210707_Concept_notulen_29jun21.pdf

Ik wil dan niet een specifiek voorbeeld noemen, in hoeken komen of vallen - opstaan en weer doorgaan heet het ook, geloof ik - maar het gaat erom, voorzitter, dat als wij nu op dit moment geen aanbod hebben, geen vraag om dat te doen en het draagt niet bij aan het doel van Regionale Energiestrategie - moeten we dit hier dan nu zo neerzetten dat dit gebeurt? Dan zeg ik: nee. Op het moment dat er een aanbod komt of een vraag komt, dan kunnen we dan op zijn merites bepalen of dat noodzakelijk is of niet. De voorzitter Dank u wel. Dan dank ik u zeer en gaan we naar de heer Prins van de CDA-fractie. Gaat uw gang. De heer Prins Voorzitter, samen moeten we proberen een bijdrage te leveren aan minder opwarming van de aarde. Daarom hebben we nu de Regionale Energiestrategie: de RES. Het CDA kijkt bij de Energietransitie naar de veiligheid en de gezondheid van onze inwoners, naar het milieu en naar de belevingswaarde van de omgeving. Ook is het belangrijk dat keuzes niet leiden tot beperkingen voor toekomstige woningbouw. Vanavond wil ik het hebben over twee onderwerpen: windmolens en energieopslag. Ik begin met de windmolens. Op bladzijde 37 van de RES wordt gesproken over een onderzoeksgebied naar windenergie in Sliedrecht. Het gaat om een mogelijke toekomstige verkenning naar windmolens met een ashoogte van circa 35 meter.

De tiphoogte staat er niet bij, maar we hebben het dus over windmolens van in totaal meer 241

dan 50 meter hoog. Het CDA vindt een verkenning niet nodig. Hoge windmolens passen daar niet. We kunnen beter geld besteden aan onderzoek naar andere vormen van energie die niet belastend zijn voor de omgeving. Het is tijd voor wind uit een andere hoek. Daarom dien ik hierover een motie in namens het CDA, samen met de VVD. Met deze motie kan de gemeenteraad uitspreken dat windmolens in het onderzoeksgebied Sliedrecht niet wenselijk zijn. Ook roepen we met de motie het college op om geen verkennend onderzoek naar windmolens uit te voeren. De naam van de motie is ‘Uit een andere hoek’. Mijn volgende onderwerp is… De voorzitter De titel die wij hebben ontvangen is de titel ‘Windmolens’, maar het doel is hetzelfde, denk ik. Maar kunt u nog even het dictum van de motie uitspreken? De heer Prins Zeker. Ik heb het net ongeveer al genoemd.

De voorzitter Ja, maar toch nog even letterlijk, graag. De heer Prins Dat is prima. De overwegingen, daar heb ik het net ook al over gehad. ‘De gemeenteraad spreekt uit dat windmolens in het onderzoeksgebied Sliedrecht niet wenselijk zijn en roept het college op om geen verkennend onderzoek naar windmolens uit te voeren. En gaat over tot de orde van de dag.’ De voorzitter Dank u wel. Dat is de motie van de leden Prins en Van Wijngaarden, maakt deel uit van de beraadslaging en heeft het nummer M15.1 gekregen. Er is een vraag zie ik, van de heer Spruijt. Meneer Spruijt, gaat uw gang. De heer Spruijt Voorzitter, dank u wel. Dan weer dezelfde vraag: hoe moet ik dit precies duiden? Heeft het CDA hetzelfde standpunt als de VVD dat als er een coöperatie komt en die zegt, wij willen dat onderzoeksgebied onderzoeken - is die deur dan wel open? Is het CDA ook niet op voorhand tegen windmolens, zoals de VVD? De voorzitter De heer Prins. De heer Prins Voorzitter, dan moet ik toch even het rijtje overwegingen afgaan wat ik in de motie genoemd heb. Wij hebben daar in gezet dat duurzame energie geen nadelige effecten mag hebben op veiligheid, gezondheid en milieu, dus dat zullen we dan eerst moeten bekijken. Heeft een windmolen geen nadelige effecten voor veiligheid, gezondheid en milieu? De volgende stap is: duurzame energie mag niet leiden tot beperkingen voor toekomstige woningbouw.

Dus dan wordt de kans nog een beetje kleiner. Duurzame energie moet passen in het landschap. De kans op windmolens wordt nog een stukje kleiner. Bovendien en dat heb ik nog niet genoemd, staat in de RES ook duidelijk dat we de lusten en de lasten moeten verdelen in de regio. En als ik kijk en dat heb ik vorig jaar bij de concept-RES ook al aangegeven, wat de lasten nu voor Sliedrecht zijn… we hebben al heel veel hoogspanningsmasten, we hebben gasleidingen, we hebben een rijksweg, een rivier, de Betuweroute. Als ik dat allemaal bij elkaar optel, denk ik dat de kans vrij klein is dat we op korte termijn windmolens krijgen in Sliedrecht. De voorzitter De heer Spruijt heeft nog een vervolgvraag. De heer Spruijt Dan is eigenlijk als een herhaling, mijn vraag: als er een coöperatie aanklopt bij de gemeente en zegt, wij willen graag dat gebied onderzoeken, hoe staat het CDA er dan in? De voorzitter Dank u wel. De heer Prins. De heer Prins Voorzitter, als ik al die overwegingen onder elkaar zet, dan denk ik dat de kans vrij klein is dat daar windmolens kunnen komen omdat je daar te maken hebt met 242

een Betuweroute waar geen los rakende wieken op mogen terechtkomen. Je hebt er te maken met de bewoners van Baanhoek West, van wie het uitzicht beperkt gaat worden. We hebben te maken met bewoners van Wijngaarden die last krijgen van het suizen en van het brommen van windmolens. Dus ik wil me eigenlijk daartoe beperken. Ik wil niet zeggen dat windmolens niet mogelijk zijn, maar ik geef wel aan: de kans is superklein als je het rijtje met overwegingen afgaat wat wij in de motie hebben gezet. De voorzitter Als laatste in deze ronde de heer Spruijt nog even en dan geef ik het woord aan nog andere woordvoerders die u willen interrumperen. De heer Spruijt Voorzitter, in de passage in de RES staat: de gemeente Sliedrecht wil de mogelijkheid open houden om in de toekomst te onderzoeken. Volgens mij is dat al tamelijk abstract. Niet concreet. Zelfs op het niveau van onderzoeksgebied is dat al abstracter dan de andere onderzoeksgebieden.

De voorzitter Wat is uw vraag? De heer Spruijt Mijn vraag aan de heer Prins is: wat voegt uw motie nou toe aan de passage die in de RES staat? De voorzitter De heer Prins. De heer Prins De RES geeft een opening voor windmolens. Op grond van deze motie zeggen we: de deur gaat dicht voor hoge windmolens in onderzoeksgebied Sliedrecht. De voorzitter Dank u wel. Ik zie bij de VVD-fractie de heer Bijderwieden. De heer Bijderwieden Voorzitter, even voor de duidelijkheid. De heer Spruijt legt ineens de VVD woorden in de mond die we helemaal niet uitgesproken hebben en dat wil ik wel even duidelijk hebben. We hebben gezegd: op het moment dat er een initiatief komt, kunnen we dan op z’n merites beoordelen. En ik hoor hier de heer Prins een hele duidelijke afweging maken hoe je dat kan beoordelen. Daar zijn we het trouwens ook volledig mee eens, maar ik wil niet de discussie aangaan of iemand wel of niet een initiatief kan indienen. En dat deed de heer Spruijt eigenlijk doen vermoeden. En om maar gelijk ook even aan de heer Spruijt nog even een vraag te stellen, want hij geeft zelf aan: de passage geeft aan een mogelijkheid. Ja, waarom staat die er dan in? De voorzitter De heer Prins. De heer Prins Kan ik verder gaan? De voorzitter Ja, nee, u stelde een vraag aan de heer Spruijt, maar dat mag eigenlijk niet. U mag dat straks doen. U krijgt nog gelegenheid genoeg. Excuus.

De heer Pauw heeft mij daar terecht op gewezen. Dank u wel, meneer Pauw. Maar dan is er nog een vraag van mevrouw Safai Pour. Gaat uw gang. Mevrouw Safai Pour Dank u wel, voorzitter. De heer Prins geeft aan dat het niet nodig is om windmolens daar te installeren. U geeft toch aan dat het niet nodig is? Maar stelt u zich voor: er komt een tijd dat wij met zonne-energie en andere bronnen niet uit kunnen komen en we hebben het echt hard nodig, de windenergie. Is het zo dat u het compleet niet wilt hebben, of wilt u het gewoon omdat het niet nodig is, uit het programma schrappen? De voorzitter De heer Prins.

