Notulen besluitvormende gemeenteraad Sliedrecht 08 juli 2024 (getekend).pdf

We hadden het over verbetering, we hadden een vinger aan de pols. Toch verandert er in een maand iets, waar dan niemand zijn vinger op kan leggen waar nou het probleem zat. Zit dat in de cultuur, zit dat in de afspraken die je met elkaar maakt, zit dat in het feit dat de kwaliteit van de verbetering toch niet dermate groot was? Is dat dan echt die keuzes die je maakt? Dat vinden wij wel enorm lastig. We hadden gehoopt en ja, er staan ook woorden in dat het beter ging; nou ja, we hebben er heel wat geld tegenaan gegooid, dus - wat fijn dat het ook beter gaat, maar het gaat nog niet goed genoeg. Ik heb nu ook bij deze wethouder te weinig urgentie gevoeld om vandaag aan de slag te gaan. Daarom zullen wij als fractie van Slydregt.NU een motie indienen. Een motie van treurnis over het gelopen jaarrekeningproces 2023. Als het goed is, wordt hij nu elk moment geüpload in GO. Hij staat er in. De voorzitter Leest u hem maar voor. De heer Brandwijk De gemeenteraad van Sliedrecht, in vergadering bijeen op 8 juli 2024, gehoord hebbende de beraadslaging over het voorstel Jaarrekening 2023. MOTIE VAN TREURNIS Constaterende dat: De gemeenteraad Sliedrecht weer geen handtekening heeft onder de accountantsverklaring. Overwegende dat: wij te weinig verbeteringen zien bij het college. Wij geen urgentie proeven bij dit 15

college. Wij geen vertrouwen hebben dat het proces rondom de Jaarrekening volgend jaar beter wordt. Spreekt de gemeenteraad zijn treurnis uit over het gelopen jaarrekeningproces 2023. En gaat over tot de orde van de dag. Namens de fractie van Slydregt.NU. De voorzitter Dank u wel. Deze motie is ingediend door de heer Brandwijk, maakt onderdeel uit van de beraadslaging en krijgt stuknummer M4.1. Gaat u verder met uw betoog. De heer Brandwijk Waarom wij dit nu indienen, is omdat wij echt op zoek zijn naar: welk signaal moet je nu afgeven om echt tot verbetering te komen? De afgelopen drie jaar is ons veel verbetering beloofd in processen en keer op keer is, ja, een soort gouden knop of de schakelaar die we om moeten switchen, niet gevonden. Want we zijn er nog niet. Blijkbaar moet er dus iets anders en dit is het signaal wat wij graag willen afgeven, om toch die urgentie te creëren en te hopen dat er voor de zomer toch nog wel dingen gaan gebeuren. De voorzitter U bent gekomen aan het einde van uw tweede termijn. Zijn er nog vragen aan de indiener van deze motie? Dat is het geval. De heer Dunsbergen namens de CDA-fractie. Gaat uw gang. De heer Dunsbergen Dank u wel. Een motie van treurnis; nou, die hadden we nog niet gezien tot op heden in deze raad. Ik ben wel even benieuwd. Ik ben even wat in verwarring gebracht, want ik heb de wethouder net zelfs zijn excuses horen aanbieden.

Ik heb verschillende partijen en ook de wethouder horen zeggen en ook zien constateren dat er wel verbeterstappen zijn gezet, maar dat op een cruciaal punt een verkeerde keuze, een verkeerde afweging gemaakt is. Maar ook dat is bekend. Dus wat de heer Brandwijk er dan nadrukkelijk toe beweegt dat, dat alles gehoord hebbende, hij dan toch van mening is dat daar een motie van treurnis bij zou moeten? De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Dat zijn voor mij eigenlijk twee dingen. Dat is dat je een proces met elkaar in bent gegaan, de afgelopen 11 maanden, waarin alles goed ging en in de laatste maand alles fout. Ik begrijp echt niet hoe dat heeft kunnen gebeuren. Daarnaast mis ik een bepaalde urgentie. Als ik hier het college hoor uitspreken ‘daar komen we bij de eerstvolgende Auditcommissie wel een keer op terug’, dan kunnen wij er pas wat van vinden. Nog niet eens de gemeenteraad, maar een select gezelschap, terwijl dit ons volgens mij allemaal aangaat omdat we hier nu weer staan. Dan denk ik van, ja, als ik vraag om voor het eind van deze week met een CIB te komen, dan is het: nee, dat komt allemaal wel. Daar mis ik echt de urgentie om aan de slag te gaan. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen nog in tweede instantie. De heer Dunsbergen Dank u wel. Dat eerste punt, daar heb ik natuurlijk al wat over gezegd.

Dat tweede punt nog niet; dat wil ik nog wel even aanstippen. Want ik heb de heer Brandwijk inderdaad verschillende keren horen zeggen van: ja, die reactie van het college op het accountantsverslag, die moet er eigenlijk zo spoedig mogelijk komen. Nou weet ik niet hoe we dat in voorgaande jaren deden, maar ik vind hoe dan ook en dat wil ik echt benadrukken, dat we daar ook zorgvuldigheid in moeten betrachten. Volgens mij is het zo dat die reactie van het college, dat kan niet zomaar een A4-tje zijn met ‘hier hebt u een reactie’ of zo. Daar moet wel even goed over nagedacht worden en volgens mij hebben we als raad ook aangegeven dat wij zeker op het punt van die VIC, dat moet gewoon goed gaan volgend jaar. Dan is het volgens mij niet meer dan redelijk dat we het college dan wel de gelegenheid geven om dat op een goede manier met ons te delen, dat ook te bespreken in de Auditcommissie en daar vervolgens dan in de raad, als dat nodig is, nog het gesprek over aan te gaan. Maar ik vind dat op zichzelf ook geen argument voor die motie van treurnis.

16

De voorzitter Dank u wel. Behoefte om daar op te reageren? Meneer Brandwijk en dan de heer Pauw. De heer Brandwijk Ik ben het eens dat je soms de tijd nodig hebt om een goed besluit te nemen. Maar we zijn nu ergens in een proces beland door dit college en het aanleveren van de stukken dat wij vandaag als raad ook een besluit moeten nemen en mijn stem hiervoor is ook heel wat waard. En als wel van mij verwacht wordt dat ik nu ga stemmen zonder dat ik weet hoe die verbeteringen over worden genomen - dat vind ik enorm lastig om te doen. We hadden ook als raad en college met elkaar kunnen zeggen met zijn allen: we gaan 14 juli nog vergaderen, dan heeft iedereen wat meer tijd om de stukken te lezen, iedereen wat meer tijd om verbeteringen door te voeren. Maar volgens mij zijn we nu wel waar we nu staan. Wij worden nu gedwongen om deze keuze vandaag te maken. Dan zou het college óók met verbeteringen kunnen komen om mij meer vertrouwen te geven. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen tenslotte. De heer Dunsbergen Nog twee zinnen. Volgens mij stemmen we zo meteen over de jaarstukken en niet over het verbeterplan of over het accountantsverslag. Dat wil ik de heer Brandwijk nog wel nadrukkelijk meegeven. De voorzitter Dank u wel. Ik geef de heer Pauw het woord voor een vraag aan de heer Brandwijk.

De heer Pauw Een accountantsverslag is een onderdeel van een jaarrekening, maar dat is even een tussendoor-opmerking. Voorzitter, als je de vraag de ene kant op stelt, moet je hem ook de andere kant op stellen. In bullet 3 bij de overwegingen staat dat er geen vertrouwen is of het proces volgend jaar beter wordt. Dan is natuurlijk even de vraag aan de indiener op basis waarvan dat dan wordt gesteld. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Er zijn eigenlijk twee punten. Eén, wat ik al net zei over die urgentie waarmee aan de slag gegaan wordt. Dat is voor mij een pijler. En vervolgens dat we blijkbaar nog niet die knop hebben gevonden waar dat anders moet. Want ja, dat een rechtmatigheidsverantwoording nieuw is en dat daar dus uitdagingen bij zijn, kan ik volledig begrijpen. Dat een VIC ingewikkeld is, kan ik ook begrijpen. Maar waar het hier met name om ging en ik pak hem er heel even bij, dat was: gemaakte afspraken op door ons gesignaleerde aandachtspunten zijn niet of te laat opgevolgd. Dat zijn principiële punten. Dat heeft helemaal niet te maken met de moeilijkheid van de stukken, of het invullen van Excel of het factureren, het goed van je bonnetjes in laatjes doen. Dat heeft daarmee te maken en daar heb ik de wethouder echt niet op zien reflecteren naar mijn beeld. De voorzitter Dank u wel.

