CConstaterende datSittard-Geleen
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 Sittard-Geleen

Raad 9 juli 2026, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: Jaarstukken 2025 (Kubben)96.532 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 12

Sportverenigingen zijn meer aangemoedigd om iets te betekenen voor de hele samenleving, niet alleen voor hun eigen leden. Een voorbeeld hiervan is dat een aantal verenigingen via het sportplatform Soeple de Sportcarrousel aanbieden. Hierbij kunnen kinderen die nog niet sporten verschillende sporten uitproberen en worden ze gestimuleerd om te blijven bewegen. Met Fortuna Verbindt | zijn | daarnaast | gesprekken | gestart | over | een | nauwere | samenwerking | bij | hun | maatschappelijke initiatieven. Ook zijn projecten gestart om bewegen in de openbare ruimte makkelijker te maken, bijvoorbeeld in het Burgemeester Damenpark en het Verdiveld. In 2025 is begonnen met het opstellen van een topsportvisie voor een toekomstbestendige topsport, onder andere voor handbal, ijshockey, zwemmen en andere sporten die op hoog niveau in onze gemeente worden beoefend. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 1.240 | 1.328 | 1.486 | 158 Lasten | -13.944 | -13.703 | -13.640 | 64 Onttrekkingen | 140 | 702 | 510 | -192 Toevoegingen | 0 | -1.482 | -1.482 | 0 Sport | -12.564 | -13.155 | -13.126 | 29 MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Inhoud Verduurzaming In 2025 hebben we gekeken naar alle gebouwen die de gemeente beschikbaar stelt voor maatschappelijke doelen.

We weten nu na een intensief traject in welke staat deze gebouwen zijn en wat er nodig is om ze duurzamer te maken. Dit helpt ons om goede keuzes te maken over hoe we de gebouwen kunnen verbeteren. Voorzieningenniveau In 2025 hebben we ook goed in kaart gebracht welke voorzieningen er zijn voor verenigingen en andere maatschappelijke organisaties. Samen met de informatie over de verduurzaming en het onderhoud van de gebouwen, kunnen we vanaf 2026 voorstellen doen aan de gemeenteraad. Het belangrijkste doel is om ervoor te zorgen dat de voorzieningen ook in de toekomst optimaal gebruikt kunnen worden. In 2025 hebben we geholpen met de exploitatie van diverse gemeenschapsgebouwen, zodat ze beschikbaar blijven voor de gebruikers en ontmoeten mogelijk blijft. Voor gemeenschapshuis Limbricht hebben we besloten om geld beschikbaar te stellen (uitdaagrecht). Hierdoor kan het bestuur van het gebouw zelf zorgen voor het onderhoud en de verbetering van het gebouw. Dit gebeurt volgens de regels van de Participatieverordening Sittard-Geleen 2023.

45 Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 6.660 | 7.443 | 5.755 | -1.688 Lasten | -5.921 | -11.419 | -7.830 | 3.588 Onttrekkingen | 0 | 5.185 | 2.896 | -2.289 Toevoegingen | -1.753 | -4.687 | -4.737 | -50 Maatschappelijk Vastgoed | -1.015 | -3.478 | -3.916 | -438 CULTUUR Inhoud Voor de culturele opgaves werken we langs de meetlat van het | cultureel kader gedeeld plezier, in 2023 vastgesteld door de raad. We werken aan een stevige basis, een herkenbaar verhaal en complementariteit binnen de regio. De theatersamenwerking tussen Parkstad Limburg Theaters en Toon Hermans Theater is geëvalueerd. Er is onderzocht welke stappen in 2025 er verder gezet moesten worden voor mogelijk verdere integratie. Met als doel meer en beter theaterleven in Sittard-Geleen. Dit heeft geleid tot een ontvlechting van het Toon Hermans Theater uit de Domijnen en heeft Parkstad Limburg Theaters de exploitatie overgenomen. Verder werkt ook het museum Het Nieuwe Domein aan een nieuw museaal concept, waar de zichtbaarheid voor publiek en de relatie met inwoners ook buiten de museummuren verder verstevigd wordt en de museumplek een stevigere functie als ontmoetingsplek krijgt. Voor de Domijnen is in 2024 een herstel- en ontwikkelplan opgesteld dat in 2025 is geïmplementeerd.

Er is een nieuwe directeur gekomen en een nieuwe raad van toezicht. Wij ondersteunen De Domijnen in het creëren van een stevige basis en gezonde bedrijfsvoering. We kijken daarbij voornamelijk naar het onderdeel vastgoed en de P&C Cyclus. Tal van grotere en kleinere activiteiten | (subsidieregister) | hebben we gestimuleerd en gefaciliteerd om een bijdrage te leveren aan het gehele culturele ecosysteem, van amateurs tot professionals. We hebben dit gesubsidieerd binnen de huidige financiële kaders van cultuur en hebben tegelijk cultureel ondernemerscha | p van culturele partijen gevraagd. Zodat ook subsidies van elders, sponsoring en eigen inkomsten deel uitmaken van hun totale begroting. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 78 | 578 | 581 | 3 Lasten | -12.986 | -15.432 | -15.624 | -192 Onttrekkingen | 0 | 1.200 | 1.358 | 158 Toevoegingen | 0 | -565 | -565 | 0 Cultuur | -12.908 | -14.219 | -14.251 | -31 46 NATUUR EN LANDSCHAP Inhoud In | 2025 | werkten | we | aan | verschillende | projecten | vanuit | de | Agenda | Landschap. | Ook | werkten | we | onze doelstellingen uit de omgevingsvisie uit in de Agenda Groen zodat we de komende jaren concrete acties kunnen doen. Deze agenda is in 2025 als concept gereed.

(Zie ook het onderdeel Stedelijk groen.) Corio Glana Highlight 16 en 17 We werkten aan het definitieve ontwerp voor de versterking van het Geleenbeekdal bij Geleen (Highlight 16 en 17 van Corio Glana). Naast de herinrichting van de Geleenbeek voorziet het ontwerp onder andere in de aanleg van een fietspad en wandelpaden. De afronding van het definitieve ontwerp heeft vertraging opgelopen onder andere doordat grondaankopen meer tijd vergen. Daarom is de samenwerking met Waterschap Limburg, dat het project leidt, nog niet officieel vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Het is belangrijk dat het project voor eind 2027 klaar is, volgens de afspraken van de Regiodeal met het Rijk. In samenhang met Corio Glana bereidden we een nieuw bergbezinkbassin voor dat nodig is om te voldoen aan de regels van de Kaderrichtlijn Water. Vrijvallende sportlocaties Grevenbicht en Obbicht Door het samenvoegen van sportlocaties in Grevenbicht en Obbicht naar één nieuwe locatie (unilocatie) komen de oude sportlocaties vrij. Volgens afspraken met de Provincie Limburg worden deze plekken omgebouwd tot groen en natuur. We werkten in 2025 aan het definitieve inrichtingsplan voor deze twee locaties. De uitvoering van de plannen is gepland voor 2026, nadat de sportverenigingen naar de nieuwe locatie zijn verhuisd.

Gebiedsopgave Graetheideplateau Voor meer informatie over de Gebiedsopgave Graetheideplateau verwijzen we naar programma 3 Economie. Landschapspark De Haese We werkten aan Landschapspark De Haese. Het groengebied naast de nieuwbouwwijk Absbroek met de nodige infrastructuur voor wandelaars en fietsers, en de versterking van de natuur, is in 2025 geopend. De coöperatieve tuinderij Harteveldt maakt een belangrijk onderdeel uit van dit park. Natuurcompensatie Grote Dries in Holtum In 2025 maakten we afspraken over de bovenwettelijke natuurcompensatie voor eerdere werkzaamheden bij VDL Nedcar. Hiervoor zijn gronden bij de Grote Dries in Holtum aangekocht, na overleg met de lokale gemeenschap. De aankoop is betaald | met geld van de Stichting Groenfonds omgeving VDL Nedcar en de Provincie Limburg. We zijn begonnen met het maken van inrichtingsplannen. In 2026 verwachten we met de uitvoering te starten. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | -567 | -668 | -483 | 185 Onttrekkingen | 0 | 0 | 22 | 22 Toevoegingen | 0 | 0 | -217 | -217 Natuur En Landschap | -567 | -668 | -678 | -10 47 STEDELIJK GROEN Inhoud Agenda Groen De uitwerking van de Agenda Groen heeft in 2025 plaatsgevonden en zal in 2026 worden vastgesteld.

