Document · PDF

Programmabegroting 2024

Raad 8 november 2023, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: Programmabegroting 202444.122 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 6

16.000

15.900

Incidentele verhoging herstelmaatregelen

investeringsvolume

voor

Totaal beschikbaar

4.100 14.600

62.500

Ombuigingen In de kadernota 2023-2026 hebben wij als onderdeel van de autonome ontwikkelingen een aantal ombuigingen gesaneerd. Op basis van de besluitvorming over de kadernota zijn deze ombuiging daadwerkelijk afgeboekt. Het betreft onderstaande posten: Sanering bedragen x € 1.000

ombuigingen

Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Taakstelling ESCS-locatie Taakstelling Insourcing Sportstichting

100

Taakstelling vastgoed

300

150 5.750

150 750

Leegstand/ huurderving vastgoed Totaal autonoom

Momenteel resteert alleen nog de taakstelling ESCS-locatie. Deze taakstelling zal niet worden gerealiseerd in 2023 tot en met 2025. De belangrijkste reden is dat zwembad de Hateboer open blijft tijdens de vernieuwbouw van Glanerbrook. We gaan ervan uit dat vanaf 2026 de exploitatie van de zwembaden niet meer bij de gemeente ligt en daarmee de taakstelling vanaf 2026 gerealiseerd wordt. In de tussenliggende jaren dekken we deze taakstelling af uit onze algemene reserve risicobeheersing. Stelpost inflatie In de begroting 2023 hebben we middelen gereserveerd om de effecten van loon- en prijsstijgingen op onze begroting op te vangen. Deze middelen zijn gereserveerd op de stelpost inflatie. Naast de middelen die regulier in de begroting waren opgenomen, zijn hier de middelen die via de meicirculaire 2022/ meicirculaire 2023 voor het opvangen van prijsstijgingen beschikbaar zijn gesteld, aan toegevoegd. In de 1ste rapportage hebben de inflatiegevolgen voor de salarislasten, energiekosten en subsidies professionele instellingen verwerkt voor een bedrag van € 12,5 mln. In de begroting 2024 zijn diverse budgetten bijgesteld. Zie hiervoor de bijstellingen op de diverse programma’s. Deze bijstellingen hebben onder andere betrekking op gemeenschappelijke regelingen, verbonden partijen, professionele instellingen en groenonderhoud.

Daarnaast zijn de financiele gevolgen van de raadsbesluiten over de urgente dossiers (huisvestingsdossiers en Glanerbrook) ten laste van de stelpost inflatie verwerkt. Na verwerking van de begroting 2024 is voor 2024 nog een bedrag op de stelpost inflatie beschikbaar van € 12,6 mln.

Tabel 4 inzet stelpost inflatie bedragen x € 1 mln

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Inzet stelpost inflatie Stelpost inflatie: Reguliere middelen in de begroting

1,2

1,6

Reservering prijspeil 2023 (o.b.v. meicirculaire 2022)

15,6

Reservering prijspeil 2024 ev (o.b.v. meicirculaire 2022)

6,7

13,1

15,7

Reservering prijspeil 2024 (o.b.v. meicirculaire 2023)

2,7

5,0

5,4

10,9

Indexering lokale lasten (4,22%)

2,4

Totaal stelpost inflatie

28,6

37,7

40,7

44,6

1ste rapportage 2023

8,4

Begroting 2024

7,2

7,3

8,0

Raadsbesluiten urgente dossiers

0,4

0,7

1,6

Totaal verwerking claims prijsstijgingen

16,4

18,0

12,6

21,3

22,7

26,6

Verwerking claims prijsstijgingen

Saldo stelpost inflatie

De bedragen die nog op de stelpost resteren lijken fors. Wij merken hierbij op dat in 2024 een nieuwe CAO wordt afgesloten en de indexeringseffecten voor energiebudgetten nog in de begroting moeten worden verwerkt. Voor energie worden eind 2023 de nieuwe tarieven bepaald. Ter vergelijking: in 2023 bedroeg het CAO-effect € 7,5 mln. en het energie-effect € 3,9 mln. Vanwege de verwachte druk op de beschikbare inflatiemiddelen stellen wij voor de reguliere indexering van de lokale lasten (4,22%) ad € 2,4 mln. toe te voegen aan de stelpost inflatie. Dit verruimt het budgettair kader om inflatiegevolgen op onze begroting op te kunnen vangen. Bovendien past dit in de lijn die wij in het verleden toepasten om de indexeringsopbrengst uit onze belastingopbrengsten te reserveren om de inflatiegevolgen op onze eigen begroting op te kunnen vangen. Voor zover de inflatieontwikkeling in de komende jaarschrijven inflatie meevalt, bestaat de mogelijkheid dat het Rijk het accres aanpast. Dit leidt tot een verlaging van de beschikbare inflatiemiddelen. Hier staat tegenover dat het effect van inflatie op onze eigen begroting dan ook beperkter zou moeten zijn.

Besluitvorming Op basis van de uitwerking van dit hoofdstuk stellen wij de volgende beslispunten voor: - De actualisatie van de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 door verwerking van de bijstellingen in de tabel autonome ontwikkelingen uit paragraaf 2.2. van de programmabegroting 2024. -

De beschikbare incidentele begrotingsruimte in de jaarschijven 2023 tot en met 2025 van € 37,3 mln te hanteren als budgettair kader waarbinnen de ‘Uitvoeringsagenda bestuursperiode 20242026’ wordt uitgevoerd en gedekt.

Het aanhouden van de tekorten in de jaarschijven 2026 en 2027 van respectievelijk € 1,9 mln. en € 2,8 mln. in afwachting van ontwikkeling van structurele financiële ruimte in de meerjarenraming.

De tekorten in de algemene reserve risicobeheersing van jaarlijks € 1,27 mln. te verrekenen met het surplus in de algemene reserve, waardoor het geactualiseerd risicoprofiel volledig (100%) wordt afgedekt.

Het beschikbaar stellen van een krediet voor vervangingsinvesteringen Ibor in 2024 voor € 16 mln.

Het toevoegen van de reguliere indexering van de lokale lasten (2024: 4,22%) ad € 2,4 mln aan de stelpost inflatie.

3. UITVOERINGSAGENDA BESTUURSPERIODE 2024-2026 Vertreksituatie Aansluitend op de Toekomstvisie 2023 zijn de ambities voor deze bestuursperiode uitgewerkt in het coalitieakkoord ‘Samen zorgvuldig, verbindend doorpakken!’ en de Uitvoeringsafspraken 2022-2026 gob en CDA. Waarbij in het raadsbesluit2 over de Uitvoeringsafspraken expliciet is opgenomen dit als uitgangspunt te nemen voor de meerjarenbegroting en de beleidscyclus. De begroting 2023 hebben wij uitgewerkt op basis van bestaand beleid. In de besluitvorming over deze begroting is aangegeven dat in de kadernota 2023-2026 passend binnen de beschikbare financiële ruimte een integrale afweging kan plaatsvinden over de inzet van middelen voor nieuwe ontwikkelingen, ambities, intensivering bestaand beleid etc. Het ontbreken van structurele financiële ruimte, onduidelijkheid over de ontwikkeling van de Rijksmiddelen en de verdere concretisering van coalitieakkoord en uitvoeringsafspraken waren overwegingen om de voorbereiding van de kadernota door te schuiven naar het voorjaar van 2023. In de kadernota 2023-2026 is voorstel voor een uitvoeringsagenda voor deze bestuursperiode uitgewerkt, bestaande uit de inhoudelijke speerpunten en de bijbehorende financiële kaders. De begroting 2024 is nu het eerste moment om de speerpunten inhoudelijk en financieel te verwerken, passend binnen de beschikbare financiële ruimte.

