alleen vertellen wat er goed gaat of minder goed is, dat is wat minder. De voorzitter De heer Van Rossum wil, naar aanleiding van uw citaat denk ik, een vraag stellen. De heer Van Rossum Ja, zeker naar aanleiding van het citaat. Nee. Voorzitter, ik hoor wat de heer Verheul zegt. Hij zegt, focus nou niet teveel op Noord, maar kijk ook naar eigenlijk Sliedrecht Zuid. Dat is net ook al langs geweest: drie weken geleden of twee weken geleden hebben we een presentatie gekregen over Sliedrecht Zuid, zal ik maar even zeggen, met name wijk Oost, om het makkelijk te houden. Daar wordt een grootscheepse herinrichting voorgestaan om er voor te zorgen dat op lange termijn die leefbaarheid overeind wordt gehouden. Maar daarbij is ook heel duidelijk gemaakt dat zuid niet zonder noord kan. Want om die schuif en die herstructurering mogelijk te maken moeten we ook die omklap meenemen. Dus, erkent PRO Sliedrecht dat er een relatie is tussen Sliedrecht Noord en de ontwikkelingen in Zuid en dat we dus die ontwikkeling wel degelijk nodig hebben om ook in Sliedrecht Zuid meer waarde te kunnen toevoegen? De voorzitter Dank u wel voor uw vraag. De heer Verheul.

De heer Verheul Voorzitter, wat ik jammer vind is dat de heer Van Rossum echt heel erg het hele verhaal samenknijpt naar stenen. Want Sliedrecht bestaat uit veel meer dan alleen stenen en gebouwen. Het gaat ons niet alleen om bouwen ten noord en zuid; het gaat om echt in de brede zin van het woord, het stukje sociaal, het veiligheidsvlak. Juist op dat soort dingen. Ja, er is een samenhang tussen noord en zuid. Zijn we er voorstander van? Nee, maar je moet wat. Aan de andere kant, voorzitter, het was toen een toenmalige lijsttrekker, inmiddels wethouder, die zo hard riep ‘nee, we moeten echt bouwen, bouwen, bouwen om voorzieningen in stand te houden’. Voorzitter, we zijn aan het bouwen, het zwembad gaat mogelijk dicht, het aantal pinapparaten gaat terug en zo kan ik er nog wel een aantal opnoemen. Dus, ik snap het en ik hoorde de heer Van Rossum ook eerder zeggen dat de voorzieningen alleen in stand gehouden kunnen worden door uitbreiding. Ik betwijfel het, voorzitter, of ik deel in ieder geval niet de volledige mening daarin. De voorzitter De heer Van Rossum in tweede instantie. De heer Van Rossum Dat raakt denk ik aan een hele ander discussie die we hier niet helemaal over gaan doen, maar hier krijg je toch wel een beetje een lastige discussie.

Want wat gebeurt er als je niks doet? Wat gebeurt er als je niet groeit? Dan gaat het misschien nog wel veel sneller achteruit dan dat het nu achteruit gaat. Dat is precies eigenlijk een beetje de preventieparadox waar we hier mee te maken krijgen. We gaan wel investeren, maar dat betekent niet dat er niks gaat veranderen. Alleen. als we niks doen, gaat er veel meer veranderen. Laat ik hem dan formuleren als een vraag: herkent en erkent de heer Verheul wel dat 1) er sprake is van verdunning in Sliedrecht, 2) dat er sprake is van vergrijzing in Sliedrecht, 3) dat er sprake is van ontgroening in Sliedrecht; dat dat een grote maatschappelijke ontwikkeling is waarvoor we een fysieke oplossing nodig hebben door te verdichten in de bestaande stad? De voorzitter Uw vraag is helder. De heer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, ik kan me alleen maar vinden in de opmerking dat er ontgroening plaatsvindt, want dat krijg je namelijk als je hele woonwijken in groen gebied gaat bouwen. U offert heel veel groen op voor een klein beetje woningen en anderzijds. Voorzitter, wat ik voornamelijk wilde aangeven is dat ik gewoon vind dat we op heel Sliedrecht moeten blijven letten. Want met alle respect, sinds de laatste Kadernotacyclus zijn er 51 raadsvoorstellen vanuit het college gekomen. 51, waarvan een aantal echt technische omzettingen zijn van GR-tekst naar juridische tekst.

