Document · PDF

Programmabegroting 2025

Raad 13 november 2024, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: Programmabegroting 2025 (104)38.451 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Het benodigde budget, zoals opgenomen in deze beheerplannen is gedurende de daarop volgende jaren ontwikkeld. Daarnaast is de ontwikkeling naar een professionele beheerorganisatie een continu proces. De budgetten voor beheer voor de openbare ruimte zijn gefaseerd verhoogd en voor 2025 wordt hier alleen de indexering aan toegevoegd. Een risico kan zitten in de verhardingen, met name bij het GOW programma. Als gevolg van de minimale verhardingsopbouw van een groot aantal wegen binnen de gemeente, zijn bij het uitvoeren van het asfaltonderhoud omvangrijkere onderhoudsmaatregelen nodig dan op basis van de schadebeelden vooraf bepaald. Dit leidt tot hogere onderhoudskosten en vertraagt de voortgang van het onderhoudsprogramma. Indexering IBOR-beheerbudgetten (exploitatie en investeringen) 2025 Zoals opgenomen in de meicirculaire 2024 gemeentefonds 2024 wordt conform de cijfers van het CPB uitgegaan van een indexering van het loon- en prijspeil van 3,45 %. Afhankelijk van de feitelijke indexering, volgend uit de aanbestedingen van contracten, die momenteel in aanbesteding zijn of op korte termijn gaan is nadere bijstelling van de budgetten mogelijk noodzakelijk. Dit zal via de P&C cyclus worden opgenomen. Speerpunt coördinatie werkzaamheden derden in de openbare ruimte Er wordt veel gewekt in de openbare ruimte van Sittard-Geleen.

In opdracht van ons zelf (gemeente), bijvoorbeeld voor het reconstrueren van een weg of het onderhoud aan verhardingen. Maar ook veel door externen zoals Enexis, WML en telecombedrijven. Daarnaast vinden er veel activiteiten in de openbare ruimte plaats, waarvoor vergunningen of goedkeuring wordt verleend; denk aan evenementen en tijdelijke ingebruikname gemeente grond. De openbare ruimte moet hierbij toegankelijk blijven voor inwoners, bezoekers en ondernemers, maar ook bereikbaar voor hulpdiensten, bussen Arriva etc. Ook willen we de overlast zo veel mogelijk beperken. Om dit te bewerkstelligen is versterken van coördinatie van werkzaamheden in de openbare ruimte noodzakelijk. Het betreft met name een organisatorisch vraagstuk; door inrichten systemen, vaststellen proces- en werkafspraken, duidelijk beleggen coördinatietaken en beheer data, intensiveren toezicht en communicatie, kan de coördinatie op de werkzaamheden in de openbare ruimte versterkt worden en hiermee de overlast en ongenoegen zo minimaal mogelijk gemaakt worden. Door de teams IPOR en Wijkbeheer wordt in zijn algemeenheid gewerkt aan het opzetten van een toekomstbestendige beheerorganisatie. Daarin krijgt het versterken van de coördinatie van werkzaamheden in de openbare ruimte een plek.

Vooruitlopend hierop wordt in 2025 inzichtelijk gemaakt en getoetst wat hiervoor nodig is, onder andere op het gebied van data, communicatie, anders inrichten processen en toezicht etc., zodat dit vervolgens verankerd kan worden in de nieuwe beheerorganisatie.

2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling

2027 Begroting

2028 Begroting

6.280

4.740

3.849

-95

3.754

3.766

3.778

3.791

-31.118

-30.386

-31.987

920

-31.067

-32.907

-34.679

-35.433

1.837

-1.846

-223

-24.847

-25.810

-28.341

825

-27.516

-29.344

-31.103

-31.845

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

Toelichting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting -

Minder inkomsten parkeren Geleen De parkeerinkomsten in Geleen blijven achter bij de raming (zie ook programma 1, Parkeerbelasting 0.63)

-28

Parkeertarieven Geleen centrum Door de verdere compactisering o.b.v. het nieuwe detailhandelsbeleid en de bijgestelde ambitie wordt voorgesteld om de tarieven meer te laten aansluiten bij het actuele beleid. Een passend parkeertarief is daarom wenselijk/noodzakelijk. (zie ook programma 1, Parkeerbelasting 0.63) Wet Basisregistratie Ondergrond (BRO) Sinds 1 januari 2018 is de Wet Basisregistratie ondergrond (BRO) van kracht. Daarin is onder meer vastgelegd dat wij als gemeente de wettelijke taak hebben om gegevens over de ondergrond aan te leveren (aanleverplicht) en te gebruiken (gebruikplicht). Ook is er een wettelijke meldplicht en onderzoekplicht mocht een gegeven in de basisregistratie vermoedelijk onjuist zijn. Het betreft gegevens over bodemkwaliteit, bodemopbouw, grondwaterstanden etc. Naast de wettelijke verplichting, zijn de gegevens zoals ze opgenomen dienen te worden in de BRO, ook onmisbaar om bodem- en watersturend te kunnen werken. En op basis hiervan de juiste (locatie)keuzes te maken met betrekking tot ruimtegebruik, zodat we op lange termijn minder kwetsbaar zijn voor weersextremen als gevolg van klimaatverandering, onze watervoorraden beschermen en de (grond)waterkwaliteit en de biodiversiteit bevorderen. De uitvoering en het beheer van de BRO-registratie is in de gemeente Sittard-Geleen nog niet geborgd.

Om de uitvoering en het beheer te borgen zijn structureel jaarlijks capaciteit en financiële middelen aanvullend nodig. Zie ook 5.

-67

-59

Correctie stelpost IBOR Correctie negatieve stelpost in 2026. Dit heeft geen resultaateffect, is een administratieve wijziging. Zie ook programma 5.

-25

IBOR jaarschijf Voor het juist en volledig ramen van de kapitaallasten gekoppeld aan de IBOR investeringen volgt na de kopie begroting 2027 naar 2028 een bijstelling van de IBOR kapitaallasten in 2028. Dit is jaarlijks aan de orde voor het investeringsbudget. Zoals opgenomen in de meicirculaire gemeentefonds 2024 wordt conform de cijfers van het CPB uitgegaan van een indexering van het loon- en prijspeil van 3,45%. Afhankelijk van de feitelijke indexering, volgend uit de aanbestedingen van contracten is nadere bijstelling van de budgetten mogelijk noodzakelijk. Zie ook prg 5.

-787

Indexering huur parkeerdek Zuyderland parkeergarage

Programmabegroting 2025-2028 2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

IBOR beheerbudget De indexering 3,45% inzake het IBOR beheerbudget (exploitatie) wordt gedekt vanuit de stelpost inflatie.

-382

Herstelmaatregelen In de begroting 2024 zijn de totale kapitaallasten van 4,1 mln. herstelmaatregelen opgenomen. Naderhand is besloten om deze te verdelen over jaarschijf 2024 tot en met 2026. Daarom kan een deel van de kapitaallasten in jaarschijf 2024 en 2025 vrijvallen, want deze zijn te hoog begroot.

300

Kapitaallasten De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. Inflatie energiekosten Parkeren De berekende inflatie van de energiekosten Parkeren, welke in Prorap 1 zijn verwerkt voor boekjaar 2024, worden structureel geacht en zodanig verwerkt vanaf 2025.

2.182

1.536

471

502

-162

Dekking energiekosten openbare verlichting, volksfeesten, groen, pompen&gemalen In de 1ste prorap 2024 zijn de energiebudgetten alleen voor boekjaar 2024 bijgesteld. Besloten is de bijstelling van de energiebudgetten structureel te verwerken ten laste van de stelpost inflatie, zie hiervoor ook programma 0,3,5 en 7.