De Agenda Groen is een programmatische uitwerking van onze doelen uit de omgevingsvisie. In dit programma staat de uitwerking van het stedelijk groen en het groen in het buitengebied. Speerpunt schone centra In 2025 hebben we de centra van onze gemeente op hoog niveau beheerd. De centra zijn het visitekaartje van onze gemeente. Samen met RWM hebben we gekeken hoe we het werk beter en sneller kunnen doen. We hebben extra mensen ingezet om te vegen. Ook zijn de centra op zondagen schoongemaakt. Tijdens evenementen was RWM vaker zichtbaar om afvalbakken leeg te maken en zwerfvuil op te ruimen. Bij andere evenementen, waar wij zelf voor de schoonmaak zorgden, hielden we ons strenger aan de afspraken over het schoonmaken. Speerpunt ontmoeten in de openbare ruimte en koesteren bijzondere plekken In 2025 hebben we gewerkt aan het verbeteren van ontmoetingsplekken. We hebben binnen de organisatie bekeken welke plekken er zijn. Ook hebben we een digitaal dashboard gemaakt. In een pilot krijgen we inzicht in hoeveel mensen er komen, hoelang ze blijven en hoe ze zich verplaatsen. Deze informatie helpt ons om de ontmoetingsplekken beter te beheren, beleid te maken en mensen erbij te betrekken. We werken dit verder uit als onderdeel van de Agenda Groen.

Speerpunt coördinatie van werkzaamheden derden in de openbare ruimte In 2025 is inzicht verkregen in wat nodig is om de coördinatie van werkzaamheden in de openbare ruimte te versterken, zoals verbeteringen in processen, data, toezicht en communicatie. | In 2026 wordt dit verder uitgewerkt | en | organisatorisch | verankerd | binnen | de | ontwikkeling | van | een | toekomstbestendige beheerorganisatie. Doel is om werkzaamheden van zowel de gemeente als derden beter op elkaar af te stemmen en overlast voor inwoners, ondernemers en hulpdiensten te beperken. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 28 | 0 | 9 | 9 Lasten | -8.810 | -11.823 | -11.447 | 376 Onttrekkingen | 0 | 195 | 48 | -147 Toevoegingen | 0 | 0 | -176 | -176 Stedelijk Groen | -8.782 | -11.628 | -11.565 | 63 ERFGOED EN BEELDKWALITEIT Inhoud In 2025 hebben we binnen het programma Erfgoed, Monumenten en Archeologie en Beeldkwaliteit het volgende gedaan: • | We hebben het programma omgevingskwaliteit – onderdeel erfgoed opgestart om daarmee de doelen uit de omgevingsvisie concreet uit te werken. Na een eerste aanzet door een extern bureau is besloten om het erfgoedprogramma zelf verder te maken. Het onderdeel ruimtelijke kwaliteit (met hierbij de herijking van de Nota ruimtelijke kwaliteit) volgt hierop.

48 • | We hebben een monumentenschouw gedaan. Hierbij bekeken we de staat van het erfgoed en de monumenten goed en brachten dit in kaart. Op basis hiervan zijn erfgoedeigenaren aangeschreven om instandhouding op een goede manier te bevorderen. • | We vroegen met succes subsidie aan bij het ErfgoedLAB Limburg voor het Mauritspark. Hierdoor is Sittard-Geleen gekozen als één van de vier Limburgse plekken waar in 2026 een nieuw project start. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | -449 | -632 | -529 | 103 Onttrekkingen | 0 | 181 | 74 | -107 Toevoegingen | 0 | -935 | -935 | 0 Erfgoed En Beeldkwaliteit | -449 | -1.386 | -1.390 | -4 49 50 2.1. 6 SOCIAAL DOMEIN Met het programma sociaal domein dragen we bij aan de gezondheid van onze inwoners. Ook in 2025 zagen we dat eerder geschetste trends en ontwikkelingen het sociaal domein blijven beïnvloeden. De krapte op de arbeidsmarkt, demografische veranderingen zoals de dubbele vergrijzing en het afnemende beroep op sociale netwerken voor bijvoorbeel d mantelzorg hebben impact op zowel de sociale basis als de uitvoering van wettelijke taken. Daarnaast zorgt de verschuiving van zorg naar welzijn voor toenemende vraag en complexiteit in het sociaal domein.

Ondanks deze uitdagingen is de verdere transformatie van het sociaal domein in 2025 voortgezet. We werken aan een samenhangende, toekomstbestendige en effectieve aanpak, met focus op gezamenlijke doelen, lerend vermogen, preventie, eigen kracht en inclusie . Daarbij richten we ons op positieve gezondheid en een betekenisvol leven, met nadruk op veerkracht en eigen regie. Omdat problemen vaak samenhangen met iemands leefomgeving, is in 2025 ook verder geïnvesteerd in een sterke infrastructuur die preventie en passende ondersteuning mogelijk maakt. Binnen het programma Sociaal Domein zijn in 2025 op verschillende terreinen stappen gezet. Hieronder worden de belangrijkste resultaten en activiteiten benoemd. FINANCIËN Binnen het programma Sociaal Domein worden de beschikbare middelen besteed aan de budgetten voor de wettelijke taken op het vlak van preventie, Wmo, beschermd wonen, jeugdwet, participatiewet, de wet gemeentelijke schuldhulpverlening, onderwijs en volksgezondheid. De ontvangen gelden voor de gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen en beschermd wonen zijn verantwoord onder de baten. Het saldo van programma Sociaal domein voor 2025 bedraagt een nadeel van € 1,9 mln. Deze wordt veroorzaakt door de onderstaande onderdelen: • SOCIALE BASIS Het positief resultaat van € 0,1 mln. wordt veroorzaakt door diverse kleine verschillen .

• ONDERWIJS EN JEUGD Het positief resultaat van € 0,1 mln. wordt veroorzaakt door diverse kleine verschillen . • (GEZONDHEIDS) PREVENTIE Het resultaat bedraag nihil en wordt veroorzaakt door diverse kleine verschillen. • PARTICIPATIE EN BESTAANSZEKERHEID In het subprogramma 6.4 Participatie en Bestaanszekerheid zijn de taken ondergebracht op grond van de Participatiewet de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en de Wet Inburgering (WI21). Verder zijn ook in dit programma ondergebracht: de uitvoering van de ti jdelijke regelingen Wet hersteloperatie toeslagen (Wht) en die van de alleenverdienersproblematiek. Het nadeel van € 3,6 mln. wordt veroorzaakt door: o een nadeel doordat meer mensen vanuit de Participatiewet en een (nog te lage) tariefstelling bij het Werkbedrijf door lopende contracten (1 mln.) o een voordeel doordat minder mensen werkzaam zijn met ondersteuning van een loonkostensubsidie a.g.v. de toenemende complexiteit van de doelgroep ( 0,5 mln.). o | een nadeel doordat de beoogde onttrekking uit de algemene reserve risicobeheersing van € 2,4 mln. is niet verwerkt vanwege het positieve jaarrekeningresultaat van de gemeente. o | Een nadeel bij de debiteuren sociale zaken (€ 0,4 mln.). Er is meer teruggevorderd dan verwacht a.g.v.

fraude, correctie bijstand (€ 0,3 mln.) maar er is ook meer teruggevorderd dan verwacht (€ 0,7 mln.) o | Een nadeel doordat de beoogde dividenduitkering (€ 0,4 mln.) lager uitvalt door een relatief hoog ziekteverzuimpercentage i.c.m. een niet kostendekkende no riskpolis, naast het niet plaatsen van nieuwe kandidaten vanwege het tijdelijk stopzetten van de activiteiten van Vidar Loont B.V. o | Resteert een voordelige post diverse kleine verschillen (€ 0,1 mln.). • | WMO Het nadeel van € 0,3 mln. wordt veroorzaakt door: o | een positief resultaat | op de woningaanpassingen (€ 0,2 mln.), doordat er minder vraag naar woningunits is geweest en een aantal woningunits is hergebruikt. o | een nadeel voor Huishoudelijke ondersteuning (€ 0,6 mln.) doordat er sprake is van dubbele vergrijzing en inwoners langer thuis blijven wonen. o | Een voordeel door de toename van de eigen bijdragen van inwoners (€ 0,3 mln.) als gevolg van een stijging van de vraag naar Huishoudelijke ondersteuning, begeleiding en dagbesteding. o | Een nadeel bij Beschermd Wonen en Safehouses (€ 0,4 mln.) doordat er meer vraag is naar deze voorzieningen. o | Resteert een voordelige post diverse kleine verschillen (€ 0,2 mln.). • | JEUGDWET Het voordeel van € 1,7 mln.

