Notulen besluitvormende gemeenteraad Sliedrecht 08 juli 2024 (getekend).pdf

NOTULEN OPENBARE BESLUITVORMENDE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN SLIEDRECHT, GEHOUDEN OP MAANDAG 8 JULI 2024 Voorzitter: de heer J.M. de Vries Griffier: de heer R.P.A. van Aalst Verslag: mevrouw E. Verveer, bureau Getikt! (af audio) Aanwezige raadsleden:

(20): C. Ippel; S.C.M. Ippel; A.W. de Mul-Donker; F.A. Mulder (tot 14:44 uur); A.E. Schild-de Jong (later); B.G. van Urk; J.P. Verweij (vertrekt tijdens agpt 5); T.W. Pauw; C. Van Maaren-Verheul; M. Verheul; G.J. Visser-Schlieker; M.T. StamSmeets; B. van der Plas; A. Dubbeldam-van Beest; F.J. Dunsbergen; P.S. Kraaijeveld-Le Pair (v.a. 13:54 uur); V.E. Prins (v.a. 14:54 uur); S. van Wijngaarden; B. Brandwijk; M.J.H. Jongeneel (v.a. 14:33 uur)

Afwezig:

J.T.H. van Rossum

Namens het college:

J.M. de Vries, T.A. Spek, R. Bijderwieden, J.C. Paas

1. OPENING EN LOTING SPREKERSVOLGORDE De voorzitter De vergadering is geopend. Hartelijk welkom in deze bijzondere besluitvormende vergadering van de raad van de gemeente Sliedrecht. Hartelijk welkom aan de leden van de raad. Uw collega raadslid Prins heeft aangegeven dat hij later vanmiddag aanwezig zal zijn. Dat geldt ook voor de leden Schild en Jongeneel, zij het dat die maar een beperkte tijd later aanwezig zullen zijn. De heer Van Rossum heeft zich voor deze vergadering afgemeld. Een aantal leden zal tussentijds de vergadering enige tijd verlaten vanwege verplichtingen elders en later weer terugkomen in de vergadering. Ik hoop dat we met elkaar een goede vergadering hebben. We hebben een overzichtelijke agenda, zou u zeggen, 6 agendapunten en we beginnen vanmiddag al om half twee, maar we hebben ruim de tijd ingeboekt om alle onderwerpen, waaronder de jaarrekening en de Kadernota, zorgvuldig te kunnen behandelen. Ook een hartelijk welkom aan de inwoners op de publieke tribune - of de inwoner, moet ik eigenlijk zeggen - en ook onze medewerkers die vanmiddag aanwezig zijn om ons te adviseren en te ondersteunen. Ik wens u allemaal een goede vergadering. Voor deze vergadering hebben we het lot getrokken en het lot is gevallen op nummer 17.

Mevrouw Stam, u mag wanneer het nodig is als eerste het woord voeren of stemmen; alleen maar wanneer we hoofdelijk stemmen en niet elektronisch stemmen. Deze vergadering wordt vanzelfsprekend ook uitgezonden, dus degenen die thuis met ons meekijken, ook hartelijk welkom. Alles is te vinden op raad.sliedrecht.nl. Dat geldt ook voor eventuele moties en amendementen die worden ingediend, zodat iedereen de actuele stand van zaken tot zich kan nemen. 2. SPREEKRECHT BURGERS OVER GEAGENDEERDE ONDERWERPEN De voorzitter Ik stel u voor over te gaan naar agendapunt 2. Dat is het spreekrecht van burgers over geagendeerde onderwerpen. Die zijn er vanmiddag niet. 3. VASTSTELLEN AGENDA De voorzitter Daarom stel ik u voor naar agendapunt 3 over te gaan. Dat is het vaststellen van de agenda. De heer Pauw heeft namens de fractie van PRO Sliedrecht een verzoek gedaan om het Programmaplan Ruimtelijke Vernieuwing 2024-2025 op te waarderen tot een debatstuk. Kan dat uw instemming hebben? Aldus besloten. Overigens, zoals al eerder met u gedeeld wordt dit onderwerp toegevoegd aan de Algemene Beschouwingen die ook gaan over de Kadernota en het Ravijnjaar. Dat is agendapunt 3. Geen andere opmerkingen daarbij? Dan is de agenda vastgesteld. 4. BES – JAARREKENING 2023 De voorzitter Dan gaan we over tot agendapunt 4, de jaarrekening over het jaar 2023. Daar hebben 1

wij als raad al over gesproken, oordeelsvormend, op 18 juni jongstleden. Er zijn ook nieuwe stukken met u als raad gedeeld. Op 4 juli zijn het gewijzigde raadsvoorstel, het gewijzigde raadsbesluit en de overige gewijzigde documenten gepubliceerd en op 5 juli jongstleden heeft u allemaal het concept accountantsverslag ontvangen en is het ook gepubliceerd bij de agendastukken. Op diezelfde datum zijn de gewijzigde stukken rond de jaarrekening opnieuw gepubliceerd. Alvorens wij overgaan tot de beraadslaging daarover wil ik graag de voorzitter van de Auditcommissie, de heer Cees Ippel, het woord geven om namens de Auditcommissie verslag uit te brengen van de werkzaamheden van deze commissie. Gaat uw gang. De heer Cees Ippel Dank u, voorzitter. Vandaag in deze raad de bespreking en de besluitvorming van de jaarrekening 2023. De weg hier naartoe is helaas niet zonder obstakels gegaan. Als raad bereidt u zich natuurlijk graag tijdig en gedegen voor. Uw geduld, maar ook dat van ons als Auditcommissie is wat dat betreft wederom behoorlijk op de proef gesteld. Op 17 juni hadden wij een eerste gesprek met de accountant, zonder accountantsverslag.

Op 2 juli hebben wij een eerste concept ontvangen en uiteindelijk hebben wij tijdens een extra ingelaste auditcommissie met de accountant op 5 juli duidelijkheid gekregen over de inhoud van het accountantsverslag en de zekerheid van een goedkeurende controleverklaring. Hiermee doen wij overigens absoluut niets af aan de goede intenties en inzet van alle actoren in dit proces. De accountant geeft in zijn verslag aan dat het controleren van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording een aanzienlijke inspanning van een ieder heeft gevraagd, maar dat sprake is geweest van een constructieve samenwerking tijdens de controle. Dank daarvoor. Als Auditcommissie spreken wij de hoop en verwachting uit - en eigenlijk verlangen wij ook gewoon dat deze raad volgend jaar de jaarstukken kan vaststellen zonder voorbehoud van een getekende goedkeurende controleverklaring van de accountant en de aanwezigheid van een getekend accountantsverslag.

Indien de raad de jaarstukken nu vaststelt onder voorbehoud en de accountant de aangekondigde goedkeurende controleverklaring inclusief een getekend accountantsverslag vóór 15 juli aanlevert en het college levert dat ook vóór 15 juli bij de Provincie aan, dan is volgens de toezichthouder van de Provincie voldaan aan wat van ons als gemeente wettelijk wordt gevraagd, mits deze raad na het zomerreces in zijn eerste reguliere vergadering van 24 september de vaststelling van de jaarstukken nog formeel bekrachtigt. U kunt het uiteraard allemaal zelf nalezen in het verslag van de accountant. Hierbij verwijs ik ook graag naar het overzichtelijke dashboard van de accountantscontrole, maar als Auditcommissie willen wij een paar belangrijke highlights hieruit benoemen. De ambtelijke organisatie laat dit jaar op het financiële deel van het traject goede stappen zien. Daar is echt hard aan gewerkt. Op technisch vlak is op onderdelen nog enige ruimte voor verdere aanscherping. Echter, op het gebied van de verbijzonderde interne controle ligt nog een belangrijke opgave en noodzaak tot verbetering. De verbijzonderde interne controle heeft geen enkele vooruitgang geboekt voor 2023 en dat is een belangrijk knelpunt in het controleproces gebleken.