243

De heer Prins Voorzitter, we hebben het nu over de RES 1.0. Dus we hebben het niet over wat er over 20 jaar aan behoefte is aan windmolens. Op dit moment zeggen we: voor hoge windmolens is er geen ruimte in onderzoeksgebied Sliedrecht, op grond van de criteria die we genoemd hebben in de overwegingen, samen met de VVD. De VVD en wij staan daar hetzelfde in. Dus ja, misschien dat we er over 20 jaar heel anders over denken als de lusten en de lasten op een andere manier verdeeld zijn en de lasten ook bij andere gemeenten terechtkomen. Als ik nu kijk naar de gemeente Sliedrecht: wij hebben, als je kijkt naar het grondgebied van Sliedrecht, gemiddeld twee hoogspanningsmasten per vierkante kilometer staan. Dan denk ik van: nou, dat is nogal een belasting voor een gemeente als Sliedrecht. Noem mij één andere gemeente in de Drechtsteden waar dat aantal hoogspanningsmasten per vierkante kilometer hoger is. Ik zou het niet weten. Dan denk ik van, nou, misschien moet je ook even kijken naar andere gemeenten in de Drechtsteden, waar de lusten nog hoger zijn dan de lasten hier in Sliedrecht. De voorzitter Dank u wel. Er is een vervolgvraag van mevrouw Safai Pour.

Mevrouw Safai Pour Ja, dank u wel inderdaad. Bent u dan bereid om aan uw amendement toe te voegen van, als blijkt dat het nodig is in welke termijn dan ook, over 10 jaar, of 5 jaar, 20 jaar, dat het wel kan? De voorzitter U bedoelde de motie. Mevrouw Safai Pour Ja, sorry, motie. De voorzitter De heer Prins. De heer Prins Voorzitter, nee. Op grond van de huidige technologie en stand van zaken en de omgeving zoals die er nu uitziet, zeggen we van: dit is de motie die wij vandaag indienen. Stel dat er over 10 jaar blijkt dat er windmolens die totaal geen geluid produceren, die onzichtbaar zijn, die je niet ziet in het landschap, kijk, dan kan ik me voorstellen dat ons standpunt wijzigt. Maar op dit moment hebben we gewoon te maken met windmolens van misschien meer dan 50 meter hoog. Misschien wel 60 meter hoog. Dat zijn twee 10-hoog flats op elkaar. Daar zijn we tegen. De voorzitter Dank u wel. Dan heeft de heer Pauw de allereerste vraag. De heer Bijderwieden is al geweest. De heer Pauw Een hele korte vraag, voorzitter. Want we hebben het over een motie, toch? Want we gaan vaststellen de Regionale Energiestrategie. De voorzitter Daar ligt een amendement voor. De heer Pauw Een amendement? De voorzitter Er ligt zowel een amendement voor als een motie. Een amendement ziet op de Regionale Energiestrategie zelf en de motie is naar aanleiding van bijlage H, als ik het goed heb.

Ik kijk naar de heer Prins. De heer Prins In de motie wordt verwezen naar bijlage H, maar dit gaat om een motie. En waarom hebben we gekozen voor een motie? De heer Pauw Dat is inderdaad de vraag, want bijlage H wordt niet vastgesteld, voorzitter.

244

De voorzitter Nee, maar is wel een aanleiding voor de indieners blijkbaar om een motie in te dienen. De heer Prins Zeker, bijlage H en de RES 1.0. In de RES 1.0 staat dat er een mogelijkheid is om een verkenning uit te voeren. Wij zeggen: die mogelijkheid moet je niet benutten. Dus in de RES staat: het kan en wij zeggen: het mag niet. De voorzitter De heer Pauw, is het u duidelijk? De heer Pauw Nee, want dan schrijf je toch gewoon een amendement waarin je de RES 1.0 vaststelt met uitzondering van dat onderdeel? Want nu ga je instemmen met het besluit waar in staat dat je iets niet wilt en dan ga je een motie die ergens rondzweeft, er naast leggen en dat snap ik niet helemaal. En de tweede vraag, voorzitter, die ik nog wel even heb, want het CDA is inmiddels helder, maar het CDA wil tienduizenden woningen in de Alblasserwaard bouwen. Dus ik snap nu waarom de windmolens daar niet mogen staan. Dat is nu inmiddels wel helder. Dus dat is inderdaad de onderliggende gedachte en die ken ik ook van de VVD, dus dat is prima. Dank u wel.

De voorzitter U had geen vraag. U had nog wel een vraag over waarom u geen amendement heeft ingediend. De heer Prins. De heer Prins Voorzitter, daar hebben we wel over nagedacht, over het amendement. Maar goed, volgens mij biedt de RES ruimte om het via een motie te regelen en dan denk ik: dan hoeven we de rest niet aan te passen en kunnen we via een motie bereiken dat we het college oproepen om die mogelijkheid die in de RES staat, niet te benutten en daar geen gebruik van te maken. De voorzitter We zullen dat zo ook van het college horen, denk ik, hoe die daar tegenaan kijken. Meneer Pauw, u was al klaar met uw interruptie? De heer Pauw Nee, ik had nog een vervolgvraag. De voorzitter Ik wilde graag een ander lid de gelegenheid geven voor een vraag. Heel kort, graag. De heer Pauw Dan ga ik het heel kort doen. Net was het CDA erg kritisch op de regio, maar eigenlijk kwam het er op neer ‘omdat we de RES 1.0 niet kunnen aanpassen van de regio, dat we een motie schrijven en geen amendement’. De voorzitter Dan stelt u eigenlijk weer dezelfde vraag waarom er voor een motie is gekozen. De heer Pauw Nee, ik zoek de motivatie, voorzitter. Ik stel niet dezelfde vraag. De voorzitter Dat hoor ik. De heer Prins.

De heer Prins Het heeft inderdaad meegespeeld bij onze fractie dat het mogelijk tot veel discussie zou kunnen leiden in deze raad, van: kunnen we de rest wel amenderen of niet amenderen? En als het ook via een motie kan, is dat een eenvoudigere manier om te bereiken wat we willen bereiken. De voorzitter Dank u wel. De heer Paas, nog behoefte? Of is het… op dit zelfde punt, schat ik in?

245

De heer Paas Ik was, meneer de voorzitter, dan wel benieuwd wat het CDA wilde bereiken richting onze regionale partners waarin we gewoon stinkend ons best hebben gedaan om een opgave gezamenlijk op te lossen. Dat ligt nu voor. Hoe ziet u dat? Hoe denkt u dat dit overkomt, ook bij uw regionale partners? De voorzitter Dank u wel. De heer Prins. De heer Prins Dat snap ik niet zo goed, die vraag, voorzitter. Want dan verwijs ik toch even naar de toelichting in het amendement van de VVD, waarin staat ook dat die windmolens waar het nu over gaat, dat die niet nodig zijn om de doelstellingen te halen. Dus samen met maatschappelijke partners en met bewoners is er gekeken naar mogelijkheden voor duurzame energie, maar ja - dat betekent niet dat we deze motie niet in kunnen dienen. Ik snap eigenlijk niet waar… De voorzitter U mag altijd een motie indienen. Er wordt gezocht naar de gevolgen daarvan. De heer Paas, nog een tweede vraag. De heer Paas Voorzitter, ik constateer dat er geen antwoord wordt gegeven op mijn vraag. Er wordt verwezen naar een amendement terwijl we het hadden over de motie van het CDA. Ik wil hem even helpen herinneren aan de woorden die hij net zei, dat de lasten eerlijk verdeeld moesten worden en dat het dus ook gaat om de wegen, de vaarwegen, de hoogspanningsmasten.

