Notulen besluitvormende gemeenteraad Sliedrecht 08 juli 2024 (getekend).pdf

Ondersteun de verenigingen en stichtingen en zadel ze niet op met meer kosten. Het moet niet zo zijn dat als je in Sliedrecht iets wil organiseren, dat die mensen vervolgens tegen nieuwe kosten oplopen die niet eerder bekend waren bij hen. Voorzitter en dan sluit ik af met een oproep aan de voorzitter van de raad en de burgemeester: zorg ervoor dat de lokale politiek aantrekkelijk blijft voor inwoners om aan deel te nemen. Als fracties van de politiek hebben wij natuurlijk daar ook een rol in, maar wij zien ook een rol voor u weggelegd om in 2026 voldoende inwoners te enthousiasmeren om wel misschien in de gemeenteraad deel te gaan nemen. Voorzitter, hier wou ik het even bij laten. De voorzitter Dank u wel, meneer Verheul. U heeft aangegeven dat u een amendement wilde indienen, mede namens de heer Pauw. Er is een integrale behandeling van alle drie de onderwerpen. Er ligt een amendement voor. Meneer Pauw. De heer Pauw Dat moeten we nog even officieel indienen. De voorzitter Misschien is het goed dat u binnen uw termijn, de termijn van de heer Verheul dat nu ook doet, meneer Pauw. Gaat uw gang. De heer Pauw Ik weet niet of mijn fractievoorzitter al klaar is. De voorzitter Zo te horen wel. Gaat uw gang. De heer Pauw Dan kan het inderdaad. Ruimtelijke vernieuwing, voorzitter.

Het is al even genoemd dat ondanks de goede intenties - en of je nou coalitie, oppositie, voor of tegen bent, er vanuit de besluitvorming Ruimtelijke Vernieuwing vorig jaar toch heel veel dingen onrust hebben gegeven in het dorp, waarbij onze inwoners in onze beleving op zoek waren naar hun volksvertegenwoordiging in het algemeen. Dat zijn wij, met 21 aan deze tafel. Dat lukt niet altijd. Als ik op uw plek, voorzitter, de oordeelsvormende vergadering mag voorzitten, staan daar 7, 8, 9 insprekers naast mij hun verhaal te vertellen aan ons. Wij hebben in ieder geval opgevat dat dat niet helemaal werkt om het contact te houden met de inwoners. Nogmaals: los van of je nu voor of tegen bent. Wat daar wel geweldig in was, was in april dit jaar. Toen hadden we de ‘openbare ontmoeting gemeenteraad en participanten’ die we hebben gehouden met de fly-over en met het zwembad. Dat was volgens ons wel een manier om die verbinding te vinden, omdat het dan los is van een vergadering en los van spreektijden. Gewoon hier in deze zaal of ergens anders, de mensen aan een tafel zetten en de gemeenteraad komt voorbij gewandeld om het gesprek aan te gaan. Wij vonden het erg prettig. Ik hoop de collega raadsleden ook en in ieder geval de mensen die wij gesproken hebben die er waren, vonden het ook prettig. Nogmaals, of je nou voor of tegen bent: dat maakt dan niet zoveel uit.

Het was in ieder geval prettig om gehoord te worden. Daarom zou je volgens ons uitgangspunt 14, Communicatie en betrokkenheid moeten aanpassen, waarbij je dan dus toevoegt: Hierbij wordt ook gebruik gemaakt van de opzet ‘Openbare ontmoeting gemeenteraad en participanten/inwoners’ zoals deze is gehouden in april 2024. Dat is zeg maar het amendement wat we willen indienen om uitgangspunt 14 aan te passen. 30

De voorzitter Dank u wel. Het amendement is ingediend door het raadslid de heer Pauw, maakt onderdeel uit van de beraadslaging en krijgt stuknummer A5.1. Daarmee zijn we gekomen aan het einde van de termijn van de heer Verheul en de fractie van PRO Sliedrecht en is er een vraag van de heer Cees Ippel. Gaat uw gang. De heer Cees Ippel Voorzitter, misschien wel een aantal, maar ik heb met interesse het betoog van de heer Verheul namens PRO Sliedrecht aangehoord. Eén van zijn opmerkingen aan het begin was: we hebben geen vragen omdat we al bij de technische sessie of de inloop natuurlijk het één en ander hebben gehoord. Ik hoor nu wel een paar vragen aan het college, maar verder eigenlijk niet echt. Is het de fractie van PRO Sliedrecht, die het dan toch ondanks bepaalde kritiek die is uitgesproken op de Koers 2030, in hoofdlijnen het daar wel mee eens kan zijn en dan gespiegeld ook naar het begin van het betoog dat May van der Wal, dacht ik dat die heette in 1974 ook een visie op het dorp had en zou dat ook passen in zijn visie? Daar wil ik even kort een nieuwsgierige vraag aan de heer Verheul over stellen. De voorzitter Dank u wel. De heer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, ik hoop dat ik de vraag van de heer Cees Ippel goed begrepen heb en zo niet, dan zal hij me vast aanvullen.

Het is geen geheim dat PRO Sliedrecht zich in zeer grote lijnen prima kan vinden in de Koers 2030 en wat de Koers 2030 lijkt te behalen. Hetgeen waar wij minder fan van zijn, daar zal ik niet al te veel woorden aan wijden, is natuurlijk de bouw ten noorden van het spoor en alles wat daar voor nodig is. Dat zal ook vandaag opnieuw de reden waarom wij niet gaan instemmen met de Kadernota. Ik weet niet of dat het antwoord is waar de heer Cees Ippel naar op zoek was? De voorzitter De heer Cees Ippel. De heer Cees Ippel Niet op voorhand, maar het is wel handig om dat te weten. Het ging mij eigenlijk om, ik weet dat PRO Sliedrecht het, ook vanuit het sociaal hart natuurlijk, tenminste, dat is iets wat ze de laatste jaren en denk ik ook vanuit hun historie al gepoogd hebben - ik draai hier al 50 jaar mee in het dorp, maar niet bewust, zeg maar, de eerste jaren. Daarom was even de intentie van: is de lijn die toen gekozen werd nog steeds de lijn die PRO Sliedrecht nu aanhoudt? De voorzitter De heer Verheul. De heer Verheul Ja, voorzitter, wat de lijn van PRO Sliedrecht 50 jaar was - ik zat toen ongeveer 30 jaar voor mijn geboorte, denk ik, of 25, dus dat gaat heel ver. Voorzitter, ik weet niet heel goed naar welk antwoord de heer Cees Ippel op zoek is.

Kijk, ik heb genoemd dat men toen bij elkaar is gekomen, dat ze zich kritisch tegenover de maatschappij opstelden en vanwege de stormachtige ontwikkelingen van Sliedrecht. Dat is gebeurd in de nabije toekomst en dat zien wij en daar vinden wij ons hier opnieuw helaas in met hetgeen wat besloten is, de fly-over, de bakken met geld die er uitgaan, zijn deze woorden treffender dan ooit. De voorzitter Dank u wel. Misschien een mooie opdracht, een mooie vraag aan de Historische Vereniging van Sliedrecht om dat nog eens nader in kaart te brengen. Meneer Van Wijngaarden van de VVD-fractie heeft eerst nog een vraag. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, dank u wel. Over het amendement. Dus het is even kijken aan wie ik de vraag stel, maar… De voorzitter U stelt de vraag aan de heer Verheul. De heer Van Wijngaarden Ik kijk gewoon twee kanten op. Richting de heer Verheul dan. Sympathiek amendement. Wij hebben die openbare ontmoeting ook als prettig ervaren. Het is alleen 31

even mijn vraag hoe ik het amendement moet lezen. Is het nu echt zo dat als we dit aannemen, dat ook de verwachting is dat echt bij elk onderdeel en elke vorm van ruimtelijke ontwikkeling een dergelijke avond wordt belegd? Of is het zo dat ik hem moet lezen als: we voegen deze mogelijkheid toe? Dat is eigenlijk vooral mijn vraag. De voorzitter Dank u wel. De heer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, een goede vraag verdient een goed antwoord en ik zal er in mijn tweede termijn na overleg met onder andere de heer Pauw op terugkomen. De voorzitter Dank u wel. Er zijn nog andere vragen, zie ik. Allereerst de heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel. Ik onderstreep even de vraag die de heer Van Wijngaarden stelt en ik ben heel erg benieuwd. Ik zie in de toelichting volgens mij een Engels woord staan. Is dat bewust? De voorzitter Ook een vraag die heer Verheul misschien meeneemt. De heer Verheul Voorzitter, setting. Na de dedicated medewerker dachten we: na een paar jaar kunnen we het woord setting er misschien wel een keer tussengooien. De voorzitter De heer Dunsbergen is gerustgesteld, zie ik. De heer Van Urk heeft ook een vraag. De heer Van Urk Als toevoeging op de vraag van de heer Van Wijngaarden, maar - wordt met april 2024 niet maart 2024 bedoeld? De voorzitter Dank u wel. De heer Verheul.