Als er verder geen vragen aan u zijn, dan stel ik voor dat we de tweede termijn vervolgen. De heer Cees Ippel, uw eigen termijn. Heeft u nog behoefte aan een tweede termijn? Gaat uw gang. De heer Cees Ippel Voorzitter, dank u wel. Het mag u niet verwonderen dat de tweede termijn wat mij betreft met name gaat over deze motie. Want hetgeen wat wij ingebracht hebben, daar staan we voor, ook in de eerste termijn. Dat wij wel verbeteringen zien. Dat, denk ik, in de Auditcommissie wat mij betreft ook voldoende vertrouwen is uitgesproken, tenminste in de woorden van de voorzitter van de Auditcommissie dat we dat proces beter gaan monitoren. Dat we ook de verbeteringen zien en dat de accountant ook daarin zeker dat ook opmerkt. En dan ga ik over naar de motie. Dat Slydregt.NU dan de gouden knop aan het zoeken is, begrijp ik. Ik denk dat iedereen naar de gouden knop op zoek is, maar dan wel heel duidelijk van onze kant: of een motie van treurnis dan de gouden knop is om dit te gaan doen? Ik denk dat je eerder wat vertrouwen verliest en dat we dit juist met elkaar moeten gaan doen. Ik heb in de bijdrage in de eerste termijn van Slydregt.NU ook een reactie gegeven dat het een oppositie/coalitie ding kan zijn. In een latere woordvoering hoorde ik daar een reactie op van 17

PRO Sliedrecht, dat we dat als raad moeten doen. Maar ik denk dat ik gestaafd word in die opmerking als ik nu zie wat er gebeurt: dat het wel degelijk een oppositie/coalitie ding is. Wij als coalitiepartij, die ook verantwoordelijk zijn voor deze wethouder, zullen dit punt zeker niet gaan steunen, maar ook omdat wij vertrouwen hebben dat het proces echt verder gaat. Ik spreek mijn afkeuring over die motie van treurnis uit. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk nog in een reactie op de heer Cees Ippel, of een vraag aan de heer Cees Ippel. De heer Brandwijk Dank u wel. Het wordt wel heel filosofisch, hoe hij het dualisme ziet, ‘verantwoordelijk voor deze wethouder’. Maar even één vraag. Zitten wij echt in andere Auditcommissies waar we het hier over hebben? Want die verbeterslag moet komen. Dat is ons drie jaar beloofd. We zitten hier al drie jaar ‘ja, het moet anders.’ Vervolgens krijgen we een proces voorgesteld - ik ben wel op zoek naar middelen hoe we dat echt kunnen doen en als volgens u gewoon weer hetzelfde praatje als wat we hier gedaan hebben voldoende is, nou, volgens mij bewijzen de afgelopen drie jaren dat dat dus niet zo was. Ik ben even benieuwd hoe de SGPChristenUnie daarop reflecteert, voorzitter. De voorzitter Dank u wel, maar wel een korte reflectie graag, van de heer Cees Ippel.

De heer Cees Ippel Nu moet ik even een samenvatting in mijn hoofd gaan maken, voorzitter. Als ik sommige dingen hoor, dan denk ik dat wij inderdaad af en toe in een andere vergadering zitten. Maar laat ik daar niet te veel op uitwijden. Er zijn afspraken gemaakt. Er is een verbeterplan. Er zijn zichtbare verbeteringen. Er is een nieuw proces als het gaat om de rechtmatigheid. Het is de eerste keer dat het op deze manier is gedaan. Dat daar dingen mis zijn gegaan, dat hebben we denk ik als alle fracties ongeveer uitgesproken en dat heeft het college ook bevestigd. Wij zien en houden daar het vertrouwen in dat het verbeterproces nu echt wel op gang komt. Zeker ook na de woorden die het college daar over gesproken heeft en daar heb ik vertrouwen in. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we in de tweede termijn door naar de volgende woordvoerder en dat is de heer Dunsbergen namens de CDA-fractie. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? Dat is het geval. Gaat uw gang. De heer Dunsbergen Dank u wel. Ik vind het toch wel belangrijk om in ieder geval ook nog een reactie te geven op het amendement dat is ingediend, want dat was er ook nog. Het voelt al zo lang geleden. Ik heb tijdens de oordeelsvormende behandeling aangegeven dat ik het inderdaad op het randje vind, randje buitenspel, maar op zich goed.

Ik heb me er nog eens op beraden, ook met mijn fractie en we constateren: wat er eigenlijk gebeurt, is dat er een potje gevormd wordt. Ik denk inderdaad dat het niet nodig is. Laten we gewoon het voorstel afwachten en dan is het geld gewoon beschikbaar; of het nou in een apart potje zit of in een algemeen potje. Dus dat in ieder geval daarover, dat we dat amendement wel kunnen steunen. Als het gaat over de motie van treurnis, nog even heel specifiek over wat daar aan overwegingen genoemd staan. Ik moet daarbij overigens zeggen: dat is niet mijn gewoonte, maar ik ben het op dat punt niet geheel eens met de heer Cees Ippel als het gaat om het onderscheid dat gemaakt wordt. Volgens mij is het inderdaad zo dat we daar als raad hier een besluit over nemen, compleet en is het ook zo dat volgens mij heel de raad gehoord heeft, ook van de accountant, of in ieder geval in het accountantsverslag, dat er wel degelijk stappen zichtbaar zijn. Alleen, op die VIC is dat nog onvoldoende gebleken. Het kan zijn dat ik wat anders gehoord heb, maar als ik kijk naar de wethouder die hier net stond, proef ik zeker de urgentie en is het volgens mij ook zo dat het college die urgentie ook proeft. Dat maakt dat wij voor volgend jaar daar nog wel vertrouwen in hebben, dus ook als het gaat om de jaarrekening en de jaarstukken. Maar het college moet het wel gaan waarmaken; dat klopt.

De conclusie: we zullen de motie van treurnis niet steunen. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we door naar de heer Pauw namens de fractie van PRO Sliedrecht. 18

De heer Pauw Die krijgt het verzoek van zijn rechterzijde voor een schorsing van 10 minuten, voorzitter. De voorzitter Voor de tweede termijn? De heer Pauw Ja, voor ik iets kan vertellen over de motie. De voorzitter Dan stel ik voor te schorsen tot 15.10 uur. De vergadering is geschorst tot 15.10 uur. Schorsing De voorzitter Ik heropen de vergadering en ik geef graag opnieuw het woord aan de heer Pauw namens de fractie van PRO Sliedrecht. Gaat uw gang. De heer Pauw Dank u wel, voorzitter. Even overleg gehad met de fractie, omdat wij de bedoeling van de motie van treurnis wel heel erg begrijpen. Maar ja, er werd vanmiddag al gezegd: het zijn bijzondere moties, dus die ga je over een aantal jaren nog eens teruglezen en dan zouden er wel de juiste bewoordingen in moeten staan. Er is even overleg geweest tussen mijn fractievoorzitter en de fractie van Slydregt.NU en er zijn een aantal aanpassingen neergezet, waaronder het verdwijnen van de 3de bullet. Want ik wou dat ik het ene of dat ik het andere kon zeggen: ik heb er vertrouwen in, of: ik heb geen vertrouwen. Maar we weten het gewoon niet. Ergens in september komt er weer een antwoord en dan zien we het wel weer. Dus je kan ook niet stellen dat er onvoldoende vertrouwen is, want we weten gewoon niks. Als ik het goed begrepen heb is die bullet nu verdwenen en zijn er een tweetal aanpassingen in ...

