CConstaterende datSittard-Geleen
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 Sittard-Geleen

Raad 9 juli 2026, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: Jaarstukken 2025 (Kubben)96.532 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 12

Voor de reconstructie van de Barbarastraat is een voorlopig ontwerp gereed dat meerdere keren met bewoners besproken is. De sloop en herontwikkeling van de Wagenaar en de Pijper flats wordt samen met ZOwonen voorbereid. Evenals de bouw van 39 nieuwe woningen aan de Lienaertstraat. In 2025 is een herijking van het lopende programma Geleen-Zuid uitgevoerd. Naar aanleiding hiervan wordt de programmaorganisatie | vernieuwd. | Met | de | Provincie | Limburg | worden | gesprekken | gevoerd | om | een 67 68 samenwerkingsovereenkomst te sluiten met meerdere organisaties die in de wijk actief zijn. De Provincie spreekt hierin de intentie uit om de komende 4 jaar financieel bij te dragen aan het programma Geleen -Zuid. Gebiedsontwikkeling Sittard Centraal In december 2025 zijn in het college van B&W het ambitiedocument en het toekomstbeeld 2045 Sittard Centraal vastgesteld. Voorbereidingen voor een marktconsultatie en een consultatie van de samenleving zijn getroffen en vinden begin 2026 plaats. Eind 2025 is een intentieovereenkomst gesloten met private partijen in het gebied om het eerste deelgebied genaamd ‘Stationspark West’ verder uit te werken naar een gebiedsvisie en hiervan de haalbaarheid te onderzoeken. Ook eind 2025 is het ‘casino’ (hoek Rijksweg -Steenweg) strategisch aangekocht.

In 2025 is de aankoop van de locatie Berden (inclusief plan) voorbereid, in 2026 zal de aankoop worden geeffectueerd. In 2025 zijn binnen het kader van Limburg Centraal met de provincie de verstedelijkingscontour en het verstedelijkingsconcept vastgesteld om de stationsomgevingen van de zes intercitystations in Limburg te verstedelijken met nieuwe economische en woonfunct ies en duurzame mobiliteit. Voor het projectbureau Limburg Centraal is, op kosten van de provincie Limburg, een huurovereenkomst aangegaan voor een kantoorruimte in station Sittard. Ontwikkellocaties Er zijn verschillende locaties waar gemeentelijke gebouwen een nieuwe invulling krijgen. Deze projecten bevinden zich in verschillende fasen. In 2025 heeft ZOwonen de oude Ambachtsschool aan de Rijksweg Zuid in Sittard met een rijkssubsidie gekocht van de gemeente. Hier komen 74 betaalbare woningen. Dit project zorgt ervoor dat het gemeentelijke monument behouden blijft. Bij de locatie aan de President Kennedysingel is het terrein in 2025 verkocht aan ZOwonen. Het ontwikkelconsortium Laudy Van Wijnen Mulleners is aan de slag gegaan met de uitwerking van de plannen en zijn begonnen met de uitvoering. Hier komen 210 woningen in diverse categorieën. De locatie Kleine Steeg is nu in de fase van voorbereiding en uitvoering. Het eerste deel, aan de Rijksweg Zuid, is verkocht aan de eigenaar van het naastgelegen pand.

In oktober begon de sloop van het oude gebouw op Rijksweg Zuid 26. Ook het gebouw naast dit terrein, Rijksweg Zuid 28, is gesloopt. Voor dit eerste deel is de bouwvergunning verleend. De verkoop en de voorbereiding van de bouw zijn in gang gezet. Voor het tweede deel, Kleine Steeg 13, is de verkoop in voorbereiding. Bij het Agnetengebied wordt voor het woningbouwplan voor de Leyenbroekerweg een positief advies gekregen van de Adviescommissie Omgevingskwaliteit. De verkoop aan een ontwikkelaar wordt nu voorbereid. Het plan voor de Kloostertuin wordt momenteel in bestek uitgewerkt. Aansluitend wordt het werk aanbesteed en zal rond de zomer van 2026 beginnen. Vooruitlopende wordt het terrein opgeschoond en gaan we de aanwezige bouwwerken opknappen en herbouwen. De planning is dat de tuin in het voorjaar van 2027 weer open gesteld kan worden voor publiek. Bij de locatie Frans Klooster werkt de ontwikkelaar aan een plan voor herontwikkeling. Er wordt gekeken naar woningen en woonzorgwoningen. Ook wordt onderzocht hoe de kapel duurzaam kan worden gebruikt. De ontwikkeling van de Petrusschool wordt nu onderzocht als onderdeel van een groter plan voor cultuur en maatschappelijke functies in het centrum van Sittard. Voor de oude basisschool in Obbicht is een intentieovereenkomst opgesteld met stichting WIED (Wonen In Eigen Dorp).

WIED wil het schoolgebouw gebruiken om woningen te maken voor starters en senioren uit Obbicht en Grevenbicht. De voormalige sportlocaties in Obbicht en Grevenbicht krijgen een groene invulling. Er wordt gewerkt aan een definitief ontwerp voor beide locaties. De tijdelijke huisvesting voor de Oekraïense ontheemden op het terrein achter het DaCapo college in Born is in 2025 opgeleverd. Er wordt onderzocht of de woon units voor een langere tijd ingepast kunnen worden. Parallel hieraan wordt de ambitie voor het gehele terrein uitgewerkt. Voor de ontwikkellocatie Sint Rosa is de voormalige steenfabriek volledig gesaneerd. Smart-City De gemeente heeft haar landelijke positie op het gebied van innovatie versterkt door aan te sluiten bij het DMI | - ecosysteem, de Future City Foundation en door ondertekening van de City Deal | AI in de Stad. Met deze ondertekening belooft de gemeente om kunstmatige intelligentie (AI) op een verantwoorde en mensvriendelijke manier te gebruiken. In 2025 is in de proeftuin Zeeheldenbuurt verder geëxperimenteerd met slimme toepassingen in de openbare ruimte, | zoals | smart | speeltoestellen, | klimaatsensoren | en | verkeers- | en | parkeersensoren, | aangevuld | met particuliere meetsensoren (Pientere Tuinen). Deze publiek-private initiatieven leveren waardevolle inzichten op voor een klimaatrobuuste en toekomstbestendige inrichting.

Voor participatieve ontwerptrajecten zijn 3D-visualisatie en de AI-Tuinman toegepast, een digitale assistent die inwoners | praktische | duurzaamheidstips | en | beleidsgerichte | ondersteuning | biedt. | De | AI-Tuinman | wordt momenteel getest met het oog op inzet in duurzaamheidshuis ‘Goede Morgen’ in Geleen. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 46 | 1.525 | 1.459 | -65 Lasten | -2.525 | -4.036 | -3.257 | 779 Onttrekkingen | 782 | 760 | 422 | -339 Toevoegingen | 46 | 46 | -29 | -75 Gebiedsontw En Stedelijke Ontw | -1.651 | -1.705 | -1.406 | 300 69 2.1.9 OVERZICHT ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. In tegenstelling tot specifieke dekkingsmiddelen kunnen we de algemene dekkingsmiddelen dus vrij besteden. Algemene dekkingsmiddelen 2025 De belangrijkste inkomstenbronnen voor de gemeente zijn het gemeentefonds, geld dat de gemeente van het Rijk ontvangt en de lokale heffingen, zoals de onroerendezaakbelasting (OZB). In dit onderdeel leest u meer over het gemeentefonds.

De andere onderwerpen worden op verschillende plekken toegelicht: - | Financiering (zoals leningen en rente): in de paragraaf Financiering - | Deelnemingen (organisaties waar de gemeente aandeelhouder in is): in de paragraaf Verbonden partijen - | Lokale heffingen (bijvoorbeeld OZB): in de paragraaf Lokale heffingen - Taakveld 08 Overige baten en lasten is de restgroep binnen de algemene dekkingsmiddelen. Hier staan onder andere bedragen gereserveerd voor inflatie en voor nieuw beleid. Deze kosten horen niet bij één specifiek programma, maar drukken wel op het totale begrotingssaldo. Daarom noemen we ze negatieve algemene dekkingsmiddelen. Taakvelden die vallen onder de Algemene dekkingsmiddelen 2025 | x € 1.000 Begroting | Begroting | Rekening | Resultaat Taakveld | voor | incl. bijstelling | goedgekeurd -/-= kosten / nadelig | 2025 | 2025 | 2025 | 2025 05 TREASURY | 830 | 1.405 | 1.627 | 221 061 OZB WONINGEN | 20.482 | 20.482 | 20.710 | 228 062 OZB NIET-WONINGEN | 40.902 | 40.902 | 44.555 | 3.652 063 PARKEERBELASTING | 2.457 | 2.457 | 2.472 | 15 064 BELASTINGEN OVERIG | 398 | 677 | 122 | -555 07 ALGEMENE UITKERING-OV UITK GEMEENTEF | 239.508 | 259.477 | 262.276 | 2.800 08 OVERIGE BATEN EN LASTEN | -20.550 | -435 | -9 | 426 284.027 | 324.966 | 331.753 | 6.788 2.1.10 GEMEENTEFONDS Alle gemeenten ontvangen geld van het Rijk om hun taken uit te voeren uit het Gemeentefonds.