-848

Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten over de diverse programma’s. Deze mutaties zijn budgettair neutraal.

-114

825

-146

-1.186

-1.929

Toelichting

Doorbelasting materieel teams Totaal

Logistiek Logistiek: havens In 2025 wordt de samenwerking in het kader van Blue-Ports Limburg voortgezet. Deze publiek private netwerkstructuur voor binnenhavens en binnenvaart in Nederlands en Belgisch Limburg wordt in 2025 opnieuw vormgegeven. In samenspraak met de deelnemende partijen wordt gekeken naar doelen en ontwikkelingen en een gezamenlijk programma met hierbij passende inzet van menskracht en middelen. Logistiek: kabels en leidingen Voor de transitie van Chemelot zijn er ook enkele urgente logistieke projecten geformuleerd. Dit zijn de Delta Rhine Corridor (met leidingen voor waterstof en CO2), de verzwaring van het elektriciteitsnet naar 380 kV met een nieuw hoogspanningsstation, en de aanpassing van de haven Stein (port of Chemelot) en de bijhorende multimodale corridor tussen haven Stein en Chemelot. (zie ook bij programma 3 Economie chemie). Logistiek: Vrachtwagenparkeren: In 2025 hebben we het gebruik van de parkeerplaatsen voor grote voertuigen geanalyseerd. Deze analyse geeft inzicht in het gebruik van deze plaatsen en het belang van deze plaatsen voor lokale bedrijven. Daarnaast zullen we de behoefte peilen bij onze eigen bedrijven naar eventuele andere of aanvullende parkeervoorzieningen voor grote voertuigen in onze gemeente.

Op basis van de hieruit verkregen inzichten kunnen we beoordelen welke behoeften er zijn t.a.v. het parkeren van grote voertuigen en kunnen keuzes gemaakt worden over het voortbestaan van de huidige parkeerlocaties.

Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2023 Jaarrekening

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling

544

579

-164

-895

-297

600

-600

-220

284

283

2027 Begroting

2028 Begroting

579

-292

-291

-290

288

289

290

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

Diverse kleine verschillen Betreft diverse kleine administratieve verschillen. Kapitaallasten De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten over de diverse programma’s. Deze mutaties zijn budgettair neutraal.

Totaal

Toelichting

Programmabegroting 2025-2028

Economie

Het Programma Economie is in de eerste plaats een middel om de sociale veerkracht van inwoners te vergroten, vanuit de overtuiging dat het verwerven van een baan de kortste route is naar bestaanszekerheid. Het geeft talenten de kans om te blijven in onze regio en het biedt mensen met een arbeidsbeperking de kans op zelfontplooiing. Het programma Economie is in 2025 een voortzetting van het programma van 2024, met dit keer een accent op uitvoering. Gericht op sociale veerkracht zullen de deelprogramma’s leiden tot het behoud van banen in de industrie en het mkb en zijn de deelprogramma's gericht op het versterken van onze arbeidsmarkt door het werken over de nationale grenzen van de Euregio gemakkelijker maken. Sociale veerkracht houdt ook in dat inwoners de gelegenheid hebben om elkaar te ontmoeten in aantrekkelijke ruimtes. Hiertoe richten de deelprogramma’s zich op het vergroten van de aantrekkelijkheid van de historische binnenstad van Sittard, het centrum van Geleen en de wijkwinkelcentra. Daarnaast is het programma ook een middel om de ecologische veerkracht van onze gemeente te vergroten. Met de deelprogramma’s worden industrie en mkb gefaciliteerd om stappen te zetten in de richting van een samenleving die geheel circulair is en geen gebruik meer maakt van fossiele brandstoffen.

Het is een zeer complex transformatieproces dat tijdelijk leidt tot nadelen en overlast om uiteindelijk ecologische veerkrachtig te worden. Het Programma Economie is uiteraard ook een middel om de economische veerkracht van werknemers en bedrijven te vergroten. De deelprogramma’s zijn erop gericht om het voor ondernemers mogelijk te maken om toekomstbestendige verdienmodellen te ontwikkelen. Daardoor kunnen zijn hun bijdragen leveren aan de brede welvaart van onze inwoners. In de uitvoering van de activiteiten zijn er samenwerkingsrelaties met alle andere programma’s. Ondermijning in relatie met mkb-ondernemers in zwaar weer is een voorbeeld van de relatie met veiligheid. De overgang naar elektrisch vervoer is een voorbeeld van de relatie met verkeer en vervoer. Het opleiden van jongeren voor een baan in de circulaire economie is een voorbeeld van de relatie met onderwijs. De doorstroming van mensen met een arbeidsbeperking naar een reguliere baan is een voorbeeld van de relatie met het sociale domein. De kwaliteit van sport- en culturele voorzieningen voor nieuwe werknemers is een voorbeeld van de relatie met sport en cultuur. Het bouwen van woningen die passen bij de behoefte van jonge werknemers is een voorbeeld van de relatie met volkshuisvesting.

Het scheppen van planologische voorwaarden voor de transformatie naar een circulaire economie is een voorbeeld van de relatie met ruimtelijke ordening.

Financiële toelichting Het saldo van programma Economie bedraagt ongeveer € 6,7 mln. De grootste uitgavenposten binnen dit programma betreffen de thema’s vrijetijdseconomie en ontwikkeling stadscentra, en euregionale

samenwerking en arbeidsmarkt. Andere belangrijke thema’s zijn bedrijventerreinen en MKB ondersteuning. De bestedingen betreffen hier vooral indirecte kosten, nl. kapitaallasten en eigen personeel. Bij de aanpak van het NOVEX-gebied Zuid Limburg werken we met rijk en regio aan een regionale investeringsagenda. We trekken hierin samen op om de inzet en financiën van de diverse partijen doelgericht in te zetten voor de versterking van Zuid-Limburg. We maken gebruik van de subsidiemogelijkheden die het netwerk ons biedt en vergroten hiermee het speelveld voor de projecten die nodig zijn om de regio vooruit te helpen. Een realistisch risico is dat onze regio langdurig te maken krijgt met onvoldoende aanbod aan werknemers. De combinatie van sterke vergrijzing en dalende vergroening versterkt dit. Daarnaast wordt zichtbaar dat de aankomende beroepsbevolking werk anders bekijkt dan de oudere generaties. De bereidheid om 5 dagen te werken of ploegendiensten te draaien neemt fors af. Deze krimp in beroepsbevolking is een risico voor onze gemeente én regio als men kijkt naar de aantrekkelijkheid voor een werkgever. Dit zal ook impact hebben op de algemene leefbaarheid en leiden tot een afname van de brede welvaart. Daarom zetten we in op samenwerking binnen de (EU)regionale arbeidsmarkt.