De voorzitter Meneer Pauw, zo werkt het niet. U bent niet de indiener van de motie. U hoopt dat de indiener van motie een aantal aanpassingen doorvoert. De heer Pauw Ik ga lekker over mijn eigen woorden, dat klopt, voorzitter. Inderdaad, Slydregt.NU is degene die dat gaat aanpassen, want dat zijn de indieners van de motie. Ik geef alleen even aan wat wij vonden en vinden. Dank u wel. De voorzitter Precies, dank u wel. Zo moeten we uw woorden begrijpen. Dat was uw tweede termijn? Ja. Dan gaan wij kijken, want ik denk dat het dan voor alle leden van de raad belangrijk is dat we even weten of de heer Brandwijk voornemens is om zijn motie te wijzigen, om een gewijzigde motie in te dienen. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Zoals de heer Pauw van PRO Sliedrecht al aangaf is er contact geweest tussen mij en Mark Verheul van de fractie van PRO Sliedrecht en zijn we tot de wijzigingen gekomen zoals de heer Pauw die net zei. Zal ik even de motie dan voorlezen zoals die moet? Ik heb Heleen ook al gemaild met de tekst. De voorzitter Gaat uw gang. De heer Brandwijk Constaterende dat: De gemeenteraad Sliedrecht weer geen handtekening heeft onder de accountantsverklaring. Overwegende dat: Wij onvoldoende verbeteringen zien bij het college. Wij ondanks de inspanningen onvoldoende urgentie proeven bij dit college. Dan is de derde bullet weg.

Dan spreekt de gemeenteraad zijn treurnis uit over het gelopen jaarrekening proces 2023 en gaat over tot de orde van de dag. Namens de fractie Slydregt.NU, Boudewijn Brandwijk. De voorzitter Motie onder M4.1 is ingetrokken. De nieuwe motie is zojuist ingediend, die krijgt stuknummer M4.1.A. Die wordt op dit moment verwerkt en komt zo digitaal voor uw allen en degenen die thuis met ons meeluisteren en kijken, beschikbaar. Dank u wel, meneer Brandwijk. Dan gaan wij 19

kijken naar de andere woordvoerders. Ik denk dat ik de heer Van der Plas als laatste in de rij graag het woord geef. De heer Van der Plas. De heer Van der Plas Dank u wel, voorzitter. Mijn tweede termijn zal meer het karakter van een stemverklaring hebben. Ook onze fractie betreurt het dat de jaarstukken dit jaar nog niet compleet waren, maar tegelijkertijd verwijten we het college en de ambtenaren weinig tot niets. Wij hebben dan ook het volste vertrouwen dat het verbetertraject het komende jaar met grote inzet zal worden voortgezet en we zullen deze motie dus niet steunen. Dan het amendement dat is ingediend door de SGP-ChristenUnie; daarover hebben wij geen moeite met beslispunt J., de aanleg van een Cruijff Court en zullen ook dit amendement niet steunen. De voorzitter Dank u wel. Zijn er nog vragen? De heer Van Wijngaarden namens de VVD-fractie heeft nog een inbreng in de tweede termijn. Gaat uw gang. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, dank u wel. Ook ik wil even reageren op de motie en het amendement. Het amendement: nou, een beetje in het verlengde van de uitspraak van de heer Dunsbergen. Oordeelsvormend gaven we aan dat we er op zich niet heel veel moeite mee hadden dat dit op deze manier geregeld werd. Maar goed, gezien de zuiverheid denken we dat het goed is om het toch op de voorgestelde manier te doen, dus we zullen het amendement daarover steunen.

Motie van treurnis. Ik heb de aangepaste nog niet gezien, maar goed, in ieder geval reflecterend op de eerste twee bullets, die zijn volgens mij ongewijzigd: er wordt gezegd dat er te weinig verbeteringen gezien worden bij het college. Dat lijkt me een verschil van inzicht. Dat zien wij namelijk niet. Wij zien wel de nodige verbeteringen en die worden gelukkig ook geconstateerd door de accountant. Er wordt genoemd dat er geen urgentie wordt geproefd en ook daarvoor geldt dat wij dat stuk zeker niet kunnen steunen. Wij proeven die urgentie wel degelijk bij het college en in ieder geval die twee bullets zorgen er al voor dat wij de voorliggende motie niet zullen steunen. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Zijn er nog andere leden die het woord wensen in de tweede termijn van de raad, of elkaar nog een vraag willen stellen? Dat is het geval. De heer Dunsbergen namens de CDA-fractie. Gaat uw gang, opnieuw, naar aanleiding van de gewijzigde motie misschien. De heer Dunsbergen Dank u wel. Precies, naar aanleiding van de gewijzigde motie. Nou heb ik die ook nog niet gezien, maar dat doet in die zin niet ter zake, omdat wij ook deze gewijzigde motie niet kunnen steunen. De voorzitter Dank u wel. Andere leden die nog het woord wensen? Dat is het geval. De heer Cees Ippel van de SGP-ChristenUnie-fractie.

De heer Cees Ippel Voorzitter, ook wij, dat zal geen verrassing zijn, vinden dat die veel te weinig is aangepast. Los van de titel, maar goed. Ik heb daar nog een korte opmerking bij. Er wordt nu gesteld dat het dan volgend jaar helemaal op orde moet zijn. Dat verwachten wij ook, maar er is natuurlijk wel gezegd dat het een proces van een aantal jaren zal zijn. Dus er zullen volgend jaar ongetwijfeld ook wel weer kleine dingetjes komen. De voorzitter Dank u wel, meneer Cees Ippel. Ik zag dat de heer Pauw ook nog het woord wenst. Gaat uw gang. De heer Pauw Ja, want ik was halverwege afgebroken in mijn tweede termijn, maar we gaan nog even verder. De voorzitter Ik heb u niet willen afbreken, hoor. Ik had de indruk en u heeft het mij niet aangegeven. Gaat u vooral verder, meneer Pauw.

20

De heer Pauw Het gaat helemaal goed komen, want we moesten nog even reageren op het amendement. Dat kunnen we uiteraard steunen, want wij vinden al jaren dat het niet op deze manier kan. De voorzitter Gaat u verder, meneer Pauw. De heer Pauw Dan kom je bij het raadsbesluit over de jaarrekening, voorzitter. Als je vorig jaar zegt: we gaan niet iets steunen wat niet ondertekend is, kan je dat dit jaar ook niet doen, dus we zullen gewoon tegen het besluit van de jaarrekening stemmen. En de motie: er is aangegeven, met deze aanpassing kunnen wij hem wel steunen omdat wij wel vinden dat er een signaal nodig is. Omdat we echt aan het zoeken zijn naar het moment dat stukken worden ingestuurd en hoe stukken worden beoordeeld, hoe er dag en nacht verschil in zit en wij geen enkele vinger krijgen achter waar dat nou aan ligt. Niemand kan dat vertellen. Misschien wordt het bij de Auditcommissie nog eens een keer verteld, maar wij komen er niet achter en daarom is het een reden om in ieder geval een signaal af te geven op deze wijze. Wij steunen de motie. De voorzitter Hartelijk dank, meneer Pauw. Andere leden die het woord nog wensen? Dat is niet het geval. Dan zijn wij gekomen aan het einde van de tweede termijn van de raad en geef ik graag het woord aan wethouder Paas namens het college, als hij dat wenst. Gaat uw gang. Wethouder Paas Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter.

Volgens mij is het niet gepast om als college te reageren op een motie richting het college, dus dat zal ik niet doen. Het amendement heb ik gelaten aan de raad en heb ik ook gehoord en ik ben benieuwd naar de uitslag van de stemming. Tegelijkertijd, meneer de voorzitter, wil ik nogmaals benadrukken dat ik ook dankbaar ben voor de inhoud van de jaarstukken die hier voorliggen. Daar wil ik het bij laten. De voorzitter Dank u wel, meneer Paas. Er zijn geen vragen aan u. Daarmee zijn we gekomen aan het einde van de tweede termijn en kunnen we overgaan tot stemming. Inmiddels is de gewijzigde motie onder M4.1A geüpload en zichtbaar in uw systeem en voor degenen die met ons meekijken en luisteren zichtbaar op raad.sliedrecht.nl. Dan kunnen we overgaan tot stemming. We stemmen zo allereerst over het amendement onder A4.1. Vervolgens over het al dan niet gewijzigde voorstel. Vervolgens over de ingediende motie en ik vraag u steeds opnieuw of u nog een stemverklaring wilt afgeven. Een aantal van u heeft die eigenlijk zojuist in de tweede termijn al gegeven. We beginnen allereerst met het amendement wat ingediend is door de SGP-ChristenUnie, de heer Cees Ippel onder A4.1. Wenst één van de leden daarover een stemverklaring af te leggen? Dat is het geval. De heer Brandwijk, gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik zal ook alvast een voorloopje doen.