Als Auditcommissie hebben wij het rapporteren over de voortgang van het verbetertraject in de organisatie ook als specifiek speerpunt voor de controle aan de accountant meegegeven. Het juist onderscheiden van uitgaven voor investeringen of groot onderhoud is een belangrijk aandachtspunt. De accountant doet de aanbeveling aan de raad het eigen beleid hierop aan te scherpen. Iets wat ook echt aandacht van de raad vraagt, is het actualiseren van het meerjaren onderhoudsplan van gebouwen, met name in relatie tot het raadhuis, het gemeentekantoor, Elektra en De Lockhorst. Dit jaar was de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. De controle daarvan heeft veel gevraagd. Zoals eerder gezegd moet de verbijzonderde interne controle echt noodzakelijk veel beter. De raad heeft voor zichzelf, net als veel andere gemeenten in het land, de verantwoordingsgrens bepaald op 3% van de totale lasten inclusief dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee dus bepaald op € 2.778.000,-. Deze grens is niet overschreden. In totaal is een bedrag van bruto € 1.695.000,- aan afwijkingen gerapporteerd. Als gemeente sluiten we het boekjaar 2023 af met een positief resultaat van 6,8 miljoen euro. Dat is geen reden tot optimisme, want ook Sliedrecht heeft helaas te maken met capaciteitsproblemen en het daardoor moeilijk kunnen wegzetten van investeringen.

Uit het meerjarenperspectief blijkt dat ook Sliedrecht te maken heeft met tekorten in de jaren 2026 en verder. Deze lopen op tot 6 miljoen euro per jaar. Ombuigingen in de begroting 2025 vragen de aandacht. De accountant waarschuwt voor begrotingsoptimisme. De realisatie van geraamde ombuigingen valt in de regel tegen. De accountant adviseert daarom een strakkere monitoring op begrotingswijzigingen. Het college komt nog met een schriftelijke reactie op 2

het accountantsverslag. Tijdens de extra ingelaste Auditcommissie van 5 juli heeft de portefeuillehouder Financiën al toegezegd dat het college de aanbevelingen van de accountant overneemt. In de vergadering van onze commissie in september zal deze reactie worden besproken. Er zal teruggekeken worden op het gelopen proces en het zal ook gaan over hoe nu verder. Dat overwegende en los van politieke afwegingen ziet de Auditcommissie geen formele reden waarom de jaarstukken 2023, onder het in het concept raadsbesluit opgenomen voorbehoud, niet vastgesteld zouden kunnen worden. Dank u, voorzitter. De voorzitter Dank u wel, meneer Cees Ippel. Zijn er vragen aan de voorzitter van de Auditcommissie? Dat is niet het geval. Dan mag u weer gaan zitten. Hartelijk dank. Dank aan u, maar ook aan de hele Auditcommissie voor de verrichte werkzaamheden ter voorbereiding op het debat dat we vandaag hebben over de jaarrekening 2023. Voor dat debat hebben zich 5 leden aangemeld. Allereerst de heer Cees Ippel geef ik het woord, aangezien hij ook een amendement heeft voorgesteld. Vervolgens geef ik graag het woord aan de heer Brandwijk, de heer Dunsbergen, de heer Pauw en de heer Van der Plas. Ik geef in de eerste termijn van de raad daarom opnieuw het woord aan de heer Cees Ippel, maar in dit geval als woordvoerder namens de fractie van de SGPChristenUnie. Gaat uw gang.

De heer Cees Ippel Dank u, voorzitter. Het was spannend; ook deze keer. Bij de voorbereiding pakte ik de woordvoering van vorig jaar er nog eens bij en een aantal zinnen had ik zo weer kunnen uitspreken. Dat ga ik maar niet doen. De voorzitter van de Auditcommissie heeft zojuist het tijdpad al getekend; dat ga ik ook niet overdoen. Er zijn wel een aantal verschillen ten opzichte van vorig jaar. Toen wisten we bij het besluitvormend behandelen nog niet of er een goedkeurende verklaring kwam. Dat weten we nu wel. Er waren vorig jaar ook weinig positieve woorden van de accountant over het proces; die zijn er nu wel. Er zijn ook wel degelijk forse verbeteringen geboekt, alleen helaas nog niet bij de verbijzonderde interne controle en gezien alle verbeterslagen hadden wij, net als de accountant, bij de verbijzonderde interne controle óók verbeteringen verwacht. Voorzitter, het eindresultaat telt en dat is een goedkeurende verklaring. Ook het feit dat het college heeft aangegeven dat ze de aanbevelingen van de accountant opvolgt. Dat laatste is verstandig en nodig. Als fractie van de SGPChristenUnie vinden we het wel belangrijk dat het gelopen proces wordt geëvalueerd in de Auditcommissie. Daar moeten en zullen we alert op blijven. De voorzitter Voordat u verder gaat: de heer Brandwijk heeft een vraag. Gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter.

De vraag aan de heer Cees Ippel is dat het college eigenlijk al drie jaar aangeeft van ‘we nemen alle verbeterslagen vanuit de accountantscontrole over’. Ze nemen alles over. Dat zeggen ze keer op keer. Wat geeft u nu het vertrouwen dat het nu wel echt gaat verbeteren? De voorzitter Dank u wel. De heer Cees Ippel. De heer Cees Ippel Voorzitter, afgelopen jaren zijn er wel degelijk stappen gemaakt. De rechtmatigheidsverantwoording waar het nu op mis gaat, of mis is gegaan, dat de verbijzonderde interne controle echt voor een eigen verklaring nodig is, is wel nieuw voor de gemeente. Dat weet u; dat weten we allemaal. Het is echt jammer en daarom benoemde ik dat ook, dat daar niet de stappen zichtbaar verbeterd zijn ten opzichte van. En dan denk ik: blijkbaar is het verbeterproces in gang gezet, maar zeker niet op alle fronten. Dus er is verbetering; ik denk ook dat dit traject, de accountant heeft dat natuurlijk ook benoemd en opgeschreven, dat dat volgend jaar echt beter moet. Dat vertrouwen geef ik aan het college omdat ze echt wel stappen hebben gemaakt en ik vertrouw daar ook op de inzet en de gesprekken die we natuurlijk als Auditcommissie hebben gevoerd - daar kunnen we inhoudelijk niet op ingaan, maar - ook met de afdeling Financiën en de vertegenwoordigers daarvan, geven mij het vertrouwen dat dat echt kan. De voorzitter Dank u wel. De heer Pauw heeft een vraag.

Gaat uw gang, namens de fractie van PRO Sliedrecht. 3

De heer Pauw Voorzitter, even reagerend op het feit dat het resultaat telt. Dan is natuurlijk de vraag aan de SGP-ChristenUnie: wat mag het resultaat kosten aan extra uitgaven voor het voor elkaar krijgen van een jaarrekening? Even in ogenschouw nemend dat de vraag die wij gesteld hebben ‘wat heeft het nou gekost?’ nog niet beantwoord kon worden. De voorzitter Dank u wel, meneer Pauw. De heer Cees Ippel, gaat uw gang. De heer Cees Ippel Bij de woorden die ik net uitsprak, het eindresultaat telt, heb ik ook benoemd dat dat een goedkeurende verklaring is. Daar moeten we denk ik te allen tijde naar streven. Het is aan de accountant of dat hij hem kan geven, maar wij moeten het proces, of het college en de afdeling Financiën moet dusdanig ingericht zijn dat ze dat ook kunnen faciliteren. Wat mij betreft moeten die hun werk binnen de normale proporties gewoon goed doen en is dat ook ingericht op die wijze dat dat zonder extra kosten van de accountant mogelijk zou moeten zijn in de komende jaren. Dat we daar nu nog niet zijn en dat de accountant daar extra werkzaamheden voor heeft, daar balen wij net zo van als u. U heeft de bedragen opgevraagd en het bedrag nog niet gehoord. Wellicht is dat ook nog niet bekend, want volgens mij zijn ze tot vorige week bezig geweest en accountants factureren meestal achteraf, dus dat zal ongetwijfeld nog komen.

Maar het is ons in die zin het geld wel waard dat dit gedaan moest worden, maar het is wel een waarschuwing naar het college. Daarom zeg ik ook net van: daar moeten we echt de vinger aan de pols houden, of op dit traject het proces verbeterd wordt. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Cees Ippel Afsluitend. Met het besluit dat we straks zullen nemen is er weer een jaargang van de P&C-cyclus afgerond en dan komt het voordelige saldo wat verdeeld moet worden. Oordeelsvormend hebben wij al aangekondigd dat we prima uit de voeten konden met de verdeling, met uitzondering van het aanleggen van een Cruijff Court. Als fractie hebben wij al jaren de lijn dat aan het college kredieten beschikbaar worden gesteld als er een vraag ligt, onderbouwd met een uitgewerkt voorstel. Met enige regelmaat proberen gemeenschappelijke regelingen dit ook. Dit gedrag in de zin van in allerlei verdelingen van overwinsten om daar dingen van voor elkaar te krijgen, en ook dan proberen we dit als raad consequent terug te draaien. College, kom wat ons betreft binnenkort met een plan voor zo’n Cruijff Court en dan kan er dekking gezocht worden in de Reservekoers 2030. Dan zullen we het voorstel ook gewoon beoordelen. De Reservekoers 2030 bestaat uit een groot deel verdeelde middelen en een kleiner deel nog niet verdeelde middelen. Zie daarvoor ook pagina 44 van de Kadernota.