De heer Verheul Voorzitter, ik vermoed dat we die in dezelfde vragenronde meenemen en ik er in de tweede termijn op terugkom. De voorzitter Dank u wel. Er is veel belangstelling voor uw amendement. Dat merkt u. Zijn er nog andere vragen aan de heer Verheul? Dat is niet het geval. Dan dank ik u zeer en nodig ik graag de heer Cees Ippel uit om namens de fractie van de SGP-ChristenUnie het woord te voeren. De heer Cees Ippel Dank u, voorzitter. Om als raadsleden beter beslagen ten ijs te komen, is er de afgelopen jaren geïnvesteerd in het raadswerk. In allerlei debatcursussen die we als fracties hebben aangeboden gekregen was de boodschap: zorg dat je de aandacht trekt. Dat kan door te beginnen met een anekdote of een verrassing of door humor te gebruiken, of zorg voor bijvoorbeeld een drieslag die blijft hangen. Omdat het best lastig is om origineel te zijn, ben je toch in gedachten al even bezig met een woordvoering als deze. Een paar weken geleden miste ik een aantal vergaderingen; ik trok toen samen met mijn vrouw een aantal dagen door Zuid-Frankrijk. Op een gegeven moment bezochten we de stad Avignon, een stad met best veel historie. Toen we die prachtige stad hadden bekeken, sloten we dat af met een bezoek aan een terras om wat te drinken en te eten en toen keek ik tegen een gevel van het stadhuis van Avignon aan.

En zoals er op meer gebouwen in Frankrijk te zien is, viel mijn oog op drie woorden. Dat is de drieslag LEF. En nu weet ik dat het CDA ook wel eens met die drieslag is begonnen. Ik heb er over nagedacht, maar Frank, sorry, ik kon het me niet meer herinneren. Dus het is niet helemaal blijven hangen wat de inhoud was. Maar u begrijpt het al: die afkorting LEF staat voor de afkorting Liberté, Egalité en Fraternité, oftewel Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap. Voorzitter, ik wil daarom stilstaan bij die drie punten, waarbij de één wat uitgebreider zal zijn dan de andere. Ik kan u verklappen: de eerste, Vrijheid, dat is de kortste en het CDA heeft daar al wat over gezegd, dus ik kan dat wellicht wat inkorten. Maar inderdaad: 80 jaar geleden, of tenminste volgend jaar is het 80 jaar geleden dat onze vrijheid werd terug geschonken door onze bevrijders. Wat ons betreft en het CDA pleitte daar ook voor, komt daar een breed gedragen herdenking of viering waarbij zoveel mogelijk organisaties, verenigingen, kerken et 32

cetera worden betrokken. We waarderen zeker de verschillende jaarlijkse activiteiten die hier in het dorp gehouden worden, maar wat ons betreft mag het volgend jaar uitgebreider. Afgelopen weekend zagen we dat in Molenlanden bijvoorbeeld een inspiratieavond in september werd aangekondigd waarin allerlei maatschappelijke organisaties ideeën konden aanbrengen. Wellicht kan het college aangeven of ze hier ook al aan gedacht hebben, of dat ze hiervoor een aansporing in de vorm van een motie willen zien. Dan zijn wij uiteraard bereid om die in de tweede termijn in te dienen. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Visser heeft een vraag. Gaat uw gang. Mevrouw Visser De laatste woorden van meneer Cees Ippel waren: zijn we bereid om een motie in te dienen. Maar het zou toch ook zo kunnen zijn, een Kadernota is het toeschrijven naar een begroting 2025, dat gewoon met het uitspreken van - ik hoorde al het CDA, SGP-ChristenUnie, PRO Sliedrecht ook wel, want ik wil niet weer een amendement voor 8 cent per inwoner indienen - om gewoon te zeggen: wij verwachten een voorstel in de begroting 2025. Zou dat niet voldoende zijn voor u? De voorzitter De heer Cees Ippel. De heer Cees Ippel Zeker en ik begrijp dat die vraag al leefde bij mevrouw Visser, want ik zag haar hand al eerder en ik heb denk ik al antwoord gegeven in mijn afsluitende paragraaf, vlak voordat ze de vraag mocht stellen.

Dat ook in Molenlanden dat initiatief kwam en toen heb ik afgesloten met ‘denkt het college hier over na, of moeten wij met een motie komen?’ Dus als het college zegt dat ze daar mee bezig zijn, prima en wij dragen dit nu aan. Als daar in de begroting geld voor wordt gevonden of gevraagd wordt, dan zijn we zeker bereid om daar positief over te stemmen op dat moment. De voorzitter Gaat u verder. De heer Cees Ippel Het tweede kopje, voorzitter, is het woord gelijkheid en het woord gelijkheid is best te vervangen door het huidige woord inclusief. Eén van de kernopgaves die we hanteren in de Kadernota is Veilig en Inclusief. Ik hoorde ook de vertegenwoordiger van de fractie van PRO Sliedrecht die uitspraak al roepen. Hij citeerde: ‘De grootste uitdaging is en blijft om inwoners de beweging te laten maken van de gedachte ‘ik heb recht op ondersteuning’ naar ‘ik heb recht op een oplossing’. Ook die sprong er voor ons als fractie zeker uit. Goed ook dat hier op dit punt ook een communicatiestrategie wordt opgetuigd. En, dat gaf het CDA ook al aan, de rol van het Bonkelaarhuis ook hiermee extra voor het voetlicht wordt geplaatst. Want het Bonkelaarhuis vervult in Sliedrecht een prima rol in hulp en het zoeken naar oplossingen. In het werkbezoek wat de fracties in de afgelopen maand hebben gebracht bleek dat ook weer.

Ik kon er helaas zelf niet bij zijn, maar de reactie van degene van de fractie die er wel kon zijn, was lovend. Voorzitter, ik kom aan een onderwerp wat wat verdere invulling geeft aan inclusiviteit. Er gaat, lazen we, gebouwd worden aan een ondersteuningspakket in het kader van Beschermd Wonen. Dat is natuurlijk prima. Maar onze fractie vraagt nadrukkelijk ook aandacht voor omwonenden van hen die beschermd wonen. Als we het hebben over het versterken van buurten, dan is het nodig om ook huidige bewoners te horen en te steunen op momenten dat het wonen naast anderen met een zorgbehoefte voor hen niet gemakkelijk is. Ook hier pakt het Bonkelaarhuis haar rol. Maar het is ook een bruggetje naar allerlei logische ontmoetingsplekken ter ondersteuning van de preventieve structuur. Dat staat op pagina 11. Daar wordt ook het pand Elektra en het IKC De Valkweg genoemd. De fractie van PRO Sliedrecht – hoor mij nu. Ik kijk naar jullie en ik denk aan je, dat merk je…. De fractie van SGP-ChristenUnie hecht er aan op dit moment ook andere ontmoetingsplekken meer in het licht te zetten, zoals ontmoetingsruimtes in de seniorenflats, ruimtes als Het Middelpunt, Pand 33, de bibliotheek en de Groene Huiskamer van de Sociale Moestuin. Allemaal plekken waar verbindingen in de wijk gelegd kunnen worden. Plaatsen waar inwoners mee kunnen doen, ongeacht wie ze zijn en wat ze kunnen.