Wij zullen tegen de jaarrekening 2023 stemmen. Naar ons idee heeft dit amendement dan ook geen waarde meer en daarom zullen we ook tegen dit amendement stemmen. De voorzitter Hartelijk dank. Andere leden die nog een stemverklaring bij dit amendement willen afgeven? Dat is niet het geval. Dan gaan wij over tot stemming. Ik nodig u uit om uw stem uit te brengen over het ingediende amendement onder A4.1. De stemming is geopend. (…) Alle aanwezige leden hebben hun stem uitgebracht. Ik constateer dat het lid Mulder afwezig is. Inmiddels zijn overigens de leden Prins en Mark Jongeneel in de vergadering aanwezig. Meneer Prins? De heer Prins Ik kan mijn stem niet uitbrengen. De voorzitter Wat zou uw stem zijn, meneer Prins? De heer Prins Voor. De voorzitter Dank u wel. Daarmee heeft u uw stem uitgebracht. (…) Zoals u ziet lukt het nog niet om de uitslag op het scherm te brengen. Ik stel voor dat wij nu bij uitzondering bij handopsteking 21

stemmen. Ik vraag u uw hand op te steken op het moment dat u tegen het voorgestelde amendement onder A4.1 bent. Dat zijn de leden van de fracties van Slydregt.NU en de PvdA. Dat zijn vier leden; de overige aanwezige leden hebben voorgestemd. Daarmee is het amendement aangenomen. Aldus besloten. Dank u wel. Dat zijn 15 leden, want er zijn 19 leden aanwezig in de vergadering. We gaan over tot stemming over het gewijzigde voorstel en daarvoor hebben we even geduld nodig. Ik vraag allereerst of één van de leden nog een stemverklaring vooraf wil afleggen. Dat is het geval. De heer Brandwijk, u heeft volgens mij zojuist al uw stemverklaring afgegeven. U wilt het nog een keer herhalen? Gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel. Als fractie van Slydregt.NU zullen we tegen stemmen omdat er geen handtekening onder staat en net als de handtekening van de accountant is onze stem ook heel wat waard. Dan hadden we liever gezien dat het college gewacht had tot de handtekening er was, zodat wij ook goed onze stem over dit voorstel hadden kunnen doen. Dus: tegen, namens onze fractie. De voorzitter Dank u wel, meneer Brandwijk. Zijn er nog andere leden die een stemverklaring willen afleggen over het gewijzigde voorstel inzake de jaarrekening 2023? Dat is niet het geval. Dan wachten we nog even totdat de stemming geopend kan worden. De stemming wordt geopend.

Ik verzoek u uw stem uit te brengen. (…) Alle 19 van de 19 aanwezige leden hebben hun stem uitgebracht. Het besluit tot vaststelling van de jaarrekening 2023: zeven leden hebben daar tegen gestemd. De overige 12 leden voor en daarmee is het besluit aangenomen. Aldus besloten. Tegen hebben gestemd de leden van de fractie van PRO Sliedrecht en Slydregt.NU. Dank u wel. Dan gaan we over tot stemming over de ingediende motie van treurnis. De gewijzigde ingediende motie, moet ik zeggen, onder M4.1A. Zijn er nog leden die een stemverklaring vooraf willen uitbrengen? Dat is niet het geval. Dan gaan wij over tot stemming. De stemming is geopend. (…) Alle 19 aanwezige leden hebben hun stem uitgebracht. Zeven leden hebben voor de motie gestemd; dat zijn de leden van de fractie van PRO Sliedrecht en Slydregt.NU. Alle overige 12 aanwezige leden hebben tegen gestemd en daarmee is de motie verworpen. Aldus besloten. Daarmee zijn we gekomen aan het einde van dit agendapunt en gaan we over tot agendapunt 5, de algemene beschouwingen. 5. ALGEMENE BESCHOUWINGEN De voorzitter De algemene beschouwingen richten zich over de Kadernota 2025. We hebben zojuist bij agendapunt 4 teruggeblikt naar 2023. We gaan de komende uren vooruitblikken.

De Kadernota 2025 staat geagendeerd, maar dat niet alleen; ook het Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing 20242025 en tenslotte ook de documenten en de voorstellen die er liggen inzake het Ravijnjaar. We hebben besloten om die allemaal integraal te bespreken. Het Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing 2024-2025 is ook een debatstuk geworden. Daar hebben we zojuist over besloten en u kunt al deze documenten meenemen in uw algemene beschouwingen. De Kadernota is niet in een oordeelsvormende vergadering besproken, maar is rechtstreeks, zo heeft u besloten, geagendeerd voor deze besluitvormende vergadering. U heeft wel een inloopavond gehad, een technische sessie. Er zijn ook verschillende technische vragen gesteld. Die zijn allemaal netjes beantwoord. We kunnen dus ook overgaan tot behandeling. We hebben al eerder besloten over de gang van zaken voor deze vergadering. Die kent u ook allemaal. U heeft allen als fracties 15 minuten spreektijd in eerste termijn. Dat is ruim. We hebben u ruim bemeten. Dat moet ook lukken, denk ik. Er is ook ruimte om interrupties te plaatsen, maar ik verzoek u zo veel mogelijk die kort en bondig te stellen en een wijze zelfbeperking daarin toe te passen, zodat we op tijd deze vergadering weer kunnen afsluiten. Mocht u een motie of een amendement willen indienen, kunt u in dit geval volstaan met een korte samenvatting van de doelstelling of het dictum.

Ik zal daarna, buiten uw eigen spreektijd, eventueel ook nog dat dictum voorlezen, zodat het voor iedereen duidelijk is wat de bedoeling van de motie of het amendement is. Is dit voor u allen duidelijk? Ik zie dat dat het geval is. Ik geef graag in de eerste termijn van de gemeenteraad het woord aan de heer Dunsbergen namens de CDA-fractie. De heer Dunsbergen Dank u wel. Voorzitter, na een bewogen eerste agendapunt is het nu tijd om vooruit te kijken. Zoals u weet kent Sliedrecht een rijke historie. Onze Historische Vereniging Sliedrecht heeft dat mooi in beeld gebracht en ook de indrukwekkende kanten van onze Sliedrechtse geschiedenis zijn er in beschreven. Zo ook over de Tweede Wereldoorlog. Juist daar wil ik nu even 22

mee beginnen, want volgend jaar staan wij als gemeente, maar ook als Nederland stil bij 80 jaar bevrijding. Dat is iets om dankbaar voor te zijn, juist in deze tijd waarin Europa na decennia weer een oorlog binnen zijn grenzen kent. Er is één indrukwekkende gebeurtenis en die wil ik toch graag bijzondere aandacht geven, omdat dit plaatsvond op 8 juli 1940, vandaag dus 84 jaar geleden. Zo gebeurde het dat kort na de capitulatie van Nederland Engelse vliegtuigen overvlogen, vermoedelijk op zoek naar schepen. Deze schepen werden gezien in onze Sliedrechtse haven. Mikken was niet het sterkste punt van deze vliegtuigen, want in plaats van de haven werd de Prins Hendrikstraat en omgeving geraakt. Acht mensen lieten het leven. Naast deze droevige gebeurtenis is er meer gebeurd. Zaken waar ik ook geen weet van had. Zo is het blijkbaar zo dat de straatnamen en de namen van onze scholen zijn veranderd vanwege de herinnering aan het Koningshuis. Zijn er bombardementen uitgevoerd op de spoorbrug, maar ook andere spoorlijnen en überhaupt de angst voor bommen of laag overvliegende V2-raketten. Ook de hongerwinter is niet aan Sliedrecht voorbij gegaan. Dat is dus veel om te herdenken, volgend jaar en ik vind het toch belangrijk om daar juist ook bij de start van de algemene beschouwingen deze aandacht aan te geven.

