Bijlage 1 - Programmabegroting 2027

Conform het nog vast te stellen plan, rapporteren wij daarnaast los op de streefwaarde van de voetpaden en fietspaden. Wij streven ernaar om deze waardes gelijk te trekken naar de streefwaarde van het gehele areaal. Indicator Streefwaarde 2027 Percentage wegen met beeldkwaliteitsniveau B of hoger 81% Percentage voetpaden met beeldkwaliteitsniveau B+ of hoger 81% Percentage fietspaden met beeldkwaliteitsniveau B+ of hoger 81% 110 Bruggen Als uitgangspunt voor het vervangen en onderhouden van het bruggenareaal houden we het vastgestelde Beheer - en Onderhoudsplan Bruggen 2022-2026 aan tot het nieuwe plan is vastgesteld. In dit plan wordt als onderhoudskader onderhoudsniveau 3 (redelijk) gehanteerd. Bepalend zijn de volgende indicatoren: veiligheid, functionaliteit/beschikbaarheid, duurzaamheid en toonbaarheid. Het streven is om eind 2026 een nieuw Beheer- en Onderhoudsplan ter vaststelling aangeboden te hebben. In het Onderhoudsplan is opgenomen wat de te verwachte kosten zijn en de daarbij behorende planning ten aanzien van het onderhoudsniveau. Voor de dekking van de kosten van groot onderhoud beschikken we over een voorziening onderhoud bruggen. Voor het volledig vervangen van een brug wordt, indien dit aan de orde is, aan de gemeenteraad voorgesteld om een investeringskrediet beschikbaar te stellen.

Onderhoud van beperkte omvang, klein onderhoud, wordt gedekt ten laste van het jaarlijkse exploitatiebudget dat opgenomen is in de begroting. Voor de periode vanaf 2027 is in beeld gebracht, welke bruggen groot onderhoud nodig hebben of waar moet worden overgegaan tot vervanging van een brug. Deze planning is opgesteld aan de hand van de inspectieresultaten uit 2025 en de jaarlijkse visuele inspectie. Indicator Om te bepalen of we onze doelstellingen bereiken, voeren we 1 keer in de 5 jaar een inspectie uit volgens de NEN2767 en de CUR117. Verder voeren we jaarlijks een visuele inspectie uit om zichtbare gebreken, die de veiligheid van een brug in gevaar kunnen brengen, in kaart te brengen. We streven daarbij naar onderhoudsniveau 3 (redelijk). Het percentage dat hieraan voldoet, zetten we in als indicator. In 2026 streefden we ernaar om 100% van het areaal te laten voldoen en we zetten dit streven voort. Indicator Streefwaarde 2027 Percentage bruggen met onderhoudsniveau 3 of hoger 100% 111 Openbare verlichting Het beheer en onderhoud van de openbare verlichting hebben we ondergebracht bij de gemeente Dordrecht. In samenwerking zijn in 2025 uitgangspunten voor het beleid onderhoud openbare verlichting aangeboden aan de raad en vastgesteld. Onze ambities dragen bij aan de ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid, sociale en verkeersveiligheid, een levendig centrum en de financiën.

Als uitgangspunt voor de kwaliteit en veiligheid wordt de Nederlandse Praktijkrichtlijn (NPR) aangehouden. Om te bepalen of we de doelstellingen bereiken en welke maatregelen vereist zijn, is inspectie van de armaturen 1 keer per 4 jaar nodig. Naast de inspectie is eens in de 4 jaar schoonmaak van de armaturen nodig, om de lichtkwaliteit en daarmee de NPR te waarborgen. De onderhouds- en vervangingswerkzaamheden worden jaarlijks ingepland en integraal afgestemd op projecten en maatregelen in de openbare ruimte. In 2027 gaat het versneld vervangen van de verlichtingsarmaturen door led van start. De onderhoudskosten voor het in stand houden van de openbare verlichting worden gedekt uit het exploitatiebudget. Daarnaast beschikken we voor het vervangen van lichtmasten en verlichtingsarmaturen over investeringskredieten. Indicatoren Als indicatoren passen we (1) de hoeveelheid verlichtingsarmaturen die in led uitgevoerd zijn toe en (2) het aantal wegvakken dat voldoet aan de Nederlandse Praktijkrichtlijn (NPR). De opgenomen streefwaarden zijn conform de doelstellingen uit het beleid. We streven ernaar om eind 2028 100% van de verlichtingsarmaturen verled te hebben. Om hiervoor op koers te blijven, streven we ernaar om 85% verled te hebben in 2027. Ten aanzien van de NPR is de verwachting dat 75% van de wegvakken aan het einde van 2027 voldoet aan de richtlijn.

Indicator Streefwaarde 2027 Hoeveelheid led armaturen in de gemeente 85% Wegvakken die voldoen aan de NPR 75% 112 Gebouwen We beheren onze gebouwen vanuit het Vastgoedbeleid 2021-2028, het Onderhoudsbeleid Vastgoed 2021-2030 en het Beheerplan Onderhoud Vastgoed. Het Vastgoedbeleid 2021-2028 biedt inzicht in de totale vastgoedportefeuille en de organisatie van het vastgoedbeheer. Daarnaast fungeert het beleid als afwegingskader voor het behoud dan wel de afstoting van vastgoedobjecten. In 2025 is het geactualiseerde Beheerplan Onderhoud Vastgoed vastgesteld voor de periode 2025-2028. Dit plan vormt de basis voor de onderbouwing van de onderhoudsbudgetten van de gemeentelijke gebouwen en geeft inzicht in de (bouw)technische staat van het vastgoed. In 2027 zullen wij de jaarlijkse inspecties voortzetten om te controleren of het geplande onderhoud daadwerkelijk is uitgevoerd. Hiermee zullen wij de grip op het onderhoudsproces verder versterken en bijdragen aan een duurzame instandhouding van ons gemeentelijk vastgoed. Daarnaast zullen wij de inhaalslag voortzetten om eventuele onderhoudsachterstanden weg te werken. Ook zullen wij werken volgens het nieuwe Meerjarenonderhoudsplan (MJOP), dat richting zal geven aan de aanpak en financiering van toekomstig onderhoud. 113

114

115 Binnenhaven Het onderhoud van de gemeentelijke binnenhaven is gericht op het waarborgen van een veilige en goed bevaarbare haven. Het onderhoudsregime bestaat uit periodieke dieptepeilingen, die doorgaans aan het einde van een planperiode worden uitgevoerd. Hiermee wordt de aanwas van slib gemonitord en worden eventuele knelpunten tijdig in beeld gebracht. Indien uit deze peilingen blijkt dat de vereiste vaardiepte niet meer wordt gehaald, worden baggerwerkzaamheden uitgevoerd. In 2024 is een dieptepeiling uitgevoerd. Hieruit bleek dat de haven nog voldoet aan de minimaal vereiste vaardiepte van -4,0 m NAP. Daarom waren baggerwerkzaamheden niet noodzakelijk. Bemonstering van de baggerspecie, waaronder onderzoek naar mogelijke verontreinigingen zoals PFAS, vindt plaats op het moment dat baggerwerkzaamheden daadwerkelijk worden uitgevoerd. Het huidige Beheer- en onderhoudsplan Binnenhaven loopt af aan het einde van 2026. Daarom wordt in 2027 uitvoering gegeven aan het geactualiseerde Onderhoudsplan Binnenhaven 2027-2031. Dit plan is opgesteld op basis van een evaluatie van de voorgaande planperiode en biedt een actueel kader voor het beheer en onderhoud van de binnenhaven in de komende jaren. In 2026 is besloten de voorziening Onderhoud Haven op te heffen.