wordt veroorzaakt door: o | een voordeel door de afname voor kosten Jeugdhulp ambulant (€ 0,8 mln.) door sturing op verkorten van de trajectduur, het afschalen van zorgzwaarte en het bevorderen van de uitstroom, naast een verschuiving van zwaardere- naar lichtere vormen van ambulante zorg. o | een voordeel door afname van kosten voor Jeugdhulp met verblijf (€ 1,0 mln.) door intensieve sturing | op | uitstroom | naast | creëren | van | meer | kostenbewustzijn | bij | de | gecertificeerde instellingen. o | een restant nadeel van de post diverse kleine verschillen (€ 0,1 mln.). Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 79.430 | 93.974 | 92.436 | -1.537 Lasten | -232.377 | -251.873 | -249.150 | 2.723 Saldo Baten en Lasten | -152.947 | -157.899 | -156.714 | 1.185 Onttrekkingen | 632 | 7.677 | 5.016 | -2.661 Toevoegingen | 0 | -6.956 | -7.337 | -380 Saldo Reserves | 632 | 720 | -2.321 | -3.041 Totaal | -152.315 | -157.179 | -159.035 | -1.856 MONITORING De gemonitorde gegevens van het sociaal domein bestaan uit een tweetal onderdelen. Enerzijds zijn diverse gegevens opgenomen op de volgende omgeving Dashboard - Raad - Power BI. Daarnaast wordt verwezen naar bijlage 4.4 waar de verplichte BBV-indicatoren van alle BBV-taakvelden zijn opgenomen.

51 SOCIALE BASIS Inhoud In 2025 hebben we verder gebouwd aan een sterke sociale basis: een netwerk van voorzieningen, initiatieven en betrokken inwoners dat ontmoeting en meedoen stimuleert, ondersteuning dichtbij organiseert en bijdraagt aan veerkrachtige gemeenschappen. Lokale Inclusie Agenda 2025-2029 In 2025 is de Lokale Inclusie Agenda (LIA) 2025-2029 vastgesteld. De agenda richt zich op het bevorderen van meer diversiteit en inclusie in de gemeente, zodat iedereen een veilige, gewaardeerde en gelijkwaardige positie heeft, ongeacht achtergrond, religie, identiteit of beperking. Partnerorganisaties en inwoners hebben actief bijgedragen aan de inhoud, wat heeft geleid tot brede steun en toezeggingen voor verdere uitvoering. Lokale eenzaamheidsaanpak In 2025 is samen met coalitiepartners (van de coalitie Samen Sterk tegen Eenzaamheid) gewerkt aan de duurzame | borging | van | de | eenzaamheidsaanpak. | Het | Contactpunt | Eenzaamheid | is | een | toegankelijk | en laagdrempelig meldpunt voor inwoners, vrijwilligers en zorgpartners. Door betere samenwerking kennen partners elkaars aanbod en expertise, wat heeft geleid tot een effectievere aanpak. De zichtbaarheid van het Contactpunt is vergroot via gezamenlijke initiatieven en communicatie via lokale media en zorgnetwerken. Sociale Wifi Informele inwonersinitiatieven vormen een belangrijk onderdeel van de sociale basis.

We zien echter dat initiatieven soms moeite hebben hun weg te vinden. In 2025 hebben we daarom samen met inwoners, sociaalwerkorganisaties en andere partnerorganisaties, zorgverzekeraars en de 16 gemeenten in Zuid-Limburg het plan Sociale Wifi opgesteld waarmee we inwonersinitiatieven ondersteuning kunnen bieden. Sociale Wifi maakt onderdeel uit van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Aanpak basisvaardigheden Taal en andere basisvaardigheden zijn belangrijk om mee te kunnen doen in de samenleving. Hiervoor werken we samen met maatschappelijke partners zoals de bibliotheek en Vista College. In 2025 hebben we gewerkt aan de | gezinsaanpak | waar | Taalrijke | Start | een | onderdeel | van | is | en | aan | het | signaleren | en | oppakken | van taalachterstanden bij volwassenen. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 6.028 | 7.270 | 7.405 | 135 Lasten | -19.605 | -20.822 | -20.438 | 384 Onttrekkingen | 0 | 1.241 | 1.084 | -157 Toevoegingen | 0 | -169 | -422 | -253 Sociale Basis | -13.577 | -12.479 | -12.370 | 109 ONDERWIJS EN JEUGD Inhoud Het programma Taalrijke Start is van start gegaan. In de eerste 1.000 dagen wordt het fundament voor taalontwikkeling gelegd. Taalrijke Start moet ouders bewegen om meer te praten, lezen en zingen met hun kinderen.

Dat dit belangrijk is voor de ontwikkeling van hun kind, beseffen niet alle ouders. Een uniform 52 basisaanbod voor taalverwerving, zoals voorleesuren, taaltips en gratis boekjes, moet jonge gezinnen in Zuid | - Limburg hierin ondersteunen. De | toeleider | voor-en | vroegschoolse | educatie | stimuleert | ouders | om | kinderen | met | (het | risico | op) | een taalachterstand te laten deelnemen aan voorschoolse educatie. Hiermee worden kinderen beter voorbereid op de basisschool. Daar waar deelname niet lukt of wanneer er ook andere (hulp)vragen spelen wordt er gekeken naar passende ondersteuning. De wet van school naar duurzaam werk is later in werking getreden, niet in 2025 zoals verwacht, maar per 1 januari 2026. In 2025 is het regionale programma voortijdig schoolverlaten voortgezet om te voorkomen dat jongeren van 12 tot 23 jaar zonder startkwalificatie van school gaan. De inzet van de MBO-coach is daarom gecontinueerd. Onderwijshuisvesting 2025 is het jaar dat wij voor het eerst werken met de business cases zoals beschreven in het vastgestelde Strategisch Huisvestingsplan. De raad heeft in dat kader ingestemd met de aanpassing van Graaf Huyncollege en Trevianum, waarvoor voorbereidingskredieten beschikbaar zijn gesteld.

IKC De Kingbeek in Grevenbicht/Obbicht is in 2025 opgeleverd en voor de Taalwijzer hebben wij aan de Valkstraat in Sittard één centrale locatie in gebruik genomen. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 1.764 | 1.830 | 1.658 | -173 Lasten | -3.979 | -4.208 | -3.925 | 284 Onderwijs En Jeugd | -2.215 | -2.378 | -2.267 | 111 (GEZONDHEIDS) PREVENTIE Inhoud Afgelopen jaar is het nieuwe regionale gezondheidsbeleid Gezondheid nu, voor later! (2025‑2030) vastgesteld. In 2025 is verder ingezet op bewustwording van Health in all policies: alle medewerkers en beleidsvelden van de gemeente dragen bij aan gezondheid. | Er zijn daarbij vele concrete stappen gezet bij de uitvoering van het regioplan Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). IZA Het transformatieplan Pluswijken is opgestart. Binnen Sittard-Geleen werken we met twee pilotwijken: de Baandert en Lindenheuvel waarbinnen interventies als de Doorbraakmethode en Welzijn op Recept extra aandacht krijgen op wijkniveau, samen met de inwoners. Ook het transformatieplan Mentale gezondheid is opgestart.

In Sittard‑Geleen is gestart met de uitvoering van het Uniform Instroommodel, waarmee inwoners via een | gezamenlijk | verkennend | gesprek | met | een | GGZ | en | Sociaal | Domein | professional | beter | passende ondersteuning krijgen. Huisartsen maakten hiervan al voor ongeveer 200 inwoners gebruik. Het medisch domein en het sociaal domein werken binnen het IZA samen om zorgvragen op de juiste wijze in de keten aan te pakken met aandacht voor eigen regie van de client. GALA Vanuit het GALA hebben we diverse interventies verder ontwikkeld en uitgevoerd, onder andere voor mantelzorgondersteuning en kansrijke start. Daarnaast heeft het GALA een belangrijke bijdrage geleverd aan het 53 creëren van een gezonde leefomgeving. Investeren in de leefomgeving, zoals het uitdelen van gratis bomen en extra watertappunten, draagt immers ook bij aan de gezondheid en het welzijn van de inwoner. Het programma valpreventie draait op volle toeren en is een groot succes. We hebben al veel mensen bereikt, volop ingezet op het opleiden van fysiotherapeuten en de vraag naar valpreventie blijft groeien. In 2025 werd het uitvoeringsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen – "Waarom gek doen, als het zonder kan" vastgesteld en opgestart, met focus op roken, vapen, alcohol en drugs.