Nu al reserveren met een bepaald oogmerk voor wensen is wat ons betreft voorbarig. Daarom, voorzitter, hebben wij het volgende amendement. Dat is dat wij voorstellen om beslispunten 3.j. en 3.k. te laten vervallen en te wijzigen in een nieuw beslispunt 3.j. om het resterende bedrag van € 2.118.198,- toe te voegen aan de Reserve Koers 2030. Voor de verduidelijking, dat is € 175.000,dan wat er nu staat omdat we het Cruijff Court eruit halen en het bedrag toevoegen aan de Reserve Koers 2030. Tot zover mijn woordvoering. De voorzitter Dank u wel, meneer Cees Ippel. Uw amendement krijgt stuknummer A4.1 en maakt onderdeel van de beraadslaging. Voordat u verder gaat: mevrouw Visser heeft een vraag aan u. Mevrouw Visser Voorzitter, het standpunt, het voorstel, het amendement van de fractie SGPChristenUnie is hartstikke helder. Ik heb ook geluisterd naar de woordvoering van de heer Cees Ippel ten aanzien van het Cruijff Court. Hij zei letterlijk: college, kom gewoon met een ordentelijk voorstel en dan zullen we dat voorstel op zijn merites beoordelen. De vraag is wel even vanuit onze fractie: staat de fractie van de SGP-ChristenUnie wel positief tegenover zo’n voorstel voor een Cruijff Court? De voorzitter Dank u wel. Meneer Cees Ippel, gaat uw gang.

De heer Cees Ippel Voorzitter, zonder dat we het debat natuurlijk gaan voeren over dit voorstel: we hebben dit punt binnen de fractie besproken om deze aanpassing te doen, maar zeker ook met het 4

oogmerk van: alleen omdat het proces ons niet aanstaat. Ik heb geen negatieve geluiden gehoord. Sterker nog, er zijn ook geluiden in onze fractie die zeggen: prima als het er komt. Ik sta er zelf ook zo in. Maar goed, het gaat er niet om wat ik hier vind, maar ik moet namens een fractie spreken. Maar als dat goed voor het dorp en dat is het, dan hebben wij denk ik geen, maar goed, nu praat ik wel even voor mijn beurt, omdat we nog moeten discussiëren in de fractie; dat begrijpt u. Maar er zijn zeker geen argumenten geweest vanuit dat oogpunt om dit voorstel er op deze manier in te zetten. Het gaat ons echt om het proces. Net zoals we dat gezamenlijk opgetrokken ook wel eens bij GR-en gedaan hebben die met allerlei wensen komen: kom met een voorstel en dan gaan we het bespreken en als het voorstel goed is, dan kan het ook gewoon. De voorzitter Dank u wel. Iedereen kijkt met belangstelling naar de mimiek van de leden van de SGP-ChristenUnie-fractie. We gaan het zien. De heer Cees Ippel Ik kijk zelf ook even, voorzitter. De voorzitter Precies. De heer Brandwijk namens de fractie van Slydregt.NU. Gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Dan misschien toch nog een ietwat persoonlijkere vraag voor de heer Cees Ippel. We hebben ons accountantsverslag gekregen op vrijdag, iets na 17.00 uur.

Dat betekent dat we als Auditcommissie, maar daarnaast ook als gemeenteraad tijd hebben gehad om dat vrijdagavond, zaterdag, zondag en maandagochtend te lezen. Vindt de SGP-ChristenUnie-fractie dat we voldoende tijd gehad hebben om dat te lezen en zo ja, wanneer heeft de SGP-ChristenUnie-fractie het dan helemaal kunnen lezen? De voorzitter Dat laatste is bijna een technische vraag, maar laten we het vooral beperken tot de eerste vraag. De heer Cees Ippel. De heer Cees Ippel Voorzitter, toen ik het verslag kreeg ben ik er echt even voor gaan zitten. Het scheelt met mijn achtergrond dat ik misschien weet waar ik moet kijken en dat soort dingen, maar we hebben allemaal het dashboard en daar staan wel de hoofdzaken in. Dat ging om 3 of 4 pagina’s waar we echt alle informatie te pakken hebben. Qua leeswerk is dat te doen; ik heb er ook in mijn fractie geen geluiden over gehoord dat het niet kon. Maar het is wel zo, waar we net als, met mijn andere pet op als voorzitter van de Auditcommissie, al hebben gezegd van: het proces moet echt beter en dan moeten we veel eerder in dit proces ook de stukken hebben, het liefst zoals gebruikelijk dat we dat gewoon meer dan een week van tevoren hebben zodat we het ook rustig kunnen lezen en ook de tijd hebben om het in de fracties te bespreken. Daar vindt u mij volledig aan uw zijde. De voorzitter Dank u wel. Er zijn verder geen vragen aan u.

U kunt gaan zitten en dan nodig ik graag de heer Brandwijk uit om zijn inbreng te leveren namens de fractie van Slydregt.NU. Gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Beste college en raad. Ik zal eerst eens uitgebreid klappen voor al het goede werk. (klapt drie keer in zijn handen) Zoals u merkt, vind ik eigenlijk helemaal niet dat er zoveel verbeterd is en heeft Slydregt.NU grote zorgen dat we zo maar een artikel 12 gemeente gaan worden. Een artikel 12 gemeente is een gemeente die onder toezicht staat van het Rijk. Als gemeente ga je dan dus niet over je eigen uitgaven. Dit door een disfunctionerend college, waar een stevige cultuurverandering moet plaatsvinden. Waarom heb ik het over een cultuurverandering? Omdat dit nu al het derde jaar op rij is dat er gedoe is rondom de accountantsverklaring en specifiek de handtekening. Waarom is het belangrijk? Want dien je als gemeente te laat je jaarrekening met accountantsverklaring in, dan kan je zo maar een artikel 12 gemeente worden. De deadline hiervoor is dit jaar 15 juli en we gaan nu weer onder voorbehoud als raad iets vaststellen. Ik vind het onbegrijpelijk en snap niet dat de raad hier geen nee tegen zegt. College, we behandelen het pas met een handtekening. College, had eens wat beter je best gedaan.

Nog even kort: waarom staan we hier vandaag dit te bespreken en niet vorige week zoals gepland, met als hoofdvraag: waarom communiceert dit college niet eerlijk en tijdig? Afgelopen jaar in de 5

Auditcommissie heb ik herhaaldelijk aandacht gevraagd voor het verbeterplan - waar heel weinig mee gedaan is, als ik zo kijk. Op 13 mei is er gestart met de controle. Dit is een maand later dan gepland; dit zodat de gemeente Sliedrecht het op orde kon hebben. 4 juni, een fantastische dag: een CIB van het college, alles gaat goed komen. Hoe mooi. Dan 17 juni, de Auditcommissie - dus niet de volledige raad. Toch slecht nieuws: we gaan het niet halen. 18 juni rond 17.30 uur wordt de gemeenteraad pas weer voor het eerst geïnformeerd. 2 juli wordt de gemeenteraad geïnformeerd dat de behandeling op 8 juli door kan gaan, maar zonder handtekening. Vrijdag 5 juli: eindelijk een definitief concept accountantsverslag en dan vandaag, maandag 8 juli de behandeling. Dit kan zo toch niet? We worden als gemeenteraad niet goed en tijdig geïnformeerd en net als nu bij deze behandeling is er nog steeds geen college reactie. Die moet er nog over nadenken. Nou, ik eigenlijk ook als raadslid. Moeten we dit niet pas gaan bespreken als er een handtekening is? Als wij het als raad in het weekend kunnen om nu met een reactie te komen, kan het college dit ook en hadden ze schriftelijk gewoon kunnen reageren. Als het dan beter moet: hoe dan? Beste college, hoeveel tonnen moeten er nog tegenaan? Of wat moet er nu echt anders voor een cultuurverandering? Ik citeer nu even het accountantsverslag.