De bedoeling van broederschap, Fraternité, is het delen van lief en leed met elkaar. En dan zijn we bij ons derde punt. Voorzitter, juist het sociale domein is ingericht op basis van broederschap en naastenliefde. Soms leeft hier in deze raad wel eens de gedachte dat er in achterliggende jaren niet zoveel gebeurt op het sociale vlak. Want heel veel aandacht, bijna alle aandacht gaat uit naar plannen 33

op het gebied van de Ruimtelijke Vernieuwing. Het klaarmaken van de grote verbouwing van Sliedrecht, zoals het college het verwoordt. Toch denkt onze fractie dat het niet eerlijk is als het helemaal zo wordt gesteld dat er weinig gebeurt op het sociale vlak. Er komen niet zo heel veel sociale stukken, maar onze fractie wil wel graag benadrukken dat we zien dat er wel veel gebeurt. Wat goed gaat, moet vooral ook goed blijven gaan en hoeft niet altijd veranderd te worden. Natuurlijk zijn er nog uitgangspunten in het collegewerkprogramma die verder uitgewerkt moeten worden, maar ook niet alles hoeft langs de raad. Er gebeuren ook dingen buiten de raad om. De plannen die in deze Kadernota genoemd worden op het sociale vlak kunnen op onze steun rekenen, waarbij we als fractie zeker niet zullen nalaten om waar nodig aanvullingen en verbeteringen voor te stellen via moties en amendementen. Voorzitter, dit brengt het ons bij een tweede en een derde motie die we vandaag willen indienen. Er is sprake van een groeiende vraag naar financiële ondersteuning. In april jongstleden schreef het Nibud dat huishoudens er financieel op vooruit zijn gegaan, maar dat sommige groepen kwetsbaar blijven. In het verleden heeft de gemeente Sliedrecht op initiatief van onze raad tot twee keer toe een Geldkrant uitgegeven.

De eerste keer is deze huis-aan-huis verspreid, de tweede keer is deze beschikbaar gesteld op centrale plaatsen in het dorp. Onze fractie doet het voorstel om in 2025 een geactualiseerde Geldkrant uit te brengen, waarin de weg wordt gewezen naar hulp en ondersteuning aan hen die dit nodig hebben. Onze voorkeur gaat uit naar een Geldkrant die huis-aan-huis wordt bezorgd en waarin mensen die de Nederlandse taal niet beheersen worden verwezen naar een plaats waar zij de informatie wel kunnen vinden. Het staat of valt met de vraag: kunnen al onze inwoners meedoen in ons dorp? Is ons dorp echt inclusief? De voorzitter Heeft u nu eigenlijk de motie willen indienen? Begrijp ik dat nou goed? De heer Cees Ippel Ik ben even aan het zoeken, voorzitter. Ik denk dat ik twee blaadjes door elkaar heb gegooid. De voorzitter U zei net ook al dat u naar de tweede motie wilde gaan, maar u heeft nog geen motie, ja, misschien zojuist, ingediend. Over de Geldkrant. Dat was uw oogmerk, denk ik. De heer Cees Ippel Inderdaad, de Geldkrant, dat is nummer één. De voorzitter Dan concludeer ik dat u een motie heeft ingediend met als titel Geldkrant, waarin u vraagt de Geldkrant die eerder in Sliedrecht is uitgegeven te actualiseren en al het overige wat u in het dictum vraagt.

Deze motie krijgt stuknummer M5.1, maakt onderdeel uit van de beraadslaging en is nu of straks ook zichtbaar in ons systeem en op raad.sliedrecht.nl. Gaat u verder met uw betoog. U kwam nu bij het kopje inclusie en daar had u dacht ik ook nog een motie. De heer Cees Ippel In juli 2016 heeft Nederland het VN-Verdrag voor de rechten van de mens met een handicap ondertekend. Met de ondertekening van dit verdrag is aan de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet de verplichting toegevoegd om in het periodieke plan op te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het verdrag. Aan ons als raad is tot op heden nog geen voorstel voorgelegd hoe wij dit in Sliedrecht gaan doen. De SGP-ChristenUnie vindt het belangrijk dat ook Sliedrecht werk maakt van de uitvoering van dit verdrag en daarom dienen wij deze motie in, waarin wij het college oproepen om uiterlijk in het eerste kwartaal van 2025 met een voorstel naar de raad te komen betreffende de lokale inclusie agenda. De voorzitter Dank u wel. Deze motie wordt ingediend door de leden De Mul en Verheul, krijgt stuknummer M5.2 en maakt onderdeel uit van de beraadslaging. Er is een vraag van mevrouw Visser over de ook door haar fractie ingediende motie. Mevrouw Visser. Mevrouw Visser Jawel, we hebben hem mede ingediend en met volle overtuiging.

Alleen mijn vraag aan de indieners is wel: hij gaat toch wel zo ver als wij denken? Dus dat we het ook hebben over aangepaste speeltuinen en dat soort dingen?

34

De voorzitter Dank u wel. Meneer Cees Ippel, dat is een vraag aan uzelf en aan de heer Verheul. Heeft u daar een antwoord op? De heer Cees Ippel Ik verwachtte eigenlijk een vraag over de dekking, voorzitter, maar dat is een inhoudelijke vraag. Wat mij betreft kom ik daar in de tweede termijn even op terug, omdat ik ook met mijn fractie daar het antwoord op geef. De voorzitter En met de andere indiener van de motie waarschijnlijk. Mevrouw Visser in tweede instantie nog. Mevrouw Visser Voorzitter, in deze over de dekking: alles wat betaald wordt uit de Koers 2030, daar kunnen wij mee leven. De voorzitter De heer Cees Ippel heeft daar nog een reactie op. De heer Cees Ippel Voorzitter, dit is een toezegging van mevrouw Visser dat alles wat we indienen voor de Koers haar toezegging heeft; die heb ik gehoord. Mevrouw Visser Daar waar het het sociaal domein betreft, voorzitter. De voorzitter Dank u wel voor de aanvulling, mevrouw Visser. Meneer Cees Ippel, gaat u verder met uw betoog en we horen in de tweede termijn wel het antwoord op de gestelde vraag. Gaat u verder. De heer Jongeneel Voorzitter? De voorzitter Sorry, meneer Jongeneel heeft ook nog een vraag over de ingediende motie, denk ik. Excuus. De heer Jongeneel Dank u wel, voorzitter. Kan de SGP-ChristenUnie uitleggen wat ze precies bedoelen met inclusief? De voorzitter De heer Cees Ippel, gaat uw gang.

De heer Cees Ippel Ik heb het woord inclusief aan het begin van mijn betoog of tenminste aan het begin van dit punt vergeleken met gelijkheid. Dat gaat bij ons best heel ver. Als het gaat om inclusief, dan betekent dat dat iedereen in ons dorp ook mee moet kunnen doen. Of dat die dat wil, of dat die er op bepaalde punten principieel achter staat of niet meedoet, dat vinden wij een andere discussie, maar inclusief betekent dat je het moet regelen voor iedereen. De voorzitter Dank u wel. Voordat u verder gaat, de heer Dunsbergen heeft nog een vraag hierover namens de CDA-fractie. De heer Dunsbergen Dank u wel. Dat ziet op de motie Geldkrant en dat gaat over de dekking, heel verrassend. Wij zijn even benieuwd als CDA-fractie waarom er is gekozen voor de dekking uit de Energietoeslag, omdat een Geldkrant daar volgens mij weinig mee te maken heeft. Daar zal vast een gedachte achter zitten. De voorzitter We gaan weer even terug naar de reeds ingediende motie onder M5.1. De heer Cees Ippel. De heer Cees Ippel Voorzitter, daar is natuurlijk over nagedacht. Op het moment dat we het hebben over armoede: armoede is van alle tijden. Dat is er altijd geweest. Maar het is zeker toegenomen, ook in ons dorp, de laatste jaren, na de Russische invasie, waarna de energieprijzen sky high gingen. Daar zijn veel mensen, extra mensen door in zorgen gekomen.