Voorzitter, dat is dus veel om te herdenken, maar er is ook veel om trots op te zijn. Want na de oorlog heeft Sliedrecht zeker niet stil gestaan. Na de wederopbouw is Sliedrecht gestaag uitgebreid en in 80 jaar tijd is er veel veranderd. Dat brengt ons weer bij vandaag: 8 juli 2024. De dag waarop wij als gemeenteraad vooruit kijken naar 2025. Voorzitter, dan kom ik even echt bij de inhoud en dan wil ik graag aansluiten bij de kernopgaven die de Kadernota beschrijft. Dat begint met Veilig & Inclusief Sliedrecht. Dat is denk ik ook goed. Dat zou ook het uitgangspunt moeten zijn: dat iedere Sliedrechter en iedereen in Sliedrecht veilig kan opgroeien in een inclusieve samenleving. Goed voor elkaar, noemen wij dat als CDA Sliedrecht. Voor het belangrijkste deel hebben de meeste Sliedrechters het goed voor elkaar. Men heeft een huis, eten op tafel en een sociaal netwerk. Maar helaas geldt dit niet voor iedereen. In de afgelopen jaren is het aantal huishoudens met problematische schulden toegenomen. We zien een stijging van 6,7% in 2020 naar 8% in 2023. Dat gaat dan om enkele honderden huishoudens, iets van 200 huishoudens die er dus bij zijn gekomen. Dat is een zorgwekkende ontwikkeling. Tegelijkertijd zien we dat het potje ‘Sliedrechters Schuldenvrij en Actief’ op de één na laatste pagina uit mijn hoofd van de Kadernota, dat die vanaf 2026 blijkbaar op is.

Dat vraagt volgens mij om actie, dus ik ben heel erg benieuwd wat de wethouder voornemens is om te gaan ondernemen om deze ontwikkeling tegen te gaan. Want blijkbaar zien we dus een stijging van de schuldenproblematiek, maar ook dat dat potje opraakt. We zijn heel erg benieuwd wat de wethouder daaraan gaat doen. Naast die ontwikkelingen rondom de schuldenproblematiek blijft het CDA Sliedrecht zich ook sterk maken voor de toegankelijke eerstelijnszorg binnen Sliedrecht, dus de zorg van de huisartsen. Het is mooi om te zien dat onze wethouder Paas namens het college kort geleden een mooie stap heeft gezet door een samenwerkingsovereenkomst te tekenen, samen met de huisartsen en de zorgverzekeraars. Wethouder Paas verwoordde het mooi. Hij zei, dat heb ik gelezen in een persbericht: ‘Gemeente, huisartsen en zorgverzekeraars hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid om te gaan voor toekomstbestendige eerstelijnszorg’. Dat is het einde van het citaat en dat is heel goed, dus ik wil daar ook bij deze mijn complimenten voor uitspreken. Uiteraard is voorkomen natuurlijk beter dan genezen en niet in alle gevallen is de huisarts de juiste plek om naartoe te gaan. Soms is een bezoek aan het Bonkelaarhuis eigenlijk meer passend. Bijvoorbeeld doordat stressklachten voortkomen uit schuldenproblematiek. Of somberheid die voortkomt uit eenzaamheid.

In die gevallen is het soms makkelijk om een pilletje voor te schrijven, maar is dat slechts een tijdelijke oplossing, maar kan het Bonkelaarhuis bijspringen voor een blijvende oplossing en daar zit voor ons een belangrijk punt. Want weet men het Bonkelaarhuis in alle gevallen goed te vinden? Daar is wat het CDA Sliedrecht betreft nog winst te behalen. Niet door extra beleid te maken en eigenlijk ook niet per se door extra posts te plaatsen op social media. Nee, wat ons betreft is juist ook winst te behalen door de onderlinge bekendheid te vergroten. Waar denken wij dan aan? Bijvoorbeeld dat op het moment dat een dokter, een huisarts iemand in zijn praktijk krijgt en merkt: die klachten die ik hier nu voor me zie, die komen eigenlijk ergens anders vandaan, daar zit een diepere achtergrond achter en dat hij in dat geval niet zo iemand een pilletje voorschrijft, maar juist doorverwijst naar het Bonkelaarhuis. Dat heet welzijn op recept. Dat kan ook in andere gevallen. Zo komt ook Tablis, onze woningbouwvereniging in contact met veel mensen en soms ook met bewoners waar misschien meer aan de hand is. En dat geldt misschien ook voor onze scholen, voor de kerken, sportverenigingen. Gewoon plaatsen waar mensen elkaar ontmoeten en goed voor elkaar zijn; onder andere door iemand die hulp nodig heeft, door te 23

verwijzen naar de juiste plek voor de juiste oplossing. Wat is daarvoor nodig? Wat ons betreft is het dus belangrijk om die bekendheid van het Bonkelaarhuis en wat het Bonkelaarhuis kan bieden, te vergroten. Dat gebeurt natuurlijk naar de inwoners toe en dat is heel goed, maar misschien is het juist wel heel belangrijk om dat ook richting de huisartsen of de woningbouwvereniging, de scholen, de kerken en de sportverenigingen te doen, zodat die maatschappelijke partners, zo noem ik het maar even, bekend zijn met wat zij voor elkaar kunnen doen en kunnen betekenen, uiteindelijk met het achterliggende doel om iemand die hulp nodig heeft ook de juiste hulp te bieden. Voorzitter, dat is natuurlijk nog een beetje een algemeen, abstract verhaal en we hebben misschien ook niet direct een goed antwoord wat er dan zou moeten gebeuren om die verbinding te versterken. Maar we hebben er wel ideeën over. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat er jaarlijks, we hebben het dan maar zo genoemd, een Sliedrechts Sociaal Congres kan worden georganiseerd. Dat de gemeente dus een bijeenkomst kan organiseren waarvoor die partijen worden uitgenodigd en waarin die partijen op een natuurlijke manier met elkaar in contact worden gebracht. Dat kan ook met een maatschappelijk diner; geef het een naam. In ieder geval een manier waarop maatschappelijke partners elkaar op een laagdrempelige manier ontmoeten.

Wij zijn dus nog wat zoekende, maar uiteindelijk is ons doel dat er gewoon een goed sociaal vangnet komt waarvan we allemaal kunnen zeggen dat we het goed voor elkaar hebben door goed voor elkaar te zijn. Nou, dat waren zo mijn … oh, nou, dat is een natuurlijk moment voor een interruptie. De voorzitter De heer Cees Ippel heeft een vraag aan u. Gaat uw gang. De heer Cees Ippel Voorzitter, dank u wel. Een interessante gedachtegang bij het CDA om wat maatschappelijk vlak bekendheid te doen, maar hoe ziet de CDA-fractie het voor zich? Ze zijn zoekende. Willen ze zelf wat gaan zoeken, of gaan ze een opdracht aan het college meegeven om te zoeken en dan steun vinden in de raad? Hoe ziet het CDA dat? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel. Daar hebben wij natuurlijk ook over nagedacht, want ik wist natuurlijk dat deze vraag zou kunnen komen. Dat gebeurt ook. Nee, ik heb er bewust voor gekozen om nu in deze termijn het vooral even hier in de raad neer te leggen, om ook te horen wat dan eventuele reacties zijn vanuit andere fracties, maar ook om te horen hoe de wethouder daar tegenaan kijkt. Misschien is hij hier al lang mee bezig; dat weet ik niet. Juist ook omdat we ook merken - ik denk niet dat hier één oplossing voor is die dan daarvoor precies perfect is, maar dat er juist misschien nog andere manieren zijn waar ik geen weet van heb.

Dat wil ik eerst onderzoeken en als dat dan misschien in de tweede termijn uitmondt in een motie: nou, dat kan, maar voor dit moment houd ik het dus even hierbij. De voorzitter Gaat u verder. De heer Dunsbergen Dank u wel. Dan kom ik bij de tweede kernopgave, de Ruimtelijke Vernieuwing. Ik had dus een hoopvol verhaal. Tenminste, zo heb ik dat wel geprobeerd over te brengen als het gaat over veilig en inclusief Sliedrecht. Maar dan de Ruimtelijke Vernieuwing. Want vorig jaar hadden we daar veel verwachtingen van en op dat punt zijn er ook veel verwachtingen uitgekomen. Het is een bewogen jaar geweest, als we terugkijken. Dat moge duidelijk zijn. Want na een roerige start van de binnenstedelijke herstructurering heeft deze raad grote besluiten genomen. Concreet over belangrijke beleidskaders, de stedenbouwkundige visie, de nota Verdichting, maar ook heel concreet over de verplaatsing van het zwembad, de bouw van de Noord-Zuidverbinding. Helaas lijkt daar nu dan stilstand in te komen. Dat is jammer; dat is erg jammer. Want juist nu is het wat het CDA Sliedrecht betreft, heel belangrijk om de druk op de ketel te houden. We lezen in de technische beantwoording dat die vertraging kan oplopen tot minstens een jaar. Dat is wat ons betreft echt onwenselijk.