Aan dit besluit lagen verschillende overwegingen ten grondslag, waaronder de beperkte jaarlijkse slibaanwas in de binnenhaven. Hierdoor vervalt de verplichting om op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) een beheerplan voor deze voorziening vast te stellen. Op basis van de gemeentelijke financiële verordening blijft actualisatie van het onderhoudsplan echter noodzakelijk. De kosten voor regulier beheer en onderhoud worden gedekt uit het jaarlijkse exploitatiebudget. Indicator Streefwaarde 2027 Bodemdiepte ten opzichte van NAP - 4,0 meter 116 Aanlegsteiger waterbus De benodigde financiële middelen ten behoeve van de upgrade qua uitstraling en het benodigde onderhoud zijn opgenomen in de begroting. Inmiddels heeft de provincie besloten om lijn 23 uit de dienstregeling te verwijderen, waardoor de middelen voor upgrade en onderhoud wellicht anders bestemd zullen worden. We maken een inventarisatie over de totale bijdrage aan het regionale OV (vanuit Sliedrecht). We zullen in gesprek gaan over een alternatieve aanwending. Reserveringen voor onderhoud In het kader van de begroting is het van belang dat er voldoende wordt gereserveerd voor toekomstig onderhoud. In 2026 doen we stortingen in de diverse onderhoudsvoorzieningen conform onderstaande tabel.

117 Paragraaf Financiering Inleiding In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de gemeente. Dit zijn risicobeheer (met name rente- en kredietrisico), de financierings- en schuldpositie en het kasbeheer. Het Financieringsstatuut vormt het kader voor beleid en uitvoering van de treasuryfunctie. Afhankelijk van de hoogte en de verwachte duur van het liquiditeitstekort of –overschot, wordt vermogen tijdelijk of langdurig aangetrokken of tijdelijk uitgezet. Het uitgangspunt bij het aantrekken van vermogen is dat de kasgeldlimiet optimaal benut wordt. Benadrukt wordt dat de financieringsfunctie van de gemeente Sliedrecht uitsluitend de publieke taak dient en dat een prudent beleid gevoerd wordt binnen de kaders die zijn gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Renteontwikkelingen De tarieven op de geldmarkt (kortlopende leningen) volgen het tarief dat de ECB hanteert met haar depositorente. Na enkele jaren van stijgingen, met een percentage van 4% als hoogste stand, had de ECB dit tarief in stappen van een kwart procentpunt (0,25%) verlaagd tot 2,00%. Intussen is de weg omhoog weer ingezet en bedraagt het tarief, na een verhoging in juni, 2,25%. Het rentetarief op langlopende gemeenteleningen is op dit moment het hoogst voor aflossingsvrije leningen met een looptijd van 20 tot 30 jaar.

Het tarief bedraagt circa 3,95%, inclusief een liquiditeitsopslag van ongeveer 55 basispunten voor 20 jaar en 65 basispunten voor 30 jaar. Kortere looptijden zoals 5 jaar met lineaire aflossing zijn een stuk goedkoper met een rentetarief van circa 3,20% inclusief een liquiditeitsopslag van circa 15 basispunten (0,15%). De liquiditeitsopslagen zijn iets afgenomen, maar historisch gezien nog steeds erg hoog. Mogelijke verklaringen zijn de toenemende overheidsschuld wereldwijd waardoor er veel vraag is naar financiering en het afbouwen van de portefeuille staatsobligaties door de ECB. Het afgelopen jaar heeft de rente zich als volgt ontwikkeld:

118 Financieringspositie Financiering activa De activa van de gemeente Sliedrecht zullen per begin 2027 naar verwachting als volgt gefinancierd zijn: Renteschema Voor de interne rente sluiten wij aan op de voorschriften uit de BBV-notitie rente, waarbij wij geen rente rekenen over het eigen vermogen (anders dan de reserves voor dekking kapitaallasten) en de voorzieningen. Uit deze berekening komt een omslagrente van afgerond 0,01%. Dat de rente niet wordt gesteld op nihil heeft een technische reden (het financiële systeem heeft een waarde nodig). Het saldo van de rente zoals genoemd onder I is negatief. Dit is een vrij unieke situatie omdat we niet mogen werken met een negatieve omslagrente. Er wordt daarom een omslagrente gehanteerd van 0,01%. Dit leidt tot een afwijking die groter is dan 25%, wat in principe moet leiden tot een herrekening van het gehanteerde percentage, zodat de afwijking kleiner wordt. Het is echter niet mogelijk een wettelijk toegestaan percentage te kiezen dat leidt tot een afwijking kleiner dan 25%.

119 Leningenportefeuilles Opgenomen leningen Onderstaande tabel geeft inzicht in het verwachte verloop van de portefeuille aan opgenomen langlopende leningen in 2027: Op grond van de meest recente liquiditeitenplanning wordt voor 2027 geen nieuwe langlopende lening verwacht. Risicobeheersing Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet fido. De belangrijkste risicoaspecten die verbonden zijn aan de uitvoering van de gemeentelijke treasuryfunctie betreffen rente - en kredietrisico's. Renterisico’s moeten vanuit de Wet fido beoordeeld worden op de korte en op de langlopende schuld. Renterisico op korte schuld: de kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet is in de Wet fido een norm gesteld voor het maximum bedrag waarop de gemeente haar financiële bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd <1 jaar) mag financieren: 8,5% van het begrotingstotaal. Voor 2027 kan de kasgeldlimiet als volgt worden bepaald: De gemeente Sliedrecht verwacht pas eind 2027 kasgeldleningen te moeten aantrekken. Bij beoordeling van een eventuele financieringsbehoefte zal de kasgeldlimiet optimaal worden benut. De meest actuele liquiditeitenplanning geeft aan dat er in 2027 geen nieuwe langlopende leningen nodig zijn.

120 Renterisico op langlopende schuld: de renterisiconorm De Wet fido definieert vaste schuld als opgenomen geldleningen met een rente typische looptijd groter of gelijk aan 1 jaar. Met de renterisiconorm biedt de Wet fido een richtsnoer om renteaanpassingen van financieringen en beleggingen goed in de tijd te spreiden. De norm heeft als doel om het toekomstig renterisico op de lange financiering te beperken door spreiding in de aflossingen en renteherzieningen af te dwingen. Deze norm bedraagt 20% van het begrotingstotaal en bedraagt voor Sliedrecht in 2027 € 22,7 miljoen. Conform voorschrift van de geactualiseerde Wet fido wordt het renterisico in onderstaande tabel voor de komende vier jaren bepaald, terwijl de renterisiconorm alleen betrekking heeft op het totaal van de begroting van het komende jaar. Uit deze opstelling blijkt dat de gemeente Sliedrecht in 2027 ruimschoots binnen de renterisiconorm blijft.

121 Kredietrisico’s Kredietrisicobeheersing richt zich op de kredietwaardigheid (en dus het risicoprofiel) van de tegenpartijen bij financiële transacties. Kredietrisico’s kunnen worden gelopen vanuit uitzettingen (verstrekte geldleningen, beleggingen) of uit verleende garanties. Verstrekte geldleningen Ingedeeld naar risicocategorie kan voor 2027 het volgende verloop worden verwacht: Het hierboven bij Openbare lichamen vermelde bedrag betreft de deelneming in, dan wel leningen verstrekt uit hoofde van, het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn). Het bedrag bestaat uit drie onderdelen: startersleningen, duurzaamheidsleningen en het rekening courant saldo bij de SVn (beschikbaar voor leningen). Het bedrag van € 2,2 miljoen is revolverend, wat betekent dat aflossingen op de leningen op de rekening courant komen waarmee nieuwe leningen kunnen worden gefinancierd. De overige langlopende leningen betreffen (oude) renteloze leningen aan verenigingen in Sliedrecht. Ultimo 2028 zullen deze allemaal zijn afgelost. Verleende garanties De borgstellingen kunnen als volgt worden gespecificeerd naar risicogroep:

122 De specificatie van de bedragen uit de tabel borgstellingen is als volgt: Kas- en saldobeheer De inrichting van het betalingsverkeer (het beheer van het gemeentelijke rekeningstelsel, het coördineren van bevoegdheden en het verrichten van feitelijke betalingen) alsmede de saldoregulatie wordt verzorgd vanuit Bedrijfsvoering Drechtsteden (BD) voorheen Servicegemeente Dordrecht. Gemeente Sliedrecht onderhoudt bankrelaties met de Bank Nederlandse Gemeenten en de Rabobank. Een hulpmiddel bij de saldoregulatie en voor het eventueel opnemen van langlopende financiering is de meerjarige liquiditeitenplanning, welke door BD in nauw overleg met de gemeente is opgezet. Deze planning wordt periodiek geactualiseerd op grond van nieuwe informatie of inzichten. De bankrekening van de personeelsvereniging staat juridisch ook op naam van de gemeente, maar is praktisch geen eigendom. Schatkistbankieren Bij het verplicht schatkistbankieren mag de gemeente een bedrag van 2% van het begrotingstotaal buiten de Schatkist houden, het zogenoemde drempelbedrag. Het drempelbedrag mag als gemiddeld creditbedrag per kwartaal niet overschreden worden. Wanneer de gemeente het drempelbedrag overschrijdt dient het meerdere afgestort te worden in 's Rijks Schatkist. Over dit saldo wordt medio 2026 rente vergoed van ongeveer 2,15%.