Dus vanuit gelden die beschikbaar zijn voor energiearmoede hebben wij dat een heel regulier voorstel gevonden om het op die wijze te dekken. 35

Het is sociaal; we kunnen met mevrouw Visser al zo overeenstemming vinden als we zeggen van: dan moet die uit de Koers 2030, maar goed, er zijn meerdere potjes. Dus vanuit dat oogpunt hebben wij dit voorgesteld. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Visser heeft over de dekking ook een vraag. Mevrouw Visser. Mevrouw Visser Niet zozeer; wel over de dekking, want volgens mij zou de wethouder in april al komen met een voorstel om die € 65.000,- uit te geven. Maar waar het meer om gaat is: die Geldkrant gaat om veel meer dan energiearmoede, of sowieso armoede. De Geldkrant gaat gewoon in op het toetsen of alle mensen gebruik maken van de regelingen die er zijn en dan zijn er inderdaad in de optiek van onze fractie andere dekkingen mogelijk dan de energietoeslag. De voorzitter Dank u wel, mevrouw Visser. De heer Cees Ippel nog behoefte om daar op te reageren? De heer Cees Ippel Niet specifiek, voorzitter. Ik denk dat mijn fractie zeker openstaat voor; als er andere dekkingsmiddelen gevonden kunnen worden, dan gaan we daar uitkomen. Wat betreft de discussie, daar voelen we in ieder geval geen weerwoord voor tegen dat we die Geldkrant weer een keer uitbrengen om die onder de aandacht te brengen. De voorzitter Hartelijk dank. Gaat u verder met uw betoog. De heer Cees Ippel Voorzitter, voor de SGP-ChristenUnie is de Bijbel de grondslag van waaruit wij politiek willen bedrijven.

De Bijbel is een onuitputtelijke bron, met allerlei wijsheden. Jaarlijks proberen we dat ook bij de algemene beschouwingen een plaats te geven. Nu kun je uit iedere bron natuurlijk de dingen halen die je zelf prettig vindt, maar dat is bij de Bijbel niet echt de bedoeling. Het gaat om het verband. In het Oude Testament worden de 10 geboden aangedragen. Daar heb ik al eens eerder bij stilgestaan. Maar in het Nieuwe Testament worden die samengevat door Jezus zelf met de woorden: ‘Dat we de Heere, onze God lief moeten hebben met geheel ons verstand, met onze ziel, met geheel het verstand met alle krachten. Dat is het eerste en het grote gebod’. Het tweede, daar wil ik juist de aandacht voor vragen. Dat is: ‘u zult uw naaste liefhebben als uzelf!’ ‘Voorzitter, wat zou de wereld er anders uitzien als we dat allemaal zouden opvolgen: de naaste liefhebben als jezelf. Want onszelf liefhebben, dat gaat ons allemaal prima af. Maar dan: ieder ander die op onze levensweg geplaatst wordt, net zo behandelen zoals we zelf behandeld zouden willen worden: dan geef je pas echt om de ander. (…) De voorzitter Ik denk dat u misschien nog zoekt naar de motie die u ook wilt indienen over 18 jaar en dan. De heer Cees Ippel Ik mis een blaadje denk ik, voorzitter. De voorzitter Misschien kan één van de andere leden uit uw fractie u daar bij helpen.

Als u de motie zelf zoekt, dan heb ik die ook eventueel nog wel voor u. De heer Cees Ippel Ik denk dat ik hem heb. Ik heb mijn nummering verkeerd om gezet. De voorzitter U heeft overigens nog 5 minuten, dus doet u rustig aan. De heer Cees Ippel Voorzitter, ik zei het al. Er komt nog een motie, namelijk specifiek voor de jongvolwassenen in onze gemeente. Wat zouden wij het mooi vinden als de gemeente bij de brief aan inwoners die 18 jaar worden, waarin ze gewezen worden op allerlei rechten en verplichtingen rondom verzekeringen, stemrecht, maar ook gewezen worden op locaties waar je terecht kunt met zorgen en vragen? En dat niet alleen, maar woonlocaties vinden voor jeugd is een probleem, dat weten we met elkaar. Laten we voorkomen dat ze zich pas gaan inschrijven als ze echt het huis uit willen. Want dan ben je vrij laat. Daarom hebben we de motie zo geschreven dat ze van de gemeente een jaar gratis 36

inschrijving krijgen, als ze zich inschrijven bij Woonkeus. Dan staan ze vast ingeschreven. Het is natuurlijk een vrije keuze of je het doet, maar dan worden ze er op gewezen. Dat is onze derde motie, voorzitter: 18 jaar, en dan? De voorzitter Dank u wel. Dit is de motie die de titel heeft zoals u zei ’18 jaar, en dan?’ Deze motie wordt ingediend door de leden Schild, Kraaijeveld-le Pair en mevrouw Van Maaren-Verheul, maakt onderdeel uit van de beraadslaging en krijgt stuk M5.3. De kern van het dictum is om elke 18-jarige een begeleidende brief te sturen met uitleg over rechten en plichten en daarbij ook te verwijzen naar de website. Gaat u verder met uw betoog. De heer Cees Ippel We willen ook onze complimenten uitspreken over deze hele Kadernota en het plan Ruimtelijke Vernieuwing. De plannen zijn ambitieus, maar voorzitter, het CDA refereerde daar ook al aan: het is niet te hopen dat door de situatie die vorige week ontstond over het nog uitblijven van de overeenkomst, het werk nu helemaal stil komt te liggen. Terecht constateerde de portefeuillehouder vorige week dat hij terug moest naar de raad. Uit de beantwoording van onze technische vragen blijkt dat de vertraging nu ineens doordat er enkele maanden vertraging zou ontstaan, wel kan oplopen tot een jaar.

Het antwoord daarbij is dat dat komt omdat een aantal van die onderzoeken, er zullen vele onderzoeken plaats moeten vinden, maar die kunnen alleen in het najaar uitgevoerd worden. Eén van de punten was het flora en fauna onderzoek waar blijkbaar geteld moet worden en dat september mogelijk in de ogen van onze fractie dan wel eens laat kan zijn. Ook van ons de vraag: zou de portefeuillehouder kunnen reflecteren of dat onderzoek dan wellicht voorrang kan krijgen, of hoe dan ook? Wij weten de oplossing ook niet, maar als daar iets voor gevonden kan worden dat we door zulke dingen niet een jaar vertraging oplopen, dan zou dat voor ons echt helpen. Verder staan er allerlei plannen in de Kadernota die we uitvoerig zouden kunnen bespreken, maar dat laat de tijd niet toe. We denken aan netcongestie, Chemours en PFAS, de Driehoek. Nog los van de tijd is het ook niet nodig, want ook het college heeft de aandacht en prioritering voor die zaken. Dus dat laten we graag over. Het is te hopen dat personeelstekorten waar PRO Sliedrecht ook op wees, waar alle bedrijven en organisaties mee te maken hebben, niet tot al te grote vertragingen hoeven te leiden en dat ambtenaren doelbewust en graag willen werken aan de Sliedrechtse doelstellingen.

Afsluitend voor de Kadernota wensen we het college en de ambtenaren toe dat ze hun plannen in vrijheid, met aandacht voor gelijkheid en met een eerlijk oog voor broederschap en naastenliefde mogen uitvoeren. Van harte Gods zegen daarbij gewenst. Voorzitter, ik heb nog een paar afrondende woorden over het Ravijnjaar. Die kan ik ook in de tweede termijn doen. De voorzitter U heeft er nog alle tijd voor. Gaat uw gang. Alle tijd: één minuut. De heer Cees Ippel Als ik twee minuten krijg, dan zal ik de tweede termijn wat korter houden, voorzitter. De voorzitter Ik geef u die graag. De heer Cees Ippel Ik was niet bij de oordeelsvormende vergadering over het Ravijnjaar, maar wat ik heb teruggeluisterd was daar redelijke overeenstemming over de gekozen richting. Er is geen limiet in het uitwerken van voorstellen, maar wat in mijn ogen wat onderbelicht is gebleven, is hoe het nu verder gaat. Beslispunt 2 van het raadsbesluit geeft aan: de gemeenteraad zal tussentijds betrokken worden bij de uitwerking van de onderzoekrichtingen. Wat onze fractie betreft is dat geen opdracht voor de Auditcommissie en ook niet voor in een beeldvormende vergadering. Het zou een idee zijn om een inventarisatie onder de fracties te doen wie er actief mee wil denken in bijvoorbeeld in een werkgroep en dat deze werkgroep ook een eigen vergaderfrequentie gaat opzetten.