Samen met onderwijs, werkgevers, sociale partners en UWV, de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) en Arbeidsagentur. 2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 2025 2025 2025 2026 2027 2028 Actuele Begroting Bijstelling Begroting Begroting Begroting Begroting begroting voor na bijstelling bijstelling

6.785

4.619

4.099

-29

4.070

3.894

3.755

3.413

-13.533

-14.135

-10.912

-39

-10.950

-10.808

-10.028

-9.720

1.201

312

100

-870

-63

-6.417

-9.266

-6.876

-6.844

-6.920

-6.336

-6.370

Chemie, Industrie en Bedrijventerreinen Chemie, Chemelot, In 2025 zullen we speciale aandacht geven aan het ondersteunen van doelen van Chemelot zoals opgenomen in “Chemelot circulair, de routekaart, klimaatneutraal in 2050 of eerder’ en aan het “Limburgs bod voor een duurzaam Chemelot” dat door de gezamenlijke partijen aan de toenmalige minister van economische zaken op 13 juni 2024 aangeboden is. In 2025 zullen wij bijdragen leveren aan de onderzoeken en besluiten die genomen worden voor het realiseren van de Delta Rhine Corridor. Cruciaal is ook de procedure voor het verzwaren van het elektriciteitsnet en de realisatie van een nieuw 380kV hoogspanningsstation. Gemeente Sittard-Geleen is vertegenwoordigd in diverse project-, en overlegstructuren om deze projecten inhoudelijk te begeleiden, te ondersteunen en lokale en regionale belangen hierbij in te brengen. De doorontwikkeling van de Brightlands Chemelot Campus heeft hierbij ook onze aandacht. Denk aan initiatieven zoals de te realiseren Circular Space waardoor de campus verder gevuld gaat worden. Dit is van belang omdat we naar de locatie Lexhy kijken als locatie waar de campus zich verder kan door ontwikkelen als aangetoond is dat er onvoldoende ruimte is binnen de huidige campus. Speciale aandacht zal in 2025 uitgaan naar participatie bij diverse processen en betrokkenheid van onder andere de omwonenden.

Zo zal er meer aandacht uitgaan naar het verbeteren van het omgevingsmanagement rondom Chemelot, aandacht zijn voor een nog in te stellen omgevingsfonds voor de omgeving van Chemelot en zal er gewerkt worden aan het inrichten van een brede klankbordgroep voor de omgeving van Chemelot.

Programmabegroting 2025-2028 In 2025 zullen wij ook verder uitwerking geven aan de gebiedsopgaven Graetheideplateau en de gebiedsopgave voor de Circular mile. Ook de gebiedsopgave voor de Campusontwikkeling op het gebied Lexhy zal in 2025 in verband gebracht worden met andere ontwikkelingen in het gebied. Industrie, VDL Nedcar In 2025 willen we in samenwerking met VDL Nedcar/ VDL groep en Provincie Limburg duidelijkheid krijgen over de invulling van het VDL Nedcar terrein, en mogelijke gevolgen hiervan voor de infrastructuur en planologie. 2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

-98

-699

-98

100

-12

-98

-599

-98

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling -

2027 Begroting

2028 Begroting

-103

-5

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

Indexering exploitatiebijdrage professionele instellingen Indexering professionele instellingen binnen Team Maatschappelijke Ontwikkeling (stelpost inflatie).

-5

Totaal

-5

Toelichting

Vrijetijdseconomie, Detailhandel, Stadscentra Op basis van de detailhandelsstructuur Westelijke Mijnstreek gaan we invulling geven aan compactere kernwinkelgebieden voor de centra en voor de omliggende straten een aanloopgebied met meer een mengfunctie. Centrum Sittard is het sub-regionale recreatief hoofdcentrum van de Westelijke Mijnstreek en dient zich te ontwikkelen tot een recreatieve binnenstad met een sterke mix van detailhandel, horeca en dienstverlening. Het klein stadsdeelcentrum Geleen wordt een compacter winkelgebied en geeft ruimte in de gemengde aanloopstraten voor een circulaire en innovatieve transformatie door werken, ondernemen en wonen hier te stimuleren. Naast de centra wordt ook gewerkt aan het in standhouden en/of creëren van vitale en leefbare dorpskernen. Het doel is dat inwoners op gepaste afstand hun dagelijkse boodschappen kunnen doen. •

•

• •

Voor het versterken van de leefbaarheid in de centra, wijken en kernen wordt met het uitvoeringsprogramma detailhandelsbeleid (speerpuntmiddelen) samen met betrokken partijen invulling gegeven aan het verbeteren van de aantrekkelijkheid van de winkelgebieden, het verhogen van de bezoekersaantallen en het terugbrengen van de leegstand (speerpunt). De deelprojecten uit de impulsaanpak winkelgebieden krijgen verder vorm en vastgoedeigenaren van commercieel vastgoed worden intensiever betrokken bij de centrumaanpak om zodoende private initiatieven te stimuleren. Voor het Centrum Geleen wordt een programma tot uitvoering gebracht (speerpuntmiddelen). De Stadslabs Sittard-Geleen zijn het onafhankelijk platform dat de samenwerking tussen inwoners, instellingen ondernemers en gemeente aanjaagt en stimuleert. De vrijetijdseconomiesector en evenementen zorgt voor het aantrekken van bezoekers en heeft hiermee een belangrijk aandeel in het in stand houden van voorzieningen. Door te werken aan een kwalitatief hoogwaardig en goed afgewogen aanbod van recreatie- en verblijfsaanbod, evenementen en horeca werken we aan een vitaal en duurzame toekomst van de bestemming Sittard-Geleen.

De gemeente Sittard-Geleen heeft een dubbele rol bij evenementen: ze subsidieert externe evenementen en organiseert ook zelf evenementen. Het doel is om bij te dragen aan de levendigheid van de stad. In 2025 zal een nieuwe subsidieregeling worden geïntroduceerd, en er zullen ook locatie profielen worden ontwikkeld om meer duidelijkheid te geven aan omwonenden, organisatoren en andere belanghebbenden. Het evenementenbureau werkt aan een duidelijke positionering en governance. Daarnaast fungeert het evenementenbureau als vraagbaak voor evenementenorganisatoren. Subsidies worden verstrekt binnen de financiële kaders en vragen tegelijk ondernemerschap van organisatoren. 2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling

2027 Begroting

2028 Begroting

6.736

4.329

4.099

-29

4.070

3.894

3.755

3.413

-10.580

-10.219

-8.729

287

-8.442

-8.402

-7.807

-7.506 -

887

-858

-63

-3.815

-5.953

-4.693

258

-4.435

-4.572

-4.115

-4.156

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

-16

245

-15

Indexering exploitatiebijdrage professionele instellingen Indexering professionele instellingen binnen Team Maatschappelijke Ontwikkeling (stelpost inflatie).

-7

Diversen kleine verschillen

258

192

257

216

Toelichting Kapitaallasten De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. BIE Bedrijventerrein Het besteksgereed maken en de uitvoering van zowel het bouwrijp maken als de aanleg van de linksafstrook op de provinciale weg, in het kader van de ontwikkeling van Holtum Nrd III, zullen in 2024 van start gaan. Een deel van de kosten wordt door de ontwikkelaar vergoed. Weekmarkten De invulling van de weekmarkten vertoont de laatste jaren een dalende lijn. Eerder door corona, maar daarna ook met name door minder aanbod van markthandelaren. Het wordt enigszins gecompenseerd door de jaarmarkten die wel goed bezet blijven. Per saldo wordt meerjarig € 16.000 afgeraamd op de marktinkomsten. Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten over de diverse programma’s. Deze mutaties zijn budgettair neutraal. Dekking energiekosten openbare verlichting, volksfeesten, groen, pompen&gemalen In de 1ste prorap 2024 zijn de energiebudgetten alleen voor boekjaar 2024 bijgesteld. Besloten is de bijstelling van de energiebudgetten structureel te verwerken ten laste van de stelpost inflatie, zie hiervoor ook programma 0, 2, 5 en 7.

Totaal

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

Programmabegroting 2025-2028

Monitoring 1. 2. 3.

Verhogen van de bezoekersaantallen. Verhogen van de aantrekkelijkheid van de winkelgebieden. Terugdringen van leegstand.

