CConstaterende datSittard-Geleen
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 Sittard-Geleen

Raad 9 juli 2026, gemeente Sittard-GeleenBij agendapunt: Jaarstukken 2025 (Kubben)96.532 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 12

Het laat zien hoe zwaar de schuld drukt op de begroting. Een lage schuldquote betekent dat de gemeente relatief weinig schulden heeft ten opzichte van haar inkomsten. Het kengetal netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen corrigeert de schuldquote voor leningen die de gemeente zelf weer heeft uitgezet (bijvoorbeeld bij verbonden partijen). Zo ontstaat een zuiverder beeld van de schulden die echt risico vormen. De gemeente komt hiermee in de neutrale zone (90 –130%). Dit betekent dat de schuldpositie op zich nog beheersbaar is, maar wel toeneemt. Dit kan de financiële flexibiliteit beperken en moet goed gevolgd worden in de komende jaren. Solvabiliteitsratio Interpretatie: hoe hoger, hoe beter De solvabiliteitsratio geeft aan welk deel van de gemeentelijke bezittingen is gefinancierd met eigen vermogen. Hoe hoger dit percentage, hoe weerbaarder de gemeente is tegen financiële tegenvallers. De gemeente zit ietwat in de risicocategorie wat betekent dat er dus een relatief lage buffer is. Grondexploitatie Interpretatie: hoe lager, hoe beter Dit kengetal laat zien welk aandeel van de gemeentelijke begroting afhankelijk is van grondexploitaties (zoals de verkoop van bouwgrond). Hoe groter dit aandeel, hoe meer risico’s de gemeente loopt bij tegenvallende grondverkopen. Dit aandeel is zeer beperkt en daalt zelfs naar onder de 1%.

De gemeente loopt hierdoor nauwelijks risico vanuit de grondexploitaties. Dit is een sterke positie. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal laat zien in hoeverre structurele lasten (vaste uitgaven) worden gedekt door structurele baten (vaste inkomsten). Een positief percentage betekent dat de begroting duurzaam in evenwicht is; een negatief percentage duidt op een tekort. In 2025 was er nog een kleine positieve ruimte, maar in 2026 valt dit weg. Dat betekent dat de begroting minder robuust is en tegenvallers moeilijker kunnen worden opgevangen. Dit is een belangrijk aandachtspunt en zal de komende jaren nadrukkelijk worden gevolgd. Onbenutte belastingcapaciteit Dit kengetal vergelijkt de belastingdruk (vooral OZB, riool- en afvalstoffenheffing) met het landelijk gemiddelde. Een waarde van 100% betekent dat de gemeente precies op het landelijke gemiddelde zit. De belastingdruk ligt net onder het landelijk gemiddelde. Er is dus weinig ruimte om de inkomsten via belastingen te verhogen zonder inwoners extra te belasten. Dit geeft beperkte flexibiliteit aan de inkomstenkant. Hierbij de kanttekening dat de actuele p rognose van de BsGW over de WOZ -waarden pas in oktober beschikbaar is. Deze prognose kan tot een wijziging van dit kengetal leiden.

95 2.2.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN De kapitaalgoederen worden als volgt gerubriceerd: - Infrastructuur en voorzieningen; - Gebouwen en haven; - Interne bedrijfsmiddelen. Hieronder volgt een samenvatting van de vigerende plannen, welke de basis vormen voor het uitvoeren van het benodigd onderhoud: Plannen Vastgesteld door de raad Jaar Financiële vertaling begroting Achterstallig onderhoud Integraal basis beheerplan openbare ruimte Ja 2019 Ja Nee Nota o nderhoud kapitaalgoederen openbare ruimte 2020-2023*1 Ja 2019 Ja Nee Beheerplannen per beheergroep*1 Nee 2026 Ja Nee Beleidsplan water en klimaatadaptatie Ja 2022 Ja Nee Nota vastgoedbeheer Ja 2016 Ja Nee Nota onderhoud kapitaalgoederen - vastgoed Ja 2019 Ja Nee Haven Korte en middellange plan van aanpak Nee*2 2023 Ja Nee *1De plannen lopen formeel tot 2026. Door middel van besluitvorming van Begroting 2026 is voor 2 jaar verlenging aangevraagd. Zie onderstaande toelichting. *2Raad is geïnformeerd via 3e rapportage 2023. INFRASTRUCTUUR EN VOORZIENINGEN Beheer openbare ruimte Projecten Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte blijft een kernactiviteit van de gemeente. In 2025 is dagelijks en klein onderhoud uitgevoerd, zoals maaien van gras, het herstellen van straatwerk en het schoonhouden van het areaal.

Daarnaast zijn groot onderhoudsprojecten gerealiseerd, waaronder het vervangen van asfaltlagen, herinrichten van straten en uitvoeren van herstelmaatregelen op diverse beheergroepen. Het investeringsprogramma voor kapitaalgoederen in de openbare ruimte, bestaande uit IBOR (Integraal Beheer Openbare Ruimte) en BSW (Beleidsplan Stedelijk Water) projecten, is opgesteld op basis van inspecties, metingen, meldingen van bewoners, gebiedskenn is en analyses van eerdere werkzaamheden. Het programma wordt jaarlijks bijgesteld in het IBOR BSW projectplan. Hierbij wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met het combineren van werkzaamheden met derden en andere projecten op aangrenzende percelen, in lijn met de ‘werk met werk maken’-aanpak. Ook zijn afgelopen jaar belangrijke stappen gezet in het verbeteren van de beschikbare data over de openbare ruimte. Deze ontwikkelingen maken het makkelijker om werkzaamheden steeds beter integraal af te stemmen, zowel binnen de gemeente als met externe partijen, waardoor projecten sneller kunnen worden uitgevoerd, middelen efficiënter worden ingezet en het overzicht va n de kwaliteit en planning van het areaal completer en betrouwbaarder is. Onderstaande lijst geeft een overzicht van de IBOR en/of BSW-projecten die in 2025 in voorbereiding of in uitvoering waren. Voor de IBOR-projecten bedroeg het jaarbudget € 8,1 mln. In 2025 is € 11,4 mln.

uitgegeven (140%). In voorgaande jaren kon het beschikbare budget niet volledig worden benut. De ontstane achterstand is in 2025 deels ingehaald door een hogere realisatie. 96 Voor de BSW -projecten was in 2025 een budget van € 6,0 mln. beschikbaar. Hiervan is € 4,1 mln. gerealiseerd (68%). Met de projecten die momenteel in voorbereiding zijn en in 2026 in uitvoering gaan (emissiemaatregelen), wordt het resterende budget naar verwachting in het komende jaar benut. Het totale IBOR -investeringsbudget bedroeg in 2025 € 15,1 mln. Dit budget omvat naast de projecten ook investeringen in groen, openbare verlichting, verkeersregelinstallaties en overige beheerassets. In totaal is € 15,5 mln. besteed, wat neerkomt op 103% van het beschikbare budget. Per saldo is in 2025 stevig geïnvesteerd in de kwaliteit en ontwikkeling van de openbare ruimte. IBOR-BSW • Bovenstraat / Dr. Nolenstraat / Dr. Gronkelstraat Limbricht • Norbertijnen-, Joden- en Leursstraat Geleen • Parklaan Sittard • Rijksweg-Noord Sittard • Wilhelminastraat Engelenkampstraat / Tempelplein Sittard • Zeeheldenbuurt, 4 straten Geleen • Herinrichting omgeving Keutelbeek Geleen Zuid • Herinrichting Watersleyerweg Munstergeleen • Bergerweg - Theresiastraat Einighausen • Hendrik van Veldeke / Vrangendael Sittard • Vulling, Strensstraat e.o.

Geleen IBOR • Augustinusstraat Geleen • Aansluiting Zuyderland Spaubeeklaan-Biesenweg Geleen • Raadhuisstraat Geleen • Plein oude Raadhuis Geleen • De Wieër Geleen • Molenbeek Oost- Breitnerstraat Sittard • Kempenweg Grevenbicht • Groot Onderhoud Wegen hele gemeente • Buurt Projecten hele gemeente • Spelen hele gemeente • Uitvoeringsplan bomen hele gemeente • Vervangen en omvormen groen hele gemeente • Vervangen en omvormen grijs hele gemeente • Openbare verlichting hele gemeente • Verkeersregelingsinstallaties hele gemeente BSW • KRW Buffer Spaans Vonderen • KRW Buffer Rijstraat • Zeefconstructie Einighauserweg Einighausen • Zeefconstructie Allee Limbricht • Buffer Nieuwe Weideweg Holtum • Bergingsriool Aldenhof Born • BBB St. Jorisstraat • BBB Daniken 97 • KRW buffer Millenerweg • Renoveren koker Pastoor Vonckenstraat, Peschstraat en Oranjehof Geleen • Maatregelen Water in Balans hele gemeente • Saneren IBA's Berghaven • Wateroverlast kerk Einighausen • Relinen WM hele gemeente • Wateroverlast De Vaart Geleen • Herstelmaatregelen In 2025 zijn er diverse herstelmaatregelen uitgevoerd om het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte op het vastgestelde beheerniveau te houden. De hiervoor benodigde middelen zijn bij het opstellen van de beheerplannen 2022-2026 beschikbaar gesteld. • Wegen: vanuit het Groot Onderhoud Wegen -programma zijn in 2025 wederom diverse wegen vernieuwd.