‘De VIC heeft geen enkele vooruitgang geboekt voor 2023, wat in combinatie met de rechtmatigheidsverantwoording een belangrijk knelpunt in het controleproces is gebleken. Het betreft zowel de kwalitatieve diepgang als het begrip van controledoelstellingen, fout-evaluatie en planning. Gemaakte afspraken op door ons gesignaleerde aandachtspunten zijn niet of te laat opgevolgd.’ Dit zijn forse punten van kritiek. Er waren dus geen antwoorden, of te laat en de kwaliteit was dramatisch. Het college neemt elk jaar de aanbevelingen over, maar structureel en in de cultuur lijkt er niks te veranderen. Want dit zijn geen lastige punten: afspraken maken en ze nakomen. Graag een reflectie van het college hierop. Er is bij mij op dit moment nul vertrouwen, best wat afkeuring en zeker treurnis en ik ben benieuwd naar de reactie van het college. De voorzitter Dank u wel, meneer Brandwijk. Er is een vraag aan u van de heer Dunsbergen namens de CDA-fractie. Gaat uw gang. De heer Dunsbergen Dank u wel. Ik begrijp dat de heer Brandwijk even behoefte had om zijn emoties kwijt te kunnen. Het is mooi dat dat dan hier kan.

Dan toch even de vraag, over tot de orde van de dag: heeft de heer Brandwijk dan ook gezien dat, zeg maar ten opzichte van vorig jaar en het jaar daarvoor, dat er wel verbeterstappen zichtbaar zijn? Alleen dat natuurlijk het grootste knelpunt nu ligt bij die verscherpte interne controle, of de verbijzonderde interne controle, de VIC zoals het dan in de volksmond heet en dat dat dus de bottleneck is, maar dat er wel zichtbaar stappen zijn gezet ten opzichte van de voorgaande jaren? De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u. Als u vraagt: is er iets verbeterd? Jazeker, maar juist volgens mij structurele dingen zoals afspraken met elkaar nakomen: dat is iets wat je altijd al kan doen. Als deze gemeente een maand extra heeft gekregen om het op orde te krijgen van de accountant, ga je een bepaalde vertrouwensrelatie met elkaar aan om er vervolgens achter te komen dat dat niet lukt, de tussentijdse deadlines niet gehaald worden. Wij als raad niet goed geïnformeerd worden, want op 4 juni was er wel degelijk bekend binnen de gemeentelijke organisatie dat er nog een aantal dingen moesten gebeuren voordat de CIB de deur uit kon. Dat is niet gemeld. Vervolgens zijn we als gemeenteraad 14 dagen later, de 18de pas weer betrokken. Dat heeft niks met de VIC en de rechtmatigheid te maken.

Dat heeft gewoon te maken met de cultuur die er blijkbaar is, waardoor processen zo lopen. De voorzitter Dank u wel. Ik zie ook nog een vraag van de heer Cees Ippel namens de SGPChristenUnie-fractie. Gaat uw gang. De heer Cees Ippel Voorzitter, een dergelijk betoog kan ik zeker begrijpen, ook vanuit een oppositiepartij. Maar de opmerking dat de accountant een maand langer extra de tijd heeft gegeven, daar ben ik wel even benieuwd naar, hoe de heer Brandwijk daar aan komt. Want het zou ook prima zo kunnen zijn dat de accountant een maand later begint omdat hij het vertrouwen had dat hij dacht 6

dat het wel goed kwam en vervolgens tot de conclusie komt dat de tijd wat krapper is. Kan de heer Brandwijk misschien op die opmerking ook wat reflecteren, of dat hij daar ook wat van vindt? De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Zoals ik het begrepen heb, is er een afspraak gemaakt om de gemeente Sliedrecht in het verbeterproces nog wat meer ruimte te geven. Dat er een maand later gestart zou worden. Dat processen intern meer op orde zouden zijn en de controle uiteindelijk soepeler zou verlopen. Blijkbaar was er van beide kanten op dat moment vertrouwen om dat te doen. En toen is er in zeg maar in 3, 4 maanden tijd toch zoveel gebeurd, waar ik me dan enorm over verbaas, is dat we hier nu weer zonder handtekening aan het praten zijn en dat ik dit in mijn weekend heb moeten lezen. Wat ik overigens niet erg vind, hoor, want dat doe ik met heel veel plezier, maar dit kan niet de bedoeling zijn. De voorzitter Hartelijk dank. Er zijn geen andere vragen aan u. U mag gaan zitten. Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan de heer Dunsbergen namens de CDA-fractie. Aan u het woord. De heer Dunsbergen Dank u wel. Terugblik op het proces: het is net al uitvoerig gedaan en er zijn harde woorden over gesproken, die ik soms kan onderschrijven en soms ook niet.

De voorzitter van de Auditcommissie had het ook mooi verwoord: als we gewoon kijken hoe dat nu gelopen is, verdient het geen schoonheidsprijs. Het is gewoon zeer spijtig dat we nu over een definitief concept gaan besluiten zonder dat er een getekende accountantsverklaring ligt. Ik heb ook begrepen dat dat betekent dat we in september nogmaals moeten bekrachtigen, of in ieder geval nogmaals daar mee moeten instemmen. Dat is natuurlijk gewoon jammer. Dat kost ook weer extra werk. Tegelijkertijd heeft de accountant geconstateerd dat er ook zaken goed zijn gegaan. Zeker als we dan ook kijken naar hoe dat dan vorig jaar ging met de jaarstukken van 2022, dan zijn er dus ook verbeteringen te zien. Volgens mij had de accountant het daar over de zogenaamde SISA-regeling. Vraag me even niet wat dat precies betekent, maar het klinkt heel ingewikkeld. Dus mooi dat dat dan in ieder geval nu goed gaat. Het is gewoon heel spijtig dat juist bij die verbijzonderde interne controle daar ook gewoon het probleem ligt, omdat het ook gevolgen heeft voor de rechtmatigheid. Dat even wat dat betreft.

Als we dan vooruitkijken, als ik dan lees wat er dan dus blijkbaar mis is gegaan en ook wat ik dan heb begrepen welke actie er al vanuit het college is ondernomen als het bijvoorbeeld ook gaat over die verbijzonderde interne controle, ja, dan kan het toch eigenlijk niet anders zijn dan dat het volgend jaar gewoon perfect gaat lopen, zoals met die VIC, maar ook met het MJOP, het meerjarenonderhoudsplan, als ik het goed heb en de afgrenzing van de kosten. De voorzitter De heer Pauw heeft een vraag aan u. Meneer Pauw. De heer Pauw Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan het CDA. Als het nou niet zo is, want u hoort het CDA, als je de notulen van de afgelopen jaren bekijkt, vaak hetzelfde zeggen. Ik kan me niet voorstellen dat het te maken heeft met de verhouding oppositie/coalitie, wat door de zaal heen vloog. We doen het hier als raad zijnde voor de Sliedrechtse inwoners met zijn allen en de vraag is even, wat dan dus niet? Want we kunnen wel elk jaar blijven zeggen ‘volgend jaar wordt het beter’, maar dat wordt het dus niet. De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Dank. Ik snap wat de heer Pauw zegt. Het kan misschien ook zijn dat we als CDA Sliedrecht zijnde iets meer vergevingsgezind zijn, dat weet ik niet, dan Slydregt.NU.

Maar wat mij in die zin hoop geeft - en als het gaat over hoop, daar zal ik straks in mijn algemene beschouwing nog wat meer over zeggen, maar - wat mij hoop geeft, is niet het feit dat we nu precies op hetzelfde punt staan als vorig jaar. Vorig jaar was het, misschien een beetje een naar woord, gewoon een zooitje. Nu heeft de accountant ook nadrukkelijk geconstateerd dat er echt verbeteringen zichtbaar zijn; juist ook op de moeilijke punten. Alleen, blijkbaar is de keuze gemaakt dat als het gaat over die VIC, dat daar meer aandacht is uitgegaan naar 2024 dan naar 2023. Dat is een keuze, maar dat maakt wel dat we 7

hier nu wel weer op hetzelfde punt staan, namelijk dat we weer een besluit moeten gaan nemen over een definitief concept. Maar ik ben dus in die zin hoopvol, optimistischer, omdat er wel verbeterstappen zichtbaar zijn en als dat laatste punt dan afgehandeld is, laat ik het zo maar even noemen, dat het dan volgend jaar wel perfect moet lopen. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk heeft ook een vraag aan u. Gaat uw gang. Oh, sorry, de heer Pauw heeft nog een vervolgvraag. De heer Pauw Ik zat te wachten op het antwoord op mijn vraag, voorzitter. De heer Dunsbergen Ja, ik zit…. De voorzitter U heeft niet het woord. U was nog niet klaar met uw antwoord. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Nee, ik was nog iets te snel. Ik zat nog even in mijn hoofd na te gaan: wat was ook alweer de vraag? Namelijk, wat gaan we dan doen op het moment dat het niet zo is? Ja, dat is een beetje hetzelfde als bij de Groen van Prinstererlocatie. Ik vind het lastig om daarover te speculeren, maar ik herhaal dan gewoon wat ik er toen van gezegd heb: dat zou ik heel treurig vinden. De voorzitter Dank u wel. De heer Brandwijk namens de fractie van Slydregt.NU heeft ook een vraag. Gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik kan de heer Dunsbergen best goed volgen tot ongeveer zo een maandje geleden, 4 juni.