Budgettaire kaders In hoofdstuk 2 ‘Financieel perspectief’ hebben wij het begrotingsbeeld geactualiseerd. Hieruit blijkt dat er in de jaarschijven 2023 tot en met 2025 incidentele begrotingsruimte beschikbaar is om in te zetten voor de dekking van de het uitvoeringsagenda. Deze incidentele begrotingsruimte omvat de volgende onderdelen: - De voordelige begrotingssaldi in de jaarschijven 2023 tot en met 2025; - Het voordelig jaarrekeningresultaat 2022 na bestemming; - Het restant van de reservering coronamiddelen. In onderstaande tabel maken wij de begrotingsruimte inzichtelijk. Tabel begrotingsruimte bedragen x € 1.000 Ontwikkeling begrotingsbeeld

2023

Begrotingssaldo na 1ste rapportage / kadernota

4.800

Inzet jaarrekening resultaat na bestemming

10.000

Inzet reservering coronamiddelen

5.100

Beschikbaar kader na 1ste rapportage / kadernota Actualisatie autonome ontwikkelingen

Saldo begrotingsruimte

2024

2025

2026

2027

2.100

10.500

-400

19.900

2.100

10.500

-400

4.662

723

-558

-1.488

-2.414

24.562

2.823

9.942

-1.888

-2.814

Uit de tabel blijkt dat de incidenteel beschikbare begrotingsruimte in de jaarschijven 2023-2025 per saldo € 37,3 mln. bedraagt. Hierbij is rekening gehouden met de bijstelling van het begrotingsbeeld op basis van actuele autonome ontwikkelingen. Passend binnen de besluitvorming over de jaarstukken 2022 voegen wij hier het voordelig resultaat na bestemming van € 10 mln. aan toe. Daarnaast stellen wij in de 2de rapportage 2023 voor het restant van de geoormerkte coronamiddelen ad € 5,1 mln. toe te voegen aan de incidentele begrotingsruimte.

Raadsbesluit 13 juli 2022

Het bedrag van € 37,3 mln. is het budgettair kader waarbinnen de speerpunten uit de Kadernota en overige ambities uit het coalitieakkoord en uitvoeringsafspraken in deze begroting financieel en inhoudelijk vertaald kunnen worden. Uitvoeringsprincipe De inrichting, invulling en dekking van het uitvoeringsagenda is gebaseerd op het uitvoeringsprincipe uit de Kadernota 2023-2026 ‘Daar waar keuzes gemaakt kunnen worden doen we dat’. Concreet betekent dit dat: - De Toekomstvisie 2023, het coalitieakkoord ‘Samen zorgvuldig, verbindend doorpakken!’ en de Uitvoeringsafspraken 2022-2026 gob en CDA leidend zijn voor de inhoud van het uitvoeringsagenda; - De invulling van het uitvoeringsagenda plaats vindt binnen de beschikbare incidentele begrotingsruimte. Dit betekent dat de speerpunten die we in de agenda opnemen met name gebaseerd zijn op de exploitatie. Uitzondering betreft een beperkt aantal investeringen die op onderdelen gekoppeld zijn aan wettelijke taken; - We tijdelijk middelen beschikbaar stellen om specifieke activiteiten aan te jagen, te intensiveren dan wel van een impuls te voorzien. Deze tijdelijkheid betekent dat de uitvoering van de meeste speerpunten uit het uitvoeringsagenda eindigt in 2026. Enkele speerpunten lopen nog een jaar door en eindigen in 2027. - Mede voortbordurend op de input van raads- en burgerleden in de sessie van 18 april jl.

drie thema’s leidend zijn voor de inhoud van het uitvoeringsagenda en de uitvoering van onze werkzaamheden: • Een betrouwbare overheid Het zijn van een betrouwbare overheid betekent dat we onze afspraken nakomen en afmaken wat we in gang gezet hebben. Ook toegankelijkheid en laagdrempeligheid in ons contact met de inwoners maakt ons tot een betrouwbare overheid. Daarom hebben we in onze speerpunten aandacht voor onze dienstverlening, met name onze dienstverlening aan de inwoners die ons het hardst nodig hebben. • Trots op ons Sittard-Geleen In de sessie met de raads- en burgerleden kwam er een trots naar voren, trots op onze ondernemers, trots op onze centra, trots op onze verenigingen, trots op ons cultureel en immaterieel erfgoed. Deze trots deelt het college, en dit laten we dan ook terugzien in de speerpunten van ons uitvoeringsprogramma. • De aandacht dichtbij De aandacht dichtbij betekent het hebben van een directe impact op het leefklimaat van onze inwoners. Een prettige, groene en vooral veilige leefomgeving waarin onze inwoners wonen, werken maar ook opgroeien. Daarom hebben we in onze speerpunten aandacht voor veiligheid en groen, maar ook voor onderwijshuisvesting en verkeersveiligheid rondom scholen, wandelgebieden en oversteekplekken.

Voorstellen inhoud uitvoeringsagenda Passend binnen de bovenstaande uitwerking van het uitvoeringsprincipe uit de kadernota 2023-2026 stellen wij onderstaand een uitvoeringsagenda voor, waarbij we onderscheid maken in exploitatie- en investeringsvoorstellen. Wij benadrukken dat het aantal investeringsvoorstellen beperkt is vanwege het ontbreken van structurele financiële ruimte. Investeringsvoorstellen In onderstaande tabel zijn de investeringsvoorstellen op een rij gezet. We doen deze voorstellen omdat er een relatie ligt met wettelijke taken of onomkeerbare ontwikkelingen.

Tabel investeringsvoorstellen SPEERPUNT

2024

2025

2026

2027

totaal

programm a

5.000

15.000

300

bedragen x € 1.000 Benoemd in de kadernota Strategische huisvestingsplan kindfuncties Mobiliteitsaanpak

onderwijs-

en 300

2 1.200

Landschapspark de Haese

160

1.200 Stimulering vrijetijdseconomie

100

1.360 300

2.700

3.000

Overige ambities coalitieakkoord - uitvoeringsafspraken Corio Glana HL 16/17 2.700 Ontwikkelpad Geleen Zuid

3.000

Totaal investeringsbedragen Totaal kapitaallasten investeringen

23.560 1.500 26

8.260 273

5.400 926

8.400 1.439

Uit de tabel blijkt dat het totale investeringsbedrag over de periode 2024-2027 € 23,6 mln. bedraagt. De eerste vier speerpunten zijn expliciet benoemd in de kadernota 2023-2026. De investeringen in Corio-Glana en het Ontwikkelpad Geleen Zuid zijn hier, gekoppeld aan het coalitieakkoord/ uitvoeringsafspraken, aan toegevoegd. Om het effect op de begroting te bepalen, hebben we op basis van de investeringsbedragen de kapitaallasten berekend. Hierbij berekenen we in het eerste jaar van de investering een half jaar rente, waarna we vanaf het tweede jaar de volledige kapitaallasten3 berekenen. Wij merken op dat de structurele doorwerking van de kapitaallasten van bovenstaande investeringen na 2027 jaarlijks € 2 mln. bedragen. Voor een inhoudelijke toelichting op de individuele voorstellen verwijzen wij naar de programmabladen in hoofdstuk 4. In bovenstaande tabel is de relatie met het betreffende programma aangegeven. Exploitatievoorstellen In onderstaande tabel zijn de exploitatievoorstellen op een rij gezet. Wij hebben onderscheid gemaakt in de speerpunten die expliciet in de kadernota 2023-2026 zijn benoemd en overige ambities uit het coalitieakkoord en uitvoeringsafspraken. Tabel exploitatievoorstellen SPEERPUNT bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

programma

Benoemd in de kadernota Landschapspark de Haese - exploitatie

Groenagenda

150

52 150

Brede aanpak veiligheid

200

175

Cultureel en immaterieel erfgoed

350

425

500

Veerkrachtig MKB

201

Uitvoeringsprogramma detailhandel

2.040

5 100

1.865

1.050

1.865 Veerkrachtig Geleen centrum - circulaire economie

1.050 1.050

Kapitaallasten jaarlijks 8,5% (gemiddelde afschrijving 20 jaar; rentepercentage 3,5%)

SPEERPUNT bedragen x € 1.000

2024

Veerkrachtig Geleen centrum - aankoop leegstaande panden

1.500

Actieve klantbenadering Vidar Veiligheid ontwikkelpaden

100

2025

2026

2027

programma 0

1.500 50

1.250

6 1.250

Proeftuin Zeeheldenbuurt

1.250 50

Stadsmarketing

300

350

400

Arbeidsmarktinfrastructuur

130

Ruimte voor het MKB

742

Stimulering vrijetijdseconomie - exploitatie

100 3

Overige ambities coalitieakkoord - uitvoeringsafspraken Corio Glana HL 16/17 - exploitatie

300

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Lokale lastenverlichting

Smart City

150

Ondersteuning gebiedsopgave Graetheideplateau

200

Stadslabs

500

'RES-doelstellingen'