De afronding van het programma staat begin 2026 gepland. • Straatmeubilair en bebording: In Geleen is een vervangingsprogramma voor verkeersbebording uitgevoerd en een nieuwe aanbesteding voor borden en flespalen afgerond. In Sittard is de bebording volledig geschouwd, met een vervangingsprogramma dat start in het tweede kwartaal van 2026. In de zomer van 2025 is begonnen met de schouw van bebording in Born en omliggende dorpen. • Banken, afvalbakken en fietsrekken: Schouw uitgevoerd in het eerste kwartaal van 2025, levering aanbesteed in maart 2025. Uitvoering staat gepland na de bouwvak 2026. • Openbare verlichting: Het areaal omvat 22.220 lichtpunten, waarvan 20.530 LED (92%). In de periode van 2023 tot 2025 zijn 7.805 armaturen en 1.045 lichtmasten vervangen in het kader van de herstelmaatregelen en LED-upgrade. De resterende werkzaamheden worden in 2026 afgerond. Corio Glana-project Het project Corio Glana is een meerjarig project in samenwerking met Waterschap Limburg, Provincie Limburg en Natuurmonumenten. In 2023 zijn werkzaamheden in en rond het Stadspark afgerond. In 2025 is gestart met de herinrichting van de Geleenbeek ter hoog te van de Parklaan.

Ook de voorbereiding voor de volgende projecten is gestart: • Herinrichting Geleenbeek Millen–Nieuwstadt • Herinrichting Geleenbeek Daniken • Herinrichting Geleenbeek Ligne – Sportcentrumlaan • Herinrichting Geleenbeek Sportcentrumlaan – Millenerweg • Water in Balans Einighausen–Limbricht Beheer en onderhoud water en afvalwater Het rioolstelsel van Sittard -Geleen is verouderd en de kosten voor incidenteel onderhoud nemen toe. In het kostendekkingsplan 2022 –2026 is jaarlijks € 5,7 mln. gereserveerd voor vervangings - en verbeteringsinvesteringen, inclusief hoofdriolering, huisaansluitingen, pompen, gemalen en elektromechanische installaties. Daarnaast is jaarlijks € 1 mln. beschikbaar voor klimaatadaptatie, emissiemaatregelen en het afkoppelen van regenwater.

In 2025 is uitvoering gegeven aan: • Reiniging, inspectie en reparatieprogramma’s • Relinen en inwendig renoveren van rioleringen • Inzicht verkrijgen in functioneren van riool door meten en berekenen • Onderhoud en beheer van infiltratievoorzieningen en buffers • Uitvoering subsidieregelingen Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie en afkoppelen 98 • Communicatie en bewustwordingsactiviteiten via Waterklaar • Bijdrage aan Waterveiligheid en Ruimte Limburg • Opstellen nieuw beleidsplan, kostendekkingsplan, projectplan en beheerplan Door deze activiteiten is het areaal kapitaalgoederen in 2025 beter beheerd, toekomstbestendig onderhouden en voorbereid op de komende jaren, conform de financiële kaders en de door de raad vastgestelde beheerniveaus. Nota onderhoud kapitaalgoederen openbare ruimte In de financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet is vastgelegd dat eens per vier jaar een nota onderhoud kapitaalgoederen openbare ruimte wordt vastgesteld. Deze nota geeft, op basis van de beheerplannen, inzicht in het actuele areaal en beva t de kaders, kwaliteitsniveaus en bijbehorende meerjarige financiële consequenties. Met het vaststellen van de Omgevingsvisie is, in afstemming met de provinciale toezichthouder, besloten om dit jaar geen nota onderhoud kapitaalgoederen op te stellen.

De Omgevingsvisie heeft namelijk gevolgen voor het beleidsplan openbare ruimte 2016-2026 ‘Trots op onze tuin’. Dit plan wordt daarvoor herijkt en doorontwikkeld naar een programma, dat vervolgens richtinggevend zal zijn voor de beheerplannen. In afwachting van de vaststelling van dit programma in 2026 zijn de huidige beheerplannen alleen financieel geactualiseerd voor de jaren 2026 en 2027. De vertaling van het programma naar de beheerplannen vindt plaats in 2027. Aansluitend wordt de nota onderhoud kapitaalgoederen opgesteld voor de begroting 2028-2032. GEBOUWEN EN HAVENS Ontwikkelingen vastgoedbeheer Uitgangspunt voor het vastgoedbeheer is dat de gemeente geen vastgoed bezit uit financieel oogpunt. Het maatschappelijk rendement is leidend. Vastgoed wordt alleen ingezet als het een maatschappelijk effect oplevert. Gedurende 2025 is gewerkt aan afronding van de vastgoednota. De nota bestaat uit 2 delen: de kadernota Vastgoed 2026-2029 en de Uitvoeringsnota vastgoedbeleid- en beheer 2026-2029. De nota’s worden gedurende 2026 ingebracht voor bestuurlijke besluitvorming. De gemeente Sittard -Geleen heeft mome nteel ruim 200 objecten in eigendom, naast de havens en één woonwagenlocatie. Het planmatig onderhoud van gebouwen vindt plaats op basis van een meerjarige onderhoudsplanning , waarbij gebruik wordt gemaakt van conditiemetingen volgens de NEN 2767 systematiek.

Elk jaar wordt een gedeelte van de gebouwen opnieuw geïnspecteerd zodat van alle panden in beginsel elke 4 jaar een up -to-date meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) wordt opgesteld. De MJOP wordt daarop door de raad vastgesteld. We storten voor alle gebouwen jaarlijks een bedrag in de bestemmingsreserve en de onderhoudsvoorzieningen planmatig onderhoud vastgoed. De hoogte van de noodzakelijke storting wordt bepaald door de meerjarenonderhoudsplanning. Kostenstijgingen en marktcapaciteit kunnen invloed hebben op de planning en het beschikbare budget. Conform de vastgoednota wordt jaarlijks een onderhoudsplan vastgesteld. Planmatig onderhoud van de niet - strategische panden en de panden in ontwikkeling wordt zoveel mogelijk uitgesteld. Alleen werkzaamheden die onuitstelbaar zijn in verband met de veiligh eid of de bruikbaarheid van het gebouw, worden daarbij wel uitgevoerd. 99 Sportaccommodaties De sportvoorzieningen worden verhuurd aan de Sportstichting Sittard -Geleen, die deze vervolgens via vaste tarieven beschikbaar stelt aan sportverenigingen en andere gebruikers. Voor het beheer en de exploitatie ontvangt de Sportstichting jaarlijks een subsidie van de gemeente.

In 2026 zullen een aantal achterblijflocaties met voormalige bestemming sport worden gesloopt, deze kosten worden deels bekostigd uit de reserve ‘incidentele dekking taakstellingen’ evenals budgetten die vanuit de projecten daarvoor zijn gereserveerd. Onderwijshuisvesting Het onderhoud van schoolgebouwen valt onder de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen. Parkeergarages Middels diverse acties is en wordt gewerkt aan het verbeteren van het gebruik, comfort en veiligheid van de parkeergarages. Voor de komende jaren staat groot onderhoud gepland. De nadruk ligt hierbij op het vervangen van vloercoatings, verlichting en het b eperken van wateroverlast. De gefaseerde aanpak borgt de beschikbaarheid van voldoende parkeercapaciteit, sluit aan bij lopende projecten/programma’s en maakt een evenwichtige inzet van middelen en capaciteit mogelijk. Toon Hermans Theater In verband met het onderzoek naar de verplaatsing van het Toon Hermans Theater ( THT) en de verkorte exploitatiehorizon van de huidige locatie wordt bekeken wat er in deze periode nog aan onderhoud benodigd is. De toekomstig benodigde onderhoudsmiddelen zijn mede afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek naar een nieuwe locatie. Ambtelijke huisvesting In 2025 zijn beperkte onderhoudskosten gemaakt voor de bestaande werkruimtes binnen de gemeentelijke panden.