Persoonlijk denk ik graag mee, maar ik weet dat er meerdere in mijn fractie zijn die actief willen meedenken en dat geldt wellicht ook voor andere fracties. Maar graag hoor ik ook van de portefeuillehouder of hij al aan kan geven hoe hij dat proces verder vorm zou willen geven. Wat ons als laatste opviel… De voorzitter Voordat u verder gaat: er zijn nog vragen van allereerst mevrouw Visser namens de fractie van PRO Sliedrecht. 37

Mevrouw Visser Voorzitter, uiteindelijk, als er al bezuinigd gaat worden, moet worden ligt dat budgetrecht bij een volledige raad. Dus dat meneer Cees Ippel zegt van, ik zie dat niet als een rol voor de Auditcommissie om die hele begeleiding een jaar lang met elkaar te praten van ’waar zou je kunnen snijden’, dat begrijp ik. En dat hij zegt een werkgroep, waarschijnlijk samengesteld uit alle fracties van de raad: dat klinkt hartstikke leuk. Maar hoe ziet meneer Cees Ippel dan het latere momentum dat ieder raadslid zijn eigen afweging weer moet maken tijdens besluitvorming? Want het kan niet zo zijn dat je aan de voorkant medeplichtig wordt gemaakt omdat je deelneemt aan een werkgroep. De voorzitter Dank u wel. De heer Cees Ippel. De heer Cees Ippel Voorzitter, dat is best zoeken, denk ik. Het punt is, als je het met de hele raad doet, dan zal het iets van beeldvormend moeten zijn. Het lijkt mij gewoon dat je een soort brainstormsessie moet hebben waarin iedereen op de hoogte gehouden wordt. Ik ben ook zoekende; daarom stel ik ook de vraag, omdat ik denk dat het in een hele raad zoals dit niet praktisch is. Dat het in de Auditcommissie niet praktisch is. Dus je zoekt naar, dus dacht ik van, ja, dan kom je toch uit bij een fractiespecialistenoverleg, werkgroep-achtig, maar dat daar wel een bepaald ritme in zit.

Want anders wordt het opgetuigd, alleen door ambtenaren en moet het politiek getoetst worden en met dat je die invloed daar toch wat meer tussendoor hebt, denk ik dat dat werkbaar zou kunnen zijn. Maar het heeft haken, het heeft ogen; dat begrijp ik. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik zit even te kijken naar, we hebben het ook wel eens over vergaderdruk. Nu vind ik dat niet zo erg, maar daar zouden we volgens mij als gehele raad wel rekening mee moeten houden. Ook zoekende - is juist hier niet voor de Auditcommissie als onafhankelijke leden van de raad die daarin deelnemen? Waar we juist over die financiën dat gesprek met elkaar hebben, wat ook een toetsmoment is en waar het volgens mij helemaal goed is inderdaad om ook nog een beeldvormende vergadering ergens in september te hebben, als dat met name na de Auditcommissie kan? Dus ik ben nog even wat zoekende, maar ik wil wel graag meezoeken. De voorzitter Dank u wel voor uw vraag. De heer Cees Ippel behoefte om daar nog op te reageren? De heer Cees Ippel Ik denk dat het mijn reactie onderstreept dat de Auditcommissie in mijn ogen geen oplossing is, maar dat we met elkaar een oplossing moeten zoeken. De voorzitter Gaat u verder met de afronding van uw betoog.

De heer Cees Ippel Als laatste viel mij op dat de Kadernota voor het begrotingsjaar 2025 een begrotingstekort oplevert van 2,6 miljoen. Dat is omgebogen tot een positieve, een overschot dus, door 1,75 miljoen minder te storten in de Koers 2030 en door € 900.000,- scherper te ramen; zo komt er een klein plusje uit de begroting. Nu is deze Kadernota al opgesteld voordat de Meicirculaire komt en het gevolg van de Meicirculaire is dat er een extra tekort drukt op het jaar 2025 van 2 ton. Het waren positieve jaren daarna, maar voor 2 ton is er een extra tekort. Dat betekent eigenlijk dat de begroting nu alweer niet sluit en we zijn nog niet bij de begroting, maar dat er mogelijk nog scherper geraamd moet worden. Het is natuurlijk op zich een prima uitgangspunt om scherp en reëel te begroten, maar ook daar komen grenzen aan. Ook de accountant heeft daar voor gewaarschuwd: begrotingsoptimisme. Ook hier zullen we dus de voorstellen en berekeningen kritisch moeten blijven volgen. Tot zover; het is een aandacht en geen oplossing. De voorzitter Dank u wel, meneer Cees Ippel. U bent gekomen aan het einde van uw termijn. Ik zie dat er nog een vraag is van mevrouw Visser namens de fractie van PRO Sliedrecht.

38

Mevrouw Visser Voorzitter, de heer Cees Ippel waarschuwt voor begrotingsoptimisme en zeker in het kader van scherper begroten. Maar wanneer komt nou het moment voor de fractie van de SGPChristenUnie om te kijken naar alle ambities die jaarlijks opgeschreven worden en die niet gehaald worden als gevolg van een aantal ontwikkelingen? Om te zeggen: kijk aan die kant ook eens? De voorzitter Dank u wel. De heer Cees Ippel. De heer Cees Ippel Zover ik weet is dat één van de gekozen richtingen, om daar zeker ook naar te kijken. Maar om op voorhand nu ambities bij te gaan stellen omdat ze mogelijk te veel kosten… het kan, maar voor de plannen die we nu ingezet hebben is het wel goed om die eerlijk te begroten. De voorzitter Dank u wel. Er zijn geen andere vragen meer aan u. Dan geef ik graag het woord in deze eerste termijn aan de heer Van der Plas namens de PvdA-fractie. Overigens, voordat ik hem het woord geef herinner ik u er nog even aan dat er drie moties zijn ingediend. Allereerst stuk M5.1 over de Geldkrant, waar gevraagd wordt om de Geldkrant die eerder in Sliedrecht is uitgegeven, te actualiseren en te verspreiden, huis aan huis. Daarnaast de motie op M5.2, die is mede ingediend door de fractie van PRO Sliedrecht over de lokale inclusie agenda, om die op te stellen en een voorstel hiertoe uiterlijk in Q1 2025 in te dienen bij de gemeenteraad.

Tenslotte is onder stuknummer M5.3 een motie ingediend, samen met de fracties van CDA en PRO Sliedrecht, die oproept om elke 18jarige een begeleidende brief te sturen met uitleg over rechten en plichten, daarvoor ook een website in te richten en daar naar te verwijzen. Kort samengevat. Ze zijn ook alle drie inmiddels te lezen in ons raadssysteem. Daarmee gaan we over naar de volgende woordvoerder en dat is de heer Van der Plas. Ik geef u graag het woord. Gaat uw gang. De heer Van der Plas Dank u, voorzitter. Voorzitter, allereerst wil ik graag onze waardering uitspreken voor het college en onze ambtenaren, die ook dit jaar weer veel werk hebben verzet bij het maken van deze Kadernota. Dank daarvoor. Zoals te verwachten was, is ook deze Kadernota weer geheel in lijn met de Koers 2030. Waar we in de vorige Kadernota nog konden omkijken naar ingrijpende gebeurtenissen die achter ons lagen, zoals corona en hoge energieprijzen, moeten we ons nu vooral richten op nog naderend onheil, namelijk het Ravijnjaar 2026. Met dat in het vooruitzicht kun je je afvragen of het wel zo zinvol is om op dit moment al te veel ambities te hebben. Voorzitter, in de inleiding op pagina 4 van de Kadernota schrijft het college dat Sliedrecht in de collegeperiode 2022-2026, dat is dus nu, wordt klaargemaakt voor de grote verbouwing.

De grote verbouwing die in de volgende collegeperiode gaat beginnen, dus vanaf 2026. Een mooie metafoor, voorzitter. Maar de woorden grote verbouwing zullen niet voor iedereen even geruststellend zijn en kunnen bij sommigen misschien zelfs leiden tot een licht gevoel van paniek. Dat komt door al die televisieprogramma’s die je tegenwoordig hebt, waarin brave en goedbedoelende huisvaders met veel enthousiasme en weinig deskundigheid thuis aan het klussen slaan, waarbij hun huis grotendeels te gronde wordt gericht en hun huisgenoten tot wanhoop en razernij gedreven. Dit alles gretig gevolgd door meerdere camera’s en gelardeerd met een opgewekte, doch met leedvermaak doordrenkte voice-over. Voorzitter, het is natuurlijk niet mijn bedoeling om de komende verbouwing van ons dorp te vergelijken met het hopeloze gestuntel wat ik zojuist beschreef. Wat ik er wèl mee wil zeggen, is dat we ons er bewust van moeten zijn dat er tijdens de grote verbouwing ook nog gewoon mensen in huis, dus in ons dorp wonen. Mensen die hier boodschappen doen, werken, naar school gaan en recreëren. Om het een beetje leefbaar te houden moet Sliedrecht tijdens die grote verbouwing veilig, schoon en opgeruimd worden gehouden en vooral moet er niet méér worden afgebroken dan je redelijkerwijs ook weer op kunt bouwen.