Want we hebben in de Auditcommissie veel gesprekken gevoerd van: jongens, het moet beter. In februari nog eens: we willen echt dat proces strak in. Ja, al die datums zitten goed, we kunnen dit doen. Dan krijgen we op 4 juli goed nieuws en dan blijkt er toch, we zitten nu op de 8ste vandaag, zoveel veranderd te zijn en zitten we toch exact op dezelfde positie als vorig jaar. Hoe reflecteert de fractie van het CDA daar dan op, meneer de voorzitter? De voorzitter Dank u wel. De heer Dunsbergen. De heer Dunsbergen Ik herken wat de heer Brandwijk zegt. Ik heb ook, dat weet de heer Brandwijk ook, maar ik weet ook dat het lid vanuit het CDA Sliedrecht in de Auditcommissie, die heeft daar ook goed op gelet om te kijken van, nou, hoe loopt het nu? Dat is volgens mij vorig september al begonnen en in de vergaderingen die we toen gehad hebben is het daar steeds over gegaan en was steeds het beeld van: nou, het lijkt nu echt goed te gaan. Ik herken ook op 4 juni, toen kwam nog het bericht ‘u kunt rustig gaan slapen’ en het was volgens mij nog geen week later dat opeens het huis in de fik stond. Ik baalde daar ook van. Ik dacht bij mezelf: potverdorie, nou krijgen we weer hetzelfde als vorig jaar.

Ook in de wetenschap dat uiteindelijk de intenties, die zijn goed hè? Maar het is gewoon heel erg jammer dat je dan ziet in de afronding van het geheel dat het dan toch net mis gaat op het laatst, precies met de druk van het zomerreces nog voor de deur. Dus ik vind het gewoon heel erg jammer; dat is dan ook mijn reflectie daarop. Ik vind het gewoon echt heel erg jammer. Maar tegelijkertijd ben ik ook hoopvol naar volgend jaar toe, dat als ik kijk wat er vorig jaar mis ging en wat er nu mis gaat, dan zijn er dus al verbeterstappen zichtbaar. Het kan dus bijna niet anders zijn dan dat het volgend jaar dan ook beter zou moeten gaan lopen. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Dunsbergen Ik heb, als het gaat over de jaarstukken, inhoudelijk de vorige keer al wat dingen gezegd. Namelijk dat we, los van de financiële kant, op inhoud heel veel gedaan hebben. Ik zal daar straks misschien ook nog wel enkele woorden over wisselen bij de algemene beschouwing. De accountant had het in zijn verslag ook over begrotingsoptimisme. Volgens mij is dat altijd wel een heikel punt in gemeenteland, dat je kijkt: wat gaan we nou daadwerkelijk doen en dat dan vervolgens vanwege een tekort aan mensen bijvoorbeeld het dan toch niet lukt om dat te realiseren. Dus ik wil 8

dat wel onderstrepen. Tegelijkertijd zag ik ook ‘strakker budgetteren’ en dat vond ik een beetje een contrast daarin. Aan de ene kant gaan we strakker budgetteren en aan de andere kant zien we toch begrotingsoptimisme. Maar ik wil gewoon het college oproepen dat vooral de focus uitgaat naar het strak budgetteren, zodat hetgeen wat we straks begroten, dat we er ook van uit mogen gaan dat dat voor het grootste gedeelte ook wordt uitgevoerd. Daar wil ik het voor nu even bij laten. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel, meneer Dunsbergen. Ik geef graag het woord aan de heer Pauw namens de fractie van PRO Sliedrecht. Gaat uw gang. De heer Pauw Dank u wel, voorzitter. Je moet vergevingsgezind zijn, heb ik net geleerd. Hoop hebben, hoopvol zijn, word ik al gecorrigeerd hier. Dan ben ik even zoekende en vraag: waar vind ik dat dan? Ik schaam me ook wel een beetje, want ik ben ook lid van de Auditcommissie en heb deze raad beloofd vorig jaar, als onderdeel van die Auditcommissie, heel goed op te letten. Als je de notulen naleest, staat het er ook bij: we gaan het strak volgen, we gaan het monitoren. We gaan het allemaal doen. Uiteindelijk stond de Auditcommissie aan de rand van het ravijn te kijken toen de bus naar beneden viel.

Ik denk niet dat het vandaag de plek is om daar iets mee te doen, maar ik zou toch wel even, naar mezelf kijkende als rol van de Auditcommissie daarin, de volgende Auditcommissie daar eens over door willen praten: hoe ga je daar nou mee om? Voorzitter, een aantal weken geleden was de afscheidstoespraak van premier Rutte op televisie en die sprak de woorden - ik vond ze wel heel mooi, ik heb soortgelijke woorden vorig jaar gebruikt, misschien heeft hij ze wel gestolen; dat zou kunnen - ‘je kan heel hard je best doen, maar toch de verkeerde dingen doen’. Een beetje geparafraseerd misschien, maar dat was in ieder geval de toon die er uit kwam en toen dacht ik: hé, dat komt me wel heel bekend voor. Want dat iedereen heel hard zijn best doet, dat snap ik. Maar kennelijk lukt het dus nog niet om het op een goede manier voor elkaar te krijgen. Dat is gewoon jammer. Ook is het jammer dat we, sinds de technische vragen die we gesteld hebben, nog steeds geen antwoord hebben gehad op de vraag: wat heeft het nou gekost? En dat heeft inderdaad te maken met het feit dat de laatste rekening van de accountant van afgelopen vrijdag nog moet worden ingediend. Ik ben heel erg bang, voorzitter en we gaan uiteraard voor september als we hem definitief gaan vaststellen, nog een keer de vraag stellen, dat we heel erg hard gaan schrikken.

Dat is dan nog even buiten de bijna een ton aan euro’s die we aan Advisory van BDO hebben uitgegeven om ons te helpen met het voor elkaar krijgen van alles. Dan zit ik echt een beetje met de vraag: en nu? Positief kan ik zijn, want ik had 48 uur meer dan vorig jaar, want er zat een weekend tussen. Dat is ook positief natuurlijk, om het allemaal voor elkaar te krijgen en te gaan lezen. Maar als je het accountantsverslag leest, dan schrik je toch best wel. Dan heb ik net Slydregt.NU het woordje ‘cultuur’ horen noemen en daar ben ik ook een beetje zoekende in. Daar heb ik eigenlijk maar één vraag aan het college. Waar wij als fractie het meest van geschrokken zijn, is dat wij van onze kant, raad, gemeente, college, stukken indienen bij de accountant waarvan we er van uit gaan dat ze goed zijn. Tenminste, daar ga ik maar even van uit. Daar hebben allemaal slim geleerde mensen naar gekeken, die dienen het in en dan krijgen we een reactie van de accountant terug dat hij eigenlijk al vrij snel gezien had dat het niet het niveau had wat het moest zijn. Hoe komt dat nou, voorzitter? Is dat competentie? Ik kan het me haast niet voorstellen. Is het cultuur? Een suggestie, net gedaan door Slydregt.NU. Wellicht, maar dan wordt het wel een vervelende cultuur, want dat hebben we nu al een paar jaar. Dus graag van het college een antwoord hoe we dat gaan doen.

