Bijlage 1 - Programmabegroting 2027

Doel 2 — Wij bevorderen gelijke ontwikkelkansen voor alle kinderen, met extra aandacht voor kwetsbare groepen Om kinderen met een taalachterstand extra te ondersteunen, hebben we het Onderwijsachterstandenplan 2025-2028 opgesteld. In dit plan staat hoe scholen en andere organisaties beter kunnen samenwerken, hoe ze kunnen zorgen voor een goede overgang tussen opvang en onderwijs en ouders meer betrekken bij de ontwikkeling van hun kind. Daarnaast biedt de gemeente voor- en vroegschoolse educatie (VVE) aan op kinderopvanglocaties en basisscholen. Hiermee krijgen de jonge kinderen die het nodig hebben extra ondersteuning bij hun taal- en ontwikkeling. Bovendien is het een taak van de gemeente om toezicht te houden op de kinderopvanglocaties. Samen met de GGD en de kinderopvang zorgen we zo voor een veilige omgeving voor onze jongste kinderen. Woont een kind te ver van de school die het beste bij hem of haar past? Dan kan de gemeente helpen met leerlingenvervoer. Dat kan bijvoorbeeld met een taxi, een vergoeding voor het openbaar vervoer of een kilometervergoeding. Het doel is, waar mogelijk, kinderen te helpen om uiteindelijk zelfstandig naar school te kunnen. Wat gaan we daarvoor doen? • We voeren het Onderwijsachterstandenplan 2025-2028 uit om kinderen met een onderwijs- of taalachterstand extra ondersteuning te geven.

• We versterken de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en verbeteren de samenwerking tussen kinderopvang en basisscholen. Daarbij besteden we extra aandacht aan locaties waar meer kinderen een risico hebben op een onderwijsachterstand. • We blijven toezicht houden op de kinderopvanglocaties in de gemeente om te zorgen voor een veilige omgeving waar kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen. • We zorgen voor goed leerlingenvervoer voor kinderen die dit nodig hebben. Daarbij stimuleren we kinderen, waar mogelijk, om steeds zelfstandiger te reizen. • We sluiten aan op het programma Rijke Schooldag en onderzoeken de mogelijkheid om het programma te verrijken met zwemlessen voor bovenbouwkinderen. Zodat iedereen zijn of haar zwemdiploma kan behalen. 35 Doel 3 — Wij bevorderen samenhang tussen onderwijs, zorg en opvang voor een sluitende ontwikkellijn Voor veel kinderen en ouders is de school of kinderopvang de eerste plek waar zij terecht kunnen met vragen of zorgen over de ontwikkeling van een kind. Daarom is een goede samenwerking tussen onderwijs, opvang en zorg belangrijk. Zo kunnen kinderen de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben en kunnen zij zich goed ontwikkelen. Een goede aansluiting tussen opvang, onderwijs en zorg helpt kinderen om zich stap voor stap verder te ontwikkelen. Integrale Kindcentra (IKC's) kunnen hieraan bijdragen.

In een IKC werken onderwijs, kinderopvang en soms ook andere maatschappelijke organisaties samen op één locatie. Hierdoor kunnen kinderen en ouders gemakkelijker de juiste ondersteuning krijgen. Wat gaan we daarvoor doen? • We stimuleren een goede samenwerking tussen scholen, kinderopvang, zorgorganisaties en jeugdhulp. Zo kunnen kinderen en gezinnen sneller de juiste ondersteuning krijgen. • We investeren in voorzieningen zoals Integrale Kindcentra (IKC’s), waar onderwijs, kinderopvang en andere organisaties onder één dak samenwerken aan de ontwikkeling van kinderen. 36 Sport en bewegen Beoogd maatschappelijk effect Sport en bewegen zijn belangrijk voor een gezonde, gelukkige en sterke samenleving. Wij willen dat meer inwoners actief bewegen en zich zowel lichamelijk als mentaal gezond voelen. Inwoners kunnen hierbij betrokken zijn als sporter, supporter of vrijwilliger. Sport draagt niet alleen bij aan de gezondheid van mensen, maar ook aan ontmoeting, verbinding en een prettige leefomgeving in onze wijken. Daarom zetten wij ons in voor sterke sportverenigingen en goede sportvoorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn. Deze voorzieningen sluiten aan bij de behoeften van inwoners en ondersteunen de belangrijke rol van sport en bewegen in Sliedrecht. Wat willen we bereiken? De gemeente Sliedrecht wil dat alle inwoners hun hele leven met plezier kunnen sporten en bewegen.

Het maakt daarbij niet uit hoe oud iemand is, hoe gezond iemand is of wat iemands situatie is. Sport en bewegen helpen mensen om gezond, fit en gelukkig te blijven. Ook zorgen ze voor ontmoeting, verbinding en meer betrokkenheid in de samenleving. Daarom zetten we sport in als middel om het welzijn, de gezondheid en de sociale samenhang te versterken. Zo werken we aan een gezonde, gelukkige en sterke samenleving voor iedereen.

37 Doel 1 — Wij stimuleren dat meer inwoners voldoende bewegen en de positieve effecten van sport en bewegen ervaren Sport en bewegen zijn belangrijk voor een gezonde, gelukkige en sterke samenleving. Daarom werken wij aan een sportomgeving waarin iedereen mee kan doen en zich welkom en veilig voelt. We willen drempels voor sport en bewegen zoveel mogelijk wegnemen. Het mag niet uitmaken hoeveel geld iemand heeft of welke lichamelijke beperkingen iemand ervaart. Zo geven we alle inwoners de kans om actief te zijn en met plezier te sporten en bewegen. Wat gaan we daarvoor doen? • We maken een nieuwe visie, beleid en een uitvoeringsprogramma voor sport en bewegen. Daarbij zorgen we voor een goede verbinding met onderwerpen zoals bestaanszekerheid, gezondheid, cultuur, gemeentelijk vastgoed, het Sportakkoord en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). • We stimuleren een sport- en beweegaanbod dat voor iedereen makkelijk toegankelijk en betaalbaar is. • We zetten de sport- en beweegactiviteiten van de buurtsportcoaches in de wijken en op scholen voort. Hiermee stimuleren we sporten en bewegen voor leeftijden van 0 tot 100. Daarbij werken we nog beter samen met het onderwijs. • We ontwikkelen extra sport- en beweeginitiatieven voor kinderen en jongeren op en na schooltijd en werken nadrukkelijk(er) samen met het onderwijs.

Doel 2 — Wij zetten sport en bewegen in voor gezondheid, inclusie en sociale samenhang We zorgen ervoor dat sport en bewegen een belangrijke plaats krijgen binnen verschillende beleidsterreinen van de gemeente. Daarbij leggen we verbinding met onderwerpen zoals gezondheid, inclusie en bestaanszekerheid. Door sport en bewegen te koppelen aan deze maatschappelijke thema’s, kunnen meer inwoners deelnemen en profiteren van de positieve effecten van een actieve leefstijl. Zo dragen sport en bewegen bij aan een gezondere, sterkere en meer betrokken samenleving. Wat gaan we daarvoor doen? • Wij zien sport en bewegen als een belangrijk onderdeel van verschillende maatschappelijke thema’s. Daarom zorgen we ervoor dat onze organisatie goed samenwerkt op onderwerpen zoals gezondheid, welzijn, onderwijs en inclusie. • We ontwikkelen een brede aanpak voor de inzet van buurtsportcoaches en versterken hun rol binnen het sociaal domein. • We ondersteunen en verbinden initiatieven van sportverenigingen en andere organisaties die bijdragen aan ontmoeting, saamhorigheid en een prettige leefomgeving in de wijk. • We zorgen voor een goede samenwerking tussen sport, welzijn, onderwijs, zorg en mentale gezondheid, zodat beleid en uitvoering beter op elkaar aansluiten.