Ik wil een kleine suggestie doen, maar als we het samen met de Drechtsteden vaststellen, dan kunnen we dat rijtje voor alle gemeenten wel opnoemen en dan zijn de lasten al enorm voor onze regio. Dus nogmaals de

vraag: we proberen iets samen op te lossen. Daar hebben we stinkend ons best voor gedaan. Er ligt nu een gezamenlijke oplossing. Wat is volgens u de boodschap en hoe komt dat over bij de regionale partners? De voorzitter Tenslotte in deze termijn de heer Prins, in reactie op de heer Paas. De heer Prins De boodschap is dat er in de Regionale Energiestrategie heel veel maatregelen staan die we als Sliedrecht wel kunnen uitvoeren, zoals zonnepanelen in die strook langs de Betuweroute, ingepast in het groen. Daar is de CDA-fractie wel voorstander van. Zon op daken; in eerste instantie, op grote daken. U doet net alsof het CDA zegt van: we willen niets doen, via deze motie. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Wij zeggen van: Sliedrecht draagt een steentje bij aan de Regionale Energiestrategie, maar niet met windmolens. De voorzitter Meneer Prins, dank u wel. Bent u klaar met uw termijn? Dat denk ik niet, want u heeft nog een motie. Ja, gaat u snel uw gang. De heer Prins Ja, want mijn volgende onderwerp is energieopslag. In de toekomst wordt de energieopwekking steeds afhankelijker van het weer. Als de zon schijnt wekken zonnepanelen méér stroom op dan als ze bedekt zijn met een laag sneeuw. Er komt dus meer behoefte aan mogelijkheden voor energieopslag. Het is niet ondenkbaar dat energiecoöperaties daar een eigen plek voor willen gaan zoeken.

Het zou zo maar kunnen dat er op meerdere plekken in een wijk behoefte komt aan energieopslag. Het CDA wil ook hier goed doordacht te werk gaan. Daarom dien ik ook hier een motie over in. In de motie roep ik het college op om alleen energieopslag toe te staan die past bij de belevingswaarde van de omgeving en geen nadelige effecten heeft op veiligheid, gezondheid en milieu. De voorzitter Dank u wel. Deze motie is ingediend door het lid Prins onder M15.2 en maakt onderdeel uit van de beraadslaging.

246

De heer Prins Voorzitter, de Energietransitie gaat natuurlijk over veel meer dan alleen windmolens en energieopslag. In de oordeelsvormende vergadering van 15 juni 2021 heb ik al veel gezegd. En wees gerust: ik ga niet alles herhalen. De voorzitter Voordat u verder gaat, de heer Spruijt had nog een vraag naar aanleiding van uw motie. Tenminste, dat denk ik. De heer Spruijt. De heer Spruijt Voorzitter, dank u wel. We vinden de motie enigszins algemeen overkomen. We vragen ons af of dit nou echt goede toetsbare criteria zijn voor de ‘buurtbatterijen’, zeg ik het goed? Alleen, we zijn ook benieuwd naar hoe het college hier tegenaan kijkt. De voorzitter Dank u wel. De heer Prins, behoefte om daar op te reageren? De heer Prins Dat was niet echt een vraag aan mij, maar goed, in de oordeelsvormende vergadering - en nu moet ik toch even terugkomen op wat ik net zei dat ik niet alles wilde gaan herhalen van de oordeelsvormende vergadering - … De voorzitter Doet u dat vooral niet, nee. De heer Prins Maar twee weken geleden heb ik inderdaad opmerkingen gemaakt over buurtbatterijen en dat in sommige gemeenten in Nederland ook allerlei lelijke zeecontainers worden neergezet met batterijen er in. Dat was voor het CDA aanleiding om te kijken: wat staat er nou precies in de RES over energieopslag? En dat is niet veel.

In de RES staat heel veel over energieopwekking en ik heb het net ook al aangegeven: die zonnepanelen die ingepast worden in het groen. Prima. Maar over

energieopslag staat er vrij weinig in de RES. Vandaar onze motie waarin we die oproep doen aan het college, zodat onze inwoners straks niet verrast zijn als er een gedrocht van een energieopslagmogelijkheid in hun wijk komt. De voorzitter Dank u wel. Ik wil u vragen wat korter en bondiger te spreken. Allereerst is er nog een interruptie van de heer Jongeneel en dan mag u uw betoog afronden. De heer Jongeneel Bedankt, voorzitter. Wij willen graag weten: is het haalbaar en betaalbaar voor de Sliedrechter? Haalbaar: waar wil je dat neerzetten in de wijken? Wil je parkeerplekken gaan opofferen? Ik denk dat de inwoners daar niet echt blij mee zijn. En is het betaalbaar? Dat vinden wij heel erg belangrijk om te weten van het CDA, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. De heer Prins. De heer Prins Voorzitter, dat zijn precies ook de vragen die wij als CDA-fractie hebben. Maar dat zijn randvoorwaarden die je mee kan geven op het moment dat je daar beleid voor hebt ontwikkeld. Wat wij doen, is oproepen om daar beleid voor te ontwikkelen om te zeggen: zoek energieopslag die niet belastend is voor de omgeving. De voorzitter Ik stel voor dat u uw betoog zonder interrupties verder afrondt. De heer Prins Het enige wat ik nog wil zeggen, is dat de energietransitie voor iedereen haalbaar, betaalbaar en begrijpelijk moet zijn, voorzitter. De voorzitter Dat is heel kort en bondig.

Compliment, dank u wel. Dan gaan wij verder in de eerste termijn naar de heer Spruijt van de SGP-ChristenUnie-fractie. Meneer Spruijt, u heeft het woord.

247

De heer Spruijt Dank u wel voor het woord, voorzitter. De SGP-ChristenUnie zal voor de voorliggende RES 1.0. stemmen. In de oordeelsvormende vergadering heb ik uitgelegd dat we dat doen vanuit de overtuiging dat we zorgvuldig om dienen te gaan met de schepping. Niet alleen is die er om nuttig gebruik van te maken, maar ook dienen we die in stand te houden en met onze manier van leven niet te ontwrichten. We zijn blij met de aandacht in de RES voor energiebesparing, lokale coöperaties - aan enthousiasme geen gebrek in de samenleving, zo hebben we gemerkt - stevige impuls voor zon op daken, de ambitie om zon in restruimte op geluidsschermen te realiseren en de geformuleerde uitwerkings- en onderzoeksgebieden. Wat betreft de SGP-ChristenUnie gaan we nu geen deuren bij voorbaat dicht doen. Dat wil zeggen dat we nu opties van duurzame energieopwekking uitsluiten, terwijl we die nog niet eens goed onderzocht hebben. Verder willen we onze dank uitspreken voor de toezegging over geothermie. In de korte schriftelijke terugkoppeling op de toezegging haalde het college het rapport van de Rekenkamer aan. Wat ons betreft vormt een dergelijk onderzoeksrapport van deze onafhankelijke instantie een uitstekende basis voor het voorstel dat het college op gaat stellen. Dank daarvoor; dit hebben we voor ogen. We zien uit naar het vervolg.

We wensen het college veel succes bij de vertaling van de strategie naar concrete stappen in de uitvoering; ambitieus en voortvarend stappen zetten en tegelijkertijd op een manier dat iedereen dat mee kan maken. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel, meneer Spruijt. Dan geef ik graag het woord in deze termijn aan de heer Jongeneel van Slydregt.NU. De heer Jongeneel Bedankt, voorzitter. Met een Natura 2000 gebied naast de deur lijkt ons de komst van windmolens en zonneweides een brug te ver. Slydregt.NU gaat niet meewerken aan horizonvervuiling en het verkleinen van de leefomgeving van trekvogels. Daarnaast blijken windmolens laagfrequent geluid te veroorzaken, dat verder draagt dan gewoon geluid. Ze zouden bovendien verantwoordelijk kunnen zijn voor grondtrilling, een recente ontdekking die nog nader

moet worden onderzocht. Het lijkt erop dat windmolens schadelijk zijn voor mens en dier. Gelukkig zien het CDA en de VVD dit ook in, dus wij kunnen hun motie en amendement steunen. Die maken deze RES toch iets draaglijker. De noodzaak van deze RES zien wij niet. Daarom kunnen wij dit raadsvoorstel ook niet steunen. Klimaatverandering is van alle tijden. De invloed van de mens hierop is minimaal. Daarom stemmen wij dus tegen de totale Regionale Energiestrategie. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter Dank u wel, meneer Jongeneel. Zijn er in deze eerste termijn van de raad nog andere raadsleden die het woord wensen of een vraag willen stellen? De heer Pauw heeft een vraag aan de heer Jongeneel. Oh, u heeft een vraag aan iemand anders? Gaat uw gang. De heer Pauw Ik begin het nu een beetje door te krijgen, voorzitter, excuus, maar dat ligt aan mij. Maar dan heb ik nu wel het amendement gelezen van de VVD en daar heb ik nog even een vraag over. Want die gaat dus de RES aanpassen die in zes andere gemeenten is vastgesteld? Heb ik dat goed begrepen, of is dat een omissie aan mijn zijde? De voorzitter Dat is een vraag aan de indiener, de heer Bijderwieden en misschien ook aan de wethouder, straks. De heer Bijderwieden Voorzitter, dat is misschien wel een goed punt en misschien dat de wethouder daar ook wel even op kan reageren.