En uiteraard de vraag, voorzitter, via u aan het college, we stellen hem toch elk jaar: het college gaat de verbeteringsprocessen uitvoeren van de accountant. De vraag is uiteraard dan: hoe en wanneer? Dank u wel. De voorzitter Dank u, meneer Pauw. Er zijn verder geen vragen aan u. Dan geef ik als laatste in deze eerste termijn het woord aan de heer Van der Plas namens de PvdA-fractie. Gaat uw gang, meneer Van der Plas. De heer Van der Plas Dank u, voorzitter. Voorzitter, misschien is het al benoemd, maar - helaas is het ook dit jaar niet gelukt om de jaarstukken tijdig en volledig, dus inclusief een goedkeurende accountantsverklaring en een ondertekend accountantsverslag op de agenda te krijgen. Dat is jammer. Over het hoe en waarom is in de Auditcommissie, maar ook in de oordeelsvormende 9

vergadering op 18 juni al uitgebreid gesproken. Daarom wil onze fractie daar vandaag niet al te lang bij stil blijven staan. Wij waarderen vooral dat er ambtelijk al een behoorlijke verbeterslag is gemaakt, zodanig zelfs dat er een wereld van verschil bestaat met de gang van zaken vorig jaar, zoals de voorzitter van de Auditcommissie…. Sorry, ik sla een hele alinea over. De voorzitter Dat hebben we nog niet gemerkt, maar herpakt u zich. De heer Van der Plas Wel blijven luisteren, voorzitter. Wij waarderen vooral dat er ambtelijk al een behoorlijke verbeterslag is gemaakt, zodanig zelfs dat er een wereld van verschil bestaat met de gang van zaken vorig jaar, zoals de accountant zich in de Auditcommissie liet ontvallen. Een wereld van verschil, maar we zijn er nog niet. Want wat dat betreft sluiten wij ons graag aan bij de woorden die de voorzitter van de Auditcommissie zojuist uitsprak, namelijk dat wij de hoop en verwachting hebben en eigenlijk ook wel dat we ervan uit gaan dat deze raad volgend jaar de jaarstukken zonder enig voorbehoud kan vaststellen. Dus dat er ook een goedkeurende accountantsverklaring en een getekend verslag bij de stukken zit. De voorzitter Voordat u verder gaat, de heer Pauw heeft daar een vraag over. De heer Pauw Ja, laten we het dan ook maar even aan een oppositiepartij vragen, voorzitter.

Waar bestaat deze hoop uit? De voorzitter De heer Van der Plas. De heer Van der Plas Deze hoop bestaat uit oprechte intenties bij portefeuillehouder, directeur van de organisatie en ambtenaren om dit ook te verbeteren. Want wij zijn niet de enige die hier van balen. Daar mag u van overtuigd zijn. De voorzitter Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. De heer Van der Plas Inmiddels zijn alle inspanningen er op gericht om de complete set stukken, dus inclusief accountantsverklaring en verslag, tijdig bij de provincie in te dienen en dat zal ook nu weer gaan lukken. Dan over het raadsvoorstel zelf. De jaarstukken tonen een positief resultaat van 6,9 miljoen. Het college stelt voor om dat resultaat voor een elftal doelen te bestemmen - ik zie dat ik hier twee voetbaltermen achter elkaar heb gebruikt - waaronder de aanleg van een Cruijff Court en dat is beslispunt 3.j, met de J van Johan. Inmiddels heeft de fractie van de SGP-ChristenUnie een amendement ingediend om dit beslispunt te laten vervallen en als toelichting hierop schrijft de indiener dat er eerst een concreet voorstel richting de raad zou moeten komen voordat hier geld voor wordt gereserveerd. Over de aanleg van het Cruijff Court zijn technische vragen gesteld en ook heeft het college tijdens de oordeelsvormende raad vragen beantwoord.

Hierbij gaf de portefeuillehouder aan dat er voor dit Cruijff Court, zoals gebruikelijk is, een separaat voorstel zal worden ingediend, waarbij de gemeenteraad alsnog kan besluiten dat de dekking vanuit de Algemene Reserve moet komen. Dat roept bij onze fractie wel de vraag op: welk probleem wordt er nou eigenlijk opgelost als we dit via de jaarrekening zouden gaan regelen? Dus als beslispunt 3.J. intact blijft. Kan het dan sneller of makkelijker, of is er misschien een andere reden? Graag een reactie hierop van het college. Tot zover voor dit moment, voorzitter. De voorzitter Dank u wel, meneer Van der Plas. Er zijn geen vragen aan u. U mag gaan zitten. Daarmee zijn we gekomen aan het einde van de eerste termijn van de raad, tenzij er nog behoefte is om te reageren op elkaar? Dat is niet het geval. Dan geef ik graag het woord in de eerste termijn aan de vertegenwoordiger van het college, portefeuillehouder Paas. Gaat uw gang. Wethouder Paas Dank u wel voor het woord, meneer de voorzitter. Via u aan de raad zou ik willen onderschrijven wat door meerdere mensen al is benadrukt en wat niet beter gezegd had kunnen worden dan door de heer Van der Plas, denk ik: dat ook deze portefeuillehouder en het college er van baalt dat het proces gelopen is zoals het is gelopen. Met name, en dat heb ik ook in de 10

oordeelsvormende vergadering aangegeven, meneer de voorzitter, de verbetering in de VIC en de keuze die we daar hebben gemaakt om in te zetten op structurele verbeteringen voor 2024 en verder, wat achteraf gezien niet de goede keuze is geweest en uiteindelijk tot heel veel vertraging heeft geleid in het proces. Ik ben toch blij, meneer de voorzitter, dat daarna wel een komma gezet kan worden. Dat er ook, ondanks het feit dat we hier nu staan met nog geen getekende verklaring, maar wel al met een oordeel van de accountant, dat er een wereld van verschil was in de aanloop hier naartoe. Dat we daar ons allemaal over hebben verrast, zeg maar tot 4 juni en de CIB: meneer de voorzitter, als je het achteraf had geweten, had ik een andere CIB gestuurd. Om dan de heer Herman Finkers maar te citeren: ‘weet alles maar eens achteraf’. De voorzitter Dat laatste citaat roept zeker reacties uit. De heer Brandwijk namens de fractie van Slydregt.NU. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Aan het college de vraag: ze hadden na de CIB van 4 juni een CIB op 5 juni kunnen sturen met ‘we zien het anders’. Ze hadden na de CIB van 17 juni op 18 juni een CIB kunnen sturen. Ze hadden vanochtend nog een CIB kunnen sturen met ‘zo staan we er in’. Maar dat is constant niet gedaan. Dus u had het anders kunnen doen, maar u heeft dat niet gedaan.

De voorzitter Uw vraag is, meneer Brandwijk? De heer Brandwijk Waarom zegt u nu dan wel dat u het anders had willen doen, terwijl u gewoon die mogelijkheid heeft gehad om ons eerder en meer te informeren, maar dat niet gedaan heeft? De voorzitter Dank u wel. Wethouder Paas. Wethouder Paas Meneer de voorzitter, volgens mij hebben we hier een debat over gevoerd bij de oordeelsvormende vergadering. Daar heb ik u nadrukkelijk uitgelegd hoe wij u op 4 juni een CIB hebben gestuurd en hoe die tot stand is gekomen, in afstemming met de accountant. Daar heeft de accountant ook wat van gezegd als het gaat over, met de kennis van toen, over de publicatietijd. Daarvan zei ik: als ik had geweten wat ik nu weet, had ik die CIB anders en met kanttekeningen natuurlijk verstuurd aan uw raad. De voorzitter Dank u wel. De heer Pauw heeft ook een vraag aan u. Gaat uw gang. De heer Pauw Ja, we moeten toch nog volmaken tot 15.00 uur, voorzitter, dus we gaan nog even door. De voorzitter Dat is geen doel op zichzelf, meneer Pauw. Gaat uw gang. De heer Pauw Nee, maar het wordt nu wel interessant, want er zit natuurlijk een klein gat in de beantwoording van het college die nu gegeven wordt.