'Koesteren groene plekken'

5 5

500

3 7

'1:1-aanpak met bijzondere aandacht voor energiearmoede'

'Actief benaderen inwoners rondom energiearmoede'

'Ruimte voor ontmoeting in de openbare ruimte' 'Leerwerklijnen Vidar'

'Versnelling woningbouwplannen'

'Toekomstgericht kader voor ontwikkelingen op woongebied'

'Plan behoud en versterking kleine kernen'

100

Behoud en versterking historische en maatschappelijke panden'

100

'Actief in gesprek met inwoners'

'Volgende stap in van buiten naar binnen werken'

'Ondersteunen bestuurlijke rol in diverse netwerken'

'Versterken informatiepositie van de raad'

'Samenwerking raad en college minimaal jaarlijks evalueren'

'Aanpak overlast geparkeerde vrachtwagens'

500

Centra zijn continu schoon' 'Versterken coördinatie op werkzaamheden derden in ORU'

'Uitwerking ontwikkelpaden in concrete uitvoeringsvoorstellen' Werkdruk verlagen in de ambtelijke organisatie'

'Ondersteuning MKB'

2 pm

Totaal speerpunten - exploitatie

7.215 10.013

8.640

1.202

Uit de tabel blijkt dat het benodigde bedrag voor de exploitatievoorstellen in 2024 € 10,0 mln. bedraagt en afloopt naar € 7,2 mln. in 2026 respectievelijk € 1,2 mln. in 2027. In relatie tot het eerder beschreven uitvoeringsprincipe blijkt dat:

De invulling van de speerpunten tijdelijk is. Het merendeel van de speerpunten eindigt in 2026. Drie speerpunten kennen een financiële doorwerking in 2027 en eindigen in dat jaar; Het merendeel van de speerpunten waar een financiële claim aan gekoppeld is, zijn benoemd in de kadernota 2023-2026; Diverse overige ambities uit het coalitieakkoord en uitvoeringsafspraken kunnen wij oppakken zonder dat dit tot een extra financiële claim leidt. Met andere woorden, we kunnen binnen de bestaande begroting een impuls geven aan deze speerpunten. In de tabel zijn deze posten met een ‘*’gemarkeerd. Enkele posten kunnen wij nu nog niet financieel kwantificeren. Voor zover dit tot een financiële claim leidt, komen we hier in de P&C-cyclus op terug.

Voor een inhoudelijke toelichting op de individuele voorstellen verwijzen wij naar de programmabladen in hoofdstuk 4. In bovenstaande tabel is de relatie met het betreffende programma aangegeven. Overigens zijn de ‘speerpunten benoemd in de kadernota’ inhoudelijk toegelicht in de kadernota 2023-2026. Dekking uitvoeringsagenda Uit bovenstaande tabellen investerings- en exploitatievoorstellen blijkt hoeveel middelen we nodig hebben om deze voorstellen uit te kunnen voeren. In onderstaande tabel geven we aan hoe we de benodigde middelen tijdelijk kunnen dekken uit de incidenteel beschikbare begrotingsruimte. bedragen x € 1.000 Dekking uitvoeringsagenda Saldo begrotingsruimte na bijstelling

2023 24.562

Benodigd speerpunten investeringen Benodigd speerpunten exploitatie

2024

2025

2027

2.823

9.942

-1.888

-2.814

-26

-273

-926

-1.439

-10.013

-8.640

-7.215

-1.202

1.029

-10.029

-5.455

10.029

5.455

Saldo na verwerking speerpunten

24.562

-7.216

Inzet incidentele begrotingsruimte 2023

-22.700

7.216

1.862

Saldo begrotingsruimte

2026

1.029

Besluitvorming Op basis van de uitwerking van dit hoofdstuk stellen wij de volgende beslispunten voor: -

Het beschikbaar stellen van de investeringskredieten voor de investeringsvoorstellen zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026 / tabel investeringsvoorstellen.

Het beschikbaar stellen van de incidentele exploitatiemiddelen voor de voorstellen zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026 / tabel exploitatievoorstellen.

De dekking van de uitvoeringsagenda bestuursperiode 2024-2026, waarbij o De kapitaallasten van de investeringsvoorstellen ten laste van de begrotingsruimte worden gebracht; o De financiële gevolgen van de exploitatievoorstellen worden gedekt uit de incidentele begrotingsruimte 2023-2025; o De resterende saldi van € 1,9 mln. in 2023 en € 1,0 mln. worden aangehouden voor als achtervang voor autonome ontwikkelingen en het risicoprofiel in de begroting.

4. PROGRAMMAPLAN 2024-2027 4.1 INLEIDING Begrotingsstructuur In dit hoofdstuk wordt de begrotingsstructuur nader uitgewerkt in doelen en resultaten. Tevens wordt een relatie gelegd met het beschikbare budgettaire kader. De begrotingsstructuur kent de volgende opbouw: Programma

Taakvelden

nr. naam

nr.

naam

0. Bestuur en Ondersteuning

0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.61 0.62 0.63 0.64 0.7

Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB-woningen OZB-niet woningen Parkeerbelasting Belasting overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Mutatie reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten

0.8 0.9 0.10 0.11 1. Veiligheid

1.1 1.2

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

2. Verkeer, Vervoer en Waterstaat

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer

3. Economie

3.1 3.2 3.3 3.4

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

4. Onderwijs

4.1 4.2 4.3

Openbaar (basis)onderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken

5. Sport, Cultuur en Recreatie

5.1 5.2 5.3

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media

5.4 5.5 5.6

Programma

Taakvelden

nr. naam

nr.

naam

5.7

Openbaar groen en recreatie

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Maatwerkdienstverlening 18+

6.71a 6.71b 6.71c 6.71d

Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO)

Maatwerkdienstverlening 18-

6.72a 6.72b 6.72c 6.72d 6.73a 6.73b 6.73c 6.74a 6.74b 6.74c

Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing

Geëscaleerde zorg 18 +

6.81a 6.81b

Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijkeen vrouwenopvang (WMO)

Geëscaleerde zorg 18 -

6.82a 6.82b

Jeugdbescherming Jeugdreclassering

7. Volksgezondheid en Milieu

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria

8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing

8.1 8.2 8.3

Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Wonen en bouwen

6. Sociaal Domein

De uitwerking vindt plaats langs de beantwoording op de volgende W-vragen: - Wat willen we bereiken? - Wat doen we om dit te bereiken? - Wie en/of wat hebben we nodig om dit te bereiken? - Wat mag het kosten? - Wie betaalt mee? - Wat gebeurt er als we het niet doen c.q. wat zijn de (financiële) risico’s?

Beleidsindicatoren In het gewijzigde BBV is aangegeven dat het voor gemeenten steeds belangrijker wordt om te kunnen sturen op basis van meetbare prestaties en hierbij vergelijkingen te kunnen maken met andere gemeenten. In dit verband is in het BBV een set van uniforme beleidsindicatoren voorgeschreven. De aan de indicatoren gekoppelde waardes zijn conform voorschrift ontleend aan www.waarstaatjegemeente.nl respectievelijk de gegevens uit de eigen begroting. De beleidsindicatoren zijn opgenomen bij de betreffende programma’s.

4.2 PROGRAMMA - 0 - BESTUUR EN ONDERSTEUNING ‘Wij willen een betrouwbare overheid zijn, trots op ons Sittard-Geleen en met de aandacht dichtbij. Wij zijn daarom toegankelijk en laagdrempelig in ons contact met de inwoners, organisaties en bedrijven. Samen werken we aan een prettige, groene en veilige leefomgeving waarin onze inwoners wonen, werken, ondernemen verblijven maar ook opgroeien. Alles wat we doen is voor de samenleving, We zijn één gemeente.’’ Gemeenten staan van alle overheden het dichtst bij inwoners, organisaties en bedrijven. Dat vraagt wat van onze manier van werken. Meer van ‘buiten naar binnen’. Waarbij we gelijkwaardig samenwerken, transparant en vanuit vertrouwen. In deze samenwerking; beslissen inwoners mee hoe de leefomgeving eruit moet zien, vertrouwen we in actief burgerschap en initiatieven die daaruit ontstaan, werken we vanuit ‘wat buiten nodig heeft’, faciliteren we initiatieven en maken mogelijk, is de gemeente voor iedereen bereikbaar, houden we in onze contacten met de inwoners meer rekening met verscheidenheid. Wij zijn als gemeente dienstbaar en nemen waar nodig verantwoordelijkheid. Wij nemen inwoners mee in de afwegingen en keuzes die gemaakt worden en zijn duidelijk over wat wel en niet kan en over onze rollen. In ons acteren staat het realiseren van waarde voor onze inwoners, organisaties en bedrijven voorop.