Daarmee wil ik niet zeggen dat er niks gebeurt, maar wat er allemaal is, hangt vast aan zeg maar de fly-over 45

en het te bouwen in Sliedrecht Noord en wat ons betreft moeten we ook voornamelijk naar de zuidelijke kant kijken. Het Winklerplein die wat verdient, er zijn al wat dingetjes genoemd en ook de kleine dingen, zoals dat we horen dat bij Elektra de bouwfase uitloopt, dat feesten die in november gepland staan misschien niet eens door kunnen gaan vanwege… Snapt u? Dat soort dingen, dat vinden wij ook gewoon belangrijk. Dus kijk niet alleen naar over het spoor, maar houd vooral de inwoners in de gaten en alles van onze voorzieningen, ook aan de andere kant van het spoor. Voorzitter, wat we ook nog graag willen aanduiden, dat gaat over de speelplaatsen. Tijdens de behandeling van de begroting in november 2022 hebben we er ook al aandacht voor gevraagd, toen bij monde van mevrouw Visser. Het antwoord van de heer Bijderwieden was toen ‘ja, daar is aandacht voor’ en wat waren we daar blij mee. Alleen, inmiddels is het juli 2023 en we zien niet heel veel verbetering. Daar balen we een klein beetje van. Inmiddels hebben wij de Kinderraad gehad, de Kindertrendrede en die zei ook eigenlijk van: jongens, focus je een klein beetje op de speelplaatsen voor mensen tussen de 12 en de 16 jaar. En dat erkennen wij en dat vinden we ook heel fijn.

Wij zelf hebben in december ook de moeite genomen als fractie om op een ijskoude dag met wat jeugd door het dorp heen te gaan, langs speelplaatsen, om eens te horen: wat valt er nou op? Wat je inderdaad terughoorde was dat onderhoud niet altijd even goed werd uitgevoerd. Dat er randjes werden gemaakt en wat dan het antwoord was: ‘ja, dan kunnen ze in de winter er een ijsbaan van maken’. Nou, de meest uiteenlopende dingen, maar we balen er een klein beetje van. En daarom, voorzitter, daag ik het college uit en in het bijzonder de heer Bijderwieden. Wij dagen het college uit om met een plan van aanpak te gaan komen, in samenwerking met gebruikers zoals SJOS en de jeugd en daar iets over terug te rapporteren bij de begroting van 2024. Gaat het college deze uitdaging aan? Wordt het een toezegging, of moeten we met een aantal collega’s de wethouder daarvoor enthousiasmeren door middel van een motie? We hopen het niet, maar we doen het wel als het nodig is. Voorzitter, de hondenbelasting. De heer Jongeneel heeft namens Slydregt.NU daar al iets over gezegd en ik heb de eer gekregen om het amendement namens onze twee partijen in te dienen. De hondenbelasting is ooit bedacht om zwerfhonden en hondsdolheid tegen te gaan. Dat was ergens in 1918, heel erg lang geleden in ieder geval, want toen gingen we er zelfs nog vanuit dat honden voor een kar stonden. Daardoor werd er belasting geïnd.

Voorzitter, inmiddels wel veel meer: een hond maakt onderdeel uit van een gezin, zorgt er voor dat er minder eenzaamheid is en zorgt ook nog voor de nodige beweging voor die mensen die een ommetje willen doen, want ja, een hond moet wel uitgelaten worden. Voorzitter, we proberen het al jaren. We hebben een standaard motie, een standaard amendement, je verandert het jaartal, je maakt je logo van zwart/wit een keer in kleur en we zijn in 2023. Voorzitter, bij deze heb ik dan ook het geluk om namens onze fracties opnieuw een poging te mogen wagen om de hondenbelasting af te schaffen en dan zal ik alleen het dictum even oplezen: ‘in te stemmen met de Kadernota 2024 en deze te verwerken in de programmabegroting 2024-2027, met dien verstande dat in deze begroting geen hondenbelasting meer is opgenomen’. De voorzitter Dank u wel. Dit amendement wordt ingediend door de leden Pauw en Jongeneel en eigenlijk ook door Verheul en krijgt nummer A5.1, maakt onderdeel uit van de beraadslaging en is ook terug te lezen in ons systeem, raad.sliedrecht.nl. Was u klaar met uw toelichting op het amendement? De heer Verheul Nou voorzitter, ik wil best een toelichting opnoemen, maar hij staat digitaal. De voorzitter Nee, precies. Er is al een vraag over - dat is de reden van mijn vraag. De heer Van der Plas heeft een vraag. Ja.