Dit tarief beweegt mee met de beleidsrente van de ECB en kan in een tijdsbestek van maanden sterk stijgen of dalen. Het drempelbedrag voor de gemeente Sliedrecht voor 2027 kan als volgt worden berekend:

123 Informatievoorziening Enkele keren per jaar vindt een overleg plaats met Bedrijfsvoering Drechtsteden (BD) over de voortgang en uitvoering van de treasuryzaken. Indien daartoe vanuit de gemeente of vanuit BD behoefte dan wel noodzaak wordt gevoeld, vindt daarnaast ook contact op incidentele basis plaats. Voor zover relevant zullen door BD rapportages worden opgeleverd voor in- of extern gebruik. EMU-saldo Het begrotingssaldo van een land laat zien of dat land een overschot of een tekort op zijn overheidsuitgaven heeft. Het EMU-saldo is het vorderingensaldo van de totale overheid. Daarin tellen dus niet alleen de financiën van de rijksoverheid mee, maar ook die van decentrale overheden als gemeenten, provincies en waterschappen én premie-gefinancierde sectoren als sociale zekerheid en zorg. Voor de gemeente Sliedrecht is het EMU-saldo als volgt opgebouwd: De begroting van onze gemeente is opgesteld conform een (gemodificeerd) stelsel van baten en lasten. Het EMU-saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar van ontvangsten en uitgaven, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie. Volgens Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP).

Naast de Rijksoverheid hebben ook de decentrale overheden een aandeel in dit maximale tekort.

124 Paragraaf Bedrijfsvoering Inleiding Deze paragraaf gaat in op de activiteiten voor 2027 op het gebied van bedrijfsvoering. We beschrijven in deze paragraaf, op hoofdlijnen, de voorgenomen activiteiten voor 2027 en geven een beeld van de bijbehorende relevante cijfers. Een effectieve en efficiënte bedrijfsvoering is van essentieel belang voor een slagvaardige organisatie en het waarborgen van de dienstverlening aan de inwoners. Bedrijfsvoering algemeen Een solide bedrijfsvoering vormt de ruggengraat van onze gemeentelijke organisatie. Een goede bedrijfsvoering zorgt ervoor dat wij als gemeente onze taken effectief en efficiënt kunnen uitvoeren, en dat we de best mogelijke dienstverlening aan onze inwoners kunnen bieden. In 2027 streven we naar verdere optimalisatie van onze processen. De bedrijfsvoeringsprocessen pakken we gezamenlijk op met Bedrijfsvoering Drechtsteden. De ontwikkelingen in de volumeprognose en de nieuwe wetgeving omtrent informatie voorziening zorgen voor een uitbereiding in de afname van de diensten. Daarnaast is integraal werken een kernpunt in onze bedrijfsvoering. Door actief verbindingen te creëren tussen interne afdelingen en actief samen te werken met regionale partners kunnen we krachten bundelen en een grotere impact realiseren.

Bedrijfsvoering Drechtsteden De samenwerking met de regiogemeenten en Bedrijfsvoering Drechtsteden, is onmisbaar om onze ambities te kunnen waarmaken. In tijden van bezuinigingen staat samenwerking onder druk. Als één van de gemeenten in de regio blijven wij het belang van de samenwerking met elkaar en Bedrijfsvoering Drechtsteden behartigen. Sliedrecht kan niet zonder de regio en de regio niet zonder Sliedrecht. In 2026 is de verdeelsystemathiek van de kosten en samenwerking vernieuwd en in 2027 zal deze in werking treden. Deze afspraken zullen moeten leiden tot stabiliteit en ontwikkelperspectief en een balans tussen partnerschap en zakelijke samenwerking. In deze samenwerking en de kennis en kunde binnen Drechtsteden is het noodzakelijk om de juridische dienstverlening uit te bereiden, gezien de ontwikkelingen die binnen Sliedrecht spelen. 125 Personeel In 2027 zetten we als gemeente Sliedrecht verdere stappen in het professionaliseren van onze organisatie. We bouwen voort op de fundamenten die in voorgaande jaren zijn gelegd en richten ons op duurzame ontwikkeling, strategische keuzes en het versterken van ons menselijk kapitaal. De HR- koers is stevig verankerd in onze kernwaarden: samen, opgavegericht, trots, transparant en rolbewust. 1. Professionalisering van de organisatie We investeren in het versterken van onze organisatiekracht.

Dit doen we door processen te stroomlijnen, structuren te verduidelijken en leiderschap te ontwikkelen dat past bij onze ambities. De focus ligt op het versterken van de rol van de professional: medewerkers krijgen ruimte om hun expertise in te zetten en verantwoordelijkheid te nemen. Leidinggevenden vervullen hierin een dienende rol, gericht op het faciliteren van groei, samenwerking en resultaat. 2. Werkdruk en duurzame inzetbaarheid Werkdruk blijft een belangrijk aandachtspunt. We blijven investeren in monitoring, coaching en het versterken van het gesprek over werkdruk binnen teams. Daarbij kiezen we bewust voor een lange termijn aanpak, waarbij we patronen herkennen en doorbreken. We zetten in op preventie, vitaliteit en het creëren van een gezonde werkomgeving waarin medewerkers zich ondersteund voelen. 3. Strategische keuzes en lange termijn focus In plaats van ad-hoc oplossingen, maken we strategische keuzes die passen bij onze maatschappelijke opgaven en ambities richting 2030. We versterken onze strategische personeelsplanning (SPP) en koppelen deze aan een heldere gesprekscyclus. Dit stelt ons in staat om tijdig te anticiperen op veranderingen en medewerkers duurzaam te positioneren binnen de organisatie. 4. Binden en boeien van medewerkers De arbeidsmarkt blijft uitdagend.

Daarom zetten we in op het aantrekken van de juiste medewerkers én het behouden van goede mensen. We versterken ons werkgeversmerk, professionaliseren het wervingsproces en investeren in onboarding en ontwikkeling. Tegelijkertijd analyseren we de uitstroom en nemen gerichte maatregelen om medewerkers te behouden, bijvoorbeeld door loopbaanperspectief te bieden, werkplezier te vergroten en tijdig het goede gesprek te voeren. Het binden en boeien van medewerkers is essentieel voor continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening. 5. Dienend leiderschap en borging We stimuleren een cultuur van dienend leiderschap, waarin teammanagers en directieleden ruimte geven aan reflectie, feedback en eigenaarschap. Borging van HR-processen en afspraken is essentieel: we zorgen voor duidelijke formats, transparante communicatie en evaluatie. 6. Verzuim en welzijn Verzuim blijft een aandachtspunt (zie de tabel met het verzuimpercentage). We zetten in op preventie, coaching en het versterken van de samenwerking tussen HR, leidinggevenden en de arbodienst. Het ziekteverzuim wordt gemonitord als indicator voor welzijn en inzetbaarheid. We streven naar een cultuur waarin zorg en aandacht voor elkaar centraal staan. De verwachte kosten voor het ziekteverzuim in 2027 is in deze begroting eenmalig opnieuw in lijn gebracht.