(Eu)regionale samenwerking en Arbeidsmarkt (EU)regionale samenwerking We gaan de noodzakelijke verduurzaming van het chemisch-technologisch cluster in Sittard-Geleen regionaal, nationaal en Europees op de agenda zetten. Die ontwikkeling is essentieel voor de toekomst van Limburg en Nederland en daarvoor lobbyen we actief richting Rijk en Europa In Zuid-Limburg zetten we de verduurzaming van Chemelot op de regionale agenda. Via bestuurlijk overleg Zuid-Limburg en via ESZL organiseren we vanuit Sittard-Geleen de regio omtrent de urgentie en de impact van deze taak. Met lijn 2 van de Regio Deal werken we dat ook uit. We lobbyen actief vanuit de samenwerking richting Rijk en Europa, onder anderen via deelname aan de G40 en een actieve rol in de VNG. Euregionaal zoeken we verbinding met partners in Duitsland en België rond de thema’s verduurzaming en circulariteit, bilateraal en via de verschillende Euregio’s en de organisatie van Grensland Conferentie '25. Arbeidsmarkt en onderwijs Op het gebied van arbeidsmarkt en onderwijs gaan we een betere match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt realiseren met name in die branches die Sittard-Geleen dragen, zoals techniek en chemie. We gaan ook meer gekwalificeerd talent in de regio houden. Daarnaast wordt er aandacht besteed aan de arbeidsmigrant en de behoefte aan scholing en personeel rondom verduurzaming.

Vanuit onze eigen opgave als Sittard-Geleen, maar ook via ESZL en in samenwerking met de Arbeidsmarktregio gaan we met triple helix partners structureel in overleg over de regionale vraag op de arbeidsmarkt en de mate waarin het (opleidings)aanbod daarop aansluit. Met arbeidsmarktpartners en onderwijs samen zetten we in op een verbetering van de match. Vanuit de profilering als circulaire productiestad gaan we ook gericht jongeren enthousiasmeren om te kiezen voor techniek en voor werk in onze regio Met het VMBO en MBO onderzoeken we hoe we de instroom in techniekopleidingen kunnen vergroten. We werken actief mee aan het programma in lijn 4 van de Regio Deal, en van daaruit richten we ons op de internationale medewerker. Euregionaal gaan we met de Euregio's en bestaande initiatieven zoals SGA in gesprek, waarbij we ook focussen op de behoefte aan scholing en personeel rondom verduurzaming. 2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

6 -1.124

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling

2027 Begroting

2028 Begroting

-1.187

-1.257

-120

-1.377

-1.303

-1.394

-1.389 -

-1.061

-1.187

-1.257

-120

-1.377

-1.303

-1.394

-1.389

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-114

Congresbureau voor Limburg Als een van de Brightlands gemeentes wil Sittard-Geleen deelnemen aan een 4-jarige pilot voor de ontwikkeling van een Limburg breed congresbureau met als doel het aantrekken van congressen naar de provincie Limburg en dus ook naar Sittard-Geleen. De bijdragen worden gedekt uit het meerjarig budget voor robuuste begroting (programma 0) Indexering exploitatiebijdrage professionele instellingen Indexering professionele instellingen binnen Team Maatschappelijke Ontwikkeling (stelpost inflatie).

-75

-90

-100

-14

Diverse kleine verschillen

-1

-120

-152

-223

-218

Totaal

MKB Ondersteuning & Dienstverlening Als een van de 6 regio’s die in Nederland voorop lopen in de Nationale Actieagenda MKB-dienstverlening, ontwikkelt Sittard-Geleen het Ambitieus MKB046. Gesteund door het ministerie van EZK, Kamer van Koophandel en de Rijksdienst voor Ondernemers, werken de Stichting Bedrijven Sittard-Geleen, de Rabobank, het LIOF, Stadslabs Sittard-Geleen en de gemeenten Beek, Sittard-Geleen en Stein aan het Ambitieus MKB046 programma. Het is een aanpak waarin de ondernemer centraal staat door een meer vraag-gestuurde benadering, waarbij de dienstverlening beter aansluit op de behoeften van ondernemers. Het doel is om meer ondernemers te bereiken, te activeren en te ondersteunen bij het maken van de juiste keuzes voor een toekomstbestendig bedrijf. De belangrijkste transitiethema's zijn verduurzaming en energie, circulariteit, digitalisering, personeel en talent, en toekomstbestendige bedrijfsmodellen. Met het Lagerhuis Sint Rosa, de Brilliant Business Awards, het Bright-festival en andere ondernemersactiviteiten wordt dit concreet gemaakt. Hier krijgen mkb-ondernemers de gelegenheid om deel uit te maken van een ondernemersgemeenschap.

Naast het organiseren van samenwerking op nationale, regionale en lokale schaal voor een betere MKB-ondersteuning, heeft onze gemeente als belangrijke taak om de eigen gemeentelijke dienstverlening naar een hoger niveau te tillen. De gemeente kan door middel van verschillende taken en verantwoordelijkheden, zoals accountmanagement, vergunningverlening en andere administratieve en ondersteunende diensten, bijdragen aan het succes van de ontwikkeling van het MKB. En dat betekent dat we actiever met ondernemers en andere betrokken partijen aan de slag gaan in 2025 om deze uitdagingen aan te pakken. Om dit vorm te geven gaan we de MKB dienstverlening gericht analyseren en een aanpak opstellen om te optimaliseren. Naast onder meer vergunningverlening heeft de gemeente een specifieke taak bij het bevorderen van een gunstig ondernemingsklimaat. Hiervoor werken we samen in een breed netwerk van partijen waaronder Parkmanagement op bedrijventerreinen, Centrummanagement, MKB dienstverleners, kennispartners, onderwijs, bedrijfsleven, ondernemersverenigingen, Brightlands campussen en de Kamer van Koophandel.

Programmabegroting 2025-2028 Ruimte voor MKB In 2025 gaat er op basis van het Uitvoeringsprogramma Ruimte voor MKB gewerkt worden aan het realiseren van ruimtewinst via herstructurering. Een ruimtelijke inventarisatie heeft een aantal kansen op snelle ruimtewinst in beeld gebracht. Er wordt uitvoering gegeven aan een verduurzamingsagenda, gericht op vergroening en verduurzamen van bedrijventerreinen. Er wordt uitvoering gegeven aan transformeren/ herontwikkeling van leegstaande kantoren met functies voor het MKB. Daarnaast is er voor de langere termijn een opgave om ruimtegebruik te optimaliseren en kwaliteit van werklocaties aan te pakken. Het gaat daarbij over het beter benutten van ruimte op bedrijventerreinen en het optimaliseren van bedrijventerreinen op het gebied van economie, vastgoed, ruimtelijke inrichting en verduurzaming. Circular Mile De Circulaire Economie is een belangrijke pijler voor de ontwikkeling van een toekomstbestendig MKB. Om MKB en de circulaire keten te versterken is er ruimte nodig om dit te faciliteren. Als onderdeel van de Regiodeal wordt vanaf 2025 uitvoering gegeven aan het realiseren van de Circular Mile, een circulaire werklocatie aan de Professor van Krevelenstraat, gericht op productie gerelateerde circulaire MKB bedrijven.