Ik denk dat als wij een RES indienen, of tenminste, als wij ons punt willen duidelijk maken en hoe dat dan juridisch schriftelijk in de procedure opgelost zou moeten worden - ja, voorzitter, dan zit ik aan de andere kant van de tafel, volgens mij.

248

De voorzitter We gaan het horen. Dank u wel. Dan zijn we gekomen aan het einde van de eerste termijn van de gemeenteraad en dan is het woord aan de portefeuillehouder, de heer Spek. Gaat uw gang. Wethouder Spek Dank u wel, voorzitter. Ik ga zo maar weer even de opmerkingen langs die gemaakt zijn. Fantastisch dat de VVD de RES grosso modo, over het algemeen, een uitstekend idee vindt, maar met twee punten zit. Het eerste gaat over geothermie en daar heb ik al een toezegging van gedaan. Ik heb ook al blijk gegeven dat ik die discussie aan wil gaan door ook dat rapport alvast mee te sturen. Overigens hoop ik dat u het rapport zelf leest en niet alleen aanslaat op de kop die veel krantenberichten hadden over drinkwater. Ik heb zowel met HVC als met Oase daarover gesproken, maar het is tot op heden niet voorgekomen dat het risico wat er in dat rapport omschreven is, ook daadwerkelijk in Nederland gebeurd is. Dus, lees het rapport op uw gemak, zou ik zeggen, maar dat hoeft niet gelijk nu. Dat kan ook van de zomer, want na de zomer zal ik met u kijken of we dat gesprek verder vorm kunnen geven. U vroeg daarbij ook: is het de juiste strategie? Ik denk dat juist ook het aanleggen van dat warmtenet een juiste strategie is. Ook omdat de infrastructuur straks niet afhankelijk is persé van geothermie.

Ook nieuwe vormen van energie die er misschien nog komen, kunnen het water wat door die infrastructuur gaat, verwarmen. Dus aan de bron, aan het begin van het warmtenet kunnen wij ook heel flexibel inspelen op eventuele nieuwe ontwikkelingen. We zien nu al dat geothermie pas eigenlijk rendabel wordt als we over de 5000/6000 woningen gaan en dat er nu een subsidieregeling komt waardoor wij vanuit de slibverbranding uit Dordrecht alvast tot die tijd ook al duurzame warmte kunnen gaan doen. Dus qua strategie vind ik het wel slim, omdat we juist met dit systeem - hoewel de buizen in de grond niet flexibel zijn, zit aan de bron wel een hele duidelijke flexibiliteit. Dan de windmolens, voorzitter. Dat vermag wat. Het is vandaag 29 juni en volgens mij hadden we op 29 september een zelfde soort discussie, omdat er toen ook een amendement werd ingediend die de windmolens uitsloot. Uw raad nam dat amendement niet aan. U vindt dat niet in meerderheid, dat windmolens niet bij voorbaat uitgesloten moeten worden. Dat is ook de reden geweest waarom nu in de RES 1.0 de optie staat voor windmolens: omdat dat niet uitgesloten hoefde te worden. Nu hebben wij wel daarin gekeken van: nou, wat kunnen we daar nu doen? Het heeft te maken met een aantal zaken. Het gaat om kleine windmolens en juist die kleine windmolens zijn wat

ons betreft ook, dat komt tegemoet aan de vurige wens van de raad om niet alleen de lusten en lasten in de regio te verdelen, maar ook de lusten en de lasten van de Energietransitie bij de inwoners neer te leggen, zodat ze met een energiecoöperatie zelf ook kunnen participeren en eventueel ook de lusten van zo’n energietransitie kunnen doen. De voorzitter Er zijn twee interrupties. Allereerst van de heer Prins en daarna zag ik meneer Van Wijngaarden. Eerst de heer Prins. De heer Prins Voorzitter, ik wil toch even een kanttekening maken. Vorig jaar toen dat amendement is ingediend, daar heeft het CDA tegen gestemd omdat dat ging over alle windmolens, terwijl wij in het bestemmingsplan hadden besloten, jaren geleden, dat windmolens tot 15 meter hoogte gewoon toegestaan zijn. Dat was voor het CDA reden om tegen het amendement te stemmen. Dus om nu te zeggen dat vrijwel heel de raad voor windmolens is, dat vind ik wat ver gaan. De voorzitter Dank u wel. De heer Spek. Wethouder Spek Voorzitter, volgens mij zei ik iets anders. Ik zei niet dat men voor was. In ieder geval is aan het college te verstaan gegeven dat de uitspraak om windmolens niet op te nemen als optie in de RES, die is niet aanvaard. Dus dan staan er molens in. Het zijn de kleinere molens. Als het gaat over de continuïteit, ook van besturen in de 249

raad, denk ik van: u heeft 9 maanden geleden ongeveer gezegd: nou, wij staan open voor de molens. We kunnen dat heel goed gebruiken, ook voor de energiecoöperaties en voor participatie vanuit de zaken. En dat het niet in het BOT is opgenomen, dat heeft te maken met dat we het over kleine molens hebben. Om een voorbeeld te geven: ook de zonnepanelen op gewoon rijtjeshuizen, zeg maar, zijn niet meegenomen in het BOT. Dat zijn kleinschalige opwekkingen, die wij van harte toejuichen; die natuurlijk wel een bijdrage leveren aan heel de energietransitie, maar die niet in de RES opgenomen zijn geworden en daar past deze ook in. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Wijngaarden. De heer Van Wijngaarden Voorzitter, dank u wel. Ik wil er niet al te veel woorden aan vuil maken, maar er worden hier toch wel een aantal vrij onzinnige uitspraken gedaan, zoals bijvoorbeeld dat de raad niet bij voorbaat heeft uitgesloten om windmolens te onderzoeken. Dat heeft de raad nergens besloten. Het enige wat de raad heeft besloten, is over ons amendement wat we toen hebben ingediend om inderdaad windmolens niet uit te sluiten. Maar dat is iets heel anders dan de mogelijkheid open te laten om windmolens te onderzoeken. Bovendien is het extra raar dat windmolens worden onderzocht omdat - nou ja, er zijn aardig wat burgers ook gevraagd om hun mening.

Daar is vrij duidelijk naar voren gekomen dat die helemaal niet op windmolens zitten te wachten. Nu hebben we een Regionale Energiestrategie 1.0 liggen, waarbij we de doelstellingen die we onszelf hebben opgelegd, gehaald worden. Althans, daar ga ik vanuit, anders heeft de wethouder ons een verkeerd voorstel gegeven. Maar - de doelstellingen worden dus gewoon gehaald, maar toch denkt het college: we gaan nog eens even extra windmolens bouwen, we gaan het eens flink onderzoeken. Dat is blijkbaar een stille wens van de SGP-ChristenUnie - nou goed, voorzitter dat is dan zo. Alleen, ik heb nergens in de raad hier een uitspraak gehoord van ‘prima, ga maar onderzoeken die windmolens, we staan er voor open.’ De voorzitter Dank u wel. De heer Spek. En dan de heer Paas, die heeft een punt waarschijnlijk omdat hij werd aangesproken. Eerst de heer Paas en dan de heer Spek. De heer Paas Meneer de voorzitter, ik maak wel ernstig bezwaar tegen de suggestieve opmerking die gedaan wordt over de stille wens van de SGP-ChristenUnie. U kunt de notulen en de uitspraken er op nalezen dat het geen stille wens is en ik vind het vervelend dat op deze manier het debat geframed wordt.