De verzuimcijfers zijn opgenomen in onderstaande grafiek: Aantal fte | 2026 | 2027 Reguliere formatie | 161,45 | 161,45 College van b&w | 4,00 | 4,00 Griffie | 3,31 | 3,31 Totaal | 168,76 | 168,76 126 127 Juridische zaken In 2027 wordt de juridische controlfunctie verzorgd door Bedrijfsvoering Drechtsteden. Deze organisatie is verantwoordelijk voor de uitvoering en doorontwikkeling van de juridische control, waaronder het signaleren van juridische risico’s, het adviseren van de organisatie en het bewaken van de juridische kwaliteit. De gemeentelijke organisatie blijft verantwoordelijk voor de inhoudelijke toepassing en naleving binnen de eigen processen. Deze werkwijze draagt bij aan het versterken van de juridische kwaliteit en consistentie van besluitvorming, vergroot de rechtszekerheid en beperkt juridische risico’s. Daarmee wordt het vermogen van de gemeente versterkt om zorgvuldig en consistent te handelen bij complexe juridische vraagstukken. Op het gebied van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is de organisatie in 2027, onder regie van de privacy coördinator, verantwoordelijk voor de verdere implementatie van het vastgestelde privacybeleid. De privacy coördinator vervult een coördinerende, adviserende en monitorende rol, terwijl proceseigenaren binnen de organisatie verantwoordelijk zijn voor de naleving van de AVG binnen hun eigen werkprocessen.

Het waarborgen van een zorgvuldige en rechtmatige verwerking van persoonsgegevens van inwoners, ondernemers, medewerkers en (keten)partners staat daarbij centraal en draagt bij aan het versterken van het vertrouwen in de gemeentelijke organisatie. Naar aanleiding van de actualisatie van het verwerkingsregister zijn proceseigenaren verantwoordelijk voor het aanleveren en bijhouden van juiste en volledige gegevens. Op basis hiervan initieert en begeleidt de privacy coördinator waar nodig Data Protection Impact Assessments (DPIA’s). De organisatie is verantwoordelijk voor de uitvoering van de daaruit voortvloeiende maatregelen. Hiermee wordt niet alleen een zorgvuldige omgang met persoonsgegevens geborgd en privacy risico’s beperkt, maar ook het vertrouwen van inwoners, medewerkers en partners in de gemeentelijke dienstverlening verder versterkt. Dit vraagt om een integrale aanpak, helder eigenaarschap en een organisatie breed risicobewustzijn. Informatiemanagement en Automatisering Een betrouwbare en veilige informatiehuishouding is onmisbaar voor een wendbare en transparante gemeente die klaar is voor de toekomst. Richting 2027 en de jaren daarna zetten we, in samenwerking met Bedrijfsvoering Drechtsteden, de volgende strategische stappen om onze informatie structureel op orde te houden.

Dit betekent dat we blijven zorgen voor actuele, vindbare en toegankelijke gegevens, duidelijke processen en een organisatie brede, volwassen aanpak van informatiemanagement Omdat de digitale transformatie en technologische innovaties — zoals de verdere integratie van kunstmatige intelligentie (AI) en data gestuurd werken — in hoog tempo doorgaan, blijft de beveiliging van onze data en systemen een absolute prioriteit. Cyberveiligheid, privacybescherming en een modern, digitaal archiefbeheer zijn hierbij de vaste speerpunten. Middels een regionaal georganiseerde aanpak borgen we de strikte naleving van wettelijke verplichtingen, zoals de Cyberbeveiligingswet (de nationale vertaling van de NIS2-richtlijn). Deze wetgeving verplicht ons om continu te acteren op het hoogste niveau van informatieveiligheid en crisisbestendigheid. Adequate maatregelen zijn essentieel; tekortkomingen leiden tot risico’s op het gebied van wet - en regelgeving, continuïteit van de dienstverlening en schade voor onze inwoners en organisatie. Naast de technische en juridische kaders investeren we in 2027 onverminderd in de cultuur en de 'digitale fitheid' van onze medewerkers. Via gerichte trainingen zorgen we dat iedereen binnen de organisatie over de juiste kennis beschikt om verantwoord, integer en veilig met informatie om te gaan.

Tot slot versterken we de ketensamenwerking tussen informatiemanagement, automatisering en de vak afdelingen, zodat onze digitale middelen en dagelijkse werkprocessen elkaar optimaal ondersteunen en versterken. 128 Hiermee leggen we een solide en toekomstbestendige basis. Een basis waarmee we als gemeente betrouwbare dienstverlening kunnen garanderen en waarin inwoners, ondernemers en bestuur kunnen vertrouwen op de veiligheid van hun gegevens. Financiën Voor het opstellen van de Planning & Control-producten (P&C-producten) wordt gebruik gemaakt van de rapportagetool Pepperflow. Na vaststelling door de gemeenteraad zijn de betreffende P&C - producten digitaal beschikbaar via: https://sliedrecht.begrotingsapp.nl. Als Sliedrecht willen we ons blijven ontwikkelingen. Dit komt ook terug in de P&C cyclus. Voor deze cyclus is er een project gestart om een vernieuwde opzet van rapporteren aan de Raad aan te kunnen bieden. Dit project zal in 2027 zijn uitwerking vinden, in samenwerking met College en Raad. Rechtmatigheid Rechtmatigheid betekent dat alles wat een gemeente doet, volgens de wet en regelgeving gebeurt. Dit geldt voor allerlei activiteiten van de gemeente, zoals aanbestedingen, arbeidsomstandigheden, subsidieverstrekking en informatieverstrekking.

Het college van B&W neemt daarom jaarlijks bij de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op om te rapporteren over de rechtmatigheid van Sliedrecht. Bij de rechtmatigheidsverantwoording gaat het specifiek om het financieel beheer: alle inkomsten, uitgaven en veranderingen op de balans moeten volgens de regels zijn uitgevoerd. Om te bepalen aan welke wet- en regelgeving moet worden voldaan wordt jaarlijks het zogenaamde normenkader geactualiseerd en ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. In het zogenaamde Controleprotocol worden afspraken gemaakt over de verantwoordings- en rapportagegrens. Daarnaast voert Sliedrecht een interne controle uit op basis van haar jaarlijkse interne controle plan. Deze controle zorgt ervoor dat we een uitspraak kunnen doen over de rechtmatigheid en wordt door onze accountant gebruikt in haar controle. Huisvesting De verbouwing van het gemeentekantoor is afgerond. In aansluiting hierop wordt verder invulling gegeven aan de organisatieontwikkeling en de werkwijze volgens de principes van het nieuwe werken. Het gemeentekantoor is ingericht met flexwerkplekken en medewerkers maken gebruik van een reserveringssysteem voor werk- en vergaderruimten. Hiermee wordt efficiënt gebruikgemaakt van de beschikbare huisvesting en wordt bijgedragen aan een duurzame bedrijfsvoering.

De voorbereidingen voor de renovatie van het raadhuis worden in 2027 voortgezet. Daarbij wordt tevens bepaald welke alternatieve locaties beschikbaar zijn voor vergaderingen, bijeenkomsten en ontmoetingen gedurende de renovatieperiode. Vanwege de geplande werkzaamheden is het raadhuis gedurende deze periode niet beschikbaar als trouwlocatie. Als alternatief kunnen huwelijken worden voltrokken in het Sliedrechts Museum en het Nationaal Baggermuseum, die hiervoor zijn aangewezen als officiële trouwlocaties. 129 Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Sliedrecht heeft de uitvoering van enkele (wettelijke) taken overgedragen aan verbonden partijen. Dat betekent dat de gemeente verantwoordelijk blijft, maar de taken zelf niet meer uitvoert. Verbonden partijen dienen over het algemeen een openbaar/maatschappelijk belang. Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft (art. 1 Besluit Begroting en Verantwoording, BVV). Dit kan zijn in publiekrechtelijke samenwerkingsorganisaties (gemeenschappelijke regelingen), in privaatrechtelijke samenwerkingsorganisaties (NV's, BV’s, stichtingen, verenigingen etc.) en in publiek-private samenwerkingsorganisaties (PPS-constructies). Het college bestuurt en beheert de Verbonden Partijen conform de kaders die de raad in 2024 in de Nota Verbonden Partijen heeft vastgelegd.