Mentale Gezondheid Er is gewerkt aan een toegankelijkere positionering van de lokale herstelacademie Leven in Verandering, in nauwe samenwerking tussen Zuyderland GGZ en het Knooppunt Informele Zorg. Er is een Zuid-Limburgse campagne "In je Bol" opgezet om mentale gezondheid te normaliseren. Ook is een steunpunt voor jongeren van 16-35 jaar gestart, gebaseerd op ervaringsdeskundigheid. Hartveilig Sittard-Geleen In 2025 is gewerkt aan een plan om het reanimatie oproep netwerk, dat in Sittard | -Geleen is opgebouwd onder burgerhulpverleners, in de toekomst te behouden. De overdracht van de taken van Stichting Burgerhart naar Knooppunt Informele Zorg is voorbereid. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 7.210 | 7.373 | 4.699 | -2.674 Lasten | -20.634 | -22.126 | -19.422 | 2.703 Onttrekkingen | 0 | 0 | 20 | 20 Gezondheidspreventie | -13.424 | -14.753 | -14.703 | 49 PARTICIPATIE EN BESTAANSZEKERHEID Inhoud Meedoen is belangrijk en een betaalde baan biedt financiële zekerheid. In 2025 hebben we inwoners | , die hulp nodig hadden bij het vinden en behouden van werk, ondersteund bij het ontwikkelen van hun talenten, in een werk- en ontwikkelomgeving die zich aanpast aan hun behoeften.

Wanneer betaald werk (nog) niet mogelijk was, boden we mogelijkheden voor vrijwilligerswerk of participatie in de wijk. Om betaald werk mogelijk te maken, zijn werkgevers nodig die deze kansen kunnen bieden. Werkgevers hebben daar ondersteuning bij nodig die we in 2025 op verschillende manieren hebben geboden. Door bijvoorbeeld kansen op werk in een bedrijf in beeld te brengen, door jobcoaching of ondersteuning van collega’s op de werkvloer. We hebben werkgevers getraind om inclusief werkgeverschap beter mogelijk te maken. We zorgen ervoor dat inwoners met een indicatie voor beschut werk een passend dienstverband krijgen aangeboden. Waar mogelijk wordt dit dienstverband ingevuld bij een externe werkgever, met de intensieve begeleiding die nodig is om het werk duurzaam te kunnen uitvoeren. Daarnaast stimuleren we via het programma Simpel Switchen de doorstroom van dagbesteding naar betaald werk, wanneer dit voor inwoners haalbaar is. Ook biedt Vidar stageplekken aan voor onder andere leerlingen van de praktijkschool om te borg | en dat jongeren met een diploma en perspectief kunnen doorstromen met een passend toekomstperspectief. Regionale samenwerking In 2025 is de regionale samenwerking tussen onderwijs, bedrijven en overheid verder versterkt binnen het Werkcentrum.

Zo kunnen werkgevers en werkzoekenden beter en gerichter worden geholpen bij vragen over 54 55 werk, scholing, ontwikkeling en personeel. De specifieke aanpak rondom VDL -Nedcar is in 2025 afgerond. Zowel voor de ondersteuning van de inwoner als de werkgevers hebben we in 2025 samen met het onderwijs en de andere arbeidsmarktpartners aan de zogenoemde inclusieve arbeidsmarkt gewerkt. Zo is een gezamenlijke Zuid-Limburgse aanpak ontwikkeld met een daarvoor toegekende subsidie, waarmee de taal - en vakvaardigheid van inwoners kan worden ondersteund. Participatiewet in Balans 2025 stond in het teken van de wijzigingen in de Participatiewet. Per 1 januari 2026 zijn 11 maatregelen in werking getreden die in 2025 zijn voorbereid. Door deze maatregelen sluit de wet beter aan bij de situatie van inwoners. Onze gemeente liep vooruit op een aantal zaken die nu in de wet zijn opgenomen, zoals het vri jlaten van giften of het verstrekken van bijstand met terugwerkende kracht. Verbeteren dienstverlening In 2025 werd verder gewerkt aan het verbeteren van de bijstandsaanvraag om deze makkelijker en begrijpelijker te maken voor inwoners. Samen met de Universiteit Maastricht en ervaringsdeskundigen is een nieuwe aanpak ontwikkeld die in 2026 verder wordt uitgewerkt.

Het verbeteren van de vakkundigheid van medewerkers door trainingen en methodes zoals coaching en motiverende gesprekvoering en het werken vanuit de menselijke maat zijn belangrijke speerpunten waar ook in 2025 aan is gewerkt. Aanpak armoede en schulden In 2025 hebben we aanpak van armoede en schulden voortgezet, onder andere door de pilots Op de Rit en Samen Kundig die we in 2024 zijn gestart. In 2023 zijn we gestart met de pilot Start Schuldvrij, deze is in 2025 positief geëvalueerd. Naast schuldhulpver lening en inkomensbeheer via de Kredietbank Limburg (KBL) hebben we in 2025 extra ingezet op de (vroeg)signalering van schulden. Gemeente, KBL en MIK PIW leggen persoonlijk contact met inwoners die risico lopen op problematische schulden door huisbezoeken en via telefoon. Rond 35% van de verzoeken om schuldhulpverlening komen voort uit deze aanpak. Het aantal ondernemers dat in 2025 gebruik heeft gemaakt van schuldhulpverlening is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van eerder. Toch zien we vanaf 2024 al een ontwikkeling dat de kosten van deze hulpverlening stijgen. De schuldensituaties worden complexer, hebben meer tijd nodig om aan te pakken en worden daardoor duurder. Talentontwikkeling In 2025 opende het Wijkleerbedrijf zorg, welzijn en dienstverlening in Geleen -Zuid.

Hier kunnen deelnemers ervaren hoe het is om in deze sector te werken door in de wijk inwoners te ondersteunen en met les op locatie. Het Wijkleerbedrijf is in eerste inst antie bedoeld voor jongeren (tot 27 jaar). We zien dat de jongeren die ondersteuning nodig hebben, vaak nog niet weten wat ze kunnen en willen. De Jong Academy is een ander initiatief dat in 2025 is ontwikkeld voor deze groep. Inburgering Het aantal nieuwe inwoners dat moet inburgeren groeit. In 2025 is gestart met het beter laten aansluiten van de dienstverlening op hun behoeften, bijvoorbeeld door extra aandacht voor taal. Dit doen we in samenwerking met Vista College. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 51.809 | 63.602 | 64.351 | 749 Lasten | -95.047 | -101.406 | -103.119 | -1.713 Onttrekkingen | 632 | 6.226 | 3.702 | -2.524 Toevoegingen | 0 | -6.788 | -6.915 | -127 Participatie En Bestaanszekerheid | -42.606 | -38.365 | -41.981 | -3.615 WMO Inhoud Ontwikkelingen Wmo De gevolgen van de (dubbele) vergrijzing zijn in de zorg dagelijks zichtbaar. Ouderen wonen steeds langer thuis, deels gewenst en deels uit noodzaak. De Wmo is steeds meer een vangnet van tal van doelgroepen met zeer uiteenlopende ondersteuningsvragen geworden.