Het gemeentefonds met een omvang van ca. € 224,5 miljoen bijna de helft van de totale gemeentelijke lasten. De uitkeringen uit het gemeentefonds mogen we overal voor inzetten. De hoogte van de uitkeringen worden afgeleid uit de gemeentefondscirculaire. Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september is de vertaling van de Miljoenennota, december rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. 70 Taakveld gemeentefonds 2025 | x € 1.000 Primitieve | Actuele | Jaarrekening | Resultaat begroting | begroting | 2025 | 2025 Gemeentefondsuitkering | 241.751 | 259.836 | 262.324 | 2.488 Compensatie voor loon- en prijsontwikkeling / inflatie Niet bestede vergoedingen uit eerdere circulaires | -2.206 | -320 | 0 | 320 Uitvoeringskosten | -37 | -40 | -48 | -8 Resultaat voor reserves | 239.508 | 259.477 | 262.276 | 2.800 De grootste mutaties binnen het gemeentefonds waren in 2025 vergoedingen voor loon- en prijsontwikkeling en de uitvoering van wettelijke taken. Deze vergoedingen gaan niet meteen naar het begrotingsresultaat. Eerst wordt gekeken of er noodzakelijke kosten gemoeid zijn met de nieuwe taak. Dit geldt ook voor de loon | - en prijsontwikkelingen. Het resultaat in de jaarrekening 2025 met betrekking tot het gemeentefonds wordt beïnvloed door de decembercirculaire.

Op 12 februari 2026 is de gemeenteraad via de raadsbrief geïnformeerd over de uitkomst van de decembercirculaire 2025. 2.1.11 OVERZICHT OVERHEAD Eind 2023 is een nieuwe notitie overhead geschreven, deze is ingegaan vanaf de begroting 2025. De overhead is van belang bij de berekening van de gemeentelijke tarieven. In de paragraaf lokale heffingen is een passage opgenomen over de kostendekkendheid van de gemeentelijke heffingen en leges. De definitie van overhead uit artikel 1 van het BBV wordt als volgt beschreven: het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen. De overhead is opgenomen op taakveld 0.4 Overhead.

In onderstaand overzichten is de berekening van de overhead opgenomen voor 2025 Primitieve | Wijzigingen | Definitieve | Jaarrekening Onderdeel | begroting | begroting | begroting | 2025 2025 | 2025 | 2025 | (*1.000) Kostenplaatsen teams (596…) | € | 26.487 | € | -3.257 | € | 23.230 | € | 29.057 Rubriek 5 overig | € | 14.881 | € | 2.839 | € | 17.720 | € | 17.712 Rubriek 6 | € | 497 | € | 1.444 | € | 1.940 | € | 3.031 Totaal Overhead | € | 41.865 | € | 1.026 | € | 42.891 | € | 49.800 Doorbelasting naar projecten | € | 1.040 | € | 1.066 | € | 1.238 Totaal Overhead na doorbelasting projecten | € | 40.824 | € | 41.825 | € | 48.562 2.1.12 BEDRAG HEFFING VENNOOTSCHAPSBELASTING Vennootschapsbelasting wordt geheven over de winst die behaald wordt door een gemeente met activiteiten die aan de criteria voldoen van ondernemerschap. Bij de inventarisatie blijkt een aantal van onze activiteiten 71 72 winstgevend te zijn. Echter daar is geen vennootschapsbelasting over verschuldigd, omdat de activiteiten onder een vrijstelling vallen of als normaal vermogensbeheer zijn te beschouwen. 2.1.13 ONVOORZIEN Artikel 8 van de BBV stelt dat de gemeente verplicht is een post onvoorziene uitgaven op te nemen in de begroting. Deze post is bedoeld om tegenvallers en/of nieuwe beleidsinitiatieven incidenteel op te kunnen vangen. Wij hebben hiervoor in de begroting € 0,3 mln. opgenomen.

In 2025 is deze post niet aangewend, zodat het bedrag van € 0,3 mln. vrijvalt ten gunste van het jaarrekeningresultaat. 2.2 PARAGRAFEN 2.2.1 LOKALE HEFFINGEN INLEIDING Deze paragraaf bevat informatie over diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en gaat in op de consequenties van de gemeentelijke woonlastendruk voor de inwoners van Sittard-Geleen. Gemeentelijke belastingbeleid Voor het gemeentelijk belastingkader gelden de volgende uitgangspunten: • | De tarieven worden uitsluitend geïndexeerd, tenzij sprake is van noodzakelijke investeringen; • | De afvalstoffen- en rioolheffing zijn 100% kostendekkend. Dit houdt in dat het tarief zo wordt bepaald dat er enkel de kosten mee worden gedekt. • | De | algemene | heffingen | (honden- | en | toeristenbelasting) | hebben | het | karakter | van | een bestemmingsheffing (maximaal 100% kostendekkend), voor zover er dekkingsmiddelen zijn. • | Lastenverdeling naar rato van draagkracht op basis van redelijkheid en billijkheid. De gemeente doet niet aan inkomenspolitiek, dit overeenkomstig artikel 219, lid 2 van de Gemeentewet. Daarin is bepaald dat de hoogte van een gemeentelijke belasting niet afhankelijk mag worden gesteld van het inkomen, de winst of het vermogen • | De afnemer/ vervuiler betaalt; • | De dienstverlening is kostendekkend, alle kosten worden gedekt door de opbrengsten.

Monitor gemeentelijke woonlastendruk 2025 Uitgangspunt voor Sittard-Geleen was dat de gemiddelde gemeentelijke woonlast voor een inwoner van Sittard- Geleen overeenkomt met de gemiddelde woonlastendruk van de grootste gemeenten uit Limburg. In het jaarlijkse overzicht van de gemeentelijke belastingen van de provincie Limburg wordt een vergelijking gemaakt van de woonlasten van de Limburgse gemeenten betreffende OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Aan de hand van deze benchmark is de gemiddelde gemeentelijke woonlast van een inwoner uit Sittard | -Geleen voor 2025 vergeleken. Tabel Woonlasten 2025 (eigenaar/gebruiker) 4 grootste gemeenten van Limburg Gemiddelde | OZB | Rioolrecht | Afvalstoffen | Gemeentelijke Gemeente | waarde | Eigenaar | eigenaar/ | heffing | lasten eigenaar woningen | gebruiker | / gebruiker Heerlen | 214.921 | 1 | 334,00 | 2 | 206,00 | 2 | 371,00 | 3 | 911,00 | 2 Maastricht | 317.320 | 3 | 320,00 | 1 | 228,00 | 3 | 385,00 | 4 | 933,00 | 3 Sittard-Geleen | 269.428 | 2 | 445,00 | 4 | 242,00 | 4 | 323,00 | 2 | 1.010,00 | 4 Venlo | 312.767 | 4 | 372,00 | 3 | 155,00 | 1 | 274,00 | 1 | 801,00 | 1 Streefwaarde: | 278.609 | 367,75 | 207,75 | 338,25 | 913,75 Gemiddeld Provincie | 324.000 | 372,00 | 243,95 | 311,80 | 927,75 Bron: belastingoverzicht 2024 van de provincie Limburg * Het gemiddelde van de 4 grootste Limburgse gemeenten o.b.v.

eigen berekening gemeente ** Rang 1 is de goedkoopste en rang 4 de duurste gemeente Daarentegen betaalt een huurder van een woning in Sittard-Geleen alleen afvalstoffenheffing, hierdoor zijn we de goedkoopste gemeente van de 4 grote gemeenten in Limburg. Een gezin dat in een huurhuis woont, is ruim € 100 per jaar goedkoper uit in onze gemeente dan in het op de tweede plaats staande Venlo. 73 Tabel: woonlastenmonitor 2025 gebruiker (huurder) Rioolrecht | Gemeentelijke Gemeente | gebruiker | Afvalstoffenheffing | lasten gebruiker Heerlen | 105,00 | 3 | 371,00 | 3 | 476,00 | 4 Maastricht | 59,00 | 2 | 385,00 | 4 | 444,00 | 3 Sittard-Geleen | 0,00 | 1 | 323,00 | 2 | 323,00 | 1 Venlo | 155,00 | 4 | 274,00 | 1 | 429,00 | 2 Streefwaarde: | 338,25 | 418,00 Gemiddeld Provincie | 311,80 | 400,12 In onderstaande grafiek is de ontwikkeling van de woonlasten over de afgelopen jaren weergegeven. Gemeentelijke belastingen De totale opbrengst uit gemeentelijke belastingen, afvalstoffen- en rioolheffing bedraagt € 91 mln., hierbij is rekening gehouden met de nog op te leggen heffingen in 2025 over heffingsjaar 2024. Hieronder volgt een uiteenzetting van de opbrengsten van de algemene gemeentelijke belastingen en rechten.