In verband met de ontwikkelingen rondom de ambtelijke huisvesting, vindt daar enkel hoog noodzakelijk onderhoud plaats, waardoor deze kosten minimaal zijn. Havens De ontwikkelingen van de havens door de jaren heen heeft ervoor gezorgd dat het bedrijventerrein Holtum - Noord samen met het Julianakanaal (1934) de bereikbaarheid van Zuid -Limburg via weg, spoor en water borgt én voor transport en distributie interessant w erd en toekomstig blijft. De havens zijn strategisch voor de gemeente en de Provincie. De havens en kades zijn tussen 1960 en 2017 gefaseerd aangelegd en in de loop der jaren tussentijds aangepast op het huidige gebruik. De raad heeft via de 3e rapportage 2023 middelen beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van baggerwerkzaamheden in de Gulik -Gelre haven en Franciscushaven. De baggerwerkzaamheden in de Gulick - Gelrehaven en de Franciscushaven zijn in 2025 verricht. In de ee rste helft van 2026 volgt een beheerplan voor het meerjarenonderhoud van de havens. Woonwagenstandplaatsen De herinrichting, normalisatie en integratie van de woonwagenlocatie Obbichterweg maakt deel uit van het herstructureringsproject “Overdracht woonwagenlocaties” en is als zodanig het laatste deel van de overdracht aan ZOwonen.

Naar aanleiding van geleerde lessen uit project Tudderenderweg is voor de Obbichterweg gekozen voor een integrale aanpak, hiervoor is een bedrag opgenomen van € 1,23 mln. Afspraken met de bewoners over de normalisatie van de locatie en de nieuw te ontwikkelen locatie zijn vastgelegd i n een door alle bewoners ondertekende vaststellingsovereenkomst. Voor een gedeelte van de boventallige bewoners wordt een nieuwe locatie gerealiseerd. In de vaststellingsovereenkomst is vastgelegd dat bewoners tijdelijk naar een huurwoning kunnen zonder hun recht te verliezen om terug te keren op locatie Obbichterweg na normalisatie of de nieuwe locatie. De verdere normalisatie van de locatie is in afwachting van de te ontwikkelen nieuwe locatie aan de Eggelspoelderweg in Sittard. Conform afspraak worden er in overleg met de bewoners een aantal extra bergingen gerealiseerd voor de boventallige bewoners op de Obbichterweg om de leefbaarheid op de locatie te kunnen bevorderen. De gesprekken met bewoners hierover worden in 2026 verder opgepakt. Exploitatie- en investeringsbudgetten instandhouding kapitaalgoederen Voor de instandhouding van de kapitaalgoederen waren op basis van de begroting 2025 onderstaande budgetten beschikbaar.

Instandhouden kapitaalgoederen | Begroting | Jaarrekening | Budget | Realisatie | Achterstallig Bedragen x € 1.000 | 2025 | 2025 | krediet | vervangings | onderhoud vervangings | investeringen investering | 2025 2025 Infrastructuur | 30.553 | 26.373 | 17.501 | 21.678 a | Wegen/verkeersmaatregelen | 18.589 | 14.793 | 9.955 | 16.352 - | Wegen | 17.133 | 13.703 | 9.955 | 16.352 | nee - | Kleine verkeersmaatregelen | 1.456 | 1.090 | nee b | Riolering | 10.828 | 10.751 | 5.905 | 4.090 | nee c | Kunstwerken | 12 | 2 | nee d | Verkeersregelinstallaties | 1124 | 827 | 1.641 | 1.236 | nee Voorzieningen | 10.247 | 12.969 | 3.487 | 2.317 a | Groen | 7.689 | 10.799 | 2.049 | 1.064 - | Openbaar | groen | 7.147 | 10.466 | 2049 | 1064 | nee (bomen/beplantingen) - | Bos/natuurterreinen | 384 | 266 | nee - | Groenbeheer begraafplaatsen | 158 | 67 | nee b | Verlichting | 1.559 | 1.383 | 819 | 899 | nee c | Speelvoorzieningen | 999 | 787 | 619 | 354 - | Speel- | en | recreatie | 833 | 593 | 619 | 354 | nee voorzieningen - | Kinderboerderij | 99 | 99 | 0 | 0 | nee - | Kasteelpark Born | 67 | 95 | 0 | 0 | nee Panden | 7.641 | 3.659 | 0 | 0 a | Gebouwen | 2.957 | 2.077 - | Ambtelijke huisvesting | 312 | 191 | nee - | Maatschappelijke huisvesting | 1.430 | 1.189 | nee - | Commerciële huisvesting | 741 | 213 | nee - | Cultuurgebouwen | 224 | 101 Schouwburg | 250 | 383 | nee b | Sportgebouwen | 3.336

| 654 | nee c | Parkeergebouwen | 934 | 530 | nee d | Onderwijsgebouwen | 415 | 398 | nee 100 INTERNE BEDRIJFSMIDDELEN Facilitaire Services De onderhoudsbudgetten voor de in gebruik zijnde panden zijn toereikend. We zijn terughoudend voor grote uitgaven en wegen af of een uitgave verantwoord is. Ook de aanschaf van meubilair hebben we in 2025 nadrukkelijk afgestemd met de interne architect en doen enkel vervangingsinvesteringen voor de werkplekken. Deze vervangingen zijn doorgesproken en nemen we mee naar de nieuwe huisvesting. Het hybride werken blijft het uitgangspunt van onze organisatie. In 2025 hebben geen verhuisbewegingen plaatsgevonden. Informatiemanagement en ICT De instandhouding van de vaste ICT-componenten is bij de vaststelling van eerdere programmabegrotingen afdoende geregeld en van budget voorzien. Voor hardware wordt daarbij gebruik gemaakt van een leasecontract met zodanige vervangingsfaciliteiten, dat de | continuïteit en doorontwikkeling (innovatie) zijn gewaarborgd. Per 1 januari 2025 is besloten dat het beheer van de mobiele devices gecentraliseerd bij ICT wordt belegd. Dit betekent dat de mobiele devices ook uit het leasecontract gefinancierd zullen gaan worden. Vooralsnog is het de verwachting dat hiervoor voldoend | e ruimte in het contract bestaat.

Het beheer van ICT-middelen is zo ingericht, dat daarmee zowel technische infrastructuur als centrale software (generieke en bedrijfsvoeringapplicaties) op adequaat niveau kan blijven functioneren (life | -cycle management). Bij de eerdergenoemde ontwikkelingen als Anders of Digitaal Werken wordt ook een | toename verwacht van de benodigde personele beheercapaciteit. De capaciteit zien we reeds | toenemen m.b.t. de (wettelijke) eisen op het gebied van Informatieveiligheid. De technische basis blijft op orde en de | landelijke standaarden op basis van werken onder architectuur worden ingevuld. Met de komst van nieuwe technieken zoals robotisering en Common Ground zullen aanpassingen in de technische architectuur aan de orde zijn. Er worden hogere eisen gesteld aan beveiligingssystemen. Dat betekent dat we meer inzetten op het beveiligen van persoonsgebonden toegang tot onze en landelijke systemen. Daarvoor lopen aanbestedingstrajecten die binnenkort afgerond worden. Exploitatie- en investeringsbudgetten instandhouding kapitaalgoederen Voor de instandhouding van de kapitaalgoederen zijn op basis van de jaarrekening 2025 onderstaande budgetten beschikbaar.

Begroting | Jaarrekening | Krediet tbv | Realisatie | Achterstallig Instandhouden kapitaalgoederen | 2025 | 2025 | vervangingen | vervangings | onderhoud 2025 | investeringen 2025 Informatiemanagement en ICT | 6.304 | 6.152 a Informatiemanagement/Data | en | 565 | 609 | nee integratie/digitalisering b Geo | 1.184 | 1.155 | nee c Informatieveiligheid en privacy | 195 | 223 | nee d ICT | 3.726 | 3.794 | nee e ICT VIDAR | 635 | 370 | nee 101 2.2.4 FINANCIERING INLEIDING Conform artikel 22 van de Financiële verordening op basis van artikel 212 van de Gemeentewet wordt de Raad door middel van de financieringsparagraaf in de jaarrekening op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen en resultaten met betrekking tot de financiering. Alle in deze financieringsparagraaf opgenomen acties zijn gebeurd in het kader van de doelstelling van de treasuryfunctie: optimale verkrijging, inzet en beheersing van financieringsmiddelen om op de gewenste plaats, op het juiste tijdstip en tegen de beste condities over de gewenste hoeveelheid liquiditeiten te kunnen beschikken. Voor informatie over garanties wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing.