• We stimuleren buurtsportcoaches, sportverenigingen en andere organisaties om activiteiten te organiseren voor mensen voor wie sporten en bewegen niet vanzelfsprekend is. • We bevorderen inclusief sporten door uitvoering te geven aan het regionaal plan Aangepast Sporten 2026-2028. Zo zorgen we ervoor dat ook mensen met een beperking of extra ondersteuningsbehoefte kunnen deelnemen aan sport en bewegen. 38 Doel 3 — We versterken de sportinfrastructuur: vitale sportverenigingen en toekomstbestendige en toegankelijke sportvoorzieningen Wij werken aan sterke sportverenigingen, goede sportvoorzieningen én voldoende mogelijkheden om te bewegen in de openbare ruimte die klaar zijn voor de toekomst. Daarom ondersteunen we sportverenigingen bij hun ontwikkeling en helpen we hen om sterk en gezond te blijven. Ook investeren we in sportaccommodaties die van goede kwaliteit zijn, duurzaam zijn en voor iedereen toegankelijk blijven. Daarnaast stimuleren we bewegen in de openbare ruimte door te zorgen voor aantrekkelijke, veilige en toegankelijke plekken waar inwoners kunnen wandelen, fietsen, spelen, sporten en elkaar ontmoeten. Zo zorgen we voor een sterke basis voor sport en bewegen in Sliedrecht. Hierdoor kunnen meer inwoners actief deelnemen en blijft sport en bewegen voor iedereen bereikbaar. Wat gaan we daarvoor doen? • We maken een Integraal Huisvestingsplan (IHP) Sport.

In dit plan staat hoe we zorgen voor goede, betaalbare en toekomstbestendige sportaccommodaties. Daarbij houden we rekening met veranderingen in de wijken, wettelijke regels en de maatschappelijke rol van sport. • Bij plannen voor woningbouw en de inrichting van de openbare ruimte houden we vanaf het begin rekening met sport en bewegen. Ook kijken we naar de druk op bestaande sportvoorzieningen. • Met een duidelijk afwegingskader bepalen we waar we investeren in sportvelden, sportbanen en andere basisvoorzieningen. Daarbij volgen we de normen van de sportbonden. • We stellen een Meerjarige Onderhoudsplanning (MJOP) op voor sportaccommodaties. Hierin staat welk onderhoud nodig is aan gebouwen, sportvelden, banen en andere voorzieningen. Zo voeren we onderhoud op tijd uit en maken we sportaccommodaties duurzamer. • We ondersteunen sportverenigingen bij het versterken van hun organisatie, bestuur en een veilige sportomgeving voor iedereen. • We zorgen ervoor dat inwoners gebruik kunnen blijven maken van een toegankelijke zwemvoorziening. Daarmee dragen we bij aan zwemveiligheid, gezondheid, sport en bewegen en het meedoen in de samenleving. 39 Cultuur en ontmoeting Beoogd maatschappelijk effect Wij werken aan een sterke en betrokken samenleving waarin inwoners elkaar kunnen ontmoeten, actief meedoen en zich verbonden voelen met Sliedrecht.

Samen zorgen we voor een gemeente waar mensen naar elkaar omkijken, zich thuis voelen en mee kunnen doen in de samenleving. Wat willen we bereiken? Wij versterken de verbinding tussen inwoners en stimuleren persoonlijke ontwikkeling met een toegankelijk en gevarieerd cultureel aanbod en voldoende plekken om elkaar te ontmoeten. Zo zorgen we voor een samenleving waarin mensen elkaar leren kennen, actief meedoen en zich thuis voelen. Daarbij sluiten we aan bij de behoeften van een groeiend en veranderend Sliedrecht.

40 Doel 1 — Wij versterken ontmoeting en verbondenheid via cultuur en gemeenschapsactiviteiten Cultuur en activiteiten in de buurt brengen inwoners van Sliedrecht met elkaar in contact. Door activiteiten te organiseren en te ondersteunen, geven we mensen de kans om elkaar te ontmoeten, ervaringen te delen en nieuwe contacten te leggen. Zo versterken we de verbinding tussen inwoners en zorgen we ervoor dat meer mensen actief meedoen in de samenleving. Hiermee dragen we bij aan een betrokken en leefbaar Sliedrecht. Wat gaan we daarvoor doen? • We ondersteunen culturele activiteiten die bijdragen aan ontmoeting, ontwikkeling en maatschappelijke participatie. • We werken samen met partners aan voldoende mogelijkheden voor ontmoeting en deelname aan culturele, sportieve en educatieve activiteiten. • We stimuleren de samenwerking tussen scholen, jongerenwerk, sportverenigingen, culturele organisaties en vrijwilligers. • We ondersteunen initiatieven van inwoners die bijdragen aan een levendige en betrokken gemeenschap. • We bevorderen de vindbaarheid en toegankelijkheid van informatie over het culturele aanbod. Doel 2 — Wij zorgen voor een zichtbaar, divers en toegankelijk cultureel aanbod Een zichtbaar, gevarieerd en toegankelijk cultureel aanbod zorgt ervoor dat alle inwoners van Sliedrecht kunnen meedoen aan culturele activiteiten.

Daarom ondersteunen we culturele organisaties, verenigingen en initiatieven van inwoners. We zorgen voor een aanbod dat past bij verschillende interesses, leeftijden en achtergronden. Zo krijgt iedereen de kans om cultuur te beleven, talenten te ontwikkelen, nieuwe mensen te ontmoeten en actief deel te nemen aan de samenleving. Wat gaan we daarvoor doen? • We ondersteunen culturele initiatieven van organisaties, verenigingen en inwoners. • We zorgen ervoor dat meer inwoners weten welke culturele activiteiten er zijn. • We maken culturele activiteiten zoveel mogelijk toegankelijk voor iedereen, zodat iedereen kan meedoen. Doel 3 — Wij ontwikkelen de bibliotheek door als het Plein voor Ontmoeting, Kennis en Beleving De bibliotheek is een toegankelijke plek waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, nieuwe dingen kunnen leren en hulp kunnen krijgen bij basisvaardigheden, zoals taal en digitale vaardigheden. De bibliotheek helpt inwoners om zich te ontwikkelen, mee te doen in de samenleving en contact te maken met anderen. Zo draagt de bibliotheek bij aan een verbonden en betrokken Sliedrecht. Wat gaan we daarvoor doen? • We ontwikkelen de bibliotheek verder als een plek waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten.

• De bibliotheek helpt inwoners bij het verbeteren van basisvaardigheden en ondersteunt de aanpak van laaggeletterdheid, bijvoorbeeld op het gebied van lezen, schrijven en digitale vaardigheden. • We stimuleren inwoners om actief mee te doen in de samenleving door activiteiten en ondersteuning vanuit de bibliotheek. • De bibliotheek werkt samen met scholen, welzijnsorganisaties en andere partners om inwoners beter te bereiken en te ondersteunen. 41 Doel 4 — Wij stimuleren deelname aan cultuur voor talentontwikkeling en educatie Door mee te doen aan culturele activiteiten kunnen inwoners hun talenten ontdekken en verder ontwikkelen. Samen met scholen en culturele organisaties bieden we activiteiten aan die creativiteit, persoonlijke ontwikkeling en leren stimuleren. Zo maken we cultuur toegankelijk voor kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen. Iedereen krijgt de kans om nieuwe ervaringen op te doen, talenten te ontwikkelen en actief mee te doen aan de samenleving. Wat gaan we daarvoor doen? • We ondersteunen initiatieven die cultuur, onderwijs en talentontwikkeling met elkaar verbinden. • We stimuleren dat kinderen en jongeren deelnemen aan culturele activiteiten. • We bevorderen dat nieuwe doelgroepen worden bereikt met het culturele aanbod. • We maken het mogelijk dat inwoners hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen.