Tabel baten gemeentelijke belastingen Gerealiseerde | Actueel | Gerealiseerde | Afwijking | Afwijking opbrengst 2024 | geraamde | opbrengst | jaarrekening | jaarrekening x € 1.000 | opbrengst | 2025 x € 1.000 | 2025 t.o.v. | 2025 t.o.v. 2025 x € 1.000 | begroting | begroting 2025 x € | 2025 in % 1.000 OZB - niet woning eigenaar | 25.352 | 24.475 | 26.523 | 2.048 | 8,4% OZB - niet woning gebruikers | 17.448 | 17.280 | 18.891 | 1.611 | 9,3% OZB - woning eigenaar | 20.344 | 20.916 | 21.129 | 213 | 1,0% Totaal OZB 63.145 | 62.671 | 66.543 | 3.872 | 6,2% Afvalstoffenheffing | (vastrecht | en diftar) | 15.258 | 15.490 | 15.562 | 72 | 0,5% Rioolheffing | 11.380 | 11.976 | 12.031 | 55 | 0,5% Totaal | opbrengst | afvalstoffen- | en rioolheffing | 26.638 | 27.466 | 27.593 | 127 | 0,5% Hondenbelasting | 371 | 404 | 356 | -48 | -11,9% Precariobelasting | 73 | 67 | 66 | -1 | 0,0% Reclamebelasting | 269 | 260 | 275 | 15 | 0,0% Toeristenbelasting | 677 | 530 | 341 | -189 | -35,7% Totaal opbrengst overige belastingen 1.390 | 1.261 | 1.038 | (223) | -17,7% Totaal | 91.173 | 91.398 | 95.174 | 3.776 | 4,1% Grafiek Verdeling gemeentelijke belastingopbrengsten 74 75 De toeristenbelasting laat een verschil zien van € 0,189 mln. ten opzichte van de verwachtte opbrengsten. Dit komt doordat de inning van de toeristenbelasting een vertraging kent van 6 maanden.

Op basis van de informatie van de BsGW is er een bedrag van € 0,523 mln. aan toeristenbelasting opgelegd. Er is geen aanleiding om te verwachten dat het opgelegde bedrag niet wordt geïnd. ONROERENDE ZAAKBELASTING (OZB) De onroerende zaakbelasting (OZB) is de belangrijkste gemeentelijke heffing. De OZB is een objectieve en zakelijke belasting die wordt geheven van eigenaren van onroerend goed ter verkrijging van een bijdrage in de algemene middelen. Per saldo wijkt de realisatie aan OZB -opbrengsten € 1,8 mln af ten opzichte van de actuele begroting. Deze afwijking komt met name door de OZB niet -woningen. Het zijn incidentele effecten, mede door meer areaal, minder bezwaren , andere waarderingsvorm van onroerende zaken in combinatie met minder leegstand dan verwacht. Dit positieve saldo is het gecombineerde resultaat op de OZB -woningen en OZB niet -woningen in de jaarrekening 2025 vergeleken met de prognose van de BsGW opgenomen in de begroting 2025. Woningen Voor de OZB-woningen zijn er € 0,2 mln. meer baten dan er werd geprognosticeerd bij de begroting 2025. Door het jaar heen past de BsGW de prognose aan middels kwartaalrapportages. Voor de OZB -woningen is de prognose met 0,084 mln. naar boven bijgesteld. Dit betekent dat de baten in de jaarrekening 0, 13 mln. hoger zijn dan de laatste 4e kwartaalrapportage 2025 van de BsGW.

Niet-woningen Voor de OZB-niet-woningen zijn er € 3,6 mln. meer baten dan er werd geprognosticeerd bij de begroting 2025. Door het jaar heen past de BsGW de prognose aan via kwartaalrapportages. Voor de OZB niet -woningen is de prognose met 0,084 mln. naar boven bijgesteld. Dit betekent dat de baten in de jaarrekening 1,71 mln. hoger zijn dan de laatste 4e kwartaalrapportage 2025 van de BsGW. 70% 16% 13% 1% Totale gemeentelijke belastingopbrengst, inclusief afvalstoffen- en rioolheffing 2025 OZB Afvalstoffenheffing Rioolheffing Overige gemeentelijke belastingen 76 Ontwikkeling gemiddelde OZB-aanslag woningen Onderstaand is de ontwikkeling van de gemiddelde OZB -aanslag woningen over de jaren 20 22 tot en met 2025 weergegeven. Grafiek Ontwikkeling gemiddelde OZB-aanslag woningen Bron: belastingoverzichten provincie De gemiddelde aanslag OZB is voor woningeigenaren de afgelopen jaren gestegen van € 411 in 2022 naar € 445 in 2025. AFVALSTOFFENHEFFING In artikel 10.211 van de Wet milieubeheer is vastgelegd dat de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders zorgdragen voor het inzamelen van huishoudelijk afval. In de afvalstoffenverordening en uitvoeringsregeling afvalstoffenverordening is opgenomen hoe de afvalinzameling geregeld is en in de verordening afvalstoffenheffing is bepaald hoe de lasten verhaald worden.

De afvalstoffenheffing is een bestemmingsbelasting die wordt geheven op basis van artikel 15.33, eerste lid, van de Wet Milieubeheer. Een bestemmingsbelasting betekent dat de baten de lasten niet mogen overschrijden. De inzameling en verwerking van huishoudelijk afval is uitbesteed aan de NV RWM. Voor de afvalstoffenheffing geldt het principe van kostendekkende tarieven. Dat betekent dat het beleid erop is gericht dat de lasten van afvalverwerking volledig worden verhaald. De baten zijn in meerjarenperspectief dan ook gelijk aan de ramingen van de lasten. Het overschot/tekort van een bepaald jaar wordt gestort in c.q. gedekt uit de bestemmingsreserve en voorziening afvalverwerking. € 200 € 250 € 300 € 350 € 400 € 450 2022 2023 2024 2025 Ontwikkeling gemiddelde OZB-aanslag woningen gemiddelde 4 grootste Limburg Maastricht Venlo Sittard-Geleen 77 Grafiek Ontwikkeling tarief afvalstoffenheffing Bron: belastingoverzichten provincie De stijging in de afvalstoffenheffing in de afgelopen jaren is deels te verklaren door stijging van de verwerkingskosten, hogere logistieke lasten en CAO-indexeringen. In Limburg nam de afvalstoffenheffing in 2025 toe met 4,81% en bedraagt gemiddeld € 327 voor een huishouden. Het gemiddelde tarief in Sittard-Geleen steeg met 3,87% minder sterk en ligt met € 323 net onder het Limburgse gemiddelde.

Ook is het tarief lager in vergelijking met het gemiddelde van de 4 grootste gemeenten. De stand van de voorziening afval bedraagt per 31 december 2025 € 3,9 mln. In 2025 is samen met de gemeenten Beek, Echt-Susteren en Stein het regionaal Beleidskader Van Afval Naar Grondstof 2026-2030 vastgesteld RIOOLHEFFING Rioolheffing is een bestemmingsbelasting die wordt geheven op basis van artikel 228a, eerste lid van de Gemeentewet. In dit artikel is vastgelegd dat onder de naam rioolheffing een belasting kan worden geheven ter bestrijding van kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan het waterbeheer. Essentie van de kostenverhaling bij de rioolheffing is dat de gemeente drie zorgplichten heeft en de kosten daarvan mag laten vergoeden door de inwoners. De zorgplichten zijn: - een afvalwaterzorgplicht; - een hemelwaterzorgplicht; - een grondwaterzorgplicht. De opbrengsten van de rioolheffing moeten aan deze zorgplichten worden uitgegeven. De wijze waarop de gemeente aan de zorgplichten voldoet is beschreven in het beleidsplan water - en klimaatadaptatie. Samenwerking en beleidskader afvalwaterbeheer en watermanagement Voor de periode 2022 –2025 is een gezamenlijk beleids - en uitvoeringskader voor het regionale waterbeheer vastgesteld.