De voorzitter Ik stel voor dat we het ook bij deze constatering laten en de heer Spek inhoudelijk te laten reageren op de opmerking van de heer Van Wijngaarden. Dank u wel. De heer Spek. Wethouder Spek Voorzitter, volgens mij ga ik dan in herhaling vallen, omdat eigenlijk de heer Van Wijngaarden dezelfde argumenten gebruikt waarom zijn partij het amendement indient. Ik leg alleen uit dat wij bij voorbaat geen windmolens hebben uitgesloten. We hebben ze ook niet toegevoegd. We hebben de optie opengelaten dat het kan en dat er initiatieven genomen zouden kunnen worden om windmolens te doen. Dat heeft ook te maken met het feit dat dit juist ook een ideale gelegenheid is, bij wijze van spreken, voor energiecorporaties en voor inwoners om zelf ook te participeren daarin. De voorzitter Voordat u verder gaat: de heer Bijderwieden en dan mag u uw betoog daarna vervolgen. De heer Bijderwieden. De heer Bijderwieden Voorzitter, nou hoor ik de wethouder iets zeggen waarvan ik denk: volgens mij zit daar een contradictie in. Want volgens mij is het rapport van Haskoning heel duidelijk: dat we geen windmolens moeten wensen ten noorden van de 250

spoorlijn van Sliedrecht. Volgens mij zijn ze daar klip en klaar over en de wethouder laat in de RES schrijven dat ze het wel willen onderzoeken. Dus het is niet zo dat wij hebben gezegd: doe het maar wel, of niet. De wethouder heeft hier bepaald: ja, ik wil graag dat het er in komt te staan. De reden waarom, goed, daar kunnen we over soebatten, maar er is een duidelijk rapport waarin gezegd wordt: windmolens moeten we daar eigenlijk helemaal niet willen. En de wethouder zegt: ik wil het er in hebben. Volgens mij zegt de wethouder net iets heel anders; dat hij zegt van, ik heb het er niet in laten zetten. Maar volgens mij is dat dus wel zo. Kan de wethouder hier op reageren? De voorzitter De heer Spek. Wethouder Spek Voorzitter, om ook hier antwoord op te geven maak ik gelijk het bruggetje naar de motie van het CDA. Wat ik net probeerde te zeggen is dat wij niet aangeven: ‘er komen daar windmolens’. Wij geven aan dat er een verkenning mogelijk is of windmolens mogelijk zijn. En dan kom ik toch op de argumentatielijn van de heer Prins van het CDA, dat hij een aantal aannames doet die ik ook al heel vaak hoor en die ik ook wel soms - nou ja, die ik vaak hoor. En dat is wat er wel en niet kan in die regio. Ook met betrekking tot bijvoorbeeld de Betuwelijn, met betrekking tot geluids- en zichtoverlast en ga zo maar door.

Alleen: dat zijn aannames, meestal ook van mensen die tegen windmolens zijn, terwijl er nooit onderzocht is en nooit vast is komen te staan dat het ook daadwerkelijk niet kan en niet mag. Dat is voor mij eigenlijk ook wel een aanleiding geweest van: in deze raad houden we elkaar steeds voor dat het wellicht niet zou kunnen of dat het heel gevaarlijk zou zijn met betrekking tot de Betuwelijn of andere zaken, maar het is nooit vast komen te staan dat dat inderdaad waar is. Ook dat is voor mij een reden om te zeggen: laten we nou die ruimte en die verkenning, die optie om een verkenning te doen, open houden om eens en voor altijd ook een keer te kunnen zeggen: kan het nu wel of kan het nu niet? Maar als ik net hoor zeggen dat de wieken er af vliegen die dan een trein die toevallig op dat moment op de Betuwelijn rijdt, torpederen, dan denk ik van: ja, ik zou wel eens graag willen weten: is dat nou echt een reële of is dat nu alleen argumenten zoeken om kracht bij te zetten waarom je tegen windmolens bent? De voorzitter Dank u wel. Eerst een interruptie van de heer Jongeneel, dan van de heer Prins. Eerst de heer Jongeneel. De heer Jongeneel Bedankt, voorzitter. Waar ik me een beetje over zit te verbazen en daar komt niemand op terug in de raad, ook het college niet: we leven toch naast een Natura 2000 gebied? Dat is al reden genoeg om geen windmolens te willen in Sliedrecht.

Want die trekvogels landen in de Alblasserwaard om te rusten, om te overnachten of ze gaan naar de Biesbosch. Dat is toch een reden om geen windmolens te willen hebben? Of zie ik het helemaal verkeerd. Dat kan ook, hoor.

De voorzitter De heer Spek. Wethouder Spek Voorzitter, deze argumenten, die hoor ik altijd. Samen met wat stereotype opmerkingen die ook de heer Prins had over de wieken die er af vliegen. We weten het niet en als het zo is dat het alleen vanwege Natura 2000 of dat het vanwege de trekvogels niet kan of omdat de wieken er af vliegen en treinen torpederen: als het allemaal niet kan, dat zal uit zo’n verkenning, uit zo’n onderzoek blijken. Ik zou het wat waard vinden om in plaats van steeds deze argumenten met elkaar te blijven delen, om ook eens te zeggen van: nou, als er straks een initiatief is, laten we dat dan eens goed onderzoeken en blijkt het vanwege Natura 2000 niet te kunnen, blijkt het vanwege de trekvogels die er zijn niet te kunnen, blijkt het vanwege de gevaarlijke stoffen op de Betuwelijn niet te kunnen, dan hebben we dat zwart op wit en dan is het ook niet een…

251

De voorzitter Dank u wel. Eerst de heer Prins. Er zijn meerdere woordvoerders die nog een interruptie willen plaatsen. Ik wil u vragen om kort en bondig één vraag te stellen, zodat we ook redelijk op tijd dit agendapunt weer kunnen afronden. De heer Prins. De heer Prins Voorzitter, dat snap ik, maar ik wil wel even opmerken dat de heer Spek mijn opmerkingen veel te veel uitvergroot. Ik heb geprobeerd om voorbeelden te geven bij de negatieve gevolgen van windmolens voor veiligheid, gezondheid, milieu, landschap, enzovoort. En nu heeft hij al een aantal keren gezegd dat ik zou hebben gezegd dat er allerlei wieken op treinen vliegen en dat er daardoor allerlei ongevallen plaatsvinden. Ik heb het aangegeven als een mogelijkheid die zich zou kunnen voordoen. Elders in Nederland hebben we ook wel eens gezien dat er een wiek afvalt, maar het is niet zo dat ik beweerd heb dat elke windmolen elk jaar een aantal wieken los zou laten. De voorzitter Dank u wel. De heer Spek, nog behoefte aan een korte reactie daarop? Nee. Mevrouw Safai Pour en dan de heer Bijderwieden en de heer De Munck. Dat zijn de laatsten. Mevrouw Safai Pour Dank u wel, voorzitter. Ik heb eigenlijk een vraag aan de heer Jongeneel. De heer Jongeneel heeft de vorige keer een opmerking gemaakt over dat zonnepanelen ook best wel brandgevaarlijk kunnen zijn en nu zijn de windmolens ook gevaarlijk.

Ik kan ook duizend redenen opnoemen waarom CO2 zo gevaarlijk is. De voorzitter Er is eigenlijk geen ruimte om elkaar nu te interrumperen. De heer Jongeneel heeft zojuist al gesproken. U kunt straks misschien in de tweede termijn die vraag nog stellen. Dan de heer Bijderwieden, nog een vraag aan de wethouder? De heer Bijderwieden Voorzitter, een hele belangrijke, want één van de dingen die ik heb toegelicht en duidelijk heb geprobeerd te maken is dat er hier in de RES nu iets wordt gezegd dat we onderzoek gaan doen. Ik hoor de wethouder nu ook heel duidelijk zeggen: als er een initiatief komt. Voorzitter, dat is precies het punt waarom we zeggen: haal het er uit. Op het moment dat er een initiatief komt kunnen we dat op zijn merites gaan bekijken, maar ga niet van te voren nu onderzoek doen. Want daarstraks in het debatje met de heer Prins kwam al naar voren dat we misschien ‘zichtloze’ windmolens hebben die geen geluid maken. Gaat u dan weer een onderzoek doen? Het gaat hier om: op dit moment is er geen noodzaak voor dat onderzoek. Stel dat uit, schrap dat en op het moment dat er daadwerkelijk een initiatief is, dan is het moment daar om het te doen. De voorzitter Dank u wel. Uw pleidooi is duidelijk. De heer Spek. Wethouder Spek Voorzitter, daardoor heb ik uiteindelijk ook meer sympathie voor de motie van het CDA dan het amendement van u, omdat ik de optie open wil houden.