Het realiseren hiervan is een samenspel tussen beleidsmatige keuzes, de participatie van onze omgeving en de wijze waarop we onze producten leveren en diensten uitvoeren en communiceren (zie afbeelding).

Sittard-Geleen is van de samenleving. Sittard-Geleen maken we daarom samen. Institutionele veerkracht gaat over deze samenwerking met inwoners, organisaties, bedrijven en overheden. Over hoe we zaken net wat anders aanpakken, waardoor samenwerken echt samen werken wordt. In buurten, wijken, kernen, de gemeente en de regio. Zo besturen we onze gemeente met elkaar; deels vanuit het gemeentehuis en deels vanuit de gehele samenleving. Het programma bestuur en ondersteuning geeft invulling aan institutionele veerkracht en ondersteunt daarmee direct, soms indirect de andere veerkrachten uit de Toekomstvisie 2030. Wat willen we bereiken? Met dit programma willen we samenwerking met de omgeving realiseren: - met inwoners, organisaties, bedrijven en overheden; - in buurten, wijken, kernen, de gemeente, de regio en de euregio; - gelijkwaardig samenwerken en beslissen met elkaar; - minder vanuit het gemeentehuis en meer vanuit de gehele samenleving.

Door verder te ontwikkelen naar een gemeente die “van buiten naar binnen” werkt: - die actief naar ‘buiten’ gaat en aanspreekbaar is (raad, college en ambtelijke organisatie); - die acteert vanuit ‘wat buiten nodig heeft’ en die meebeweegt met de veerkrachten van de stad; - die buiten meeneemt in de afwegingen en de keuzes die worden gemaakt; - die (team-overstijgend) samenwerkt en onderneemt. We zijn één overheid; - die een betrouwbare partner is in het samenspel met buiten; - die voor iedereen bereikbaar, digitaal en fysiek toegankelijk is en begrijpelijk communiceert. Wat doen we om dit te bereiken? Participatie Voor de gemeente Sittard-Geleen is deelnemen van de samenleving uitgangspunt. We willen op basis van gelijkwaardigheid samenwerken en beslissen met inwoners, organisaties, bedrijven en gemeente. Voor onze gemeente is deze manier van samenwerken niet nieuw. In veel gevallen werken we al ‘van buiten naar binnen’ en vanuit deze motivatie is bijvoorbeeld gebiedsgericht werken binnen Sittard-Geleen reeds gemeengoed. Wij zetten de principes van samenwerking met de samenleving komende periode verder door, met activiteiten die we samen belangrijk vinden: -

We gaan als college, raad en ambtelijke organisatie ‘de markt op’ om in gesprek te komen met inwoners en bezoekers van de stad. Op deze manier ontstaat contact met de inwoners die de Gemeente Sittard-Geleen normaliter niet goed kan bereiken. Zo zijn we een laagdrempelige en gastvrije benaderbare gemeente. Dit zijn nieuwe ontmoetingen of initiatieven, maar we sluiten ook aan bij al bestaande trajecten waar overleg met de samenleving evident is (zoals bijvoorbeeld de Omgevingsvisie, de inwonerspeiling, de ontwikkelpaden en de overleggen over stadsmarketing). We spreken actief met inwoners, organisaties en bedrijven om te verkennen hoe we onze samenwerking met de samenleving verder versterken. Deze actie verbinden we in de lopende programma’s en projecten. Eerder zijn we bijvoorbeeld al gestart met projecten als Omgevingsvisie Sittard-Geleen en de voorbereiding van de implementatie van de Omgevingswet. Het gesprek met de samenleving wordt hier al breed gevoerd. Ook de uitwerking van de Ontwikkelpaden naar uitvoering - zoals dit momenteel plaatsvindt in Sittard West, Sittard Centrum, Geleen Centrum en Geleen Zuid - sluit goed aan bij deze activiteit. We komen tot een gedeelde ambitie van participatie en verankeren deze in een participatie-verordening.

Op basis van ervaringen van participatieve trajecten zoals wijkgericht werken en Toekomstvisie 2030 is reeds in 2022 gestart met ordening in een leidraad voor participatie. De activiteit om te komen tot gedeelde ambitie en verankering, sluit hier naadloos op aan en zal verdere doorgang krijgen. Ook haken activiteiten aan bij de bestaande trajecten waar participatiebeleid al relevant is, zoals bijvoorbeeld in de Omgevingswet. We betrekken vroegtijdig inwoners, organisaties en bedrijven bij de opgaven, waarbij ook invloed en verantwoordelijkheid wordt gegeven. Betrokkenheid van de samenleving bij gemeentelijke projecten en opgaven wordt al veelvuldig georganiseerd. Participatie is hier nu al uitgangspunt en waar mogelijk wordt invloed ook mogelijk gemaakt. Zo is zijn verschillende participatiegroepen betrokken bij planontwikkelingen in de leefomgeving en worden de ontwikkelpaden samen met de samenleving vormgegeven. We doen een volgende stap in het ‘van buiten naar binnen’ werken door centraal het maatschappelijk vraagstuk in te zetten. Ook gaan we actief naar buiten en monitoren de voortgang van de organisatie. We sluiten met deze activiteit aan bij de lopende organisatieontwikkeling.

Daarnaast is deze inzet ook reeds relevant bij het bestaande traject van inwonerspeiling, waarbij we de uitkomsten bespreken in dialoogsessies in de wijken en hier samen met de samenleving onze inzet bepalen. We bieden aandacht voor inwoners met sociaal economische achterstand om te participeren. Deze activiteit sluit aan bij de bestaande uitwerking ‘inclusieve samenleving’ en ‘inclusie-agenda’, dat ook doorlopend is en nu al goed participatief wordt ingezet. De activiteit geeft een extra kwalitatieve dimensie aan inclusie door verbreding van de doelgroep.

In 2024 starten we aanvullend met de versterking van het proces ‘aanvraag levensonderhoud’ bij Vidar. Dit heeft als doel een impuls te geven aan de actieve klantrelatie. We betrekken de inwoner bij het onderzoek naar de verbeterpunten in onze dienstverlening. We bouwen aan de bestuurlijke rol in landelijke, provinciale en euregionale netwerken. Deze actie sluit aan bij lopende economische acties om van Sittard-Geleen een sterk en regionaal merk te maken. Ook wordt aangesloten bij bestaande trajecten waar (boven)regionaal overleg belangrijk is, zoals de Arbeidsmarktregio, G40 / Stedennetwerk, Novi, provincie, Omgevingsvisie en stadsmarketing. Daarnaast versterken we het netwerk via de samenwerking die al plaatsvindt in gebiedsgerichte opgaven, waar al een goed samenspel is met bijvoorbeeld Waterschap, de Provincie Limburg, Natuurmonumenten en andere organisaties. We versterken de informatiepositie van de raad en evalueren samenwerking in de raad en tussen raad en college. Zo verbeteren we de relatie en omgangsvormen in de raad en met college. Dit versterkt ook het vertrouwen van inwoners in de overheid. Ook hier zal aansluiting plaatsvinden met bestaande trajecten; zo zal de raad aan de voorkant van de projecten en opgaven betrokken worden.

Dienstverlening We werken ook in 2024 aan de doorontwikkeling van onze dienstverlening. We doen dit aan de hand van 6 ijkpunten (zie afbeelding). In 2024 gaan we extra investeren in de dienstverleningscompetenties van de ambtelijke organisatie met behulp van de Sittard-Geleen academie. De (her)inrichting van processen en systemen vanuit het perspectief van de inwoner, ondernemer en maatschappelijke organisaties zetten we onverminderd voort, onder andere door de inzet van de app Fixi (waarbij de burger nog eenvoudiger meldingen van zijn omgeving kan doorgeven aan de gemeente). Evenals de investeringen in toegankelijkheid en duidelijke taal. Meer dan voorheen gaan we onze dienstverlening evalueren door de inwoner te vragen hoe hij onze dienstverlening heeft ervaren.