• We ondersteunen een cultureel aanbod dat aansluit bij de behoeften van inwoners. Doel 5 — Wij bevorderen dat alle inwoners kunnen meedoen aan culturele activiteiten. We zorgen ervoor dat culturele activiteiten toegankelijk zijn voor alle inwoners. Zo kan iedereen meedoen, nieuwe ervaringen opdoen en andere mensen ontmoeten. Door cultuur voor iedereen bereikbaar te maken, versterken we de betrokkenheid van inwoners en zorgen we voor meer verbinding in de samenleving. Iedereen moet de kans krijgen om actief deel te nemen aan het culturele leven in Sliedrecht. Wat gaan we daarvoor doen? • We zorgen voor culturele activiteiten die aansluiten bij verschillende leeftijden, achtergronden en interesses. • We werken samen met organisaties en andere partners om ook inwoners te bereiken die minder snel deelnemen aan culturele activiteiten. • We zorgen ervoor dat locaties goed bereikbaar zijn en toegankelijk voor iedereen. Zo kan iedere inwoner meedoen aan culturele activiteiten. 42 Maatschappelijke voorzieningen Beoogd maatschappelijk effect Gemeentelijke gebouwen en voorzieningen spelen een belangrijke rol in sterke en prettige wijken. Ze bieden inwoners een plek om elkaar te ontmoeten, activiteiten te doen en gebruik te maken van verschillende voorzieningen. Daarom zorgen we voor gebouwen die goed onderhouden, duurzaam en geschikt zijn voor de behoeften van inwoners.

Zo ondersteunen we ontmoeting, sociale contacten en deelname aan de samenleving. Op deze manier dragen onze gebouwen en voorzieningen bij aan een leefbaar Sliedrecht, waar iedereen mee kan doen en een goede kwaliteit van leven heeft. Wat willen we bereiken? Wij zorgen voor gemeentelijke gebouwen die klaar zijn voor de toekomst, duurzaam zijn en goed worden gebruikt. Deze gebouwen moeten aansluiten bij de ontwikkelingen in Sliedrecht en bijdragen aan de behoeften van inwoners. Met onze gebouwen bieden we ruimte voor voorzieningen, activiteiten en ontmoeting. Zo versterken we de leefbaarheid in wijken en zorgen we ervoor dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten, actief kunnen deelnemen en gebruik kunnen maken van passende voorzieningen.

43 Doel 1 — Wij realiseren en onderhouden een duurzame en toekomstbestendige vastgoedportefeuille Wij zorgen voor gemeentelijke gebouwen die duurzaam zijn en klaar voor de toekomst. Daarom investeren we gericht in het beheer, onderhoud en de vernieuwing van onze gebouwen. Zo blijven deze gebouwen veilig, goed bruikbaar en passend bij de behoeften van inwoners en organisaties. Hiermee zorgen we ervoor dat onze voorzieningen ook in de toekomst goed gebruikt kunnen worden en bijdragen aan een leefbaar Sliedrecht. Wat gaan we daarvoor doen? • We stellen integraal vastgoedbeleid op, actualiseren dit waar nodig en voeren dit uit. Hierin staat hoe we onze gemeentelijke gebouwen beheren en ontwikkelen. • We werken met vernieuwde Meerjarige Onderhoudsplannen (MJOP’s) voor het gemeentelijk vastgoed. Hierin staat welk onderhoud nodig is aan de gebouwen die van de gemeente zijn. Zo voeren we onderhoud op tijd uit en houden we onze gebouwen veilig, goed bruikbaar en klaar voor de toekomst. • We maken gemeentelijke gebouwen duurzamer en zorgen voor planmatig onderhoud. Zo blijven de gebouwen veilig, energiezuinig en klaar voor de toekomst. Doel 2 — Wij zorgen voor voorzieningen die aansluiten op de vraag en samenstelling van de bevolking Wij zorgen voor voorzieningen die passen bij de groei van Sliedrecht en bij de behoeften van onze inwoners.

Zo zorgen we ervoor dat iedereen gebruik kan maken van voorzieningen die bijdragen aan een prettige, veilige en leefbare omgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • We passen onze gemeentelijke gebouwen en voorzieningen aan op veranderingen in hun behoeften. • We bieden ruimte aan nieuwe initiatieven en ondersteunen inwoners en organisaties die met goede ideeën bijdragen aan de samenleving. Doel 3 — Wij zetten vastgoed in ter versterking van leefbaarheid, ontmoeting en sociale samenhang Wij gebruiken onze gebouwen en voorzieningen om de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding tussen inwoners te versterken. Onze gebouwen bieden ruimte voor activiteiten, samenwerking en contact tussen inwoners. Zo dragen zij bij aan sterke wijken waarin mensen elkaar ontmoeten, elkaar helpen en actief meedoen in de samenleving. Hiermee versterken we de sociale samenhang en zorgen we voor een prettig en leefbaar Sliedrecht. Wat gaan we daarvoor doen? • We gebruiken gemeentelijke gebouwen actief als plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, activiteiten kunnen organiseren en maatschappelijke initiatieven kunnen uitvoeren. • We zorgen ervoor dat de ontwikkeling en het gebruik van gebouwen bijdragen aan belangrijke maatschappelijke doelen, zoals ontmoeting, participatie, leefbaarheid en sociale samenhang. 44 Wat mag dit kosten?

45 Programma 3 - Ruimte Thema's en portefeuillehouders Thema’s Producten Portefeuillehouder Ruimtelijke ontwikkelprojecten Ruimtelijke vernieuwing, Faciliterend grondbeleid, bouwgronden en exploitatie, Grondzaken, Overig vastgoed Anja Dubbeldam- van Beest, Hanny Visser en Boudewijn Brandwijk Wonen en Ruimtelijke ordening (Omgevingswet) Wonen, ruimtelijke ordening, en Bouw- en woningtoezicht Anja Dubbeldam- van Beest Verkeer en mobiliteit Bereikbaarheid Boudewijn Brandwijk Milieu Milieu Anja Dubbeldam- van Beest Duurzaamheid Duurzaamheid, Huishoudelijk afval, Bedrijfsafval Anja Dubbeldam- van Beest Beheer openbare ruimte Openbare ruimte, Riolering, Straatreiniging, Begraven Hanny Visser Binnen dit programma werkt de gemeente Sliedrecht aan een toekomstbestendig, veilig en gezond dorp waar inwoners prettig kunnen wonen, werken, ondernemen en leven. We richten ons op het ontwikkelen, beheren en versterken van de fysieke leefomgeving en streven naar een goede balans tussen woningbouw, bereikbaarheid, duurzaamheid, leefbaarheid en een aantrekkelijke openbare ruimte. We doen dit door het realiseren van voldoende en passende woningen, het versterken van de bereikbaarheid en het verbeteren van bestaande wijken en voorzieningen.

Daarnaast zetten we in op een waterrobuuste en klimaatbestendige inrichting van de leefomgeving, de energietransitie en warmtetransitie, het versterken van biodiversiteit en natuurwaarden en het goed onderhouden van de openbare ruimte. Zo dragen we bij aan de brede welvaart van huidige en toekomstige generaties. 46 Ruimtelijke ontwikkelprojecten Beoogd maatschappelijk effect Met de ruimtelijke ontwikkelprojecten zorgen we ervoor dat Sliedrecht ook in de toekomst een fijn en leefbaar dorp blijft om in te wonen, werken en leven. Door woningen toe te voegen, bestaande wijken te verbeteren en te investeren in voorzieningen, groen en bereikbaarheid, ontstaat een dorp met een betere woningbalans, werkomgeving, sterke buurten en voldoende voorzieningen. Zo groeit Sliedrecht op een manier die past bij het dorp en die bijdraagt aan een duurzame en toekomstbestendige gemeenschap. Wat willen we bereiken? Wij ontwikkelen toekomstbestendige woongebieden waarin voldoende woningen worden gerealiseerd voor verschillende doelgroepen en waar wonen, werken, bereikbaarheid, groen, maatschappelijke voorzieningen en leefbaarheid integraal samenkomen. Daarbij werken we ook aan de versterking van bedrijvigheid en de ontwikkeling van het havengebied, zodat Sliedrecht een aantrekkelijk en economisch vitaal dorp blijft.

De gebiedsontwikkelingen dragen bij aan een klimaat adaptief en toekomstbestendig Sliedrecht, met kwalitatief sterke openbare ruimte, vitale werklocaties en buurten waar ontmoeten, bewegen en sociale verbondenheid worden gestimuleerd. Bij gebiedsontwikkelingen, mobiliteitsprojecten en ruimtelijke keuzes betrekken wij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zo vroeg mogelijk bij de planvorming.