UITGANGSPUNTEN Gehanteerde percentages | Geldmarktrente | Kapitaalmarktrente Begroting | 3,00% | 3,50% KASGELDLIMIET De kasgeldlimiet is bepalend voor de maximale omvang waarvoor de gemeente kortlopende schuld (korter dan 1 jaar) mag aangaan. Deze limiet wordt volgens de wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) berekend naar een vast percentage (8,5%) van de totale uitgaven van de begroting per 1 januari van het betreffende jaar. Uit onderstaande tabel, die inzicht geeft in de benutting van de kasgeldlimiet, blijkt dat de gemeente in 2025 het hele jaar ruimschoots binnen de kasgeldlimiet gebleven is. In de tabel is te zien dat in elk kwartaal van het jaar 2025 de netto vlottende schuld (+)/vlottende middelen ( | -) als een negatief bedrag is opgenomen. Dit komt doordat er in 2025 meer vlottende middelen waren dan dat er vlottende schuld was opgenomen. Kasgeldlimiet | 1e kwartaal | 2e kwartaal | 3e kwartaal | 4e kwartaal Bedragen x € 1.000 Omvang uitgaven begroting per 1 januari 2025 | 460.100 Netto vlottende schuld(+)/vlottende middelen(-) | -32.218 | -33.155 | -63.825 | -59.063 Kasgeldlimiet | 39.109 | 39.109 | 39.109 | 39.109 Ruimte onder limiet | 71.327 | 72.264 | 102.934 | 98.172 LIMIETEN FINANCIERINGSMIDDELEN Bij de begroting 2025 is de limiet voor de kortlopende financieringsmiddelen 2025 bepaald op € 30 mln.

euro en de limiet voor de langlopende financieringsmiddelen 2025 bepaald op € 75 mln. euro. In 2025 is het niet nodig gebleken om een financiering aan te trekken. 102 RENTERISICONORM Op basis van de wet FIDO is een limiet gesteld aan de blootstelling van renterisico’s door middel van het instellen van een renterisico-norm. Doel is om tot een gelijkmatig opgebouwde leningenportefeuille te komen zodat de renterisico’s bij herfinanciering gespreid worden. De renterisico-norm geeft het maximum aan renterisico per jaar aan en is een bedrag ter grootte van 20% van de omvang van de uitgaven van de begroting per 1 januari van het | lopende | begrotingsjaar. | Onderstaande | tabellen | geven | conform | de | Uitvoeringsregeling | Financiering Decentrale Overheden (UFDO) inzicht in de renterisico-norm over de jaren 2024 en 2025 en de komende vier jaren gebaseerd op de omvang van de uitgaven van de begroting per 1 januari van het lopende begrotingsjaar. De gemeente voldoet aan de wettelijke renterisico-norm van 20%.

Renterisiconorm en renterisico’s vaste schuld | 2024 | 2025 Bedragen x € 1.000 (1) Omvang uitgaven begroting per 1 januari | 422.135 | 460.100 (2) Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage | 20% | 20% (3) Renterisiconorm op basis begroting (1*2) | 84.427 | 92.020 (4) Renterisico op vaste schuld (= aflossing en renteherziening) | 17.073 | 17.384 Ruimte (3-4) | 67.354 | 74.636 Renterisico in percentage begroting (4/1)*100% | 4,04% | 3,78% Renterisiconorm en renterisico’s vaste schuld | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Bedragen x € 1.000 (1) Omvang uitgaven begroting per 1 januari | 478.600 | 478.600 | 478.600 | 478.600 (2) Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage | 20% | 20% | 20% | 20% (3) Renterisiconorm op basis begroting (1*2) | 95.720 | 95.720 | 95.720 | 95.720 (4) Renterisico op vaste schuld (= aflossing en renteherziening) | 17.596 | 18.008 | 18.021 | 18.035 Ruimte (3-4) | 78.124 | 77.712 | 77.699 | 77.685 Renterisico in percentage begroting (4/1)*100% | 3,68% | 3,76% | 3,77% | 3,77% RENTETOEREKENING Artikel 13 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de gemeente moet werken met een renteomslag en inzicht moet geven in: • | de rentelasten uit externe financiering • | het renteresultaat • | de wijze van rentetoerekening Met onderstaand door de commissie BBV geadviseerd renteschema wordt invulling gegeven aan dit inzicht.

Schema rentetoerekening Bedragen x € 1.000 a. | De externe rentelasten over de korte en lange financiering | 7.591 b. | De externe rentebaten over de korte en lange financiering | -/- | 2.344 Saldo rentelasten en rentebaten | 5.247 c.1 | De rente die aan de facilitaire grondexploitaties moet worden doorberekend* | -/- | 0 103 104 Schema rentetoerekening Bedragen x € 1.000 c.2 De rentelasten van projectfinanciering en doorverstrekte leningen die aan het betreffende taakveld moeten worden toegerekend -/- 671 c.3 De rentebaten van projectfinanciering en doorverstrekte leningen waarvoor een specifieke lening is aangetrokken die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend 1.316 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente 5.892 d.1 Rente over eigen vermogen * 0 d.2 Rente over voorzieningen * 0 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente 5.892 e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag 1,50%) -/- 6.270 f. Renteresultaat op het taakveld treasury -378 * Vanaf 2025 schrijft het BBV voor dat de rentetoerekening aan de grondexploitaties ook m.b.v. de renteomslag berekend moet worden, deze is nu onderdeel van het bedrag opgenomen bij e. Bij facilitaire grondexploitaties, opgenomen bij C.1, geldt een uitzondering, echter dit is voor gemeente Sittard -Geleen niet van toepassing. *De gemeente kiest er voor geen rente over het eigen vermogen en de voorzieningen te berekenen.

De afwijking tussen de werkelijke rentelasten en de toegerekende rentelasten bedraagt - € 378.000. De afwijking is 6,41% van de werkelijke rentelasten. De gemeente hoeft op basis van deze nacalculatie de toegerekende rente niet te corrigeren omdat de afwijking kleiner is dan 25%. LIQUIDITEITSPLANNING EN FINANCIERINGSBEHOEFTE Dagelijks: De dagelijkse liquiditeitsbehoefte is afgedekt omdat het beheer van het saldo in de rekening -courant in handen gegeven is van de bank. Dit is geregeld in de overeenkomst van de bancaire dienstverlening. Aan het saldo in rekening-courant is automatische daggeldverstrekking gekoppeld. Er worden rentekosten in rekening gebracht bij een negatief banksaldo, namelijk het interbancaire rentepercentage (1 -maands Euribor) verhoogd met een toeslag van 15 basispunten (0,15%). Over een positief saldo wordt rente ontvangen, namelijk het interbanca ire rentepercentage (1 -maands Euribor) verminderd met een afslag van 25 basispunten (0,25%). Korte termijn: De nadruk ligt op het voortschrijdend actualiseren van de bestaande liquiditeitsplanning met een scope van 5 maanden waarbij alle geldstromen worden meegenomen. (Middel)lange termijn: Bij de begroting is een geactualiseerde financieringsbehoefte voor de komende jaren gepresenteerd. RENTEONTWIKKELINGEN De ECB heeft in de eerste helft van 2025 de rente verder verlaagd.

Per juni kwam hierdoor de depositorente uit op 2%. Daarna hield de ECB de rentetarieven stabiel in 2025. Dit besluit werd genomen , omdat de inflatie in de eurozone dicht bij de doelstelling van 2% lag en de economische activiteit voldoende bleef. 105 We volgen de renteontwikkelingen dagelijks. Voor de geldmarkt dient hiervoor de driemaands Euribor als leidraad en voor de kapitaalmarkt dient de 10-jaars Nederlandse staatslening als benchmark. In bovenstaande grafiek zijn de benchmarks 2025 opgenomen voor de geldmarkt en de kapitaalmarkt. Bij de geldmarkt, de 3-maands Euribor, is het effect van de renteverlagingen van de ECB in het eerste halfjaar duidelijk waarneembaar. De 3-maands Euribor bego n het jaar 2025 met een rentestand van 2,714% en zakte in de loop van het eerste halfjaar naar een stand van 1,953%. De rest van het jaar bleef de 3-maands Euribor redelijk stabiel. Vanaf maart 2023 hadden we te maken met een inverse rentestructuur: de rente op de kortlopende leningen werd hoger dan de rente op de langlopende leningen. In de grafiek is te zien dat aan het begin van het jaar 2025 de inverse rentestructuur eindigde. De rente van de 10 jaar staatslening lag ultimo 2025 0,43% hoger dan aan het begin van het jaar.