Ook de bewegingen in de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige Zorg (Wlz) hebben direct en indirect effect op de uitgaven van de Wmo. Hierdoor kwamen er ook in 2025 meer en/of complexe GGZ-aanvragen binnen en veranderde het de reikwijdte van de Wmo, door bijvoorbeeld de toevoeging van safehouses. De inzet van informele zorg, waaronder mantelzorg, is bij het langer thuis wonen van groot belang. Echter, het mantelzorgpotentieel gaat als gevolg van de demografische ontwikkeling juist afnemen. Door het scheiden van wonen en zorg en de bevriezing van intramurale verpleegzorgplekken wordt de groeiende vraag naar zorg opgevangen met Wlz-zorg thuis (bijv. VPT). In 2025 zien we dat mensen met grotere en complexere zorgvragen steeds meer gebruik maken van zorg en ondersteuning thuis, inclusief hulpmiddelen, vervoer en woningaanpassingen. We zijn bezig met het onderzoeken van mogelijkheden, samen met woningcorporaties en vergunningverleners, om bij bouwvergunningen al in een vroeg stadium aanpassingen te overwegen die hoge kosten voor de Wmo kunnen voorkomen. Bijstelling De Wmo 2015 verplicht gemeenten om regels te stellen voor een goede verhouding tussen prijs en kwaliteit van voorzieningen.

| De | AMvB | "reële | prijs | Wmo | 2015" | geeft | hierop | nadere | regels, | wat | heeft | geleid | tot prijsaanpassingen voor maatwerkvoorzieningen in huishoudelijke ondersteuning door CAO-wijzigingen in de VVT-sector. Dit heeft in 2025 geleid tot bijstellingen in de begroting. Innovatie budget De gemeente Sittard-Geleen heeft in 2025 een innovatiebudget beschikbaar gesteld. De gemeente wil met het innovatiebudget Wmo samen met onze partners en Limburg Meet (LIME) investeren in vernieuwing en samenwerking, met het doel de kwaliteit, toegankelijkheid, houdbaarheid, continuïteit en doelmatigheid van de Wmo ondersteuning te borgen voor onze inwoners. In 2025 is gestart met 3 proeftuinen, gericht op de toepassing van eHealth, groepsgericht aanbod en wachtlijstoverbrugging. Contractwijzigingen maatwerkvoorzieningen In 2025 zijn vanuit partnerschap met aanbieders meerdere contracten herzien, onder andere voor begeleiding en trapliften. Omdat de trapliftenleverancier het contract niet rendabel vond, is de prijs tijdelijk met 10% verhoogd om continuïteit te waarborgen en ruimte te geven voor een nieuwe aanbesteding. Stijgende materiaalkosten, arbeidsmarktkrapte en langer thuis wonen maken onderhandelingen lastig en verhogen de kosten. Daarnaast is de aanbesteding voor Huishoudelijke Ondersteuning voorbereid en die voor z | orgunits 56 afgerond.

Vervoer Omnibuzz optimaliseert en ontwikkelt voortdurend, zodat het vervoer beheersbaar blijft voor de gemeenten. Hiervoor zetten ze 3 pijlers in: het kantelen van vervoer, het gebruik van OV stimuleren en het efficiënt organiseren van doelgroepenvervoer en Omnibuzz als slimme organisatie. Safehouses De aanbesteding van safehouses vraagt om een zeer zorgvuldig proces dat in 2025 is gestart. De afronding van deze aanbesteding wordt verwacht in Q1 van 2026. Aanpak dak- en thuisloosheid In 2025 is gewerkt aan een aantal acties uit het actieplan dak- en thuisloosheid Westelijke Mijnstreek. Het actieplan loopt door tot 2028. De acties worden doorlopend uitgevoerd. In 2025 is de structurele huisvesting voor bie Zefke gerealiseerd. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 12.619 | 13.898 | 14.323 | 425 Lasten | -48.286 | -54.596 | -55.269 | -672 Onttrekkingen | 0 | 210 | 210 | 0 Wmo | -35.667 | -40.489 | -40.735 | -247 JEUGDWET Inhoud Samen met de 16 Zuid-Limburgse gemeenten sturen we op inkoop van kwalitatief goede zorg, zorgcontinuïteit en betaalbaarheid van jeugdhulp. De voorbereiding van de aanbesteding jeugdhulp heeft verder vorm gekregen. Daarbij wordt binnen de segmenten crisis, wonen en intensief klinische jeugdhulp in samenhang aanbesteed.

Met name knelpunten in de uitvoering, zoals de doorstroom en uitstroom, moet worden verbeterd en zodat uiteindelijk ook de zorgkosten lager worden. In 2025 is het rapport van de Taskforce duurzaam zorglandschap Limburg opgeleverd. Dit naar aanleiding van financiële problemen bij een aantal belangrijke zorgaanbieders in Limburg, waaronder Xonar en Mutsaersstichting. Daarbij is het herstelplan van Xonar nauw gemonitord, zowel ambtelijk als bestuurlijk, dit heeft ertoe geleid dat Xonar medio 2025 is teruggeplaatst naar trede 2 van het Draaiboek | ‘Continuïteit | Jeugdhulp’ | en | wederom | zelfstandig | verder | kan. | De | tweewekelijkse | monitor | is teruggebracht naar kwartaalgesprekken. Eenzelfde traject loopt bij Mutsaersstichting; afschaling is daar op dit moment nog niet aan de orde. In 2025 is het lokale beleid over jeugdhulp aangepast waarbij er nog meer samen met jeugdigen en netwerk wordt gekeken naar hun eigen mogelijkheden, met een gedegen afweging van draagkracht, draaglast en het eigen probleemoplossend vermogen. Normaliseren en verwijzingen naar meer lichte vormen van jeugdhulp zijn al een aantal jaren het uitgangspunt. De maatregelen vanuit de hervormingsagenda zijn verder doorgevoerd om de jeugdzorg te verbeteren (meer passend en tijdig) en financieel houdbaar te krijgen. Deze aanpak loopt door in de komende jaren.

Dit heeft in de afgelopen jaren geleid tot een afname van het aantal jeugdigen in jeugdhulp waardoor we inmiddels onder het landelijke gemiddelde zitten. Ondanks deze afname stijgen de kosten. Dat zit voor een belangrijk deel in inflatiecorrecties (CAO-aanpassingen personeel) en de zorgzwaarte en duur van jeugdhulp. 57 Een andere belangrijke ontwikkeling is het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming met als doel het huidige | stelsel | van | jeugdbescherming | (gedwongen | jeugdhulp) | te | verbeteren. | Deze | ontwikkeling | geeft gemeenten daarin een belangrijke rol: sterke lokale teams in te richten die intensief samenwerken met regionale veiligheidsteams. Deze ontwikkelingen worden in 2026 verder doorgevoerd. Grilligheid in de landelijke politiek leidt tot vertraging in deze ontwikkeling. Leerlingenvervoer Bij het leerlingenvervoer staat centraal dat iedere leerling, ondanks een beperking, leert om zo zelfstandig mogelijk naar school te reizen, met oog voor zowel zijn mogelijkheden als zijn beperkingen. Het stimuleren van zelfstandig reizen draagt niet alleen bij aan praktische vaardigheden, maar bevordert ook de sociale ontwikkeling en vergroot het toekomstperspectief van de leerling. Vanaf 2024 heeft dit geleid tot een forse beweging in het vervoer: een afname van aangepast vervoer (busje) naar Openbaar Vervoer.

Om deze zelfstandigheid verder te versterken, is de samenwerking met het onderwijs geïntensiveerd. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | -44.826 | -48.715 | -46.978 | 1.737 Jeugdwet | -44.826 | -48.715 | -46.978 | 1.737 58 2.1.7 MILIEU Met het programma Milieu werken we aan een gezonde en duurzame gemeente. In het onderdeel Milieu werken we aan een schonere en gezondere gemeente. Met Klimaatadaptatie en Water werken we aan het aanpassen van onze leefomgeving aan het veranderende klimaat en het zorgen voor waterveiligheid. Met Energie, Warmte en Duurzaamheid werken we aan de energie-, warmte- en circulariteitstransitie, zodat ook onze inwoners en ondernemers voor de toekomst voldoende en betaalbare duurzame elektriciteit, warmte en grondstoffen hebben. FINANCIËN Binnen het programma Milieu worden de beschikbare middelen besteed aan de budgetten voor de GGD Zuid Limburg, | de | omgevingsdienst | Zuid-Limburg | en | voor | onze | reguliere | taken | zoals | geluidshinder, ongediertebestrijding en begraafplaatsen. De kosten van het programma milieu zitten o.a. in de programma verkeer, vervoer en waterstaat en het programma sport, cultuur en groen. De baten komen voort uit de inkomsten gegenereerd uit de heffingen voor riolering en afval.