En het gaat helemaal niet over urgentie. Het gaat bij mij helemaal niet om dat morgen de opdracht wordt gegeven om het te onderzoeken, maar de optie open houden. En voorzitter, dan wil ik toch nog even een ander argument wat gebruikt wordt…

De voorzitter Misschien eerst, voordat u dat doet: de heer De Munck heeft ook nog een vraag hierover. Of raakt het een heel ander punt? De heer De Munck Het raakt hetzelfde punt, voorzitter. Dank u, voorzitter. De portefeuillehouder zegt dat er geen onderzoek gedaan is. Helaas moet ik hem dan toch betrappen op een leugentje. Want Royal Haskoning … De voorzitter Een foutje noemen we dat. De heer De Munck Nou, misschien nog wel ernstiger. Royal Haskoning hééft dit onderzocht en het staat gewoon in het onderzoeksrapport op bladzijde 36 dat er 252

belemmeringen zijn voor bestaand gebruik. En ik ga niet het hele verhaal zitten lezen, maar ze zeiden ‘wettelijke belemmeringen gelden voor de toepassing van windenergie’ en dan komen al die argumenten die de heer Prins in uw ogen als gebakken lucht presenteerde: die staan hier gewoon in. Dus het is onderzocht en op grond van het onderzoek is het niet wenselijk. Daarom staat het er niet in. Zo zegt het rapport, waar u zelf ook kennis van had kunnen nemen. De voorzitter Dank u wel. De wethouder. Wethouder Spek Voorzitter, volgens mij gaat dat vooral over de hele grote windmolens die nu eigenlijk common sense zijn als je met windmolenparken werkt. Dit gaat over de kleine molens, waarvan wij heel nadrukkelijk zeggen: daar moeten we echt nog eens een keer goed naar kijken. Kan dat daar echt niet als er een initiatief is? Voorzitter, dan wil ik gelijk ook even doorgaan. Want er was ook een klein debatje even over de lusten en de lasten verdelen in de regio. Dan denk ik van ja dat is best wel ook een interessant debat wat je kan voeren. Niet alleen op dit thema trouwens, maar dan kan je nog wel meer thema’s doen. Mar uiteindelijk hebben we het hier niet over iets wat zo maar inwisselbaar is. Hier gaat het over ambities en hier gaat het over de vraag die we hebben. Deze raad heeft eerder ook al uitgesproken wanneer ze energieneutraal wil zijn.

Energieneutraal betekent dat wij zelf onze stroom en onze warmte opwekken en als we bij voorbaat van alles uitsluiten en als we - en dan kom ik gelijk ook bij de tweede motie, voorzitter - als we bij voorbaat zulke strenge spelregels en allerlei bezwaren oproepen voor alles wat de ambitie kan bespoedigen, dan denk ik dat we ook ons moeten afvragen: willen we dan nog wel energieneutraal worden? En er zijn partijen in deze raad die dat als muziek in de oren klinkt, maar het vigerende beleid is dat de wethouder van Duurzaamheid wel de opdracht van de raad heeft om te werken naar energieneutraliteit. Het enige wat er gebeurt, is dat de oplossingen om energieneutraal te worden, die worden met argusogen bekeken, die mogen niet toegepast worden of daar moeten zulke strenge regels aan verbonden worden dat het eigenlijk niet meer uitvoerbaar is. Ik wil heel graag de ruimte hebben om te zeggen: de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn, dan kunnen wij ons eigenlijk niet goed permitteren om van alles als blokkade neer te leggen. De voorzitter Dank u wel. Bent u al bijna aan het einde van uw termijn? Wethouder Spek Zeker. De voorzitter Want we kunnen er ook voor kiezen, ik wil ook gewoon voor de voortgang van het debat dat u uw punt maakt, meneer Bijderwieden, in de tweede termijn.

Want anders gaan we denk ik te veel herhalen in de eerste termijn en dan kunt u ook meer concluderend spreken. Dan stel ik voor dat de wethouder zijn betoog in eerste termijn afrondt, maar ook heldere oordelen geeft over het voorliggende amendement en moties, voor zover dat nog nodig is, zodat ook de raad weet hoe u als college daar over denkt. De wethouder. Wethouder Spek Voorzitter, inderdaad was mijn laatste punt wat ik net maakte, wat aansloot bij de SGP-ChristenUnie van: laten we geen spelregels bij voorbaat vaststellen die de Energietransitie

moeilijker maken. Als het dan gaat over het amendement: het amendement ontraad ik. Daar heb ik volgens mij genoeg woorden aan gewijd. Als het gaat over de motie van het CDA, daarvan zou je kunnen zeggen…. De heer Prins Welke motie? De motie van het CDA, of … De voorzitter U bent me net voor. Er zijn twee moties ingediend. Motie onder M15.1, die gaat over de windmolens en M15.2 gaat over de opslag. 253

De heer Prins Ja, maar ik wil even aangeven: motie M15.1 is een motie van het CDA en de VVD. De voorzitter Ja, dank u wel voor de aanvulling, ook voor het verslag en de heer Spek: helder. Wethouder Spek Motie M15.1 denk ik dat het is, over de windmolens. Als dat oproept om datgene wat we gaan besluiten, niet te doen, vind ik dat een contradictie. Als het gaat over dat we het niet als eerste moeten gaan doen of zo, dan zit ik nog een beetje te wiebelen. Maar als je zegt: nou, aan de ene kant besluiten we dat er een verkenning mogelijk is, maar we gaan die verkenning niet uitvoeren - daar heb ik wat moeite mee. Als het gaat over de energieopslag: ook dat ontraad ik. De voorzitter Wacht even, want ik had eigenlijk de raadsleden verzocht om eigenlijk nu de interrupties even op te zouten tot de tweede termijn, maar ik zie dat er twee leden zijn die toch nu een hele korte vraag hebben. De heer Pauw eerst en dan de heer Van Wijngaarden. De heer Pauw. De heer Pauw Ik verwachtte bij het amendement nog even een duiding wat het doet met een regionaal vastgesteld stuk waarop een Sliedrechtse wijziging komt. De voorzitter De vraag die nog open lag, die eerder gesteld is aan de heer Bijderwieden. Dank u wel.

Wethouder Spek Voorzitter, volgens mij heb ik ook al in de oordeelsvormende vergadering aangegeven dat er in september bij de bestuurlijke werkgroep Energie, die zich ook verantwoordelijk voelt voor de Regionale Energiestrategie, een aparte lezing is waar alle moties en amendementen die in de verschillende raden genomen zijn, bij elkaar worden genomen en waar op dat moment gekeken wordt van: nou, hoe gaan we dat uitvoeren? De voorzitter Dank u wel. Dat is helder. Meneer Van Wijngaarden, we zouten het even op tot de tweede termijn. Dank u wel. Dan komt u bij uw oordeel over de tweede motie die is ingediend over de energieopslag. Wethouder Spek De energieopslag. Ook daar staat niet veel over in de RES. We hebben natuurlijk gewoon onze eigen lokale regels over wat er wel en niet in wijken en buurten en straten en op daken gezet mag worden. Zelfs over eenvoudige dakkapellen heeft soms een welstandscommissie nog een oordeel. Dus ik begrijp wel dat er in de RES daar niet in generieke zin wordt over gesproken, want dat is erg lokaal bepaald en in die zin vind ik het ook overbodig, omdat alles wat wij in straten en in buurten zetten, moet voldoen aan datgene wat wij op andere gebieden met elkaar vastgesteld hebben. De voorzitter Dank u wel. Dat was het in eerste termijn? Dan zijn we gekomen aan het einde van de eerste termijn van het college.

Dan komen we bij de tweede termijn van de raad. Ik zie dat verschillende woordvoerders het woord willen voeren. Ik stel voor, ook gezien de aard van de bespreking, dat u toch even bij het spreekgestoelte komt staan. Allereerst is het woord aan de heer Bijderwieden.