47 Doel 1 - Realiseren van toekomstbestendige woongebieden Wij streven naar een woningvoorraad die beter aansluit bij de woonbehoefte van Sliedrecht, met bijzondere aandacht voor betaalbare woningen, starters, gezinnen, senioren en inwoners met een maatschappelijke of economische binding met Sliedrecht. In deze wijken kunnen inwoners elkaar ontmoeten, samenleven en hebben zij gelijke toegang tot maatschappelijke, sociale en zorgvoorzieningen. Hiermee versterken we de sociale cohesie en creëren we gelijke kansen voor alle inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? • We werken aan de voorbereiding voor het realiseren van woningen voor verschillende doelgroepen. • We herstructureren en vernieuwen bestaande woonwijken. • We versterken het groen, openbare ruimte en de leefbaarheid in buurten. • We ontwikkelen duurzame en klimaat adaptieve woongebieden. • We verbeteren de bereikbaarheid van woongebieden. • We realiseren nieuwbouwprojecten in samenwerking met corporaties en marktpartijen. • We realiseren genoeg dekking op het energienet voor woningbouwopgaven. Doel 2 - Versterken van bereikbaarheid en verbindingen Sliedrecht groeit en vraagt om een toekomstbestendig mobiliteitsnetwerk. De huidige infrastructuur, met name de Stationsweg, staat onder druk door overbelasting, wat bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid schaadt.

De opgave richt zich zowel op het ontsluiten van nieuwe ontwikkelingen als op het ontlasten en verbeteren van het bestaande dorp. Met een Noord- Zuidverbinding en het versterken van bestaande routes verbeteren we de bereikbaarheid van heel Sliedrecht. Dit zorgt voor veilige, duurzame verbindingen voor alle verkeersdeelnemers en ruimte voor groen, recreatie en ontmoeting tussen Merwede en polder. Wat gaan we daarvoor doen? • We werken aan de planvorming voor de realisatie van een Noord-Zuidverbinding, waarbij nadrukkelijk wordt gekeken naar een oplossing met een beperkte impact op het landschap, verenigingen en bestaande functies. • We verbeteren en versterken bestaande verkeersverbindingen binnen het dorp. • We ontwerpen en ontwikkelen met oog voor alle vervoerswijzen, zodat een goede en evenwichtige bereikbaarheid voor alle vervoersmiddelen zo goed mogelijk wordt geborgd. 48 Doel 3 - Behoud en versterking van voorzieningen en economie Sliedrecht versterkt het voorzieningenniveau en de lokale economie om het dorp aantrekkelijk te houden voor wonen, werken en ondernemen. Dit vraagt om vitale bedrijventerreinen, een levendig centrum en een sterk sociaal-cultureel aanbod. Deze opgave is verbonden met alle gebiedsontwikkelingen van woningbouw tot bedrijventerreinen.

Groei van het aantal woningen, meer ruimte voor bedrijvigheid en meer voorzieningen versterkt het dorp op economisch vlak en daarmee ook de leefbaarheid. Wat gaan we daarvoor doen? • We houden het voorzieningenniveau op peil en borgen voldoende en passende ruimte voor voorzieningen binnen gebiedsontwikkelingen. • We creëren ruimte voor watergebonden bedrijvigheid en werken aan het aankopen van gronden om bedrijvigheid elders mogelijk te maken. • We werken aan de verdere ontwikkeling van het Burgemeester Winklerplein als aantrekkelijk centrumgebied voor inwoners, bezoekers en ondernemers. • We werken in nauwe samenwerking met de ondernemers aan de revitalisering van de woonboulevard door een definitief ontwerp en uitvoeringsplan op te stellen. • We werken aan de revitalisering van het Raadhuis door het doorlopen van een aanbesteding. • We werken aan de ontwikkeling van een Integraal Kind Centrum voor de scholen die nu gevestigd zijn aan de Valkweg. • We houden bij woningbouw- en uitbreidingsplannen rekening met de benodigde capaciteit en huisvesting van de huisartsenzorg, zodat deze voor huidige en nieuwe inwoners toegankelijk en toekomstbestendig blijft. • We werken samen met onderwijsinstellingen aan de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan en toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen binnen gebiedsontwikkelingen.

49 Doel 4 - Financieel-economisch verantwoorde realisatie van gebiedsontwikkelingen Het realiseren van het ruimtelijk, woon-, economisch en maatschappelijk beleid wordt ondersteund door een doelmatig grondbeleid en gebruik van het grondinstrumentarium. Grondbeleid gaat over de rol die de gemeente kiest, van faciliterend tot actief, en de instrumenten die zij daarbij inzet: grondverwerving, waaronder het voorkeursrecht en onteigening, gronduitgifte en grondprijsbeleid (grondprijzenbrief), de grondexploitatie (bouwgronden in exploitatie) en, bij faciliterend beleid, kostenverhaal. De Nota grondbeleid, Nota Kostenverhaal en de Grondprijzenbrief bieden hiervoor de beleidsmatige onderbouwing. Het Meerjaren Perspectief Gebiedsontwikkelingen (MPG) is het instrument waarmee de raad jaarlijks zicht houdt op de financiële voortgang, prognose en de risico's van deze ontwikkelingen. Wat gaan we daarvoor doen? • We realiseren duidelijkheid over de rol van de gemeente door bij de start van ieder initiatief te bepalen welke rol de gemeente vervult, passend bij het gemeentelijk belang en de eigendomssituatie, variërend van een faciliterende tot een actieve rol. • We sturen bij het ontwikkelen en ontwerpen van ruimtelijke projecten op de financiële haalbaarheid waarbij de risico’s goed in beeld zijn gebracht en tot een minimum worden beperkt.

• We sturen actief op het beoogde financiële resultaat van ruimtelijke projecten door gedurende de realisatiefase opbrengsten, kosten en risico’s te monitoren en waar nodig tijdig bij te sturen. • We realiseren een doelmatige inzet van gemeentelijke capaciteit door te sturen op uren, tijdig afspraken vast te leggen over onder meer inzet, termijnen en proces, en het kostenverhaal goed te borgen. • We actualiseren het financiële resultaat en de risico's van de projecten in het MPG, en de uitkomst vertalen naar het benodigde weerstandsvermogen voor het grondbedrijf. 50 Wonen en Ruimtelijke ordening (Omgevingswet) Beoogd maatschappelijk effect Sliedrecht ontwikkelt zich tot een aantrekkelijk, toekomstbestendig en inclusief dorp, waar inwoners prettig, veilig en gezond kunnen wonen en leven, met passende woningen, sterke buurten en een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving als basis voor brede welvaart. Wat willen we bereiken? We werken aan een aantrekkelijke, duurzame en toekomstbestendige leefomgeving waarin het prettig en veilig wonen, werken en verblijven is. Daarbij zetten we in op voldoende en passende woningen voor verschillende doelgroepen en een betere balans op de woningmarkt. We streven naar een betaalbare en toegankelijke woningmarkt, waarin woonruimte eerlijk wordt verdeeld en inwoners passende woonruimte kunnen vinden.

Tegelijkertijd werken we aan een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving, met aandacht voor de kwaliteit en leefbaarheid van onze wijken. Bij de inrichting van de fysieke ruimte brengen we woningbouw, voorzieningen en de kwaliteit van de leefomgeving nadrukkelijk met elkaar in samenhang. Dit vraagt om een sterke regie op beleid en uitvoering, zowel lokaal als in de regio, en om goede samenwerking met maatschappelijke en regionale partners. Met een effectieve uitvoering en handhaving op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) dragen we bij aan naleving van regels, veiligheid en de kwaliteit van de leefomgeving. Zo werken we integraal aan een gemeente waarin wonen, ruimte, voorzieningen en leefbaarheid elkaar versterken.