Door bestuurlijke, beleidsmatige en/of financiële belangen en de risico’s die daar mogelijk uit voortvloeien, besteden wij in de begroting en jaarrekening expliciet aandacht aan de verbonden partijen. In deze paragraaf nemen we, rekening houdend met de wettelijk verplichte informatie, het volgende op: • naam en vestigingsplaats • deelnemers • type organisatie • doelstelling (openbaar belang) • financieel belang van de gemeente • bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente • bestuurlijk vertegenwoordiger • relatie met programmabegroting • ontwikkelingen • uittredingsregeling • risicoprofiel Grip op verbonden partijen is belangrijk maar ook complex omdat context, taken en structuur per verbonden partij verschillen. Bij de GR-en is de gemeente mede eigenaar, klant en staat het wat verder van de uitvoering. In privaatrechtelijke samenwerking is sturing verbonden aan vaste momenten en mede bepaald naar rato van eigendom. In geval van publiekrechtelijke samenwerking speelt ook de mate waarin de gemeente bevoegdheden aan de verbonden partij heeft overgedragen een rol. De gewenste sturing wordt mede bepaald door het risicoprofiel van een verbonden partij. Risicoanalyse De verbonden partijen dragen ook zelf zorg voor een risicoanalyse die ze verwerken in de risicoparagraaf (in planning & control documenten) van de verbonden partij.

De gemeente benut deze analyse om een verbonden partij te plaatsen in een risicoprofiel. Dat gebeurt aan de hand van twee assen: Bestuurlijk/maatschappelijk: De mate waarin (lokale) keuzes mogelijk en wenselijk zijn met betrekking tot de invulling en uitvoering van de betreffende taak. Bij een partij die werkzaamheden uitvoert met een groot maatschappelijk belang, zal de politiek bestuurlijke (bij)sturingsbehoefte groter zijn. Financieel: Hoe meer gemeentelijke middelen omgaan in een verbonden partij, hoe groter de behoefte aan sturing. Hetzelfde geldt voor de omvang van de financiële risico's. Indien het bestuurlijk en/of financieel risico beperkt is, dan is de verbonden partij gekwalificeerd als een laag risico en kleurt deze groen. Kunnen enkele opmerkingen gemaakt worden, kleurt het oranje. Mocht de relatie met de verbonden partij risicovol zijn, dan is de verbonden partij rood. 130 Ten aanzien van de classificaties middel/hoog en hoog de volgende toelichting. • Het risico van de GR Sociaal kan ingeschat worden als hoog. Er wordt gewerkt aan maatregelen die de uitstroom moeten vergroten en de instroom kunnen verkleinen, maar veel taken zijn wettelijk. Door autonome ontwikkelingen is het lastig om grip te krijgen en lopen we tegen beperkingen aan bij het uitvoeren van de beoogde maatregelen. De kans dat de uitgaven hoger zullen zijn dan begroot is daarom reëel.

• De GR DG&J ZHZ, met name op het onderdeel Serviceorganisatie Jeugd, kent eveneens hoge financiële en inhoudelijke risico's, om vergelijkbare redenen als bij de GR sociaal. De vraag naar jeugdhulp blijft stijgen en enkele complexe casussen kunnen zorgen voor een hoge piek in de uitgaven. Daarnaast spelen ook hier autonome ontwikkelingen een grote rol. De budgetten die we ontvangen van het Rijk zijn ontoereikend om de groei en ontwikkelingen op te vangen. We proberen meer grip te krijgen op met name jeugdhulp, o.a. door lokaal meer te doen aan preventie, laagdrempelige ondersteuning en sturing op de toegang. De kans dat de uitgaven hoger zullen zijn dan begroot is om deze redenen reëel. De sturing wordt ook bepaald door de mate waarin invloed kan worden uitgeoefend. Bij een minder zwaarwegende stem is de sturing mede afhankelijk van de medestanders van het gemeentelijk standpunt. Vierjaarlijks in het collegeakkoord en jaarlijks bij de begroting kan focus worden aangebracht.

131 Overzicht verbonden partijen Het overzicht van de verbonden partijen waarin de gemeente Sliedrecht een financieel en bestuurlijk belang heeft, is onderverdeeld in: a. gemeenschappelijke regelingen, b. vennootschappen en coöperaties en c. stichtingen en verenigingen. 1. GR Sociaal Naam, Vestigingsplaats GR Sociaal, Dordrecht Deelnemers Dordrecht, Zwijndrecht, Papendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Sliedrecht, Alblasserdam, Hardinxveld-Giessendam Type organisatie Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam (Wgr, art 8.1) Doelstelling (openbaar belang) Optimale dienstverlening bieden binnen het sociaal domein aan de inwoners van de Drechtsteden. Dit betekent het efficiënt en effectief uitvoeren van de taken binnen het sociaal domein die door de gemeenten zijn belegd bij de GR, met ruimte voor flexibiliteit en maatwerk. Het gaat om de volgende taakvelden: • Participatiewet • IOAW • IOAZ • Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) • Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen • Wet kinderopvang • Wet gemeentelijke schuldhulpverlening • Wet Sociale Werkvoorziening • Beschermd wonen en opvang • Wet op de lijkbezorging (16e wijziging) Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur (collegelid) Stemrecht in algemeen bestuur op grond van inwoneraantal: 8,67%.

Bestuurlijk vertegenwoordiger Wethouder Visser Relatie met programmabegroting De GR Sociaal draagt vanuit verschillende onderdelen bij aan de speerpunten van beleid en reguliere taken binnen het programma Samenleving. 132 Ontwikkelingen De Begroting 2027-2030 laat zien dat de bijdrage van de gemeente Sliedrecht vanaf 2027 substantieel stijgt. Voor een groot deel komt dit door autonome groei, loon- en prijsontwikkelingen en landelijke beleidskeuzes. Dat betekent dat actief inzetten op maatregelen die de instroom beperken en de uitstroom bevorderen nog belangrijker wordt. Daarbij moeten we realistisch zijn. Uitstroom uit de bijstand zal verhoudingsgewijs laag zijn, omdat veel mensen met een uitkering een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Daarnaast zijn er meer inwoners die gebruik maken van een voorziening uit de Wmo. Daarom wordt gekeken naar het verlagen van de kosten voor de bedrijfsvoering van de GR Sociaal en inventariseren we welke ombuigingsmaatregelen mogelijk zijn. Uittredingsregeling De uittreding is in artikel 34 t/m 38 van de GR geregeld. Een college kan geheel of gedeeltelijk uit de regeling treden door een daartoe strekkend besluit van het betreffende college en na verkregen toestemming van de betreffende raad. Een college zendt het besluit tot uittreding aan het Algemeen Bestuur.

De procedure voor uittreding start de dag nadat het Algemeen Bestuur het besluit heeft ontvangen. De (gedeeltelijke) uittreding kan niet eerder plaatsvinden dan tegen 31 december van het tweede kalenderjaar volgend op de in het tweede lid bedoelde ontvangstdatum, tenzij het Algemeen Bestuur een kortere termijn bepaalt. Het Algemeen Bestuur stelt een uittredingsplan vast. Het uittredingsplan regelt de gevolgen van de uittreding. Risicoprofiel Hoog 133 2. GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid Naam, Vestigingsplaats GR Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid Dordrecht Deelnemers Alblasserdam, Dordrecht, Molenlanden, Hoeksche Waard, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht Type organisatie Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam (Wgr, art 8.1) Doelstelling (openbaar belang) Het samenwerkingsverband heeft tot doel het behartigen van de belangen van de deelnemende gemeenten door het adviseren en uitvoeren van taken op de volgende gebieden: • publieke gezondheid; • onderwijs; • jeugdhulp; • maatschappelijke ondersteuning, in het bijzonder huiselijk geweld en kindermishandeling. (8e wijziging) Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur (collegelid).