De heer Bijderwieden Voorzitter, ik zou vijf minuten willen schorsen om de moties en amendementen en de reactie van de wethouder even mee te nemen. De voorzitter Dat mag. Dan stel ik voor dat wij de vergadering schorsen tot 22.35 uur en ik wil u vragen om het echt daartoe te beperken. U denkt misschien: wat is het warm in 254

deze zaal! Dat kan kloppen, de airco is stuk, maar we spreken straks over het onderhoud van ons vastgoed. Ik hoop dat we nog zo ver komen. De vergadering is geschorst tot 22.35 uur. Schorsing De voorzitter Ik begrijp dat het reuze gezellig is en dat het fijn is om even de benen te strekken, maar we proberen op tijd de vergadering weer te sluiten. De VVD-fractie had voor de start van de tweede termijn van de raad behoefte aan een schorsing, maar ik geef nu na de schorsing in de tweede termijn allereerst het woord aan de heer Bijderwieden van de VVD-fractie. De heer Bijderwieden Voorzitter, dank u wel. Allereerst dank aan de wethouder voor de beantwoording. De voorzitter U blijft toch zitten, begrijp ik? De heer Bijderwieden Ja, is misschien wel net zo makkelijk, voorzitter. De voorzitter Het maakt veel meer indruk als u hier staat. De heer Bijderwieden Ik kom naar u toe. De voorzitter De heer Bijderwieden. Oh, de wethouder was nog onderweg. De heer Bijderwieden Ik wacht wel even op de wethouder. Heb ik al geluid? Wethouder Spek Ik hoor alles, meneer Bijderwieden. De heer Bijderwieden Fijn, ik ben blij dat de wethouder een luisterend oor heeft. Hij heeft me al een 10 gegeven, trouwens, dus…. Voorzitter, dank in ieder geval aan de wethouder… (opmerking zonder microfoon) Ja, die hoorde ik ook, meneer Vat! Daar kom ik nog wel op terug. De voorzitter Die hebben we niet gehoord.

Gaat u vooral door. De heer Bijderwieden Want onvoldoendes geven kan ik ook. Voorzitter, de wethouder heeft antwoord gegeven op een aantal vragen en opmerkingen. Het moge duidelijk zijn dat we een andere mening zijn toegedaan. We hebben daar ook geprobeerd even een debat over te voeren, over hoe we een motie of een amendement in het verleden interpreteerden en hoe dat nou wordt omgedraaid in mogelijkheden die we wel of niet hebben besloten. Dat is heel grappig en ik snap de redenatie van de wethouder. Alleen, zo kunnen we heel veel dingen omdraaien die recht zijn, of recht zijn die krom draaien. Voorzitter, ik geloof dat ik duidelijk ben: dat wij het soms niet begrijpen. Dat maakt wel, voorzitter dat als we het hebben over de geothermie, dan ga ik dat met alle plezier en interesse lezen - ik denk wij allemaal - en dan komen we daar na de zomer zeker op terug. Dus wat dat betreft uitstekend, want ik ben ook zeker benieuwd naar wat daar de achterliggende zaken in zijn. We zijn waakzaam; laten we het maar even zo noemen. Wat ik ook hoorde in het betoog van de wethouder, dat is eigenlijk en daar werd het bij ons niet duidelijk, dat hij er van alles bijhaalde. Nou, het was bijna een smeekbede om maar aan te geven dat we iets moeten doen en ik heb niks anders gehoord vanavond in de raad dan dat we misschien een discussie hebben over een windmolen.

En als de wethouder nu een smeekbede doet omdat hij eigenlijk vindt dat de RES zoals we het nu hebben

255

samengesteld, geen goede is, dan wil ik dat nog wel even horen van de wethouder. Maar ik dacht dat we hadden gezegd, in ieder geval wij als VVD, dat we de lijn heel goed kunnen volgen, alleen dat we wèl een discussie hebben over windmolens. De voorzitter Dank u wel. Een korte vraag van de heer Pauw. De heer Pauw Ja, want die begrijpt het ook niet meer, voorzitter. 22 september vorig jaar was ik er niet, want toen was ik nog geen raadslid, dus ik moet alles even terugzoeken. Toen heeft de VVD ja gezegd tegen het besluit op 22 september om de RES, ik noem het maar even 0.0., vast te stellen. Daar staat op pagina, als je zoekt op windmolens bij de eerste keer al, het verhaal… De voorzitter Kunt u heel kort zijn? De heer Pauw Ik ga het niet helemaal voorlezen, maar de gebiedsverkenning naar zon en wind staat er in en daar was de VVD vóór. Nu heeft het college dat uitgevoerd in de RES 1.0 en dan bent u ineens tegen. Mag ik even weten waarom de VVD nu ineens van voor naar tegen is? De voorzitter De heer Bijderwieden. De heer Bijderwieden Voorzitter, de heer Pauw vroeg, vandaag ook, op het moment dat we iets in de begroting zetten en we gaan een probleem oplossen: is dat nou nieuw beleid? En dit vind ik nou zo typisch zelfde voorbeeld.

We staan voor een opdracht om iets te doen met betrekking tot energie en als de heer Pauw zich daaraan wil onttrekken moet hij dat vooral duidelijk maken. Om die reden hebben wij bij de concept RES aangegeven: op het gebied van onderzoek voor windmolens zijn we niet voor. Daar hebben we ook een amendement voor ingediend. Heeft het niet gehaald, maar volgens mij is daar onze strekking heel duidelijk in. Toch vinden we, voorzitter, dat datgene wat wij moeten bijdragen als Sliedrecht, dat we dat moeten doen. Dat noemen we verantwoordelijkheid nemen en daar lopen we niet voor weg. De voorzitter Gaat u vooral verder met de afronding van uw betoog. De heer Bijderwieden Oké, voorzitter. Wat ik eigenlijk wilde zeggen is dat het amendement wat wij in hebben gediend, dat houden we absoluut aan. De motie met het CDA houden we ook graag aan. De motie van het CDA met betrekking tot de buurtbatterij: ik begrijp hem helemaal. Als het gaat om veiligheid vind ik dat een volstrekt logische redenatie. Als het gaat om esthetica, of het past in de omgeving: ik denk dat we nog in de voorfase zitten van hoe het er allemaal uit komt te zien en ik begrijp dat we geen zeecontainers willen. Ik neem aan dat en de wethouder zei ook al iets over welstand, dat we daar met gezond boerenverstand naar kijken en op het moment dat we iets niet goed vinden, dat we dat kunnen repareren.

Maar ik sta wel open voor ontwikkelingen hoe dat er voor de rest uit komt te zien. Dus op dit moment ondersteunen we dat nog niet, maar de gedachtegang van als het gaat om veiligheid en dat het betrouwbaar moet zijn, staat buiten kijf. Geen discussie over en we vinden dat logisch. Voorzitter, voor zover. De voorzitter Dank u wel. Ik geef graag het woord aan de heer Prins van de CDA-fractie. (...) Nee, geen interrupties meer, u heeft al een interruptie geplaatst en we proberen… De heer Pauw Ik word rechtstreeks aangesproken, voorzitter, op mijn verhaal. De voorzitter Ja, dat heeft u ook uitgelokt met een eigen interruptie. Dus ik stel voor dat we het hier bij laten en de heer Prins… De heer Pauw Ik heb helemaal niets uitgelokt. Ik krijg een verhaal over me heen wat niet klopt en daar wil ik op reageren.

256

De voorzitter De heer Prins heeft het woord. De heer Pauw Mag ik een punt van orde maken, voorzitter? De voorzitter U mag een punt van orde maken. De heer Pauw Ik maak hier bezwaar tegen. De voorzitter Dat kan zijn, maar… De heer Pauw Er wordt van alles over me heen gegooid, over de fractie van PRO Sliedrecht heen gegooid door de VVD en omdat ik al een vraag heb gesteld kan ik daar niks mee. De voorzitter u heeft een vraag gesteld, daar is een antwoord op gegeven en nu is het woord aan de heer Prins. De heer Pauw Nee, er is geen antwoord op gegeven; dat is juist het probleem. De voorzitter We proberen deze vergadering op tijd af te ronden. We hebben nog twee agendapunten na dit agendapunt. Ik stel voor dat we de heer Prins het woord geven. De heer Prins Voorzitter, dank u wel. Ik heb in de schorsing even met de VVD overlegd en ook even met mijn eigen fractie. De motie die wij samen met de VVD hebben ingediend over windmolens, die houden wij gewoon aan. Die kan gewoon in stemming worden gebracht. De motie over energieopslag kan ook gewoon in stemming worden gebracht. Ik vond de reactie vanuit het college wat bijzonder; die ontraadde de motie. Volgens mij is het alleen maar een goede oproep ter ondersteuning van wat het college gaat doen in de komende jaren om te zorgen voor energieopslag die past in de omgeving.