51 Doel 1 - Sliedrecht ontwikkelt een samenhangende koers voor wonen en geeft hier actief sturing aan binnen de gemeente en in de samenwerking met de regio De gemeente ontwikkelt een samenhangend en toekomstgericht woonbeleid zoals de integrale woonvisie, de vertaling van de woonvisie naar een uitvoeringsprogramma en een volkhuisvestingsprogramma. Hiermee geven we richting aan de ontwikkeling van een aantrekk elijke, leefbare en inclusieve woonomgeving en zorgen we voor een goede balans tussen woningaanbod, doelgroepen en wonen. Vanuit deze samenhangende beleidslijn maakt Sliedrecht gerichte keuzes en neemt het een actieve rol in de regionale samenwerking, zodat regionale afspraken bijdragen aan de lokale opgaven en ambities. Wat gaan we daarvoor doen? • We stellen een woonvisie op met een duidelijke lange termijn koers als strategisch kader voor wonen en laten deze visie vaststellen. • We werken de woonvisie uit in een uitvoeringsprogramma met concrete acties en prioriteiten voor de komende jaren. • We stellen een volkshuisvestingsprogramma op dat zich specifiek richt op de betaalbare woningvoorraad conform de Wet versterking regie volkshuisvesting. • We gebruiken de woonvisie als leidraad voor woningbouwprogrammering en beleidskeuzes.

• We dragen actief bij aan regionale afspraken (zoals de Prestatie Afspraken Lange Termijn (PALT)/ volkshuisvestingsprogramma) vanuit de Sliedrechtse opgave. Doel 2 - Een duurzame en toekomstbestendige woon- en leefomgeving realiseren Sliedrecht ontwikkelt zich tot een aantrekkelijk en toekomstgericht dorp, waar de woningvoorraad en leefomgeving meebewegen met maatschappelijke, demografische en klimaatontwikkelingen. Daarbij wordt gestuurd op een goede balans tussen woningbouw, kwaliteit van de leefomgeving en het benutten van de schaarse ruimte, met oog voor brede welvaart. Wat gaan we daarvoor doen? • We sturen op een duurzame en toekomstbestendige woningvoorraad die aansluit bij de ontwikkeling van Sliedrecht. • We adviseren op en bijsturen van woningbouwplannen op basis van de woonvisie en de daarin gemaakte keuzes. • We verminderen het woningtekort door het toevoegen en verbeteren van de woningvoorraad. • We sturen op evenwichtige woningbouwprogrammering passend binnen ruimtelijke ontwikkeling waarbij er aandacht is voor de samenhang van ruimte, leefbaarheid en voorzieningen. 52 Doel 3 - Passend, betaalbaar en inclusief wonen voor iedereen mogelijk maken De gemeente streeft ernaar dat alle inwoners toegang hebben tot een passende en betaalbare woning.

Daarbij is er aandacht voor een eerlijke verdeling van woningen, aansluiting bij verschillende levensfasen en het versterken van de samenhang tussen wonen, zorg en voorzieningen in leefbare buurten. Wat gaan we daarvoor doen? • We sturen op beschikbaarheid en betaalbaarheid in woningtoewijzing en programmering, in lijn met de keuzes uit de woonvisie. • We zetten in de huisvestingsverordening en voorrangsregelingen in voor een eerlijke verdeling van woningen en voorrang voor (toekomstige) inwoners met een maatschappelijke en/of economische binding met Sliedrecht. • We ontwikkelen een visie en beleid voor specifieke doelgroepen, zoals arbeidsmigranten en woonwagenbewoners. • We programmeren gericht op doelgroepen, aansluitend op de woonvisie als richtinggevend kader. Doel 4 - Implementatie van de omgevingswet De gemeente Sliedrecht implementeert de Omgevingswet verder en ontwikkelt de bijbehorende instrumenten om de fysieke leefomgeving integraal en toekomstgericht te kunnen ontwikkelen. Hierdoor kunnen ruimtelijke opgaven, maatschappelijke ontwikkelingen en initiatieven integraal afgewogen worden binnen een samenhangend kader voor de fysieke leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • We actualiseren de Omgevingsvisie in 2027, zodat deze aansluit op actuele ontwikkelingen.

• We stellen een herijkt plan van aanpak op voor het opstellen van gebiedsgerichte en thematische deelplannen als bouwstenen voor het omgevingsplan. Daarbij wordt ingezet op een intelligent en adaptief omgevingsplan, terwijl de kwaliteit van de leefomgeving wordt beschermd en versterkt. • We werken samen met de Omgevingsdienst (OZHZ) aan de uitwerking van milieuthema’s in het omgevingsplan waarbij gestuurd wordt op het voorkomen van verslechtering van de fysieke leefomgeving en leefkwaliteit in wijken. 53 Doel 5 - Het waarborgen en versterken van een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving door effectieve, integraal uitgevoerde en goed geborgde VTH-taken Dit doel richt zich op het versterken van de kwaliteit en effectiviteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Door een geborgde beleidscyclus, heldere prioritering en beter inzicht in prestaties en capaciteit kan gerichter worden gestuurd. In samenhang met een goede samenwerking met beleid en ketenpartners draagt dit bij aan een veilige, duurzame en leefbare omgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • We zetten onze VTH-systemen in, zodat we beter kunnen monitoren, prioriteren en sturen op resultaten. • We houden de kwaliteit en uniformiteit van vergunningverlening hoog door duidelijke werkprocessen en actuele toetsingskaders.

• We bevorderen een tijdige en integrale beoordeling van vergunningaanvragen, waarbij beleidsdoelen in samenhang worden gewogen. • We plannen, monitoren en evalueren de werkzaamheden structureel via werkoverleggen kwartaalcontroles en jaarplannen. • We leggen afspraken vast met beleidsafdelingen over vroegtijdige betrokkenheid en uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoetsen. • We nemen deel aan wijkschouwen en werken samen met bewoners en ketenpartners om signalen op te pakken en aan te pakken. • We stemmen capaciteit en prioriteiten af op basis van beleidsontwikkelingen en uitvoeringsopgaven. 54 Verkeer en mobiliteit Beoogd maatschappelijk effect Sliedrecht, een gemeente die veilig, duurzaam, actief, inclusief en bereikbaar is. Wat willen we bereiken? Belangrijke bestemmingen binnen de gemeente, zoals woonwijken, voorzieningen en bedrijventerreinen, zijn veilig en goed bereikbaar.

55 Doel 1 - Verkeersveiligheid voor alle verkeersdeelnemers verbeteren Wij willen dat alle verkeersdeelnemers, met bijzondere aandacht voor voetgangers, fietsers en kwetsbare groepen, zich veilig kunnen verplaatsen in de gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? • We voeren verkeersveiligheidsmaatregelen uit in risicogebieden. • We verbeteren verkeersveiligheid rondom scholen. • We realiseren waar mogelijk vrijliggende of duidelijk gemarkeerde fietspaden. • We nemen deel aan de Regionale Projectgroep Verkeersveiligheid in relatie tot verkeerseducatie en bewustwordingscampagnes. • We stellen een ongevallen monitor op, zodat we een goed beeld hebben van de meest risicovolle plekken. Doel 2 - Verbeteren van de bereikbaarheid van woon-, werk- en voorzieningenlocaties en van de doorstroming We werken aan een bereikbaar en toekomstbestendig Sliedrecht met extra aandacht voor alternatieve vervoersmiddelen. Wat gaan we daarvoor doen? • We optimaliseren verkeersstromen binnen de gemeente. • We dragen actief bij aan de gezamenlijke lobby van de regionale partners aan gemeenschappelijke opgaven in relatie tot de bereikbaarheid waarbij rekening wordt gehouden met de grootschalige renovaties aan het hoofdwegennet. • We passen de infrastructuur bij ruimtelijke ontwikkelingen aan conform geldend beleid en met aandacht voor landelijke CROW*-richtlijnen.