Dit kader, begin 2022 goedgekeurd door de gemeenteraad, bestaat uit vier plannen die samen het Beleidsplan Stedelijk Watermanagement (BSW) en het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) vormen. Het plan is vernieuwd ingericht met een duidelijke scheiding tussen beleidskaders (raad) en uitvoering (college). In lijn met € 220 € 230 € 240 € 250 € 260 € 270 € 280 € 290 € 300 € 310 € 320 € 330 € 340 € 350 € 360 € 370 € 380 € 390 € 400 2022 2023 2024 2025 Ontwikkeling tarief afvalstoffenheffing Limburg gemiddelde 4 grootste Maastricht Venlo Sittard-Geleen 78 het Bestuursakkoord Water is regionaal samengewerkt met gemeenten in de Westelijke Mijnstreek en waterpartners. Twee plannen hebben een regionaal karakter en bevatten gezamenlijke uitgangspunten; lokale autonomie blijft geborgd via gemeentelijke kostendekkings- en projectplannen. Klimaatadaptatie Klimaatveranderingen zoals wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen nemen toe. Het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie stuurt aan op klimaatbestendig handelen (2021) en volledig klimaatbestendig zijn in 2050. Ook voor Sittard -Geleen vraagt dit om e en programmatische aanpak en een bredere verandering. Omdat klimaatadaptatie nauw samenhangt met wateroverlast, krijgt het waterbeheer binnen de gemeente een nieuwe en grotere betekenis.

In juni 2025 zorgde extreem regenval opnieuw voor water op straat, vooral in Einighausen, Limbricht en Guttecoven – voor Einighausen en Limbricht al de vierde keer in vier jaar. Tijdelijke maatregelen zijn uitgevoerd, bewoners troffen zelf maatregelen en s amen met Waterschap Limburg worden aanvullende acties voorbereid binnen Water in Balans. Op andere locaties kregen bewoners advies over zelfbescherming en nam de gemeente maatregelen zoals gootroosters en buffers. Om inwoners en bedrijven beter te betrekken, zijn in 2025 risicodialogen gehouden in Limbricht en Guttecoven. Daarnaast is een subsidieregeling voor klimaatadaptieve maatregelen vastgesteld, zoals groene daken, groene gevels en waterkerende schotten. Deze maatregelen helpen zowel tegen wateroverlast als tegen hitte en vergroten de biodiversiteit. De regeling wordt positief ontvangen; in 2025 maakten 23 huishoudens gebruik van in totaal € 23.000 van het beschikbare budget van € 0,2 miljoen. Stimuleringsregeling afkoppelen hemelwaterafvoer particulier terrein Met de stimuleringsregeling afkoppelen hemelwater vergroten we de bewustwording rond klimaatadaptatie. Via waterklaar.nl wordt lokaal en Limburg -breed gecommuniceerd. Doelen zijn: minder schoon water naar de zuivering, meer infiltratie tegen droogte en meer ruimte voor water om overlast te verminderen.

I edere perceeleigenaar is medeverantwoordelijk voor waterbeheer. Tot december 2025 hebben 238 inwoners gebruikgemaakt van de regeling, waardoor 34.200 m² verharding is afgekoppeld. In 2025 is voor € 31.870 aan beschikkingen afgegeven, waarvan 50% wordt bekostigd door Waterschap Limburg. De regeling loopt tot 31 december 2026. NK Tegelwippen In 2025 zijn in onze gemeente 33.290 tegels gewipt, driemaal zoveel als in 2024. Grafiek Ontwikkeling tarief rioolheffing Bron: belastingoverzichten provincie € 140 € 145 € 150 € 155 € 160 € 165 € 170 € 175 € 180 € 185 € 190 € 195 € 200 € 205 € 210 € 215 € 220 € 225 € 230 € 235 € 240 € 245 2022 2023 2024 2025 Ontwikkeling tarief rioolheffing Limburg gemiddelde 4 grootste Maastricht Venlo Voor de rioolheffing geldt het principe van kostendekkende tarieven. Dat betekent dat het beleid erop is gericht dat de kosten van riolering volledig in rekening worden gebracht bij de eigenaren van woningen en bedrijven. In de | begroting | zijn | de | kosten | gelijk | aan | de | opbrengsten. | Bij | de | jaarrekening | wordt | het | daadwerkelijke overschot/tekort van een bepaald jaar gestort c.q. gedekt uit de bestemmingsreserve of voorziening riolering. De stand van de reserve per 31 december 2025 bedraagt € 58.000 en de voorziening € 1,0 mln. OVERIGE ALGEMENE BELASTINGEN De baten van de hondenbelasting zijn iets lager dan de begroot.

In 2024 is € 0,3 | 6 mln. aan hondenbelasting ontvangen terwijl er € 0,40 is begroot. KOSTENDEKKENDHEID Bij de rechten en bestemmingsheffingen onder artikel 229 Gemeentewet dient er sprake te zijn van een aanwijsbare tegenprestatie door de overheid. Voor de vaststelling van de rechten is de gemeente gehouden aan het vereiste dat de geraamde baten de geraamde lasten niet mogen overschrijden. Er dient dus sprake te zijn van ten hoogste kostendekkende rechten. In de begroting 2025 | is een berekening gemaakt van de kostendekkendheid. De overhead is berekend op € 45.527 per fte. Onderstaand is een overzicht van de kostendekkendheid opgenomen. Belangrijk om te vermelden is dat de wettelijke regel van maximaal 100% kostendekkendheid alleen geldt voor de begroting en niet voor de jaarrekening. Wel is het belangrijk dat indien bij de jaarrekening blijkt dat de kostendekkendheid meer dan 100% is, bij de eerstvolgende berekening van de kostendekkendheid de budgetten opnieuw worden beoordeeld, en indien nodig worden bijgesteld op basis van de realisatie.

Tabel Overzicht kostendekkendheid exclusief leges Gemeentelijke | Totale | Overige | Totale belastingen | en | heffingen | Taakveld | Overhead | BTW | Kosten | inkomsten | Heffing | opbrengsten | Kostendekking ( x € 1.000) Naheffingsaanslag parkeren | € 251 | € 41 | € 2 | € 294 | € 0 | € 170 | € 170 | 58% Afvalstoffenheffing | € 13.905 | € 274 | € 1.874 | € 16.053 | € 651 | € 15.563 | € 16.214 | 101% Rioolheffing | € 9.981 | € 325 | € 861 | € 11.167 | € 0 | € 12.031 | € 12.031 | 108% Marktgelden | € 306 | € 58 | € 23 | € 387 | € 0 | € 307 | € 307 | 79% Lijkbezorging | € 426 | € 63 | € 13 | € 502 | € 0 | € 429 | € 429 | 85% Scheepvaart | € 396 | € 29 | € 60 | € 485 | € 0 | € 245 | € 245 | 51% Aanlegrechten uitweg | € 29 | € 2 | € 2 | € 33 | € 0 | € 14 | € 14 | 42% Rioolaansluitingen | € 35 | € 0 | € 7 | € 42 | € 0 | € 25 | € 25 | 60% Binnen de verschillende verordeningen is er sprake van kruissubsidiering. De belangrijkste verschillen worden onderstaand toegelicht. Naheffingsaanslag parkeren De kostendekkendheid van de naheffing van de parkeerbelastingen is gezakt naar 58%. Dit komt doordat de verwachtte opbrengsten in de begroting 2025 hoger waren dan de gerealiseerde opbrengsten in de jaarrekening 2025, een verschil van € 81.000. 79 Rioolheffing De kostendekkendheid op basis van de begroting is 100%.

De realisatie van de jaarrekening toont aan dat de kostendekkendheid is gestegen naar 108%. Deze stijging heeft met name betrekking op twee kostenposten die lager uitvallen dan begroot. De kosten voor de rente op afschrijvingen en de kosten voor onderhoud huisaansluitingen vallen lager uit dan begroot. Het ontstane verschil wordt toegevoegd aan de reserve voor riolering. De inzichten op basis van de jaarrekening 2025 worden meegenomen bij de tariefbepaling voor 2027. Marktgelden De kostendekkendheid van de marktgelden is 78% terwijl bij de begroting rekening is gehouden met 83%. Dit verschil is ontstaan doordat de gerealiseerde opbrengsten van de weekmarktgelden zijn gedaald. Het resultaat op de marktgelden ligt in lijn met de jaarrekening 2024. Lijkbezorgingsrechten, aanlegrechten uitweg en rioolaansluitrechten De lijkbezorgingsrechten zijn gedaald in kostendekkendheid. Dit komt doordat de baten sterker dalen dan de kosten. Een gedeelte van de kosten zijn vaste lasten en worden niet of nauwelijks beïnvloed door de daling in baten. Het verschil in baten heeft te maken met de rechten voor begraven, bijzetten van asbussen of het verstrooien van as. Scheepvaartrechten Scheepvaartrechten hebben een kostendekkendheid van | 51%. Dit komt doordat de gerealiseerde lasten lager uitkomen ten opzichte van de begroting. In 2025 is er groot onderhoud gepleegd (baggeren van de vaarweg).

Hierdoor zijn de lasten incidenteel veel hoger dan begroot waardoor de kostendekkendheid is gedaald tot 51%. Leges Onder de naam “leges” worden rechten geheven voor: a) | het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten; b) | het verrichten van handelingen ten behoeve van een aanvraag van een Nederlandse identiteitskaart of een reisdocument. Voor de legesverordening wordt niet alleen de kostendekkendheid per onderdeel berekend, maar ook de kostendekkendheid van de gehele legesverordening. In sommige gevallen zijn de baten uit een bepaalde dienst hoger dan de lasten (overdekking), deze wordt dan gebruikt voor het tekort op een andere dienst. Subsidiëring van onrendabele activiteiten met winst uit rendabele activiteiten. Dit wordt kruissubsidiëring genoemd. De kostendekkendheid voor de gehele legestabel komt uit op 97% ten opzichte van 96% begroting. De grootste afwijkingen per hoofdstuk worden onderstaand toegelicht.