Stemrecht in algemeen bestuur op grond van inwoneraantal: 5% Bestuurlijk vertegenwoordiger Wethouder Visser Relatie met programmabegroting De Dienst Gezondheid & Jeugd heeft een taak bij de realisatie van de doelstellingen in de programma's Samenleving en Economie, onderwijs, sport en cultuur. 134 Ontwikkelingen Sinds 2023 betaalt elke gemeente met betrekking tot het onderdeel jeugdhulp de kosten die werkelijk voor haar gemeente gemaakt zijn. Tot 2023 bestond er nog solidariteit onder de deelnemende gemeenten. Het uitblijven van extra structurele middelen voor jeugdhulp vanuit het Rijk vergroot de financiële druk op de betrokken gemeenten in de GR. Dat betekent terughoudend zijn met nieuw beleid, het voorkomen van intensiveringen in bestaand beleid en een permanent kritische blik op de bedrijfsvoering. Als gemeente willen we daarnaast de voorkant door ontwikkelen, zodat we sneller en gerichter producten en diensten kunnen inkopen. Meerjarenplan 2024-2027 Voor elk van de vier merken van de DG&J én gemeenten zijn er belangrijke (landelijke) ontwikkelingen. De GGD moet inspelen op het Gezond en Actief Leven Akkoord, het Integraal Zorgakkoord (beide straks opgenomen in AZWA) en en de landelijke beleidsagenda Versterking Infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid.

Als het gaat om ontwikkelingskansen en onderwijsdeelname, dan komt de nadruk te liggen op het bevorderen van ontwikkeling en deelname aan het onderwijs, in plaats van reactief handhaven bij schoolverzuim en afwezigheid. De vastgestelde landelijke Hervormingsagenda Jeugd heeft consequenties voor de SOJ en er wordt uitvoering gegeven aan het verbeterprogramma betaalbare en beschikbare jeugdhulp. Tot slot beweegt Veilig Thuis zich met de samenwerkende partners in de regio naar het landelijk ontwikkelde Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Binnen de GR DG&J wordt gewerkt aan de inrichting van een regionale raadsadviescommissie. Met deze commissie wordt beoogd de betrokkenheid van gemeenteraden bij de kaderstellende en controlerende rol ten aanzien van de gemeenschappelijke regeling verder te versterken. In 2027 zal de verdere uitwerking en implementatie hiervan worden voortgezet. Uittredingsregeling De uittreding is in artikel 46 van de GR geregeld. Een deelnemende gemeente kan uittreden door een daartoe strekkend besluit van het college aan het Algemeen Bestuur te zenden. Het Algemeen Bestuur bepaalt de voorwaarden voor de uittreding en de (financiële) gevolgen.

Tenzij het algemeen bestuur een kortere termijn bepaalt, kan de uittreding niet eerder plaatsvinden dan tegen 31 december van het tweede kalenderjaar volgende op dat waarin het besluit tot uittreding door het college van de betreffende deelnemende gemeente is genomen. Risicoprofiel Hoog 135 3. GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Naam, Vestigingsplaats GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Dordrecht Deelnemers Alblasserdam, Dordrecht, Molenlanden, Hoeksche Waard, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht Type organisatie Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam Doelstelling (openbaar belang) Het openbaar lichaam heeft tot doel: a. brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (bij ongevallen en rampen) bestuurlijk en operationeel op regionaal niveau te integreren met behoud van lokale verankering, om zo -mede op basis van een gecoördineerde voorbereiding- doelmatige en slagvaardige hulpverlening te verzekeren b. een platform voor samenwerking te zijn voor aan hulpverlening gelieerde diensten, partners, organisaties en andere openbare lichamen.

(wijziging 2015) Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente De burgemeester zit in het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Stemrecht in algemeen bestuur met 10 gemeenten met elk 1 stem: 10% Bestuurlijk vertegenwoordiger Burgemeester de Vries Relatie met programmabegroting De Veiligheidsregio levert een bijdrage aan het programma samenleving. 136 Ontwikkelingen In 2026 start de GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid met de uitvoering van het nieuwe beleidsplan voor de periode 2026–2029. De strategische koers is samengevat in vier kernpunten: • een krachtige en flexibele hulpverlening; • een aanpak van bestaande en nieuwe risico's en opgaven; • een vitale organisatie; • sterk in innovatie en samenwerking. Tegelijkertijd zien we in toenemende mate een spanningsveld ontstaan tussen de begroting en de uitdagingen waar de veiligheidsregio voor staat. De lasten zijn 2027 hoger dan de baten, wat door middel van een onttrekking aan de reserve wordt gedekt. Tegelijkertijd nemen de risico’s toe. Dit vraagt een mogelijke heroverweging van activiteiten en een nadere prioriteitstelling bij mee- of tegenvallers. In de meerjarenraming dient te worden meegenomen. Sliedrecht heeft daarnaast gevraagd vastgoed mee te nemen in het Meerjarig Investeringsplan (MIP). Dat geeft meer inzicht in de (grote) investeringen die we met elkaar gaan doen de komende jaren.

Internationale ontwikkelingen De aanhoudende oorlog in Oekraïne blijft onzekerheden met zich meebrengen die ook lokaal voelbaar zijn. De Veiligheidsregio speelt een belangrijke rol in de opvang en ondersteuning van vluchtelingen uit het conflictgebied. Deze extra taken komen bovenop de reguliere werkzaamheden en vragen aanzienlijke inzet van personeel en middelen. Weerbaarheid De Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid zet zich actief in voor het versterken van een weerbare en veerkrachtige samenleving. De inzet is gericht op het bereiken van een grotendeels weerbare samenleving, waarin de meeste mensen de eerste 72 uur zelfredzaam zijn. Daarbij is extra aandacht voor lokale netwerken en voor de hulpverlening aan kwetsbare groepen. Uittredingsregeling De veiligheidsregio is een verplichte gemeenschappelijke regeling. De minister stelt bij AmvB de indeling van Nederland in regio’s vast. Als er door een wijziging van de AmvB uittreding mogelijk zou worden en een gemeente daartoe zou overgaan, regelt artikel 43 dat het Algemeen bestuur de voorwaarden voor uittreding bepaalt. Risicoprofiel Gemiddeld 137 4.

GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Naam, Vestigingsplaats GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Dordrecht Deelnemers Alblasserdam, Dordrecht, Molenlanden, Hoeksche Waard, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht en provincie Zuid-Holland Type organisatie Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam Doelstelling (openbaar belang) (excl. de artikelen 3, 5 en 6) De Omgevingsdienst kan adviserende, ondersteunende en uitvoerende werkzaamheden verrichten op het gebied van de zorg voor milieu en leefomgeving. De dienst voert in elk geval de volgende taken en bevoegdheden uit: a. de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en de in artikel 5.1 van die wet genoemde wetten, b. milieutaken op grond van andere wet- en regelgeving dan genoemd onder a, voor zover een of meer gemeenten besluiten tot mandatering van deze taken en bevoegdheden aan de Omgevingsdienst, c. de Algemene wet bestuursrecht en andere relevante regelgeving betreffende de procedures in samenhang met de taken genoemd onder a en b, met inbegrip van het adviseren, ondersteunen en vertegenwoordigen van de colleges in bezwaar- en beroepsprocedures, d. de Wet op de economische delicten en het coördineren van (opsporings-) overlegverbanden met alle handhavingspartners.

Met betrekking tot de reikwijdte, uitvoering en nadere invulling van de in de vorige leden genoemde taken maakt het dagelijks bestuur schriftelijk werkafspraken met het college. (4de wijziging) Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente Stemrecht in algemeen bestuur van 10 gemeenten en provincie Zuid-Holland op basis van omzet: 3% Bestuurlijk vertegenwoordiger Wethouder Dubbeldam – Van Beest Relatie met programmabegroting De Omgevingsdienst levert een bijdrage aan het programma ruimte. 138 Ontwikkelingen De OZHZ werkt in een financieel onzeker klimaat door inflatie, beperkte begrotingsruimte en een krappe arbeidsmarkt. Van de 5% taakstelling is 4% ingevuld door kostenreducties; de resterende 1% moet komen uit procesoptimalisatie, mogelijke uitbreiding van VTH-taken en beleidsaanpassingen van opdrachtgevers. OZHZ ontwikkelt zich tot een brede expertisedienst voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving door het uitvoeren van integrale VTH-taken, het versterken van de adviesfunctie en het intensiveren van de samenwerking partners. De samenwerking met de Zuid-Hollandse omgevingsdiensten wordt verdiept via gezamenlijke projecten op data, informatiebeveiliging, inkoop, toezicht en innovatie. Om deze ontwikkeling te ondersteunen, blijft investeren in kennis, data en professionalisering essentieel.