De omgevingswet heeft als belangrijke doelstelling het verbeteren van de dienstverlening en de implementatie hiervan benutten wij dan ook om de dienstverlening in het fysieke domein in het algemeen en aan ondernemers in het bijzonder te verbeteren. Daarnaast breiden we de digitale dienstverlening verder uit. Dit naast de mogelijkheden om via een persoonlijk gesprek zaken met ons te regelen. Want wij vinden het belangrijk dat inwoners zelf de wijze van dienstverlening kunnen kiezen, die bij hun (situatie) past. In 2023 zijn we om de telefonische bereikbaarheid te verbeteren overgestapt op een nieuwe telefonie-oplossing. Deze implementatie wordt in 2024 afgerond. Daarnaast zijn we de opvolging van terugbelnotities gaan

registreren en is een nieuw meldingssysteem openbare ruimte live gegaan. In 2024 zullen we nauwgezet monitoren of de bereikbaarheid is toegenomen, de reactietijden zijn verkort en de kwaliteit van de afhandeling van meldingen is toegenomen. De dienstverlening aan kwetsbare inwoners krijgt een impuls. Bijvoorbeeld door de projecten briefadressen en actieve klantbenadering Vidar. Stadsmarketing In 2023 heeft de start van een hernieuwd stadsmarketingproces plaatsgevonden. De onderzoeksfase en de strategiefase zijn verder uitgewerkt. In 2024 wordt overgegaan naar de implementatiefase. Zowel de inrichting van de organisatie als de uitvoering van de strategiefase worden opgestart. We maken de kracht van deze regio beter zichtbaar om onder andere publiek en talent bekend te maken met Sittard-Geleen. Samenwerking met andere programma’s zijn essentieel om de stadsmarketingaanpak te laten slagen en het onderdeel te laten worden van het weefsel van gemeente en gemeenschap. De uitrol moet in 2024 breed gedragen gaan worden tussen uitvoering, beleid, gedrag, dienstverlening en externe partners. Lobby De afgelopen maanden hebben we stappen gezet om het gemeentebestuur in te bedden in netwerken zoals G40 en VNG. Zowel ambtelijk als bestuurlijk willen we onze zichtbaarheid in Den Haag vergroten door geregeld bij netwerkbijeenkomsten in Den Haag aanwezig te zijn.

Door extra aandacht te blijven geven aan lobby en fondsenwerving beïnvloeden we beleidsmakers en zetten we in op het werven van extra financiële middelen. De komende maanden zullen we focus aanbrengen op het gebied van lobby en zullen we ook aandacht besteden aan het structureren van administratieve afhandeling van geworven subsidies. We blijven de samenwerking opzoeken met provincie Limburg, de Gedeputeerde Staten en partners in de (EU)regio. Het nieuwe provinciebestuur heeft uitgesproken lobby te willen voeren met partners in de provincie; als grote Limburgse gemeente zullen we samen met de provincie hierin optreden. Mogelijk organiseren we in samenwerking met de provincie Limburg een strategenbijeenkomst. Hier komen vele strategen van Limburgse gemeenten en partners (Rijk, Chemelot, UM) samen. Euregio/ Internationalisering De crises van de afgelopen jaren zoals COVID-19, overstromingen en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne laten zien dat grensoverschrijdende samenwerking belangrijker dan ooit is. Als gemeente met zowel grenzen aan de Belgische als Duitse zijde, is gemeente Sittard-Geleen zich bewust van het belang van doelgerichte en pragmatische grensoverschrijdende samenwerking. Als stedelijke gemeente, centraal gelegen in de euregio, zet Sittard-Geleen zich in voor verdere versterking van ons (eu)regionale netwerk.

Dit doen we door het onderhouden van reeds actieve contacten en ons netwerk aan weerszijden van de grens uit te breiden. We blijven actief deelnemen aan diverse overlegstructuren zoals MAHHL+, euregio Rhein-Maas-Nord en EGTS euregio Maas-Rijn. In juni 2023 hebben we succesvol de Algemene Ledenvergadering van de Euregio Rhein-Maas-Nord in de Stadbroekermolen georganiseerd. Deze blik over de grens is noodzakelijk om ambities op andere thema’s, zoals arbeidsmarkt en circulariteit en duurzaamheid te kunnen realiseren. Onze gemeente is zowel een industrieel centrum (Chemelot) als kruispunt door haar centrale ligging voor zowel de havens van Antwerpen/Rotterdam richting Duitsland en grote industriegebieden in België (Kempen met o.a. Hasselt en Genk, Luik), het Ruhrgebied in Duitsland, en Brainport Eindhoven en Greenport Venlo in Nederland. Hierdoor creëren we kansen en worden we aantrekkelijker als regio. Als de grensoverschrijdende samenwerking toeneemt en we geen grensbelemmeringen zouden ervaren, stijgt Sittard-Geleen van plek 49 naar 23 als aantrekkelijke regio. Daarnaast is onze euregionale ligging doorslaggevend geweest in de toekenning van Zuid-Limburg als NOVI-gebied en Regiodeal. Als gemeente willen inwoners, ondernemers en kennisinstellingen stimuleren om over de grens te kijken.

We zetten ons via diverse netwerken in voor betere samenwerking aan de landsgrenzen op zowel lokaal, regionaal en nationaal niveau.

Op nationaal niveau zet onze gemeente zich via de G40 en GROS in om meer aandacht te generen voor de bijzondere situatie in de grensregio’s. Daarnaast zijn er banden met de steden Genk en Hasselt, zijn we actief lid van het burgemeestersnetwerk MAHHL+. We zijn per 1.1.2022 lid van ERM Nord en via Provincie Limburg ook aangesloten bij EGTS Euregio Maas-Rijn. Daarnaast is Sittard-Geleen aangesloten bij “Mayors for a drinkable Meuse”. Deze organisatie verbindt alle gemeenten gelegen langs het stroomgebied van de Maas om te werken aan diverse duurzaamheidsdoelstellingen. Vorig jaar zijn er daarom twee opgaves geïdentificeerd rondom het thema euregio en internationalisering. De doelen die zijn gezet bij deze thema’s zijn onveranderd. 1.

Versterken van het Oost-West denken - Nauwe banden met de bestuurlijke en ambtelijke evenknieën aan zowel de Belgische als Duitse kant. Goede betrekkingen met de buurlanden maken snel schakelen mogelijk wanneer kansen zich voordoen of in tijden van crisis. - Een economisch gelijk speelveld is nodig om de transities waar Limburg voor staat mogelijk te maken, te ontwikkelen en door te voeren. Hiervoor is tevens (het behoud) van voldoende talent essentieel. - Meer aandacht voor euregionale arbeidsmarkt - Zeker in grensregio’s met een krimpende bevolking is het belangrijk dat jongeren die van school komen over de vaardigheden beschikken waar het (eu)regionale bedrijfsleven behoefte aan heeft. Kennis van de buurtalen is een eerste voorwaarde om tot een grensoverschrijdende arbeidsmarkt te komen. Aandacht voor de Duitse en Franse taal, in het bijzonder in het (V)MBO, is van essentieel belang voor grensoverschrijdend ondernemen en een verdere ontwikkeling van de arbeidsmarkten langs de landsgrenzen. Daarnaast moet de dienstverlening van GIP, SGA en Expatcentre geborgd worden voor de regio. We willen draagvlak ontwikkelen bij burgers door samenwerking binnen het onderwijs, culturele sector, verenigingsleven en jongerenorganisaties.

Aantrekkingskracht van de Regio - Dit valt onder een breder geheel en is onder andere ook terug te zien in de Toekomstvisie 2030, NOVI, de ambities van Chemelot Circular Hub. Het zijn van een aantrekkelijke regio draagt bij aan inwonersgroei. Door ontgroening en vergrijzing is grote druk op het arbeidsaanbod. Dat is een risico voor het realiseren van onze ambities en het behoud van werkgelegenheid in onze regio. - Agglomeratievorming versterkt de positie van Sittard-Geleen. - Inzetten op branding en regioambassadeurs om gemeente meer op de kaart te zetten. - Uitlichten unieke geografische punten (Grensmaas België, Westelijkste punt Duitsland etc.) o.m. ter benadrukking van toeristische mogelijkheden. - Aansluiting bij G40 en VNG

We willen dit aanpakken middels zowel top-down (vanuit bestuurlijke route) benadering als een bottom-up benadering (vanuit inwoners) door: - Lidmaatschap Euregio Rhein-Maas-Nord - Lidmaatschap burgemeestersnetwerk MAHHL+ - Via MAHHL en provincie nauwe band met EGTS EMR - Samenwerking met Euregio Maas-Rijn Incidentbestrijding en Crisisbeheersing (EMRIC) - Lidmaatschap Mayors for a drinkable Meuse - Inzichtelijk maken van kansen en mogelijkheden aan weerszijden van de grens

Versterken banden directe buurgemeenten door het verbeteren van persoonlijke contacten zowel bestuurlijk als ambtelijk met de Belgische en Duitse buurgemeenten, via terugkerende contactmomenten 1 á 2 maal per jaar. Stimuleren lokale initiatieven gericht op grensoverschrijdende samenwerking Benutten energie en kennis van regionale/lokale organisaties als Stichting Geen Grens.