Tabel overzicht kostendekkendheid leges op hoofdstuk Recapitulatie Hoofdstuk 1, 2 en 3 | Taakveld | Overhead | Totale Kosten | Totale Opbrengsten | Kostendekking Kostendekking Hoofdstuk 1 | € 1.831.723 | € 407.764 | € 2.239.487 | € 2.078.812 | 93% Kostendekking Hoofdstuk 2 | € 715.894 | € 202.939 | € 918.833 | € 993.289 | 108% Kostendekking Hoofdstuk 3 | € 79.813 | € 19.215 | € 99.028 | € 73.199 | 74% Kostendekking totale tarieventabel | € 2.627.430 | € 629.918 | € 3.257.348 | € 3.145.300 | 97% Hoofdstuk 1 Algemene Dienstverlening De kostendekkendheid van hoofdstuk 1 Algemene Dienstverlening komt uit op 93% ten opzichte van 95% begroting.Kleine mutaties op aantallen of toe te rekenen lasten vertaalt zich in een hogere percentuele afwijking door de kleine massa. 80 Van enkele paragrafen is de kostendekkendheid 0%, deze zijn voor de aantallen zo laag dat er niet apart lasten en baten geraamd en geboekt worden.

Tabel overzicht kostendekkendheid legesverordening hoofdstuk 1 algemene dienstverlening Totale Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening | Taakveld | Overhead | Totale Kosten | Opbrengsten | Kostendekking paragraaf | 1 | Burgerlijke stand | € 92.844 | € 47.662 | € 140.506 | € 132.771 | 94% paragraaf | 2 | Reisdocumenten en Nederlandse | € 1.174.957 | € 190.440 | € 1.365.397 | € 1.357.405 | 99% identiteitskaart paragraaf | 3 | Rijbewijzen | € 244.189 | € 68.595 | € 312.784 | € 296.331 | 95% Verstrekkingen in het kader van paragraaf | 4 | de | basisregistratie € 52.958 | € 18.927 | € 71.885 | € 68.098 | 95% persoonsgegevens paragraaf | 5 | Bestuursstukken | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% paragraaf | 6 | Vastgoedinformatie | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% paragraaf | 7 | Overige publiekszaken | € 25.742 | € 4.978 | € 30.720 | € 25.898 | 84% paragraaf | 8 | Gemeentearchief Sittard-Geleen | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% paragraaf | 9 | Bijzondere wetten | € 208.360 | € 64.638 | € 272.998 | € 163.459 | 60% paragraaf | 10 | Diversen | € 32.673 | € 12.524 | € 45.197 | € 34.850 | 77% Kostendekking Hoofdstuk 1 | € 1.831.723 | € 407.764 | € 2.239.487 | € 2.078.812 | 93% Hoofdstuk 2 Omgevingswet Het grootste deel van de inkomsten in 2025 betrof de afhandeling van bouwaanvragen die nog einde jaar 2024 gedaan waren en worden dus niet meegenomen in de berekening van de kostendekkendheid van de bouwleges op

basis van de Omgevingswet begroting 2025. Dit betrof 65% van alle legesinkomsten in 2025. De kostendekkendheid van de bouwleges op basis van de Omgevingswet komt uit op 108% ten opzichte van 99% begroting. Hierbij dient te worden opgemerkt dat grote projecten in zeer grote mate zorgen voor de materialiteit in | de | leges, | waardoor | de | kostendekkendheid | verhoudingsgewijs | stijgt. | Van | enkele | paragrafen | is | de kostendekkendheid 0%, deze zijn voor de aantallen zo laag dat er niet apart lasten en baten geraamd en geboekt worden. Tabel overzicht kostendekkendheid leges hoofdstuk 2 Omgevingswet Totale Hoofdstuk 2 Omgevingswet | Taakveld | Overhead | Totale Kosten | Opbrengsten | Kostendekking paragraaf | 1 | Algemene bepalingen | € 104.378 | € 0 | € 104.378 | € 0 | 0% paragraaf | 2 | Voorfase | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% paragraaf | 3 | Activiteiten | met | betrekking | tot | € 503.622 | € 164.660 | € 668.282 | € 907.093 | 136% bouwwerken paragraaf | 4 | Activiteiten | met | betrekking | tot | € 34.759 | € 7.413 | € 42.172 | € 4.890 | 12% cultureel erfgoed en werelderfgoed paragraaf | 5 | Milieubelastende activiteiten | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% paragraaf | 6 | Lozingsactiviteiten | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% paragraaf | 7 | Aanlegactiviteiten | € 29.369 | € 12.395 | € 41.764 | € 42.982 | 103% paragraaf | 8 | Overige activiteiten | € 13.101 | € 5.529 | € 18.630 | €

15.394 | 83% paragraaf | 9 | Maatwerkvoorschriften | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% paragraaf | 10 | Gelijkwaardigheid | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% paragraaf | 11 | Overige tarieven | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% 81 Totale Hoofdstuk 2 Omgevingswet | Taakveld | Overhead | Totale Kosten | Opbrengsten | Kostendekking paragraaf | 12 | Modaliteiten | € 30.665 | € 12.942 | € 43.607 | € 22.930 | 53% paragraaf | 13 | Vermindering | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% paragraaf | 14 | Teruggaaf | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | 0% Kostendekking Hoofdstuk 2 | € 715.894 | € 202.939 | € 918.833 | € 993.289 | 108% Hoofdstuk 3 Europese Dienstenrichtlijnen Van enkele paragrafen in titel 3 van de legestabel worden niet weergegeven omdat de opbrengsten en kosten 0 bedragen, en: • | paragraaf 2 en 3 de aantallen zo laag zijn dat er niet apart kosten en opbrengsten geraamd worden; en • | paragraaf 5 en 6 niet gebruikt worden, waarbij voor de marktstandplaatsen een aparte verordening is; Hoofdstuk 3 is een klein onderdeel van de legesverordening, waarvan een groot deel bestaat uit horeca- en evenementenvergunningen. Vanwege de maatschappelijke betekenis ervan is dit bij de gemeente Sittard | - Geleen en veel andere gemeenten niet kostendekkend.

Kleine mutaties op aantallen of toe te rekenen lasten vertaalt zich in een hogere percentuele afwijking door de kleine massa, hierdoor komt de kostendekkendheid uit op 74% ten opzichte van 45% begroting. Van enkele paragrafen is de kostendekkendheid 0%, deze zijn voor de aantallen zo laag dat er niet apart lasten en baten geraamd en geboekt worden. Tabel overzicht kostendekkendheid leges hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn | Taakveld | Overhead | Totale Kosten | Totale opbrengsten | Kostendekking paragraaf | 1 | Horeca | € 44.695 | € 9.039 | € 53.734 | € 55.677 | 104% paragraaf | 4 | Organiseren evenementen of markten | € 15.509 | € 9.533 | € 25.062 | € 5.044 | 20% paragraaf | 7 | Overige vergunningverlening | € 19.609 | € 623 | € 20.232 | € 12.478 | 62% Kostendekking Hoofdstuk 3 | € 79.813 | € 19.215 | € 99.028 | € 73.199 | 74% KWIJTSCHELDINGS- EN INCONTINENTIEKORTING BELEID Onderstaand een samenvatting van het aantal verzoekschriften tot kwijtschelding en de afhandeling hiervan.

Tabel Overzicht kwijtscheldingsverzoeken Kwijtschelding | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Aantal verzoekschriften 8.546 | 8.772 | 8.556 | 7.583 | 3.998 Afgehandelde verzoekschriften | 100,0% | 99,9% | 99,8% | 99,4% | 98,2% Percentage toe-en afwijzingen Afwijzingen | 29,3% | 30,6% | 31,5% | 29,2% | 29,7% Toewijzingen a) geautomatiseerd | 52,0% | 55,2% | 51,2% | 48,3% | 45,8% b) handmatig | 18,7% | 14,3% | 17,3% | 22,6% | 24,5% Totaal toewijzingen | 70,7% | 69,4% | 68,5% | 70,8% | 70,3% Over het jaar 2025 | komen er nog verzoeken naar aanleiding van de aanslag diftar 2025 | in februari 2026. Geautomatiseerde toewijzingen worden op basis van een toets bij het Inlichtingbureau toegekend, de inwoner hoeft hier geen handmatige aanvraag voor te doen. 82 Tabel Vergelijkend overzicht kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2024 jaarrekening | Actuele | jaarrekening | Afwijking | Afwijking 2024 | begroting | 2025 | jaarrekening 2025 | jaarrekening 2025 Bedragen x € 1.000 | 2025 | t.o.v. begroting 2025 | t.o.v. begroting 2025 Kwijtschelding afval | 981 | 880 | 981 | 101 | 11,4% Incontinentiekorting | 110 | 75 | 110 | 35 | 46,7% afvalstoffenheffing Kwijtschelding | 11 | 17 | 11 | -6 | -35,2% hondenbelasting Totaal | 1.102 | 972 | 1.102 | 130 | 13,3% In 2025 zijn de kosten lager dan begroot. Dit wordt veroorzaakt dat voor alle nog lopende heffingsjaren de kosten lager zijn de begroot.