OZHZ vertaalt maatschappelijke en wettelijke ontwikkelingen naar de uitvoering van haar taken. In 2027 ligt de focus onder meer op de verdere implementatie van de Omgevingswet, waarbij de harmonisatie van milieuthema’s doorloopt en wordt ingezet op monitoring en vroegtijdige advisering. Daarnaast vragen nieuwe gemeentelijke verantwoordelijkheden op het gebied van bodem om regionale afstemming. Ook neemt de regelgeving rond circulaire economie toe, waarbij OZHZ gemeenten en ondernemers ondersteunt, onder meer via het Circulair Loket. Verder blijft energiebesparing een belangrijk aandachtspunt, waarvoor zowel toezicht als stimulering nodig zijn. De financiële impact van deze ontwikkelingen is nog niet volledig duidelijk. In 2027 moet hier geleidelijk aan meer duidelijkheid op ontstaan. Sliedrecht zal een evaluatie uitvoeren van de VTH-taken. Op basis daarvan zal worden bezien/ beoordeelt in hoeverre het inbrengen van extra omgevingstaken door de gemeente Sliedrecht wenselijk is. Uittredingsregeling In artikel 40 van de GR is de uittreding geregeld. Een deelnemende gemeente kan uittreden na verkregen toestemming van zijn vertegenwoordigend orgaan en met inachtneming van een opzegtermijn van tenminste één kalenderjaar. Het Algemeen Bestuur regelt met een meerderheid van ¾ van de stemmen de financiële en andere randvoorwaarden voor de uittreding.

De schadeloosstelling bedraagt tenminste driemaal de jaaromzet van de betreffende deelnemer in het jaar waarin het besluit tot uittreding wordt genomen. Risicoprofiel Gemiddeld 139 5. GR Gevudo/ N.V. Huisvuilcentrale NH (HVC) Naam, Vestigingsplaats GR Gevudo (Dordrecht) en N.V. Huisvuilcentrale NH (HVC) (Alkmaar) Deelnemers Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giesssendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht, Vijfheerenlanden en Zwijndrecht. Type organisatie Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam Doelstelling (openbaar belang) Het behartigen van aandeelhoudersbelangen van de deelnemers in NV HVC in de ruimste zin van het woord en het daarbij uitoefenen van stemrecht in de aandeelhoudersvergaderingen van NV HVC. Doel van deze verbonden partij is om vanuit milieuverantwoord afvalbeheer en het realiseren van de warmtetransitie een bijdrage te leveren aan een duurzame leefomgeving. Financieel belang van de Gemeente De GR Gevudo is de organisatie die de aandelen bezit van gemeenten in onder meer de regio Drechtsteden. De eigenaren van HVC -waaronder dus Gevudo- staan garant voor een gedeelte van de aangetrokken leningen. Hiervoor ontvangt Gevudo een provisie die grotendeels wordt uitgekeerd aan de gemeenten, de eigenaren van Gevudo. De provisie die we als Sliedrecht ontvangen wordt structureel meegenomen als inkomsten op de begroting.

GR Gevudo bezit 14,48% van de totale aandelen A van de NV HVC. Door toetreding van nieuwe aandeelhouders bij HVC kan dit minder worden. De provisieopbrengsten van HVC worden over de deelnemers aan de GR Gevudo verdeeld op basis van inwonersaantallen. Voor Sliedrecht is dit 5,97% . Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente Vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur (collegelid, met optie voor twee collegeleden). De GR Gevudo is aandeelhouder in HVC. Bestuurlijk vertegenwoordiger Wethouder Dubbeldam – Van Beest Relatie met programmabegroting De GR ontvangt een vergoeding voor de afgegeven garantie ten aanzien van de leningen die HVC heeft aangetrokken en heeft een link met programma 5. Ontwikkelingen HVC heeft de warmtetransitie als een van haar maatschappelijke doelen, in relatie met het verlichten van netcongestie Daarmee is het een belangrijke partner voor de energietransitie. HVC heeft daarnaast de wens om vanaf 2027 zelfstandig investeringen te kunnen financieren, zonder dat daar (extra) garantiestellingen van haar aandeelhouders voor nodig zijn. Hiervoor is een toekomstbestendige financiële positie van HVC noodzakelijk. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door aantrekken van nieuwe aandeelhouders. Daarnaast geldt voor projecten in de energietransitie dat deze alleen worden gerealiseerd als er op projectniveau sprake is van een positieve businesscase.

140 Uittredingsregeling De uittreding is in artikel 35 van de GR geregeld. Een deelnemende gemeente kan uittreden door een daartoe strekkend besluit van haar bestuursorganen aan het Algemeen Bestuur te zenden. Het Algemeen Bestuur bepaalt met tenminste twee-derde meerderheid de voorwaarden voor de uittreding en de (financiële) gevolgen. Uittreding kan niet eerder dan één kalenderjaar nadat het uittredingsbesluit is genomen, tenzij het Algemeen Bestuur anders bepaalt. Risicoprofiel Laag 141 B. Vennootschappen en coöperaties 6. Bank Nederlandse Gemeenten N.V. Naam, Vestigingsplaats Bank Nederlandse Gemeenten N.V. Den Haag Deelnemers Aandeelhouders van de bank zijn uitsluitend overheden. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, elf provincies en een hoogheemraadschap. Type organisatie Naamloze Vennootschap Doelstelling (openbaar belang) De Bank Nederlandse Gemeenten is een bank van en voor de overheid. De bank biedt financiële diensten als kredietverlening, betalingsverkeer en advisering. De BNG heeft de hoogste rating voor kredietwaardigheid (AAA, Fitch). Financieel belang van de gemeente De gemeente heeft 31.200 aandelen (0,06%) in haar bezit.

Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente Aandeelhouder Bestuurlijk vertegenwoordiger Wethouder Brandwijk Relatie met programmabegroting De BNG draagt bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger en genereert dividendinkomsten in het ondersteunende programma Financiën en belastingen. Ontwikkelingen Geen bijzonderheden Risicoprofiel Laag 142 7. Oasen N.V. Naam, Vestigingsplaats Oasen N.V. Gouda Deelnemers Ca. 30 gemeenten zijn aandeelhouder Type organisatie Naamloze Vennootschap Doelstelling (openbaar belang) Drinkwater verzorging inwoners Sliedrecht Financieel belang van de gemeente De gemeente had in het financieel jaar 2024 24 of 0,96% van de aandelen van Oasen N.V. Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente Aandeelhouder Bestuurlijk vertegenwoordiger Wethouder Dubbeldam – Van Beest Relatie met programmabegroting Het doel van Oasen is een duurzame en doelmatige drinkwatervoorziening binnen het verzorgingsgebied te bieden. Oasen genereert dividendinkomsten in het ondersteunende programma Financiën en belastingen. Ontwikkelingen Het voorzien in voldoende en schoon drinkwater wordt steeds complexer, zoals bij de ontwikkeling van nieuwbouwprojecten. Elke nieuwe wijk vraagt om extra capaciteit. Drinkwater is daarmee een randvoorwaarde voor ruimtelijke ontwikkeling.