In de paragraaf lokale heffingen lichten we de afvalstoffenheffing en de rioolheffing nader toe. Het programma heeft een positief saldo van € 0,8 mln. Dit saldo wordt gerealiseerd door: • | Onze personele inzet in duurzaamheidsprojecten wordt betaald vanuit een uitkering van het rijk. De toerekening van overhead en substitutie van personele lasten levert per saldo een eenmalig voordeel op van € 0,5 mln. • | Op afval en riool is een positief saldo gerealiseerd ter hoogte van € 0,2 mln. • | Het restant, diversen kleine verschillen, zorgen voor een positief saldo van € 0,1 mln. Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 31.308 | 32.014 | 35.645 | 3.631 Lasten | -26.831 | -28.240 | -31.341 | -3.101 Saldo Baten en Lasten | 4.478 | 3.774 | 4.303 | 529 Onttrekkingen | 0 | 610 | 1.419 | 809 Toevoegingen | 0 | 0 | -550 | -550 Saldo Reserves | 0 | 610 | 868 | 259 Totaal | 4.478 | 4.384 | 5.172 | 788 MILIEU Inhoud Bodem Bodemkwaliteits- en bodemfunctieklassenkaart Wij zijn in 2025 gestart met een onderzoek of de uitgezonderde hoofdwegen kunnen worden toegevoegd aan de | bodemkwaliteitskaart. | Dit | onderzoekt | loopt | in | 2026 | verder. | De | bodemkwaliteitskaart | en bodemfunctieklassenkaart zijn het toetsingskader om grond te kunnen ontgraven en toe te passen.

Deze kaarten worden ook gebruikt bij bouwen, ruimtelijke procedures en bodemsanering. 59 60 Wet Basisregistratie Ondergrond (BRO) In 2025 hebben wij stappen gezet om goed te zorgen voor de uitvoering en het beheer van de BRO . We hebben een plan gemaakt, waarin staat hoe we werken met de BRO-gegevens. In dit plan staat wie welke taken heeft en hoe we zorgen dat de gegevens goed en betrouwbaar zijn. Met dit plan leggen we een goede basis om onze wettelijke taken blijvend goed ui t te voeren. Ook helpt dit om onze landelijke score te verbeteren. Deze score geeft aan hoe veilig en betrouwbaar onze informatie is. Geluid Geluidsanering Het project voor geluidsanering loopt door in 2025 en 2026. In 2025 hebben wij de eigenaren van de laatste woningen die in aanmerking komen voor geluidsanering schriftelijk benaderd en sommige woningen geschouwd. Geluidproductie plafonds (GPP's) Door de Omgevingswet moeten de geluidzones rond gezoneerde industrieterreinen veranderen naar een systeem met GPP’s. Voor Rijkswegen en Spoorwegen is dit al gedaan. Voor Chemelot en VDL -Nedcar is de provincie Limburg verantwoordelijk. Voor Holtum -Noord is dat de gemeente Sittard -Geleen. Dit proces moet klaar zijn in 2027. In 2025 hebben wij meegedaan aan werkgroepen van de provincie Limburg om ons voor te bereiden op het vaststellen van het GPP voor Holtum-Noord.

Basisgeluidemissie (BGE) Door de Omgevingswet moet de gemeente het gemeentelijk wegennet bekijken om de BGE te bepalen. Deze informatie moet in het landelijke geluidregistratiesysteem komen. In 2025 is uitvoering hiervan gestart. De oplevering is gepland in 2027. Luchtkwaliteit Schone Lucht Akkoord (SLA) Sinds 2023 doet onze gemeente mee aan het SLA. In 2025 hebben wij onderzocht hoe wij kunnen bijdragen aan betere luchtkwaliteit. Vooral hebben wij in 2025 gekeken naar beleid rond houtstook. Hiervoor hebben wij een enquête gehouden onder inwoners. Concret e maatregelen nemen we op in het omgevingsprogramma milieu. In 2026 werken wij dit verder uit. Stikstof De aanpak van stikstof blijft belangrijk. In 2025 heeft de provincie Limburg stappen gezet, maar er is nog geen definitief plan op landelijk of provinciaal niveau. Na de landelijke en provinciale uitwerking kan onze gemeentelijke aanpak volgen. In de tusse ntijd volgen wij de ontwikkelingen op dit gebied en passen de laatste inzichten uit bijvoorbeeld jurisprudentie toe bij het toelaten van ontwikkelingen. Beleidskader en Uitvoeringsplan van Afval naar Grondstof In 2025 werd verder gewerkt aan de doelen uit het “Regionaal Uitvoeringsplan Van Afval naar Grondstof 2022 – 2025”. Het belangrijkste doel was het terugdringen van de hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner per huishouden.

De aanpak betrok de volledige grondstoffenketen, van producenten van producten en verpakkingen tot de gebruikers daarvan, evenals de inzameling van afval en grondstoffen en de verwerking tot nieuwe toepassingen. In september 2025 werd het nieuwe Regionaal Beleidskader Van Afval naar Grondstof over de periode 2026 – 2030 goedgekeurd. In dit nieuwe plan zijn de doelen aangepast aan de nieuwe landelijke regelgeving, die vereist dat minstens 60% van al het ingezamelde afval hergebruikt of gerecycled wordt. Omgevingsdienst Zuid-Limburg (ODZL) Door de komst van de Omgevingswet heeft de ODZL meer taken gekregen. Om deze taken goed uit te voeren, is in 2025 landelijk besloten om het VTH-stelsel (dat staat voor Vergunningen, Toezicht en Handhaving) te verbeteren. Het doel is om binnen vier jaar samen een goed werkend, efficiënt en toekomstbestendig VTH-stelsel te maken. In 2025 is besloten dat de ODZL extra taken kan overnemen voor de toekomst. Op deze wijze draagt de gemeente bij aan de toekomstige robuustheid van de ODZL per 1 april 2026. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Lasten | -1.646 | -1.763 | -1.608 | 155 Onttrekkingen | 0 | 0 | 25 | 25 Milieu | -1.646 | -1.763 | -1.583 | 180 KLIMAATADAPTIE EN WATER Inhoud Klimaatverandering In 2025 werkten we aan het verminderen van wateroverlast.

Daarbij zetten we innovatieve technieken op het gebied van infiltratie en monitoring in. We maakten inwoners en bedrijven bewust van wat iedereen zelf kan doen om waterproblemen te verminderen. Dit gebeurde via campagnes zoals ‘Waterklaar’. Hier leren mensen hoe ze regenwater kunnen opvangen door bijvoorbeeld hun dak of tuin te vergroenen en regenwater af te koppelen van het riool. De campagne is vernieuwd met nieuwe content op social media. Ook is er een regeling die mensen helpt om hun dak en tuin aan te passen om de omgeving beter te beschermen tegen waterproblemen. De gemeente stimuleerde mensen om meer te vergroenen. Dit doen we met acties, zoals het NK Tegelwippen. Dit is een wedstrijd tussen gemeentes om samen zoveel mogelijk tegels uit tuinen te halen en te vervangen door planten. In 2025 zijn bijvoorbeeld een ‘Tegeltaxi’, een | ‘Tegel-wip-pakket’ ingezet als acties. Daarbij konden inwoners tegels inruilen voor gratis planten bij tuincentra. In 2025 is begonnen met het maken van een ‘Lokaal Hitteplan’. In 2025 hebben we regionaal samengewerkt aan het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg (WRL) met de provincie Limburg, Waterschap, gemeenten en RWS en zijn stroomgebied benaderingen opgesteld. Voor Sittard-Geleen | is | de | verkenning | Geleenbeek | gestart.

| Er | is | aanvraag | gedaan | voor | een | subsidie | via | de ‘Kansenregeling’ van WRL voor bijvoorbeeld de waterbuffer Rijstraat. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 12.271 | 12.285 | 12.678 | 392 Lasten | -8.737 | -8.610 | -8.910 | -300 Onttrekkingen | 0 | 30 | 30 | 0 Klimaatadaptatie En Water | 3.534 | 3.706 | 3.798 | 92 61 62 ENERGIE Inhoud Routekaart Energietransitie 2030 Om energieneutraal te zijn in 2050 en hierin concrete stappen te zetten en focus te houden hebben we de Routekaart Energietransitie Sittard -Geleen 2030 ontwikkeld en vastgesteld (maart 2025). De Routekaart Energietransitie beschrijft hoe we aan de slag zij n met de energie - en warmtetransitie en welke strategische keuzes hieraan ten grondslag liggen. Focus ligt bij drie prioritaire thema’s: energiebesparing, warmte en elektriciteit. Het bijbehorende Uitvoeringsprogramma 2025 -2027 (vastgesteld in april 2025) bestaat uit 25 lopende en nieuwe activiteiten op het gebied van de energie- en warmtetransitie. Regionale Energie Strategie Zuid-Limburg Het regionaal bod zet in op 1.3 terawattuur(TWh) grootschalige opwek van energie voor 2030 (aandeel Sittard - Geleen is 0,35 TWh). Eind 2025 is op regionale schaal 17% gerealiseerd.