Dat in het verhaal wat ik meekreeg in de oordeelsvormende vergadering, want ik zat op uw plek, voorzitter, aangegeven werd dat er een week zat tussen de reactie van de accountant en het uiteindelijk sturen van die CIB. In die week is er van alles gebeurd, waarop de CIB eigenlijk zijn waarde heeft verloren. En dan nogmaals de vraag die de heer Brandwijk net stelde. Waarom is het niet gewoon op 5 of 6 juni gecorrigeerd? De voorzitter Dank u wel. De heer Paas. Wethouder Paas Meneer de voorzitter, één van de zaken en taken die wij als college hebben, is om u tijdig en juist te informeren. Ik kan u vertellen dat wij alleen op 4 juni, en dat heeft de accountant ook natuurlijk aangegeven - hij heeft zelfs de datum en de tijd erbij gezegd wanneer hij de mail heeft gestuurd naar de organisatie – maar vanaf dat moment is er vanuit onze organisatie alles aan gedaan om op heldere wijze inzicht te krijgen wat er precies aan de hand was en wat de status van de vragen waren, wat het betekende. Ik heb u daarna ook via een CIB over geïnformeerd. Meer kan ik er niet 11

van maken. Op het moment dat ik één signaal of het college één signaal binnenkrijgt, of de organisatie, dan mag u ook van ons verwachten dat wij eerst nadrukkelijk uitzoeken wat er precies aan de hand is om vervolgens u ook juist en zo snel mogelijk te kunnen informeren. En dat hebben wij als college, voor zover ik kan beoordelen, maar dat oordeel is aan u, goed gedaan. De voorzitter Gaat u verder met uw betoog. Wethouder Paas Meneer de voorzitter, ik was bezig met het stukje over het proces, maar ook over de inhoud denk ik dat het goed is om wat te zeggen. Uiteindelijk ligt er een goedkeurende verklaring voor de getrouwheid en ook een goed en positief oordeel over het rechtmatigheidsoordeel wat het college heeft gegeven voor deze jaarstukken. Ik denk dat dat ook iets is waar ik in ieder geval, waar het college erg blij mee is. Vorig jaar lag dat er niet. Dus dat is ook een mooi voorbeeld, denk ik, van een stapje wat er is gemaakt. Is dat stapje genoeg? Nee. Dan zeg ik nogmaals: dat is niet genoeg. Ook wij als college gaan voor een soepel jaarrekeningproces voor volgend jaar en ik heb daar alle vertrouwen in.

Als u nu kijkt dat er een wereld van verschil is ten opzichte van vorig jaar; dat de stappen die gezet zijn, die ik ook heb toegelicht in de oordeelsvormende vergadering, gericht zijn op een duurzame verbetering in onze eigen organisatie, door onze eigen organisatie, ben ik er enerzijds van overtuigd, meneer de voorzitter, dat de advieskosten voor de accountant zijn vruchten hebben afgeworpen, nu, en ook straks niet meer nodig zullen zijn omdat de organisatie daarin ook staat en duurzaam dat heeft verbeterd en daarmee niet alleen voor volgend jaar, maar ook voor de jaren daarna een mooi proces kan op lijnen voor de jaarrekeningcontrole. De voorzitter De heer Pauw heeft een vraag. De heer Pauw. De heer Pauw Ja, graag even dan een bevestiging dat dit dan, het antwoord op het bedrag moeten we nog horen, maar dat dit dan in ieder geval het laatste jaar is dat we extra kosten moeten maken voor de accountant voor het krijgen van een jaarrekening. Want volgend jaar gaat het dus een stuk soepeler. En dan nog even de vraag, voorzitter: hoe kan het nu, we hebben heel erg wijze mensen in het college zitten die stukken sturen aan de accountant, dat de accountant dan zoveel vragen heeft? Dat moet toch voor onszelf iets - hebben we dan het idee gehad ‘we hebben iets toegestuurd wat niet klopt’ of ‘we hebben het niet gezien’? De voorzitter Dank u wel. Twee vragen aan u, meneer Paas.

Wethouder Paas De eerste vraag gaat over de advieskosten en volgens mij hebben we het daar, meneer de voorzitter, ook met de Auditcommissie over gehad om naar aanleiding van het accountantsrapport van vorig jaar te zeggen: die aanbevelingen van de accountant, die nemen we niet alleen op en daar gaan we zelf mee aan de slag, maar de accountant heeft ons toen geadviseerd, meneer de voorzitter, dat het goed zou zijn om daar ook onafhankelijk advies bij in te winnen. Niet om dat werk zelf te doen, maar om de organisatie te helpen te leren de aanbevelingen te implementeren. Daar zijn we mee bezig en volgens mij ligt die opdracht er nog steeds. Ik zou het raar vinden om nu hier te zeggen van: nou, we hebben met elkaar afgesproken dat we die opdracht geven voor dat verbetertraject, daar hoort ook de verbijzonderde interne controle bij, om dan nu te zeggen van: nou, vanaf vandaag doen we niets meer, als ik daarmee de woorden van de heer Pauw op een goede manier interpreteer. Ik zou zeggen, laten we dit, deze enorme verbeterslag, die wereld van verschil die de accountant ook heeft genoemd, laten we dat wel afmaken zodat we het vloeiende proces volgend jaar van A tot Z hebben geregeld. De voorzitter En het antwoord op de tweede vraag? Wethouder Paas Het antwoord op de tweede vraag. Ik ben hem even kwijt, meneer de voorzitter. De voorzitter Meneer Pauw gaat hem even herhalen.

12

De heer Pauw Er zijn dus stukken gestuurd naar de accountant en mijn indruk is in ieder geval dat er vrij snel werd geconstateerd dat ze niet voldoende waren, laat ik het even heel lief zeggen. Hebben we dat niet gezien, of hebben we - bewust zal het niet zijn, maar wat is er nou gebeurd? De voorzitter De heer Paas. Wethouder Paas Dank u wel, meneer de voorzitter. Daar heb ik in de oordeelsvormende vergadering over gezegd dat we keuzes hebben gemaakt waar we wel en niet verbeterslagen inzetten en de inschatting die ik heb gemaakt, is dat de antwoorden die we gaven aan de accountant voldoende moesten kunnen zijn om zijn oordeel te kunnen geven. De voorzitter Dank u wel. Dan heeft ook de heer Brandwijk nog een vraag. De heer Brandwijk. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik wil deze vraag toch even stellen omdat ik echt wil weten: waar zit nou dat probleem? Hoe gaan we dit nu eens oplossen? Ik zei al een paar keer het woord ‘cultuurverandering’ en dat gaat dus met name over die zin: ‘Gemaakte afspraken of door ons gesignaleerde aandachtspunten zijn niet of te laat opgevolgd.’ Dat heeft niets met abracadabra te maken of gigantisch moeilijke dingen. Dat is gewoon, je maakt als gemeente een afspraak met de accountant: dan leveren we die stukken aan.

Je kent als gemeente je kwaliteiten, dus je weet of je die deadline gaat halen en je krijgt nog eens advies van ‘zo moet je het doen’ en dat kan je overnemen. Als ik dan lees dat het niet wordt overgenomen, niet wordt opgevolgd of gemaakte afspraken niet worden nagekomen, waar zit dan dat probleem? Kan hij dat eens zeggen? De voorzitter Dank u wel. Wethouder Paas. Wethouder Paas Meneer de voorzitter, die bestaat uit een aantal lagen. Allereerst zeg maar de makkelijkste. Als er afspraken gemaakt worden, moet je die nakomen. Dat vinden wij ook en daarvoor zou ik ook mijn excuses aanbieden in die plekken waar wij dat niet hebben gedaan. Daar zijn we nalatig geweest; dat hadden we niet moeten doen. Tegelijkertijd constateer ik ook in het hele proces dat het natuurlijk een wisselwerking is tussen twee partijen die veel werk te verzetten hebben. Maar nogmaals, dan hou ik het bij mezelf: dat hadden we gewoon moeten doen. Als wij zeggen dat we aanleveren op maandag en we leveren op donderdag aan, dan houden we ons niet aan de afspraak. Helemaal mee eens. Als u het hebt over cultuur; of het cultuur is, in ieder geval gedrag: dat gedrag moeten we niet vertonen en als er al redenen zijn waarom we het niet kunnen aanleveren, dan moeten we daar gewoon helder en transparant over zijn waarom we dat niet kunnen aanleveren.