In 2025 heeft de Europese Centrale Bank (ECB) net als in 2024 een belangrijke rol gespeeld in het vormgeven van het monetair beleid van de eurozone, waarbij de focus lag op het handhaven van prijsstabiliteit en het ondersteunen van duurzame economische groei.

106 Het tarief van de lening 25 jaar gelijk vertoonde in 2025 nagenoeg eenzelfde verloop als de 10 jaar staatslening. De kredietopslag die de banken aan hun klanten in rekening brachten voor dit soort langlopende leningen laat in 2025 een schommeling zien tussen de 0,99% en 0,36%. Bijgaande grafiek laat dit verschil tussen de 10 jaar staatslening en de lening 25 jaar gelijk zien.

107 LENINGPORTEFEUILLE Het schuldrestant van de opgenomen leningen is in 2025 gedaald van € 366,2 mln. per 1 januari naar € 358,8 mln. per 31 december 2025: € 273,0 mln. Leningen t.b.v. algemene middelen Gemeente € 80,3 mln. Projectfinanciering € 5,5 mln. Doorverstrekte leningen In 2025 is 10 mln. opgenomen als projectfinanciering voor het project Glanerbrook. Deze lening is de derde van 4 leningen die in 2022 zijn aangetrokken met een uitgestelde stortingsdatum. Kengetallen opgenomen leningen t.b.v. algemene middelen Gemeente: - het gemiddeld rentepercentage is 2,46%. - de gemiddelde restantlooptijd is 20,6 jaar. - opgenomen in 2025 € 0 mln. - aflossingen € 15,88 mln. Kengetallen projectfinanciering: - het gemiddeld rentepercentage is 0,77%. - de gemiddelde restantlooptijd is 46,5 jaar. - opgenomen in 2025 € 10 mln. - aflossingen € 1,5 mln. Kengetallen van doorverstrekte leningen: - het gemiddeld rentepercentage is 1,79%. - de gemiddelde restantlooptijd is 7,6 jaar. - opgenomen in 2025 € 0 mln. - aflossingen € 0,032 mln.

108 SCHATKISTBANKIEREN De gemeente is verplicht alle liquide middelen boven een drempelbedrag van 2% van de begrotingsomvang bij het Ministerie van Financiën aan te houden. Het drempelbedrag is gedefinieerd als een gemiddeld bedrag per kwartaal. Dat betekent dat het gemiddelde van het bedrag aan overtollige middelen dat een decentrale overheid gedurende het kwartaal elke dag buiten de schatkist heeft aangehouden niet boven het drempelbedrag mag liggen. Dit drempelbedrag was voor de gemeente in 2025 € 9.202.000. Alleen positieve saldi tellen mee voor de benutting van het drempelbedrag. Uit de tabel, die inzicht geeft in de benutting van het drempelbedrag en volgens de voorschriften van het BBV deel uitmaakt van de toelichting op de balans, blijkt dat de gemeente in 2025 binnen deze drempel is gebleven. Van de projectfinancieringen voor Glanerbrook werd gedurende 2025 nog een aanzienlijk bedrag bij de schatkist aangehouden, ultimo 2025 was dit € 8 mln. Van de projectfinanciering voor Vidar Huisvesting was het bedrag bij de schatkist ultimo 2025 € 15 mln. In 2025 ontving de gemeente een rentevergoeding voor het bedrag dat bij het Ministerie van Financiën in de schatkist werd aangehouden. In totaal betrof dit een bedrag van € 1.610.389.

Rentevergoeding Schatkistbankieren 2025 Gemeente algemeen € 964.874 Glanerbrook € 313.682 Vidar Huisvesting € 331.833 Totaal € 1.610.389 2.2.5 BEDRIJFSVOERING FACILITAIRE SERVICES HUISVESTING ( In 2025 hebben we versoberd onderhoud gedaan aan de bestaande gebouwen. We houden het energieverbruik van drie grote ambtelijke gebouwen goed in de gaten. Dit zijn het Zorg- en Veiligheidshuis, het Stadhuis in Sittard en het Stadswinkel in Geleen. In 2025 is het gebruik van gas nagenoeg gelijk gebleven. Maar we hebben wel substantieel minder elektriciteit gebruikt. We monitoren sinds het hybride werken minder energieverbruik. Verder hebben we in projecten gewerkt aan de plannen voor nieuwe gebouwen. Hierbij hebben we onder andere onderzocht naar slimme gebouwen (Smart building en Building Information Modelling (BIM)), welk meubilair we gaan gebruiken en hoe we de energievoorziening regelen. INKOOP EN AANBESTEDING In 2025 is – vanuit een dienstverlenende en verbindende basis – de organisatie gefaciliteerd bij het verbeteren, vernieuwen, toegankelijker maken en natuurlijk het toepassen van het inkoop- en aanbestedingsbeleid. | Dit deden we om het makkelijker en beter | toepasbaar te maken. We hebben daarbij rekening gehouden met de aanbevelingen van de Rekenkamer, het beleid uit 2021, het Handboek Inkoop uit 2021 en het onderzoek van de Rekenkamer van maart 2023.

Deze zaken hebben ervoor gezorgd dat de inkoopfunctie binnen onze organisatie beter is geworden. Het bedrag dat we konden besteden aan inkopen is in 2025 iets gestegen en was € 153 miljoen. Van het totaal van 446 trajecten zijn er 397 onderhands aanbesteed. Hierbij is gekeken of lokale en regionale ondernemers mee konden doen. Daarnaast zijn 49 trajecten openbaar aanbesteed, op nationaal of Europees niveau. Verder kwamen 99 trajecten in 2025 in aanmerking voor SROI (Social Return on Investment). Aan het einde van het jaar waren 74 van deze SROI-trajecten gestart, met een waarde van € 1,5 miljoen. Geografische categorie | Inkoopvolume | % 1. Lokaal | € 21.409.864,46 | 13,96% 2. Regionaal | € 38.294.611,92 | 24,97% 3. Provinciaal | € 33.573.944,90 | 21,89% 4. Nationaal | € 59.900.444,47 | 39,05% 109 Geografische categorie | Inkoopvolume | % 5. Internationaal | € 201.015,79 | 0,13% TOTAAL | € 153.379.881,54 | 100,00% Meerjaren overzicht 2022 - 2025 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | % 1. Lokaal | 23,3% | 22,9% | 16,2% | 14,0% | -2,3% 2. Regionaal | 28,3% | 25,5% | 27,3% | 25,0% | -2,3% 3. Provinciaal | 7,4% | 9,1% | 25,1% | 21,9% | -3,2% 4. Nationaal | 40,9% | 42,3% | 31,3% | 39,1% | 7,8% 5. Internationaal | 0,1% | 0,2% | 0,1% | 0,1% | 0,0% De samenwerking met de teams die opdrachten geven (klanten) levert goede resultaten op.

Het tijdig inschakelen van professionals voorkomt ongewenste situaties. Het inkoopproces is eenvoudiger en makkelijker te gebruiken. Ook de resultaten uit de interne controle op rechtmatigheid zijn verbeterd. Teams begrijpen beter dat zij een belangrijke rol hebben bij het beheren van contracten (contractmanagement). ARCHIEF/DOCUMENTAIRE INFORMATIEVOORZIENING Digitale archivering is nu de standaard voor het bewaren van documenten binnen de hele organisatie. Het oude papieren archief groeit niet meer en wordt juist steeds kleiner. Volgens de Archiefwet wordt er elk jaar een deel van het archief vernietigd. Omdat er steeds minder papieren documenten binnenkomen, zal het papieren archief vanaf 2025 steeds kleiner worden. In 2024 is de Archiefmonitor gemaakt. Dit is een instrument als hulpmiddel dat actueel laat zien hoe het papieren archief zich ontwikkelt met aanwas, bewerkingen en overbrengingen naar het RegioArchief. In 2025 is van het vernietigbare archief 90 meter vertrouwelijk afgevoerd. Digitale archivering vindt plaats in de hele organisatie. Waar het papieren archief begon nadat een werkproces klaar was, begint informatiebeheer en digitale archivering doorheen het gehele werkproces. Daarom vragen medewerkers vaak om hulp en advies van de unit Archief. De hulp gebeurt zowel op eigen initiatief als op verzoek.