Het CDA Sliedrecht is dan ook zeer benieuwd welke stappen de wethouder kan en gaat ondernemen om die vertraging zoveel mogelijk te beperken. De voorzitter Dank u wel. De heer Pauw heeft een vraag. De heer Pauw. 24

De heer Pauw Ik ben wel geen wethouder, maar ik zal de vraag maar stellen dan, voorzitter. Die vraag in september gaat worden of we die andere 1,9 miljoen ook willen betalen, voorzitter. En aan het CDA: de vraag is of het CDA bereid is die andere 1,9 miljoen voor het voorbereidingskrediet op tafel te leggen. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel. Ik kan me zo maar voorstellen dat dat ongeveer een antwoord gaat zijn van de heer Spek, omdat hij dat natuurlijk bij de antwoorden op de mondelinge vragen, als ik het goed heb, ook heeft aangegeven. Alleen, dan zitten we dus ergens in september. Maar als ik het zo even bezie - ik heb nu het genoegen om zelf ook bij een gemeente te werken. Dan moet er eerst nog een voorstel gemaakt worden, het moet nog langs het college, het moet nog langs de Agendacommissie en ik denk: eer dat we daar op zijn vroegst een besluit over kunnen nemen, dan is het oktober. Dan hebben we het dus over 3, 4 maanden vertraging waarin het gewoon allemaal stil staat en dat zijn nou juist 3, 4 maanden die cruciaal kunnen zijn in de besluiten die we in de afgelopen maanden hebben genomen.

Dus daarom is ook mijn verzoek aan de wethouder - en niet om vooruit te lopen op besluitvorming, maar wel om te kijken: wat zijn nu binnen de kaders die wij als raad hebben vastgesteld, mogelijkheden om de vertraging toch zo veel mogelijk te beperken, in aanloop ook naar de definitieve besluitvorming in september/oktober waarin we over die andere gelden gaan besluiten? Maar dat is nadrukkelijk mijn oproep hier. De voorzitter Dank u wel. Ik zie ook een vraag van de heer Mark Jongeneel namens de fractie van Slydregt.NU. Gaat uw gang. De heer Jongeneel Bedankt, voorzitter. Is het CDA van mening als alles opschuift, dat het ook inhoudt dat het dan ook langer duurt voordat de volgende stappen kunnen worden genomen om bijvoorbeeld deze locatie af te breken? Is het CDA het daar mee eens, voorzitter? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Ik laat de vraag even op mij inwerken, maar ik denk dat ik niet anders kan dan dat ik het daar mee eens zou moeten zijn. Want volgens mij is het zo dat in de besluiten die we hebben genomen, die raken ook dit gebouw, dat raakt ook de Noord-Zuidverbinding en volgens mij zijn dat ook de punten die nu in de vertraging zijn gekomen. Dus ja, volgens mij zou dat dan ook gevolgen hebben voor dit gebouw waar we nu aanwezig zijn. De voorzitter Dank u wel. De heer Jongeneel voor een vervolgvraag. Gaat uw gang.

De heer Jongeneel Ik stel deze vraag natuurlijk omdat ik gewoon zeker wil weten dat ik het CDA naast ons kan vinden, want je moet geen oude schoenen gaan weggooien voordat je nieuwe hebt. Dus ik wil gewoon duidelijk weten, ook van het CDA en het CDA geeft het nu aan, voorzitter, dat men geen oude schoenen gaat weggooien voordat het nieuwe heeft. Bedankt. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel. Dat lijkt me sowieso nooit verstandig, om oude schoenen weg te gooien voordat je nieuwe hebt. Volgens mij is er ook nog uitverkoop in het centrum, dus misschien dat dat wel goed gaat komen. Maar we zien wel vertraging als het gaat over de ontwikkelingen van de Noord-Zuidverbinding en ook het zwembad en dat is gewoon heel erg jammer. Daarom ook mijn oproep aan de wethouder. Wij zijn gewoon heel erg benieuwd wat er mogelijk is om die vertraging toch zo veel mogelijk te beperken. Want ik vind het gewoon niet oké. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog.

25

De heer Dunsbergen Dat is goed, maar dan ga ik wel naar het volgende blokje, om het zo maar even te noemen. De voorzitter De heer Pauw had nog een vraag over ditzelfde onderwerp? U had daarnet al een vraag gesteld. De heer Pauw Ja, hebben we een beperking op vragen stellen? De voorzitter Nee, maar de voortgang van het debat is ook belangrijk. Gaat uw gang. De heer Pauw Desnoods gaan we morgenavond verder. Er wordt dan nu 6 keer het woord vertraging genoemd, maar in de beleving van PRO Sliedrecht is er gewoon geen voorbereidingskrediet. Punt. Wat is dan de vertraging in de Noord-Zuidverbinding? Er is gewoon geen Noord-Zuidverbinding. De voorzitter De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Die Noord-Zuidverbinding, dat klopt, die is er nog niet en het is de bedoeling dat die er gaat komen. Daar hebben wij als raad een besluit over genomen en ook mee ingestemd dat dat gaat gebeuren. Ik noem het vertraging omdat, uiteindelijk in het bestuursakkoord hebben we gewoon besloten dat we aan de slag gaan met Sliedrecht-Noord, dat we aan de slag gaan met de Noord-Zuidverbinding en dat we aan de slag gaan met de binnenstedelijke herstructurering. Dat zien we ook in het College Werkprogramma en dat is ook iets waar wij als CDA nog steeds achter staan. Volgens mij heeft de meerderheid van de raad ook aangegeven er achter te staan. Dat hebben we ook in de afgelopen maanden gezien.

Dus de intentie was toen ook dat er tot uitvoering overgegaan zou kunnen worden, of in ieder geval dat er weer een volgende stap gezet zou kunnen worden. Nou, we zien dat daar nu een kink in de kabel is gekomen en dat vinden wij dus erg jammer. Dat is ook wat ik net heb gezegd en wij vinden dat de vertraging die daarmee ontstaat - en dan neem ik misschien een voorschot op de besluitvorming die we nog moeten doen in september en oktober, maar ook daar heb ik het vertrouwen dat het zo maar kan betekenen dat we alsnog besluiten gaan nemen die maken dat de Noord-Zuidverbinding en ook Sliedrecht-Noord gewoon tot ontwikkeling moeten gaan komen. Maar daarom is ook mijn oproep nu aan het college om ervoor te zorgen dat de vertraging die nu ontstaat, zoveel mogelijk te beperken binnen de kaders die er bestaan. En wat het dan is, dat weet ik ook niet. Daar heb ik ook geen verstand van. Maar dat is mijn oproep, in ieder geval. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder. De heer Dunsbergen Dank u wel. Voorzitter, dat allemaal gezegd zijnde, wil ik ook het college ertoe oproepen om druk op de ketel te houden waar het gaat om de andere projecten. Dan denk ik specifiek aan Sliedrecht-Buiten; daar hebben we ook recentelijk een belangrijk besluit over genomen. Volgens mij een historisch moment, maar ook goed dat we daar gewoon de voortgang er in houden.

De Groen van Prinsterer locatie, hebben we ook kortgeleden nog met elkaar over vergaderd. Ook daar is het heel erg belangrijk dat we daar gewoon na de zomer met elkaar over gaan besluiten. Ik noem ook het Burgemeester Winklerplein, ik noem het Watertorenterrein. Stuk voor stuk locaties waarbij ik in ieder geval van harte hoop dat daar in 2025 en misschien al in 2024 belangrijke stappen worden gezet richting 2030. Voordat ik nog wat woorden uitspreek over de financiën, wil ik nog even kort stilstaan bij twee specifieke onderwerpen. Zo hebben wij als CDA Sliedrecht ons in het afgelopen jaar ook hard gemaakt voor de BOA’s en specifiek de zichtbaarheid daarvan. Dat is goed gelukt, volgens ons. Met de introductie van de BOA-biker is de BOA een stuk zichtbaarder geworden in Sliedrecht en daar willen wij onze complimenten voor uitspreken. Waar ik hopelijk complimenten over mag gaan geven, is de komst van het Integraal Huisvestingsplan. Een belangrijk stuk waar het gaat om onze scholen. Als het goed is, gaan we dat dit jaar nog behandelen in deze raad. Daar zien wij in ieder geval naar uit. Dan kom ik bij de financiën en daar zien we dat….