Peilingen In 2023 is de opbrengst van de inwonerspeiling 2022 in zogenoemde dialoogsessies met de inwoners besproken. Hiermee zijn alle wijken en kernen van Sittard-Geleen bereikt. In totaal zijn de bijeenkomsten bezocht door circa 400 inwoners, partners en ambtenaren. In de bijeenkomsten is samen duiding gegeven van de in de inwonerspeiling genoemde onderwerpen en zijn vervolgacties bepaald. De sfeer was bij alle bijeenkomsten goed en de aanpak van de dialoog werd gewaardeerd. Daarom is het voornemen om de inwonerspeiling (in de vorm van enquêtes) per vier jaar te herhalen. Komende peiling is zodoende gepland in 2026. Daarnaast continueren we jaarlijks de dialoogsessies in de wijken en kernen. Zo blijven we in de periode tussen de schriftelijke peilingen in gesprek met de samenleving, met de brede insteek van de thema's van de inwonerspeiling. Verbindingen worden waar mogelijk ook gelegd met andere processen waar participatie gewenst is, zoals bijvoorbeeld de Omgevingsvisie. Wij faciliteren de dialoogsessies vanuit de reguliere inzet van o.a. stadsdeelmanagement en gebiedsgericht werken. In 2019 is de laatste ondernemerspeiling gehouden volgens het model van de VNG. Deze peiling is samen met Heerlen en Maastricht uitgevoerd.

De VNG is per 1 juli 2022 gestopt met het aanbieden van de ondernemerspeiling, omdat uit onderzoek is gebleken dat deze peiling niet meer aansluit bij de behoefte van de gebruikers (gemeenten). Heerlen en Maastricht hebben ook aangegeven geen ondernemerspeiling meer uit te voeren. Voor Sittard-Geleen heeft een eigen schriftelijke enquête geen meerwaarde, nu benchmark met andere gemeenten niet meer mogelijk is. Er zijn voldoende andere manieren om op te halen waar de behoeften, wensen en (on)tevredenheid van ondernemers liggen. Dit gebeurt tijdens de reguliere overleggen met de belangenvertegenwoordigers van de winkelgebieden en bedrijventerreinen, bij de individuele casussen die het Ondernemerscontact behandelt en tijdens de bedrijfsbezoeken die de portefeuillehouder economie en leden van het Team economie regelmatig houden. Ook worden er, indien daar behoefte aan is, één op één gesprekken georganiseerd met ondernemers. Huisvesting De huidige bestuurlijk-ambtelijke huisvesting is sterk verouderd, vertoont achterstallig onderhoud en voldoet niet meer aan de huidige eisen op het gebied van duurzaamheid en een gezonde werkomgeving. Er is een mismatch met wie we willen zijn, hoe we willen werken (hybride) en de manier waarop we willen samenwerken met onze inwoners, ondernemers en partners (ontmoeten). Van buiten naar binnen en opgavegericht.

Door college en raad is in 2021 gekozen om de gebouwen te renoveren of af te stoten. Het betreft 4 projecten te weten: Huis aan de Markt, bestuurlijke en ambtelijke huisvesting, Vidar en Wijkbeheer. In 2023 is er door de raad (extra) budget beschikbaar gesteld om o.a. de prijsstijging als gevolg van inflatie en renteontwikkeling op te vangen. 2024 staat in het teken van het ontwerpen van de gebouwen. Wijkbeheer is een fase verder en zit in de bouwfase. Het gebouw voor Wijkbeheer aan het Mauritspark wordt in de eerste helft van 2025 opgeleverd. Wie en/of wat hebben we nodig om dit te bereiken? Vanuit onze dienstverleningsprincipes en onze rol van netwerkende en participerende overheid zijn we sterk gericht op samenwerking, klantwaarde voorop en (mentaal) eigenaarschap, en eigen initiatief in de samenleving. De toekomstambassadeurs en de stadsmakers spelen hierbij een duidelijke rol. De doelen uit dit programmablad vergen daarbij ook een gezamenlijke inspanning van bestuur, organisatie en omgeving.

Verbonden Partijen Belastingsamenwerking gemeenten en waterschap NV Bank Nederlandse gemeenten Claim Staat Vennootschap (CSV) Amsterdam B.V. Enexis N.V. Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. N.V. Waterleidingmaatschappij Limburg Voor verdere informatie met betrekking tot de verbonden partijen wordt verwezen naar de hierover afzonderlijk opgenomen paragraaf. Wat mag het kosten? Overzicht gevraagde bijstelling exploitatiebudgetten 2024

2025

2026

2027

Bijstelling Begroting

-2.680

-1.780

-2.451

-3.696

Kapitaalslasten De kapitaalslasten zijn geactualiseerd en de afschrijvingen bijgesteld op basis van actuele prognoses voor de voortgang van onze projecten.

480

346

257

Dividend BNG Enexis Bijstelling dividend 2024 en verder op basis van de begrotingsbrief 2024 van de Provincie Limburg.

-262

-75

Aanbesteding accountantsdiensten Voor de jaarrekeningcontrole van de gemeente en VIDAR heeft de gemeente gebruik gemaakt van de optie, binnen de aanbesteding 2019, om de overeenkomst met onze huisaccountant voor 2 jaar te verlengen (2023 en 2024). De auditfee voor de controleopdracht van de gemeente wordt volledig opgevangen in het budget voor prijsstijgingen (stelpost inflatie) uit de begroting 2023 en 2024. De auditfee voor de controleopdrachten van de onderdelen van Vidar zal dalen en in de begroting 2023 en 2024 vrijvallen ten gunste van de algemene middelen.

Verhuizing Walram De medewerkers die werkzaam zijn in het kantoor aan de Walram maken de verhuisbeweging naar het kantoor Geleenbeeklaan te Geleen en het Stadhuis te Sittard. Het kantoor aan de Walramstraat wordt niet meer ingezet als gemeentekantoor. De vrijval van de exploitatiebudgetten Walram is tot 2025 aangezien vanaf deze datum de vrijval reeds zijn ingezet ter dekking van de nieuwe ambtelijke en bestuurlijke huisvesting.

112

Bestuur De budgetten (pensioenen, wachtgelden, salarissen) binnen bestuur zijn geactualiseerd. Dit levert een besparing op van € 0,17 mln. in 2023 en 2024, en € 0,14 mln. in 2025 en vanaf 2026 en verder € 67.000. Het voordeel heeft met name betrekking op de wachtgelden (t/m 2025) en het structureel aframen budget van een 0,5fte wethouder van 5,5fte naar 5fte.

172

142

Programma 0 Bestuur en ondersteuning Bedragen x € 1.000 Gemeentefonds Het resultaat van de meicirculaire 2023 laat een negatieve resultaten zien oplopend naar € 2,4 mln. in 2026 en € 3,7 mln. in 2027. Dit is inclusief de opgenomen taakmutaties gemeentefonds. Het nadelig resultaat komt met name door het verdeelmodel.

2024

2025

2026

2027

Bijstelling Begroting

-29

-50

-19

-30

158

SPUK CDOKE Betreft de toekenning van de 'Specifieke uitkering Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid' vanuit het Rijk.

-105

Naheffingsaanslag Parkeren Structurele bijstelling als gevolg van de wettelijke tariefsverhoging en prognose aantallen uit te schrijven parkeerheffingen.