Naast het ontwikkelen van een circulaire werklocatie is het doel om ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid te vergroten en verbindingen te leggen met de samenleving. 2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling

290

-2.030

-828

-201

-1.029

-999

-724

-723

257

212

100

-1.442

-1.528

-828

-101

-929

-941

-724

-723

Kapitaallasten De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. Afroepen speerpunten Team EDO Betreft de Speerpunten Stadslabs, uitvoeringsprogramma detailhandelsbeleid, stimuleren ondernemerschap, veerkrachtig MKB. De raad is wat betreft het afroepen van deze speerpuntgelden onder andere geïnformeerd via de raadsinformatiebrief van 11 juli jl. Diverse Kleine verschillen Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten over de diverse programma’s. Deze mutaties zijn budgettair neutraal.

2028 Begroting

-1.730

Toelichting

Totaal

2027 Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-201

-215

-101

-115

100

102

Monitoring Monitoring-instrument maakt deel uit van het Ambitieus MKB046. Gestuurd wordt op de volgende resultaten. • Connect: 1200 mkb-ondernemers krijgen via diverse ondernemers-events de kans om opgenomen te worden in de mkb-gemeenschap; • Boost: 260 mkb ondernemers ontwikkelen hun competenties op het gebied van verduurzaming en energie, circulariteit, digitalisering, personeel en talent, en toekomstbestendige bedrijfsmodellen; • Build: 200 mkb ondernemers die de stap hun verworven competenties omzetten in investeringen • Support: 300 mkb ondernemers worden geïnformeerd en begeleid over specifieke onderwerpen die voor het belangrijk zijn • Naast de kwantitatieve monitoring vindt ook een kwalitatieve monitoring plaats. Dit gebeurt in de vorm van tevredenheidsonderzoeken waarin ondernemers hun mening geven over de ondersteuning vanuit het Ambitieus MKB en de gemeentelijke vergunningverlening.

Programmabegroting 2025-2028

Sport, Cultuur en Groen

Met het programma sport, cultuur en groen dragen we bij aan zowel sociale als ecologische veerkracht van Sittard-Geleen en haar inwoners. We wonen in een prachtige groene centrumgemeente met een rijke historie, een bijzonder cultureel aanbod en een grote diversiteit aan sportfaciliteiten. Onze geschiedenis gaat ver terug, maar heeft ook in recentere tijden unieke sporen nagelaten, zoals ons mijnbouwverleden, de wederopbouwperiode en de zogenoemde ‘Post 65’-periode. Deze geschiedenis, ons monumentaal erfgoed en onze beschermde stads- en dorpsgezichten dragen bij aan onze identiteit, die we koesteren en benadrukken. Tegelijk durven we naar de toekomst te kijken. We verbinden, verwonderen, spiegelen en prikkelen. We stimuleren betekenisvolle ontmoetingen en een omgeving die uitnodigt tot bewegen. Dat doen we in de openbare ruimte, in de culturele instellingen en gemeenschapshuizen en in en nabij onze vele sportvoorzieningen. Wij zorgen voor een (maatschappelijk en sport)voorzieningenniveau dat optimaal bijdraagt aan de opgaven op het vlak van ontmoeten en bewegen. En dat doen we niet alleen met voorzieningen. We maken ontmoeten en bewegen ook mogelijk door een leven lang sport en beweegaanbod samen met verenigingen, de Sportstichting en Ecsplore. Ook werken we aan groenere wijken en dorpen waarin water meer de ruimte heeft gekregen.

De biodiversiteit in het stedelijk gebied en de dorpen willen we verhogen. We werken aan toename van de hoeveelheid groen en bomen. Hierdoor dragen we bij aan de benodigde CO2 opslag en het behouden van planten- en diersoorten die typische zijn voor ons landschap. We willen dat natuurlijke processen, zoals waterzuivering, natuurlijke plaagbestrijding en bestuiving, minder onder druk komen te staan. We werken aan een landschap dat makkelijker bereikbaar, beleefbaar en ecologisch robuuster is. Met nieuwe groene verbindingen die onze wijken en dorpen beter in verbinding brengen met het buitengebied en de natuur. Dat is niet alleen voor fietsers en wandelaars belangrijk, maar ook voor dieren en planten. Het zorgt dat zij ook voldoende plek hebben om van generatie op generatie te overleven. Het toegenomen groen helpt ons hittestress in de stedelijke omgeving tegen te gaan, wateroverlast te reduceren door infiltratie van de bodem te verbeteren ten tijde van hevige buien én het helpt het grondwaterniveau op peil te houden. Inwoners leven daardoor in een gezondere en veiligere omgeving met minder wateroverlast, hittestress en een gezonde omgeving. We koesteren ons afwisselende buitengebied in de overgang van het Heuvelland naar de Maasvallei. Glooiende hellingen, primaire en natuur-inclusieve landbouwgebieden, bossen en waterlopen die tot in de woonwijken doorlopen.

We koesteren die karakteristieke gebieden en hebben de ecologische en recreatieve kwaliteit sterk verbeterd. Dit programma is verbonden met het onderdeel Mobiliteit en verkeer uit programma 2 dat eveneens bijdraagt aan sociale veerkracht met goed bewegen voor iedereen.

Financiële toelichting Het saldo van uitgaven en inkomsten van het totale geraamde budget voor Sport, Cultuur en groen bedraagt € 34.3 mln. In dit programma worden de kapitaallasten, onderhoud, huurvergoedingen en subsidies voor alle gemeentelijke sport- en cultuuraccommodaties opgenomen. Verder worden de structurele en incidentele subsidies aan vrijwilligersorganisaties op cultureel en sportgebied betaald. Daarnaast worden de kosten voor het openbaar groen inclusief speel- en recreatievoorzieningen en landschap/dierenoverlast uit deze budgetten betaald. De tendens naar de komende jaren geeft een stabiel beeld, waarbij alleen de kapitaallasten een stijgende lijn vertonen als gevolg van het in december 2020 genomen investeringsbesluit Glanerbrook. In 2025 wordt ingezet op vernieuwing en verduurzaming van accommodaties, herbestemming van gronden, en gebiedsontwikkeling. Voor de bovenregionale sportinfrastructuur en de ondersteuning van de regionale topsportprogramma’s en talenten in de gemeenten zoeken we een nauwe (financiële) samenwerking met de Provincie. Bij de realisatie van Sportpark Glanerbrook, onderzoeken we de mogelijkheden voor Europese, Rijks- en Provinciale subsidie. Ook wordt er gebruik gemaakt van Gala-gelden. Voor de uitvoering van het Sportakkoord Sittard-Geleen heeft het Rijk uitvoeringsbudget ter beschikking gesteld tot en met 2026.

Dit is geen structurele financiering, maar moet meer als aanjager voor initiatieven gezien worden. De bijdrage aan culturele partijen gaat uit van het principe cofinanciering. Naast de gemeentelijke bijdrage vragen wij cultureel ondernemerschap om andere inkomstenbronnen aan te boren. Voor het toekomstbestendig accommodatiebeleid leggen de beheerders en gebruikers van gemeenschapshuizen met hun toekomstplannen samen de basis onder een goede bezetting en gezonde exploitatie daarvan: zij kiezen voor een passend beheermodel, voor een goede balans in inkomsten en uitgaven, voor sponsoring of crowdfunding van activiteiten. Mede op basis van de toekomstplannen bekijkt de gemeente of de accommodatie kwalitatief aan de maat is. Is sprake van renovatie of nieuwbouw, dan wordt een beroep gedaan op subsidies, al dan niet in de vorm van cofinanciering. Op het huurbedrag wordt een passende accommodatiesubsidie verstrekt. Voor het beheer van de openbare ruimte is sprake van afstemming met de provincie Limburg voor een eventuele subsidiering. Alle onderwerpen binnen het programma dragen bij aan een aantrekkelijke woon- en leefomgeving in Sittard-Geleen. Een stevige samenwerking zorgt ervoor dat we de unieke sportinfrastructuur in de gemeente (accommodaties, openbare ruimte, kennis) beter benutten en dat ze behouden blijven voor sport en bewegen op alle niveaus.