26

De voorzitter Voordat u naar de financiën gaat is er een vraag van de heer Brandwijk. Gaat uw gang. U heeft overigens nog 4 minuten. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Wat verwacht de fractie van het CDA bij het Integraal Huisvestingsplan als ze even reflecteren op twee jaar durende gesprekken bij het IKC over bouwheerschap? Dus welke snelheid verwachten ze? En als het de snelheid van het IKC is, is de CDAfractie het dan met Slydregt.NU eens dat het ook sneller kan? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Het klopt natuurlijk dat als het gaat over IKC Valkweg, dat we in ieder geval hopen dat de projecten die voort gaan komen uit het Integraal Huisvestingsplan en als we daar als raad dan nog besluiten over nemen, dat het in ieder geval sneller gaat plaatsvinden dan een jaar/anderhalf jaar. Maar volgens mij had het ook specifieke gevolgen die de wethouder daar ook specifiek bij benoemd heeft op dat moment, maar daarom wil ik het ook benadrukken. Juist omdat we hebben gezien in het afgelopen jaar dat de druk af en toe iets te veel van de ketel af gegaan is, ook de oproep aan het college: hou die druk op de ketel, want volgend jaar wordt een belangrijk jaar. We zijn nu halverwege de periode, dus het is belangrijk om juist op dat soort onderwerpen de druk op de ketel te houden. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog.

De heer Dunsbergen Dank u wel. De financiële positie van Sliedrecht is dubbel. We zien dat de vermogenspositie van Sliedrecht zelden zo goed is geweest. Desondanks is het meerjarenperspectief zelden zo slecht geweest. Incidenteel geld genoeg, structureel geld te weinig. Het is goed dat daar dus in de komende tijd aandacht naar uitgaat om dat structurele gat zoveel mogelijk te dichten. Ook is het goed dat daarbij vooral onze structurele inkomsten en uitgaven kritisch tegen het licht worden gehouden. Dat is even algemeen, maar ik houd mij ook bewust wat op de vlakte. Het stuk dat de raad heeft ontvangen over het Ravijnjaar is een goed uitgangspunt voor een nader gesprek, waarin wij ook zorgvuldige afwegingen gaan maken. Wij willen dus graag meewerken aan die structurele oplossing, maar om nu uit de heup wat voorstellen te doen over wat wel, wat niet, dat vind ik te voorbarig. Ik vind dat we daar ook zorgvuldig in moeten zijn. Dus daarom het stuk over het Ravijnjaar: een goed uitgangspunt en we zijn heel erg benieuwd hoe dat verder gaat en daar willen we graag aan meewerken, maar dat is wat ik daarover wil zeggen. Dan kom ik bij de afsluiting, voorzitter, dus ik hoop dat dat nog kan in 2 minuten. In het afgelopen jaar zijn belangrijke stappen gezet richting 2030. Ik ben hoopvol; ik heb dat woord verschillende keren genoemd.

Ik ben hoopvol dat ook 2025 een belangrijk jaar gaat worden. En dan doet zich het geval voor dat de Paus zelfs heeft aangekondigd dat 2025 een jubeljaar gaat worden onder het thema ‘Spes non confundit’. Hoop stelt niet teleur. De Paus zegt het treffend. Tegenslagen kunnen hoop doen wankelen, maar zij brengen ook geduld voort, wat nauw verbonden is met hoop. Geduld en hoop. Mooie waarden die wij kunnen vasthouden. Of we dan in Sliedrecht volgend jaar een jubeljaar krijgen, dat weet ik niet. We gaan het geduldig afwachten. Voor nu wil ik het college, de ambtelijke organisatie en de raad hoop, geduld en Gods zegen toewensen. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel, meneer Dunsbergen. Voordat u mag gaan zitten is er nog één lid uit de fractie van PRO Sliedrecht die u een vraag wil stellen. De heer Verheul, gaat uw gang. De heer Verheul Voorzitter, dank u wel. Ik denk, ik laat de heer Dunsbergen eerst zijn verhaal helemaal houden, want wellicht komt er een antwoord op de vraag die ik wil stellen. Die is als volgt. In het begin van het betoog van de heer Dunsbergen stond hij stil bij de 80 jaar bevrijding die er volgend jaar is, over de bijzonderheden die Sliedrecht kenmerken en wat we in het collectief ook nooit zouden moeten vergeten.

Ik had alleen verwacht dat uw fractie of u ook wel met iets over het beschikbaar stellen van extra gelden zou komen voor volgend jaar en die heb ik niet gehoord. Dus mijn vraag is eigenlijk: 80 jaar vrijheid, zeer waardevol, maar heeft het CDA ook nog geld over om

27

wat nader stil te staan bij de 80 jaar bevrijding, net als dat we bij 75 jaar ook een extra bedrag hebben beschikbaar gesteld? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank u wel. Deze had ik natuurlijk ook kunnen zien aankomen, maar daar had ik bij voorbaat nog niet over nagedacht. Maar gegeven de woorden die ik daar net over heb uitgesproken, is dat inderdaad heel waardevol en als dat betekent dat daar extra geld voor nodig is, dan is dat denk ik heel goed om dit goed te kunnen doorgeven aan de volgende generatie. De voorzitter Dank u wel voor uw antwoord. Zijn er nog andere vragen uit de raad? Dat is niet het geval. Dan dank ik u zeer. Dan geef ik graag het woord aan de heer Verheul namens de fractie van PRO Sliedrecht. Gaat uw gang, meneer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, ik hoor steeds vaker de opmerking vanuit mijn fractie komen of ze vragen aan mij mogen stellen. Bij deze: alstublieft, als er vragen zijn van PRO Sliedrecht: gewoon niet zien. Voorzitter, het was 1974 toen Progressief Sliedrecht de gemeenteraad in kwam.

Het was mijn voorganger, May van der Wal die voor het eerst een progressief geluid mocht laten horen in de gemeenteraad en ik citeer: ‘Progressief Sliedrecht is ontstaan doordat mensen elkaar gevonden hebben die niet alleen kritisch tegenover de maatschappij staan, maar ook die in het bijzonder bezorgd zijn over de keerzijde van de stormachtige ontwikkelingen van Sliedrecht van de afgelopen jaren en bezorgd zijn over wat in de nabije toekomst met hun DORP, wat in vier hoofdletters dient geschreven te worden, gaat gebeuren.’ Einde citaat. Voorzitter, de uitspraak van May van der Wal is misschien 50 jaar oud, maar vandaag de dag meer dan relevant met ambitieuze plannen van dit college en een coalitie die nauwelijks een kritische houding aanneemt, waardoor collegeleden hun gang kunnen gaan, amendementen soms deels of helemaal niet uitvoeren, wetende dat ze toch gesteund worden door een meerderheid van deze gemeenteraad. Voorzitter, de maatschappelijke onrust die het afgelopen jaar is ontstaan willen wij in de toekomst voorkomen door kritischer naar raadsvoorstellen te kijken, maar ook door op een andere wijze de inwoners te betrekken. Daarom zal Timo Pauw namens onze fractie voor agendapunt 5b. zo dadelijk een amendement indienen dat betrekking heeft op het programma Ruimtelijke Vernieuwing. Voorzitter, dan nu naar de inhoud van de Kadernota.