Basisvoorzieningen doorontwikkeling dienstverlening (Veilig Werken en Zaak Gericht Werken Application Programming Interface (ZGW Api’s)) Aansluiten bij autonome landelijke ontwikkeling Common Ground. In 2024 zijn de volgende voorzieningen nodig: • Generiek Zaak afhandel component (GZAC); • Aanpassen huidige scansoftware zodat deze informatie kan wegschrijven naar nieuwe bronnen (in eerste instantie Openzaak & Objectenregister); • Open policy agent voor het vastleggen van datarechten van gebruikers; • Logging & protocollering voor het vastleggen van dataverwerkingen (onder andere verwerking van persoonsgegevens). Deze verwerkingen kunnen in de toekomst dan worden ontsloten naar de inwoner en andere geautoriseerde partijen. Zie ook verplichte paragraaf Bedrijfsvoering.

-157

-131

Programma 0 Bestuur en ondersteuning Bedragen x € 1.000 Bijdrage GGU VNG In 2018 zijn gemeenten gestart met de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) waarbij er grote maatschappelijke en organisatorische opgaven gezamenlijk worden aangepakt. Dit wordt gefinancierd via een bijdrage (per inwoner) vanuit de gemeenten richting VNG. De bijdrage was in 2023 € 3,33 per inwoner en stijgt in 2024 naar € 3,79 (totaal €45.000). De stijging is het gevolg van de jaarlijkse indexatie 5,1% (€16.000 ten laste van stelpost inflatie) en meer structurele diensten op het gebied van omgevingswet, ICT en extra proposities op het gebied van de ontwikkelagenda gezond leven, fysieke leefomgeving, inkoop en aanbesteden en arbeidsmarktkrapte. POK-middelen Versterking Dienstverlening De centraal opgenomen taakmutatie POK-middelen Versterking Dienstverlening met betrekking tot klantgedreven inrichting 1ste lijns inwonerscontact wordt conform besluit 4e rapportage 2022 in 2023 en 2024 ingezet voor het optimaliseren van het proces briefadres. Financieel verloopt de mutatie budgettair neutraal. Bijstellen functieboek Griffie Structurele bijstelling functieboek Griffie conform besluit Werkgeverscommissie. Reisdocumenten De aanvragen voor vervanging reisdocumenten gaan met ingang van 2024 weer stijgen. De leges die hiervoor in rekening worden gebracht, dienen te worden aangepast.

Harmonisatie project BSGW Op basis van de 4 ontvangen offertes van de BSGW heeft de Raad op 12 juli 2023 een besluit genomen over de keuzes in het harmonisatietraject van de BSGW. OZB Kadernota 2023 Incidenteel voordeel 2024 OZB woningen en niet-woningen als gevolg van de compensatie voor indexering

Schuldhulpverlening voor Ondernemers (SHVO) Taakmutatie: zie programma 6.

Programma 0 Bestuur en ondersteuning Bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Bijstelling Begroting

Landschapspark Absbroek De kapitaallasten van het gevoteerde voorbereidingskrediet voor het opstarten van het project en het treffen van maatregelen die nodig zijn voor de uitvoering van het dassenplan.

Bestuurlijke rol in diversen netwerken Om onze rol in diverse landelijke netwerken, zoals G40 en VNG en in (EU)regionaal verband inclusief ambtelijke ondersteuning hiervoor verder op te kunnen pakken, zijn extra middelen nodig. Door deze deelname vergroten we onze zichtbaarheid in Den Haag en de (EU)regio met het doel extra aandacht te geven aan lobby en fondsenwerving.

-450

-350

Indexering lokale lasten (4,22%) Op basis van bestaand beleid wordt de begrote OZB-opbrengst 2023 als uitgangspunt genomen en verhoogd met een indexpercentage. Indexering van de OZB 2024 met 4,22% levert een structurele extra opbrengst op van € 2,5 mln.

2.451

Indexering lokale lasten (stelpost inflatie) De indexering van de lokale lasten wordt toegevoegd aan de stelpost inflatie.

-2.451

Robuuste begroting weerbaar en wendbaar Flexibiliteit in de begroting gericht op versterking weerbaarheid, wendbaarheid en bestendigheid van onze begroting.

-2.000

Privacy-officer Structurele bijstelling functieboek ICT met de functie Privacy-officer

-93

Indexering Verbonden Partijen Voor de uniformiteit en de inzichtelijkheid zijn alle financiële consequenties van alle gemeenschappelijke regelingen verwerkt in de begroting 2024. Voor de kosten van indexering is dekking gezocht bij de stelpost inflatie (VRZL-MCC + BsGW + RUD + KBL + GGD + HGH).

1.590

1.582

Indexering exploitatiebijdrage professionele instellingen Indexering professionele instellingen binnen team maatschappelijke ontwikkeling (stelpost inflatie).

1.215

Indexering exploitatiebijdrage De Domijnen en Sportstichting Deels incidenteel door gestegen kosten energie en deels structureel voor overige inflatie (stelpost inflatie).

600

Indexering pleegzorg Indexering pleegzorg inclusief behandeling, begeleiding, gezinsgericht, ggz verblijf en maatwerk binnen jeugdzorg ten laste van de stelpost inflatie. Indexering WMO woonvoorziening en collectief vervoer Omnibuzz (stelpost inflatie)

1.974

1.782

Prorail De gemeente heeft een negental beheerovereenkomsten met Prorail inzake het beheer van spoorwegovergangen en de omgeving van de spoorlijnen in onze gemeente. Deze beheerovereenkomsten zijn geïndexeerd, waardoor met ingang van 2023 een structurele bijstelling van het budget nodig is. Indexering lease en energiekosten auto's Boa's Structurele bijstelling lease en energiekosten auto's Boa's ten laste van de stelpost inflatie (zie programma 1).

Indexering markten Structurele bijstelling energiekosten marktaansluitingen ten laste van de stelpost inflatie (zie programma 3).

2024

2025

2026

2027

Bijstelling Begroting

Indexering van taakspecifieke applicaties Vidar Indexering van de budgetten voor taakspecifieke applicaties Vidar ten gevolge van de door leveranciers van hard- en software doorgevoerde prijsstijgingen.

-11

Indexering energiekosten cameratoezicht Structurele bijstelling energiekosten cameratoezicht ten laste van de stelpost inflatie (zie programma 1).

Indexering Convenant Visit ZL Structurele bijstelling Convenant Visit ZL die ten laste komt van de stelpost inflatie.

Indexering lijkbezorgingsrechten (stelpost inflatie)

-20

Indexering Vidar (stelpost inflatie) Zie tevens programma 6: - Individuele inkomenstoeslag (regulier); - Individuele inkomenstoeslag na aanpassing verordening; - Bijzondere Bijstand; - Studietoeslag; - Taakspecifieke applicaties. Doorbelasting capaciteit personeel Betreft de mutatie in de doorbelasting van de directe personeelskosten als gevolg van de CAO-stijging over de diverse programma's. Deze mutaties zijn budgettair neutraal.

191

3.566

3.559

3.555

Algemene Reserve Incidentele bijstelling Algemene Reserve als gevolg van de kopieerslag van 2026 naar 2027.

Aanschaf en onderhoud leerlingenvervoer Zie toelichting programma 4.

-5

Diverse kleine verschillen Correctie kopieerslag 2025 naar 2026 inzake de Wet Open Overheid (WOO).

-15

Diverse kleine verschillen Betreft diverse kleine administratieve verschillen.