Ruimtelijke beperkingen voor grootschalige opwek, netcongestie, een aangesch erpt provinciaal beleid voor zonneparken, maatschappelijke weerstand en bestuurlijke terughoudendheid zijn hier debet aan. Afwegingskader grootschalige opwek van zon- en windenergie Sittard-Geleen Het oude beleidskader voor grootschalige opwek bood geen ruimte voor grootschalige duurzame energieopwekking. Daarom is er is op 1 juli 2025 een nieuw afwegingskader vastgesteld waarin er wel ruimte is voor duurzame opwek van energie in Sittard-Geleen. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Wij verwijzen hiervoor naar programma 5 Sport, Cultuur en Groen. Windstraat (innovatieve kleinere windturbines) Er is een onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van een windstraat (drietal locaties). In het verlengde daarvan is de potentie (en hefboom) voor het oprichten van een community voor innovatieve windenergie onderzocht waarmee de gemeente zich wil profileren als aantrekkelijke, innovatieve en duurzame gemeente. Besluitvorming vindt plaats in 2026. Green Energy Mill We hebben onderzocht of de Green Energy Mill (GEM) kan worden gebruikt bij evenementen. Dit is een mobiele toren die met zonnepanelen en windenergie stroom maakt. Uit navraag bij de TU Eindhoven blijkt dat dit project niet verder ontwikkeld is en niet meer wordt gebruikt bij evenementen.

Solar carports In RES Zuid -Limburg verband is onderzocht welke parkeerterreinen (publiek eigendom) potentie hebben voor solar carports (zon boven parkeren) met nadruk op meervoudig gebruik en koppelkansen (eigen verbruik, aansluiting achter de meter, koppeling met energy hubs of energie -delen en mobiliteit en elektrisch laden). De tien onderzochte publieke parkeerterreinen in Sittard -Geleen hadden onvoldoende koppelkansen. In Sittard - Geleen liggen de kansen meer op het vlak van private terreinen van onder andere maatschapp elijke partners, zoals de locatie Zuydeland (vergunning is aangevraagd). Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 0 | 0 | 665 | 665 Lasten | 0 | 0 | -720 | -720 Onttrekkingen | 0 | 0 | 55 | 55 Energie | 0 | 0 | 0 | 0 WARMTE Inhoud Warmtetransitie 2025 De gemeente heeft de regie op het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving met als doel dat de gebouwen in de gemeente voor 2050 geen aardgas meer gebruiken. In 2021 is hiervoor een plan gemaakt, de Transitievisie Warmte (TVW). In 2025 is begonnen met het maken van een nieuw (verplicht) plan, het Warmteprogramma. Dit plan onderzoekt welke stappen we kunnen nemen om tussen nu en 2035 minder aardgas te gebruiken, met een blik | op | 2050.

| De | komende | jaren | wordt | er | veel | gedaan | om | over | te | stappen | op | andere | vormen | van warmtevoorziening. Belangrijk voor de warmtetransitie is het traject om, samen met de gemeenten, de Provincie Limburg en Enpuls Warmte Infra, te komen tot een grootschalig warmtenet in Zuid-Limburg op basis van de restwarmte van Chemelot. In 2025 is gewerkt aan het startgebied in Zuid Geleen (Geleen-Zuid deel Kluis, deel Krawinkel) en een voorstel voor de oprichting van een publiek warmtebedrijf. In 2025 zijn er warmteplannen gemaakt voor bepaalde wijken: Obbicht, Broeksittard en Zuid Geleen. Ook is er een plan gemaakt om een proefproject, de Proeftuin Aardgasvrije Wijk Limbrichterveld Noord, af te ronden. In dat project kijken we ook naar extra isolatie van huizen en naar andere mogelijkheden van verwarming dan het bestaande warmtenet, dat heet Het Groene Net. Tegelijkertijd wordt in 2025 gewerkt aan het NIP (Nationaal Isolatie Programma), een groot programma om huizen beter te isoleren. Meer dan 2.500 woningen kregen energieadvies en meer dan 650 woningen zijn geïsoleerd. Het isoleren gebeurt zo dat het goed is voor de natuur. Hiervoor gebruiken we een speciaal plan, het Soorten Management Plan (SMP). In 2025 zijn we begonnen met een deel hiervan, het Pre-SMP, zodat we een deel van de woningen op een natuurvriendelijke manier kunnen isoleren.

Eind 2025 is er een aanbesteding geweest voor een nieuw energieloket in de Westelijke Mijnstreek. Dit energieloket hoort bij het duurzaamheidshuis Goede Morgen en gaat in 2026 open. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 19.038 | 19.707 | 22.302 | 2.595 Lasten | -16.448 | -17.844 | -20.092 | -2.247 Onttrekkingen | 0 | 546 | 1.299 | 752 Toevoegingen | 0 | 0 | -550 | -550 Warmte | 2.590 | 2.408 | 2.959 | 550 63 DUURZAAMHEID EN CIRCULARITEIT Inhoud Goede Morgen Duurzaamheidsplatform Goede Morgen Westelijke Mijnstreek is met een fysieke, mobiele en digitale variant sinds juli 2025 operationeel. Met de fysieke locatie in het Galfetti gebouw, waar ook het bezoekerscentrum van Chemelot is gevestigd, vervult Goede Morgen een aanjaagfunctie binnen de ambitie van circulaire broedplaats in het centrum van Geleen. Inwoners, ondernemers, onderwijsinstellingen en andere maatschappelijke organisaties kunnen sindsdien laagdrempelig terecht voor activiteiten, lezingen, inspiratie en onafhankelijke, betrouwbare informatie over duurzaamheid, energietransitie en circulaire economie. Het gedachtengoed van duurzame ontwikkeling is hierbij als inspiratiebron voor alle activiteiten in Goede Morgen gebruikt.

Met de komst van Goede Morgen worden complexe onderwerpen daarmee vereenvoudigd, zodat we samen verantwoordelijkheid kunnen | dragen voor de duurzaamheidsopgaven, zowel in de organisatie als de samenleving. Goede Morgen heeft daarmee een faciliterende en voorwaarde scheppende rol om te komen tot een duurzame, energie neutrale en circulaire samenleving, ook op provinciale schaal. Het project maakt onderdeel uit van programmalijn 2 van de Regio Deal: Werkplaats Circulair Geleen. Circulaire samenleving Om vanuit een nulmeting en monitoringsaanpak de (data gedreven) overgang te kunnen maken naar een circulaire economie is in 2025 het intergemeentelijke traject materiaalstromen circulaire economie gestart, in samenwerking met Universiteit Maastricht en hun | Regionaal Expertisecentrum Circulaire Economie (ERCE). Daarbij is in 2025 een provinciaal burgerparticipatieproject circulaire economie gestart, georganiseerd door Studio Europa Maastricht en ERCE, met Sittard-Geleen als een van de deelnemende gemeenten en een faciliterende en inhoudelijke rol voor Goede Morgen. In 2026 loopt dit traject verder door. Syschemiq De lopende onderzoeks- en participatieprojecten binnen het ‘city lab-programma’ met betrekking tot het sluiten van plastickringlopen, PMD-afvalscheiding en recycling zijn in 2025 verder doorontwikkeld met Stadslabs.