Na de aanslagoplegging van de diftar 2025 komen nog nieuwe verzoeken voor zowel kwijtschelding afvalstoffenheffing als incontinentiekorting. De lasten voor 2025 zijn daarom een inschatting op basis van de prognose van de BsGW. ONINBARE VORDERINGEN Bij | de | overdracht | van | belastingen | naar | de | BsGW | is | de | bevoegdheid | tot | het | oninbaar | verklaren | van belastingvorderingen overgedragen aan de BsGW. Tabel Oninbaarheid Reeds | oninbaar Oninbaar | in | geleid | in | eerdere | Totaal | oninbaar | Prognose boekjaar 2025 | jaren | heffingsjaar Bedragen x € 1.000 Heffingsjaar 2022 | 91 | 75 | 166 | 355 Heffingsjaar 2023 | 71 | 45 | 116 | 367 Heffingsjaar 2024 | 90 | 39 | 129 | 385 Heffingsjaar 2025 | 39 | 0 | 39 | 392 Totaal | 291 | 159 | 450 | 1.499 Op basis van de prognoses is de verwachting dat er voor de heffingsjaren 2022 tot en met 2025 ongeveer € 1,5 mln. aan opgelegde belastingenheffingen oninbaar zal moeten worden verklaard. Hiervan is € 0,45 | mln. al oninbaar verklaard per einde 2025. Benodigd in de voorziening voor de verwachtte oninbaarheid over de jaren 2022 t/m 2025 is € 1,2 mln. BEZWAREN Onderstaand een overzicht van het aantal bezwaarschriften bij de BsGW.

Tabel bezwaarschriften 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 BEZWAARSCHRIFTEN* Afgehandelde bezwaarschriften | 6.233 | 4.037 | 8.170 | 3.554 | 3.243 Nog af te handelen | 1 | 2 | 4 | 7 | 19 Totaal aantal bezwaarschriften | 6.234 | 4.039 | 8.174 | 3.561 | 3.262 83 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 WOZ-BEZWAREN Aantal WOZ objecten onder bezwaar Woningen | 2.885 | 2.436 | 6.545 | 1.985 | 2.355 Niet-woningen | 437 | 370 | 307 | 230 | 229 Totaal | 3.322 | 2.806 | 6.852 | 2.215 | 2.584 Afgehandelde WOZ bezwaren | 100,0% | 100,0% | 100,0% | 100,0% | 99,9% Percentages toe-en afwijzingen Afwijzingen | 55,7% | 62,7% | 62,4% | 69,3% | 71,8% Toewijzingen | 44,3% | 37,3% | 37,7% | 30,7% | 28,2% * bezwaarschriften hebben alleen betrekking op algemene gemeentelijke belastingen en rechten 84 85 2.2.2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING INLEIDING Het weerstandsvermogen is een maatstaf om te beoordelen of de gemeente in staat is om nadelige gevolgen van risico’s op te vangen. Dit zonder dat daarbij de continuïteit van de uitvoering van taken in gevaar komt of de gemeente het beleid moet wijzigen. Het beleid omtrent risicomanagement De Kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft de methodiek en berekeningswijze van de afzonderlijke delen van het weerstands­vermogen aan, evenals de norm voor het gewenste niveau van het weerstandsvermogen.

Risico’s zijn onvermijdelijk en deze kunnen eventueel een impact hebben. Het college informeert via de P&C-cyclus de raad transparant over risico’s. In deze paragraaf komen de risico's met de daar bijbehorende beheersmaatregelen en de beoordeling van het weerstandsvermogen aan bod. Dit samen geeft een totaalbeeld van de (financiële) risicopositie van de gemeente. De paragraaf weerstandsvermogen is een verplicht onderdeel van de jaarrekening en de begroting en wordt ieder half jaar geactualiseerd. Als het risico zich voortdoet, dan gaat de dekking niet automatisch via de weerstandscapaciteit. Eerst worden alle opties geïnventariseerd en beoordeeld. Een structureel risico dat zich voordoet kan alleen incidenteel opgevangen worden uit de weerstandscapaciteit. In de daarop eerstvolgende P&C moment wordt gekeken naar een structurele oplossing. Dit is nodig om te voorkomen dat de weerstandscapaciteit onvoldoende is om de nadelige gevolgen van risico's op te vangen. De door de raad vastgestelde kaders ove r het weerstandvermogen en risicobeheersing zijn terug te vinden op overheid.nl: - Kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing, 2019; - Financiële verordening gemeente Sittard-Geleen, 2025; - Kadernota reserves en voorzieningen, 2025. Weerstandsvermogen begroting 2026 Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen niet begrote financiële gevolgen van risico's en eigen middelen.

Het weerstandsvermogen is een indicator voor de robuustheid van onze begroting. Een adequaat weerstandsvermogen voorkomt dat de gemeente bij elke (substantiële) financiële tegenvaller gedwongen wordt het beleid bij te stellen. Jaarlijks rapporteren wij in de begroting en jaarrekening het weerstandsvermogen en de risico's aan de gemeenteraad. Risicomanagement is vooruitkijken en dit wordt gebaseerd op inschattingen en aannames. Daarom maken wij in deze paragraaf geen vergelijking tussen jaarrekening 2024 met jaarrekening 2025. Deze analyse gaat verder op de stand van het weerstandsvermogen uit de begroting 2026. 86 BENODIGDE WEERSTANDSCAPACITEIT De wereld verandert in snel tempo en onzekerheid is een dagelijkse realiteit geworden. Door de risico’s te kwantificeren, ontstaat vanzelf de discussie en de bewustwording over het beheersen van deze risico’s. Op die manier is het ook mogelijk om het risic oprofiel en het effect van de beheersmaatregelen door de tijd heen te monitoren. De opbouw van de benodigd weerstandscapaciteit ziet er als volgt uit: - 1% van het begrotingstotaal voor de dekking van niet-kwantificeerbare risico's (afgerond op 0,5 mln.), en - kwantificeerbare risico's en een restrisico.

Als het totaalbedrag van het benodigde weerstandscapaciteit lager is dan de beschikbare weerstandscapaciteit, dan is het weerstandsvermogen voldoende om eventuele risico's op te vangen. Indien de benodigde weerstandscapaciteit te laag is, wordt dit aangevuld vanuit de algemene reserve. Figuur 1 Bepaling weerstandsvermogen (verdere uitleg over de berekening, zie kadernota Weerstandsvermogen en risicobeheersing)

Inventarisatie van kwantificeerbare risico’s Benodigde weerstandscapaciteit benodigde | Tov weerstands- | begroting Programma | Risico | Impact | Kans | capaciteit | 2025 Risicoprofiel reguliere exploitatie: 1 | Niet-kwantificeerbare risico's (1% begrotingstotaal) | 5,00 | ↑ 0. Bestuur en | 2 | Overdracht pensioenen wethouders naar ABP | 1,10 | 65% | 0,72 | ↓ ondersteuning 35% 3 | Risico's in kader van ICT | 2,70 | / | 1,73 | ↔ 65% 4 | Juridische monitor | 0,99 | 35% | 0,35 | ↔ 6. Sociaal Domein | 5 | Hogere verzilvering afgegeven zorgtoewijzingen WMO | 1,50 | 65% | 0,98 | ↑ 6 | Extramuralisering WMO en terugdringen wachtlijst GGZ | 0,75 | 65% | 0,49 | ↑ 7 | Hogere kosten bescherm wonen | 1,20 | 65% | 0,78 | ↑ 8 | Variërend aandeel SG in macrobudget gebundelde uitkering | 0,69 | 65% | 0,45 | ↔ (BUIG) 9 | Regeling voor Vervroegde Uittreding (Rvu) Wet Sociale | 0,57 | 65% | 0,37 | ↔ Werkvoorziening 10 | Toenemende kosten jeugdhulp | 2,50 | 65% | 1,63 | ↑ 7. Gezondheid en | 11 | Waardering aandelen Mijnstreek Warmte | 2,24 | 35% | 0,78 | ↔ milieu 8.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening | 12 | Ontwikkellocaties | 3,50 | ↔ en stedelijke vernieuwing Benodigde weerstandscapaciteit 2026 | 16,76 mutaties 2027 Verlaging ontwikkellocaties | -0,50 | ↓ Benodigde weerstandscapaciteit 2027 | 16,26 mutaties 2028 Verlaging ontwikkellocaties | -0,50 | ↓ Benodigde weerstandscapaciteit 2028 | 15,76 mutaties 2029 Verlaging ontwikkellocaties | -0,50 | ↓ Benodigde weerstandscapaciteit 2029 | 15,26 Tabel 1 kwantificeerbare risico’s en achtervang restrisico's 1. | Niet-kwantificeerbare risico’s (1% begrotingstotaal) Het is niet eenvoudig een risico te kwantificeren, dit komt door het ontbreken van aannames. Voor deze niet | - kwantificeerbare risico’s hebben we een achtervang van € 5,0 mln. gecreëerd. Dit normbedrag is gebaseerd op ca. 1% van het begrotingstotaal, afgerond op 0,5 mln. 87 88 2. Overdracht pensioenen wethouders naar het ABP (eventuele aanpassing op 8 september) Door een aanpassing in de wetgeving Appa zijn de verschillen tussen het ABP -pensioen en Appa -pensioen verdwenen. Hierdoor bestaat de kans om de overgebleven Appa pensioenen onder te brengen bij een pensioenuitvoerder (APG/ABP). Het bruto risico is het verschil tussen de prognose van het ministerie van Binnenlandse Zaken (€ 7,9 mln.) en de berekening van Visma Idella (€ 6,8 mln.). Dit verschil van € 1,1 mln.