*CROW ontwikkelt samen met het werkveld praktische, direct toepasbare kennis voor een toekomstbestendige inrichting en het beheer van infrastructuur, openbare ruimte en mobiliteit in Nederland Doel 3 - Stimuleren van duurzame en gezonde mobiliteit We stimuleren duurzame en gezonde mobiliteit om de bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid van Sliedrecht te versterken. Door duurzame vervoerswijzen aantrekkelijker te maken, verminderen we de druk op het wegennet en verbeteren we de kwaliteit van de leefomgeving. Dit resulteert in minder verkeersoverlast, schonere lucht, minder geluidshinder en een aantrekkelijkere openbare ruimte. Tegelijkertijd bevordert duurzame mobiliteit een actieve leefstijl en draagt zij bij aan de gezondheid en het welzijn van inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? • We verbeteren van fiets- en wandelinfrastructuur, met aandacht voor de aanleg van vrijliggende fietspaden. • We faciliteren deelmobiliteit, zoals deelfietsen en mobiliteitshubs. • We voeren campagnes uit gericht op bewust mobiliteitsgedrag. 56 Doel 4 - Toegankelijke en inclusieve mobiliteit voor alle inwoners Binnen de gemeente Sliedrecht zetten we ons in voor een samenleving waar iedereen zich thuis voelt en gelijke kansen heeft om deel te nemen aan het dagelijks leven. Vervoer en de inrichting van onze openbare ruimte spelen hierin een sleutelrol.

Een toegankelijke en goed ontworpen omgeving draagt bij aan de mobiliteit, onafhankelijkheid en levenskwaliteit van al onze inwoners. We streven naar een inclusief vervoerssysteem dat rekening houdt met de diverse behoeften van onze inwoners, inclusief mensen met een beperking, ouderen en gezinnen met jonge kinderen. Hierin zoeken we actief de samenwerking op met vervoerspartners, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Wat gaan we daarvoor doen? • We verbeteren de toegankelijkheid van de openbare ruimte en OV-haltes. • We ondersteunen Doelgroepenvervoer. • We stimuleren een inclusieve inrichting van de infrastructuur. • We zetten in op het verminderen van (financiële) belemmeringen (bv. vervoersarmoede en toegankelijkheid van informatie). • We zetten in op de ondersteuning van kwetsbare groepen, zodat meer inwoners zich zelfstandig of met ondersteuning kunnen verplaatsen. • We stimuleren het gebruik van openbaar vervoer voor alle inwoners met inzet van de pilot Publieke Mobiliteit. Doel 5 - Toekomstbestendige infrastructuur Bereikbaarheid is een belangrijke randvoorwaarde voor de economische en maatschappelijke vitaliteit van Sliedrecht. De mobiliteitstransitie vraagt om een andere benadering van bereikbaarheid.

Niet alleen het faciliteren van verkeersstromen staat centraal, maar ook het sturen op duurzame vervoersvormen, slimme logistiek, verkeersveiligheid en zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte. Mobiliteit wordt daarmee steeds meer een structurerend onderdeel van ruimtelijke en economische ontwikkeling. Dit vraagt om integrale afwegingen en om investeringen die aansluiten bij toekomstige ontwikkelingen in wonen, werken en economie. Wat gaan we daarvoor doen? • We integreren mobiliteit in ruimtelijke plannen waarbij rekening gehouden wordt met schaarste van ruimte, zeker in bestaande woonwijken. • We investeren in duurzame infrastructuur. • We stemmen mobiliteitsstrategieën af in de regio. • We werken samen met regionale partners aan gemeenschappelijke opgaven • We stimuleren alternatieve mobiliteitsoplossingen. 57 Milieu Beoogd maatschappelijk effect We streven naar een veilige en gezonde leefomgeving door het beperken van milieubelasting en het verbeteren van lucht-, bodem- en waterkwaliteit. Wat willen we bereiken? We willen een veilige en gezonde leefomgeving realiseren, waarin inwoners zo min mogelijk hinder en risico’s ervaren van lucht-, bodem- en watervervuiling en milieubelastende activiteiten. Door gericht te sturen op vergunningverlening, toezicht en handhaving verbeteren we de leefkwaliteit en beschermen we mens en natuur.

58 Doel 1 - We verbeteren de water-, bodem- en luchtkwaliteit in Sliedrecht We werken aan een structurele verbetering van de milieukwaliteit voor een veilige en gezonde leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • We ondertekenen het Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen om uitstoot in de bouwsector te beperken. • We stimuleren schonere mobiliteit in lijn met het mobiliteitsbeleid van de gemeente (lopen, fietsen, elektrisch vervoer). • We stimuleren initiatieven om de uitstoot bij industrie te verminderen. • We beschermen gevoelige locaties (bijv. scholen) tegen luchtvervuiling. • We passen het leidende principe "water en bodem sturend" toe in ruimtelijke plannen om de kwaliteit van water en bodem te borgen. • We monitoren de voortgang op milieudoelstellingen in samenwerking met de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid. • We kijken bij de ontwikkeling van nieuwe industrie op onze bedrijventerreinen kritisch naar de gevolgen ervan voor de leefomgeving. Doel 2 - We zetten in op vergunningverlening, toezicht en handhaving via de Omgevingsdienst om naleving van milieueisen bij bedrijven en instellingen te waarborgen We zorgen voor een veilige leefomgeving door regels te stellen én toe te zien op de naleving daarvan, in samenwerking met de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid.

Wat gaan we daarvoor doen? • We werken samen met de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid aan de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving. • We stimuleren bovenwettelijke maatregelen bij controle rondes bij bedrijven en organisaties op het gebied van milieu en klimaat. • We actualiseren beleidskaders op het gebied van milieufactoren. Doel 3 - We blijven actief op het dossier Chemours/DuPont in de strijd tegen de uitstoot van PFAS en de gevolgen ervan voor de leefomgeving We blijven ons inzetten om de impact van PFAS op de leefomgeving te beperken en de belangen van onze inwoners te beschermen. Wat gaan we daarvoor doen? • We zetten het juridische traject door waarin de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Molenlanden en Sliedrecht de bedrijven aansprakelijk stellen voor geleden en nog te lijden schade in het publieke domein. • We zien toe op de uitvoering van moestuinherstel uitgevoerd door Stichting Moestuinherstel. • We blijven de DCMR actief en kritisch adviseren over vergunningaanvragen van en vergunningverlening aan de bedrijven. • We continueren onze actieve lobby richting Provincie, Rijk en Europa om de PFAS- problematiek op de agenda te houden.

59 Duurzaamheid Beoogd maatschappelijk effect We streven naar een klimaatneutrale en klimaatrobuuste gemeente in 2050, waarbij inclusiviteit centraal staat zodat alle inwoners en ondernemers kunnen deelnemen aan de klimaattransitie en minder kwetsbaar zijn voor de gevolgen van klimaatverandering. Wat willen we bereiken? We willen zorgen dat de gemeente Sliedrecht op koers ligt van de Nederlandse ambitie om in 2050 klimaatneutraal, aardgasvrij en klimaatbestendig te zijn. Dit gaan we doen door de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen, over te stappen op duurzame en lokale energie- en warmtebronnen, natuurwaarden te behouden en de samenleving weerbaarder te maken tegen de gevolgen van een veranderend klimaat, zodat huidige en toekomstige generaties in een veilige, gezonde en leefbare wereld kunnen leven. Daarbij staat centraal dat de klimaattransitie voor alle inwoners en ondernemers haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar is.

60 Doel 1 - We werken toe naar een energieneutrale gemeente in 2050, met zo min mogelijk CO2-uitstoot en volledig gebruik van (lokale) duurzame energie We willen dat de gemeente in 2050 onderdeel uitmaakt van een duurzaam functionerend regionaal energiesysteem. Daarbij is de gebouwde omgeving compleet aardgasvrij, energie en warmte lokaal en duurzaam opgewekt, en het energiesysteem decentraal functionerend en voldoende voorzien van transport- en opslagcapaciteit. Daarbij is het uitgangspunt dat alle inwoners en ondernemers mee kunnen in deze transitie, haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar. Wat gaan we daarvoor doen? • We stimuleren isolatie en energiebesparing bij koopwoningen met ontzorging en subsidies via het Nationaal Isolatieprogramma, met extra subsidie voor kwetsbare huishoudens. • We bieden extra structurele hulp aan de energiearmoede-doelgroep in de koop- én huursector.