Enerzijds om eerdere investeringen niet verloren te laten gaan, maar vooral ook om een infrastructuur te versterken die een gezonde en actieve leefstijl van onze inwoners stimuleert. De coronacrisis heeft nog duidelijker de urgentie van bewegen, een gezonde leefstijl en het tegengaan van eenzaamheid laten zien. Sport en bewegen levert een grote bijdrage aan de doelstellingen van Trendbreuk Zuid-Limburg, Positieve Gezondheid en de Preventiecoalitie. Het inzetten op een cultureel programma komt tegemoet aan de opgehaalde wensen en behoeften vanuit de samenleving, zoals beschreven in de Toekomstvisie. Het niet doen doet afbreuk aan de geloofwaardigheid waar we inwoners hebben laten meedenken. Daarnaast drijft een verdere verschraling van het culturele landschap ons verder af van steden als Maastricht en Heerlen die juist met cultuur stedelijke ontwikkeling hebben weten aan te jagen. Voor het toekomstbestendig accommodatiebeleid geldt dat de huidige personele omvang van maatschappelijk vastgoed onderbezet is. Dit betekent onnodige kosten van instandhouding, met bijbehorende druk op de begroting. Door waar mogelijk voorzieningen te concentreren of multifunctioneel te gebruiken, kunnen we met minder voorzieningen toe. De bezetting wordt hoger en het levert efficiencywinst op.

Het financiële risico gaat over de negatieve financiële gevolgen in de exploitatie van de accommodaties door een (te) lage bezettingsgraad en mogelijk zelfs leegstand.

Programmabegroting 2025-2028 2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 2025 2025 2025 2026 2027 2028 Actuele Begroting Bijstelling Begroting Begroting Begroting Begroting begroting voor na bijstelling bijstelling

15.343

10.177

8.030

-25

8.005

5.607

5.052

-47.321

-47.158

-41.611

-1.065

-42.677

-41.178

-39.887

-39.947

3.208

3.704

176

-36

140

-4.055

-1.532

-753

-1.000

-1.753

-2.353

-3.032

-32.824

-34.809

-34.159

-2.126

-36.285

-37.784

-37.727

-37.787

Sport In 2025 gaan we verder aan de slag met de ambities uit het Sportakkoord II (onderdeel van GALA). We zetten daarbij in op een leven lang sport- en beweegaanbod, door onder andere meer aandacht te geven aan beweegstimulering op middelbare scholen, talentontwikkeling en de maatschappelijke waarde van topsport, het verder ontwikkelen van het sportplatform Soeple en het inzetten op vitale sportverenigingen en sportaccommodaties. Dit doen we onder meer samen met de partners Ecsplore en de Sportstichting. In 2025 wordt daarom nadrukkelijk ingezet op het realiseren van de nieuwe turnvoorziening voor GV Swentibold aan de Eggerweg. Hiermee wordt ingezet op een duurzame en toekomstbestendige accommodatie, maar stimuleren we ook de samenwerking tussen verenigingen (zoals de voorgenomen samenwerking tussen GV Swentibold en AV Unitas). Dit komt het sportaanbod in de gemeente ten goede. Daarnaast krijgt de nieuwe exploitatie van Sportcomplex Glanerbrook vorm en wordt er hiervoor een nieuwe exploitant aanbesteed. Voor de binnen- en buitensportverenigingen op Het Anker wordt gewerkt aan een toekomstbestendige accommodatie. Ten behoeve van het beheer, onderhoud en exploitatie van de (andere) sportaccommodaties krijgt de Sportstichting in 2025 een nieuwe (governance) structuur, waardoor ze beter in staat zijn om de ‘Sport’ te bedienen.

2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling

2028 Begroting

2.025

1.312

1.265

-25

1.240

1.221

685

-14.290

-13.945

-13.714

-230

-13.944

-12.720

-12.103

-12.158

553

561

176

-36

140

-25

-78

-12.073

-12.274

-291

-12.564

-11.359

-11.357

-11.412

-11.737

Toelichting Kapitaallasten De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten over de diverse programma’s. Deze mutaties zijn budgettair neutraal. Diverse kleine verschillen Indexering exploitatiebijdrage professionele instellingen Indexering professionele instellingen binnen Team Maatschappelijke Ontwikkeling (stelpost inflatie).

2027 Begroting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

241

198

186

131

-29

-1

-381

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

Jeugdolympiade Sinds de coronatijd heeft de jeugdolympiade niet meer plaatsgevonden. Ook de toekomst hiervan is onzeker, er zijn momenteel nog geen concrete plannen. Zodoende worden in de begroting de meerjarige boekingen geannuleerd.

Volwassenenfonds Sport en Cultuur In 2021 zijn we in de vorm van een pilot gestart met deelname aan het Volwassenenfonds Sport en Cultuur om inwoners met een laag inkomen te laten deelnemen aan sport en cultuur. We staan voor een inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen, ook als er sprake is van een laag inkomen. Daarnaast draagt deelname aan sport en cultuur bij aan het verhogen van de gezondheid en sociale veerkracht van onze inwoners. Om deelname aan dit fonds duurzaam voort te zetten wordt jaarlijks € 130.000 begroot.

-130

Totaal

-291

-333

-345

-400

Toelichting

Maatschappelijk Vastgoed Verduurzaming Verenigingen en (andere) maatschappelijke organisaties hebben accommodaties nodig om hun activiteiten te kunnen uitvoeren. Dat is maatschappelijk vastgoed. Een (groot) deel van dit maatschappelijk vastgoed is eigendom van de gemeente. Wij staan voor de opgave om deze accommodaties te verduurzamen. Uiterlijk in 2050 moeten de accommodaties CO2 neutraal zijn. In 2025 hebben wij in beeld welke technische aanpassingen nodig zijn om al deze accommodaties te verduurzamen. Inclusief onderwijsgebouwen zijn dat in onze gemeente ongeveer 86 accommodaties. Wij kunnen nu al inschatten dat er accommodaties zijn waarvoor het financieel en/of technisch niet haalbaar is om deze te verduurzamen. Toch zullen wij een bepaald voorzieningenniveau in stand moeten houden. Maar forse investeringen en stevige keuzes zullen onvermijdelijk zijn. Voorzieningenniveau Maatschappelijk vastgoed is voor verenigingen onmisbaar om hun activiteiten te kunnen ontplooien. Van oudsher is het maatschappelijk vastgoed gekoppeld aan een wijk of dorp, omdat het verenigingsleven zich daar concentreerde. Maar door de jaren heen is daar verandering in gekomen. Inwoners zijn mobieler geworden en zij maken steeds vaker op een andere manier een keuze voor lidmaatschap van een vereniging of gebruik van een voorziening.

Het is niet meer vanzelfsprekend om te kiezen voor de vereniging in het dorp waar iemand woont. Mensen willen elkaar ontmoeten en mensen willen graag hun favoriete activiteiten uitvoeren. De plek waar zij dat doen laten zij afhangen van factoren zoals tijd, kwaliteit van de accommodatie en het kader, de mensen die zij er ontmoeten, de kwaliteit van het aanbod, de kosten en de mate waarin van hen vrijwilligerswerk wordt verwacht. Dat vergt afwegingen in het aanbod en de instandhouding van de voorzieningen die aansluiten bij de veranderde behoeften van verenigingen maar zeker ook de inwoners. Wij verwachten dat in 2025 de eerste keuzes aan de orde komen.