De archiefmedewerkers volgen online workshops om hun kennis te verbeteren. Het archiefbewerkingsplan dat eind 2024 is gemaakt, werd in 2025 uitgevoerd. Dit plan zorgt ervoor dat de archieven, bestemd voor blijvende bewaring bij het RegioArchief, met prioriteit worden bewerkt. Voor het verwerken van deze archieven was extra kennis nodig. Daarom hebben alle archiefmedewerkers een opfriscursus ‘Waarderen en Selecteren’ gevolgd en krijgen zij regelmatig trainingen tijdens het werk van een externe specialist. Naast de archiefmonitor is ook een projectmonitor ontwikkeld. Hierin is te zien hoe het archiefbewerkingsplan verloopt. De samenwerking tussen de archiefafdeling en het RegioArchief is verbeterd. Samen dragen we zorg voor een goed informatiebeheer. Beiden leveren een bijdrage aan de vragen van de provinciale toezichthouder. INFORMATIEMANAGEMENT EN ICT iVisie (iUitvoeringsprogramma) Op basis van de Toekomstvisie 2030 en de Organisatievisie, is een afgeleide iVisie (Informatievisie) gemaakt en vastgesteld. De iVisie is belangrijk voor de gemeente, omdat het aangeeft hoe we informatie en technologie 110 111 willen gebruiken om, onder andere, de dienstverlening aan inwoners beter te maken. De iVisie is gebaseerd op de strategische opgaven voor de komende jaren, zoals die staan in de Toekomstvisie 2030, Organisatievisie en Kadernota.

De iVisie is opgesteld met een organisatie brede bijdrage, tijdens workshops met beleidsmedewerkers en teammanagers. Nadat de iVisie is vastgesteld, is er een iUitvoeringsprogramma aan gekoppeld voor de concrete vertaling op projectniveau. In dit programma werken we aan onderwerpen zoals Common Ground, datagedreven werken, informatiebeheer en kunstmatige intelligentie (AI). Voor het iUitvoeringsprogramma zijn er in de begroting extra middelen beschikbaar gesteld. Informatiebeheer Ons digitale informatiebeheer verandert steeds, bijvoorbeeld door nieuwe wetten. Binnen onze organisatie willen we zorgvuldig omgaan met informatie. We zorgen dat projecten en nieuwe wetten, zoals de Wet Open Overheid (WOO), goed op elkaar aansluiten. Goed informatiebeheer helpt ons transparant te zijn, betere service te bieden, goed samen te werken binnen en buiten de organisatie, en bereidt ons voor op de toekomst. Door het SIO (Strategisch Informatieoverleg bewaken we de ontwikkelingen binnen ons informatiebeheer. We werken aan een open en transparante overheid met een goede informatiehuishouding. Dit betekent dat informatie digitaal veilig, makkelijk te vinden en zo lang als nodig toegankelijk is.

Dit helpt ons om onze uitvoeringskracht te versterken, het werk effi ciënter te doen, daarmee de kwaliteit van onze dienstverlening te verbeteren, en de privacy en beveiliging van informatie te waarborgen. Ook biedt het kansen om vernieuwend te werken, bijvoorbeeld met data en kunstmatige intelligentie (AI). Aan het einde van 2025 is ons informatiebeheer beoordeeld namens de gemeentearchivaris met een rapport en gecontroleerd via een audit. Werkplek van de toekomst In verband met de nieuwe kantoorruimte en het werken op verschillende plekken, is onderzocht hoe de digitale werkplek er in de toekomst uit kan zien. Belangrijk hierbij zijn dat het systeem makkelijk aan te passen is en goed te beheren is. In 2025 is extra aandacht besteed aan de beveiliging van apparaten en programma’s. Het beheer van mobiele apparaten is nu centraal geregeld. Medewerkers, het college en de raad kunnen op een veilige manier bij de programma’s en gegevens die ze nodig hebben vo or hun werk. Informatieveiligheid/cyberweerbaarheid Informatieveiligheid gaat niet alleen over techniek. De mens is zelfs nog belangrijker. Waar mensen werken, kunnen ook fouten of risico’s ontstaan. De ENSIA -controle van 2025 is grotendeels positief. Er zijn wel punten waarop we blijven letten en verbeteren. Steeds meer werk en contact met inwoners en bedrijven gebeurt online.

Ook steeds meer dingen worden digitaal geregeld. Daardoor is het voor mensen met slechte bedoelingen makkelijker geworden om aan te vallen. We zien dat deze aanvallen vaker gebeuren. Daarom doen we ook meer om ons te beschermen tegen deze aanvallen. Sommige aanvallen kunnen organisaties en hun samenwerkingen lang verstoren. Hierdoor wordt digitale veiligheid steeds belangrijker. Ook doordat mensen vaker thuis of op andere plekken werken, moeten we andere en betere beveiliging regelen. Hier blijven we aandacht aan geven. In 2025 is er ook nieuwe beveiligingssoftware gekocht. Daarnaast letten we meer op dat iedereen zich bewust is van informatieveiligheid. COMMUNICATIE We werken voor de samenleving en zijn een betrouwbare overheid. We praten met één mond, doen wat we zeggen en zeggen wat we doen. Iedereen moet mee kunnen doen. Daarom werkten we ook in 2025 aan begrijpelijke en toegankelijk communicatie. Dat doen we in de herkenbare stijl van het huis. 112 Nieuwe website In 2025 is de nieuwe website voor Sittard -Geleen en voor Vidar gelanceerd. De informatie op de websites is begrijpelijker, beter vindbaar, gebruiksvriendelijker en toegankelijker. Het design is vernieuwd. Teksten zijn ook in meerdere talen beschikbaar. De techniek is volledig open source en daarmee toekomstbestendig. Bij het inrichten van de websites staat de mens (inwoner) centraal.

Daarom zijn inwoners en ondernemers betrokken bij de ontwikkeling. Intranet Ook zijn in 2025 de voorbereidingen voor de update van ons huidige intranet gestart. Intranet is de digitale verzamel- en/of ontmoetingsplek voor onze organisatie. Het biedt de medewerkers van Sittard -Geleen mogelijkheid om online samen te werken, elkaar te vinden, kennis te delen en documenten op een overzichtelijke manier te beheren. Hiermee is het een belangrijk fundament om van buiten naar binnen te kunnen werken. Deze update past binnen en sluit aan bij de ontwikkelingen van de Werkplek van de Toekoms t. Duidelijke taal In 2025 is verder ingezet op het vergroten van bewustzijn, het versterken van schrijfvaardigheden en het faciliteren van medewerkers om duidelijke taal toe te passen. Met trainingen, tools, blogs met taaltips en advies hebben we medewerkers concreet ondersteund bij het schrijven in begrijpelijke taal. Ook de Meeleesgroep met leden uit de samenleving heeft ons weer ondersteund in het begrijpelijker maken van brieven en teksten. HR Integriteitsbeleid De coördinator integriteit van Sittard -Geleen maakt elk jaar een Jaarverslag Integriteit voor de organisatie. Een korte versie hiervan staat in de jaarrekening. Zo voldoet de organisatie aan artikel 4 van de Ambtenarenwet 2017.

Dit artikel zegt dat een ove rheidswerkgever jaarlijks een verantwoording openbaar maakt over hoe het integriteitsbeleid wordt uitgevoerd. Versterking integriteitsysteem In 2024 is er een werkplan gemaakt op basis van een analyse van het integriteitssysteem. Dit werkplan bevat acties om het integriteitssysteem de komende jaren te versterken. Er wordt gewerkt aan meer samenhang tussen de verschillende onderdelen van het sys teem. Leidinggevenden worden getraind om te sturen op integriteit. Daarnaast brengen we het moreel leerproces op gang. Om deze ontwikkeling extra te ondersteunen is na de zomer van 2025 tijdelijk een adviseur van Governance & Integrity aangetrokken. Deze a dviseur helpt met de strategische sturing op het thema integriteit en zorgt voor draagvlak in de organisatie. Preventie Nieuwe medewerkers Elke nieuwe medewerker krijgt de gedragscode. Daarna is er een speciale bijeenkomst over integriteit. Tijdens deze bijeenkomst leggen we uit wat de bijzondere rol van ambtenaren is. Zo zijn medewerkers goed voorbereid om de ambtseed/-belofte af te leggen. Bijeenkomsten ambtseed 2025 Aantal groepen Aantal medewerkers 16 125* * 184 in 2024 en 158 in 2023 113 In 2025 is de integriteits - en geheimhoudingsverklaring voor inhuurkrachten herschreven en afgestemd op de tekst van de ambtseed. Risicoanalyse Elk jaar maken we een analyse van de risico’s op fraude.