komt door wijzigingen in marktrente en het effect van de dekkingsgraad van ABP. Hierdoor kunnen tot 1 januari 2028 nog altijd schommelingen voordoen. Daardoor wordt een beslispunt opgenomen dat indien er sprake is van een vrijval van de voorziening (bijvoorbeeld door een marktrentestijging) tot 1 januari 2028 deze beschikbaar te houden voor de overdracht en dit te storten in een nieuwe bestemmingsreserve “overdrachtswaarde APPA” gezien de onvoorspelbaarheid van deze overdrachtswaarde in de toekomst. 3. Risico’s in het kader van ICT ICT ontwikkelt zich snel. De gemeente moet zich aanpassen aan veranderingen van grote ICT -spelers om de dienstverlening en beheersbare processen te waarborgen. Het bovenstaand risico heeft op verschillende ontwikkelingen: - Hacking en cyberaanvallen De dreiging van hackers neemt wereldwijd toe. Grote instellingen worden vaker slachtoffer van professionele hackaanvallen. Er wordt extra ingezet op bewustwording en het versterken van beveiligingsmaatregelen om risico’s te beperken. - Controle op digitale infrastructuur en data-opslag Gezien de Geopolitieke ontwikkelingen ontstaat de behoefte om meer controle terug te krijgen op de eigen digitale infrastructuur en data-opslag (data soevereiniteit). - Transitie naar de cloud De transitie naar de cloud brengt aandachtspunten op het gebied van privacy, security en de benodigde kennis.

- Onvoldoende doorontwikkeling van ICT ICT is een complexe en snel ontwikkelende omgeving. De gemeente moet zich aanpassen aan de veranderingen die door grote ICT -spelers als Microsoft worden afgedwongen. Als de ICT -ontwikkeling onvoldoende doorgaat, komt de controle over ICT onder druk te staa n. - Uitval van de onlinedienstverlening De onlinedienstverlening groeit, en het is essentieel dat deze altijd beschikbaar is. Bij uitval moet de dienstverlening snel worden hersteld, zodat inwoners en ondernemers niet worden belemmerd. 4. Juridische monitor Bij specifieke casuïstiek kunnen zich juridische procedures met dusdanig risico (maatschappelijk, politiek en financieel) voordoen dat externe juridische advisering noodzakelijk is respectievelijk financiële dekking nodig is. Dit laatste gebeurt onder geheimhouding omdat anders de juridische positie van de gemeente benadeeld kan worden. De risicoanalyse is gebaseerd op de juridische monitor. Deze monitor wordt (onder geheimhouding) periodiek ter inzage gelegd voor de gemeenteraad. 5. Hogere verzilvering afgegeven zorgtoewijzingen WMO huishoudelijke hulp De verwachting is dat de kosten in het kader van de Wmo huishoudelijke ondersteuning blijven stijgen (verzilveringsgraad ± 90%). Door monitoring wordt dit percentage gevolgd om te bepalen of het kostenrisico uitkomt.

Er ligt een nationaal wetsvoorstel klaar om mogelijk vanaf 2027 de vaste eigen bijdrage in de W mo af te schaffen. Gemeenten kunnen dan een inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage vragen bij alle maatwerkvoorzieningen behalve de rolstoelen. 89 6. Extramuralisering WMO en terugdringen wachtlijst GGZ Extramuralisering binnen de Wmo betekent het verschuiven van zorg binnen de muren van een instelling (intramuraal, zoals in een verpleeghuis , verzorgingshuis of beschermde woonvorm) naar buiten de muren (extramuraal, zoals thuis of in de eigen wijk). Hierdoor blijft de Wmo verantwoordelijk voor roerende woningaanpassingen, vervoer en hulpmiddelen. 7. Hogere kosten beschermd wonen De doordecentralisatie van beschermd wonen brengt voor gemeenten grote financiële risico's met zich mee, voornamelijk door ongelijke spreiding van voorzieningen, onvoldoende compensatie voor opvang van inwoners uit andere regio's en budgettaire krapte. Het risico op afwenteling en onvoorziene stijging in zorgkosten (waaronder wooncomponenten) zet de gemeentelijke begroting en de toegankelijkheid van zorg onder druk. 8. Variërend aandeel Sittard-Geleen in het macrobudget gebundelde uitkering (BUIG). De verdeling van het macrobudget voor de gebundelde uitkering (BUIG) over de gemeenten verloopt voor een belangrijk deel via een verdeelmodel.

Dit verdeelmodel leidt tot een aandeel van de gemeente in het macrobudget. Dit aandeel is niet beïnvloedbaar en varieert van jaar op jaar. De impact van een lager aandeel in het macrobudget voor de BUIG op de gemeentelijke inkomsten, dan waar in de begroting van wordt uitgegaan, is groot. Een neerwaartse bijstelling van het aandeel met 0,01 procentpunt leidt in absolute zin tot een bedrag van meer dan € 0,75 mln. aan lagere inkomsten. Bij een aandeel dat 3,5 procentpunt lager minder gunstig is dan waar in het opportunistische scenario van wordt uitgegaan, bedraagt de impact dan ook € 2,5 mln. Gezien het verschil in timing tussen het basisjaar voor de verdeling (t -2) en het uitvoeringsjaar betekent een daling van de BUIG niet direct dat het aantal inwoners dat aanspraak maakt op bijstand ook daalt. Dit komt doordat de data die bepalend zijn voor de verdeling van het macrobudget, vertraagd doorwerken naar het uitvoeringsjaar. Zo is de verdeling van het budget voor het uitvoeringsjaar 2026 gebaseerd op data uit 2024. Dit betekent bijvoorbeeld dat een gunstige lokale economie in 2024 versus een minder gunstige lokale economie in 2026 in het uitvoeringsjaar 2026 kan leiden tot een lager aandeel in het macrobudget voor de BUIG enerzijds, maar tot oplopende uitgaven anderzijds doordat er door de minder gunstige conjunctuur meer inwoners zijn aangewezen op een bijstandsuitkering. 9.

Regeling voor Vervroegde Uittreding (Rvu) Wet Sociale Werkvoorziening Tot 1 januari 2026 hebben mensen met een dienstverband via de Wet Sociale Werkvoorziening de mogelijkheid om eerder te stoppen met werken. Hiervoor is in de Cao Wsw de Regeling voor Vervroegde Uittreding (Rvu) opgenomen. De Cao Wsw loopt per 1 januari 2026 af. En momenteel is er geen zicht op een nieuwe Cao met inbegrip van een Regeling voor Vervroegde Uittreding. Daardoor zijn er in 2026 meer mensen aan het werk bij het Werkbedrijf dan als de mogelijkheid bestaat om eerder te stoppen met werken. Het gebrui k van de regeling zien zoals die tot 1 januari 2026 geldt, laat dit zien. Per 2026 zijn de opbrengsten van en de begeleidingsorganisatie voor het Werkbedrijf gebaseerd op dit hogere aantal. 10. Toenemende kosten jeugdzorg Er is een verzwaring van de zorgvraag zichtbaar waardoor de kosten per unieke cliënt toenemen. Vanuit het rijk is structureel extra budget toegekend voor het opvangen van (een gedeelte van ) de tariefstijging vanwege de hogere loonkosten bij de zorgaanbieders . De verwachting is dat dit niet toereikend zal zijn om alle extra kosten te dekken. Om dit risico te verminderen wordt o.a. door middel van de regionale transformatieagenda , beleidsplan en inkoop gestuurd op het gebruik van de jeugdzorg. Hiermee wordt gepoogd om de kostenstijging zoveel als mogelijk tegen te gaan.