Het wordt onze fractie niet helemaal duidelijk hoe het college Sliedrecht klaar gaat maken voor de grote verbouwing, of wat we ons daarbij moeten voorstellen. Het kan natuurlijk ook zijn dat we de metafoor helemaal niet hebben begrepen en dat het college wat anders bedoelt. Daarom horen wij graag een nadere uitleg hierover. Dan nu over de inhoud. Het college constateert dat er binnen de kernopgave Veilig en inclusief op onderdelen minder is bereikt dan werd gehoopt. Daarbij wordt als grootste uitdaging benoemd dat de inwoners de beweging moeten maken van de gedachte ‘ik heb recht op ondersteuning’ naar de gedachte ‘ik heb recht op een oplossing’. Het college noemt de beweging van ‘problematiseren’ naar ‘normaliseren’ een langdurig en taai veranderproces. Daarover lezen we vooral dat er bij de inwoners iets moet veranderen in het proces naar 39

normaliseren. Om de zorg af te schalen en de kosten te besparen kunnen we deze manier van omdenken wel begrijpen, maar we vragen ook aandacht van het college om zelf te ‘normaliseren’. Investeer daarom in de toegankelijkheid van voorzieningen, sport en cultuur. Ook bij de grotere projecten, zoals Sliedrecht Noord. In de Kadernota zien we het belang van de verordening Wmo, het Bonkelaarhuis en de jeugdhulp aan de voorkant, maar ook het belang van onze pilot Veilig Opgroeien is Teamwerk (VOiT) en de samenwerking met de SOJS. We benadrukken dan ook graag nog eens het belang van de samenwerking met SOJS en het belang van de laagdrempeligheid van Elektra, Buurtgezinnen en Homestart. De PvdA is groot voorstander van het afschaffen van het abonnementstarief van de Wmo, zodat mensen die gebruikmaken van Wmo-voorzieningen een financiële bijdrage kunnen leveren die aansluit bij hun financiële draagkracht. Dit stimuleert mensen ook om, waar mogelijk, eerst zelf in hun ondersteuningsbehoefte te voorzien, wat dan weer in lijn is met de ambities van de gemeente Sliedrecht. In 2025 zal deze verandering worden voorbereid. We willen het college meegeven dat het belangrijk is dat de opbrengst van deze bijdragen dan ten goede komt aan het personeel en de kwaliteit van de geleverde zorg. We zien daarom uit naar de verdere uitwerking.

Ook andere ontwikkelingen, zoals de vorming van een laagdrempelig Mentaal Gezondheidscentrum, de koppeling daarvan met het Bonkelaarhuis en de ontwikkeling van een Woonzorgvisie kunnen op onze volledige steun rekenen. Dit geldt ook voor de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord. Goed dat we de door het Rijk toegekende middelen volgend jaar gaan inzetten voor het versterken van onze sociale structuren. Dan, voorzitter, over Stationsweg 4, beter bekend als Elektra. Daarover lezen wij dat het gebouw verder moet worden ontwikkeld tot een inspirerende plek voor een brede groep Sliedrechters, jong en oud. Graag horen we van het college wat we ons daarbij moeten voorstellen. Ook worden wij graag even geïnformeerd over de stand van zaken rond de nieuwe huurovereenkomst met SOJS. Verderop in de Kadernota komen wij Stationsweg 4, ook wel bekend als Elektra, nog een keer tegen; nu bij de kernopgave Ondernemend en Betrokken Sliedrecht. Daar lezen we dat de gemeente en ik neem aan dat hier vooralsnog het college wordt bedoeld, het jongerenwerk en de podiumactiviteiten wil splitsen en doorontwikkelen. Dit zou dan moeten gebeuren om te borgen dat de focus op het jongerenwerk blijft en de podiumactiviteiten verbreed kunnen worden en aansprekend gemaakt voor een breder publiek. Maar voorzitter, de podiumactiviteiten van SOJS, het Poppodium, dat is jongerenwerk.

Het is namelijk een uitvloeisel van hun werkmethode met werkgroepen en daarom onlosmakelijk verbonden met SOJS. Daarom is het ook van SOJS en niet van de gemeente. Dat kun je dus niet zomaar naar je toe trekken om door te ontwikkelen. Als je met culturele uitingen een breder publiek wilt bereiken, maak dan eens werk van het Cultuurplan 2022-2030, dat al op 8 februari 2022 door deze gemeenteraad is vastgesteld. Daar is volgens onze fractie nog niet heel veel mee gedaan, want waar blijft het Platform Cultuur dat al in 2022 zou worden opgericht? Is er al een cultuuragenda en een overzicht van het culturele aanbod dat in 2022 zou komen? Bent u al in gesprek met sleutelfiguren binnen het culturele domein, om te bekijken welke rol zij in het nog op te richten Platform Cultuur kunnen spelen? Ook dit is een actie uit 2022. En bent u al in gesprek met de Stichting Sliedrecht en Cultuur om te kijken hoe de functie van deze stichting past binnen het Platform Cultuur? Ook een actie uit 2022. Voorzitter, in de hele Kadernota komt het woord cultuur twee keer voor. Twee keer, zonder dat een nadere duiding wordt gegeven wat we op dat gebied van het college mogen verwachten. De maatschappelijke waarde van cultuur is al vaak bewezen. Meedoen aan culturele activiteiten zorgt voor sociale contacten, kan mensen uit eenzaamheid halen en heeft een positief effect op de gezondheid.

Ook draagt het bij aan het gevoel van veiligheid en zorgt het voor samenhang binnen de gemeenschap. Deze laatste zinnen, voorzitter, heb ik niet zelf verzonnen. Die komen uit de Cultuurnota. Onze fractie vindt het belangrijk, en al helemaal in relatie tot de komende grote verbouwing, dat hier werk van gemaakt wordt. Daarom horen we graag van het college wanneer de uitvoering van het Cultuurplan 2022-2030 wordt opgepakt. Bij de kernopgave Veilig en Betrokken Sliedrecht wordt als risico benoemd dat de oprichting van BAES B.V. (het construct Beheer Accommodaties Exploitaties Sliedrecht B.V.) meer tijd gaat kosten dan tot nu toe werd ingeschat. Dat werd dus als risico benoemd. Ik zeg niet dat het zo is. Wel als risico. Niet genoemd wordt wat de mogelijke gevolgen van het risico zijn, bijvoorbeeld in geld. Wat wij missen in de Kadernota is het risico als BAES wèl op korte termijn zou worden opgericht. Namelijk dat we nog helemaal niet weten wat het ons structureel gaat kosten en al helemaal niet of het per saldo ook iets zal opbrengen. Wij horen graag van het college waarom dit niet als risico is benoemd en wat de stand van zaken rond de oprichting van BAES is. Dan tot slot, voorzitter, wil ik nog even 40

stilstaan bij de kernopgave Ruimtelijke Vernieuwing. Daar staat een stukje in over de verdere uitrol van het warmtenet. Daarover hebben wij nog de volgende vraag aan het college. Is het denkbaar dat de extra kosten die ongetwijfeld gemoeid zullen zijn met de boring onder de Merwede door ook voor de gemeente Sliedrecht financiële gevolgen kunnen hebben, gezien vanuit haar rol als aandeelhouder van HVC? Tot zover in eerste termijn, voorzitter. De voorzitter Hartelijk dank, meneer Van der Plas. Er zijn geen vragen aan u; dank u zeer. Dan geef ik graag in deze eerste termijn het woord aan de heer Mark Jongeneel namens de fractie van Slydregt.NU. Gaat uw gang. De heer Jongeneel Bedankt, voorzitter. We zijn halverwege deze bestuursperiode en het is tijd om terug te blikken en vooruit te kijken. Wat heeft deze coalitie tot nu toe echt gerealiseerd? Het antwoord is te vinden op pagina 30 van de Kadernota, waar een mooie foto staat van het zwembad dat gesloopt gaat worden. Dit illustreert de mislukking van deze coalitie. Sliedrecht krijgt per 2025 twee AZC’s. Het pand van Elektra is opgeknapt, maar nog steeds niet heropend; een regelrechte aanfluiting. Hoe gaan de gesprekken, wethouder? De voorzitter Voordat u verder gaat: de heer Verheul heeft nog een vraag aan u. De heer Verheul, gaat uw gang.