Deze projecten dragen bij aan de transitie naar een circulaire samenleving. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 0 | 22 | 0 | -22 Lasten | 0 | -23 | -12 | 11 Onttrekkingen | 0 | 33 | 10 | -23 Duurzaamheid | 0 | 32 | -2 | -34 64 2.1.8 WONEN, OMGEVINGSBELEID EN GEBIEDSONTWIKKELING Met het programma Wonen, omgevingsbeleid en gebiedsontwikkeling werken we in samenwerking met inwoners, marktpartijen en maatschappelijke organisaties aan een gezond, duurzaam en ondernemend Sittard- Geleen. Binnen het onderdeel Wonen dragen we bij aan goed wonen in een goede leefomgeving. In het onderdeel Omgevingsbeleid werken we vanuit onze wettelijke (planologische) taak samen met anderen aan de inrichting van stad en dorp. Zo zorgen we ervoor dat de leefomgeving goed geregeld is voor iedereen. Met het onderdeel Gebiedsontwikkeling | en Stedelijke ontwikkeling | dragen we als gemeente actief bij aan de ontwikkeling van gebieden. We zetten middelen en kennis in om waarde te creëren voor de samenleving, bijvoorbeeld door vastgoed of openbare ruimte in eigendom te hebben of krijgen of door nieuwe projecten of gebiedsontwikkelingen te starten. FINANCIËN Binnen het programma Wonen, omgevingsbeleid en gebiedsontwikkeling …. Het programma heeft een nadelig saldo van € 0,2 mln.

Dit saldo wordt gerealiseerd door: • | Door een administratief technische mutatie is er binnen dit programma een nadeel ontstaan van | € 0,4 mln. voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Op gemeentelijk niveau heeft dit geen saldo | -effect. • | Het restant, diverse kleine verschillen, zorgen voor een voordeel van € 0,2 mln. Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 2.198 | 4.660 | 5.585 | 925 Lasten | -9.563 | -14.057 | -13.007 | 1.050 Saldo Baten en Lasten | -7.365 | -9.397 | -7.422 | 1.975 Onttrekkingen | 782 | 4.842 | 4.105 | -738 Toevoegingen | 46 | -2.073 | -3.484 | -1.411 Saldo Reserves | 828 | 2.769 | 621 | -2.148 Totaal | -6.537 | -6.628 | -6.801 | -173 WONEN Inhoud In 2025 werkten we aan: De juiste woning op de juiste plek: • | In augustus 2025 heeft het college het ‘Volkshuisvestingsprogramma Sittard | -Geleen’ vastgesteld als programmatische uitwerking van de omgevingsvisie. • | Er is een voorkeursrecht gevestigd op 39 particuliere woningen in de Philipsbuurt. Dit is gedaan in het kader van de rijkssubsidie Volkshuisvestingsfonds (VHF) Tranche 4. Woningaanbod dat past bij de woonwensen: • | Update VHF tranche 4: In 2025 is Pand Theelen in Geleen gekocht en ook vier woningen in de Philipsbuurt.

• | Voorkeursrecht ‘straatje erbij’: Er is een voorkeursrecht gevestigd op agrarische kavels en tuinkavels aan de randen van verschillende dorpen. In 2025 zijn de percelen aan de Middelborgsingel in Guttecoven gekocht. 65 Oog voor iedereen: • | Woonwagens: Op basis van onderzoek naar standplaatsen op kleine woonwagenlocaties zijn drie locaties naar voren gekomen waar snel uitvoering gegeven kan worden aan de motie kleine kampjes. Met de woonwagenbewoners zijn gesprekken gestart over de locaties. In 2026 wordt besloten op welke locaties wat gaat gebeuren. • | Statushouders en grote gezinnen: er is een subsidie gegeven aan ZOwonen om twee panden te kopen. • | Arbeidsmigranten: in 2025 verleende we medewerking aan de verbouw van het voormalige Amrath Hotel tot huisvesting voor arbeidsmigranten. Zorg op de juiste plek: • | De | resultaten | van | de | woonzorgstrategie | voor | ouderen | staan | in | het | nieuwe volkshuisvestingsprogramma. Dit geeft richting bij het ontwikkelen van woonzorglocaties voor ouderen.

Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 0 | 161 | 1.184 | 1.023 Lasten | -891 | -2.824 | -2.928 | -105 Onttrekkingen | 0 | 3.025 | 2.627 | -399 Toevoegingen | 0 | -1.119 | -2.195 | -1.076 Wonen | -891 | -756 | -1.312 | -556 OMGEVINGSBELEID Inhoud Omgevingsvisie De omgevingsvisie is op 27 maart 2025 vastgesteld. In deze visie staan de doelen van de gemeente voor de leefomgeving. We zijn al begonnen met het uitvoeren van de omgevingsvisie. Dit heeft onder andere geleid tot het Volkshuisvestingsprogramma. Omgevingsplan Vooruitlopend op het omgevingsplan zijn er verschillende TAM-IMRO plannen gemaakt om ruimtelijke projecten mogelijk te maken. De aanbesteding voor het omgevingsplan is voorbereid en zal in 2026 starten. Daarnaast zijn diverse bestemmingsplannen volgens de oude werkwijze afgerond. Regionale samenwerking Afgelopen | jaar | heeft | de | NOVEX | samenwerking | geleid | tot | een | ‘RUIA’ | (Regionale | Uitvoerings | - | en Investeringsagenda). Samen werken we zo aan een betere toekomst voor Zuid-Limburg. Vergunningverlening Ook in 2025 is gewerkt aan het verbeteren van onze dienstverlening. Zo zijn in 2025 werkzaamheden voorbereid om de informatievoorziening voor initiatiefnemers op onze website te verbeteren.

Om de kwaliteit van aanvragen te verbeteren en de dienstverlening | te optimaliseren is de legestarieventabel aangepast. Voor conceptverzoeken worden leges in rekening gebracht die in mindering gebracht worden op de leges voor de 66 omgevingsvergunning. De voorbije jaren laten het beeld zien dat het aantal conceptverzoeken hoger ligt dan het aantal vergunningaanvragen. In 2025 was extra capaciteit nodig om de knelpunten rond de invoering van de omgevingswet op te vangen. Via het rijk zijn hier extra middelen voor ontvangen. Wet goed verhuurderschap Het meldpunt is ingericht voor onze regio. Het afgelopen jaar zijn er drie meldingen binnengekomen. Toezicht en handhaving De wettelijke taken zijn uitgevoerd volgens het vastgestelde VTH-beleid. Financiën Begroting voor | Begroting na | Rekening | Resultaat bedragen x € 1.000 | wijziging | wijziging 2025 | 2025 | 2025 | 2025 Baten | 2.152 | 2.974 | 2.941 | -33 Lasten | -6.147 | -7.198 | -6.822 | 376 Onttrekkingen | 0 | 1.057 | 1.057 | 0 Toevoegingen | 0 | -1.000 | -1.260 | -260 Omgevingsbeleid | -3.995 | -4.167 | -4.084 | 83 GEBIEDSONTWIKKELING EN STEDELIJKE ONTWIKKELING Inhoud Gemeentelijk vastgoed In 2025 is de Nota Grondbeleid 2026 vastgesteld. Het strategische verwervingsbeleid sluit hierop aan. Op basis hiervan | zijn | actief | grond | en | gebouwen | gekocht.

| Op | deze | manier | kan | de | gemeente | sturen | op gebiedsontwikkelingen en is het duidelijk welke strategische en financiële keuzes we maken. Gebiedsontwikkelingen Ontwikkelpad Geleen Centrum In 2025 is de regie op de centrumontwikkeling in Geleen versterkt door gerichte verwervingen, waaronder panden aan de Salmstraat en Markt 116 voor de tijdelijke stadswinkel. Hiermee is actief gestuurd op concentratie van functies en versterking van het kernwinkelgebied. Het Galfetti-pand heeft een nieuwe invulling gekregen met het bezoekerscentrum van Chemelot en Goede Morgen, het duurzaamheidshuis voor de Westelijke Mijnstreek. Er is begonnen met een kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte, waaronder | de voorbereiding en start van de werkzaamheden aan de Raadhuisstraat. Ook is gestart met de verbouwing van het Oude Raadhuis. Op de Nieuwe Markt is gestart met een proef voor gratis kort parkeren, die loopt tot september 2026. Daarnaast zijn parkeeronderzoeken uitgevoerd die de basis vormen voor toekomstige mobiliteitskeuzes. Het centrum is verder vergroend met verplaatsbaar groen. Tot slot is een onderzoek gestart naar een nieuwe voetgangersuitgang bij de parkeergarage. Ontwikkelpad Geleen Zuid De voorbereidingen voor de nieuwbouw en de sloop van het huidige Plenkhoes zijn in gang gezet.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://sittardgeleen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/18c46575-421b-476a-b8a2-2cbf880550b0?agendaItemId=0cade7c3-41f2-4f0b-813c-1f27f41b1907