In het oppervlakte- en grondwater worden steeds vaker stoffen aangetroffen die ongewenst zijn. De doelen van Kaderrichtlijn Water onderschrijven dit. Veel meer dan in het verleden staat het fundament van de drinkwatervoorziening onder druk. Dat vraagt keuzes die samenvallen met keuzes die worden gemaakt in landbouw, industrie en ruimtelijke ordening. Oasen werkt daarnaast aan de modernisering van de governance met meer bevoegdheden voor de RvC. De AVA komt daarmee iets meer op afstand te staan. Risicoprofiel Laag 143 8. Stedin N.V. Naam, Vestigingsplaats Stedin N.V. Rotterdam Deelnemers Circa 45 Nederlandse gemeenten zijn aandeelhouder Type organisatie Naamloze Vennootschap Doelstelling (openbaar belang) Netwerkgroep. Doel is de energievoorziening te waarborgen. Financieel belang van de gemeente Aandelenpercentage reguliere aandelen: 28.115 aandelen = 0,50% Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente Aandeelhouder (historisch bezit) Bestuurlijk vertegenwoordiger Wethouder Brandwijk Relatie met programmabegroting Stedin genereert dividendinkomsten in het programma Financiën van Sliedrecht. Ontwikkelingen Stedin is een belangrijke speler in de energietransitie. Netcongestie is en blijft daarin een belangrijk aandachtspunt.

Door structureel te investeren in het energienet en in nieuwe verdeelstations en door intensief samen te werken met bedrijven, wordt ruimte op het stroomnet vrijgemaakt. Dat levert onvoldoende ruimte op om in de behoefte te kunnen voorzien. De wachtlijst voor bedrijven nam i 2025 toe met bijna 800 aanvragen. De verwachting is dat ook meer consumenten te maken krijgen met de gevolgen van het volle stroomnet. Er wordt bekeken hoe met slimme technieken (slim laden, net- ondersteunende batterijen, aanstuurbare warmtepompen) het gebruik in de piekperiode tussen 16:00 en 21: 00 uur kan worden verminderd. Daarnaast vindt er voortdurend overleg plaats met het Rijk (sinds 2023 mede aandeelhouder) over flexibiliteit in de tariefstelling. De gemeenten in de regio hebben Stedin gevraagd om meer grip te krijgen op het daadwerkelijk gebruik van het net, onder meer door de investeringen in digitale meters te versnellen. Risicoprofiel Laag 144 9. ROM-D N.V. Naam, Vestigingsplaats ROM-D N.V. Dordrecht Deelnemers Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht, de Provincie Zuid-Holland en het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam (OBR). Type organisatie De ROM-D is een publiek-privaat samenwerkingsverband en bestaat uit drie onderdelen: • ROM-D Holding: de gemeenten van de Drechtsteden bundelen hun aandelenbelang in ROM-D Beheer en ROM-D Capital.

De Holding stuurt de regionale promotie en acquisitie aan. • ROM-D Beheer: naast de gemeenten nemen in de ROM-D Beheer ook private partijen als het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam deel. • ROM-D Capital: Publiek kapitaal is ondergebracht in ROM-D Capital. Het kapitaal wordt gebruikt om de projecten die vanuit de ROM-D worden ontwikkeld van eigen vermogen te voorzien. Naast de gemeenten van de Drechtsteden neemt ook de Provincie Zuid-Holland deel aan ROM-D Capital. Ook andere publieke organen kunnen risicodragend kapitaal onderbrengen. Dankzij deze constructie kunnen winsten uit deelnemingen in winstgevende ontwikkelingen worden gebruikt om verliezen uit deelnemingen in herontwikkelingsprojecten te verevenen. Doelstelling (openbaar belang) De belangrijkste doelstelling van de ROM-D is het meewerken aan het behoud en de creatie van werkgelegenheid, door via gebiedsontwikkeling werklocaties te ontwikkelen. Dit betreffen veelal ontwikkelingen en herontwikkelingen van bedrijfsterreinen. Financieel belang van de gemeente Kapitaaldeelname met stemrechten ROM-D Holding NV Gemeente Sliedrecht € 127.819 (2,8%) Dordtse Kil III CV Commanditair Kapitaal Sliedrecht € 163.247 (1,7%). Deze CV wordt in 2026 afgerond. Bestuurlijk belang/ zeggenschap gemeente De gemeente Sliedrecht heeft zitting in de Holding N.V. als aandeelhouder.

Bestuurlijk vertegenwoordiger Wethouder Brandwijk Relatie met programmabegroting ROM-D draagt via projecten bij aan het programma ruimtelijke vernieuwing. Het genereert dividendinkomsten in het ondersteunende programma Financiën en belastingen. 145 Ontwikkelingen ROM-D zoekt steeds meer de verbinding met de ambities van de Smart Delta Drechtsteden. Daarbij geldt dat de pijplijn van nieuwe ontwikkelmogelijkheden aandacht vraagt. In Sliedrecht zet ROM-D zich onder meer in voor de ontwikkeling van de Nijverwaard (adviesrol). Daarnaast heeft ROM-D een rol in de verdere ontwikkeling van 't Plaatje. Het is de bedoeling 't Plaatje in te richten als een hoogwaardige locatie voor de bagger- en offshore-industrie. Tot slot wordt een verbreding van de inzet van ROM-D onderzocht. Daarbij wordt intensief afgestemd met Toekomst Pact De Witt. Risicoprofiel Laag Bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen In onderstaande tabel zijn alle begrote lasten aan de genoemde partijen opgenomen, daarnaast zijn de begrote lasten met betrekking tot de gemeente Dordrecht gepresenteerd.

146 Paragraaf Grondbeleid Inleiding Het ruimtelijk beleid van de gemeente is vastgelegd in de Omgevingsvisie en het programmaplan 'Ruimtelijke vernieuwing'. Hierbij is een integrale afweging gemaakt over het toekomstig ruimtegebruik: hoeveel woningen, kantoren, winkels, bedrijventerreinen, maatschappelijk vastgoed, etc. worden waar en op welk moment gerealiseerd. Bij de realisatie van die plannen dient het grondbeleid als uitvoeringskader voor de (strategische) keuzes die de gemeente maakt. Het grondbeleid is vastgelegd in de nota Grondbeleid 2025, recent vastgesteld op 4 februari 2025, en in de nota Kostenverhaal 2024. In de nota Grondbeleid 2025 staat beschreven dat de gemeente actief grondbeleid toepast wanneer de grond bij de planvorming in gemeentelijk eigendom is, of als het een grote maatschappelijke opgave betreft die zonder actieve rol van de gemeente niet tot stand zou komen, bij voorbeeld omdat over het kostenverhaal geen overeenstemming bereikt kan worden. In die gevallen stelt de gemeente een grondexploitatie op. Bij de meeste projecten echter is de grondeigendom van derden en heeft de gemeente een faciliterende rol. De gemeentelijke kosten worden dan op basis van de nota Kostenverhaal 2024 in rekening gebracht bij de initiatiefnemer. De volgende onderdelen geven in het kort een overzicht van de lopende grondexploitaties en de grondexploitaties in voorbereiding.

Lopende grondexploitaties Jaarlijks worden bij het opstellen van de jaarrekening de grondexploitaties geactualiseerd en wordt de marktwaarde van de materiële vaste activa (MVA) opnieuw bepaald. Dit leidt tot een nieuwe prognose van het resultaat voor de grondexploitaties en mogelijk een afwaardering bij de MVA, dit indien de boekwaarde hoger is dan de marktwaarde. De raming van de jaarlijkse baten en lasten wordt vervolgens verwerkt in de begroting van het daaropvolgende jaar. Dit heeft ook bij de Jaarrekening 2025 plaatsgevonden en de geactualiseerde cijfers zijn verwerkt in de Voorjaarsnota 2026. Het jaarlijkse verschil tussen de lasten en baten wordt geactiveerd als 'onder handen werk' onder de vlottende activa op de balans. Wanneer het plan gerealiseerd is, kan het resultaat worden bepaald. Het verwachte resultaat staat in de tabel opgenomen, op basis van eindwaarde. Op grond van de regelgeving Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt, als het eindresultaat van de grondexploitatie het toelaat, een tussentijdse winstneming genomen. Voorzichtigheidshalve wordt de winst genomen op het moment van de jaarrekening. Daaruit volg dat de geprognosticeerde resultaten niet zijn opgenomen in het saldo van de begroting. Momenteel zijn er drie grondexploitaties actief. De gepresenteerde financiële uitwerking is nog gelijk aan de jaarrekening 2025.