De heer Verheul Voorzitter, even ter verduidelijking, hoeveel AZC’s zouden wij hier in Sliedrecht krijgen volgens de woordvoerder van Slydregt.NU? De voorzitter De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Twee, voorzitter, twee. De voorzitter De heer Verheul heeft een vervolgvraag. De heer Verheul Ja, kan de heer Jongeneel uitleggen hoe hij erbij komt dat wij twee AZC’s in Sliedrecht zouden gaan krijgen? De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Even iets beter zeggen. We hebben al één AZC en we krijgen er nog één bij, dus we krijgen er twee. De ene is een permanente crisisnoodopvang en als het permanent is, dan is het gewoon een AZC in onze ogen, voorzitter. De voorzitter Tenslotte, de heer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, dan constateer ik maar even dat ieder persoon recht heeft op zijn of haar eigen blik, maar dat het absoluut geen tweede AZC is. De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel Dan verschillen wij van mening, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Jongeneel De coalitie heeft met haar plannen voor de grote verbouwing veel onrust gecreëerd, zoals bij het bouwen nabij het Willem Dreespark, het ecoduct over de A15, de sloop van het partycentrum en zwembad De Lockhorst en het verdwijnen van de sociale moestuin.

Ondertussen liggen projecten zoals het Burgemeester Winklerplein, de verhuizing van VV Sliedrecht, de Groen van Prinstererschool en de komst van het IKC stil. De Sliedrechter wil zichtbare resultaten; niet meer vage beloften. 41

De voorzitter Voordat u verder gaat, de heer Van Wijngaarden heeft hierover een vraag. Gaat uw gang, meneer Van Wijngaarden. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, laat ik bij het één vraag houden, maar ik hoor de heer Jongeneel zeggen dat de sociale moestuin zal gaan verdwijnen. Waar haalt hij die wijsheid vandaan? Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Ik kan een wedervraag stellen. Kan u garanderen dat de sociale moestuin blijft? Want de gebruikers van de sociale moestuin weten nergens van. Die zijn echt in onzekerheid. De voorzitter De heer Van Wijngaarden namens de VVD-fractie nog in tweede instantie. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, ik heb het idee dat we hier discussies van het afgelopen jaar over gaan doen, maar heel kort: ja, de sociale moestuin krijgt gewoon haar plek. Dat hebben we ook gezien in het vlekkenplan zoals dat gepresenteerd werd op het moment dat we het besluit namen. De voorzitter De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Voorzitter, ik hoor hele andere signalen. De sociale moestuin weet nergens van. Die zijn nog steeds in onzekerheid. De voorzitter De heer Van Wijngaarden in laatste instantie. Gaat uw gang. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, ik constateer dus dat er bij de sociale moestuin wat onzekerheid is, maar dat is dus iets heel anders dan dat de sociale moestuin gaat verdwijnen. Dank u wel.

De voorzitter Dank u wel. Meneer Jongeneel vervolgt zijn betoog. De heer Jongeneel Ik zie het heel anders. Dit is heel iets anders dan dat de sociale moestuin blijft. Ze zijn in onzekerheid. Dus, ik kan ook niet garanderen dat ze blijven. De voorzitter Gaat u verder met uw betoog. Ik zag niet dat er nog drie andere interrupties zijn. Allereerst een interruptie van mevrouw De Mul-Donker. Gaat uw gang. Mevrouw De Mul Dank u wel, voorzitter. Even een checkvraag of ik het goed heb gehoord, dat er totaal geen ontwikkelingen zijn rond IKC Valkweg. Heb ik dat goed gehoord, dat de heer Jongeneel dat uitsprak? De voorzitter De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Mevrouw De Mul, voorzitter. Het heeft een jaar stil gelegen. Dat vinden wij gewoon een hele slechte zaak. De voorzitter Dank u wel. Ook nog een vraag van de heer Cees Ippel van de SGP-ChristenUniefractie. Gaat uw gang. De heer Cees Ippel Voorzitter, ik hoor ook dat er totaal geen voortgang zit in het dossier van de VV Sliedrecht. Ook daar hebben we volgens mij een besluit over genomen in het achterliggende jaar, dat Sliedrecht Buiten daar komt. Is meneer Jongeneel het misschien met mij eens dat hij op deze manier meer onrust aan het zaaien is, dan dat het college doet?

42

De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel U spreekt blijkbaar duidelijk niet met de inwoners. De inwoners willen zichtbare resultaten zien en ze zien helemaal niks. Nee, er is weer gesproken, er is afgesproken dat ze nou eindelijk mogen gaan verhuizen naar de overkant. Maar de illusie is er gewoon niet meer dat het daadwerkelijk gaat gebeuren en waarom? Ook als er dadelijk weer een nieuwsbericht komt dat er geen go of een no go is, dat er weer een uitstel komt van een jaar. Kunt u dan de VV Sliedrecht en heel veel Sliedrechters het kwalijk nemen dat het vertrouwen tot nul is gedaald? De voorzitter Dank u wel. De heer Cees Ippel nog voor de tweede vraag. De heer Cees Ippel Voorzitter, dat is een heel andere vraag. Tenminste, niet die ik stel, maar die de heer Jongeneel stelt. De vraag aan de raad was niet of dat wij met mensen praten. Het verwijt van u was aan het college dat er niets gebeurt op een aantal projecten en dan noemt u namen op projecten die wel degelijk voortgang hebben geboekt. En dan nogmaals de vraag: bent u zelf niet onrust aan het stoken op die manier? De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Voorzitter, ik vind het wel grappig. De wereld op zijn kop.

Wij die onrust veroorzaken? Wie maakt de projecten niet af? Wie rondt de projecten niet af? Wie begint ergens aan zonder iets af te maken? Volgens mij doen wij dat als gemeenteraad en als coalitie die gewoon hun afspraak niet nakomt, voorzitter en dan kunt u wel naar mij wijzen dat ik onrust veroorzaak - nee, dat gaat er niet in, voorzitter. De voorzitter Gaat u verder met uw betoog. De heer Jongeneel Slydregt.NU benadrukt dat de opvang van vluchtelingen uit het Midden-Oosten in de eigen regio moet plaatsvinden. Het is onhoudbaar om de voortdurende instroom naar Nederland te blijven faciliteren. Onze zorg- en huisvestingssystemen staan al onder enorme druk. Daarom zijn wij tegen twee AZC’s in Sliedrecht, die ook moderne mensenhandel legitimeren door mensensmokkelaars en zorgen voor een aanzuigende werking van asielzoekers. Dit willen wij voorkomen. Wij distantiëren ons volledig van de keuze van het college om op grote schaal asielzoekers op te vangen in onze gemeente. De voorzitter Voordat u verder gaat: mevrouw De Mul-Donker, gaat uw gang. Mevrouw De Mul Dank u wel, voorzitter. Ik hoor nu meneer Jongeneel voor de tweede keer zeggen dat wij in Sliedrecht twee AZC’s hebben of krijgen; het kan zijn omdat de heer Jongeneel dat idee heeft, maar meneer Jongeneel en zijn fractie is het toch met ons eens dat een crisisnoodopvang geen AZC is? De voorzitter De heer Jongeneel.

De heer Jongeneel Wij vinden van wel als het een permanente functie heeft gekregen. Dan is het geen crisis meer, dan is het een AZC. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw De Mul nogmaals. Mevrouw De Mul Volgens ons is er ook sprake van dat als het AZC straks op de nieuwe locatie geopend wordt, dat de bewoners van de crisisnoodopvang zullen verhuizen naar de nieuwe locatie. Dan is er toch nog steeds maar één locatie? De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel.