Dat andere punt, meneer de voorzitter, daar ben ik het gewoon, ja, niet mee eens… Daar hebben we een overwogen keuze in gemaakt en ik heb dat ook in de oordeelsvormende vergadering gezegd. We hebben dat ook in de Auditcommissie besproken; samen met de accountant hebben we gekeken naar, wat moeten we doen in het verbetertraject? Wat heeft prioriteit en wat heeft niet prioriteit? Daar hebben we een andere keuze in gemaakt. Het advies en de waarschuwing van de accountant was inderdaad van: let op, je hebt nog een maand extra de tijd. We denken met de huidige verbeterslagen die jullie inderdaad hebben gedaan, dat je hier nog even de puntjes op de i kan zetten en dat we die maand extra dus ook niet nodig zullen hebben, met de kanttekening dat het wel een heel krap proces wordt. En, meneer de voorzitter, dan herhaal ik mezelf, denk ik, dan zeg ik van: daar hebben we met name op de waarschuwing met betrekking tot de VIC een verkeerde beslissing genomen, als je dat achteraf bekijkt, voor de korte termijn. Als je dat voor de langere termijn bekijkt, meneer de voorzitter en dat heb ik ook in de oordeelsvormende vergadering gezegd, gaat het over de cultuur die er heerst in de organisatie van continue verbetering, van keihard werken en daar sta ik voor. Dat is een cultuur die mij, wat dat betreft, gewoon echt prima en prima bevalt. De voorzitter Dank u wel.

De heer Brandwijk nog een vervolgvraag. Gaat uw gang. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Als die cultuur van keihard werken zo bevalt, kan de wethouder dan toezeggen dat hij voor het eind van deze week nog met een CIB komt als

13

reactie op het accountantsverslag en met de dergelijke verbeterslagen, zodat we als raad zien dat er ook bij het college urgentie is om hiermee aan de slag te gaan? De voorzitter Wethouder Paas. Wethouder Paas Nee, dat kan en dat wil ik niet toezeggen. Meneer de voorzitter, ik heb de gemeenteraad een memo gestuurd waarin ik de laatste stukken heb toegestuurd. Waarin ik ook heb aangegeven dat we als college de aanbevelingen van de accountant overnemen. Ik heb ook daar uitgelegd en toegelicht dat de raad het verdient, maar ook de accountant het verdient dat er een goede en onderbouwde reactie komt, met een plan van aanpak hoe we deze verbeteringen gaan doen. Het is niet reëel om dat vóór morgen te verwachten of voor het zomerreces te verwachten. Ik kan dat niet toezeggen en ik zou dat ook de mensen die dat zouden moeten voorbereiden, die zich in de afgelopen weken echt ook weer helemaal uit de naad hebben gewerkt, niet willen aandoen. De voorzitter De heer Brandwijk tenslotte. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter, maar ik zie hier dus wel voor mij iets wat ik dus heel lastig vind te beoordelen. Het college zegt: we nemen alles over. Vervolgens heeft u ook eerder aangegeven: we hebben ook advies gekregen en maken vervolgens andere afwegingen.

Nu gaan wij als raad over dus hetgeen wat overgenomen is en de uiteindelijke afwegingen, misschien pas in september of oktober weer een keer geïnformeerd worden. Dan kan het uiteindelijk weer in de soep lopen en dan staan we hier volgend jaar weer. Hoe gaan we dat dan voorkomen? Want ik mis die urgentie. En daarnaast nog, ik wil al die ambtenaren die hard hebben zitten schrijven in het weekend enorm bedanken daarvoor, maar als het echt urgentie heeft voor het college, kunt u ook zelf de pen oppakken. De voorzitter Dank u wel, meneer Brandwijk. De heer Paas tenslotte en hij vervolgt daarna zijn betoog. Wethouder Paas Dank u wel, voorzitter. Ik wil toch even wat recht zetten, via u. Want er wordt een suggestie gedaan alsof er geen samenspraak is met de accountant adviseur van BDO en ook de Auditcommissie als het gaat over de prioritering van het verbeterplan en dat is niet correct. We hebben een verbeterplan opgesteld en we hebben afgesproken dat we dat in afstemming met de accountant prioriteren en de voortgang daarvan ook bespreken in de Auditcommissie, met die zogenaamde vinger aan de pols waar de heer Pauw ook aan refereerde. Volgens mij zijn we daar gewoon mee bezig en ook de accountant heeft geconstateerd dat er keuzes zijn gemaakt.

Hij heeft ook gezegd dat de signalen van hem niet voldoende zijn gewaardeerd en dus ook op die manier niet zijn opgepakt, maar hij heeft ook aangegeven dat binnen de verbetercapaciteit die er is en het werk wat gedaan is, hij ook niet goed kon beoordelen of het echt anders gekund. Wel dat het anders had gemoeten voor de voortgang van 2023. De voorzitter Gaat u verder. Eerst laten we de heer Paas nu zijn betoog verder afmaken. Hij moet ook nog reageren op het ingediende amendement en dan heeft u straks nog een tweede termijn. Eerst meneer Paas nu. Wethouder Paas Meneer de voorzitter, allereerst hebben een aantal mensen, een aantal fracties een reactie gegeven op de aanbevelingen die de accountant heeft gemaakt en twee vallen daar uit. De één is het omgaan met de ombuigingen in 2025 en de waarschuwing van de accountant die hij daar geeft, die is terecht. Het is denk ik goed om daarbij te vermelden dat we daar ook het voorstel Ravijnjaar 2026 straks ook zullen bespreken en dat we daarin ook hebben gevraagd om juist die connectie met de raad te organiseren gedurende het proces, zodat we elkaar ook scherp kunnen houden op het te optimistisch begroten van mogelijke ombuigingen die we zien. Aan de andere kant zeg ik als wethouder Financiën: er is niet alleen begrotingsoptimisme in gemeenteland. Soms is er ook wel begrotingspessimisme en is er vaak een redelijk defensieve begroting.

Ook daar zit natuurlijk wel de uitdaging: hoe kun je op een goede manier en scherp begroten? Maar, goed dat daar ook vanuit 14

de raad aandacht voor is gevraagd. Dan met betrekking tot de resultaatsbestemming en het Cruijff Court. Meneer de voorzitter, ik ben blij om te horen dat er vanuit de raad geen inhoudelijke redenen zijn om geen reservering te maken voor een Cruijff Court. De vraag is gesteld: maar waarom staat hij er dan in? Wij hebben natuurlijk in de nota Reserves en voorzieningen de Koers 2030 vastgesteld, die bedoeld zou zijn om investeringen en ambities waar te maken op alle drie de pijlers en soms gaat daar gelabeld geld in. Het college heeft voorgesteld om ook voor het Cruijff Court gelabeld geld naar die reserve te doen, om daarmee duidelijk te maken dat het natuurlijk niet zo zou moeten zijn dat op het moment dat we zo’n Cruijff Court zouden willen realiseren en denken daar dekking voor te hebben in die betreffende reserve, dat het al opgemaakt is door een ander. Maar als raad heeft u duidelijk gemaakt en ik heb dat de vorige keer ook gezegd, in het kader van de voetbaltermen, ik dacht dat het een soort van discutabele net-niet-buitenspel was. U hebt als raad, of althans een deel van uw raad gezegd: dit is wat ons betreft zeker wel dezelfde categorie buitenspel. Daarom kan ik het amendement begrijpen en laat ik dat aan het oordeel van de raad over. Ik kom zo snel mogelijk terug natuurlijk met de Cruijff Court.

Want uiteindelijk is het daar om te doen, dat de kinderen van Sliedrecht de ruimte krijgen om op deze georganiseerde manier hun talenten te ontwikkelen en verder te kunnen bewegen. De voorzitter Dank u wel, meneer Paas. We zijn gekomen aan het einde van zijn eerste termijn. Is er nog een punt blijven liggen, of wilt u zo uw tweede termijn? Dat kunt u ook doen, want we hebben daar nog de tijd voor. Ik denk dat het eigenlijk logisch is om een tweede termijn te doen. De heer Brandwijk Dan wil ik een ordevoorstel doen. Dan wil ik graag 10 minuten schorsen. De voorzitter Tien minuten schorsen voor aanvang van de tweede termijn. Ik stel voor daar ruimte voor te bieden tot 14.40 uur. De vergadering is geschorst tot 14.40 uur. Aldus besloten. Schorsing De voorzitter Ik heropen de vergadering. De heer Brandwijk heeft namens de fractie van Slydregt.NU gevraagd om een schorsing. Ik geef u graag als eerste het woord in de tweede termijn van de raad. De heer Brandwijk, aan u het woord. De heer Brandwijk Dank u wel, meneer de voorzitter. Dan is net de eerste termijn van het college geweest en dan heb ik het idee dat het college en ik, specifiek de wethouder, meneer de voorzitter, elke keer in andere Auditcommissies gezeten hebben. Ik kan hem deels ook nog wel gelijk geven dat we in de 11 maanden, dus tot en met begin juni, naar mijn idee ook een goed proces met elkaar door gingen.