Hierover geven we een apart verslag. In het werkplan staat ook dat we breder gaan kijken naar kwetsbaarheden in onze werkprocessen. Zo kunnen we maatregelen nemen om onze medewerkers goed te bescherm en. Dit is belangrijk om te voorkomen dat zij in de verleiding komen om fouten te maken, dat anderen misbruik van hen maken, of dat ze onterecht worden beschuldigd. In 2025 leidde de risicoanalyse integriteit bij de unit BOA tot nieuwe afspraken over hoe w e met inwoners en met elkaar omgaan. Handhaving Regeling Melden en onderzoek In 2025 is de regeling Melden en onderzoek integriteitsschendingen door het college vastgesteld. Deze regeling legt uit hoe je moet melden als er iets misgaat op het gebied van integriteit. Meldingen Integriteitsmeldingen 2025 Melder Aard van de melding Opvolging Resultaat 1 Extern Misbruik positie en belangenverstrengeling Geen, melding niet verder onderbouwd - 2 Intern Ongewenste omgangsvormen Niet onderzoekbaar HR-traject 3 Extern Misbruik bevoegdheden Geen, was geen integriteitskwestie - 4 Extern Misbruik bevoegdheden Loopt nog 5 Extern Misbruik bevoegdheden Loopt nog In 2024 was er 1 integriteitsmelding (extern). Vertrouwenspersonen Onze vertrouwenspersonen helpen medewerkers die ongewenst gedrag ervaren of te maken hebben met andere integriteitskwesties. Er zijn vier interne en één externe vertrouwenspersoon. Zij luisteren en geven advies.

Soms verwijzen ze door naar de juiste plek. Ze kunnen ook helpen bij het beslissen een officiële melding te doen bij de coördinator integriteit. Sinds de nieuwe meldregeling zijn vertrouwenspersonen geen meldpunt meer. Daardoor is hun taak duidelijker en beter afgebakend. Ook in 2025 bezochten onze interne vertrouwenspersonen verschillende teams. Tijdens hun bezoek laten zij een korte animatie zien over de meldprocedure. Ook praten ze met medewerkers over ongewenst gedrag. Moreel leerproces Met de 7 stappen van morele oordeelsvorming kijk je op een objectieve manier naar lastige vragen waarin je voor een dilemma staat. De methode helpt om tot de moreel juiste beslissing te komen. Een beslissing die voldoende recht doet aan iedereen met wie en voor wie we werken. In ons opleidingsprogramma is de training Morele oordeelsvorming opgenomen, welke tweemaal per jaar wordt georganiseerd. Diversiteit en Inclusie als werkgever Wij vinden het belangrijk dat iedereen zich welkom voelt bij ons. Daarom zijn diversiteit en inclusie belangrijk in ons (HR)-beleid. We willen een werkplek maken waar iedereen terecht kan en zich veilig en gewaardeerd voelt. 114 We doen dit door te luisteren naar onze medewerkers. Zo werken we aan inclusiviteit bij het aannemen van nieuwe mensen, het inwerken, leren en groeien, het behouden van medewerkers en het afscheid nemen.

We letten op de hele tijd dat iemand bij ons werkt. Implementatie AFAS Op 22 januari 2025 is ons nieuwe HR -systeem AFAS voor de hele organisatie in gebruik genomen. In het begin hebben we vooral de basis van het systeem gebruikt. In 2025 hebben we gewerkt aan het verbeteren van deze basis en het toevoegen van nieuwe onderdelen en processen. Daarnaast is in 2025 de overgang geweest van een projectorganisatie naar een beheerorganisatie waarin de doelstellingen en ambities van de gemeente die bij de aanbesteding gesteld zijn (aansluiten bij de best practice, gebruiksvriendelijkheid, integraliteit en eigen regie van onze medewerkers) geborgd worden en het systeem up- to-date blijft. Leren en ontwikkelen bij Sittard-Geleen; de Sittard-Geleen academie In 2025 is de Sittard -Geleen Academie geopend. Dit is een centrale plek waar medewerkers kunnen leren, zich kunnen ontwikkelen, kennis kunnen delen en inspiratie kunnen opdoen. Het aanbod helpt medewerkers om beter te worden in hun werk. Ook zorgt het ervoor dat leren een vaste gewoonte wordt binnen onze organisatie. Binnen de academie gebruiken we een speciaal leerplatform. Via dit platform kunnen medewerkers korte lessen volgen, meedoen aan trainingen en online cursussen doen. Het platform helpt medewerkers om bij te houden welke opleidingen ze volgen en wat ze nog w illen leren.

Ook maakt het platform samenwerken en kennis delen makkelijker, bijvoorbeeld door interactieve leerpaden en mogelijkheden om feedback te geven. FINANCIËN Op dit moment werkt de gemeente Sittard -Geleen met een financieel pakket dat dateert uit 20 04. In 2024 en 2025 hebben we noodzakelijke updates van het pakket doorgevoerd. In eerste instantie was voor ogen deze applicatie om te zetten naar een cloudapplicatie. Deze noodzakelijke upgrade zou heel veel tijd en geld kosten en zou ook maar een tijdelij ke oplossing betekenen. We zijn namelijk verplicht om een nieuw financieel informatiesysteem aan te besteden. In overleg met de leverancier zijn we overeengekomen om deze tussenstap niet te zetten en de huidige versie te mogen gebruiken tot uiterlijk 2028. Derhalve is de focus nu op een volledig nieuw financieel pakket en geen tussenstap middels een cloudoplossing . De voorbereidingen voor het nieuwe financiële systeem zijn in 2025 gestart. De aanbesteding vindt plaats in 2026, de implementatie in 2027. Het systeem gaat live in 2028. Als deelopdracht van de opdracht ‘opgavegericht begroten en betekenisvol sturen’ werken we toe naar een opgavegerichte begroting. Het doel van een opgavegerichte begroting is een begroting op te stellen die niet alleen financieel sluitend is, maar ook uitv oerbaar en effectief bijdraagt aan de gewenste maatschappelijke resultaten.

In 2025 zijn hier de eerste stappen in gezet. In de begroting 2027 en 2028 zal dit verder worden doorgevoerd. In eerste instantie is, conform wetgeving, alleen over de financiële rechtmatigheid door het college zelf een verantwoording afgegeven. De komende jaren wordt deze stapsgewijs uitgebreid naar een volledige rechtmatigheidsverantwoording. We hebben (en blijv en) stappen gezet (/zetten) in de interne beheersing van onze organisatie om zo de onderbouwing van rechtmatigheidsverantwoording juist vorm te kunnen geven en op een beheerste manier ons werk te blijven uitvoeren. 115 CONCERN CONTROL Concern control heeft vanuit volgende disciplines Juridisch, Organisatiekundig, Planeconomie, Interne Beheersing, Management Control en Financiën onder meer gewerkt aan: - het raadsvoorstel belastingmaatregelen 2026; - advisering via diverse Raadsinformatiebrieven over circulaires gemeentefonds; - voorstel nieuwe financiële verordening (verordening 212); - uitvoeren frauderisico analyses; - voorstel controleprotocol 2025; - voorstel auditjaarplan 2025; - opgave gericht werken en gebruik van indicatoren; - inrichten en invoeren van het intern opleidingsprogramma Sittard -Geleen academie; - raadsvoorstel nieuwe regeling grote projecten inclusief nieuwe opzet rapportageformat; - voorstel nieuwe kadernota grondbeleid; - advies sturing op verwervingen en risicomanagement bij

gebiedsontwikkeling; - advisering en monitoring subsidies projecten gebiedsontwikkeling (Impulsaanpak en KLC); - collegevoorstel interne regeling (voorkomen situaties van) staatssteun; - in coproductie met de griffie het protocol geheimhouding gemeenteraad; - afstemming rekenkameronderzoeken; - voorstel aanbesteding nieuwe accountant; - voorbereiding opleidingsprogramma financiën voor raad en organisatie; - collegeopdracht evaluatie begrotingsproces. 116 2.2.6 OPENBAARHEID Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (hierna: Woo) gedeeltelijk in werking getreden. Het doel van de wet is een meer transparante overheid. Artikel 3.5 van de Woo geeft aan dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens ten aanzien van de uitvoering van deze wet. Daarnaast doen we in de jaarstukken verslag van de uitvoering van de wet. De Woo kent een aantal onderdelen waarvoor het Rijk via de meicirculaire gemeentefonds 2021 zowel incidenteel als structureel budget ter beschikking heeft gesteld. De Woo heeft een implementatietermijn van vijf tot acht jaar. De VNG heeft de gefaseerde invoering opgenomen in het ‘Meerjarenplan om de Wet open overheid bij gemeenten te implementeren’.