Programmabegroting 2025-2028 2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling

2027 Begroting

2028 Begroting

12.866

7.932

6.660

4.281

4.262

-11.182

-10.016

-6.062

141

-5.921

-5.718

-5.602

-5.532

2.265

2.997

-3.530

-1.532

-753

-1.000

-1.753

-2.353

-2.953

419

-619

-156

-859

-1.015

-3.791

-4.294

-4.224

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

Toelichting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

Herontwikkeling vrijvallende sportlocaties Grevenbicht en Obbicht. Correctie kopieerslag 2028 Aangezien de nieuwbouw in fasen wordt gerealiseerd zijn er naast de reguliere beheerkosten frictiekosten voor de periode 2025 t/m 2027. Voor 2028 zijn deze gecorrigeerd.

Reserve vastgoed en sportaccommodaties. De storting in de Reserve Vastgoed en sportaccommodaties van het tekort op Sportaccommodaties vindt niet meer plaats uit de Algemene reserve maar komt ten laste van de algemene middelen.

-440

Ingroeimodel onderhoud vastgoed Met betrekking tot de onderhoudsbudgetten van Vastgoed is duidelijk dat extra middelen noodzakelijk zijn. Team Vastgoed voert momenteel inspecties uit welke naar verwachting in de periode 2025-2026 een volledig beeld moeten verschaffen van de exacte omvang van de bijstelling van de onderhoudsbudgetten. Vooruitlopend hierop is voorgesteld een ingroeimodel toe te passen, op basis waarvan het onderhoudsbudget stapsgewijs met ingang van 2025 jaarlijks wordt opgehoogd. De verwachting is dat op de lange termijn de onderhoudsbudgetten verder toenemen.

-560

-1.160

-1.760

Kapitaallasten De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten. Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten over de diverse programma’s. Deze mutaties zijn budgettair neutraal.

-8

-9

-859

-1.552

-2.153

-2.084

Totaal

Cultuur Voor de culturele opgaves werken we langs de meetlat van het cultureel kader Gedeeld Plezier, in 2023 vastgesteld door de raad. We werken aan een stevige basis, een herkenbaar verhaal en complementariteit binnen de regio. De theatersamenwerking tussen het Toon Hermans Theater en Parkstad Limburg Theaters wordt geëvalueerd en onderzocht welke stappen in 2025 en verder gezet moeten worden voor mogelijk verdere integratie. Met als doel meer en beter theaterleven in Sittard-Geleen. Vanuit de richting zoals beschreven in Gedeeld Plezier werkt het museum Het Nieuwe Domein aan een nieuw museaal concept, waar de zichtbaarheid voor publiek en de relatie met inwoners ook buiten de museummuren verder verstevigd wordt en de museumplek een stevigere functie als ontmoetingsplek krijgt. Daarnaast zal in 2025 een start worden gemaakt met de herijking van de culturele kaders binnen de Subsidieregeling Incidentele Subsidies Vrijwilligerswerk. Zodat deze meer aansluit bij zowel de formele als de informele culturele activiteiten die

georganiseerd worden in Sittard-Geleen. Ook nog tal van kleinere activiteiten zullen we stimuleren en faciliteren om een bijdrage te leveren aan het gehele culturele ecosysteem, van amateurs tot professionals. We subsidiëren dit binnen de huidige financiële kaders van cultuur en vragen tegelijk cultureel ondernemerschap van culturele partijen. Zodat ook subsidies van elders, sponsoring en eigen inkomsten deel uit maken van hun totale begroting. 2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling -

2027 Begroting

2028 Begroting

296

906

-12.273

-13.237

-12.482

-504

-12.986

-12.913

-12.410

-12.394 -

359

-323

-11.941

-12.331

-12.404

-504

-12.908

-12.835

-12.332

-12.316

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

-143

Indexering exploitatiebijdrage professionele instellingen Indexering professionele instellingen binnen Team Maatschappelijke Ontwikkeling (stelpost inflatie).

-365

Totaal

-504

-505

-489

Programmabegroting 2025-2028

Natuur en Landschap Vanuit de bestaande Agenda Landschap werken we in 2025 aan enkele concrete projecten. Daarnaast werken we dit thema verder uit in de Agenda Groen (zie onder Stedelijk groen) Corio Glana Highlight 16 en 17 In samenwerking met Waterschap Limburg wordt samengewerkt om doelen als waterkwaliteit, natuur, waterbeleving, recreatie, economie en gezondheid een stimulans te geven. Highlight 16 en 17 heeft betrekking op het Geleenbeekdal ten oosten van Geleen en bevindt zich tussen de Biesenweg en de Beekstraat. Ook maakt het fietspad tussen Biesenweg en Sint Jansgeleen onderdeel uit van het project om zo Parkstad en Sittard-Geleen via fiets beter met elkaar te verbinden. In 2024/2025 ronden we in samenspraak met de omgeving het definitieve ontwerp af en sluiten we in voorbereiding op de realisatie een samenwerkingsovereenkomst met Waterschap Limburg af. Voor de landschapsinrichting is een budget beschikbaar van € 2,7 mln. voor het jaar 2025. Voor het project is aan de gemeente een Regiodeal bijdrage toegekend van € 2 mln. Vrijvallende sportlocaties Grevenbicht en Obbicht De achterblijvende sportlocaties in Grevenbicht en Obbicht worden conform afspraken met de Provincie Limburg herbestemd tot groen en natuur. In samenspraak met de omgeving werken we toe naar een definitief inrichtingsplan voor beide locaties, waarna de realisatie plaats zal vinden.

Gebiedsopgave Graetheideplateau De gebiedsopgave Graetheideplateau is één van de vier gebiedsopgaven voortkomend uit de Strategische Gebiedsvisie Omgeving Chemelot. Doel is het vergroten van de leefbaarheid en biodiversiteit in het gebied om zo de balans in het gebied te versterken. De gemeente Sittard-Geleen is aangewezen als trekker van het proces, met dsm-firmenich als co-trekker. In 2025 pakken we de ontwikkeling van de gebiedsopgave Graetheideplateau op. Landschapspark De Haese De ontwikkeling van Middengebied C, “Nieuw Absbroek” loopt inclusief de infra- en groenstructuur in de nieuwe buurt. Daarnaast ligt het geplande Landschapspark – Middengebied C, daarin realiseren we de recreatieve (fiets-)paden structuur, de overgangszone landschapspark – nieuwe woonwijk en het landschapspark met daarin verweven de functie als ecologische verbindingszone. Het initiatief coöperatieve tuinderij Harteveldt maakt integraal deel uit van het landschapspark. 2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling

2027 Begroting

2028 Begroting

-400

-1.092

-446

-121

-567

-511

-359

-356

147

-81

-456

-945

-446

-121

-567

-511

-359

-356

Toelichting

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

Koesteren groene plekken (speerpunt) Momenteel wordt een interne inventarisatie gemaakt van bij de gemeente bekende en/of gekenmerkte bijzondere plekken. Hierbij wordt ook gekeken wat hierover is opgenomen in de Omgevingsvisie. Deze informatie willen we koppelen aan het interactief proces rondom het uitwerken van de groenagenda. De totale proceskosten worden geraamd op € 50.000.