Dan het amendement van de VVD; daar zijn we toch wat huiverig voor de consequentie van het steunen van het amendement. In bijlage H van de RES, dat rapport van Royal Haskoning staat: ‘er is een verkenning naar windmolens mogelijk tot 200 meter hoog.’ Dus dat kan. Vervolgens staat in de RES: die verkenning is mogelijk voor windmolens tot, laten we zeggen, 50 meter hoog. Stel nou dat we die tekst uit de RES weghalen. Dan houden we bijlage H nog steeds over. Het CDA is bang dat we dan dus weer de mogelijkheid krijgen om een verkenning uit te voeren naar windmolens tot 200 meter hoog. We hebben het net in de schorsing even besproken: wij zijn er niet van overtuigd dat als we dit amendement steunen, dat we dan de goede kant op gaan, omdat het ook verkeerd uitgelegd kan worden of verkeerde gevolgen kan hebben. De voorzitter Dank u wel. Hierover heeft de heer Pauw een vraag. De heer Pauw Ja, waar het CDA kan aangeven waar bijlage H wordt vastgesteld in dit besluit. Want alleen de RES 1.0 wordt vastgesteld en de bijlagen niet. De voorzitter De heer Prins. De heer Prins Klopt, voorzitter. Bijlage H is gewoon een zelfstandig rapport van Royal Haskoning; die stellen we niet vast.

Dus dat blijft gewoon een zelfstandig document en volgend jaar trekt iemand van misschien wel het nieuwe college het rapport van Royal Haskoning uit de kast en die weet dat dit amendement misschien is aangenomen vanavond. Er komt een energiecoöperatie die zegt, we willen een onderzoek, we willen verkenning naar windmolens van 150 meter hoog - dan zou het nieuwe college kunnen zeggen van ‘nou oké, doe maar’. Ik ben een beetje huiverig voor het steunen van dit amendement, dus vandaar dat we als CDA-fractie zeggen: we stemmen niet voor dit amendement. Hoezeer we het ook eens zijn met de toelichting die er onder staat.

257

De voorzitter Dank u wel. Was dat het einde van uw termijn? Dan dank ik u zeer. Dan gaan we naar de heer Spruijt. Heeft u behoefte aan een tweede termijn van de SGPChristenUnie-fractie? De heer Spruijt Voorzitter, heel kort. Ik zal het vanaf hier doen. De motie van het CDA wat betreft windmolens zullen we niet steunen, het amendement van de VVD ook niet. En de motie over energieopslag, dank voor de beantwoording van de portefeuillehouder daaromtrent: we zullen die motie ook niet steunen. De voorzitter Dank u wel. Daarmee kijk ik naar de heer Jongeneel. Nog behoefte aan een tweede termijn? Dat is het geval. De heer Jongeneel Ik kan ook wel kort zijn. Het amendement en de motie over de windmolens kunnen we allebei steunen. De motie van het CDA over de batterij vinden we heel sympathiek overkomen, maar wij zouden het fijn vinden als het eerst onderzocht wordt en daar roept de motie niet toe op, dus die motie kunnen we helaas niet steunen. De voorzitter Dank u wel. Heeft één van de andere fracties nog behoefte om het woord te voeren? Mevrouw Safai Pour, gaat uw gang. Mevrouw Safai Pour Dank u wel, voorzitter. PRO Sliedrecht gaat de motie van de VVD over windmolens niet steunen, het amendement van de VVD niet steunen en de motie van het CDA over batterijen en de veiligheid wel steunen. De voorzitter Dank u wel. De heer Prins, u bent al aan het woord geweest.

U heeft een interruptie bij mevrouw Safai Pour. De heer Prins Nee, op de heer Jongeneel. De voorzitter Oh… ja, dan bent u eigenlijk te laat, maar als het een hele dringende vraag is: gaat uw gang. De heer Prins De vraag is aan de heer Jongeneel, die motie energieopslag. Hij zegt: laten we nou eerst eens onderzoeken hoe het in elkaar zit. Twee weken geleden heb ik natuurlijk ook al het één en ander toegelicht over buurtbatterijen in zeecontainers, dus mijn vraag is eigenlijk: meneer Jongeneel, vindt u het niet erg als er allerlei zeecontainers in Sliedrecht worden neergezet? De voorzitter Meneer Jongeneel, heel kort hierop. Dan meneer Verheul nog een interruptie. De heer Jongeneel Natuurlijk willen we geen zeecontainers, maar hoe ziet u het voor zich? Daar heb ik twee weken geleden ook niet echt een antwoord op gehad. Misschien dat ik toen al weg was. De voorzitter Dank u wel. Meneer Verheul heeft nog behoefte aan een interruptie. De heer Verheul Ja, voorzitter, weer een punt van orde. Ook richting u gewoon. U ontneemt net mijn fractiegenoot de mogelijkheid tot het stellen van een vraag. Vervolgens geeft u ook zelf aan dat de vraagsteller te laat is en nu geeft u daar wel ruimte voor. Ik vind het niet consequent, voorzitter, en ik baal er van. De voorzitter Dat is niet zo bedoeld. Mogelijk heb ik ook meneer Prins niet op tijd gezien.

Ik heb hem graag nog even de gelegenheid gegeven om die vraag te stellen.

258

Heeft één van de andere fractieleden nog behoefte om het woord te voeren? Meneer Verheul nog.

De voorzitter Voorzitter, en waarom had u dan niet de behoefte om de heer Pauw nog een vraag te laten stellen? De voorzitter Meneer Verheul, ik stel voor dat we die discussie nu niet gaan voeren. De heer Verheul Dan doen we het een andere keer. De voorzitter Ik heb ieder fractielid de gelegenheid gegeven om in ieder geval in de termijn van de desbetreffende woordvoerder één vraag te stellen en dat gold ook in dit geval. Ik zie dat de heer De Munck nog een inbreng wil leveren of misschien iets wil zeggen. De heer De Munck Voorzitter, ik steun de heer Verheul volledig in zijn verhaal. U bent niet consequent en daarmee vind ik dat de fractie van PRO Sliedrecht tekort gedaan wordt en met name de heer Pauw onrecht aangedaan wordt. De voorzitter Waarvan akte. Ik stel voor dat wij overgaan, als geen van de raadsleden meer het woord wenst, naar de portefeuillehouder de heer Spek. Gaat uw gang. Wethouder Spek Voorzitter, twee kleine dingetjes nog, wat voor de fracties wellicht een belangrijk punt is. De VVD vroeg aan mij: vind ik de RES 1.0 niet goed genoeg? Ik moet zeggen dat ik het een prima plan vind. Ik onderschrijf ook waar u mee begon: uitstekend idee. Het tweede, het CDA over het ontraden van de motie opslag.

Misschien moet ik daar inderdaad wel zeggen dat ik, in het vuur van mijn betoog dat we vooraf niet allerlei spelregels al moeten neerzetten waardoor de Energietransitie moeilijker wordt, dat ik het vanuit dat vuur van mijn betoog zeg maar zo heb genoemd. Daar blijf ik wel bij, maar misschien had ik iets minder stellig kunnen zijn. De voorzitter Dank u wel. Nog een vraag van de heer Prins. De heer Prins De heer Spek heeft het er over dat het met de motie Energieopslag moeilijker wordt. Volgens de CDA-fractie wordt het juist mooier. De voorzitter De heer Spek, geen behoefte om een reactie daar op te geven? Dank u wel. Daarmee zijn we gekomen aan het einde van de beraadslaging en gaan we over tot stemming. Allereerst brengen we in stemming het amendement onder A15.1, het amendement van de VVD, van de heer Bijderwieden. Wie is daar voor? Dat zijn de fracties van D66, VVD, PvdA, Slydregt.NU en daarmee is het amendement verworpen. Dan gaan wij over tot stemming over het besluit, allereerst. Wie is er voor het besluit? Dat zijn de fracties van D66, CDA, PvdA, PRO Sliedrecht, SGP-ChristenUnie en daarmee is het besluit aangenomen. Aldus besloten. Dank u wel. Dan gaan wij naar de ingediende moties. Motie M15.1 is de motie over de windmolens van de leden Prins en Van Wijngaarden.

Wie is daar voor? Dat is de fractie van D66, de VVD, de CDA-fractie, de PvdA-fractie en de fractie van Slydregt.NU en daarmee is hij verworpen. Aldus besloten. Dan gaan we naar de tweede motie. Motie onder M15.2, de motie over de energieopslag van de heer Prins. Wie is daar voor? Dat is de fractie van PRO Sliedrecht, de fractie van D66, de fractie van het CDA, de fractie van de PvdA en daarmee is de motie… De heer Prins De stemmen staken, voorzitter.