Vandaag geen inhoudelijke vragen vanuit onze kant, maar een beschouwing door de ogen van PRO Sliedrecht. Dat er geen vragen zijn, komt omdat wij op 17 juni alle gelegenheid hebben gekregen om onze vragen te kunnen stellen over de Kadernota 2025. Onze fractie was daar goed vertegenwoordigd en heeft de mensen die zich elke dag inzetten voor onze gemeente kunnen ontmoeten, kunnen bevragen en kunnen luisteren naar wat hun bezighoudt. Voorzitter, wat bij ons wel opviel is dat er weer een hoop nieuwe gezichten aan tafel zaten en dat is wel bijzonder. Want toen de Koers 2030 werd gepresenteerd door de toenmalige waarnemend burgemeester werd het gepresenteerd als de oplossing. De fanfares liepen het dorp in, de rode loper werd uitgelegd voor ambtenaren. Maar voorzitter, kijkend naar het resultaat nu zien we dat er wel een behoorlijk verloop is en het aantal vacatures voor de gemeente Sliedrecht niet op één hand te tellen is. De realiteit lijkt toch wat meer tegen te vallen, voorzitter. Wanneer stappen we uit de bubbel? De voorzitter Voordat u verder gaat: de heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Meneer de voorzitter, dat is wel een gedurfde opmerking van de heer Verheul. Want dat zal niet zijn intentie zijn geweest, maar dan lijkt het alsof hetgeen wat we dan nu hebben, dat dan minder is dan wat we hadden, maar dat zal denk ik niet zijn wat hij bedoeld heeft.

Of wel? De voorzitter De heer Verheul. De heer Verheul Voorzitter, wat ik getracht heb te zeggen is dat de Koers 2030 werd gepresenteerd als een geschenk die ons dorp zou redden. Veel ambtenaren zouden naar onze gemeente toetrekken vanwege de prachtige ambities die in het document staan genoemd. Maar de realiteit leert gewoon

28

dat er een verloop is en dat de vacatures zelfs op twee handen niet te tellen zijn. Meer dan twee handen ga ik niet, voorzitter, want dan brand ik mijn vingers. De voorzitter Gaat u verder met uw betoog. De heer Verheul Voorzitter, dan naar de inhoud. Veilig en inclusief Sliedrecht. Wat wij kunnen steunen en ook onderschrijven en ik vond hem ook mooi gevonden is de opmerking: ‘ik heb recht op ondersteuning’ naar de gedachte ‘ik heb recht op een oplossing’. Voorzitter, dat is een veranderomslag en een verandercultuur en dat is iets waar wij ons prima in kunnen vinden. Voorzitter, ik zag alleen wel staan dat de huidige dienstverlening van het Bonkelaarhuis lichtelijk onder druk staat en dat, om het in stand te houden, toch wel minimaal € 379.000,- per jaar nodig is. Voorzitter, dat is een hoop geld, maar het weegt ook op tegen de waarde die wij hechten aan het Bonkelaarhuis. Voorzitter, we hebben wel een kleine oproep voor de wethouder Financiën – sorry, voor de wethouder Sociaal; daar gaan we al. Wordt wat meer zichtbaarder. Want de indruk ontstaat bijna dat de wethouder alleen nog maar over Financiën gaat, terwijl de wethouder ook zoveel te doen heeft op het programma Sociaal.

Denk hierbij alleen al eens aan de Buurtagenda’s, die voor lichtelijk chagrijn binnen onze fractie zorgden toen we opnieuw lazen dat we er dit jaar niks aan gedaan hebben en volgend jaar maar weer een kans gaan geven. Voorzitter, een stukje veiligheid. Eerder hebben wij al uitgesproken dat onze fractie niet negatief tegenover het bestuurlijk interventieteam staat. Wij hebben er dan ook geen enkel probleem mee dat er voor het jaar 2025 een bedrag van € 30.000,- wordt gereserveerd. Maar voorzitter, in het stuk staat ook dat er in 2026 en in 2027 en de jaren er op volgend ook een bedrag van € 30.000,- is gereserveerd. Voor 2025, nogmaals, hebben wij geen problemen, maar wij zouden wel graag eerst een evaluatie willen zien over hoe doeltreffend dit interventieteam is voordat we besluiten of we daar in 2026 en verder ook centjes voor over hebben. Voorzitter, en als je het over centjes hebt, dan kom ik toch uit bij de Suswachten. De Suswachten, het systeem zoals we dat hier kennen in Sliedrecht, staat lichtelijk onder druk. Dat hebben wij te horen gekregen tijdens de veiligheidsavond, een aantal weken geleden van één van hen. Dat komt met name omdat de afspraak dat 50% door de gemeente Sliedrecht en 50% door de horecaexploitanten regeling niet meer helemaal wordt nageleefd.

Nieuwe ondernemers voelen zich niet meer geroepen om deel te nemen of te storten in dit potje, waardoor mogelijk deze constructie in gevaar komt. We hebben daar vragen over gesteld en met de antwoorden konden we niet echt iets concreets, als in de vorm van een amendement of een motie. Dus vandaar de vraag aan de burgemeester als zijnde verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid: burgemeester, wat heeft u nodig van de gemeenteraad om deze constructie in stand te houden? Voorzitter, vorig jaar sloten wij af met het onderwerp Chemours en die benoem ik ook maar even bij de veiligheid. Sliedrecht raakt elke dag de gevolgen van de uitstoot van DuPont-Chemours en dat gaat niet in de koude kleding zitten. Bij ons in de fractie heerst ook wel eens de term: ja, wij wonen in PFAS Sliedrecht. Ja, dat is bagger en vaak is bagger positief, maar in dit geval vinden we het heel erg negatief. Voorzitter, om dit te kunnen bespreken heeft één van onze fractieleden bij de agendacommissie een verzoek ingediend om hier in september als raad eens verder over te praten. Niet over de schuldige, maar meer van: het is er, wat kunnen we ermee en wat willen we ermee? Dan ga ik een stukje naar de Ruimtelijke Vernieuwing. De grote boosdoener, aldus onze fractie, van de maatschappelijke onrust die het afgelopen jaar in Sliedrecht is ontstaan.

Het zalencentrum moest er voor weg, het zwembad moet gesloopt worden en geen buitenbad meer voor onze jongeren vanaf 2027. Verenigingen zijn boos; er leeft een hoop chagrijn. En dat voor een fly-over naar een gebied waar nog steeds geen vergunning voor is. Een no go moment die niet gehaald is en een soort no go met uitstelmoment lijkt te worden. Voorzitter, dit kan niet op steun van onze fractie rekenen. Dan ga ik naar het stukje Ondernemend en betrokken. Op 15 november 2022 heeft de raad ingestemd met het Ondernemersfonds; 1 januari 2023 is dit van start gegaan. We zijn nu bijna 19 maanden verder en we zien, lezen of horen nauwelijks iets van de resultaten die dit fonds heeft behaald. Er is zelfs geen verslag, geen jaarverslag. Althans niet wat wij hebben kunnen bemachtigen. Wij hopen in 2025 meer resultaat te zien van het Ondernemersfonds en met name ook wat zij gedaan hebben voor de scholen, kerken en andere sportverenigingen die wel moeten meebetalen aan dit fonds, maar vervolgens in onze optiek daar heel weinig voor terugkrijgen. Voorzitter, bijna richting een afronding. Volgens mij moet ik het redden. Op bladzijde 36, een slagvaardige organisatie. En dan moet ik goed op mijn woorden letten, want anders heb ik dadelijk 29

een heel boos appje, maar op bladzijde 36 valt te lezen dat er een knelpunt is. Het knelpunt zou voortkomen uit het medewerkerstevredenheidsonderzoek in 2023. De werkdruk is te hoog. Voorzitter, en dat baart mij, onze fractie, zorgen. Want in goed werkgeverschap is druk op de ketel niet verkeerd, maar het moet niet tè zijn. Niemand heeft baat bij een medewerker die overspannen thuis raakt of anderszins. We moeten juist willen dat medewerkers met plezier naar hun werk komen en niet met: oei, krijg ik het vandaag allemaal wel af? Voorzitter, daar gaan wij als fractie wel verschillen van visie wat in de Koers 2030 genoemd staat. Want in plaats van de ambitie bij te stellen heeft men gewoon gekozen voor een uitbreiding van de formatie, wat ongeveer € 451.000,- kost. Voorzitter, deze vinden wij dubieus. Want je zou ook kunnen zeggen: we gaan met de huidige formatie verder, alleen, we stellen onze ambitie iets bij waardoor de werkdruk daarop in verhouding afneemt. Maar nee, we gaan gewoon keihard vooruit, keihard door, alleen, we zoeken daar nog even wat extra mensen bij, wat ons € 451.000,- per jaar gaat kosten. Voorzitter, onzes inziens had het ook andersom gekund. Toon lef, stel je ambitie bij. Voorzitter, dan ook een boodschap richting het college: wees zuinig op onze inwoners. Beschaam hun vertrouwen niet verder.