• We stimuleren energiebesparing en verduurzaming bij bedrijven • We faciliteren duurzame energieprojecten (zoals zon-op-dak op bedrijventerreinen, zon-op- land in RES uitwerkingsgebied) • We faciliteren de oprichting van een Sliedrechtse energiecoöperatie voor decentrale opwek, transport en opslag van energie • We faciliteren innovatieve energieprojecten en -dragers zoals waterstof en congestieverzachters • We dragen, samen met partners, bij aan het verminderen van netcongestie door energiegebruik slimmer te organiseren en de infrastructuur waar nodig te versterken • We zetten in op een uitvoerbare, betaalbare en schaalbare uitbreiding van het warmtenet • We verduurzamen het gemeentelijk vastgoed en wagenpark • We starten met het aardgasvrij maken van buurten door uitvoeringsplannen op te stellen. • We hanteren netbewuste nieuwbouwprincipes voor nieuwe (woningbouw)projecten. • We sturen op de ladder van koeling om hittestress zo duurzaam en integraal mogelijk te voorkomen. Doel 2 - We faciliteren een transitie naar een circulaire economie in Sliedrecht met zoveel mogelijk hergebruik van grondstoffen en zo min mogelijk afval We willen dat grondstoffen slimmer worden gebruikt, hergebruikt en gerecycled, zodat afval wordt geminimaliseerd en de gemeente toewerkt naar een circulaire en toekomstbestendige economie.

Daarbij werken we toe naar de landelijke VANG-doelstelling van minimaal 60% recycling van huishoudelijk afval in 2030. Wat gaan we daarvoor doen? • We sluiten aan bij de ontwikkeling van een regionale ambitie op circulaire economie binnen de regio Zuid-Holland Zuid. • We stellen nieuw lokaal grondstoffenbeleid vast. • We zetten in op afvalscheiding en hoogwaardige recycling in beleid en communicatie. • We faciliteren lokale ondernemers in de transitie naar de circulaire economie. • We stellen het Actieplan MVOI (Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen) vast. • We nemen circulaire en toekomstbestendige aanbestedingscriteria mee bij ontwikkel- en beheerprojecten. 61 Doel 3 - We zetten in op een waterrobuuste en klimaatbestendige inrichting van de gemeente We willen een fysieke inrichting van de gemeente die, met behulp van groenblauwe structuren, bestand is tegen klimaatverandering, zoals hevige regenval, droogte en hittestress, en daarmee bijdraagt aan een gezonde en veilige leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • We passen klimaat adaptieve maatregelen toe in de openbare ruimte in het bebouwd gebied.

• We zetten in op klimaat adaptieve en waterrobuuste gebiedsontwikkelingen en woningbouw • We geven invulling aan een groenblauwe dooradering van het landelijk gebied conform het Inrichtingsconvenant Alblasserwaard-Vijfheerenlanden • We passen het leidende principe "water en bodem sturend" toe in ruimtelijke plannen om de kwaliteit van water en bodem te borgen • We stimuleren en ondersteunen inwoners om hun eigen tuinen en huizen te vergroenen met acties in samenwerking met lokale partners en Stichting Steenbreek • We vergroten en verbinden waterbergingen en groenstructuren. Doel 4 - We versterken de biodiversiteit en natuurwaarden van de gemeente We willen een groene en bio diverse leefomgeving die bijdraagt aan de gezondheid en levenskwaliteit van mens en natuur. Wat gaan we daarvoor doen? • We benutten koppelkansen tussen klimaatadaptie en biodiversiteit met vergroeningsmaatregelen en het verbeteren van ecologische voorzieningen in de buitenruimte, zoals het aanleggen en monitoren van natuurvriendelijke oevers en paddenpoelen. • We passen ecologisch maaibeheer toe waar mogelijk. • We passen meer inheemse en gevarieerde beplanting en bloemrijke zaadmengsels toe in het openbaar groen.

• We geven uitvoering aan het Soortenmanagementplan om de bescherming van gebouw bewonende soorten bij sloop-, renovatie- en verduurzamingsprojecten te borgen, inclusief 'biodiversiteitsplus'-projecten. • We zetten in op groene en natuurinclusieve gebiedsontwikkelingen en woningbouw. • We stimuleren inwoners om hun eigen tuinen en huizen te vergroenen met acties in samenwerking met lokale partners en Stichting Steenbreek. 62 Beheer openbare ruimte Beoogd maatschappelijk effect De kwaliteit van de openbare ruimte sluit aan op wet- en regelgeving, gemeentelijk beleid en houdt rekening met wensen van inwoners en gebruikers. Dit resulteert in een leefomgeving waar het prettig wonen en verblijven is. Wat willen we bereiken? Een openbare ruimte die op orde is waarbij meldingen klantgericht worden afgehandeld. Tegelijkertijd willen we een robuust riool- en watersysteem en wateroverlast voorkomen. Daarnaast hechten we aan een waardige en goed onderhouden gemeentelijke begraafplaats met voldoende capaciteit.

63 Doel 1 - Een veilige en goed onderhouden openbare ruimte Wij willen dat de openbare ruimte veilig, goed onderhouden en toegankelijk is, zodat inwoners zich prettig en veilig kunnen bewegen in hun woon- en leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • We voeren regulier onderhoud uit aan openbare ruimte conform beheerplannen. • We stellen een strategisch assetmanagementplan (SAMP) op. • We doen vervangingsonderhoud zoveel mogelijk integraal waarbij we, in overleg met belanghebbenden, de inrichting weer toekomstbestendig maken en zorgen dat de kwaliteit van de inrichting aansluit op onze beleidsuitgangspunten. • We zorgen voor een tijdige afhandeling van schades en meldingen. Doel 2 - Duurzaam en effectief beheer van riolering en waterafvoer Wij zorgen voor een betrouwbaar, duurzaam en toekomstbestendig riool- en stedelijk watersysteem. Hiermee waarborgen wij de inzameling en afvoer van afvalwater, beperken wij wateroverlast en dragen wij bij aan een gezonde, veilige en klimaatbestendige leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • We reinigen en inspecteren periodiek de riolering en gemalen en onderhouden, renoveren of vervangen deze waar nodig. • We zetten bij vervanging van de riolering in op het gescheiden inzamelen van afvalwater en hemelwater. • We vergroten waar nodig de capaciteit en waterbergende functie van het riool- en watersysteem.

• We actualiseren de beheerplannen en investeringsprogramma's voor alle assets binnen stedelijk water en riolering. • We realiseren en onderhouden voorzieningen die bijdragen aan het voorkomen van wateroverlast, conform de uitgangspunten van het Water- en Rioleringsprogramma. • We werken samen met het waterschap en andere partners aan een doelmatig en duurzaam waterbeheer. Doel 3 - Toekomstbestendige inrichting van begraafplaatsen Wij willen dat de begraafplaats respectvol, goed onderhouden en toekomstbestendig wordt beheerd als plek van herdenking en rust. Wat gaan we daarvoor doen? • We onderhouden en beheren de gemeentelijke begraafplaats. • We monitoren de benodigde capaciteit voor nu en de toekomst. • We faciliteren respectvolle uitvaartvoorzieningen. 64 Bijdrage van verbonden partijen aan dit programma Smart Delta Drechtsteden Binnen Smart Delta Drechtsteden werken we samen aan regionale opgaven in een netwerk van ondernemers, onderwijsinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties. Een belangrijk gezamenlijk doel is het versterken van de brede welvaart in de regio. Er zijn vijf inhoudelijke programmalijnen binnen de Smart Delta Drechtsteden waarbinnen op het ruimtelijk domein wordt samengewerkt: 1 Bouwen en Wonen, 2 Energie, 3 Bereikbaarheid en Mobiliteit, 4 Werken en Economie en 5 Ruimtelijke Ordening.

Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (GR) De Omgevingsdienst verricht in mandaat adviserende, ondersteunende en uitvoerende werkzaamheden op het gebied van de zorg voor het milieu en de leefomgeving. Daarnaast vervult zij een regierol in de regionale samenwerking gericht op de harmonisatie van milieuthema’s binnen het omgevingsplan. De Omgevingsdienst voert vergunningverlenings-, toezicht- en handhavingstaken (VTH) uit op het gebied van milieu en levert specialistisch advies over onder meer geluid, luchtkwaliteit, externe veiligheid en bodem bij ruimtelijke ontwikkelingen en individuele initiatieven. ROM-D N.V. ROM-D N.V. versterkt de economische ontwikkeling van de Drechtsteden. De belangrijkste doelstelling van de ROM-D is het meewerken aan het behoud en de creatie van werkgelegenheid, door via gebiedsontwikkeling werklocaties te ontwikkelen. Dit betreffen veelal ontwikkelingen en herontwikkelingen van bedrijfsterreinen. GEVUDO/NV Huisvuilcentrale NH (HVC) GEVUDO/NV Huisvuilcentrale NH (HVC) draagt door middel van verantwoord afvalbeheer en het realiseren van de warmtetransitie bij aan een duurzame leefomgeving in Sliedrecht. HVC heeft de warmtetransitie, in samenhang met het verlichten van netcongestie, als een van haar maatschappelijke doelen en is daarmee een belangrijke partner in de energietransitie. 65 Wat mag dit kosten?

66 Programma 4 - Bestuur en organisatie Thema’s en Portefeuillehouders Thema’s Producten Portefeuillehouder Bestuur en democratie Bestuur, Raad en griffie, Verkiezingen Jan de Vries Bedrijfsvoering, Dienstverlening en Organisatie Bedrijfsvoering, Slagvaardige organisatie en Huisvesting Jan de Vries Een goed functionerende gemeente vraagt om zowel een sterke lokale democratie als een professionele en toekomstbestendige organisatie. Daarom zetten wij in op een open en transparant bestuur dat inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners actief betrekt bij beleid en besluitvorming. Tegelijkertijd investeren wij in een wendbare organisatie, moderne bedrijfsvoering en betrouwbare dienstverlening. Zo versterken wij het vertrouwen in het gemeentebestuur, ondersteunen wij het bestuur bij het realiseren van maatschappelijke opgaven en zorgen wij ervoor dat de gemeente toegankelijk, effectief en toekomstbestendig blijft. 67 Bestuur en democratie Beoogd maatschappelijk effect Inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners worden betrokken bij plannen en besluitvorming waardoor beleid beter aansluit op de samenleving. Dit wordt versterkt door een transparant en zorgvuldig bestuur, waarbij de gemeente inzichtelijk maakt hoe keuzes tot stand komen en hoe verschillende belangen worden afgewogen, passend binnen de principes van goed openbaar bestuur en democratische legitimiteit.

Wat willen we bereiken? Wij willen inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners actief betrekken bij beleid en besluitvorming, zodat gemeentelijke keuzes beter aansluiten op de samenleving. Door transparant en zorgvuldig bestuur maken we inzichtelijk hoe besluiten tot stand komen en welke belangen daarbij zijn afgewogen. Zo versterken we het vertrouwen in het gemeentebestuur en de democratische legitimiteit van onze besluiten.

68 Doel 1 - Participatie is betekenisvol, transparant en draagt bij aan betere besluitvorming Inwoners worden tijdig betrokken bij plannen die hen raken en krijgen een passende mate van invloed. Participatie vindt transparant plaats, met duidelijke kaders over doel, invloed en besluitvorming. De inbreng van inwoners wordt zorgvuldig meegewogen, waardoor besluiten beter onderbouwd en breder gedragen zijn. Tevens maakt participatie inzichtelijk hoe belangen en afwegingen hebben bijgedragen aan de gemaakte keuzes. Wat gaan we daarvoor doen? • We passen het participatiebeleid en de participatiekaders toe bij plannen en besluitvorming die inwoners, ondernemer of maatschappelijke partners raken. • We maken vooraf duidelijk wat het doel van participatie is, welke invloed deelnemers hebben en hoe de inbreng wordt betrokken bij de besluitvorming. • We evalueren participatietrajecten en benutten de uitkomsten om de werkwijze te verbeteren. Doel 2 - Een transparant, toegankelijk en betrouwbaar gemeentebestuur Wij willen dat inwoners kunnen vertrouwen op een open, integere en transparante overheid die duidelijk communiceert over beleid, keuzes en resultaten. Wat gaan we daarvoor doen? • We informeren inwoners actief en tijdig over beleid, besluitvorming en ontwikkelingen binnen de gemeente.

• We verbeteren de toegankelijkheid, vindbaarheid en begrijpelijkheid van raads- en college- informatie. • We bevorderen het open bestuur door transparante processen en heldere, toegankelijke communicatie. • We voeren het integriteits- en governance beleid uit en borgen dit ter ondersteuning van zorgvuldig en betrouwbaar bestuur. Doel 3 — Versterken van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad Wij willen dat de gemeenteraad zijn volks vertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rol effectief kan uitvoeren. Wat gaan we daarvoor doen? • Ondersteunen van de raad via een onafhankelijke griffie. • Zorgen voor tijdige en volledige informatievoorziening. • Zorgen voor een goede samenwerking tussen griffie en ambtelijke organisatie. 69 Doel 4 — Zorgdragen voor toegankelijke en betrouwbare verkiezingen Wij willen dat verkiezingen betrouwbaar, toegankelijk en zorgvuldig worden georganiseerd, zodat iedere kiesgerechtigde inwoner zijn of haar stem kan uitbrengen. Wat gaan we daarvoor doen? • Organiseren van verkiezingen conform wettelijke voorschriften. • Inrichten van toegankelijke stemlocaties. • Werven, opleiden en begeleiden van stembureauleden. • Informeren van inwoners over verkiezingen en stemmogelijkheden.

70 Bedrijfsvoering, Dienstverlening en Organisatie Beoogd maatschappelijk effect De gemeente beschikt over een professionele, toekomstbestendige en wendbare organisatie die bestuur, inwoners en maatschappelijke partners effectief ondersteunt. Met passende huisvesting, een moderne bedrijfsvoering en doelgerichte communicatie wordt betrouwbare dienstverlening geboden, worden publieke middelen doelmatig ingezet en wordt het vertrouwen en de betrokkenheid van inwoners versterkt. Wat willen we bereiken? Wij willen beschikken over een professionele, toekomstbestendige en wendbare organisatie die bestuur, inwoners en maatschappelijke partners effectief ondersteunt. Met een moderne bedrijfsvoering, passende huisvesting en heldere communicatie bieden wij betrouwbare dienstverlening en zetten wij publieke middelen doelmatig in. Daarmee versterken wij het vertrouwen, de betrokkenheid en de tevredenheid van inwoners en partners.

71 Doel 1 — We hebben een samenhangend en professioneel communicatiebeleid en zetten communicatie met focus in. Communicatie wordt doelgericht ingezet en ondersteunt de gemeentelijke opgaven, besluitvorming en dienstverlening. Wat gaan we daarvoor doen? • Herijking van het communicatiebeleidsplan (2024) en verdere doorontwikkeling van het (social)mediabeleid, zodat online en offline communicatiekanalen elkaar versterken en op een samenhangende wijze worden ingezet. • Gerichte inzet van communicatie volgens de aanpak Communiceren met Focus, waarbij communicatiemiddelen worden ingezet waar zij het meeste bijdragen aan de beleids- en organisatiedoelen. • Doorontwikkeling van een communicatievere organisatie, waarin communicatie een integraal onderdeel vormt van beleid, uitvoering en dienstverlening. • Versterking van de strategische rol van communicatie door toepassing van methodieken als issuemanagement en Factor C, waardoor communicatie eerder, doelgerichter en meer richtinggevend wordt ingezet. Doel 2 — We communiceren helder en toegankelijk. De gemeente zorgt voor een duidelijke communicatie waarbij het bieden van informatie centraal staat. Wat gaan we daarvoor doen? • Duidelijke en tijdige communicatie over gemeentelijke activiteiten, besluiten en ontwikkelingen, waarbij inzicht wordt gegeven in wat de gemeente doet, waarom dit gebeurt en wanneer acties plaatsvinden.