Ook het lokaal opgestelde plan van aanpak draagt bij aan een beperking van de kostenstijging. Dit plan is gericht op alle toegangen van jeugdhulp (gemeente, artsen en gecertificeerde instellingen) met het doel het versterken van het bewustzijn bij deze toegangen om kritisch te zijn op de inzet van jeugdhulp in combinatie met een 90 realistisch perspectief van de zorg. Daarnaast wordt de betrokkenheid van ouders vergroot ten behoeve van de te leveren kwaliteit van zorg en wordt contractmanagement versterkt en zorgaanbieders kritischer bevraagd op hun geleverde kwaliteit. 11. Waardering aandeelvermogen Mijn Streekwarmte De waardering van het aandelenvermogen van MSW is afhankelijk van de vermogenspositie van de dochtermaatschappijen (aanbeveling art 213 a onderzoek). Jaarlijks wordt het aandelenvermogen en de egalisatiereserve geactualiseerd. Op basis hiervan wordt een ri sico achtervang bepaald om de jaarlijkse fluctuaties op te vangen. 12. Ontwikkellocaties Bij de herontwikkeling van gemeentelijk vastgoed (grond en gebouwen) zijn, volgens de kadernota Grondbeleid, de maatschappelijke ambities van onze gemeente uitgangspunt. Door (nieuw) Rijksbeleid en ontwikkelingen in de markt is het echter steeds moeilijker om projecten financieel rond te krijgen. Daarbij zorgen toenemende klimaatrisico’s voor extra maatregelen, zoals meer groen en waterdoorlatende voorzieningen.

Deze maatregelen gelden zowel voor woningbouw als voor infrastructuur. Een extra uitdaging is dat ontwikkellocaties vaak een hoge boekwaarde hebben. Deze moet in evenwicht blijven met de opbrengstwaarde. De reserve Ontwikkellocaties wordt gebruikt om schommelingen tijdens de herontwikkeling op te vangen. Daarnaast is in het g emeentelijk weerstandsvermogen een extra vangnet opgenomen om overige risico’s te beperken. Het college stelt in de voorliggende begroting 2026 voor om het risico jaarlijks af te bouwen met 0,5 mln. van 4 mln. naar 2 mln. Aangezien de paragraaf weerstandsvermogen een vervolg is van de analyse in de begroting 2026 én de jaarrekening 2025 in 2026 wordt gepresenteerd, blijft dit risico ongewijzigd. Inventarisatie van niet-kwantificeerbare risico’s In het weerstandsvermogen wordt 1% van het begrotingstotaal gereserveerd voor niet-kwantificeerbare risico’s. In tegenstelling tot de kwantificeerbare risico’s uit het vorige onderdeel, is het niet mogelijk om een specifieke impact of kans te berekenen voo r deze risico’s. Deze risico’s kunnen betrekking hebben op onder andere het Rijksbeleid, het sociaal domein, subsidies, milieu/klimaat, woningbouw en andere domeinen. BESCHIKBARE WEERSTANDSCAPACITEIT In | onderstaande | tabel | 2 | wordt | het | benodigd | weerstandsvermogen | berekend.

| Dit | is | de | som | van | de kwantificeerbare risico’s en niet-kwantificeerbare risico’s. Een deel van dit bedrag wordt opgevangen door de post onvoorzien. Voor het overige deel wordt de algemene reserve risicobeheersing ingezet. De beginstand van de algemene reserve risicobeheersing is het niveau jaarrekening 2024. Volgens de kadernota weerstandsvermogen en risicobeheersing moet de weerstandscapaciteit 100% bedragen zodat alle risico’s zijn gedekt. Indien de gerealiseerde stand te laag is, vindt er een storting van de algemene reserve naar de algemene reserve risicobeheersing plaats. Is de gerealiseerde stand te hoog, vindt er een onttrekking vanuit de algemene reserve risicobeheersing naar de algemene reserve plaats. Uiteindelijk is de benodigde weerstandscapaciteit € 16,76 mln. De actualisatie bij de jaarrekening 2025 heeft aangetoond dat er een toename is van 3,68 | mln. in restrisico waardering en een afname van € | 0,46 mln. in restrisico waardering. Hierdoor is in totaal een storting van 3,22 mln. nodig. Deze storting komt uit de algemene reserve en komt ten goede van de algemene reserve | risicobeheersing. Via het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 stellen wij voor om het saldo van de algemene reserve risicobeheersing te verhogen tot het saldo van de benodigd weerstandsvermogenscapaciteit van € 16,76 mln.

Niet- | kwantificeerbare | Totaal benodigd bedragen x € 1 mln. | kwantificeerbare | risico's | weerstandscapaciteit risico's gerealiseerde stand per begroting 2026 | 4,50 | 9,04 | 13,54 Additionele onttrekking 2025 | 0,00 | 0,00 | 0,00 Storting jaarrekening 2025 | 0,50 | 3,18 | 3,68 Onttrekking jaarrekening 2025 | 0,00 | -0,46 | -0,46 Weerstandscapaciteit jaarrekening 2026 | 5,00 | 11,76 | 16,76 Storting naar de algemene reserve risicobeheersing uit de algemene reserve | 3,22 Tabel 2 berekening benodigd weerstandsvermogen 91 92 OPBOUW ALGEMENE RESERVE De algemene reserve bestaat uit drie onderdelen, een minimale buffer van 2% van het begrote totaalsaldo lasten, raadsbesluiten over mutaties in de algemene reserve en een surplus. De onderstaande grafiek geeft een teruglopend surplus weer. Dit ontstaat doo rdat in 2026 t/m 2028 de algemene reserve wordt aangewend voor de uitvoering van de uitvoeringsagenda. Vanaf 2026 wordt er jaarlijks 1 miljoen onttrokken uit de algemene reserve voor het volkshuisvestingsprogramma.

Grafiek 1 opbouw algemene reserve 0 5.000.000 10.000.000 15.000.000 20.000.000 25.000.000 30.000.000 35.000.000 40.000.000 2025 2026 2027 2028 2029 Opbouw algemene reserve Surplus Bestemmingen Onttrekking Volkshuisvesting Buffer 2% FINANCIËLE KENGETALLEN De kengetallen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) geven nadere informatie over de financiële positie van de gemeente. Deze kengetallen nemen we jaarlijks op in deze paragraaf bij de begroting en de jaarstukken. In deze jaarstukken zijn de kengetallen gebaseerd op basis van de balans in hoofdstuk 3. Op basis van de voorliggende jaarrekening worden de financiële kengetallen als volgt weergegeven. Kengetallen | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 1a. Netto schuldquote | 102,2% | 107,2% | 113,4% | 110,8% | 103,8% 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle | 102,3% | 107,2% | 113,5% | 110,9% | 103,8% verstrekte leningen 2. | Solvabiliteitsratio | 16,0% | 15,6% | 15,1% | 15,1% | 15,7% 3. | Grondexploitatie | 1,3% | 1,4% | 1,1% | 1,2% | 0,6% 4. | Structurele exploitatieruimte | 2,3% | 0,7% | 0,5% | 0,2% | 0,1% 5.

| Gemeentelijke belastingcapaciteit* | 98,0% | 98,0% | 98,0% | 98,0% | 98,0% * kan wijzigen na ontvangst actuele WOZ-waarden van BsGW in oktober 2025 Tabel 1 financiële kengetallen jaarrekening 2024 gemeente Sittard-Geleen Onderverdeling voor de beoordeling Om een beeld te geven hoe de financiële positie van de gemeente Sittard-Geleen zich ontwikkelt, is gebruik gemaakt van streefwaarden. In onderstaande tabel zijn de streefwaarden weergegeven. Dit normenkader is in samenwerking met de commissie B&V tot stand gekomen. In het onderstaande overzicht wordt per financieel kengetal de signaleringswaarde weergegeven. Signaleringswaarden kengetallen | Categorie A | Categorie B | Categorie C Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol 1a. Netto schuldquote | < 90% | 90 - 130% | > 130% 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle | < 90% | 90 - 130% | > 130% verstrekte leningen 2. | Solvabiliteitsratio | > 50% | 20 - 50% | < 20% 3. | Grondexploitatie | < 20% | 20 - 35% | > 35% 4. | Structurele exploitatieruimte | > 0% | 0% | < 0% 5. | Gemeentelijke belastingcapaciteit | < 95% | 95 - 105% | > 105% Tabel 2 signaleringswaarden financiële kengetallen 93 94 Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Interpretatie: hoe lager, hoe beter De netto schuldquote geeft de verhouding weer tussen de totale schuld van de gemeente en de omvang van de baten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://sittardgeleen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/18c46575-421b-476a-b8a2-2cbf880550b0?agendaItemId=0cade7c3-41f2-4f0b-813c-1f27f41b1907