43

De heer Jongeneel In de Kadernota staat het niet zo omschreven. Daar staat gewoon dat de crisisnoodopvang zo lang mogelijk open blijft als nodig is en er staat niet in als een AZC is opgericht in Sliedrecht Noord, dat dan de verhuizing gaat plaatsvinden. Dat is helemaal niet zeker. Ik weet niet hoe mevrouw De Mul-Donker daar op komt. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Jongeneel Bedankt, voorzitter. Het college spreekt niet voor ons en ook niet voor de vele bezorgde inwoners van Sliedrecht. Het is onbegrijpelijk dat het college denkt dat we nog meer opvanglocaties zoals de crisisnoodopvang aan de Industrieweg en een nieuw asielzoekerscentrum in Noord nodig hebben. Deze locaties beschouwen wij als AZC’s, omdat de crisisnoodopvang voor onbepaalde tijd blijft zitten. Dit is niet vol te houden. Onze infrastructuur en voorzieningen staan al onder zware druk en de inwoners van Sliedrecht zien de kwaliteit van hun leefomgeving achteruit gaan. Wij eisen dat het college eerst de belangen van onze eigen inwoners op de eerste plaats zet. De constante toestroom van asielzoekers zorgt voor meer problemen op het gebied van huisvesting, zorg en veiligheid. Genoeg is genoeg! Wij hopen dat het nieuwe kabinet Schoof I snel de kraan van de toestroom kansloze asielzoekers zal dichtdraaien. De voorzitter Mevrouw Visser heeft een vraag hierover.

Mevrouw Visser Voorzitter, de heer Jongeneel stelt dat de aanwezigheid van mensen in de crisisnoodopvang of eventueel in een asielzoekerscentrum van invloed is op de kwaliteit van de leefomgeving. Kwaliteit van leefomgeving is voor mijn fractie: schoon, netjes, opgeruimd, goede luchtkwaliteit, mooie leefomgeving. Wat heeft de aanwezigheid van welk mens dan ook voor invloed op de kwaliteit van de leefomgeving? Kan meneer Jongeneel dat nog eens specificeren? De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Heel makkelijk, voorzitter. Dank u wel. Waar heeft het mee te maken: huisvesting, overbelaste zorg, onderwijs, dat er gewoon te weinig docenten zijn, personeelstekort. Hoe meer mensen wij hier binnen laten in Nederland: onze verzorgingsstaat trekt dit niet en wij moeten als gemeente dit wanbeleid niet faciliteren. En de VVD kan wel lachen, maar het is niet om te lachen. De voorzitter Voordat u verder gaat - mevrouw Visser, u heeft nog niet het woord. U wilt nog een vervolgvraag stellen? Gaat uw gang. Mevrouw Visser Nee, ik ben tevreden met het antwoord van de heer Jongeneel, maar ik begrijp gewoon dat economische status en dat soort dingen voor meneer Jongeneel gelijk is aan leefomgeving. De voorzitter De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Het is en-en.

We kunnen wel iedereen opvangen, maar dan wordt de leefomgeving of de leefbaarheid van onze leefomgeving toch heel vervelend. Want als jij in je huis bijvoorbeeld, als het huis geschikt is voor 5 mensen en je gaat 12 mensen opvangen, dan wordt het wel erg klein in je huis en dat willen we gewoon niet. Het moet gewoon leefbaar blijven. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. Voordat u dat doet heeft de meneer Van Urk namens de SGP-ChristenUnie-fractie ook een vraag. Gaat uw gang. De heer Van Urk Ik hoorde de heer Jongeneel net zeggen dat hij heel veel hoop heeft dat het kabinet Schoof I wat gaat doen, maar ik herinner mij nog een tweet waarin meneer Jongeneel aangeeft dat hij niet verwacht dat de heer Schoof met een vuist op tafel gaat slaan. Hoe moet ik dat zien? 44

De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Wilt u de context even nader verklaren? Want ik twitter zo veel. De voorzitter De heer Van Urk. De heer Van Urk Ik citeer dat u niet de illusie heeft dat de heer Schoof met zijn vuist op de tafel gaat slaan. Dus ik heb eventjes de vraag: u spreekt net het vertrouwen uit dat de heer Schoof, of het kabinet Schoof moet ik zeggen, het asielprobleem gaat oplossen. De voorzitter De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Dank u wel, voorzitter. Eigenlijk geeft de heer Van Urk al zelf het antwoord. Schoof zelf niet, maar het kabinet telt meer mensen dan meneer Schoof, of premier Schoof. Dus ik verwacht eigenlijk dat een mevrouw Faber wel met haar vuist op tafel slaat. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Wijngaarden van de VVD-fractie heeft ook een vraag. Gaat uw gang. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, geen vraag; meer een opmerking. Het werd net even genoemd. De VVD zit zo te lachen. Dat klopt, voorzitter. Ik ben goed gehumeurd vandaag. Maar waar ik eigenlijk om lachte, dat had niet zozeer met de inhoud van het verhaal van de heer Jongeneel te maken, maar er werd hem gewoon een vraag gesteld over wat hij verstond onder de leefomgeving. Het is mij duidelijk dat hij daar een beperkt verstand van heeft. Dank u wel. De voorzitter De heer Jongeneel mag daar op reageren.

De heer Jongeneel Ik laat deze schoffering voor de heer Van Wijngaarden. De voorzitter Dan stel ik voor dat u met uw volgende onderwerp verder gaat. De heer Jongeneel Wij willen duidelijkheid van het college van B&W. Gaat het college door met deze gigantische opvangoperaties als het Kabinet Schoof I stopt met faciliteren en financieren? Of zet de gemeente Sliedrecht dan eindelijk eens de Sliedrechter op de eerste plaats? Dit was het einde van asiel. Daarnaast willen wij terugkomen op de dubbele vergrijzing, iets wat al jaren geleden voorspeld is. Het is onbegrijpelijk en onacceptabel dat de gemeente Sliedrecht hier niet tijdig op heeft ingespeeld. Dit is een duidelijk voorbeeld van een brevet van onvermogen. We wisten allemaal dat mensen ouder zouden worden en langer thuis zouden willen blijven wonen en toch hebben we niet de benodigde maatregelen genomen. Hierdoor zitten niet alleen ouderen in de knel, maar kunnen ook starters geen woning vinden door de beperkte beschikbaarheid van woningen en de hoge huizenprijzen. Initiatieven vanuit de samenleving voor woningbouw, zoals de Groen van Prinstererlocatie of Tiny Houses in Sliedrecht-Noord worden niet serieus genomen. De voorzitter De heer Verheul heeft een vraag. Gaat uw gang. De heer Verheul Voorzitter, ik hoor de heer Jongeneel het college en de gemeente Sliedrecht van alles kwalijk nemen over de verdubbelde verzilvering.

Dat we het wisten, maar geen maatregelen hebben getroffen. Nou is het zo dat de meerderheid van deze gemeenteraad een amendement in stand heeft gehouden waarbij een bouwlocatie voor nieuwbouw, ook juist voor senioren werd benoemd en uw fractie eigenlijk met heel veel gemak de bouw voor seniorenwoningen zo er afgeschrapt heeft. Dus mijn vraag is, wie zag dan wel de dubbele vergrijzing aankomen en wie heeft dan zijn kop in het zand gestoken? Voorzitter, via u de vraag aan de heer Jongeneel. De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. 45

De heer Jongeneel Voorzitter, als ik het nu goed begrijp, als wij een keuze maken voor jongeren…. De voorzitter Wilt u goed in de microfoon spreken? De heer Jongeneel Sorry. Als wij een keuze maken voor jongeren omdat de ouderen langer in huis willen wonen, dan is het toch geheel terecht dat we dan kiezen om een keer huizen te bouwen voor starters, of is dat heel raar? Misschien dat meneer Verheul dat even nader wil verklaren, dat dat niet humaan of menselijk is. De voorzitter Ik stel voor dat we dat debat van vorige week niet over gaan doen. De heer Dunsbergen tenslotte nog. Of tenslotte - in deze ronde. Gaat uw gang. De heer Dunsbergen Dank u wel. Ik begrijp dat het vandaag een dag is waarin Slydregt.NU dat even therapeutisch invult. Want de heer Brandwijk heeft net al zijn emoties op tafel gelegd en nu ook de heer Jongeneel, dus dat is mooi dat daar in ieder geval de ruimte voor is. Nu even weer terug tot de orde van de dag en dan ook gewoon de vraag: ik hoor de heer Jongeneel heel veel pijn delen en heel veel oud zeer en problemen. Wat maakt dan dat Slydregt.NU toch er voor gekozen heeft in de afgelopen tijd om de concrete oplossingen die vanuit het college worden aangedragen, om die structureel weg te stemmen? De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel. De heer Jongeneel Omdat wij geen toekomst zien in deze opties.