-50

-76

-121

-69

-66

Totaal

Stedelijk Groen Agenda groen De afgelopen jaren is onze inzet op groen en landschap, op enkele projecten na, met name gericht geweest op beheersmatige taken en activiteiten. De ambities op vergroenen vanwege doelen op vlak van gezondheid, klimaat en biodiversiteit worden daarentegen steeds groter. Er ligt daarom een urgentie om met een agenda groen hier stapsgewijs invulling aan te geven. In het coalitieakkoord en de uitvoeringsafspraken met de raad, staat onder andere dat we streven naar een vergroening van de stad en dat er meer biodivers groen komt. Dit wordt uitgewerkt in een overkoepelende agenda groen die in het coalitieakkoord is aangekondigd. Deze agenda groen werken we uit in lijn met de nieuwe omgevingsvisie. De input die daarin geleverd wordt vanuit de samenleving vormt, samen met de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar het onderhoud van de groenvoorzieningen (2023) het vertrekpunt voor de op te stellen agenda groen. Thema’s zoals klimaatadaptatie en biodiversiteit krijgen hierin een belangrijke plek. Ook de agenda landschap gaat op in de brede agenda groen. De aanjaagmiddelen (€ 150.000,- per jaar over de jaren 2024-2026) worden ingezet om de Agenda groen vorm en inhoud te geven en partijen uit de samenleving te ondersteunen die hier met passende initiatieven een bijdrage aan willen leveren.

In 2025 geven we uitvoering aan de acties die we in de agenda groen voor dat jaar overeengekomen zijn. De verwachting daarbij is dat de beschikbare aanjaagmiddelen voldoende zijn om nieuw beleid te formuleren. Denk daarbij aan het opstellen van nieuw bomen- en bermenbeleid en het opstellen van groenstructuurkaarten die de basis vormen voor de inrichting en het beheer van het openbare groen in onze gemeente. De aanjaagmiddelen zijn niet toereikend om tot realisatie (bv. het planten van meer bomen) en/of gewijzigd beheer (bijvoorbeeld gewijzigd maaibeleid) over te gaan. Voorstellen daartoe worden op basis van de gekozen beleidsrichting voorgelegd via programmarapportages en/of begroting 2026 De agenda landschap maakt in 2025 deel uit van de agenda groen. Ook hiervoor geldt dat voor het opstellen van nieuw beleid voor de thema’s landschap en landbouw, de beschikbare aanjaagmiddelen ingezet zullen worden. Afhankelijk van het gekozen ambitieniveau en tempo dat overeen gekomen wordt in de agenda groen, kan bepaald worden of de aanjaagmiddelen voldoende zijn. Individuele landschapsprojecten (b.v. Corio Glana, Graetheide etc) die deel uitmaken van de agenda groen, worden in de begroting separaat toegelicht.

Programmabegroting 2025-2028 Om het groenbewustzijn bij onze inwoners te vergroten en initiatieven te verankeren subsidiëren we Stichting de Rollen (€70.000 per jaar). Deze subsidie loopt na 2026 af. In de begroting 2026 worden de financiële consequenties voor voortzetting van deze subsidie in beeld gebracht. Ook werken we aan de voorbereiding van de versterking van het groen en de ontkluizing van de Keutelbeek in Geleen Zuid waarvoor in 2027 investeringsmiddelen zijn opgenomen. Speerpunten Koesteren groene plekken en Ruimte voor ontmoeting in de openbare ruimte Momenteel wordt een interne inventarisatie gemaakt van bij de gemeente bekende en/of gekenmerkte bijzondere plekken. Hierbij wordt ook gekeken wat hierover is opgenomen in de Omgevingsvisie. Op basis van al deze informatie willen we vervolgens het gesprek aangaan met inwoners om te kijken of deze plekken overeenkomen met wat zij zien als bijzondere plekken. En hoe we deze plekken samen extra aandacht kunnen geven. Dit gesprek willen we koppelen aan het interactief proces rondom het uitwerken van de groenagenda. Het participatieproces dat hierbij hoort willen we zoveel als mogelijk combineren met het speerpunt ‘Ontmoetingsplekken’, omdat dit wellicht ook raakvlakken kent. De totale proceskosten ramen we op € 50.000,-.

Mogelijke financiële consequenties voor het extra aandacht geven van deze plekken worden inzichtelijk gemaakt nadat de groene plekken zijn aangewezen. Speerpunt schone centra In 2025 blijven we de centra, het visitekaartje van onze gemeente, op hoog niveau beheren. Met RWM zijn we continu in gesprek om reinigingstaken efficiënter te organiseren, waaronder het inzetten van extra veegwagens voor met name de smalle straten in de centra, op zondagen reinigen, afspraken maken met gebruikers. Binnen begroting zal RWM vaker afvalbakken ledigen en zwerfvuil prikken bij evenementen. Voor reiniging bij overige evenementen en het handhaven van de marktregels wordt gezamenlijk verder onderzocht hoe dit beter geborgd kan worden. Speerpunt coördinatie werkzaamheden derden in de openbare ruimte Momenteel wordt een interne inventarisatie gemaakt van bij de gemeente bekende en/of gekenmerkte ontmoetingsplekken. Hierbij wordt ook gekeken wat hierover is opgenomen in de Omgevingsvisie. Tegelijkertijd zijn we ook bezig met het opzetten van een ‘digital twin’ dashboard om op basis van kwantitatieve data inzicht te verkrijgen in de ontmoetingen in de stad. Door de aanwezigheid van mobiele telefoons kan niet alleen inzicht verkregen worden van locaties, maar ook in aantallen, verblijftijden, kruisbezoeken en modaliteit (komen mensen lopend, fietsend of met de auto).

Op basis van al deze informatie willen we vervolgens het gesprek aangaan met inwoners om te kijken of deze plekken overeenkomen met wat zij zien als ontmoetingsplekken. En hoe we deze plekken samen extra aandacht kunnen geven. Dat kan op kleinschalig niveau, bijvoorbeeld door het bijplaatsen van een bank of het realiseren van een watertappunt, maar ook bijvoorbeeld in de vorm van plaatsen nieuwe of aanvullende toestellen t.b.v. een beweegpark of jeu de boulesbaan. Mogelijke financiële consequenties hiervan kunnen pas inzichtelijk gemaakt worden nadat bestaande en gewenste ‘Ontmoetingsplekken’ zijn aangewezen en de maatregelen duidelijk zijn. Om ook in 2025 al kleine aanpassingen te realiseren, is een werkbudget van € 50.000,- (i) gereserveerd. Uiteraard zijn reeds veel ontmoetingsplekken al in beeld. Het benodigd beheerbudget voor deze locaties is echter niet altijd voorzien in de begroting. Hiervoor is structureel € 15.000,-. nodig

2023 Jaarrekening Bedrag x1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen Totaal

2024 Actuele begroting

2025 Begroting voor bijstelling

2025 2025 2026 Bijstelling Begroting na Begroting bijstelling -

2027 Begroting

2028 Begroting

131

-8.840

-8.507

-8.546

-264

-8.810

-8.867

-8.964

-9.057 -

-96

-8.775

-8.480

-8.518

-264

-8.782

-8.839

-8.936

-9.030

2025 Bijstelling Begroting

2026 Bijstelling Begroting

2027 Bijstelling Begroting

2028 Bijstelling Begroting

Wet Basisregistratie Ondergrond (BRO) Om de uitvoering en het beheer te borgen zijn structureel jaarlijks capaciteit en financiële middelen aanvullend nodig. Zie ook prog 2 voor toelichting.

-39

Correctie stelpost IBOR Correctie negatieve stelpost in 2026. Dit heeft geen resultaateffect, is een administratieve wijziging. Zie ook programma 2.

Diverse kleine verschillen

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=SittardGeleen&id=fa7f16cd-fbd9-4001-9947-3eef69931f96