De onderdelen van de Woo zijn als volgt: - Actief openbaar maken van documenten - Passief openbaar maken van documenten - Het op orde brengen van de informatiehuishouding Actief openbaar maken De wet spreekt over elf informatiecategorieën die actief openbaar gemaakt moeten worden. Deze regeling is opgedeeld in vier tranches. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (Ministerie BZK) heeft in een brief van 16 februari 2026 medegedeeld dat de oplevering van de Generieke Woo Voorziening (GWV) is vertraagd. De planning van de tweede tranche en de opvolgende tranches moet worden aangepast. Het ministerie van BZK verwacht eind tweede kwartaal 2026 meer duidelijkheid te kunnen geven met behulp van een aangepaste planning*. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseer t gemeenten om lokaal door te werken aan actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën. Op dit moment zijn we dan ook bezig met diverse voorbereidingen ten aanzien van actief openbaar maken. Er wordt samen met andere gemeenten gewerkt aan de ontwikke ling van het Woo -behandelaarsportaal welke zal bijdragen aan het actief openbaar maken van de overheidsinformatie. De verwachting is dat dit portaal op korte termijn getest en in de loop van dit jaar geïmplementeerd kan worden. Op dit moment maken we al diverse zaken actief openbaar. Een overzicht tref je hieronder aan.

Informatiecategorie Artikel 3.3 Wat Openbaar op lokale site Openbaar landelijk (Woo-index) Openbaar landelijk planning (Woo- index)* 1. Wet- en regelgeving 1a Besluiten, beleidsregels, verordeningen Ja Ja 2024 1b Andere algemeen verbindende voorschriften Ja Ja 2024 1c Ontwerpen van besluiten, beleidsregels, verordeningen en overige besluiten van algemene strekking waarover een extern advies is gevraagd, met inbegrip van de adviesaanvraag Deels Deels 2026* 2. Organisatiegegevens 1d Inzicht in de organisatie en haar werkwijze, waaronder de taken en bevoegdheden van organisatieonderdelen Ja Ja 2024 1e Hoe de organisatie en haar onderdelen te bereiken zijn en hoe een informatieverzoek kan worden ingediend Ja Ja 2024 117 Informatiecategorie Artikel 3.3 Wat Openbaar op lokale site Openbaar landelijk (Woo-index) Openbaar landelijk planning (Woo- index)* 3. Raadstukken 2a Bij de gemeenteraad ingekomen stukken, tenzij deze gaan over individuele gevallen Ja Ja - 2c Vergaderstukken en verslagen van de raad, behalve waarop geheimhouding geldt Ja Ja 2026* 4. Bestuursstukken 2d Agenda’s, besluiten en besluitenlijsten van vergaderingen van het college van B&W, tenzij geheimhouding geldt Deels Nee 2026* 5.

Adviezen van adviescolleges 2e Adviesaanvragen, adviesvoorstellen en adviezen en van officiële adviescolleges (door besluit van het bestuursorgaan vastgesteld), met uitzondering van adviezen die gaan over individuele gevallen Nee Nee 2026* 6. Convenanten 2f Convenanten, overeenkomsten, verbintenissen en soortgelijke afspraken van een bestuursorgaan met andere partij(en) Nee Nee - 7. Jaarplannen - en verslagen 2g De jaarplannen- en verslagen van het bestuursorgaan, behalve de jaarplannen- en verslagen van afzonderlijke afdelingen of directies Ja Via de Raadsstukken 2026* 8. Woo-verzoeken 2i Inhoud van het verzoek, de schriftelijke beslissing en de eventueel verstrekte informatie Nee Nee 2026* 9. Onderzoeken 2j Onderzoeksrapporten die intern of extern zijn uitgevoerd, met name uit feitenmateriaal bestaan en gaan over het functioneren van de eigen organisatie, voorbereiding of evaluatie van beleid, inclusief de uitvoering, naleving en handhaving van het beleid Nee Nee - 10.

Beschikkingen 2k Beschikkingen in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb): - Schriftelijke beslissingen van bestuursorgaan - Die een publiekrechtelijke rechtshandeling inhouden - Die voor een specifiek geval gelden Met uitzondering van beschikkingen zoals genoemd in artikel 3.3 lid 2 onder k van de Woo Deels Deels - 2h Verplichtingen tot verstrekken van subsidies, anders dan met een beschikking Nee Nee - 11. Klachten 2l Schriftelijke oordelen n.a.v. klachtenprocedures over gedragingen van de organisatie Nee Nee - Passief openbaar maken Naast het actief delen van onze informatie, is het voor eenieder mogelijk om bij de gemeente Sittard -Geleen publieke informatie op te vragen middels een zogenaamd Woo-verzoek. We streven ernaar om zo veel mogelijk 118 openbaar te maken, tenzij er sprake is van een uitzonderingsgrond. De gemeente Sittard -Geleen werkt doorlopend aan de optimalisatie van dit proces, zodat de burger zo snel en goed mogelijk geholpen kan worden met zijn of haar informatieverzoek. Dit komt bi jvoorbeeld voort uit digitalisering, kennisdeling en de coördinerende rol van de Woo contactfunctionaris. In onderstaand overzicht maken wij e.e.a. inzichtelijk over de ontvangen Woo-verzoeken in 2025.

Woo-verzoeken Totaal 2025 Aantal ontvangen Woo-verzoeken 96 Waarvan: - Formeel behandeld 29 - Informeel afgedaan (informatieverzoek) 23 - Ingetrokken 5 - Buiten behandeling gesteld (geen reactie op precisering of conform artikel 4.6 Woo) 30 - Anders, (doorzending naar een ander bestuursorgaan of verzoek om zienswijze. 9 Behandeld binnen de wettelijke termijn (inclusief eventuele opschortingen en verdagingen) in % 94% Gemiddelde behandelingstermijn, in dagen (inclusief opschortingen en verdagingen) 36 Informatiehuishouding op orde De informatiehuishouding zorgt ervoor dat de gemeente Sittard -Geleen weet waar de documenten volgens de definitie uit de Woo (artikelen 2.1 en 2.2) te vinden zijn. Documenten kennen een voorgeschreven bewaartermijn waarop deze worden geselecteerd en overge dragen voor de archiefbewaarplaats of voor vernietiging. Door digitalisering is informatie aan verandering onderhevig: denk aan teksten, Geo -informatie, 3D -bestanden, appberichten en dergelijke. Dit zorgt ervoor dat er nieuwe opgaven ontstaan om die inform atie volgens de geldende eisen duurzaam en digitaal toegankelijk te houden. Dit is een complex proces dat tijd nodig heeft om te ontwerpen en te implementeren. Het vraagt aanpassing van werkprocessen, functies en rollen over de volle breedte van de organisatie. De gemeente Sittard -Geleen blijft hier volop mee bezig.

Zo werken we m omenteel aan een pilot met betrekking tot het op orde brengen van de informatiehuishouding. Specifiek wordt hier gekeken naar de opslag van documenten in het zaaksysteem in combinatie met de afhandelding van Woo -verzoeken. De verbeterpunten en aanbeveling uit deze pilot worden meegenomen in dit proces. 119 2.2. 7 VERBONDEN PARTIJEN INLEIDING Deze paragraaf geeft inzicht in de bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen en risico’s van de gemeente bij verbonden partijen. Dit zijn organisaties met een privaat - of publiekrechtelijke rechtsvorm waarin de gemeente zowel bestuurlijk (vertegen woordiging of stemrecht) als financieel belang heeft. Van een financieel belang is sprake wanneer de gemeente middelen heeft ingebracht die niet verhaalbaar zijn bij faillissement of waarvoor zij aansprakelijk kan worden gesteld. Subsidierelaties vallen hi er niet onder, omdat daarbij geen bestuurlijke betrokkenheid bestaat. KADERNOTA VERBONDEN PARTIJEN: Klik hier voor de kadernota verbonden partijen. De uitgangspunten en het afwegingskader voor deelname aan verbonden partijen zijn vastgelegd in de gemeentelijke Kadernota Verbonden Partijen. Deze nota is in 2023 geactualiseerd om beter aan te sluiten bij de actuele bestuurlijke praktijk, recente wet- en regelgeving, en de informatiebehoefte van de gemeenteraad.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://sittardgeleen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/18c46575-421b-476a-b8a2-2cbf880550b0?agendaItemId=0cade7c3-41f2-4f0b-813c-1f27f41b1907