5.773

7.092

6.194

5.359

Programma 0 Bestuur en ondersteuning Bedragen x € 1.000

Saldo Programma 0 Bestuur en ondersteuning

Overzicht meerjarige ontwikkeling exploitatie budgetten bedragen x € 1.000 Baten Lasten Onttrekkingen Toevoegingen 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING

Jaarrekening

Actuele begroting

2022 295.998 -58.690 13.042 -18.078 232.273

2023 291.524 -78.019 14.940 -4.495 223.950

Begroting Begroting Bijstelling voor na Begroting Begroting Begroting begroting bijstelling bijstelling 2024 2024 2024 2025 2026 2027 289.898 2.256 292.155 297.398 283.156 281.870 -73.034 3.188 -69.847 -69.374 -68.140 -67.435 4.470 1.529 5.999 3.939 2.708 2.635 -3.808 -1.200 -5.008 -4.947 -3.684 -3.634 217.527 5.773 223.300 227.015 214.040 213.435

Toelichting algemeen en trendanalyse De (gesaldeerd) voor het programma beschikbare gelden betreft de dekking voor de lasten van de overige programma’s. De totale baten bestaan voornamelijk uit de diverse uitkeringen van het gemeentefonds en belastingenontvangsten in het kader van OZB en overige belastingen. De belangrijkste uitgavenposten betreffen kosten overhead. Hierin zijn de budgetten opgenomen die verband houden met de bedrijfsvoering. Het gaat om de uitvoering van de volgende taken: personeel en organisatie, financiën, inkoop, facilitaire zaken en huisvesting, informatiemanagement en ICT en communicatie. Daarnaast worden ook de budgetten die direct verband houden met de gemeentelijke bestuursorganen (college, raad) en de directe ondersteuning hiervan geboekt. Binnen het taakveld burgerzaken is er een verscheidenheid van wettelijke verplichtingen. De uitvoering hiervan is georganiseerd binnen de stadswinkel (onder andere burgerzaken en klantcontactcentrum). De stijging van de beschikbare gelden in dit programma zijn het gevolg van de autonome ontwikkelingen uit de meicirculaire (vanaf 2024 en verder negatieve resultaten) en de aframing van de stelpost inflatie voor alle indexeringen van de overige programma’s wat in programma 0 positieve resultaten laat zien en in de overige programma’s negatief (overall budgettair neutraal).

Wie betaalt mee? Onze inwoners en bedrijven betalen leges voor individuele diensten, denk hierbij aan reisdocumenten en vergunningen. De gemeente ontvangt een bijdrage uit het Gemeentefonds en int gemeentelijke belastingen. Deze opbrengsten heeft de gemeente nodig om haar taken uit te voeren. Wat gebeurt er als we het niet doen c.q. wat zijn de (financiële) risico’s? De gevolgen van de oorlog in de Oekraïne en de krapte op de arbeidsmarkt zorgen voor een algehele prijsstijging en een prijsstijging in de bouwsector in het bijzonder. Dit heeft effect op de vier gemeentelijke huisvestingstrajecten op het vlak van het benodigd investeringsbudget als ook de ambitie. Beleidsindicatoren We gebruiken de zogenaamde beleidsindicatoren om de effecten van beleid op de programma’s, toe te lichten. We doen dat (verplicht) aan de hand van een vast aantal indicatoren. Door deze niet-financiële informatie op te nemen in de begroting kunnen raadsleden ook zonder specifieke financiële kennis makkelijker inschatten of de resultaten via de voorgestelde beleidskeuzes behaald kunnen worden. Naast de verplicht voorgeschreven indicatoren in het BBV op het gebied van ‘organisatiekosten’, hebben we hier een aantal eigen indicatoren aan toegevoegd. Deze hebben met name betrekking op de waardering door inwoners en ondernemers.

Eigen indicatoren: Naam indicator Inwoners Waardering voor alle inspanningen van de gemeente Waardering samenwerking met inwoners Waarderingscijfer inwoners directe dienstverlening Waarderingscijfer burgers digitale dienstverlening Waardering burgers voorlichting en communicatie Vertrouwen inwoners in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd Waardering burgers betrokken- en oplossingsgerichtheid gemeente Ondernemers

Eenheid

Sittard-Geleen

Landelijk

Periode

Waarderingscijfer inwonerspeling “Waar staat je Gemeente?”

6,03

6,33

2022

Waarderingscijfer inwonerspeling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer inwonerspeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer inwonerspeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer inwonerspeiling “Waar staat je Gemeente?”

5,53

5,83

2022

6,12

6.50

2022

6,48

6,72

2022

6,16

6.32

2022

Waarderingscijfer inwonerspeiling “Waar staat je Gemeente”

14% (heel) veel 43% weinig/ geen 3,94

31%(heel) veel 22% weinig(geen)

2022

4,62

2022

Waardering ondernemers dienstverlening (in het algemeen) van de gemeente Waarderingscijfer ondernemers directe dienstverlening Waarderingscijfer ondernemers digitale dienstverlening Waardering samenwerking door ondernemers Waardering ondernemers voorlichting en communicatie

Waarderingscijfer ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?”

5.80

6.37

2019

Waarderingscijfer ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?”

5.60

6.43

2019

Waarderingscijfer ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?”

5.80

6.27

2019

Waarderingscijfer ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?” Waarderingscijfer ondernemerspeiling “Waar staat je Gemeente?”

4.50

5.60

2019

>4.80

5.86

2019

Waarderingscijfer inwonerspeiling “Waar staat je Gemeente”

BBV-indicatoren: Naam indicator

Eenheid

SittardGeleen

Landelijk

SittardGeleen

Landelijk

2023

2024

Formatie

Fte per 1.000 inwoners

10,43

10,57

Bezetting

Fte per 1.000 inwoners

10,47

10,74

Apparaatskosten

Kosten per inwoner

981

1.104

toelichting

Formatie in fte per 1.000 inwoners. Bezetting in fte per 1.000 inwoners Apparaatskosten per inwoner

Naam indicator

Eenheid

SittardGeleen

Landelijk

SittardGeleen

Landelijk

2023

2024

Externe inhuur

Kosten als % van totale loonsom

0,86%

0,36%

Externe inhuur

Kosten externe inhuur

0,66 mln.

0,31 mln.

Overhead

% van de totale lasten

7,98%

8,82%

toelichting

Kosten van externe inhuur als percentage van de totale loonsom/ totale kosten externe inhuur Kosten van overhead als percentage van de totale lasten.

Gerelateerde beleidsnota’s - Programma Burgerparticipatie en wijkgericht werken - Visiedocument organisatie en manier van werken - Kadernota gemeente Sittard-Geleen 2023-2026

4.3 PROGRAMMA - 1 - VEILIGHEID De gemeenteraad heeft in december 2022 de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek voor de jaren 2023-2026 vastgesteld. In de kadernota wordt al veel geschreven over veiligheid in de Westelijke Mijnstreek en dus ook in Sittard-Geleen. Het gaat dan onder meer over onze missie en visie, de ontwikkelingen, de prioriteiten en de doelen op het gebied van veiligheid. De kadernota staat op de website www.kivwm.nl ‘’Het programma Veiligheid richt zich op de wettelijke- én de niet wettelijke taken van veiligheid. Denk daarbij aan brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, openbare orde en veiligheid. Ook de externe veiligheid hoort daarbij.’’ Het programma kent de volgende taakvelden:  Crisisbeheer en Brandweer  Openbare Orde en Veiligheid Wat willen we bereiken? In de kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek is de missie bepaald voor de komende jaren: “De gemeenten in de Westelijke Mijnstreek zijn veilig én voelen veilig.” Ook is in deze kadernota een visie gemaakt op het gebied van veiligheid. Deze is: ‘We zien veiligheid als de basis voor een prettige manier van samenleven in onze gemeenten, voor iedereen. Als lokale overheden zetten we onze eigen kracht in om onze gemeenten veilig te maken en houden. We werken samen en zorgen voor brede betrokkenheid bij veiligheid.

We kijken goed naar de ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en doen vervolgens wat nodig is.’ In de kadernota zijn tevens diverse SMART doelen opgenomen, gericht op thema’s. De door de raad aangewezen prioriteiten voor de komende jaren zijn: • Cybercrime; • Ondermijning, in het bijzonder drugscriminaliteit; • Sociale kwaliteit; en • Externe Veiligheid. Als rode draad op het gebied van veiligheid is de doelgroep jeugd benoemd. Rode draad betekent dat we binnen vrijwel ieder thema, project of activiteit, op het gebied van veiligheid zorgen voor bijzondere aandacht voor jeugd. Wat doen we om dit te bereiken? Op basis van de Kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026 wordt tweejaarlijks een Actieplan Integrale Veiligheid vastgesteld. Het college heeft dit Actieplan voor de periode 2023-2024 vastgesteld. In dit Actieplan Integrale Veiligheid worden de acties op het gebied van veiligheid beschreven. Onderstaande toelichting van activiteiten correspondeert dan ook grotendeels met het actieplan. Het Actieplan Integrale Veiligheid Sittard-Geleen 2023-2024 is te bereiken via de website: Actieplan Veiligheid Sittard-Geleen 2023-2024 Sociale Veiligheid Veiligheidsbeleving is de manier waarop mensen veiligheid ervaren. De veiligheidsbeleving in Sittard-Geleen is in de afgelopen jaren verbeterd.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=SittardGeleen&id=9b7d4032-d28c-4224-b110-826da5864d2f